Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа — 1994 шықәса абҵара 26 рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Иреиҳаӡоу Асовет аилатәара 12-тәи ааԥхьара иаднакылеит, 1999 шықәса жьҭаарамза 3 рзы жәларызегьтәи бжьыҭирала иақәшаҳаҭхеит 1999 шықәса жьҭаарамза 3 рзы жәларызегьтәи абжьыҭира (ареферендум) аан ирыдыркылаз аԥсахра алагаланы.

ақ. Аҟәа, 2001 ш.

АԤСНЫ АҲӘЫНҬҚАРРА АКОНСТИТУЦИА

Ҳарҭ, Аԥсны жәлар, ҳхатәҳәаақәҵаратә зин аԥсҭазаара иаларҵәо, жәлары зегьы рзы насыԥла аԥсҭазаареи аҩныҵҟатә гәҭынчреи ҳарзықәԥо, ауаҩы изинқәеи, ихақәиҭрақәеи, ауаажәларратә ҳәоуеиқәшәареи шьақәырӷәӷәо, гәеизҳарала ирылаҳҳәоит, иагьышьақәҳаргылоит Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциа.

АКТӘИ АХЫ. АКОНСТИТУЦИАТӘ ШЬАҚӘГЫЛАШЬА АШЬАҬАҚӘА
АХӘҬАҶ 1. Аԥсны - жәлар рхатәҳәаақәҵаратә зин инақәыршәаны, ҭоурыхла ишьақәгылаз, суверентә, демократиатә, зинтә ҳәынҭқарроуп. Ахьыӡқәа "Аԥсны" ("Аԥсны Аҳәынҭқарра"), "Республика Абхазия" ҵакыла акоуп, еиҟароуп.

АХӘҬАҶ 2. Ажәлармчра - Аԥсны аҳәынҭқарратә мчра шьаҭас иамоуп. Аԥсны асуверенитет ныҟәгаҩыси уи амчра хыҵхырҭаси иамоу Аԥсныжәлар роуп. Ажәлар рымчра аԥсҭазаара иаладырҵәоит дара рхала ма рхаҭарнакцәа рыла.

АХӘҬАҶ 3. Аԥсны – жәларбжьаратәи азин иалахәу – егьырҭ аҳәынҭқаррақәеи иареи рыбжьара ишьақәнаргылоит аиқәшаҳаҭратә еизыҟазаашьақәа. Жәларбжьаратәи аиқәшаҳаҭрақәа рыбжьаҵашьеи, акьыԥхь рарбашьеи, рышьақәырӷәӷәашьеи, рԥыргашьеи шьақәыргылахоит закәанла.

АХӘҬАҶ 4. Аԥсны шьақәгылоуп араионқәеи (Гагратәи, Гәдоуҭатәи, Аҟәатәи, Гәылрыԥшьтәи, Очамчыратәи, Тҟәарчалтәи, Галтәи) ақалақьқәеи (Гагра, Гәдоуҭа, Афон Ҿыц, Аҟәа, Очамчыра, Тҟәарчал, Гал) зҵазкуа аҭоурыхтә дгьылқәа Саӡны, Бзыԥын, Гәма, Дал-Ҵабал, Абжьыуа, Самырзаҟан рыла. Аԥсны иаку, лакьысра зқәым, зыцәгара ҟамло тәылоуп.

АХӘҬАҶ 5. Адгьыли егьырҭ аԥсабаратә аагарҭақәеи ажәлар ирхатәуп, Аԥсны аҩныҵҟа урҭ рхы иадырхәоит иагьырыхьчоит ажәлар рыԥсҭазаареи рџьауси шьаҭас изларымоу ала. Аԥсабаратә аагарҭақәа рныҟәгашьеи рхархәашьеи ирыдҳәалоу азҵаарақәа рҭыԥ иқәҵахоит Аԥсны азакәанқәа рыла.

АХӘҬАҶ 6. Аԥсны ҳәынҭқарра бызшәас иамоуп аԥсуа бызшәа. Аурыс бызшәа, аԥсуа бызшәа инаваргыланы, аҳәынҭқарратәии егьырҭ еиуеиԥшым аусҳәарҭақәеи рыҟны ахархәара амоуп. Аԥсны иқәынхо егьырҭ ажәлар гәыԥқәа зегьы рхатәы бызшәа иақәиҭны ахархәара аҳәынҭқарра азин рнаҭоит.

АХӘҬАҶ 7. Аҳәынҭқарратә мчра Аԥсны имҩаԥгахоит азакәанԥҵаратәи, анагӡаратәи, аӡбаратәи мчрақәа рыла еихшаны. Азакәанԥҵаратәи, анагӡаратәи, аӡбаратәи - ихьыԥшым мчрақәоуп.

АХӘҬАҶ 8. Аԥсны ахархәара аманы иршьоит иагьалдыршоит аҭыԥантәи ахаланапхгара, иара азинмчхарақәа рыҩныҵҟа ахақәиҭра аманы. Аҭыԥантәи ахаланапхгаратә усбарҭақәа аҳәынҭқарратә мчра аусбарҭақәа реилазаара иалаӡам.

АХӘҬАҶ 9. Абри Аконституциа иреиҳаӡоу азинтә мчра амоуп. Аԥсны ирыдыркыло азакәанқәеи егьырҭ азинтә нҵақәеи Аконституциа иашьашәалазароуп.

АХӘҬАҶ 10. Аԥсны ахатә ҳәынҭқарратә символика амоуп - аҳәынҭқарратә бираҟ, адырга, ахьыӡрашәа - урҭ шеиқәыршәатәу шьақәдыргылоит Аконституциатә закәанқәа рыла. Аҟәа (Сухум) - Аԥсны иаҳҭнықалақьуп.

АҨБАТӘИ АХЫ. АУАҨИ АТӘЫЛАУАҨИ РЗИНҚӘЕИ РХАҚӘИҬРАҚӘЕИ
АХӘҬАҶ 11. Аԥсны рықәшаҳаҭуп иагьахьчоит ауаҩы изинқәа Еицырзеиԥшу Адекларациеи, аекономикатә, асоциалтә, аполитикатә, акультуратә, атәылауаҩратә зинқәа ирзынархоу Жәларбжьаратәи Апактқәеи, иара убас егьырҭ еицеиқәшаҳаҭны ирыдыркылахьоу жәларбжьаратә-зинтә нҵақәа зегьы рыҟны иарбоу азинқәеи ахақәиҭрақәеи.

АХӘҬАҶ 12. Ауаҩы ицшоуп ихадароу азинқәеи ахақәиҭрақәеи. Дарбанзаалак ауаҩы дшоуп ихы дақәиҭны. Азакәани аӡбареи рҿаԥхьа зегьы еиҟароуп милаҭлеи, хаҵалеи, ԥҳәыслеи, бызшәалеи, хылҵшьҭралеи, маллеи, маҵуралеи, нхарҭа ҭыԥлеи, динлеи, дунеихәаԥшышьалеи, идеологиалеи, цәаԥшшәахәылеи ҳәа еилых ҟамҵакәа.

АХӘҬАҶ 13. Ауаҩы ԥсабарала имоуп аԥсҭазаареи, ахақәиҭреи, ахатә мали, аӡә диламкьысуа аҟазаареи рзин.

АХӘҬАҶ 14. Дарбанзаалак ауаҩы ихатә ԥсҭазаареи, ихатәи, иҭаацәаратә маӡеи, ихьӡ-иԥша ахьчареи, инамыси, идинхаҵареи, ирҿиаратә уси, ихәыцреи, иажәеи, идунеихәаԥшышьеи дрықәиҭуп.

АХӘҬАҶ 15. Дарбанзаалак ауаҩы ирҳәацәара, иргәаҟра, иаҳаҭыр аларҟәра, иакәым иақәыршәара залшом.

АХӘҬАҶ 16. Дарбанзаалак ауаҩы дақәиҭуп дахьцо-дахьаауа, иҭыӡҭыԥ алхра, шәҟәыла-быӷьшәыла, егьырҭ ацҳаражәҳәарақәа рыла аимадара амаӡа.

АХӘҬАҶ 17. Ауаа зегьы ахеидкылареи, аҭынчратә еизарақәеи, аицымҩасрақәеи рымҩаԥгара азин рымоуп.

АХӘҬАҶ 18. Аконституциатә шьақәгылашьа мчыла аԥсахра, аҳәынҭқарра ашәарҭа аҭаргылара, бџьарла еибыҭоу архәҭақәа реиҿкаара, ауаа социалла, милаҭла, динла реичырчара хықәкыс измоу ауаажәларратә хеидкылақәеи, апартиақәеи, аҵысрақәеи реиҿкаара ҟалом.

АХӘҬАҶ 19. Дарбанзаалак ауаҩы дрықәиҭуп аҩны-агәара, аекономикатә, аџьатә хақәиҭра, аҵарадырра, аԥсшьара, ахәшәтәыратә цхыраара, асоциалтә маншәалара.

АХӘҬАҶ 20. Ауаҩы иҩны-игәара лакьысра ақәым. Аӡәгьы азин имам, изтәу дазыразымкәа, иҩны аҩналара, закәанла ианышьақәыргылои аусӡбара азин анинаҭои рыда.

АХӘҬАҶ 21. Дарбанзаалак ауаҩы изинқәеи ихақәиҭрақәеи аҳәынҭқарреи аусӡбареи ишырыхьчо ала агәрагара имазароуп.

АХӘҬАҶ 22. Аԥсны аус ауеит ахарадара апрезумпциа. Ахара здырҵо хара имам хәа дыԥхьаӡоуп, ахара шиду еилкаахаанӡа, азакәантә мчы зоухьоу аусӡбаратә лахьыҭарала ишьақәыргылахаанӡа. Ахара здырҵо ахара шидым ашьақәырӷәӷәара иара иуалӡам.

АХӘҬАҶ 23. Дарбанзаалак иаанкылоу ма иҭаку ауаҩы, данааныркыла ма данҭарк инаркны, азин имоуп адукат ицхыраара ихы иаирхәар, азин имоуп иара убас идукат дыҟамкәа иҿахәы римҭар.

АХӘҬАҶ 24. Иҟаиҵаз ацәгьоуразы аҵыхәтәантәи ахарадҵарала ахара здырҵахьоу дарбанзаалак иара убри ацәгьоуразы еиҭа иусӡбара залшом.

АХӘҬАҶ 25. Аҭакԥхықәра шьақәзыргыло ма изырымчуа азакәан ҿыц ииасхьоу аус аилыргараан мчы амаӡам.

АХӘҬАҶ 26. Дарбанзаалак азин имоуп аҳәынҭқарратә усбарҭақәеи амаҵурауааи закәандарала иахьизныҟәаз иахҟьаны иоуз аԥырхага аҳәынҭқаррала ахарҭәаара.

АХӘҬАҶ 27. Аԥсны атәылауаҩ ҳәа иԥхьаӡоу ари ахьӡ зихыххом, итәыла дзалцахом, насгьы даҽа ҳәынҭқаррак дзаҭахом.

Аԥсны иара атәылауаа агәра днаргоит, урҭ атәыла анҭыҵгьы ишахьчо, ишырхылаԥшуа.

АХӘҬАҶ 28. Жәаа шықәса зхыҵыз Аԥсны атәылауаҩ абри Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи ишьақәдыргылаз азинқәеи ауалԥшьақәеи зегьы инагӡаны инапаҿы иҟоуп.

АХӘҬАҶ 29. Аԥсны атәылауааи уи иқәынхо зегьи ируалуп азакәан инақәыршәаны ашәахтәқәа ршәара.

АХӘҬАҶ 30. Аԥсны иҟоу дарбанзаалак иуалуп Аԥсны азакәанқәеи Аконституциеи рықәныҟәара.

АХӘҬАҶ 31. Дарбанзаалак ауаҩы иуалуп егьырҭ ауаа рзинқәеи рхақәиҭрақәеи ҳаҭыр рықәҵара.

АХӘҬАҶ 32. Дарбанзаалак ауаҩы иуалуп иааикәыршаны иҟоу аԥсабара аи3аҳареи ахьчареи.

АХӘҬАҶ 33. Аԥсадгьыл ахьчара Аԥсны атәылауаа зегьы ируалԥшьоуп.

АХӘҬАҶ 34. Аконституциаҿы иалкаау зинқәак реиқәыԥхьаӡара иаанагом ажәларбжьаратә-зинтә нҵақәа рыла еицрыдыркылаз егьырҭ азинқәа мап рыцәктәуп ма иларҟәтәуп ҳәа.

АХӘҬАҶ 35. Аԥсны ирыдрымкылароуп егьҭырмыжьроуп ауаҩы изинқәеи ихақәиҭрақәеи аԥызхуа ма илазырҟәуа закәанк иадамхаргьы.

Азинқәеи ахақәиҭрақәеи рыԥкрақәак алагалазар ҟалоит конституциатә закәан мацарала Аконституциатә шьақәгылашьа ахьчаразы, ашәарҭадареи ауаажәларратә еиҿкаареи рырӷәӷәаразы, ауаҩы игәабзиареи инамыси рыхьчаразы, иара убасгьы аԥсабаратә рыцҳарақәеи, иҷыдоу ма аибашьратә ҭагылазаашьа аан.

АХԤАТӘИ АХЫ. АЗАКӘАНԤҴАРАТӘ МЧРА
АХӘҬАҶ 36. Ари Аконституциа ишьақәнаргылаз азакәанԥҵаратә зинмчхарақәа зегьы Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент имҩаԥнагоит.

АХӘҬАҶ 37. Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент шьақәгылоуп 35-ҩык адепутатцәа рыла.

Жәлар Реизарахь алхрақәа мҩаԥысуеит зегьы еицырзеиԥшу, еиҟароу, изныктәиу алхратә зинтә шьаҭа инақәыршәаны, маӡа бжьыҭирала.

Жәлар Реизара азинмчхарақәа ҿҳәарас ирымоуп хәы-шықәса.

Жәлар Реизара адепутатцәа ралхшьа аԥҟарақәа шьақәнаргылоит аконституциатә закәан.

АХӘҬАҶ 38. Аԥсны Жәлар Реизара депутатны дҟалар илшоит 25-шықәса зхыҵуа, алхратә зин змоу дарбанзаалак Аԥсны атәылауаҩ.

Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада ма Аминистрцәа Реилазаара иалахәу, насгьы аҳәынҭқарратә усбарҭа аилазаареи аӡбаратә усҳәарҭақәеи ирыҵанакуа амаҵураҭыԥқәа аанызкыло, мамзаргьы аԥара зхыршәаауа даҽа усурак знапы алаку, арҵаҩратә, анаукатә, арҿиаратә усура аламҵакәа, Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент алахәхара илшом.

Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа Жәлар Реизараҿы имҩаԥырго русуразы Аԥсны Аҳәынҭқарра ирзоунажьуеит рџьабааԥса.

АХӘҬАҶ 39. Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа рылакьысра зинӡам урҭ рымчхара аҿҳәара ааиаанӡа. Урҭ раанкылара, рҭакра, реимдара азин ыҟам, ацәгьара ахьыруыз аҭыԥ аҿы иаанкыламзар, иара убасгьы хаҭала ргәаҭара залшом, егьырҭ ауаа ашәарҭа иҭазыргыло дара акгьы рыдбаламзар. Рыламкьысра аԥыхра азҵаара Аԥсны Жәлар Реизара иаӡбоит.

АХӘҬАҶ 40. Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа руалԥшьа анагӡараҿы ралхцәа рыдҵала иҿаҳәахарц залшом.

АХӘҬАҶ 41. Ҿыц иалху Аԥсны Жәлар Реизара раԥхьатәи аилатәара ааиԥхьоит Аԥсны Ахада алхрақәа рышьҭахь мызкы аҩныҵҟала.

АХӘҬАҶ 42. Аԥсны Жәлар Реизара иара аилазаара аҟынтәи иалнахуеит Аиҳаби уи ихаҭыԥуааи егьырҭ амаҵурауааи, еиҿнакаауеит акомиссиақәеи аилакқәеи.

Аԥсны Жәлар Реизара Аиҳабы Аԥсны Жәлар Реизара аилатәарақәа мҩаԥигоит, Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа рзинмчхарақәа рынагӡараҿы ацхыраара риҭоит, иаҭаху адыррақәа рыла еиқәиршәоит, Аԥсны Жәлар Реизара ақәҵарақәа инапы рыҵаиҩуеит.

Аиҳабы далырхаанӡа ҿыц еиҿкаау Аԥсны Жәлар Реизара раԥхьатәи аилатәара мҩаԥигоит қәрала дара зегьы иреиҳабу Аԥсны Жәлар Реизара адепутат.

АХӘҬАҶ 43. Ҿыц иалху Аԥсны Жәлар Реизара аусура ианалага инаркны уанӡатәи  Аԥсны Жәлар Реизара азинмчхарақәа нҵәоит.

Аԥсны Жәлар Реизара имҩаԥнагоит шықәсык ҩ-еилатәарак (ааԥынтәи аилатәара, ҭагалантәи аилатәара).

Аԥсны Жәлар Реизара аусушьа аԥҟара иҳәаақәнаҵоит.

АХӘҬАҶ 44. Аԥсны Жәлар Реизара иаднакыло иарбанзаалак аӡбамҭазы иаҭаху адепутатцәа рхыԥхьаӡара ыҟазароуп. Азакәанԥҵаратә нҵақәа рыдкыларазы, ҷыдала Аконституциа иазгәанаҭаз акы акәымзар, иҟазароуп Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа рзеиԥш хыԥхьаӡара аҟынтә реиҳараҩык. Аконституциатә закәани даҽа закәанқәаки рыдкылара аан иҟазароуп ахԥа рыҩхәҭак ирыҵаркуа рбыжьқәа Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа рзеиԥш хыԥхьаӡара аҟнытә.

АХӘҬАҶ 45. Аԥсны Жәлар Реизара иаднакылаз иарбан закәанпроектзаалак Аԥсны Ахада изнагалатәуп.

Аԥсны Ахада инапы аҵаиҩыр, уи азакәанапроект акьыԥхь иарбахоит Аԥсны Жәлар Реизара ианаднакылаз инаркны жәохә мшы рыҩныҵҟала.

Азакәан амч аиуеит ианыркьыԥхь инаркны, еиҳа ихьшәаны азакәан амч аиура, азакәан ахаҭа ианышьақәнаргыло ада.

Азакәанапроект Аԥсны Ахада дақәшаҳаҭымзар, уи Аԥсны Жәлар Реизарахь иргьежьуеит, дзықәшаҳаҭым азгәаҭаны. Аҩынтәтәи ахәаԥшраан ахԥа рыҩхәҭак ирыҵаркуа абжьқәа рыла азакәанапроект рыдыркылазар, Аԥсны Ахада инапы аҵаиҩыроуп, иагьҭижьроуп.

Аԥсны Ахада азакәанапроект аниоу инаркны жәамш рыҩнуҵҟала Жәлар Реизарахь имыргьежьзар, усҟан азакәанӡбатә закәанхоит, Аԥсны Ахада инапы аҵаиҩызар еиԥш. Азакәанӡбатә закәанхаӡом аилатәара ахгара иахҟьаны Аԥсны Ахада Жәлар Реизарахь измыргьежьзар.

АХӘҬАҶ 46. Аԥсны Жәлар Реизараҿы азакәанԥҵаратә ԥшьгара азин рымоуп Жәлар Реизара адепутатцәеи, Аԥсны Ахадеи, Аԥсны Иреиҳаӡоу Аӡбареи, Аԥсны Апрокурор Хадеи.

АХӘҬАҶ 47. Аԥсны Аҳәынҭқарра Жәлар Реизара:

1) иаднакылоит Аконституциеи Аԥсны Аҳәынҭқарра азакәанқәеи;

2) иаднакылоит аҭыԥантәи аҳәаақәа рыԥсахрақәа ирызку ақәҵарақәа;

3) иазыӡырҩуеит атәылаҿы ҭагылазаашьас иҟоуи, аҳәынҭқарра аҩнуҵҟатәи, адәныҟатәи аполитика ахырхарҭа хадақәеи, нас урҭ рымҩаԥгареи ирызку Аԥсны Ахада инашьҭымҭақәа;

4) иахәаԥшуеит егьышьақәнарӷәӷәоит аҳәынҭқарра абиуџьет, уи анагӡарагьы хылаԥшра азнауеит;

5) иаднакылоит ашьауӷатә, ашьауӷатә-усеилыргаратә, амҩақәҵаратә-џьатә, атәылауаҩратә, атәылауаҩратә-усеилыргаратә, аиныршәаратә уҳәа азакәанԥҵарақәа, аӡбареиҿкаареи апрокуратуреи ирызку азҵаарақәа;

6) имҩаԥнагоит Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи реилыркаара иазку аусқәа;

7) ишьақәнаргылоит Аԥсны Аҳәынҭқарратә ҳамҭақәеи, аҳаҭыртә, арратә хьӡалкаақәеи;

8) ишьақәнарӷәӷәоит, ишыԥнарго рыланаҳәоит Аԥсны Аҳәынҭқаррабжьаратә еиқәшаҳаҭрақәа;

9) иалнахуеит Аԥсны Жәлар Реизара Аиҳаби уи ихаҭыԥуааи;

10) амаҵура ианаҭоит, рхы иақәиҭнатәуеит, азакәан инақәыршәаны, Аԥсны Ахада иқәиргыло Апрокурор Хадеи, Амилаҭтә банк Ахантәаҩи, егьырҭ амаҵурауааи;

11) иаднакылоит Аминистрцәа Реилазаара иалахәу џьоукы бжьыҭирала иӡбоу рыгәрамгара рылаҳәара иазку ақәҵарақәа;

12) Аԥсны Ахада ахара иднаҵоит уи имаҵура нижьразы;

13) ирыланаҳәоит амнистиа;

14) иаӡбоит аибашьра рылаҳәареи аинышәара рыбжьаҵареи ирызку азҵаатәқәа;

15) иаӡбоит Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа рыламкьысра азҵаатәқәа;

16) иаӡбоит и3ыдоу аҭагылазаашьеи аибашьратә ҭагылазаашьеи ралагалара ахьынӡазинрку;

17) инанагӡоит Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи иадырҵо егьырҭ азинмчхарақәа.

АԤШЬБАТӘИ АХЫ. АНАГӠАРАТӘ МЧРА
АХӘҬАҶ 48. Аԥсны Аҳәынҭқарра аҩнуҵҟа анагӡаратә мчра Аԥсны Ахада имадоуп.

Аԥсны Ахада Аԥсны Аҳәынҭқарра хыс дамоуп.

АХӘҬАҶ 49. Аԥсны Ахада иалхра мҩаԥысуеит зегьы еицырзеиԥшу, еиҟароу, изныктәиу алхратә зин ашьаҭала, маӡа бжьыҭирала, хәы-шықәса аҿҳәара аҭаны.

Аԥсны Ахадас далырхуеит милаҭла иаԥсыуоу, 35-шықәса иреиҵамкәа, қџ-шықәса иреиҳамкәа изхыҵуа, алхра азин змоу Аԥсны атәылауаҩ.

Аԥсны Ахадас аӡәы инеиԥынкыланы ҩ-ҿҳәарак иреиҳаны иалхра залшом.

АХӘҬАҶ 50. Аԥсны Ахада имчхарақәа рынагӡара далагоит ҭоуба аниуы инаркны, имчхарақәа рынагӡара даҟәыҵуеит иҿҳәара анааилак, ҿыц иалху Аԥсны Ахада ҭоуба аниуы инаркны.

Аԥсны Ахада иалхшьеи иалхра аҿҳәареи шьақәыргылахоит конституциатә закәанла.

АХӘҬАҶ 51. Аԥсны Ахада имаҵура данахагыло, Аԥсны Жәлар Реизараҿы ҭоуба иуеит Иреиҳаӡоу Аӡбара аӡбаҩцәа адԥхьаланы. Аҭоуба атекст Жәлар Реизара ишьақәнарӷәӷәоит.

АХӘҬАҶ 52. Аԥсны Ахада изинмчхарақәа неигӡонаҵы, аполитикатә партиақәеи ауаажәларратә хеидкыларақәеи иҽрылаирхәуам.

Аԥсны Ахада Жәлар Реизара дадепутатӡам, аҳәынҭқарратә, ауаажәларратә усбарҭақәа ирыҵаркәа иарбанзаалак даҽа маҵурак идикылар ҟалом, ахаԥшьгаратә налаҵаны.

Аԥсны Ахада ишьақәыргылоу аҿҳәарақәа раан иусуразы ианашьахоит иџьабааԥса Аԥсны Аҳәынҭқарра аҟынтә.

АХӘҬАҶ 53. Аԥсны Ахада:

1) дырхылаԥшуеит ауаҩы изинқәеи ихақәиҭрақәеи, Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи, уи ажәларбжьаратә хыдҵақәеи рынагӡашьа;

2) иҳәаақәиҵоит аҩнуҵҟатәи, адәныҟатәи аполитика ахырхарҭа хадақәа;

3) аҳәынҭқарра дахаҭарнакуп ажәларбжьаратә усқәа рҟны;

4) инапы рыҵаиҩуеит аҳәынҭқаррабжьаратә еиқәшаҳаҭрақәа;

5) имҩаԥигоит Аԥсны ашәарҭадареи аҳәаақәа рыламкьысреи рзы иаҭаху аусқәа, еиҿикаауеит, хадарагьы азиуеит зыстатус закәанла иҳәаақәҵахо Ашәарҭадара Асовет;

6) ишьақәирӷәӷәоит Аԥсны аибашьратә доктрина;

7) Аԥсны Ар Ԥызас дрымоуп;

8) аҳәаанырцәтәи аҳәынҭқаррақәеи жәларбжьаратәи еиҿкаарақәеи рҟны Аԥсны адипломатиатә хаҭарнакцәа ықәиргылоит, ирхынҳәуеит;

9) ишьақәирӷәӷәоит аҳәынҭқарратә, аекономикатә, асоциалтә, акультуратә, амилаҭтә ҿиара апрограммақәа;

10) Аԥсны иахьаҵанакуа иалиршоит афинанстә, акредиттә политикеи, анаука, аҵараиура, акультура, агәабзиара, аекологиа, асоциалтә еиқәшәара ирыдҳәалоу аполитикеи рымҩаԥгара;

11) иалиршоит атәылауаҩра, ахатә мал азыҟазаашьақәа, абиуџьет-финанстә система, ашәахтәқәҵара, иааҳакәыршан иҟоу аԥсабара ахьчара, аҳәынҭқарратә маҵура рызҵаарақәа иаку рзакәанԥҵаратә мҩақәҵара;

12) Жәлар Реизара аилатәарақәа рылатәара азин имоуп, ианааиҭаххо аамҭазгьы ажәа иҭалатәуп;

13) атәылауаа ршәарҭадара ахьчаразы, азакәан инақәыршәаны Аԥсны иалеигалоит а3ыдаҭагылазаашьеи аибашьратә ҭагылазаашьеи, убри анаҩс урҭ аҭагылазаашьақәа Жәлар Реизара ишьақәнарӷәӷәоит;

14) Аԥсны Жәлар Реизараҿы иара изинмчхарақәа инарықәыршәаны иқәиргылоит Амилаҭтә банк Ахантәаҩи, Апрокурор Хадеи, егьырҭ амаҵурауааи ркандидатурақәа, иара убас Жәлар Реизара иалеигалоит урҭ рхы рақәиҭтәра азҵаарагьы;

15) ишьақәиргылоит Жәлар Реизарахь алхрақәа рымҩаԥгара;

16) амаҵура иеиҭоит иагьамихуеит Аԥсны ақалақьқәеи араионқәеи рҟны анагӡаратә мчра ахадацәа;

17) дрыхәаԥшуеит анагӡаратә мчра аусбарҭақәа реиҿкаареи русушьеи рызҵаарақәа;

18) аминистррақәа, аусҳәарҭақәа, араионқәа, ақалақьқәа рхадацәа, иара убас аҭыԥантәи ахаланапхгара рынҵақәа аԥихуеит, урҭ Аԥсны Аконституциеи азакәанԥҵареи ирҿагылозар;

19) ирылеиҳәоит ареферендум ихаԥшьгарала, Жәлар Реизареи Аԥсны Иреиҳаӡоу Аӡбареи рыдҵала, азакәан ишаҳәо инақәыршәаны;

20) Жәлар Реизарахь инеигоит атәылаҿы ҭагылазаашьас иҟоуи, Аҳәынҭқарра аҩнуҵҟатәи, адәныҟатәи аполитика ахырхарҭа хадақәеи ртәы зҳәо есышықәсатәи анашьҭымҭақәа, инеигоит аҳәынҭқарратә биуџьетӡбатәқәеи, уи анагӡара иазку аҳасабырбеи;

21) азин имоуп Жәлар Реизара изаамҭаным аилатәарақәа рааԥхьара;

22) иӡбоит азакәан инақәыршәаны Аԥсны атәылауаҩра азҵаарақәа;

23) иалиршоит ахара анажьра;

24) иранеишьоит аҳәынҭқарратә ҳамҭақәа, ириҭоит аҳаҭыртә, арратә иара убас и3ыдоу ахьыӡлкаақәа;

25) ишьақәиргылоит астандартқәа, аеталонқәа, акапанреи ашәага-загеи ракқәа;

26) инеигӡоит Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи идырҵо егьырҭ азинмчхарақәа.

АХӘҬАҶ 54. Аԥсны Ахада дицалырхуеит уи Ихаҭыԥуаҩгьы. Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩ икандидатура ықәиргылоит Аԥсны Ахада иҭыԥ ахь кандидатс иҟоу.

Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩыс далхзар ҟалоит алхра азин змоу, 3џ-шықәса иреиҵам, қџ-шықәса иреиҳам Аԥсны атәылауаҩ.

Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩ, изинмчхарақәа неигӡонаҵы, аполитикатә партиақәеи ауаажәларратә хеидкылақәеи иҽрылаирхәуам.

Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩ Жәлар Реизара дадепутатӡам, иарбанзаалак егьырҭ аҳәынҭқарратә, ауаажәларратә усбарҭақәа ирыҵаркуа маҵурак дахагылар ҟалом, аиҿырцааратәқәагьы налаҵаны.

Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩ ианашьахоит иџьабааԥса, уи иазыԥҵәоу аамҭақәа инарықәыршәаны, Аԥсны Аҳәынҭқарра аҟнытә.

АХӘҬАҶ 55. Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩ Аԥсны Ахада идҵала инаигӡоит уи инапынҵақәак, Аԥсны Ахада диԥсахуеит, уи даныҟам ма иусқәа рынагӡара анилымшо.

АХӘҬАҶ 56. Атәыла зегьы аҿы анагӡаратә мҩаԥгатәқәа азеиԥш хылаԥшра рыҭаразы Аԥсны Ахада Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара напхгара азиуеит.

Аминистрцәа Реилазаара шьақәиргылоит Аԥсны Ахада, уи иара инапаҵаҟагьы иҟоуп.

Аминистрцәа Реилазаара иалахәуп Аԥыза-министр, Аԥыза Ихаҭыԥуаа, Аминистрцәа, закәанла иазгәаҭоу егьырҭ амаҵурауаа.

АХӘҬАҶ 57. Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара ишынеибаку ма уи иалахәу џьоукы рмаҵура ааныжьра азин рымоуп.

Амаҵура ааныжьра Аԥсны Ахада иҿаԥхьа иқәдыргылоит. Уи азин имоуп идикылар ма мап ацәикыр.

АХӘҬАҶ 58. Аԥсны Жәлар Реизара Аминистрцәа Реилазаара иалоу руаӡәк иахь агәрамгара аанарԥшыр, усҟан уи азҵаара Аԥсны Ахада иҿаԥхьа иқәнаргылар алшоит. Азҵаара ҵыхәаԥҵәала изыӡбогьы Аԥсны Ахада иоуп.

Аԥсны Аминистрцәа Реилазаара аиҿкаареи аусуреи ҳәаақәҵахоит конституциатә закәанла.

АХӘҬАҶ 59. Аԥсны Ахада изинмчхарақәа рхархәара залшом Аконституциатә шьақәгылашьа аԥсахразы, закәанла иалху егьырҭ аҳәынҭқарратә мчра аусбарҭақәа реимырпразы ма русура аанкыларазы.

АХӘҬАҶ 60. Аԥсны Ахада, иара изинмчхарақәа рҳәаақәа дырҭымҵкәа, аус зуа азакәанԥҵара ашьаҭала, насгьы уи анагӡарала иҭижьуеит Аԥсны ахьынӡанаӡааӡо амч змоу аусԥҟақәеи адҵақәеи.

АХӘҬАҶ 61. Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи ирықәымшәо Аԥсны Ахада иқәҵарақәа аԥыхзар ҟалоит Аԥсны Иреиҳаӡоу Аӡбара ақәҵарала.

АХӘҬАҶ 62. А3ыда ҭагылазаашьеи, аԥсабаратә рыцҳарақәеи, аибашьрақәеи раан Аԥсны Ахада азин имоуп иҭижьыр азакәан мчы змоу, хымԥада иаарласӡаны инагӡатәу, иара убри аамҭазыҵәҟьа Жәлар Реизарахь инацҳатәу ақәҵарақәа.

АХӘҬАҶ 63. Аԥсны Ахада ихаҭара лакьысра ақәым. Аԥсны Ахада ихьӡ-иԥшеи иаҳаҭыри азакәан иахьчоит.

АХӘҬАҶ 64. Аԥсны Ахада иҭоубеи, Аконституциеи, Аԥсны азакәанқәеи еилеигар, имаҵура дамхзар алшоит.

Абри аҩыза ақәҵара аднакылоит Аԥсны Жәлар Реизара, Аԥсны Иреиҳаӡоу Аӡбара аихшьала шьаҭас иҟаҵаны, Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа рзеиԥш хыԥхьаӡара аҟнытә ахԥа рыҩхәҭак ирыҵаркуа еиҳау бжьыла, маӡа бжьыҭирала.

АХӘҬАҶ 65. Аԥсны Ахада ианааиҭаху аамҭазы имаҵура аанижьыр илшоит. Имаҵура ааныжьра азҵаара аӡбоит Аԥсны Жәлар Реизара. Аӡбара рыдыркылоит ахԥа рыҩхәҭак ирыҵаркуа абыжьқәа рыла.

АХӘҬАҶ 66. Аԥсны Ахада дамырхыр, иԥсҭазаара далҵыр, имаҵура нижьыр ма изинмчхарақәеи иусқәеи рынагӡара илымшар, урҭ иусқәа ыиасуеит Аԥсны Ахада Ихаҭыԥуаҩ иахь. Аԥсны Ахадагьы, уи Ихаҭыԥуаҩгьы рмаҵура иамырхыр, иԥсыр, рмаҵура аанрыжьыр, ма Аԥсны Ахада иусқәа рынагӡара рылымшар, урҭ аусқәа ыиасуеит Аԥсны Аԥыза-министр иахь. Аԥсны Ахада иусқәа рынагӡара ари ахәҭа3 аҿы еиқәыԥхьаӡоу аӡәгьы илымшар, урҭ аусқәа ыиасуеит Жәлар Реизара Аиҳабы иахь.

АХӘҬАҶ 67. Аԥсны Ахада иусқәа назыгӡо ауаҩы изинмчхарақәа амч рымоуп, Аԥсны Ахада иусқәа рынагӡара илзмыршо амзызқәа аԥыххаанӡа, ма Аԥсны Ахада ҿыц далырхаанӡа.

Аԥсны Ахада ҿыц иалхрақәа мҩаԥгахароуп хымыз рыҩнуҵҟала. Убысҟан Аԥсны Ахада иусқәа назыгӡо азин имаӡам ареферендум рылаҳәара, Аԥсны Аконституциа арҽеирақәеи аиҭахәаԥшреи ирызку ажәалагалақәа рықәыргылара.

АХӘБАТӘИ АХЫ. АӠБАРАТӘ МЧРА
АХӘҬАҶ 68. Азинӡбара Аԥсны иназыгӡо аӡбара мацароуп.

Анхамҩатә еимакрақәа еилнаргоит Аиныршәаратә ӡбара.

Аӡбареиҿкаара Аԥсны ишьақәыргылахоит конституциатә закәанла.

АХӘҬАҶ 69. Ӡбаҩцәас иҟалар рылшоит 27-шықәса зхыҵыз, иреиҳаӡоу азинҵара иалгахьоу, азинтә занааҭла хәы-шықәса иреиҵамкәа аусура аԥышәа змоу Аԥсны атәылауаа. Аԥсны Аиныршәаратә ӡбара Аиҳаби уи аӡбаҩцәеи алнахуеит Аԥсны Жәлар Реизара Аԥсны Ахада иажәалагалала.

АХӘҬАҶ 70. Аӡбаҩ иусқәа рынагӡара иалеигӡар ҟалом иарбанзаалак даҽа ҳәынҭқарратә маҵурак ма аџьаԥса зхыршәаауа иарбанзаалак усурак, арҵаҩратә, анаукатә, арҿиаратә усурақәа ракәымзар.

Аӡбаҩцәа иазалху аҿҳәарақәа рзы иранаршьоит рџьабааԥса аԥара Аԥсны Аҳәынҭқарра аҟнытә.

АХӘҬАҶ 71. Аӡбаҩцәа алырхуеит хәы-шықәса ҿҳәарас ирыҭаны. Аӡбаҩцәа лакьысра рықәым, ихьыԥшым, Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи роуп знапаҵаҟа иҟоу.

Аӡбаҩ ашьауӷатә ҭакԥхықәра идҵара залшом закәанла иҳәаақәҵамкәа.

Аӡбаҩ изинмчхарақәа имхра ма раанкылара залшом, закәанла ишьақәыргылоу ҵаҵӷәык амамкәа.

АХӘҬАҶ 72. Аусқәа реилыргара аӡбарақәа зегьы рҟны иаартны имҩаԥысуеит, закәанла ишьақәыргылоу хҭысқәак ианрыхәаԥшуа ада.

Аӡбарарҿиара мҩаԥысуеит иалахәу наҟ-ааҟ реиндаҭлареи зинла реиҟарареи шьаҭас иаманы.

АХӘҬАҶ 73. Аԥсны аӡбаратә мчра иреиҳаӡоу усбарҭас иамоуп Иреиҳаӡоу Аӡбара.

Аԥсны Иреиҳаӡоу Аӡбара4

1) ирыхәаԥшуеит аусқәа Аԥсны Ахадеи, Жәлар Реизареи, иара убас аҳәынҭқарратә мчра егьырҭ аусбарҭақәеи ма аҭыԥантәи ахаланапхгара усбарҭақәеи ирыдыркылаз ақәҵарақәа Аконституциа рақәшәареи рақәымшәареи ирыдҳәалоу азҵаарақәа зегьы рыла;

2) ирыхәаԥшуеит аҳәынҭқарреи аҭыԥантәи ахаланапхгара аусбарҭақәеи рыбжьара ицәырҵуа аимакқәа ирыдҳәалоу аусқәа;

3) ирыхәаԥшуеит алхрақәа рылҵшәақәеи алхрақәа рымҩаԥгашьеи ирызку аусқәа;

4) азин амоуп иаӡбар иарбанзаалак аимакқәа, мамзаргьы агәаанагара аҳәар Аконституциа иадҳәалоу азҵаарақәа ирызкны;

5) имҩаԥнагоит ашьауӷатә, атәылауаҩратә, анапхгаратә ӡбарарҿиара;

6) Аԥсны аӡбарақәа зегьы ирыӡбаз аусқәа азакәан рақәшәара иашьклаԥшуеит;

7) аӡбарақәа зегьы ирнаҭоит аусӡбаратә еиҿкаарақәа раан изықәныҟәаша анапхгаратә еилкаарақәа.

АХӘҬАҶ 74. Аԥсны аӡбарақәа рықәҵарақәа шьҭырхуеит Аԥсны Аҳәынҭқарра ахьӡала.

АХӘҬАҶ 75. Аԥсны Апрокурор Хадеи уи инапаҵаҟа иҟоу апрокурорцәеи4

ацәгьауратә усқәа реилыргара азакәан иахьынӡақәшәо иашьклаԥшуеит;

иадгылоит аҳәынҭқарратә харадҵара аӡбараҿы;

аӡбара иаларгалоит Аԥсни уи атәылауааи рыхьчара иазку ашшыԥхьыӡқәа;

аҳәынҭқарратә усбарҭақәеи, аҭыԥантәи ахаланапхгаратә усбарҭақәеи, амаҵурауааи закәандарала еиқәдыршәаз анҵақәа раԥыхра ма рыриашара азҵаара ықәдыргылоит.

Аԥсны Аҳәынҭқарра апрокуратура аусбарҭақәа ирымоуп иаку аилазаара, урҭ рзинмчхарақәа мҩаԥыргоит иарбанзаалак даҽа мчрақәак ирхьыԥшымкәа.

АХӘҬАҶ 76. Аԥсны Апрокурор Хада имаҵура иаҭареи иамхреи мҩаԥнагоит Аԥсны Жәлар Реизара Аԥсны Ахада иажәалагалала.

Егьырҭ апрокурорцәа рмаҵура иеиҭоит Аԥсны Апрокурор Хада.

АХӘҬАҶ 77. Апрокуратура аусбарҭақәа рзинмчхарақәеи, реиҿкаареи, русуреи ҳәаақәнаҵоит азакәан.

АФБАТӘИ АХЫ. АҬЫԤАНТӘИ АХАЛАНАПХГАРА
АХӘҬАҶ 78. Аҭыԥантәи ахаланапхгара мҩаԥгахоит араионқәеи ақалақьқәеи, егьырҭ аиланхарҭақәеи рыҟны.

АХӘҬАҶ 79. Аҭыԥантәи ахаланапхгара атәылауаа имҩаԥыргоит рхатәгәаԥхара ишиашоу аиҭаҳәарала ма аҭыԥантәи ахаланапхгара алхратә усбарҭақәа рыла.

Аԥсны ақалақьқәеи араионқәеи рыҟны анагӡаратә мчрақәа рхадацәа Аԥсны Ахада иалихуеит аҭыԥантәи ахаланапхгара аилазаараҟнытә.

Аҭыԥантәи ахаланапхгара аилазаара аиҿкаареи азинмчхарақәеи шьақәыргылахоит закәанла.

АХӘҬАҶ 80. Аҭыԥантәи ахаланапхгара аусбарҭақәа ишьақәдыргылоит аҭыԥантәи абиуџьет, аҭыԥантәи ашәахтәқәеи, аԥаралхрақәеи рнапаҿы иҟоуп, ишырҭаху рхы иадырхәоит аҭыԥантәи амал, ирыхьчоит ауаажәларратә еиҿкаара, иҳәаақәырҵоит дара рыҩнуҵҟатә еилазаара, иара убас ирыӡбоит аекономикатә, асоциалтә уҳәа дара рҳәаақәа ирҭаӡо, егьырҭ аҳәынҭқарратә усбарҭақәак ирыҵарымкуа азҵаарақәа.

АХӘҬАҶ 81. Абри Аконституциеи азакәанқәеи рыла ишьақәыргылоу аҭыԥантәи ахаланапхгара азинқәа рыԥкра аҳәынҭқарратә усбарҭақәа ирылшом. Аҭыԥантәи ахаланапхгара закәанла имҩаԥнаго аусқәа аҽрылагалара залшом.

АХӘҬАҶ 82. Аҭыԥантәи ахаланапхгара усӡбарала ахыхьчара иақәиҭуп, азинмчхарақәа ахы иақәиҭны, ԥықәсларада имҩаԥнагаларц азы.

АБЫЖЬБАТӘИ АХЫ. АКОНСТИТУЦИАТӘ РИАШАРАҚӘЕИ АКОНСТИТУЦИА АИҬАХӘАԤШЫШЬАҚӘЕИ
АХӘҬАҶ 83. Аԥсны Аконституциа аиҭахәаԥшреи ариашареи рызҵаарақәа рықәыргылара рылшоит Аԥсны Ахада, Аԥсны Жәлар Реизара, Аԥсны Иреиҳаӡоу Аӡбара, Аԥсны Апрокурор Хада.

АХӘҬАҶ 84. Аԥсны Аконституциа ариашарақәа рыдыркылоит Аԥсны Жәлар Реизара адепутатцәа рзеиԥш хыԥхьаӡараҟнытә ахԥа рыҩхәҭак ирыҵаркуа абжьқәа рыла.

Азхьарԥшқәа
 Конституция Абхазии
 Поправки о местном самоуправлении (2016)
 Поправка к главе 2 (2016)

Аԥсны


Курити́ба () — ақалақь Бразилиаҟны ауп.

Азхьарԥшқәа
 Web Куритиба
 http://www.curitiba-brazil.com

Азгәаҭақәа

Бразилиа ақалақьқәа


Маиҟәаԥ (, ) — Адыгатәыла иаҳҭнықалақьуп.

Адыгатәыла ақалақьқәа


Шәача () — Урыстәыла ақалақь.

Ахьарԥшқәа

Урыстәыла ақалақьқәа


Қарҭ ( [Ҭбилиси] — «аӡырԥха» иаанагоит) – Қырҭтәыла Аҳәынҭқарратеи аҳҭнықалақьыуп.

Аланхо

Агалериа

Азхьарԥшқәа
 Мэрия города Тбилиси
 Символика, история, информация и многое другое о Тбилиси
 Тбилиси в энциклопедии «Кругосвет»
 Путеводитель «Тифлисъ и его окрестности» 1913 год

Азгәаҭақәа

Қырҭтәыла ақалақьқәа
Аҳҭнықалақьқәа


Курув (, ) — Польша ақыҭа.

Польша ақыҭақәа


Қәҭешь () — уажәы Қырҭтәыла иҟоу ақалақь, Имереҭи агәы.

Азгәаҭақәа

Қәҭешь
Қырҭтәыла ақалақьқәа
Имереҭи


Итерзен (; [ˈyːtɐzən]) — Германиа ақалақь. Атерриториа — ; иаланхо —  .

Азгәаҭақәа

Германиа ақалақьқәа


Коньсковоля (, ) — Польша ақыҭоуп.

Польша ақыҭақәа


Европа — аконтинент.

Атәылақәа

Аконтинентқәа


Аҩнуҵҟатәи Қарҭли атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Гәар иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара

4-раионк
 Гәар
 Касп
 Қарел
 Хашәыр

Азхьарԥшқәа

 Аофициалтә саит

Қ


Имереҭи атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо – .

Aқалақьқәа
Ақалақь Қәҭешь иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә ашара
 Қәҭешь

11-раионк
 Баӷдад
 Ван
 Зесҭаԥон
 Ҭерџьола
 Самтредиа
 Сачхере
 Тҟибул
 Ҷиаҭура
 Ҵҟалтубо
 Харагаул
 Хәан

Азхьарԥшқәа
 Imereti.com - The Guide to Imereti, Georgia, Sakartvelo
 Official website

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Самцхе-Џьавахеҭи атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Ахалцых иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара

6-раионк
 Адыгьан
 Аспинӡа
 Ахалқалақь
 Ахалцых
 Борџьом
 Ниноҵминда

Азхьарԥшқәа
 Samtskhe-Javakheti Regional Governmental Website

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Гыртәыла-Хыхьтәи Шәантәыла тәылаҿацәк ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Тәылаҿацәк иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Жәыргьыҭ иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара
 Ԥаҭ

8-раионк
 Абашьа
 Жәыргьыҭ
 Мартәыл
 Местиа
 Санакь
 Чхәароҵҟәы
 Ҵаленџьыха
 Хоби

Азхьарԥшқәа
 Official web-site of Svaneti
 Official web-site Samegrelo-Zemo Svaneti

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Раҷа-Лечхумии Аладатәи Шәантәылеи атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Амбролаур иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара

4-раионк
 Амбролаур
 Лентех
 Уан
 Цагер

Азхьарԥшқәа
  Svaneti Ru

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Мцхеҭа-Мҭианеҭи атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Мцхеҭа иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара

4-раионк
 Душьеҭ
 Ҭианеҭ
 Мцхеҭа
 Ҟазбақь

Азхьарԥшқәа
  The Regional Administration of Mtskheta-Mtianeti website

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Гәыриа атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Уажәыргьаҭ иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара

3-раионк
 Уажәыргьаҭ
 Ланчхәыҭ
 Чохатаур

Азхьарԥшқәа
 Аофициалтә саит

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Ҵаҟатәи Қарҭли атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа — .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо — .

Ақалақьқәа
Ақалақь Русҭау иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара
 Русҭау

6-раионк
 Болнис
 Гардабан
 Дманис
 Ҭеҭри-Ҵҟаро
 Марнеул
 Ҵалка

Азгәаҭақәа

Азхьарԥшқәа
 Official website

Қ


Кахеҭи атәылаҿацә ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Атәылаҿацә иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Ҭелау иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара

8-раионк
 Ахмета
 Гәырџьаан
 Дедоԥлис-Ҵҟаро
 Ҭелау
 Лагодехь
 Сагареџьо
 Сиӷнаӷь
 Ҟәарел

Азхьарԥшқәа
 Kakheti regional administration website

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Аҷартәылатәи Автономтә Республика ().

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Ареспублика иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Баҭым иаҳҭнықалақьуп.

Административ-территориатә шара
 Баҭым

5-раионк
 Қьада
 Қобулеҭ
 Хьалуачаур
 Шьуахьау
 Хәыло

Азгәаҭақәа

Азхьарԥшқәа
 Government of Adjara

Қырҭтәыла атәылаҿацәқәа


Очамчыра араион (азыркьаҿра: Оч. ар-н) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада —

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Араион иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Очамчыра иаҳҭнықалақьуп.

Очамчыратәи араион ақыҭақәауп:
 Аӡҩыбжьа
 Араду
 Аракьаҽы
 Арасаӡыхь
 Аҭара
 Аҭара-ерманқыҭ
 Ахәри
 Аҿгәара
 Баслахә
 Гәдаа
 Гәыԥ
 Ӷәада
 Елыр
 Кындыӷ
 Кындыӷ-ҿыц
 Кәачара
 Кәтол
 Лабра
 Маркәыла
 Мықә
 Ԥақәашь
 Река
 Тамшь
 Ҭхьына
 Уатаԥ
 Чабырхәа
 Ҷлоу
 Шьашьалаҭ
 Џьал
 Џьгьарда

Ахьарԥшқәа


Гал араион (азыркьаҿра: Гал. ар-н) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада — ашьхара; амрагыларахь — Жәыргьыҭ араион, Егры аӡы; Алада — Амшын; амраҭашәарахь — Ахәри аӡы, Очамчыра араион.

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Араион иаланхо .

Ақалақьқәа
Ақалақь Гал иаҳҭнықалақьуп.

Акыҭақәа:
 Алакәымҳара
 Барӷьаԥ
 Бчара
 Гагида
 Дихазурга
 Махәиџьра
 Набакьиа
 Отобаиа
 Папынырхәа
 Риаԥ
 Сида
 Ҭагьлан
 Цхьыр
 Ҷубурхьинџь

Абара

Ахьарԥшқәа


Тҟәарчал араион (азыркьаҿра: Тҟә. ар-н) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада —

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Араион иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Тҟәарчал иаҳҭнықалақьуп.

Акыҭақәа:
 Агәы-Бедиа
 Бедиа
 Галхәыч
 Ӷәымрышь
 Махәыр
 Речхәы
 Тҟәарчал
 Уақәым
 Ҵарча
 Чхәарҭал

Абара

Ахьарԥшқәа


Га́гра араио́н, Га́гратәи араио́н (азыркьаҿра: Гагра ар-он; ) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Гагра — административтә центр.

Агеографиа
Гагра араион аҳәаақәа: аҩада — ашьхақәа, Аԥсныи Урыстәылеи рҳәаа, Ԥсоу аӡиас. Ажәытә, Жәҩакәареи Бзыԥ аӡи рыбжьара Бзыԥын иаҵанакуан, Жәаҩакәара анаҩс наҟ Ԥсоу аганахь асаӡқәа ирыдыԥхьаӡалан, амҳаџьырра ашьҭахь, аурысқәа, ари адгьыл Урыстәыла иадырҵеит «Пиленковская волость» ҳәа иашьҭан.

Аҭоурых
1904 шықәсазы Гагреи уи акәша-мыкәша иҟоу адгьылқәагь апринц Ольденбургскии дызхылаԥшуаз, Аԥсны «Сухумский округ» ҳәа изышьҭаз иалхны Шәачатәи аокруг иаларҵеит, 1917 шықәсазы уи аҭыԥахь ирхынҳәын. Аԥсны аиҳабыра рыбзоурала Гагреи Ԥсоуи ирыбжьанакыз «Пиленковская волость» иара убас Аԥсны иазырхынҳәын 1929 шықәсазы. Убри ашьҭахь ауп Гагра араион хазы ианышьақәагылагь. Уи иахьа еиднакылоит ақалақь Гагра, ақалақь ҟазшьа змоу аҳаблақәа — Пицундеи, Цандрыԥшьи, иара убас жәеиза қытеи — Алаҳаӡы, Хышәҳа, Бзыԥ, Ԥсахара, Гьечрыԥшь, Лӡаа, Маҳадыр, Мқьалрыԥшь, Ҳашԥсы, Амзара, Арасахәы.

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Араион иаланхо – .

Алитература


Аҟәа араион (азыркьаҿра: Аҟәа ар-он) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада — Ҟарачы-Черқьезтәи ареспублика; амрагыларахь — Кьалашәыр аӡы, Гәылрыԥшь араион; Алада — Амшын еиқәа; амраҭашәарахь — Гәдоуҭа араион.

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Араион иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Аҟәа иаҳҭнықалақьуп.

Аҟәатәи араион ақыҭақәа:
 Акаԥа
 Аԥра
 Баслаҭа
 Гәыма
 Гәымсҭа
 Ешыра
 Ӡыгәҭа
 Иашҭхәа
 Кьалашәыр
 Ԥсҳәы

Абара

Ахьарԥшқәа


Гәылрыԥшь араион (азыркьаҿра: Гәылрыԥшь ар-он) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада —

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Араион иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Гәылрыԥшь иаҳҭнықалақьуп.

 Гәылрыԥшь ақалақь ҳаблауп.

Гәылрыԥшь араион ақыҭақәа:
 Ажара
 Азанҭа
 Амтҟьал
 Бабышьира
 Баӷбаран
 Дранда
 Ӡыдаҟәара
 Кациқыҭ
 Лаҭа
 Мархьаул
 Маҷара
 Ԥшьаԥ
 Ҵабал

Абара

Азгәаҭақәа


Гәдоуҭа араион (азыркьаҿра: Гәд. ар-н) — Аԥсны Аҳәынҭқарра ируакуп. Аҳәаақәа: аҩада —

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Араион иаланхо – .

Ақалақьқәа
Ақалақь Гәдоуҭа иаҳҭнықалақьуп.

қалақь:
 Афон Ҿыц

Ақыҭақәа:
 Аацы
 Абгархықә
 Амжәықәхәа
 Анхәа
 Арсаул
 Аҷандара
 Бармышь
 Блабырхәа
 Дәрыԥшь
 Жәандрыԥшь
 Калдахәара
 Ҟәланырхәа
 Лыхны
 Мгәыӡырхәа
 Мҵара
 Оҭҳара
 Ԥсырӡха
 Хыԥсҭа
 Хәаԥ
 Џьырхәа

Азхьарԥшқәа

Азгәаҭақәа


Ауадҳара. Гәдоуҭа араион.


Бзыԥ () — Аԥсны иҟоу ақыҭа.

Аланхо
Араион иаланхо – .

Азгәаҭақәа

Гагра амуниципалитет ақыҭақәа
Аԥсны аҳәынҭқарра ақалақь ҳаблақәа


Ҷубурхьынџь. Гал араион.

Гал араион ақыҭақәа


Гьечрыԥшь (уехәаԥш Гьачрыԥшь, Леселиӡе ) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.

Аланхо
Араион иаланхо – .

Ахьарԥшқәа

Гагра амуниципалитет ақыҭақәа
Гагра араион ақыҭақәа


Елыр () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Елыр ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Лабра () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа. Абжьуаа

Аланхо

Лабра ақыҭа ахадара

Аҳабла
8 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Лыхны (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Лыхны ақыҭа ахадара

Аҳабла
9 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003
 Shervashidze, L. Georgian Soviet Encyclopedia. 1983. Book 6. p. 271.

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Мысра (). Гәдоуҭа араион.

Алитература

Азхьарԥшқәа
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Аԥсны аҳәынҭқарра ақалақь ҳаблақәа
Гәдоуҭа араион


Пицунда, Биҷвинҭа (, ) — Аԥсны ақалақь.

Агеографиа
Пицунда аҳәаақәа: аҩада — лӡаа, амрагыларахь — Аџьра, Рҩаԥшь, алада — амшын, амраҭашәарахь — Бзыԥ аӡиас.

Адемографиа

Аетимологиа
Аԥсуаа жәытә-натә аахыс Пицунда амшын аԥшаҳәа Амзара ҳәа иашьҭан, аха Пицундагьы иахьатәи Лӡаа ақытагьы инеидкыланы Лӡаа хәа акәын ишырдируаз, Пицунда азы «Лӡааных» зҳәозгьы ыҟан. Ари аҭыԥ раԥхьаӡа аҟәны, ҳера аанӡа аҩбатәи ашәышықәсазы Артемидор Ефескии «Питиус» ахьӡуп ҳәа дахцәажәоит, Питиус даара ибеио қалақьуп иҳәоит Плании, Страбон — «Питиунт ду» ҳәа иҩеит. Питиунт III ашәышықәса инаркны ақьырсианра ашьаҭа тыԥқәа ируакхеит, 325 шықәсазы Пицундатәи аепископ Стратофил далахәын Никеиа ақалақь аҿы имҩаԥысыз ақьырсианра ашьапы иқәзыргылаз аизара ду. Абжьаратәи ашәышықәсақәа рзы Питиус аҭыԥан ҩырақәак рҿы «Сатириуполь» ҳәа иуԥылоит иахьатәи ахьӡ «Пицунда» иазаагоу авариантқәа цәырҵуеит XV ашәышықәса инаркны — Пезонда, Пецунда, Бижунта, Бесонта, Бичвинта. иаҳа инарҭбаау Пицунда аҭоурых уахәаԥш.

Амзара — уаҳәаԥш Пицунда;
Бычвинта — уаҳәаԥш Пицунда;
Лӡааных — Пицунда Абааҭа ауаҳәама ду, уаҳәаԥш Пицунда;
Пезонда || Пецунда || Бижунта || Бесонта — уаҳәаԥш Пицунда;
Сатириуполь — уаҳәаԥш Пицунда;
Питиунт — уаҳәаԥш Пицунда;
Питиус — уаҳәаԥш Пицунда;

Аҭыԥқәа
Пицунда иаҵанакуа аҭыԥқәа:
 Абааҭа — Пицунда ауахәама ахьгьыло акәша-мыкәша;
 Аӡақә — Бзыԥ аӡиас амшын иахьалало армарахь, амҩаду инаркны амшын аҟынӡа Ақәтааӡарҭа афабрика ахьгылогьы налаҵаны;
 Амжәасара — Анышьхҵара иавоуп аҩадала;
 Амзара — Пицунда Рыбзавод инаркны Бзыԥынӡа, амшын аԥшаҳәа;
 Амзбыгәара — Аӡақәи Амзареи рыбжьара амшын аԥшаҳәа;
 Ацагды — Амжәасара иадуп амраҭашәарахь ала;
 Ашыцра — Амзара аҩдатәи аҿацә, Лӡаа Ацәыркра ҳәа иахьашьҭоу аган;
 Хрушьчов идача — Пицунда аԥшаҳәа, акәрорт амрагыларахьтәи аган;
 Шәнылаа рҭыԥқәа — Ацагды иавоуп аҩада ала.

Агалереа

Ахьарԥшқәа

Аԥсны ақалақьқәа


Ԥсҳәы () — Аԥсны ашьхатә қыҭа Аҟәа араион аҿы.

Шәахә. иара убас
 Верещагин Сергей. Абхазия. 2004 - 2005.

Аҟәа араион ақыҭақәа


Цандрыԥшь, Ганҭиади (, ) — Аԥсны ақалақь ҳабла.

Агеографиа
Цандрыԥшь аҳәаақәа: аҩада — ақыҭақәа Маҳадыр, Ҳашԥсы, амрагыларахь — Ҳашԥсы аӡиас, алада — амшын, амраҭашәарахь — Амзара.

Адемографиа

Аетимологиа
Агенуезцәа рхан ари аҭыԥ Абкасиа/Абкациа ҳәа иашьҭан. Италиатәи аныҟәаҩ Емидо де Асколи (1634 шықәсазы) излаиҳәо ала,  ара «Абаза» захьӡыз абаӷәаза ыҟан. Егьорҭ аҩрақәа рҿы иахьа иахдыруа ахьӡ Цандрыԥшь/Сандрыԥшь ауп иарбоу. Аԥсны аурысқәа рнапаҿы ианаарга, амҳаџьырра ашьҭахь Цандрыԥшь «Пиленко, Пиленково» ахьӡырҵеит, аурыс генерал Пиленко иаҳаҭыраз, нас Цандрыԥшь иаҵанакуаз адгьылқәа ршеит «Пиленково-1», «Пиленково-2», «Пиленково-3», «Пиленково-4», «Пиленково-5» ҳәа. 1948 шықәсазы ақырҭқәа Пиленково «Гантиади» ахьӡырҵеит. 1992 шықәсазы ажәытә хьӡы Цандрыԥшь шьақәыргылан.

Абаза — уаҳәаԥш Цандрыԥшь;
Абкасиа || Абкациа — уаҳәаԥш Цандрыԥшь;
Гантиади — уаҳәаԥш Цандрыԥшь;
Пиленко || Пиленково — уаҳәаԥш Цандрыԥшь.

Ахьарԥшқәа

Аԥсны аҳәынҭқарра ақалақь ҳаблақәа


Гәылрыԥшь (, ) — Аԥсны иҟоу ақалақь.

.

Аԥсны аҳәынҭқарра ақалақь ҳаблақәа


Агәы-Бедиа. Тҟәарчал араион ( :  Очамчыра араион).

Аланхо

Агәы-Бедиа ақыҭа ахадара

Аҳабла
11 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Бедиа. Ҭҟәарчал араион ( :  Гал араион).

Аланхо

Бедиа ақыҭа ахадара

Аҳабла
10 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Ӷәымрышь. Ҭҟәарчал араион ( :  Гал араион).

Аланхо

Ӷәымрышь ақыҭа ахадара

Аҳабла
2 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Махәыр. Ҭҟәарчал араион ( :  Гал араион).

Аланхо

Махәыр ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Уақәым. Ҭҟәарчал араион ( :  Гал араион).

Аланхо

Уақәым ақыҭа ахадара

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Галхәыч. Ҭҟәарчал араион ( :  Гал араион).

Аланхо

Галхәыч ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Речхәы || Речхьи — Ҭҟәарчал араион ( : Гал араион).

Аланхо

Речхә ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Ҵарча. Ҭҟәарчал араион ( :  Гал араион).

Аланхо

Ҵарча ақыҭа ахадара

Аҳабла
4 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Чхәарҭал. Тҟәарчал араион ( :  Гал араион).

Аланхо

Чхәарҭал ақыҭа ахадара

Аҳабла
7 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Тҟәарчал (, ) — Аԥсны иҟоу ақалақь ( инаркны). Тҟәарчал араион агәы. Ишьҭоуп aӡиaс Гaлыӡгa aҩхaa aҟын.

Аланхо

Аԥсны ақалақьқәа
Аԥсны ақалақьқәа-фырхаҵа


Аацы ( ). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Аацы ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Абгархықә || Абӷархықә (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Абӷархықә ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Аҷандара (). Гәдоуҭа араион.

Иаланхо

Аҷандара ақыҭа ахадара

Аҳабла
8 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Амжәықәхәа (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Амжәықәхәа ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Анхәа (, ). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Анхәа ақыҭа ахадара

Аҳабла
10 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Арсаул || Приморск || Цәкәара (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Цәкәара ақыҭа ахадара

Аҳабла
11 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Бармышь (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Бармышь ақыҭа ахадара

Аҳабла
2 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Дәрыԥшь (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Дәрыԥшь ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Џьырхәа (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Џьырхәа ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Калдахәара (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Калдахәара ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Хәаԥ (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Хәаԥ ақыҭа ахадара

Аҳабла
4 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Хыԥсҭа (, ). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Хыԥсҭа ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Ҟәланырхәа (, ). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Ҟәланырхәа ақыҭа ахадара

Аҳабла
8 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Мҵара. Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Мҵара ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Мгәыӡырхәа (, ). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Мгәыӡырхәа ақыҭа ахадара

Аҳабла
8 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Оҭҳара || Уаҭҳара (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Уаҭҳара ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Ԥсырӡха (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Ԥсырӡха ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Блабырхәа (). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Блабырхәа ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Жәандрыԥшь (, ). Гәдоуҭа араион.

Аланхо

Жәандрыԥшь ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәдоуҭа араион ақыҭақәа


Гәдаа () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа. ( : Гал араион).

Аланхо

Гәдаа ақыҭа ахадара

Аҳабла
11 :

Абара'
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Аӡҩыбжьа (, ) — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Аӡҩыбжьа ақыҭа ахадара

Ажәлақәа

Аҳабла
8 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Араду () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Араду ақыҭа ахадара

Аҳабла
2 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Аракьаҽы () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Аракьаҽы ақыҭа ахадара

Аҳабла
2 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Арасаӡыхь (, ) — Аԥсны иҟоу ақыҭа.

Аланхо

Арасаӡыхь ақыҭа ахадара

Ажәлақәа
Абарҭ ажәлақәа Арасаӡыхь рынхоит:
 Акаба
 Асаӡуа
 Амҷба
 Ахсалба
 Алҳәарба (Мерцхәлаа)
 Бганба
 Габниа
 Гәагьиа
 Дарсалиа
 Зарандиа
 Какәба
 Кәыҿба
 Қаџьаиа
 Қапба
 Қәнаӡе
 Ҟаитанба
 Ҟәламба (амхаџьыра рцеит)
 Лагәылаа
 Ламиа
 Маршьан
 Мцәаӷәачаа (Дочиа)
 Нанба
 Ратиа
 Сасран (рқәӡааит)
 Ҭарба
 Ҭхәазба
 Ҭҳаиҵыхә (абазақәа)
 Ҭрышба
 Ҳаџьымба
 Ҳаразиа (амхаџьыра рцеит)
 Цанба
 Ҵалкьиа
 Шьаргьал
 Шьанаа
 Џьгениа

Аҳабла
6 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Азгәаҭақәа

Очамчыра амуниципалитет ақыҭақәа
Очамчыра араион ақыҭақәа
Очамчыра араион


Аҭара () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Аҭара ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Баслахә () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Баслахә ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Ахәри () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Ахәри ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Шәахә. иара убас
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Аҭара-ерманқыҭ () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Аҭара-Ерманқыҭ ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Џьгьарда () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Џьгьарда ақыҭа ахадара

Аҳабла
7 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Ҷлоу (, ) — Аԥсны иҟоу ақыҭа. Очамчыра араион ақыҭа. Абжьуаа.

Аланхо

Ҷлоу ақыҭа ахадара

Ажәлақәа
Ҷлоу ажәлақәа: Адлеиба, Аӡынба, Акаба, Алҭеиба, Амкәаџь, Ахтеиба, Аҳәба, Ачба, Ашьхаруа, Багдаҭба, Банаа, Бобохьиа, Бранӡиа, Бырдыӷәба, Быҭәба, Воуба, Дармыуа, Ӡинӡибаӡиа, Инаԥшьба, Кьаҿ, Қьышьмариа, Кәарҷиа, Кәыцба, Кәырт-оӷлы, Қарды-оӷлы, Қәҭарба, Қапба, Қаҩба, Қаҵәба, Қәычбериа, Лагәуа, Лагәлыаа, Ураҭаӡе, Ԥаралиа, Ԥарылуа, Ԥсалҭыр, Роган-оӷлы, Сангәлиа, Такәышьынаа, Турнанба, Ҭариф-оӷлы, Хаҳәба, Хубуҭиа, Хәахәа, Хәыхәуа, Ҳасан-оӷлы, Ҳаџьы-оӷлы, Чаблах, Чеиба, Ҷалоқәуа, Ҷан-оӷлы, Ҵабриа, Ҵкәалиа, Ҵәыџьба, Ҵәыӡба, Шьелиа, Шьограӡе, Шьыналиа, Шьынқауа, Шьынқәба, Џьопуа (Џьонуа), Џьынџьал, Џьынџьиа.

Аҳабла
7 :
 Аимара
 Ақыдра
 Андроу
 Аражәпара
 Андроу
 Лаганиахә
 Ҷлоу ахабла

Шәахә. иара убас
   Ҷлоу ақыҭа асаит
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Гәыԥ () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Гәыԥ ақыҭа ахадара

Аҳабла
7 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Ӷәада () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Ӷәада ақыҭа ахадара

Ажәлақәа
Абарҭ ажәлақәа Ӷәада рынхоит:
 Абраскьыл
 Агрба
 Агәымаа
 Амҷба
 Ашәба
 Ашәуа
 Ашәхәаҵаа
 Агәыхоу
 Ахал-иԥа (рқәӡааит)
 Бадиа
 Беренџьы-оӷлы
 Воуба
 Гәаԥиа
 Гьархьал
 Гындиа
 Дуган-оӷлы
 Жьиба
 Усҭаҳмеҭ-оӷлы
 Кәашалаа
 Кәарӡаа
 Кәыҭкаиа
 Кәарҷиа
 Ҟәырдгьал
 Лацәышба
 Матуа
 Мгьалаӡе
 Ԥсардиа
 Руруа
 Саиаа (рқәӡааит)
 Саӡба
 Хачан
 Ҳашым-оӷлы
 Ҳаҭҳәа
 Цыба
 Цәаба (рқәӡааит)
 Ҩардан
 Шамба
 Шьоууа
 Џьалиа

Аҳабла
5 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Кәачара || Кәач-ира () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Кәачира ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Кындыӷ () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Кындыӷ ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Кәто́л () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа. Абжьуаа

Аланхо

Кәтол ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Шәахә. иара убас
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Маркәыла (, ) — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Маркәыла ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :
 Ахы уаа
 Лаҳаш
 Маркәыла
 Ҳаԥаҩ
 Џьыҟәмыр

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Уатаԥ (, ) — ақыҭа Аԥсны аҿы ауп. Аԥсны аҳәынҭқарра, Очамчыра араион / Қырҭәыла, Очамчыра амуниципалитет ақыҭа.

Аланхо

Уатаԥ ақыҭа ахадара

Ажәлақәа
Абарҭ ажәлақәа Уатаԥ рынхоит:
 Адлеиба
 Багаҭелиа
 Воуба
 Кәарҷиа
 Қәҭелиа
 Маршьан
 Феирызба
 Ҳаџьымба
 Чаблах
 Ҷанба (амхаџьыра рцеит)
 Ҵышлыба (рқәӡааит)
 Шагәыџь (рқәӡааит)
 Џьалиа
 Џьанымба (рқәӡааит)
 Џьапыуа
 Џьоурымба (рқәӡааит)

Аҳабла
7 :
 Адлеиаа-рхәы
 Аҵута
 Ашьанҵара
 Мрамба
 Кәыр-икәара аҳабла
 Уатаԥ
 Ҵлыхәмараа
 Џьалиаа-рхәы (Џьанымаа рҳабла)

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Река () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Река ақыҭа ахадара

Аҳабла
3 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Мықә () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Мықә ақыҭа ахадара
Асландзиа Мераб Шамил-ипа

Аҳабла
5 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Тамшь () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Иаланхо

Тамшь ақыҭа ахадара

Аҳаблақәа
 Ануаа-рхә
 Набырзал
 Наӷбоу
 Науач
 Тамшь-агәы
 Ҵыкрышь

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Шьашьалаҭ, Шьашьықыҭ — Аԥсны Очамчыра араион ақыҭоуп,  рҟынӡа Гал араион ахәҭан.

Аланхо

Шьашьалаҭ ақыҭа ахадара
 Оҭар Зураб-иԥа Турнанба (1994-2006)
 Едуард Зураб-иԥа Турнанба (2006-)

Аҳабла
3 :

Шәахә. иара убас
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Ҭхьына (, ) — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Ҭхьына ақыҭа ахадара

Ажәлақәа
Абарҭ ажәлақәа Ҭхьына рынхоит:
 Арҟәыџь
 Багаҭелиа
 Бацациа (рқәӡааит)
 Бераиа
 Бигәаа
 Воуба
 Гәылуа
 Думаа
 Дочиа
 Гьанаба
 Ӷәарзалиа
 Ӡаԥшь-иԥа
 Кәыркәынаа
 Қәҭарба
 Лордқьыпаниӡе
 Маршьан
 Салаҟаиа (Шьақар-иԥа)
 Торчуа
 Ҭодуа
 Чалигаа
 Чҳантба
 Шамба
 Шьынқәба
 Шәбақьиа
 Џьалиа
 Џьапыуа

Аҳабла
4 :
 Абаажә ахәы
 Агәы уаа
 Аӷдарра
 Ахы уаа (Аҵангәара)

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Ԥақәашь () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа.

Аланхо

Ԥақәашь ақыҭа ахадара

Аҳабла
6 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Аҽгәара () — Аԥсны, Очамчыра араион ақыҭа. ( : Гал араион).

Аланхо

Аҽгәара ақыҭа ахадара

Аҳабла
10 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Очамчыра араион ақыҭақәа


Тҟәарчал. Тҟәарчал араион ( :  Очамчыра араион).

Аланхо

Тҟәарчал ақыҭа ахадара

Аҳабла
5 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Тҟәарчал араион ақыҭақәа


Ажара. Гәылрыԥшь араион.

Аланхо

Ажара ақыҭа ахадара

Аҳабла
16 :

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гәылрыԥшь араион ақыҭақәа


Гал (, ) — Аԥсны иҟоу ақалақь. Амрaгылaрaтәи aҩaдa уи иaҳәaaуп Кaвкaз aшьхa ҳрaкырa, aлaдaтәи aгaн aмшын еиқәa. Ақaлaқь шьҭоуп aмшын aҿықә aдәы, aӡиaс Гaлыӡгa aрӷьaрaхьтәи aгaн aҟны. Очaмчырaтәи aҵaкырaдгьыл 1867,8кв. км. Аҟәaнӡa 53 км бжьоуп. Қaрҭынӡa 391 км. бжьоуп.

Аланхо

Абара

Аԥсны ақалақьқәа


Ҭҳаӷаԥшь - ашаԥсыӷ ақыҭа Краснодар адгьыл аҿы.

Алитература
 Solomin A. The return to sources // Mahjubah. Vol. 20, № 10 (203). Tehran, October 2001. P. 51-53

Шәача
Урыстәыла ақыҭақәа


Ахҭысқəа

Ажьырныҳәамза

Жәабранмза

Хәажәкырамза

Мшаԥымза

Лаҵарамза

Рашәарамза

Ԥхынгәымза

Нанҳәамза

Цәыббрамза

Жьҭаарамза

Абҵарамза

Ԥхынҷкәынмза

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Амбролаур () — ақалақь. Иаланхо — .

Ахьарԥшқәа

Раҷа-Лечхумии Аладатәи Шәантәылеи
Қырҭтәыла ақалақьқәа


Қобулеҭ () — Қырҭтәылатәи ақалақь, Қобулеҭтәи амуниципалитет аҿы.

Аланхо

Азхьарԥшқәа
 Adjara, Kobuleti District

Азгәаҭақәа

Қобулеҭ
Қырҭтәыла ақалақьқәа


Адепо Пильскии Круглиак – Пилати адепо даргылеит 1870-74 ш.ш.рзы, уи иадхалоуп аихамиуа арчиара Пруссиати адгьылкуа рчы. Ари адепо чырпшыгас икалеит абри аиузца аргыларакуа рымиуапгара Европа зегьи. Шыкускуак рашьтахь, 90-ти аш. 20-ашышыкуса азы адепо аусура иакурхит, зынза ирхаштит.

Гупиук Пила ауаапсыра ианырба изакут тагылазааща иамоу адепо,урт ргу иацаркит ари атоурыхт бака аикурхара.

Абара
 Адепо Пильскии Круглиак (eng., pol.)

Пила


Русҭау () — Қырҭтәыла ақалақь. Ҵаҟатәи Қарҭли агәы. Атерриториа — . Ақалақь иаланхо — .

Азгәаҭақәа

Русҭау
Қырҭтәыла ақалақьқәа


Ԥаҭ () — ақалақь ахь Қырҭтәыла, ахь Агырны-Хыхьтәи Шәаны .

Азгәаҭақәа

Ԥаҭ
Қырҭтәыла ақалақьқәа
Гыртәыла-Хыхьтәи Шәантәыла


Гәар () — Қырҭтәыла ақалақь. Аҩнуҵҟатәи Қарҭли агәы.

Азхьарԥшқәа
 Гәар

Азгәаҭақәа

Аҩнуҵҟатәи Қарҭли
Қырҭтәыла ақалақьқәа


Ақырҭуа бызшәа, Ақырҭшәа () — ақарҭвел бызшәа, Қырҭтәыла ҳәынҭқарра бызшәас иамоуп.

Ақырҭуа бызшәа амш — мшаԥымза 14.

Акодқәа
ISO 639-1:ka
ISO 639-2:geo (B) kat (T)
ISO 639-3:kat

Ақырҭуа алфавит

Шәахә. иара убас
 Ақырҭуа Авикипедиа

Ахьарԥшқәа

Абызшәақәа


Ақырҭуа алфавит  - Ақырҭ бызшәа алфавит.

Аҩырақәа

Асомҭаврули

Нусхури

Мхедрули

Алфавитқәа


Рашәарамза́ 4 (Рашәарамза́ ԥшьба́), Иу́н 4, Рашәара́ 4 — григориантәи амзар 155 тәи амш (156 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 210 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 1 (Рашәарамза́ акы́), Иу́н 1, Рашәара́ 1 — григориантәи амзар 152 тәи амш (153 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 213 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 2 (Рашәарамза́ ҩба́), Иу́н 2, Рашәара́ 2 — григориантәи амзар 153 тәи амш (154 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 212 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 3 (Рашәарамза́ хԥа́), Иу́н 3, Рашәара́ 3 — григориантәи амзар 154 тәи амш (155 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 211 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 5 (Рашәарамза́ хәба́), Иу́н 5, Рашәара́ 5 — григориантәи амзар 156 тәи амш (157 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 209 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 6 (Рашәарамза́ фба́), Иу́н 6, Рашәара́ 6 — григориантәи амзар 157 тәи амш (158 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 208 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 7 (Рашәарамза́ бжьба́), Иу́н 7, Рашәара́ 7 — григориантәи амзар 158 тәи амш (159 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 207 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 8 (Рашәарамза́ ааба́), Иу́н 8, Рашәара́ 8 — григориантәи амзар 159 тәи амш (160 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 206 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 21 (Рашәарамза́ ҩажәи́ акы́), Иу́н 21, Рашәара́ 21 — григориантәи амзар 172 тәи амш (173 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 193 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 9 (Рашәарамза́ жәба́), Иу́н 9, Рашәара́ 9 — григориантәи амзар 160 тәи амш (161 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 205 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 20 (Рашәарамза́ ҩажәа́), Иу́н 20, Рашәара́ 20 — григориантәи амзар 171 тәи амш (172 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 194 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 30 (Рашәарамза́ ҩажәижәаба́), Иу́н 30, Рашәара́ 30 — григориантәи амзар 181 тәи амш (182 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 184 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 10 (Рашәарамза́ жәаба́), Иу́н 10, Рашәара́ 10 — григориантәи амзар 161 тәи амш (162 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 204 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит

Аныҳәақәа
 , Араԥтә ар амш.
 , Аҳәаахьчаҩцәа рамш.
 , Португалиа амш — Камоенс амш.
 , Асааҭ амш.


Рашәарамза́ 11 (Рашәарамза́ жәе́иза), Иу́н 11, Рашәара́ 11 — григориантәи амзар 162 тәи амш (163 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 203 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 12 (Рашәарамза́ жәа́ҩа), Иу́н 12, Рашәара́ 12 — григориантәи амзар 163 тәи амш (164 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 202 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 13 (Рашәарамза́ жәа́ха), Иу́н 13, Рашәара́ 13 — григориантәи амзар 164 тәи амш (165 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 201 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 29 (Рашәарамза́ ҩажәи́ жәба́), Иу́н 29, Рашәара́ 29 — григориантәи амзар 180 тәи амш (181 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 185 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 14 (Рашәарамза́ жәи́ԥшь), Иу́н 14, Рашәара́ 14 — григориантәи амзар 165 тәи амш (166 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 200 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 15 (Рашәарамза́ жәо́хә), Иу́н 15, Рашәара́ 15 — григориантәи амзар 166 тәи амш (167 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 199 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 16 (Рашәарамза́ жәа́ф), Иу́н 16, Рашәара́ 16 — григориантәи амзар 167 тәи амш (168 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 198 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 17 (Рашәарамза́ жәи́бжь), Иу́н 17, Рашәара́ 17 — григориантәи амзар 168 тәи амш (169 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 197 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 18 (Рашәарамза́ жәа́а), Иу́н 18, Рашәара́ 18 — григориантәи амзар 169 тәи амш (170 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 196 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 28 (Рашәарамза́ ҩажәи́ ааба́), Иу́н 28, Рашәара́ 28 — григориантәи амзар 179 тәи амш (180 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 186 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 19 (Рашәарамза́ зе́ижә), Иу́н 19, Рашәара́ 19 — григориантәи амзар 170 тәи амш (171 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 195 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 22 (Рашәарамза́ ҩажәи́ ҩба́), Иу́н 22, Рашәара́ 22 — григориантәи амзар 173 тәи амш (174 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 192 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 23 (Рашәарамза́ ҩажәи́ хԥа́), Иу́н 23, Рашәара́ 23 — григориантәи амзар 174 тәи амш (175 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 191 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 24 (Рашәарамза́ ҩажәи́ ԥшьба́), Иу́н 24, Рашәара́ 24 — григориантәи амзар 175 тәи амш (176 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 190 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 25 (Рашәарамза́ ҩажәи́ хәба́), Иу́н 25, Рашәара́ 25 — григориантәи амзар 176 тәи амш (177 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 189 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 26 (Рашәарамза́ ҩажәи́ фба́), Иу́н 26, Рашәара́ 26 — григориантәи амзар 177 тәи амш (178 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 188 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Рашәарамза́ 27 (Рашәарамза́ ҩажәи́ бжьба́), Иу́н 27, Рашәара́ 27 — григориантәи амзар 178 тәи амш (179 тәи амш ашықәс ду ала) ауп. Ашықәс анҵәамҭанӡа иаанхоит 187 мшы.

Ахҭысқәа

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Ишимбаи – Урыстәыла ақалақь, Башкортостан, Ишимбай араион.
Сиднеи иаланхо –

Аланхо

Атерриториа
Атерриториа – .

Ахьарԥшқәа

Башкириа
Урыстәыла ақалақьқәа


Ахҭысқəа

Ажьырныҳәамза

Жәабранмза

Хәажәкырамза

Мшаԥымза

Лаҵарамза

Рашәарамза

Ԥхынгәымза

Нанҳәамза

Цәыббрамза

Жьҭаарамза

Абҵарамза

Ԥхынҷкәынмза

Иит

Рыԥсҭазаара иалҵит


Борис Николаи-иԥа Елцин (; , Бутка, Урыстәылатәи СФСР, СССР — , Москва, Урыстәыла) — Аурыс аполитик. Урыстәыла Афедерациа ахада 1991 — 1999 шш.

Урыстәыла президентцәа
Урыстәылатәи аполитикцәа
1931 шықәсазы ииз
Жәабранмза 1 рзы ииз
2007 шықәсазы иԥсыз
Мшаԥымза 23 рзы иԥсыз


Владимир Владимир-иԥа Путин (; , Ленинград, РСФСР, СССР) — урыстәылатәи аҳәынҭқарратә, ауаажәларратә усзуҩ, Урыстәылатәи афедерациа апрезидент 2000 шш.

Абиографиа

Алитература
Гуревич В. Д. Владимир Путин. Родители. Друзья. Учителя. — СПб.: Изд-во Юрид. ин-та, 2004. — 173 с. — ISBN 5-86247-068-9.
Дегоев В. В., Ибрагимов Р. Ю. Россия при Путине: обретения, тревоги, надежды. — М.: Империум XXI век, 2007. — 237 с. — ISBN 978-5-91317-005-7.
Зайпель Х. Путин: Логика власти. — Время, 2016. — 384 с. — ISBN 978-5-9691-1508-8.
Путин, Владимир Владимирович / С. Л. Кравец (мировоззренческие основы государственной политики, внутренняя политика), Ф. А. Лукьянов (внешнеполитическая концепция, внешняя политика), В. А. Мау (экономика), Е. Э. Чуковская (законодательство, вопросы культуры) // Пустырник — Румчерод. — М. : Большая российская энциклопедия, 2015. — С. 8—29. — (Большая российская энциклопедия : [в 35 т.] / гл. ред. Ю. С. Осипов ; 2004—2017, т. 28). — ISBN 978-5-85270-365-1.
Леонов Н. С. Что ещё может Путин?. — М.: Алгоритм, 2013. — 256 с. — (Как Путину обустроить Россию). — 3000 экз. — ISBN 978-5-4438-0251-0.
Лузянин С. Г. Восточная политика Владимира Путина : возвращение России на «Большой Восток» (2004-2008 гг.). — М.: АСТ, 2007. — 446 с. — ISBN 5-17-041020-4.
Медведев Р. А. Владимир Путин. — М.: Молодая гвардия, 2007. — 685 с. — (Жизнь замечательных людей). — ISBN 978-5-235-03059-6.
Медведев Р. А. Владимир Путин. Продолжение следует. — М.: Время, 2010. — 301 с. — (Диалог). — ISBN 978-5-9691-0498-3.
Медведев Р. А. Владимир Путин: четыре года в Кремле. — М.: Время, 2005. — 654 с. — (Диалог). — ISBN 5-9691-0022-6.
От первого лица. Разговоры с Владимиром Путиным / Сост. Н. Геворкян, А. Колесников, Н. Тимакова. — М.: Вагриус, 2000. — 192 с. — ISBN 5-264-00257-6.
Рар А. Владимир Путин: «Немец» в Кремле. — М.: ОЛМА-Пресс, 2001. — 318 с. — (Проект «Путин»). — ISBN 5-224-02143-X.
Рар А. Владимир Путин. Лучший немец в Кремле. — М.: Алгоритм, 2012. — 237 с. — (Проект «Путин»). — ISBN 978-5-4320-0039-2.
Рар А. Куда пойдёт Путин?: Россия между Китаем и Европой (Почему Западу нужна Россия: Экспертный анализ). — М.: ОЛМА Медиа Групп, 2012. — 352 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-373-04735-7.
Стратиевски Д., Гонсаленс К. Путин, водка и казаки: Представления о России на Западе. — М.: Алгоритм, 2014. — 208 с. — (Проект «Путин»). — 2500 экз. — ISBN 978-5-699-71816-0, 978-5-4438-0770-6.
Таланов В. Л. Психологический портрет Владимира Путина. — СПб.: Б&К, 2000. — 61 с. — ISBN 5-93414-018-3.
Хатчинс К., Коробко А. Путин / Пер. с англ. — М.: ОЛМА Медиа Групп, 2012. — 432 с. — 3000 экз. — ISBN 978-5-373-04767-8.
Чадаев А. В. Путин. Его идеология. — М.: Европа, 2006. — 230 с. — (Идеологии). — ISBN 5-9739-0040-1.
Karen Dawisha. Putin's Kleptocracy: Who Owns Russia?.. — Simon and Schuster., 2015. — 464 с. — ISBN 9781476795201.
Оливер Стоун. Интервью с Владимиром Путиным. — М.: Альпина Паблишер. — 350 p. — ISBN 978-5-9614-6477-1.
Boyd-Barrett, Olive. Western Mainstream Media and the Ukraine Crisis : A study in conflict propaganda. — L. : Routledge ; N.Y., 2017. — ISBN 978-1-315-55968-1.

Азхьарԥшқәа
 Владимир Путин — личный сайт
 Официальный сайт Президента России
 Архив сайта Председателя Правительства РФ В. В. Путина (2008—2012)

Урыстәыла президентцәа
Урыстәыла аԥыза-министрцәа
Урыстәылатәи аполитикцәа
1952 шықәсазы ииз
Жьҭаарамза 7 рзы ииз


Дмитри Анатоли-иԥа Медведев (; , Ленинград, РСФСР, СССР) — Аурыс аполитик. Урыстәыла Афедерациа ахада.

Алитература
 Рой Медведев. Дмитрий Медведев — Президент Российской Федерации . М: «Время», 2008
 «Медведев» (Николай и Марина Сванидзе) — Амфора, 2008 г ISBN 978-5-367-00743-5

Урыстәыла президентцәа
Урыстәыла аԥыза-министрцәа
Урыстәылатәи аполитикцәа
1965 шықәсазы ииз
Цәыббрамза 14 рзы ииз


Литва (), аофициалтә хьʒы: Литватәи Ареспубликa' () — Европаҟны, Балтикатәи амшын мрагыларатәи агаҟны аҳәынҭқарра.

Аҵанакы – .

Аҳәынҭқарра иаланхо – .

Административ-территориалтә ашара

Азгәаҭақәа

Европатәи атәылақәа
Ареспубликақәа
НАТО атәылақәа


Урыстәыла (), аофициалтә хьʒы: Урыстәылатәи Афедерациа () — Европатәии Азиатәии аҳәынҭқарроуп.

Аҵанакы — 17 125 191 км².

Аҭоурых

Ахадацәа

 Борис Ельцин (1991 — 2000).
 Владимир Путин (2000 — 2008).
 Дмитри Медведев (2008 — 2012).
 Владимир Путин (2012 — уажәгьы).

Аҳҭнықалақьқәа
 Владимир — 1243 — 1389
 Москва — 1389 — 1712
 Санкт-Петербург — 1712—1728
 Москва — 1728 — 1732
 Санкт-Петербург — 1730 — 1918
 Москва — 1918 — уажәгьы.

Ауааԥсыра

Аланхо — 146 544 710-ҩык. (2015 ш.).

 Аурысцәа — 77,71 %.
 Аҭаҭарцәа — 3,72 %.
 Аукраинцәа – 1,35 %
 Абашкьырцәа – 1,11 %
 Ачувашцәа – 1,01 %
 Ачеченцәа – 1,00 %

Административтә шара

Урыстәыла 8 афедералтә гьежьырақәа () рыла ишоит. Анаҩс ари афедералтә гьежьырақәа 89 Урыстәылатәи Афедерациа асубиектқәа () рыла ршоит:
 24 ареспубликақәа ()
 9 атәылаҿацәқәа ()
 48 атәылаҿацәқәа (аобластқәа) ()
 3 афедералтә қалақьқәа ()
 1 автономтә тәылаҿацә ()
 4 автономтә гьежьырақәа ()

Азгәаҭақәа

Европатәи атәылақәа
Азиатәи атәылақәа
Афедеративтә республикақәа


Аԥсны Аҳәынҭқарра абанктә система ихьыԥшымкәа ахала аҿиара иалагеит Аԥснытәи АССР Иреиҳаӡоу Асовет жәабран 28 1991 ш. “Аԥснытәи АССР Ацентртә банк азы”, “Аԥснытәи АССР аҟны абанкқәеи абанктә усуреи рзы” ҳәа азакәанқәа анрыдыркыла инаркны, уи еиҿкаан СССР Аҳәынҭбанк Аԥснытәи ареспубликатә усбарҭа ашьаҭала. Арҭ азакәанқәа, Аԥсны аекономика аҿиара аинтересқәа ҳасабс иҟаҵаны, раԥхьаӡа акәны абанктә усҳәарҭақәа рҭахрақәа рышьақәыргыларазы алшара ҟарҵеит.

Абарҭ Азакәанқәа анрыдыркылоз аамҭазы, даҽакала иаҳҳәозар, 1991 шықәса алагамҭазы Аԥсны абанктә система СССР абанкқәа: Аҳәынҭбанк, Аҵәахырҭаҭә банк, Ааглыхргылбанк, Аграртә банк, Анхарҭа-социалтә банк Аԥснытәи ареспубликатә усбарҭақәа рыла ишьақәгылан. Акоммерциатә банкқәа раԥҵара ишақәиҭызгьы, ари апроцесс СССР азакәанԥҵарала аҭыԥ иқәырҵон. Излаҟаҵәҟьаз ала, ари абанктә система анапхгараҭара хагәҵәылатәи асхьема ала ишьақәыргылан, уи, ҳәарас иаҭахузеи, аекономика аҿиара арегионалтә интересқәа разԥхьагәаҭара алшомызт.

Аԥсны Иреиҳаӡоу Асовет жәабран мза 1991 шықәсазы иаднакылаз Азакәанқәа алшара ҟарҵеит арегионтә ҩаӡараҿы абанктә система аиҿкаара, ахәҭакахьала, акоммерциатә банкқәа рыкаҭақәа, урҭ аекономика хазы игоу аусхкқәа рырҿиара интересс измаз аиуристтәи хазхаҭалатәи ахаҿқәеи еиҿыркаар рылшон, иара убас, иааизакны арегионқәа рҟынгьы. Аԥсны аибашьратә хҭысқәа рылагамҭазы (нанҳәа 14, 1992 ш.) абанктә система хкырацәала еилан.

Аха, Аԥсны аҵакырадгьыл аҟны  излагаз аибашьра, атәылаҿ ишьақәгылахьаз аекономикатә лшарамч хнарбгалеит, ишьақәгылахьаз абанктә система аилаҳарахь икылнагеит.

Аԥсны аҵакырадгьыл аҟны аибашьра анеилга ашьҭахь, уаанӡа аус зуаз абанкқәа рахьынтә еиқәхаз Ацентртә банки, арегионқәа рыҟны иҟаз абанкқәа ԥшьба заҵәыки роуп, урҭ рахьтә - Гагра араион аҟны – акы, Гәдоуҭа араион аҟны – ҩба, Тҟәарчал ақалақь аҟны – акы. Егьырҭ абанкқәа зегьы аԥыхын, ма иқәган.

1994 шықәса аҩнуҵҟала Аԥсны Абанк Хада иҭанаҩит акоммерциатә банкқәа 13, урҭ ироуз алицензиақәа рышьаҭала Аԥны арегионқәа зегьы рҟны аусура нападыркит: Гагра араион аҟны – “Гагра-Банк”; Гәдоуҭа араион аҟны – “Гәдоуҭа-Банк”, “Аграртә Банк”; Аҟәа араион аҟны – Аҟәатәи арегионалтә банк “Ешыра”; Аҟәа ақалақь аҟны – 5 банкк: “Аҟәа-Банк”, “Гарант-Банк”, “Башныхә-Банк”, “Тико-Банк”, “Менатеп-Сухум” (абанк “Менатеп” аҟәша ҿыга); Гәылрыԥшь араион аҟны – “Престиж”; Очамчыра араион аҟны – “Очамчыратәи акоммерциатә банк”; Гал араион аҟны – “Гал-Банк”; Тҟәарчал араион аҟны – “Тҟәарчал-Банк”. Убри ашықәс азы Аԥсны Аиҳабыра Аҵәахырҭатә банк аусура иалагарц азы азин ҟанаҵеит.

Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада жәабран 11, 1995 шықәсазтәи Иусԥҟала Аԥсны Аҳәынҭқарра абанк Хада ашьаҭала иаԥҵан Аԥсны Аҳәынҭқарра Амилаҭтә банк.

Убри ашықәс азы Амилаҭтә банк аҟны еиҿкаан Аҳасабкра-кассатә центр, уи иалнаршеит абанкбжьаратә ҳасабкрақәа рҭыԥ рықәҵарала жәлар рынхамҩаҿы аԥаратә малқәа реикәыршара арццакра, иара убас абанктә системала аԥарақәа рныҟәара ахылаԥшра азура.

1995-1996 шықәсқәа рзы Амилаҭтә банк иҭанаҩит даҽа х-коммерциатә банкк: Аҟәа ақалақь аҟны – “Аԥра-Банк”, “Инвест-Банк”, Гәдоуҭа араион аҟны – “Леон-Банк”. Абасала, 1996 шықәса анҵәамҭазы Аԥсны аус руан акоммерциатә банкқәа 16, урҭ рахьтә быжьба – Аҟәа ақалақь аҟны иҟан. 1998 шықәсазы иуристтәла иҭаҩын Аҵәахырҭатә банк аусура.

Ажьырныҳәа 1, 1999 шықәсазы “Аԥсны Аҳәынҭқарра Амилаҭтә банк азы (Аԥсны Абанк)”, “Абанкқәеи абанктә усуреи рзы” ҳәа иалагалаз абанктә усуразы азакәан ҿыцқәа еиҳа конкретла иҳәаақәырҵеит абанктә система ҩ-ҩаӡарактәи асистемала аиҿкаара: Аԥсны Амилаҭтә банк – хыхьтәи аҩаӡараҿы, акоммерциатә банкқәа – аҩбатәи аҩаӡараҿы рыҟазаара, иара убас абанктә система аусӡбатәқәеи афункциақәеи, Амилаҭтә банк акоммерциатә банкқәа ирзышьақәнаргылаз, русура арегламент азыҟазҵо аекономикатә нормативқәеи егьырҭ аҟаҵарбақәеи рықәымныҟәаразы акоммерциатә банкқәа рҭакԥхықәра азԥхьагәарҭеит.

Аԥсны Аҳәынҭқарраҿы иахьатәи аамҭазы абанктә система иалахәуп: Аԥсны Аҳәынҭқарра Амилаҭтә банк (Аԥсны Абанк), акоммерциатә банкқәа 14 (АА АКБ “Аҵәахырҭатә банккгьы” убрахь иналаҵаны). Акоммерциатә банкқәа рыҟнытә иара убас аус руеит афилиалқәа ааба, урҭ рхыԥхьаӡараҿы – АА АКБ “Аҵәахырҭатә банк” аҟнытә быжьба. Хықәкыла иаҳҳәозар, Аԥсны раионцыԥхьаӡа акоммерциатә банк ыҟоуп, иара убас “АА АКБ “Аҵәахырҭатә банк” аҟнытә афилиал, Аҟәа ақалақь аҟны акоммерциатә банкқәа быжьба ыҟоуп.

Аԥсны
Абанкқәа


Пигаццанo (Pigazzano) — Италиа ақыҭа. Атерриториа — ; иаланхо — .

Италиа ақыҭақәа


Нугзар Нури-иԥа Ашәба (; диит , Ӷәада, Очамчыра араион) — Аԥсны Жәлар Реизара аиҳабы (2002-2012).

Алитература
 ЛАБОКА, Станислав. «Абхазия после двух империй XIX-XXI вв.» (21st Century COE Program Slavic Eurasian Studies). Саппоро. 2004. Онлаин

Ахьарԥшқәа
 Ашуба Нугзар Нуриевич
 Ашуба Нугзар Нуриевич

Аԥсны Жәлар Реизара аиҳабцәа
Аԥсны Жәлар реизара 3-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны Жәлар реизара 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аполитикцәа
Ашәаа
1952 шықәсазы ииз
Хәажәкырамза 2 рзы ииз


Алеко Алексеи-иԥа Гәарамиа (, Гәыԥ, Аԥсны АССР, СССР) — Аԥснытәи аҳəынҭқарратә университет ареқтор.

Ахьарԥшқәа

Аԥсуаа
Аԥсны аматематикцәа
Аԥснытәи аҳәынҭқарратә университет аректорцәа
1940 шықәсазы ииз
Цәыббрамза 7 рзы ииз


Ҭенгиз Игор-иԥа Лакербаиа (; диит ) — Аԥсны атуризми акәрортқәеи рзы Аҳәынҭеилакы ахантәаҩы.

Ахьарԥшқәа

Аԥсны аполитикцәа
Лакербаиаа
1966 шықәсазы ииз
Хәажәкырамза 16 рзы ииз


Кристина Константин-иԥҳа Озган (; , Аҟәа) — Аԥсны аекономика аминистр.

Азхьарԥшқәа

 Озган Кристина Константиновна - Вице-премьер, Министр экономики

Аԥсны аполитикцәа
Озганаа
1973 шықәсазы ииз
Цәыббрамза 30 рзы ииз


Аинар Сангәлиа ( Аҟәа, Аԥсны Аҳәынҭқарра – ) — ақәыԥшцәа рыбжьара абокс азы Европа ачемпион.

Азхьарԥшқәа
 Российские юноши триумфально выиграли первенство Европы по боксу

Аԥсны абоксиорцәа
Сангәлиаа
1975 шықәсазы ииз
2017 шықәсазы иԥсыз


„Кавказ аҭынчра“ — Жәларбжьаратәи акинофестиваль.

Аԥсны


Виачеслав Андреи-иԥа Аблоҭиа (; , Гәдоуҭа ақ., Аԥснытәи АССР) — Аԥсуа-ақырҭуа-асовет кинорежиссиор, атеатртә аткиори режиссиори, аиҭага ирежиссиор, асценарист.

Афильмографиа

Актиор
 1972 — Синие зайцы, или музыкальное путешествие
 1975 — У самого Чёрного моря
 1975 — Белый башлык — Анзор
 1977 — В ночь на новолуние — Шахан
 1985 — Чегемский детектив
 2012 — Большая ржака — пастух в горах

Акрежиссиор
 1986 — Сувенир
 1992 — Колчерукий + сценарист

Азхьарԥшқәа
Vyacheslav Ablotia — IMDB

Аԥсны актиорцәа
Асовет актиорцәа
Қырҭтәылатәи актиорцәа
Аԥсны акинорежиссиорцәа
Асовет кинорежиссиорцәа
Қырҭтәылатәи акинорежиссиорцәа
Аблоҭиаа
1942 шықәсазы ииз
Жьҭаарамза 19 рзы ииз


Иури Владимир-иԥа Ҷкадуа (; , Аҟәа, Аԥснытәи АССР — , Москва, Урыстәыла) — Аԥсуа аскульптор.

Абиблиографиа
Ҷкадуа – дравторуп аусумҭақәа акыр, урҭ рыбжьара иаарылукаартә иҟоуп Бзыԥ аҳаблаҟны иқәыргылоу, 1941-45 шш. рызтзи Аџьынџьтәылатә еибашьра аҟны иҭахаз ргәаларшәаразы иқәыргылоу иџьабоу ан лбаҟа.

Аскульптор иара убас 1992 шықәсазтәи Лаҭатәи атрагедиаҟны иҭахаз Рмемориали, Гудоуҭа ақалақь аҟны иқәыргылоу Нестор Лакоба ибаҟеи аԥҵаҩцәа дреиуоуп.

Аҵыхәтәантәи аамҭақәа рзы Иурии Ҷкадуа аус адиулон аԥсуа поезиа аклассик Иуа Коӷониа ибаҟа ҿыц.

Москва, 71 шықәса дшырҭагылаз иԥсҭазаара далҵит ().

Азгәаҭақәа

Азхьарԥшқәа
 Юрий Владимирович Чкадуа - artchive.ru

Аԥсны аскульпторцәа
Асовет скульпторцәа
Ҷкадуаа
1939 шықәсазы ииз
Жәабранмза 28 рзы ииз
2009 шықәсазы иԥсыз
Жьҭаарамза 15 рзы иԥсыз


Аԥсныпресс, аофициалтә хьӡы: Аҳәынҭқарратә информациатә агентра "Аԥсныпресс" () - Аԥсны аинформациатә агентра.

Азхьарԥшқәа
 apsnypress.info – аофициалтә саит

Аԥсны


Иури Григори-иԥа Акаба — Аԥсны Аҳәынҭқарра ақыҭанхамҩа аминистр.

Азгәаҭақәа

1949 шықәсазы ииз
Акабаа
Аԥсны аполитикцәа


Витали Қьазым-иԥа Смыр (, Ҟәланырхәа, Гәдоуҭа араион) — Аԥсны Жәлар Реизара адепутат, ԥасатәи ақыҭанхамҩа аминистр.

Аԥсны Жәлар реизара 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аполитикцәа
Смыраа
1964 шықәсазы ииз
Мшаԥымза 20 рзы ииз


Беслан Кәбраа, Беслан Сергеи-иԥа Кәбраа (, Тҟәарчал ақ., Аԥснытеи АССР, СССР) — Аԥсны аԥыза-министр ихаҭыԥуаҩ, афинансқәа аминистр.

Ахьарԥшқәа

 БЕСЛАН КУБРАВА НАЗНАЧЕН ПРЕДСЕДАТЕЛЕМ ГК ПО УПРАВЛЕНИЮ ГОСУДАРСТВЕННЫМ ИМУЩЕСТВОМ И ПРИВАТИЗАЦИИ

Аԥсны аполитикцәа
Кәыбраақәа
1960 шықәсазы ииз
Нанҳәамза 25 рзы ииз


Иури Михаил-иԥа Лужков (; , Москва, СССР — , Миунхен, Германиа) – Урыстәыла аҳҭны-қалақь ахада (1992—2010).

Абара

 Саит

Москва
Урыстәылатәи аполитикцәа
1936 шықәсазы ииз
Цәыббрамза 21 рзы ииз
2019 шықәсазы иԥсыз
Ԥхынҷкәынмза 10 рзы иԥсыз


Семион Виачеслав-иԥа Григориев (; , Москва, СССР) — Аԥсны иҟоу Урыстәыла Афедерациа ацҳаражәҳәаҩ.

Азхьарԥшқәа
 ФАЛИЧЕВ, Олег. Стратегический союзник . ВПК. выпуск № 27 (293), .

Урыстәылатәи адипломатцәа
1960 шықәсазы ииз
Ԥхынгәымза 1 рзы ииз


Жан Арно () — ақырҭуа-аԥсуа еимакы аҭыԥаҿы ИАР амаӡаныҟәгаҩ хада иҷыдоу ихаҭарнак.

Ахьарԥшқәа

Франциатәи адипломатцәа
1951 шықәсазы ииз


„Аԥсны Акзаара“ — Аԥсны аполитикатә партиа.

Апартиа ахантәаҩы Сергеи Шамба.

Азхьарԥшқәа
 Аофициалтә саит

Аԥсны аполитикатә партиақәа
2004 шықәсазы ицәырҵит


Даур Нури-иԥа Ҭарба (, *1959) — Аԥсуа политик, апартиа „Аԥсны Акзаара“ ахантәаҩы.

Аԥсны Жәлар реизара 1-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны Жәлар реизара 3-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аполитикцәа
Ҭараа
1959 шықәсазы ииз


Аиҭаира — Аԥсны ауаажәларра-политикатә ҵысра.

Азхьарԥшқәа
 ВОЗРОЖДЕНИЕ «АЙТАЙРА». Абхазия Информ. .

Аԥсны аполитикатә партиақәа
2001 шықәсазы ицәырҵит


Леонид Иуан-иԥа Лакырба (; Диит , Қәҭешь, Қырҭтәыла ССР) — ауаажәларра-политикатә ҵысра „Аиҭаира“ ахантәаҩы. 1991-1996 шш. рзы Иреиҳаӡоу Асовет — Аԥсны Аҳәынҭқарра Апарламент адепутат. 2000-2002 шш. рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Жәлар Реизара Апарламент адепутат.

Абиографиа
1992-1993 шш. рзы Аԥсны Аџьынџьтәылатә еибашьраан —Аԥсны Ареспублика Аминистрцәа Рсовет ахантәаҩы иусқәа назыгӡо, атәылахьчараз аҳҳәынҭқарратә еилакы алахәҩы. Аибашьра ашьҭахьтәи аамҭақәа рзы — Аԥсны Аиҳабыра Ахантәаҩы Актәи Ахаҭыԥуаҩ, Адәныҟатәи аусқәа рминистр, Аԥыза-министр Актәи ихаҭыԥуаҩ, Аԥыза-министр. Иара Аԥсны аԥыза министр (Цәыббра 27, 2011 ш. – Рашәара 2, 2014 ш.).

Азхьарԥшқәа
Лакербая Леонид Иванович

Аԥсны аԥыза-министрцәа
Аԥсны Аҳәынҭқарра Адәныҟатәи аусқәа рминистрцәа
Аԥсны Жәлар реизара 1-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны Жәлар реизара 2-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аполитикцәа
Лакербаиаа
1947 шықәсазы ииз
Ажьырныҳәамза 1 рзы ииз


Баҭал Иван-иԥа Табаӷәуа (; диит ) — Ацентртә Алхратә Комиссиа ахантәаҩы.

Ахьарԥшқәа

Азхьарԥшқәа

Аԥсны аполитикцәа
Табаӷәуаа
1962 шықәсазы ииз
Жьҭаарамза 29 рзы ииз


Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа 2009 шықәса — мҩаԥысуеит 35 алхырҭатә ҭыԥ хадақәа рыҟны (186 алхырҭаҭыԥқәа рыҟны).

Абжьыҭира алыҵшәақәа

Азхьарԥшқәа

Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада иалхрақәа


Инал Пухаев (; диит , Цхьынвал, Аахыҵ Уаԥстәыла) — Уаԥс-аурыс ашьапылампыласҩы.

Азхьарԥшқәа

 I. PUKHAEV - int.soccerway.com

Аахыҵ Уаԥстәыла ауаа
Урыстәылатәи ашьапылампыласҩцәа
1992 шықәсазы ииз
Ажьырныҳәамза 28 рзы ииз


Олег Гьаргь-иԥа Габоӡе (; диит , Цхинвал, Аахыҵ Уаԥстәылатәи автономтә област) — 1995-2006 шықәсқәа рзы алада уаԥстәыла аиҳабыра ахантәаҩы ицхырааҩ.

Азхьарԥшқәа
 Габодзе Олег Георгиевич - абиографиа - Кавказский узел

Аахыҵ Уаԥстәылатәи аполитикцәа
КПСС алахәылацәа
1945 шықәсазы ииз
Жьҭаарамза 29 рзы ииз


Едуард Кокоиты (, ; диит , Цхинвал) — Аахыҵ Уаԥстәыла аполитик.

1988 шықәсазы Аахыҵ Уаԥстәылатәи арҵаҩратә институт далгеит. Аԥхьатәи Ақырҭуа-Ауаԥс еимакы ашықәсқәа раан атәылахьчара аотриад напхгара аиҭон. 1990-1993 шықәсқәа раан Аахыҵ Уаԥстәыла апарламент адепутатс дыҟан, 1997 шықәсазы – УА ахәаахәҭратә хаҭарнакс. 2001 шықәсазы Аахыҵ уаԥстәыла ахадас далхуп. Дҭаацәароуп, ҩыџьа аԥацәа имоуп.

Азхьарԥшқәа
 Кокойты Эдуард Джабеевич - абиографиа kavkaz-uzel.eu

1964 шықәсазы ииз
Жьҭаарамза 31 рзы ииз
Аахыҵ Уаԥстәыла ахадацәа
Аахыҵ Уаԥстәылатәи аполитикцәа


Дмитрии Олег-иԥа Рогозин (; диит , Москва, СССР) — Урыстәыла еснагьтәи ахаҭарнак.

Абара

Blog at Twitter
Аофициалтә саит
Russian Mission to NATO
Официальный сайт «Конгресса русских общин»

Урыстәылатәи аполитикцәа
Урыстәылатәи адипломатцәа
1963 шықәсазы ииз
Ԥхынҷкәынмза 21 рзы ииз


Геннади Леонид-иԥа Гагәылиа — (; , Лыхны — , Мысра) — Аԥсны ԥасатәи аԥыза-министр (1995-97 шш., 2002-03 шш.), Ареспублика Аԥсны Ахәҳахәҭра-аагалыхратә палата апрезидент. Диит ажьырныҳәа 4, 1948 шықәсазы.

Аԥсны аԥыза-министрцәа
Аԥсны аполитикцәа
Гагәылиаа
1948 шықәсазы ииз
Ажьырныҳәамза 4 рзы ииз
2018 шықәсазы иԥсыз
Цәыббрамза 8 рзы иԥсыз


Анатолии Иннокент-иԥа Заицев (; диит ) — Аԥсны Арбџьартә мчқәа рыштаб хада аиҳабы.

Ахьарԥшқәа

Азхьарԥшқәа

 Абхазский генералитет ушел на пенсию - georgiatimes.info, 29. 4. 2010.

Аԥсны аинралцәа
1947 шықәсазы ииз
Ԥхынҷкәынмза 20 рзы ииз


Ныгәзар Ҷыҷыкәа-иԥа Логәуа (; диит , Ҷлоу ақыҭа, Очамчыра араион, Аԥснытәи АССР) — Аԥсны Акультура аминистр (2005-2007шш., 2010-2011шш.).

Азгәаҭақәа

Аԥсны аполитикцәа
Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Аԥсны асахьаҭыхҩцәа
Логәуаа
1956 шықәсазы ииз
Мшаԥымза 20 рзы ииз


Борис Виачеслав-иԥа Грызлов (; диит , Владивосток, СССР) — Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума адепутат.

Азхьарԥшқәа

 Аофициалтә саит

1950 шықәсазы ииз
Ԥхынҷкәынмза 15 рзы ииз
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 3-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 5-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума аиҳабцәа
Урыстәылатәи аполитикцәа


Чечентәыла (, ), аофициалтә хьӡы: Чечентәыла Ареспублика (, ) — Урыстәылатәи Афедерациа автономтә ҳәынҭқарра.

Аҳҭнықалақь — Грозныи.

Атерриториа
Атерриториа – .

Аланхо
Аҳәынҭқарра иаланхо .

Ақалақьқәа
 Ақалақь Грозныи () Чечентәыла иаҳҭнықалақьуп.
 Даҽа қалақьқәа:
 Аргәын ()
 Шьали ()
 Урыс-Марҭан ()
 Гәдармас ()

Азгәаҭақәа

Урыстәылатәи Афедерациа ареспубликақәа


Жәыргьыҭ () — ақалақь ахь Қырҭтәыла, ахь Агырны-Хыхьтәи Шәаны. Иаланхо  имоуп.

Абара
 Веб-камера Зугдиди
 Аофициалтә cаит

Азгәаҭақәа

Жәыргьыҭ
Қырҭтәыла ақалақьқәа


Аршба
 Платон Гамажлович Аршба- министр внутренних дел Абхазской ССР, генерал-майор милиции.
 Аршба, Беслан Нури-иԥа
 Валерии Аршба
 Владимир Гиоргии-иԥа Аршба
 Даур Джумкович Аршба
 Марина Аршба
 Отари Ионович Аршба


Беслан Нури-иԥа Аршба — Гал араион ахадара аиҳабы.

Аԥсны аполитикцәа
Арышаа


Алиас Миха-иԥа Лабахәуа (, Аҟәа) — Аԥсны Аҳҭнықалақь Аҟәа ахадара аиҳабы.

Шәахә. иара убас

Аԥсны аполитикцәа
Лабахәуаа
1963 шықәсазы ииз
Нанҳәамза 2 рзы ииз


Валери Шалва-иԥа Аршба (; , Тҟәарчал, Аԥснытәи АССР) — Аԥсны Аҳәынҭқарра Ахада Иусбарҭа анапхгаҩы.

Азхьарԥшқәа

1949 шықәсазы ииз
Жьҭаарамза 4 рзы ииз
Аԥсны ахада ихаҭыԥуаҩцәа
КПСС алахәылацәа
Арышаа
Аԥсны аполитикцәа


Роман Ашәба (, Тҟәарчал ақыҭа, Гал араион — , Кохора) — Тҟәарчал араион Кохора ақыҭа ахадара аусзуҩы. Гал араион аҟны дшьуп ().

Аԥсны аполитикцәа
Ашәаа
1955 шықәсазы ииз
2008 шықәсазы иԥсыз
Жьҭаарамза 26 рзы иԥсыз


Нугзар Нури-иԥа Ашәба
 Роман Ашәба

Аҵакырацәара


Акаба
 Акаба, Ахра
 Акаба, Иурии Григори-иԥа
 Акаба, Нателла Нури-иԥҳа
 Акаба, Джозеф Майкл

Акабаа


Наҭела Нури-иԥҳа Акаԥҳа (диит , Москва, СССР) — Аԥсны Ауаажәларратә Палата амаӡаныҟәгаҩы, аҭоурыхдырҩы, аполитолог, азинҭҵааҩ, аҭоурыхҭҵааҩ, ауаажәларра-политикатә усзуҩ.

Абиографиа
Аԥсуа жәлар рзинқәа рыхьчараз ианықәԥоз аамҭазы лара активла даҿагылон ақырҭуа национализм. 1990ш. рзы лара далхын Аԥсны Жәлар Рфорум «Аидгылара» Апрезидиум лахәылас. 1991ш. инаркны 1996 шықәсанӡа лара Аԥсны Ареспублика апарламент депутатс дыҟан, насгьы Ауаҩ изинқәа рыхьчарази амилаҭтәбжьаратәи аизыҟазаашьақәеи ирызкыз акомиссиа ахантәаҩы ихаҭыԥуаҩыс дыҟан, жәларбжьаратәи аиԥыларақәа дрылахәын. 1994ш. рзы Аԥсны Аҳәынҭқарра Аиҳабыраҿы акьыԥхьи аинформациеи рминистрс дҟаҵан, ари аҭыԥ аанылкон лара 1995 шықәсанза. Наҭелла Акаба – Аԥсны Аҳәынҭқарра Ауаажәларратә палата маӡаныҟәгаҩыс аус луеит. Аԥсны аҳәса Рхеилак хантәаҩыс дамоуп, иҳәынҭқарратәым аиҿкаара «Адемократиеи ауаҩы изинқәеи рыхьчара ацентр» напхгара алҭоит.

Алитература
Акрызҵазкуа арыцхәқәа рамзар, Аҟәа, 2015 ш.
Кавказ от кризиса к развитию: [конференция о перспективах укрепления стабильности на Кавказе]//Нужная газета. - 2000. - 16 июля, (№ 28). - С.8.

Аԥсны аполитикцәа
Аԥсны Жәлар реизара 1-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аҭоурыхдырҩцәа
Акабаа
Хәажәкырамза 6 рзы ииз
1945 шықәсазы ииз


Аԥсны Жәлар Реизара - Апарламент - ихадоу Аԥсны Аҳәынҭқарратә азакәанԥҵаратә усбарҭоуп. Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент хәышықәса аҿҳәара рыҭаны иалху 35-ҩык адепутатцәа рыла ишьақәгылоуп.

Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент адепутатс дыҟоуп Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциеи «Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент адепутатцәа ралхразы» Аконституциатә закәани инарықәыршәаны, Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент аҟны Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконституциеи «Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент адепутат истатус азы» Аԥсны Аҳәынҭқарра Азакәани иазԥхьагәарҭо азакәанԥҵаратәии егьырҭ азинмчқәеи рынагӡаразы азинмчы змоу ажәлар рхаҭарнак.

Афункциақәа
Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент:

1) иаднакылоит Аконституциеи Аԥсны Аҳәынҭқарра азакәанқәеи;

2) иаднакылоит административ-дгьылҵакыратә ԥсахрақәа ирызку аӡбамҭақәа;

3) иазыӡырҩуеит атәылаҿы ҭагылазаашьас иҟоуи, аҳәынҭқарра аҩныҵҟатәи, адәныҟатәи аполитика ахырхарҭа хадақәеи урҭ рымҩаԥгареи ирызку Аԥсны Ахада инашьҭымҭақәа;

4) иахәаԥшуеит егьышьақәнарӷәӷәоит аҳәынҭқарра абиуџьет, уи анагӡарагьы хылаԥшра азнауеит;

5) иаднакылоит ашьауӷатә, ашьауӷа-усеилыргаратә, амҩақәҵаратә-џьатә, атәылауаҩратә, атәылауаҩра-усеилыргаратә, абжьаҟазаратәи даҽа закәанԥҵараки, аӡбареиҿкаареи апрокуратуреи ирызку азҵаарақәа;

6) имҩаԥнагоит Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи реилыркаара;

7) ишьақәнаргылоит Аԥсны Аҳәынҭқарра аҳамҭақәеи, аҳаҭыртә, арратә хьӡалкаақәеи;

8) ишьақәнарӷәӷәоит, ишыԥнарго рыланаҳәоит Аԥсны аҳәынҭқаррабжьаратә еиқәшаҳаҭрақәа;

9) иалнахуеит Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент Аиҳаби уи ихаҭыԥуааи;

10) амаҵура ианаҭоит, рхы иақәиҭнатәуеит, азакәан инақәыршәаны Аԥсны Ахада иқәиргыло:

-  Аԥсны Аҳәынҭқарра Амилаҭтә банк Ахантәаҩы;

- Аԥсны Аҳәынҭқарра аӡбаҩцәа;

- Аԥсны Аҳәынҭқарра Апрокурор хадеи ихаҭыԥуааи;

- Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконтрольтә палата Ахантәаҩы, уи ихаҭыԥуаҩ;

11) рмаҵура ианаҭоит, рхы иақәиҭнатәуеит Аԥсны Аҳәынҭқарра Аконтрольтә палата аудиторцәа хҩык .

12) иаднакылоит Аԥсны Аҳәынҭқарра Аминистрцәа реилазаара хазы игоу иалахәцәа рыгәрамгара рылаҳәара иазку аӡбамҭа;

13) Аԥсны Ахада ахара иднаҵоит уи имаҵура нижьразы;

14) ирыланаҳәоит амнистиа;

15) иаӡбоит аибашьра рылаҳәареи аинышәара рыбжьаҵареи ирызку азҵаатәқәа;

16) иаӡбоит Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент адепутатцәа рыламкьысра азҵаатәқәа;

17) иаӡбоит иҷыдоу аҭагылазаашьеи аибашьратә ҭагылазаашьеи ралагалара ахьынӡазинрку;

18) инанагӡоит Аконституциеи Аԥсны азакәанқәеи иирыднаҵо егьырҭ азинмчқәа.

Аԥсны Жәлар Реизара-Апарламент Аилакқәа
Аԥсны Жәлар Реизара – Апарламент иамоуп есқьынагьтәи абарҭ Аилакқәа ааба:

– Аҳәынҭқарра-зинтә политиказы аилак;

– Абиуџьети, акредиттә еиҿкаарақәеи, ашәахтәқәеи афинансқәеи рзы аилак;

– Аекономикатә политикеи ареформақәеи рзы аилак;

– Атәылахьчареи амилаҭтә шәарҭадареи рзы аилак;

– Асоциалтә политикеи, аџьеи, агәабзиарахьчареи, адемографиеи, аибашьра аветеранцәеи аинвалидцәеи русқәа рзы аилак;

– Аҵареи, аҭҵаарадырреи, абызшәатә политикеи, амассатә информациа ахархәагақәа русуреи рзы аилак;

– Акультуреи, аҿари аспорти русқәеи рзы аилак;

– Жәларабжьаратәи апарламентбжьаратәи аимадарақәеи аџьынџьуаа рымадареи рзы аилак;

– Аграртә политикеи, аԥсабаратә лшарақәеи, аекологиеи рзы аилак

Аԥсны Жәлар Реизара аиҳабцәа
1) Џьынџьал Сократ Рач-иԥа — I - II-тәи ааԥхьара (1994-2002 шш.)

2) Ашәба Нугзар Нури-иԥа — III - IV-тәи ааԥхьара (2002-2012 шш.)

3) Бганба Валери Рамшьыхә -иԥа — V-тәи ааԥхьара (2012-2017шш.)

4) Кәарҷиа Валери Еремеи-иԥа — VI-тәи ааԥхьара (2017- 2022 шш.)

5) Ашәба Лаша Нугзар-иԥа – VII -тәи ааԥхьара (2022 ш.)

IV-тәи ааԥхьара Аԥсны Аҳәынҭқарра Апарламента адепутатцәа руак

Абара


Аҩӡба, Адгәыр Владимир-иԥа
 Аҩӡба, Азиз Кучка-иԥа
 Аҩӡба, Азиз Ҟасеи-иԥа
 Аҩӡба, Алеқсандр Џьамал-иԥа
 Аҩӡба, Алиас
 Аҩӡԥҳа, Алиса
 Аҩӡԥҳа, Алла Оҭар-иԥҳа
 Аҩӡԥҳа, Амина
 Аҩӡба, Анатоли Еснаҭ-иԥа
 Аҩӡба, Анатоли Захар-иԥа
 Аҩӡба, Анатоли Мкан-иԥа
 Аҩӡба, Ардашьыл Мыстафа-иԥа
 Аҩӡба, Аркади Кәыта-иԥа
 Аҩӡба, Аслан Фазлыбеи-иԥа
 Аҩӡба, Асҭамыр Виссарион-иԥа
 Аҩӡба, Ахра Руслан-иԥа
 Аҩӡба, Бадраҟ
 Аҩӡба, Баҭал
 Аҩӡба, Биулент
 Аҩӡба, Вадим Муса-иԥа
 Аҩӡба, Валери Борис-иԥа
 Аҩӡба, Валери Григори-иԥа
 Аҩӡба, Виқтор Владимир-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Викториа
 Аҩӡба, Виталик Алеқсандр-иԥа
 Аҩӡба, Владимир Џьамал-иԥа
 Аҩӡба, Гули Тиш-иԥҳа
 Аҩӡба, Гьаргь Тофик-иԥа
 Аҩӡба, Даҭа Аазиз-иԥа
 Аҩӡба, Даҭикәа Кәыт-иԥа
 Аҩӡба, Даур
 Аҩӡба, Заабеҭ Џьгәаҭ-иԥа
 Аҩӡба, Заур Ниаз-иԥа
 Аҩӡба, Заур Ҳақы-иԥа
 Аҩӡба, Зоиа Сардион-иԥҳа
 Аҩӡба, Ибрагим
 Аҩӡба, Иуана Сандра-иԥа
 Аҩӡба, Камшьышь Дадын-иԥа
 Аҩӡба, Качубеи
 Аҩӡԥҳа, Лаура
 Аҩӡба, Лаша
 Аҩӡба, Лев
 Аҩӡба, Лев Ҳаџьараҭ-иԥа
 Аҩӡба, Леонид Мсурат-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Леонида
 Аҩӡба, Леуард Анатоли-иԥа
 Аҩӡба, Луман Мышь-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Мадина
 Аҩӡба, Манча Шьаиб-иԥа
 Аҩӡба, Маџьыҭ Камыгә-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Мери Ҳафиз-иԥҳа
 Аҩӡба, Митҳаҭ
 Аҩӡԥҳа, Наала Беслан-иԥҳа
 Аҩӡба, Наварбеи Кьыч-иԥа
 Аҩӡба, Назыбеи Камшьышь-иԥа
 Аҩӡба, Назым Кьаамын-иԥа
 Аҩӡба, Нарчоу
 Аҩӡба, Нури Пшькан-иԥа
 Аҩӡба, Нурчик
 Аҩӡԥҳа, Оксана
 Аҩӡба, Рауф Владимир-иԥа
 Аҩӡба, Роман Закан-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Руслана Аслан-иԥҳа
 Аҩӡба, Саид Кәыт-иԥа
 Аҩӡба, Сергеи Ҳригори-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Сира
 Аҩӡԥҳа, Стелла Владимир-иԥҳа
 Аҩӡба, Сулҭан Камшьышь-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Тома
 Аҩӡԥҳа, Ҭамара Арзамеҭ-иԥҳа
 Аҩӡба, Ҭемыр Кадыр-иԥа
 Аҩӡба, Ҭенгиз Алхас-иԥа
 Аҩӡба, Таҷ Даҳаир-иԥа
 Аҩӡба, Уасил Шамон-иԥа
 Аҩӡба, Фазлыбеи Лизбер-иԥа
 Аҩӡба, Фатима
 Аҩӡԥҳа, Фениа Михаил-иԥҳа
 Аҩӡба, Фридон Ҷаҷа-иԥа
 Аҩӡба, Харитон Ахмаҭ-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Хаџьера Ҳафиз-иԥҳа
 Аҩӡба, Хьыцкәыр Шьаадаҭ-иԥа
 Аҩӡԥҳа, Хьыкәыр
 Аҩӡԥҳа, Хәыта Ҭуҟан-иԥа
 Аҩӡба, Ҳақы Луман-иԥа
 Аҩӡба, Ҳасан
 Аҩӡба, Шамел Џьгәаҭ-иԥа
 Аҩӡба, Шьаақьыр Кәатат-иԥа
 Аҩӡба, Ярослав Мкан-иԥа

Аҵакырацәара


Кәыҵниа, Леуарса Бида-иԥа
 Кәыҵниа-ԥҳа, Гәында Сергеи-иԥҳа
 Кәыҵниа, Алхас Алықьса-иԥа
 Кәыҵниа, Сергеи Михаил-иԥа
 Кәыҵниа, Никәала Ҭарашь-иԥа
 Кәыҵниа, Адгәыр
 Кәыҵниа, Алексеи
 Кәыҵниа, Асҭамыр
 Кәыҵниа, Беслан
 Кәыҵниа-ԥха, Зоиа
 Кәыҵниа, Мадонна
 Кәыҵниа, Мераб Ушьанг-иԥа
 Кәыҵниа, Саид
 Кәыҵниа, Ҭемыр
 Фатима Аҩыӡба – Кәыҵниа
 Гиви Квициния
 Гурам Квициния
 Нонна Квициния


Лев Аҩӡба — (; , Ешыра, Аԥснытәи АССР — , Сҭампыл, Ҭырқәтәыла) — Аԥсны Жәлар Реизара адепутат.

Азхьарԥшқәа
 Выставка и конференция в память о Льве Авидзба пройдут в Стамбуле - Спутник-Абхазия.

Аԥсны Жәлар реизара 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аполитикцәа
Аҩӡаа
Акзаара
1953 шықәсазы ииз
Ажьырныҳәамза 1 рзы ииз
2018 шықәсазы иԥсыз
Ԥхынгәымза 25 рзы иԥсыз


Виачеслав  Михаил-иԥа Цыгәба — Аԥсны Ацентртә Алхратә Комиссиа ԥасатәи ахантәаҩы (1999 ш.); Аԥсны ԥасатәи аԥыза-министр (ԥхынҷкәын 20, 1999 ш. – лаҵара 30, 2001 ш.). Аԥсны Жәлар Реизара адепутат; Аԥсны Жәлар Реизара Аиҳабы ихаҭыԥуаҩ. Диит .

Абара

Азгәаҭақәа

Аԥсны аԥыза-министрцәа
Аԥсны Жәлар реизара 3-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны Жәлар реизара 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аполитикцәа
Акзаара
Цыгәаа
1944 шықәсазы ииз
Ажьырныҳәамза 1 рзы ииз


Омар Кәарҷиа (1962, Тҟәарчал ақ., Аԥснытәи АССР, СССР — рашәарамза 10 2008, Аҟәа, Аԥсны) — аекономикатә наукақәа дркандидатуп, Аԥсны астолтә теннис афедерациа дапрезидентын, Урыстәыла Афедерациа Апрезидент Иусбарҭа иатәу Академиаҿы иҵара хиркәшон. 4–ҩык ахәҷқәа драбуп. Аԥсны Жәлар Реизара адепутат (2007 ш., Уақәымтәи алхратә округ № 32, Тҟәарчал араион), абиуџьети, акредиттә наплакқәеи, ашәахтәқәеи, афинансқәеи рзы аилак ахантәаҩы. 2008 ш. рашәарамза 10 рзы, иаалырҟьаны иԥсҭазаара далҵит.

Абара

Аԥсны Жәлар реизара 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Аԥсны аполитикцәа
Кәарҷиаа
Тҟәарчал араион
1962 шықәсазы ииз
2008 шықәсазы иԥсыз
Рашәарамза 10 рзы иԥсыз


Лолуа, Леонид
 Лолуаԥҳа, Лиудмила
 Лолуа, Михаил
 Лолуа, Рауль
 Лолуаԥҳа, Рита
 Лолуа, Рудольф


Чачба
 Чачба, Алеқсандр Константин-иԥа
 Чачԥҳа, Алеқсандра Гьаргь-иԥҳа
 Чачба, Асланбеи Қьалышь Аҳмаҭбеи-иԥа
 Чачба, Гьаргь Дырмит-иԥа
 Шервашиӡе-Чачба, Гьаргь Михаил-иԥа
 Чачба, Дардын Дотагод-иԥа
 Чачба, Дырмит Алексеи-иԥа
 Чачба, Зегнак
 Чачба, Зураб Манча-иԥа
 Чачба, Карабеи Бослакәа-иԥа
 Чачба, Константин Гьаргь-иԥа
 Чачба, Қьалышь Аҳмаҭбеи Манча-иԥа
 Шервашиӡе-Чачба, Лео Алексеи-иԥа
 Чачба, Манча
 Еристави-Шервашиӡе, Мери
 Шервашиӡе-Чачба, Михаил Леуан-иԥа
 Чачба Никита Гьаргь-иԥа
 Чачба, Омарбеи Сафарбеи-иԥа
 Чачба, Отаӷо
 Чачба, Пракопи Леуан-иԥа
 Чачба, Путо Бослакәа-иԥа
 Чачба, Рабиа Аргунаи-иԥа
 Чачба, Росҭом Зегнак-иԥа
 Чачба, Сафарбеи Қьалышь Аҳмаҭбеи-иԥа
 Чачба, Сетеман Путо-иԥа
 Чачба, Сустар
 Чачба, Ҳамуҭбеи Сафарбеи-иԥа

Азхьарԥшқәа
 Юрий Чиковани - Род абхазских князей Шервашидзе, Қарҭ, 2007. ISBN 978-99928-0-964-8


Бганба
 Валерии Бганба
 Виталии Бганба
 Тимур Бганба
 Джамбул Бганба
 Хухут Бганба
 Бганба, Шамил Камшьышь-иԥа


Гогәуа, Алықьса Ноча-иԥа
 Руслан Гогәуа
 Сенер Гогәуа
 Тимур Гогәуа


Рашид Гаисанов (, диит , Гамурзиево, Чечен-Ингуштәи АССР) — Ингәыштәыла аиҳабыра ахантәаҩы (2008 ш.).

Азхьарԥшқәа
 Гайсанов Рашид Яхьяевич - Абиографиа, Кавказский узел

Урыстәылатәи аполитикцәа
Ингәыштәыла аԥыза-министрцәа
Аингәышцәа
1972 шықәсазы ииз
Цәыббрамза 17 рзы ииз


Магомеҭ Измаил-иԥа Исаев (, ; , Лескен, Нхыҵ Уаԥстәылатәи АССР — , Москва, Урыстәыла) — Асовет, аурыс лингвист.

Азхьарԥшқәа
 obit: Магомет Измайлович Исаев (1928-2011) - Источник: Осетинское радио и телевидение; Пресс-служба Постоянного представительства РСО-Алания при Президенте РФ.

Урыстәылатәи алингвистцәа
Асовет лингвистцәа
1928 шықәсазы ииз
Хәажәкырамза 5 рзы ииз
2011 шықәсазы иԥсыз
Рашәарамза 21 рзы иԥсыз


Алиса Гыцба, Алиса Шалва-иԥҳа Гыцба (Ԥхынҷкәынмза 5, 1970, Аҟәа) — Москватәи атеатр „Геликон-опера“ асолист, Аԥсны жәлар рартист, Урыстәыла Афедерациаҟны артист. Алиса Гыцба хыԥхьаӡара рацәала жәларбжьаратәии урыстәылатәии аоператә конкәрсқәеи афестивальқәеи дрлауреатуп, убарҭ рхыԥхьаӡараҟны Валерии Гергиев инапхгарала Владикавказ имҩаԥысуаз „Кавказ аҭынчра“ афестиваль.

Аԥсуаа
Аԥсны ашәаҳәаҩцәа
Урыстәылатәи ашәаҳәаҩцәа
1970 шықәсазы ииз
Ԥхынҷкәынмза 5 рзы ииз
Гыцаа


Гыцба, Алиса Шалва-иԥҳа
 Гыцба, Зураб
 Гыцба, Хамзат
 Гыцба, Шалва


Адгәр Гәмба
 Гәрам Гәмба
 Иулиа Гәмба
 Ражьден Гәмба
 Сухран Гәмба


Арӡынаа
 Арӡынба, Алексеи Уасил-иԥа
 Арӡынба, Виачеслав Сергеи-иԥа
 Арӡынба, Владислав Григори-иԥа — Аԥсны аҳәынҭқарра раԥхьатәи ахада (1994–2005), Амилаҭтә Фырхаҵа;
 Арӡынба, Григори Шагәа-иԥа
 Арӡын-ԥха, Мария Кәыкәын-иԥҳа
 Арӡынба, Леонид Басиаҭ-иԥа
 Арӡынба, Сергеи Константин-иԥа
 Арӡынба, Салыбеи Зосим-иԥа
 Арӡынба, Иури Константин-иԥа
 Арӡынба, Заур Джото-иԥа
 Арӡынба, Геннади Леонтиев-иԥа
 Арӡынба, Павел Харитон-иԥа
 Арӡынба, Ҭаифун Наим-иԥа
 Арӡынба, Џьамалеҭин Осман-иԥа
 Арӡынба, Адгәыр Амиран-иԥа
 Арӡынба, Инал Баҭу-иԥа
 Арӡынба, Дмитрии Григор-иԥа
 Арӡынба, Алмасхан Зураб-иԥа


Маҳадыр () — Аԥсны иҟоу ақыҭа.

Аланхо
Араион иаланхо – .

Маҳадыр ақыҭа ахадара
Георгии Хорозиан

Аҳабла

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Ахьарԥшқәа

Гагра амуниципалитет ақыҭақәа
Гагра араион ақыҭақәа


Набакиа — Гал араион ақыҭа.

Аланхо

Набакиа ақыҭа ахадара
Нани Қардаа

Аҳабла

Абара
  Переписи населения Абхазии 1886, 1926, 1939, 1959, 1970, 1979, 1989, 2003

Гал араион ақыҭақәа


Кәаӷәаниа, Валентин Асҭамир-иԥа
 Кәаӷәаниа, Беслан
 Коӷониа, Иуа Абас-иԥа
 Кәаӷәаниа, Лауренс
 Кәаӷәаниа-пҳа, Римма
 Кәаӷәаниа, Леон Роберт
 Кәаӷәаниа, Алексеи Чичик-иԥа
 Кәаӷәаниа, Лена
 Кәаӷәаниа, Лорика


Шамиль Тарпишьев (, ; , Москва, СССР) — Урыстәыла Атеннис Афедерациа ипрезидент.

Азхьарԥшқәа

Аҭаҭарцәа
Урыстәылатәи аспортсменцәа
1948 шықәсазы ииз
Хәажәкырамза 7 рзы ииз


Константин Фиодор-иԥа Затулин (; Диит , Баҭым, Аҷартәылатәи АССР) — Урыстәыла Аҳәынҭқарратә Дума афракциа „Единая Россия“ адепутат. .

Азхьарԥшқәа

Аофициалтә саит

1958 шықәсазы ииз
Цәыббрамза 7 рзы ииз
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 1-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 4-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 5-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 7-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәыла Ахәынҭқарратә Дума 8-тәи ааԥхьара адепутатцәа
Урыстәылатәи аполитикцәа


Андреи Погосов (; диит  Уатаԥ, Аԥсны Аҳәынҭқарра) — Аԥсны асамбои аӡиудои р-Федерациа апрезидент ихаҭыԥуаҩ. Азыҟаҵаҩуп.

Азхьарԥшқәа
 На "Кубок Победы": XVII Международный турнир по самбо пройдет в Новом Афоне

Аԥсны ақәԥаҩцәа
1990 шықәсазы иԥсыз


Погосов, Алексеи Иури-иԥа
 Погосова, Анастасиа
 Погосов, Андреи
 Погосов, Артиом Карп-иԥа
 Погосов, Валери Иури-иԥа
 Погосов, Гьаргь Вадим-иԥа
 Погосов, Дмитри
 Погосов, Сергеи Лазар-иԥа


Осман Џьуӷьелиа (; диит  Бзыԥ, Аԥсны Аҳәынҭқарра) — апсуа қәԥаҩ (65 килограмм рҟынӡа).

Азхьарԥшқәа
 Трое абхазских спортсменов завоевали путевки на чемпионат России по вольной борьбе - Sputnik Абхазия.

Аԥсны ақәԥаҩцәа
1990 шықәсазы ииз


Асҭамыр Бениа
 Роман Бениа
 Џьансыхә Бениа
 Ардашил Бениа
 Джарнас Бениа
 Леван Бениа

Аҵакырацәара


Еныкь, Аслан
 Еныкь, Асҭамыр
 Еныкь, Григории
 Еныкь, Леонид
 Еныкь, Рауль
 Еныкь, Хаджи Руслан


Қардаа, Алхас
 Қардаа, Нани
 Қардаа, Роман
 Қардаа, Бачуки

Қардаақәа


Фазиль Абдул-иԥа Искандер (; , Аҟәа, ССР Аԥсны — , Переделкино, Москва, Урыстәыла) — Асовет, Аԥсуа шәҟәҩҩы.

Азхьарԥшқәа
Искандер Фазиль Абдулович
Искандер Фазиль Абдул-иԥа

Аԥсны ашәҟәыҩҩцәа
Асовет шәҟәыҩҩцәа
Аԥсны апоетцәа
1929 шықәсазы ииз
Хәажәкырамза 6 рзы ииз
2016 шықәсазы иԥсыз
Ԥхынгәымза 31 рзы иԥсыз


Аԥсны аконсул:
 Британиа Ду: Џьорџь Хиуит (ҳаҭыр зқәу аконсул)
 Ҟарачы-Черкессиа: Олег Етлухов

Адипломатиа
Аԥсны аполитика


Џьорџь Хьиуитт (; , Донкастер, Британиа Ду) — кавказҭҵааҩуп, Лонднотәи аунивирситет апрофессор, Британиа аҵарадыррақәа ракадемиа алахәыла, Британиа Ду аҟны Ареспублика Аԥсны ҳаҭыр зқәу аконсул, алингвистика апроблемеи, аҭоурыхи ҳаамҭазтәи Кавказ аетнополитикатә ҭагылазаашьеи рзы астатиақәеи, аочеркқәеи, амонографиақәеи жәпакы дравторуп.

Азхьарԥшқәа

 Официалтә саит
 University of London – School of Oriental and African Studies

1949 шықәсазы ииз
Абҵарамза 11 рзы ииз


Диана Ахба
 Игор Ахба
 Цира Ахба
 Т. В. Ахба

Аҵакырацәара


Сангәлиа, Аинар
 Сангәлиа, Беслан Едуард-иԥа
 Сангәлиа, Гьаргь Алеқсандр-иԥа
 Сангәлиа, Давид
 Сангәлиа, Евгени Гьаргь-иԥа
 Сангәлиа, Едуард
 Сангәлиа, Михаил
 Сангәлиа, Нарҭ
 Сангәлиа, Сандро Ламшьаҵә-иԥа
 Сангәлиа, Сырбеи Григории-иԥа
 Сангәлиа, Шьалуа Михаил-иԥа

Сангәлиаа


Лакербаиа, Леонид Иван-иԥа
 Лакербаиа, Ҭемыр
 Лакербаиа, Ҭенгиз


Анқәаб
 Анқәаб, Александр Золотинска-иԥа — Аԥсны Аҳәынҭқарра ахада.
 Анқәабԥҳа, Анна Шугуг-иԥҳа — аԥсны политик.
 Анқәаб, Артур Мирод-иԥа — аԥсуа политик.
 Анқәаб, Аслан Назырбеи-иԥа
 Анқәаб, Виачеслав Уасил-иԥа
 Анқәаб, Владимир Платон-иԥа — аԥсны поет.
 Анқәабԥҳа, Емма Николаи-иԥха
 Анқәабԥҳа, Ирина Борис-иԥха
 Анқәабԥҳа, Ирина Леонид-иԥха
 Анқәаб, Константин Матвеи-иԥа
 Анқәаб, Константин Пач-иԥа
 Анқәабԥҳа, Нелли Мкан-иԥха
 Анқәаб, Слава Дикран-иԥа
 Анқәаб, Тихон Константин-иԥа


Лабахәуа, Алиас Миха-иԥа
 Лабахәуа, Леонти Бахәа-иԥа
 Лабахәуа, Зураб
 Лабахәуа, Мирон
 Лабахәуа, Ҭалико
 Елена Лабахуа


Агрба
 Агрба, Азиз Рашид-иԥа
 Агрба, Алексеи Сергеи-иԥа
 Агрба, Беслан Родион-иԥа
 Агрба, Валери Владимир-иԥа
 Агрба, Владимир Бабахь-иԥа
 Агрба, Владимир Нури-иԥа
 Агрба, Владимир Уасил-иԥа
 Агрба, Гиви Камуга-иԥа
 Агрба, Гудиса Едуард-иԥа
 Агрба, Зураб
 Агрба, Игор Леонид-иԥа
 Агрба, Қьаазым Хәаҭхәаҭ-иԥа
 Агрба, Леонид Владимир-иԥа
 Агрба, Нугзар Нури-иԥа
 Агрба, Абаза Омар
 Агрба, Разамбеи Михаил-иԥа
 Агрба, Ремзи Константин-иԥа
 Агрԥҳа, Саида
 Агрба, Харитон Даур-иԥа


Шьынқәба
 Шьынқәба, Баграт Уасил-иԥа — Аԥсны жәлар апоет;
 Шьынқәба, Аппалон Естат-иԥа
 Шьынқәба, Заабеи Гәдиса-иԥа
 Шьынқәба, Ҟан Тамшьыгә-иԥа
 Шьынқәба, Кәычыр Шьаиб-иԥа
 Шьынқәба, Смел Ҭахьыр-иԥа


Табаӷәуа, Асҭанда
 Табаӷәуа, Баҭал Иван-иԥа
 Табагуа, Паата Оҭар-иԥа


Убириа, Вахтанг
 Убириа, Бежан
 Убириа, Даниил
 Убириа, Ҭамаз Владимир-иԥа


Џьапыуаа (авар. Џьопуа, Џьапоу, Џьонуа) — абжьыуаа рыжәла, Ҷлоу қыҭа (Аимара аҳабла) рынхоит.

Џьапыуаа рабашьҭра

Абиԥара Мадлеи-иԥацәа

 Раҵыс иԥацәа: Мыҭыҭ, Хәахәала.
 Хәахәала иԥацәа: Мадлеи, Ӷьаџь, Ахал.
 Мадлеи иԥацәа: Ажьгьери, Аҳмаҭ, Батаҟәа, Қьаламаҭ, Хаҭажәыҟәа.

Џьопыуаа
 Џьопуа
 Џьопуа, Аркади Иван-иԥа
 Џьопуа, Баҭал Рушни-иԥа
 Џьопуа, Беслан Циба-иԥа
 Џьопуа, Иасон Ламшьаҵә-иԥа
 Џьопуа, Рауфбеи
 Џьопуа, Рушьни Кәыкәиа-иԥа
 Џьопуа, Сеуарна Ӡаӡала-иԥа
 Џьопуа, Тарашь
 Џьопуа, Хута Франқьыл-иԥа


Кәыбраа, Беслан Сергеи-иԥа
 Кәыбраа, Ҭамаз
 Кәыбраа, Валериан


Малиа, Адгәыр
 Малиа, Валери
 Малиа, Заур

Малиаа


Цыгәба, Алла
 Цыгәба, Вахтанг
 Цыгәба, Виачеслав Михаил-иԥа
 Цыгәба, Кораи
 Цыгәба, Хаиреттин Бекирович


Ҩардан, Виачеслав
 Ҩарданԥҳа, Индира
 Ҩарданԥҳа, Ирина
 Ҩардан, Гиви


Висилиов, Виктор
 Висилиов, Владимир
 Висилиов, Иван

Аҵакырацәара


Смыр, Арда
 Смыр, Ахра
 Смыр, Вадим Алықьса-иԥа
 Смыр, Виталии
 Смыр, Геннади
 Смыр, Динара
 Смырԥҳа, Лариса
 Смыр, Рушьбеи Ҳазараҭ-иԥа
 Смыр, Саид
 Смыр, Сергеи
 Джон Смыр
 Нина Смыр
 Зоиа Етир-иԥҳа Смыр
 Фат Смыр


Гагәылиа, Асҭамыр Геннади-иԥа
 Гагәылиа, Геннади Леонид-иԥа
 Гагәылиа-Аргун, Надежда Григори-иԥҳа
 Гагәылиа-Арсеньева, Евгениа Дикран-иԥҳа
 Гагәылиа Ҭамара

Аҵакырацәара


Амҷба
 Амҷба, Гьаргь Алеқсандр-иԥа


Ҭарба, Альберт
 Ҭарба, Асҭамыр
 Ҭарба, Беслан
 Ҭарба, Уасил
 Ҭарба, Геннади
 Ҭарба, Даур Нури-иԥа
 Ҭарба, Иван
 Ҭарԥҳа, Лиудмила
 Ҭарԥҳа, Нелли Золоҭинск-иԥҳа
 Ҭарба, Радион
 Руслан Ҭарба
 Ҭарба, Саид
 Арзамет Тарба
 Кандид Тарба
 Нара Тарба
 Сана Тарба
 Фазлыбеи Тарба
 Етери Тарба


Шәача 2014 (2014 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2014) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа


Москва 1980 (1980 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1980) — аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Олимпиада
1980


Беиџинг 2008 (2008 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2008) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Олимпиада
2008 шықәса


Ванкувер 2010 (2010 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2010) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа
2010 тәи шықәсқәа


Олимпиада ()
 (1) — номер Игр, прошедших в тех же городе / стране.

Азгәаҭақәа


Лондон 1908 (1908 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1908) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.

Олимпиада


Адлеиба
 Адлеиба, Амиран Сардион-иԥа
 Адлеиба, Асҭамыр Антон-иԥа
 Адлеиба, Борис Виктор-иԥа
 Адлеиба, Зураб Кьыбеи-иԥа
 Адлеи-ԥха, Мариа Кәациа-иԥҳа


Пухаев, Георги
 Пухаев, Инал


Зыхәба, Аслан Алеқсандр-иԥа
 Зыхәба, Иурии
 Зыхәба, Цира
 Зыхәба, Илиа
 Зыхәба, Темур


Ҷкадуа, Анатоли Алықьса-иԥа
 Ҷкадуа, Ибрагим
 Ҷкадуа, Иури Владимир-иԥа
 Ҷкадуа, Лаша
 Ҷкадуа, Платон Семион-иԥа
 Ҷкадуаԥҳа, Сабина
 Ҷкадуа, Шоҭа Еугьан-иԥа
 Ҷкадуа, Циала


Лакоба, Алексеи
 Лакоба, Геннади
 Лакоба, Иакуб Уасил-иԥа
 Лакоба, Нестор Аполлон-иԥа
 Лакоба, Евдокиа
 Лакоба, Станислав Зосим-иԥа


Ҳаразиа, Адгəыр Рафеҭ-иԥа
 Ҳаразиа, Алеқсандр
 Ҳаразиаԥҳа, Вера Николаи-иԥҳа
 Ҳаразиа, Владимир Камсагә-иԥа
 Ҳаразиа, Гьаргь
 Ҳаразиаԥҳа, Зоиа
 Ҳаразиа, Саид Геннади-иԥа
 Ҳаразиа, Ҳасан Лагустан-иԥа


Озган, Ева
 Озган, Константин Константин-иԥа
 Озган, Кристина Константин-иԥҳа


А́хра — хаҵа хьӡуп.

Алитература
 Джонуа Б. Г. Киут А. Н. "Самоучитель Абхазского языка", Сухум 2003

ахаҵа ихьӡқәа


Торино 2006 (2006 Winter Olympics, Jeux olympiques d'hiver de 2006) - аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Аӡынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа
2006 шықәса


Аҭена 2004 - Аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Олимпиада
2004 шықәса


Аҭена 1896 (1896 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1896) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.

Олимпиада


Лондон 2012 (2012 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2012) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.

Олимпиада


Рио-де-Жанеиро 2016 (2016 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2016) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Олимпиада


Лондон 1948 (1948 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1948) — аԥхынтәи олимпиадатә хәмарра.

Олимпиада


Мунхен 1972 (1972 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1972) — аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Олимпиада


Сиднеи 2000 (2000 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 2000) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Олимпиада
2000 шықәса


Атланта 1996 (1996 Summer Olympics, Jeux olympiques d'été de 1996) - аԥхынтәи Олимпиадатә хәмаррақәа.

Олимпиада