Jon 18 ABTWNT - Jisas wani kundi watake déku dunyansé - Bible Search\nJudas Jisas maamat kwayéndén\n(Mt 26:47-56; Mk 14:43-50; Lu 22:47-53)\n1Jisas wani kundi watake déku dunyansé sékét Kidron waandakwa kwaalé vaatiye nak sakwat yéndarén. Yéku miyé taawundarén yaawi nak wamba téndéka, Jisasale sékét ye wani yaawit wulaandarén.\n2Jisas maamat kwayéké yakwa du Judas wani sapak dele yamba yéndékwe wa. Apapu talimba Jisas déku dunyansale sékét wulaate wamba yaréndarén. Judas talimba Jisasale yeyé yaayatéte wa vésékndén, wani yaawi. 3Wunga véséktake ye wa Romna waariyakwa dunyansale, polis rasale wunga kéraae sékét yaandarén wani taalat. Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanséna néma dunyan ras, Farisi dunyan ras waak wani polisét wandaka yaandarén. Kulaale, viale, kure téwaayé taake yaandarén. 4Kure yaandaka Jisas wa vékusékndén, dat yaké yandakwa musé. Vékuséktéte ye kwambaliye det anga wandén, “Kandéké guné waaku?” 5-6Wunga waatakundéka wandarén, “Nasaret du Jisaské wa waaknangwa.” Naandarén. Judas dé Jisas maamat kwayéké yakwa du wamba dele sékét téndéka wa wunga wandarén. Wandaka Jisas wa wan, “Wuné anana.” Naandéka wup yate waambule kuk kuk yéte yéte képmaamba vaakét-sandandarén. 7Vaakétndaka det nakapuk waatakundén, “Kandéké guné waaku?” Wunga waatakundéka wandarén, “Nasaret du Jisaské waaknangwa.” 8Naandaka Jisas anga wandén det, “Wuné anana. Gunat wa wawutén. Wunéké waakmunaate wa wuna ani dunyansé ma taaka, baka yéndaru.” 9Wunga wandéka takamba wandén ani kundi wa sékérékén. “Wunat tiyaaménén dumba nak yamba lambiyake wa.” Naandén.\n10Du nak déku yé Malkus dé wani polisale téndén. Dé Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néman dumba jémbaa yakwa du nak wa. Téndéka Saimon Pita wa dat viyaan, kure téndén waariyandakwa kulaat. Viyaate wani duna yékutuwa sakuna waan satékyasnyé-ndéka vaakérén. 11Yandéka Jisas Pitat anga wandén, “Méné wunga yaké yambak. Ména kulaa ma waanda kulaa waandaménéngwa wutmba. Wuné kaangél kure wuna aapa tiyaan jémbaa yamuké wa yi naawutén.” Naandén Jisas.\nJisas Anaské kurindarén\n12Jisas wunga wandéka Romna waariyakwa dunyan ras, deku néma du, Judana polis ras, de wunga dé kulkiye baangwit gindarén. 13Giye Anaské kure yéndarén. Anas wan Kaiafasna naakumo wa. Wani kwaaré Kaiafas Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du wa téndén. 14Kaiafas talimba Judaséna néma dunyansat anga wandén, “Rom dunyansé du nakét viyaandaru kiyaamunaae, wa nané Judasat yékun yakandékwa. Dé kiyaamunaandu, Romsé nanat katik viyaaké daré. Wan yékun wa.” Naandén Kaiafas.\nPita wa wan, “Wuné Jisas yamba véwutékwe wa.”\n(Mt 26:69-70; Mk 14:66-68; Lu 22:55-57)\n15-16Jisas kure kurindaka Saimon Pita ambét Jisasna du nakale déku kukmba kwaare yémbérén, Jisaské. Ye Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma duna gaamba saambakmbérén. Wani néma du dé vésékndén wa, Jisasna wani nak duwat. Wunga vésékndéka wa dé Jisasna kukmba ye néma duna gaat wulaandén. Wulaandéka Pita dé kaapamba vétan. Téndéka Jisasna wani nak du, wani néma du vésékén baan gwaande pétémba tékwa taakwat wandén, Pita walu wulaandénngé. 17Wandéka lé pétémba vétékwa taakwa gwaande Pitat we kure wulaate dat anga waatakulén, “Méné Jisasna du nakmu kiya?” 18Wunga waatakuléka Pita wa wan, “Wuné yamba wa.” Naatake ye jémbaa yakwa dunyansé polisale téndarénmba wamba sékét téndén. Yaa takamba wa yamungandarén, yépmaa yandéka. Pita yépmaa yandéka déku sépé gwaanngé wa dele yaamba téndén.\nNéma du Jisasét waatakundén\n(Mt 26:59-66; Mk 14:55-64; Lu 22:66-71)\n19Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanséna néma du Jisasét waatakundén, Jisasna dunyanséké. Yate nak duwat kwayéndén kundiké waak waatakundén. 20Waatakundéka Jisas wa wan, “Wuné kaapamba, akwi du dakwana ménimba téte wa det kundi kwayétéwutén. Gotna kundi bulnangwa gaamba, Gotna kundi bulnangwa néma gaamba waak téte wa du dakwat kundi kwayétéwutén. Wuné paakwe yakélak yamba kundi kwayéwutékwe wa. 21Kamuké méné wunat waatakwo? Wuna kundi vékwan du dakwat ma waataku. Wawutén kundi wa vékundarén. Vékundarénngé ménat wakandakwa.” Naandén Jisas.\n22Wunga wandéka polis nak wamba téte Jisasét saawimba viyaate anga wandén, “Akwi néma dunyanna néma duwat wunga wakwate yambak.” 23Naandéka Jisas wa wan, “Wuné kundi sépélak wamunaawutu, méné wani sépélak wawutén kundi ma wa. Wuné yéku kundi wawutéka kamuké méné baka viyaak?” 24Naandéka wa Anas watakandéka Jisas kure yéndarén, Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du Kaiafaské. Jisasét gindarén baangwi wunga kwaapékandéka wa dé kurindarén.\nPita nakapuk wandén, “Wuné Jisas yamba véwutékwe wa.”\n(Mt 26:71-75; Mk 14:69-72; Lu 22:58-62)\n25Saimon Pita déku sépé yaamba gwaante wamba tépékaandén, yaa yaantanmba. Téndéka vétake anga wandarén, “Méné waak méné Jisasna du nakmu kiya?” Wunga waatakundaka wandén, “Wuné yamba yé wa.” 26Wunga wandéka dékét Pita waan satékyasnyéndén wani duna kémna du nak wamba te vékundén. Dé waak jémbaa wa yaténdén, Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanséna néma dumba. Vékutake dat anga wandén, “Somba miyé taawundarén yaawimba Jisasale téngunénga ménat wuté vék kapuk?” 27Wunga wandéka Pita nakapuk wandén, “Yamba yé wa.” Wunga waké naaténdéka séraa waan.\nJisas Pailatké kure yéndarén\n(Mt 27:1-2, 11-14; Mk 15:1-5; Lu 23:1-5)\n28Ganmbamba Kaiafas yaasékatake Jisas kure Romna néma duna gaat yéndarén. Yéndaka Juda dunyansé anga wandarén, “Nana apakundi anga wandékwa, ‘Nané nak gaayé duna gaat wulaamunaananu, wa Got wakandékwa nanat, “Wan kapéremusé wa yangunén. Pasova waanangwa paatna kakému katik kaké guné.” Naakandékwa.’ Wani kundi vékute nané wulaakapuk ye, wa garambu Pasova waanangwa paatna kakému kakanangwa.” Naatake wani kakému kaké mawulé yate wa Romna néma duna gaat yamba wulaandakwe wa.\n29Yatake kaapamba téndaka Romna néma du Pailat gwaande det anga wandén, “Ani duwat kamuké kotimngé guné?” 30Naandéka anga wandarén, “Wani du kapéremusé wa yandén. Dé kapéremusé yakapuk yandu, wa dé ménéké katik kure yaakatik nané.” 31Naandaka Pailat wa wan, “Guné dé ma kure ye gunékét guna kapmang bule guné kotimngé ya, guna apakundi wakwa pulak vékute.” Naandéka de Judasé wa wan, “Talimba guné Rom nanat anga wangunén, ‘Guné watakangunu kapéremusé yan duwat katik kotime dé viyaandékngé daré.’ Naangunén. Nané wani kundi vékute Jisasét viyaandarénngé katik waké nané.” Naandarén Judasé.\n32Talimba Jisas takwemimba kiyaaké yandékwanngé kundi kwayéndén. Kwayéte Romsé viyaandék-ngwanngé wandén. Romna néma du ras watakandaka kapéremusé yan duwat takwemimba baangndaka kiyaandarén. Judasé wunga yamba viyaandékndakwe wa du nakét. Wani dunyansé Pailarét wunga wandaka wa Jisas wani sapak wandén kundi wa sékérékén.\n33Wunga wandaka Pailat nakapuk gaat waambule wulaae rate Jisasét waandéka wulaandén. Wulaandéka dat anga waatakundén, “Méné Judana néman du méné kapuk?” 34Wunga waatakundéka wandén, “Ménékét ména kapmang vékulakate méné wani kundi wo? Kapuk nak du wunéké wandaka méné waatakwo?” Naandén.\n35Wunga waatakundéka wandén, “Wuné Juda du yamba wa. Wuné méné yamba vésékwutékwe wa. Ména gaayé dunyansé de Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanséna néma dunyansale waak, de wa méné kure yaan wunéké. Kamu yaménénga daré kuriyaak?” 36Wunga waatakundéka Jisas wa wan, “Wuné ani képmaana néma du ramunaawutu, wa wuna dunyansé waariyandaru wuné kuriye Juda dunyanét katik kwayékatik daré. Bulaa wuné ani képmaana néma du yamba rawutékwe wa.” Naandén.\n37Wunga wandéka anga waatakundén, “Méné néman du nak méné kapuk?” Wunga waatakundéka wandén, “Wa ménékét ména kapmang wa wunga waménéngwa. Wuné anga wawutékwa, ‘Yéku kundi waké wa gaayawutén ani képmaat. Yi wan wanana wa.’ Wani kundi bulwuténngé wa aasa wuné kéraalén. Yéku kundi vékukwa du dakwa wa vékukwa, wuna kundi.” 38Naandéka anga waatakundén, “Yénga baan yéku kundiké anga waké nané, ‘Yi wan wanana wa.’ Naaké nané?” Naandén Pailat Jisasét.\nJisas takwemimba baangtaka-ndarénngé wa Pailat watakandén\n(Mt 27:15-31; Mk 15:6-20; Lu 23:13-25)\nPailat wunga watake Juda dunyanséké nakapuk gwaandéndén. Gwaande det anga wandén, “Ani du kapéremusé nak yamba yandékwe wa. 39Akwi kwaaré Pasova waangunéngwa nyaa wunat wangunéngwa, kalapusmba kwaakwa du nak wawutu yaale baka yékun yéndénngé. Bulaa Judana néma duwat wawutu gwaandéndénngé guné mawulé yo kapuk?” 40Wunga waatakundéka némaanmba waate anga wandarén, “Yamba wa. Dé kalik yanangwa. Barabasét waménu yaalandénngé mawulé yanangwa.” Naandarén. Barabas dé du viyaate musé asé sél yatan du wa.


Mak 3 ABTWNT - Nakapuk yaap yaré nyaa Jisas Gotna kundi - Bible Search\n1Nakapuk yaap yaré nyaa Jisas Gotna kundi bulndakwa gaat wulaandéka taamba lin du nak wamba randén. 2Randéka Jisasna kundiké kalik yakwa du ras wani gaamba téte Jisasét véténdarén. Vététe deku mawulémba anga waténdarén, “Jisas yaap yaré nyaamba wani duwat kalmu kururéké dé kapuk? Dat kururémunaae, wa nana apakundiké kuk kwayéndu dé kotimnganangwa.” Naandarén. 3Waténdaka taamba lin duwat anga wandén, “Ma waarape yaae amba té.” 4Naandéka waarape wamba téndéka det anga wandén, “Nana apakundi yénga dé wo? Yaap yaré nyaamba nané yéku musé yaké nané, kapuk kapérandi musé yaké nané? Yaap yaré nyaamba kiyaaké yakwa du dakwat yékun yaké nané, kapuk det viyaandékngé nané?” Naandén. Naandéka kundi yamba bulndakwe wa. 5Yate déku kundi vékumuké kalik yandaka wa dé rakarka yate deké sémbéraa yandén. Sémbéraa yate wani duwat anga wandén, “Ména taamba ma kayéndéng.” Wunga wandéka déku taamba kayéndéngndéka wa nakapuk yékun yan. 6Yandéka Farisi dunyan gwaande ye Jisasét viyaandékmuké Herotna dunyansale sékét kundi bulndarén.\nNémaamba du dakwa néma gu kwaawuna aarkémba jaawuwe téndarén\n7-8Jisas déku dunyansale sékét Galili néma gu kwaawuna aarkat yéndarén. Yéndaka némaamba du dakwa yandén muséké kundi vékutake déké yéndarén. Galili distrik, Jerusalem, Judiamba tékwa gaayé ras waak, Idumea distrik, Jordan kaambélé nak saku, Tairmba tékwa taalé, Saidonmba tékwa taalé, wani gaayémba yaae wa déké yéndarén. 9-10Ye saambakndaka dé baat yakwa némaamba du dakwa nyambalésat, sépémaalé kapére yan némaamba du dakwa nyambalésat waak wa kururéndén. Kururéndéka de wunga pulak apu du dakwa nakapuk yékun yaké we déku sépémba kurké mawulé yate jaawundaka wa taalé vékulékén. Vékulékndéka déku dunyansat anga wandén, “Bot nak ma kéraae kure yaangunu rawutu. Némaamba du dakwa wa jaawuwe téndakwa.” Naandén.\n11Kutakwa kulure kure yatan du dakwa Jisasét véte déku ménimba vaakére kwaate anga waandarén, “Méné Gotna nyaan wa.” 12Wunga waandaka Jisas det némaanmba wandén, de déké kundi saapékapuk yandarénngé.\n13Jisas némbat waaréndén. Waare mawulé yandékwa dunyansat waandéka déké yaandarén. 14-15Yaandaka dé du tambavétik maanmba kaayék vétikét (12) wa wakandéngndén, de déku jémbaa yandarénngé. De dale yeyé yaayatéte déku kundi vékwe ye du dakwat Gotna kundi kwayéte mayé apa kéraae wandaru kutakwa yaange yékandakwa.\n16Déku dunyanséna yé anga wa:\nSaimon. Dat nak yé kwayéndén, Pita.\n17Sebedina nyaan vétik Jems ambét déku waayéka Jon. Bérét nak yé kwayéndén, Boanerges. Nana kundimba wani kundi anga wandékwa, jatndu pulak nyaarangte waakwa du.\nAlfiusna nyaan Jems.\nNak Saimon. Dé talimba akwi gaayémba yéte anga wandén, “Nak képmaana du nanéké néma du témuké kalik yawutékwa.” Naandén.\n19Judas Iskariot. Kukmba wa Jisas maamat kwayéndén.\nAnga wandarén, “Jisas Belsebulale wa jémbaa yandékwa.”\n(Mt 12:24-32; Lu 11:14-23; 12:10)\n20Kukmba Jisas waambule yéndén gaat. Ye saambakndéka némaamba du dakwa jaawuwe téndaka déku dunyansale kakému kaké yapatindarén. 21Yandaka du dakwa ras Jisaské anga wandarén, “Wa waangété wa yandén.” Naandaka Jisasna kém vékutake dé kure yémuké déké yaandarén.\n22Apakundiké vékusékngwa dunyan ras Jerusalemmba talimba yaandarén. Yaae saambake Jisasét véte déké anga wandarén, “Déku mawulémba akwi kutakwana néma du déku yé Belsebul wa wulaae tékwa. Téte mayé apa kwayéndéka wa wandéka de kutakwasé yaange yéndakwa.” Naandarén. 23Naandaka det waandén, yaandarénngé. Waatake det gwaaménja kundi anga wandén, “Ani kundi ma vékungunék. Guné wunat wangunén pulak yate kutakwana néma du Satan déku dunyan yaange yéndarénngé wamunaandu, wa katik tésékéyakngé daré. Satan wunga jémbaa yamba yandékwe wa. 24Néma gaayémba tékwa du mawulé vétik yate kém vétikmba téte waariyamunaate, wa katik tésékéyakngé daré. 25Nakurak gaamba yarékwa du dakwa mawulé vétik yate deku kapmang waariyamunaae, wa de waak katik tésékéyakngé daré. 26Satan déku dunyansale wunga pulak wa. De mawulé vétik yate deku dunyansale waariyamunaate, wa katik tésékéyakngé daré. Deku jémbaa késkandékwa.\n27“Du nak apamama yakwa duna gaamba wulaae déku musé baka kéraaké we taale wani du kure baangwit gikandékwa. Gitake déku gaamba wulaae wa déku musé baka kéraakandékwa.” Naatake anga wandén, “Satan wan wani apamama yakwa du pulak wa. Wuné wani duwat baangwit gikwa du pulak a. Wuna mayé apa wa Satanna mayé apat taalékéran.” Naandén Jisas.\n28Naatake anga wandén, “Ani kundi ma vékungunék. Du dakwa kapérandi musé ye wani kapérandi muséké kalik ye yaasékandaru, wa Got yandarén kapérandi musé yakwasnyéputi-kandékwa. Du dakwa Gorét wasélékte kapérandi kundi watake wani kapérandi kundiké kalik ye yaasékandaru, wa Got wani kapérandi musé yakwasnyéputi-kandékwa. 29De Gotna Yaamambiké wasélékte kapérandi kundi wandaru, wa Got wani kapérandi musé katik yakwasnyéputiké dé. Wani kapérandi musé tépékaa-kandékwa.” Naandén Jisas. 30Takamba de ras Gotna Yaamambiké vékulaka-kapuk yate wa anga wandarén, “Kutakwana néma du Jisasna mawulémba wa wulaae randékwa.” Wunga wate Gotna Yaamambit wa wasélékndarén.\nJisas déku aasa déku waayékanjeké wandén\n31Wani sapak Jisasna aasa déku waayékanje waak yaandarén. Yaae kaapamba téte kundit wasatindarén déké. 32Wasatindaka némaamba du dakwa Jisasale téte dat anga wandarén, “Ména aasa, ména waayékanje yaae kaapamba téte méné véké wandakwa.” Naandarén. 33Wandaka anga wandén, “Wuna aasa waayékanje yénga pulak daré?” 34Wunga watake akwi du dakwat véte anga wandén, “An wuna aasa, wuna waayékanje a. 35Gotna kundi vékute wandékwa pulak yakwa du dakwa wan wuna aasa, wuna nyangengu, wuna waayékanje pulak wa.” Naandén Jisas.


Gotna Kundi Galesia 1\nGalesiamba tékwa du dakwaké Pol viyaan nyéngaa\n1-2 sWuné Pol Jisas Kraisna kundi kure yaakwa du, gunat ani kundi wawutékwa. Guné Galesiamba tékwa Jisas Kraisna jémbaamba yaalan du dakwa, gunat ani kundi wawutékwa. Ani képmaamba tékwa du wunat yamba wandaka ani jémbaa yawutékwe wa. Jisas Krais nana aapa Gorale bét wunat wambéréka wa ani jémbaa yawutékwa. Jisas talimba kiyaandéka Got wandéka nakapuk taamale waarapndéka wa déku yémba kundi kwayéwutékwa. Jisas Kraisna jémbaamba yaalan du ras wunale yaréte gunat wanangwa, guné yéku mawulé vékute yékunmba yaténgunénngé.\n3 Nana aapa Got gunéké sémbéraa yate gunat yékun yate, yéku mawulé kwayéte, nana Néman Du Jisas Krais wunga male yandu yékunmba yatékangunéngwa. Gorét wunga waatakuwutékwa. 4 Krais nana aapa Gotna kundi vékute nana kapérandi mawulé yasnyéputiké we wa kiyaandén. Ani sapak kapérandi mawulé vékukwa du dakwa némaamba wa yatékéséndakwa. Nané de yakwa pulak kapérandi mawulé vékukapuk yamuké, wa Krais dékét déku kapmang nanat yékun yate wa kiyaandén. 5 Wunga yandénngé vékulakate, nané apapu apapu Gotna yé ma kavérék-pékakwak. Yi wan wanana wa.\n6 Talimba Got gunat wa wandén, guné Krais Jisasmba kulémawulé kéraae dale apapu apapu yékunmba tépékaa-ngunénngé. Wandéka Kraisna kundi yamba yékunmba vékuté-pékaangunéngwe wa. Got bari wa yaasékangunén. Yaasékate nak kundi vékute wangunéngwa, “Wan yéku kundi wa. Wani kundi vékute kulémawulé kéraae yékunmba tépékaa-kanangwa.” Naangunéngwa. Wunga wangunénga vat naate wawutékwa, “Yéki. Kamuké guné bari nak kundi vékwo? Wan kapérandi yapaté wa yangunéngwa.” Wunga wate gunéké vékulaka vékulaka naawutékwa. 7 Guné nak kundiké anga wangunéngwa, “Wan yéku kundi wa. Wani kundi vékute kulémawulé kéraae yékunmba tépékaa-kanangwa.” Naangunéngwa. Wunga wangunénga wawutékwa, “Wan yamba yé wa. Wani kundi vékute, kulémawulé kéraakapuk yate katik yékunmba tépékaaké guné. Yéku kundi nakurak male wa rakwa. Wani kundi wan Krais Jisasna kundi wa. Wani kundi male vékute wa kulémawulé kéraae yékunmba tépékaa-kangunéngwa. Yi wan wanana wa.” Du ras Kraisna jémbaa yaavan kurké we gunat nak kundi wa wandakwa. Wate gunat paapu yandaka anga wangunéngwa, “Deku kundi wan yéku kundi dé, kapuk papukundi dé?” Naangunéngwa. Wunga vékulakangunénga guna mawulé yamba yékunmba téndékwe wa.\n8 Ma véku. Talimba nané Kraisna kundi kwayékwa du déku kundi gunat wa kwayénanén, guné kulémawulé kéraae yékunmba tépékaa-ngunénngé. Kwayénanga vékungunén kundi wan papukundi yamba wa. Wan yéku kundi wa. Nané bulaa nak kundi gunat wate anga wamunaae, “Ani nak kundi vékute kulémawulé kéraae yékunmba tépékaa-kangunéngwa.” Wunga wamunaae papukundi wate, Gotna ménimba kapérandi musé yakwa du téte, kapérandi taalat yékatik nané. Gotna kundi kure gaayakwa du nak gaaye, guné Kraisna kundi yaasékatake kulémawulé kéraae yékunmba tépékaaké yangunéngwa nak kundi gunat wamunaae, wa dé waak Gotna ménimba kapérandi musé yakwa du téte kapérandi taalat yékatik dé. 9 Wani muséké bulaa nakapuk a wakanangwa. Talimba Kraisna kundi gunat wa wananén, guné kulémawulé kéraae yékunmba tépékaa-ngunénngé. Wananga vékute wangunén, “Yi wan wanana wa.” Naangunén. Wunga wangunénga wawutén, “Nak du yaae, kulémawulé kéraae yékunmba tépékaaké yangunéngwa nak kundi gunat wate wa kapérandi musé wa yandakwa. De yénga lambiyak-ndaru. Gorale katik tépékaaké daré.” Naawutén.\n10 Wani kundi wate Gorké wa vékulakawutékwa. Ani képmaana duké yamba vékulakawutékwe wa. Got wunéké mawulé yandénngé wa vékulakawutékwa. Ani képmaana du wunéké mawulé yandarénngé, yamba vékulakawutékwe wa. Ani képmaana du wunéké mawulé yandarénngé vékulakamunaae, wa Kraisna jémbaa yakwa du katik téké wuté.\n11-12 Jisas Kraisna jémbaamba yaale wuna aanyé waayéka nyangengu pulak tékwa du dakwa, ma vékungunu. Wawutékwa yéku kundi ani képmaana du ras wunat yamba wandakwe wa. Ani képmaana du ras wani kundiké wunat yamba yakwasnyéndakwe wa. Wan Jisas Krais dékét déku kapmang wa wunat wani kundi wandén.\n13 Talimba yawutén muséké wandaka wa vékungunén. Wuné Juda du téte Judana apakundi vékute apamama yate Gotna jémbaamba wulaan du dakwat yaavan kuruwutén. Yaavan kutte det akwi viyaa-sandaké wa mawulé yawutén. De Krais Jisasna kundi vékundaka wuné talimba déku kundiké kalik yate Judana apakundiké male mawulé yate wunga yawutéka wa vékungunén. 14 Nak Juda dunyan ras wuna sékét naawingu téte de waak Judana apakundi yékunmba wa vékundarén. Wuna gwaal waaranga maandéka bakamu wan apakundi yékunmba vékuké néma mawulé yate wuna duwat taalékére Judana apakundi yékunmba wa vékuwutén. Vékute Judana apakundiké yékunmba vékusékwutén wa.\n15 Talimba wunga yawutéka Got wuné wunga yatémuké kalik yandén. Talimba wuna aasa wuné kéraakapuk yalén sapak wuné déku du téwuténngé, wa Got wandén. Watake wunéké néma mawulé yate déku jémbaa yawuténngé, wa wunat waandén. 16 Waatake kukmba déku mawulé vékute déku nyaan Jisas Kraisét wa wunat wakwasnyéndén. Wuné Jisas Kraisna kundi nak gaayé du dakwat kwayéwuténngé, wa Got déku nyaan wunat wakwasnyéndén. Wakwasnyéndéka vétake nak duké yamba yéwutékwe, Jisas Kraiské kundi bulké. 17 Yate Jerusalemmba téte Jisasna kundi taale kure yaan duké waak yamba yéwutékwe wa. Du yarékapuk sékaa taalé Arebiat wa yéwutén. Ye kukmba waambule yaae Damaskusét yéwutén. 18 Kukmba kwaaré kupuk yéndéka wani sapak male Jerusalemét waaréwutén. Pita véké wa Jerusalemét waaréwutén. Waare dale nyaa ayélap (15) male yaréwutén. 19 Wani sapak wuné nana Néman Du Jisasna waayéka Jems vétake dale kundi bulwutén. Pita ambét Jemsat male wa véwutén. Krais Jisasna kundi kure yaakwa nak duwat yamba véwutékwe wa.\n20 An gunéké viyaatakawutékwa kundi wan papukundi yamba wa. Wan yéku kundi wa. Yi wan wanana wa. Gotna ménimba téte wa gunat wani yéku kundi wawutékwa. Guné wani kundi véte vékusék-ngangunéngwa. Képmaana du nak Jisas Kraisna kundi wunat yamba wandékwe wa.\n21 Pita ambét Jemsat vétake Judia yaasékatake Siria provins Silisia provinsét waak yéwutén. 22 Wani sapak Judiamba yatéte Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwa wuna saawi yamba véndakwe wa. Yate wuné yamba vékusékndakwe wa. 23 Ani kundi male wa vékundarén, “Talimba wani du nana du dakwat viyaandékte, wa nana Néman Du Krais Jisasna yéku kundi yaavan kurké mawulé yandén. Bulaa déku kundi yékunmba vékute déké yéku kundi wandékwa.” Wani kundi vékute wunga male wunéké vékusékndarén. 24 Wunga vékusékte wa Gotna yé kavérékndarén.


Luk 6 | `WOS | STEP | Baka hwa nukwa nak dé Jisas déka du wali di wit tékwa yawi nakmbu yi. Yita déka duré hénoo yandéka di witna humbu hutukwe di deka tambambu lékekita di wit sék sa.\nBaka hwa nukwaka dé Jisas hundi wa\n1 Baka hwa nukwa nak dé Jisas déka du wali di wit tékwa yawi nakmbu yi. Yita déka duré hénoo yandéka di witna humbu hutukwe di deka tambambu lékekita di wit sék sa. 2 Sandaka di Farisina du nawulak xéta di diré wa, “Guni witna humbu hutukwe tambambu lékekita guni jémba ya, baka hwa nukwambu. Nana hambuk hundi angi dé wa, ‘Guni baka hwa nukwa jémba yamba yakénguni.’ Métaka guni jémba ya, baka hwa nukwambu?” 3 Wungi wandaka dé diré wa, “Hanja nana mandéka Devit hurundén sémbutka di Godna nyingambu hayi. Wun hundika guni sarékéhambanguni. Hanja Devit déka du wali hénooka hiyandaka dé 4 Godna geré wulaaye wun gembu prisré dé wakwexéké, Godka hweta takandan bret dika hwendate. Wakwexékéndéka hwendéka Devit wun bret déka duka hwendéka di atéfék sa. Wungi huruta di nana hambuk hundi xékéhambandi. Nana hambuk hundi angi dé wa, ‘Pris male Godka hwendan hénoo satandi. Nak du wun hénoo yamba sakéndi.’ Wungi dé hambuk hundi wa.” 5 Wungi wataka dé diré wa, “Wuni Duna Nyan wuni baka hwa nukwaka wuni néma du re.” Wungi dé Jisas wa.\nBaka hwa nukwambu Jisas wandéka dé tamba haraki yandé du yikafre ya\n6 Baka hwa nukwa nakmbu Jisas dé Godna hundi buléndaka geré wulaaye dé du takwaré Godna hundika wakwe. Wun gembu yika tamba haraki yandé du nak dé re. 7 Rendéka di xékélelakikwa du akwi, Farisina du akwi di wun gembu reta di Jisasré xé. Deka mawulimbu di wa, “Jisas baka hwa nukwambu wun duré huréhalékétandé, o yingafwe? Déré huréhalékéta dé nana hambuk hundika hu hwetandé. Wungi yandét, nani déré duna makambu takatame.” 8 Wungi wandaka dé deka mawuli dé xékélaki. Xékélakita dé tamba haraki yandé duré wa, “Sé raama ye deka makambu témét, atéfék méniré xénda.” Wungi wandéka dé raama dé wumbu té. 9 Téndéka dé Jisas diré wa, “Wuni guniré hundi nak wakwexékétawuni. Nana hambuk hundi yingi dé wa? Baka hwa nukwambu nani yikafre joo yatame, o haraki sémbut hurutame? Baka hwa nukwambu hiyanjoka hurukwa du takwaré yikafre hurutame, o diré xiyatame?” 10 Wungi wataka di nak nakré xétaka dé wun duré wa, “Ména tamba mé huritéké.” Wungi wandéka dé déka tamba huritékéndéka dé wambula yikafre ya. 11 Yandéka di némafwimbu mawuli wita di hafu buléta di wa, “Nani Jisasré méta yatame?” Wungi di wa.\nJisas du nawulakré dé waséke di déka aposel rendate\nMat 10:2-4; Mak 3:16-19; Apo 1:13\n12 Wun nukwa Jisas God wali hundi bulénjoka dé némburé wari. Ware gan dé God wali hundi bulé. Hundi buléndéka dé xitélaké. 13 Xitélakéndéka nukwa xalendéka dé déka duka wandéka di ya. Yandaka dé du tamba yéti manmbu yéték wungi diré dé waséketa dé ané xi dika hwe, aposel dé. 14 Deka xi angi dé: Saimon. Déka Jisas dé nak xi hwe, Pita. Saimonéna bandi, Andru. Jems. Jon. Filip. Bartolomyu. 15 Matyu. Tomas. Alfiusna nyan, Jems. Saimon. Dé hanja atéfék getéfaré yita dé wa, “Nak téfana du nanika néma du rendémboka hélék wuni ye.” 16 Jemsna nyan, Judas. Judas Iskariot. Hukémbu dé Jisasré mama duka hwe.\nJisas dé séfélak du takwaré yikafre huru\n17 Jisas déka du wali naande ye dé bwiyande hafwa nakmbu dé té. Déka séfélak du dé wali téndaka séfélak du takwa di akwi di té. Di Jerusalem, Judiana héfambu rekwa nawulak getéfa, Tair, Saidonmbu akwi di ya. Tair, Saidon akwi némafwi xéri tufwambu bér té. 18 Wunde du takwa nawulak Jisasna hundi xékénjoka di ya. Wunde du takwa nawulak bar hiyae di dé diré huréhalékéndéte di ya. Wunde du takwaré nawulak haraki hamwinya hura téndaka di akwi di ya. Yandaka dé wandéka yaange yindaka di wunde du takwa yikafre ya. 19 Yandaka dé wandéka di xékélaki. Jisasna hambuk némafwi yandéka dé diré huréhaléké. Wungi xékélakita di atéfék di déka séfiré séngétakanjoka di mawuli ya.\nNawulak yikafre mawuli yandat nawulak gératendakaka dé wa\n20 Jisas déka duré xéta dé diré wa, “Guni jambangwe du takwa, guni Godna hémémbu renguka God néma du reta gunika dé jémba hati. Hatindékaka guni yikafre mawuli yatanguni.\n21 “Guni némbuli hénooka hiyaakwa du takwa, hukémbu guni séfélak hénoo satanguni. Satengukaka guni yikafre mawuli yatanguni.\n“Guni némbuli géraakwa du takwa, hukémbu guni wangitanguni. Wangitengukaka guni yikafre mawuli yatanguni.\n22 “Mé xéké. Wuni Duna Nyan rewuka guni wuna hundika guni xéké. Du nawulak wuna mama du reta gunika hélék yata gunika hu hweta guniré haraki hundi wata guniré angi watandi, ‘Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwa guni.’ Wungi wandat, guni yikafre mawuli yatanguni. 23 Hanja wunde duna mandéka di Godna profetré wungi di haraki huru. Diré wungi haraki hurundanka sarékéta di guniré wungi haraki hurundat guni yikafre mawuli yatanguni. Hukémbu God déka getéfambu guniré némafwimbu yikafre hurutandé. Hurutendékaka guni yikafre mawuli yata némafwimbu mawuli sawuli yatanguni.\n24 “Guni xérénjuwi mama du takwa, guni guna yikafre jondu wundé hérangu. Héraata guni jémba re. Guni xékélaki na. Hukémbu xakéngali gunika yandét, guni jémba yamba rekénguni.\n25 “Guni hénoo sata biya sukwekéndéka rekwa du takwa, guni xékélaki na. Hukémbu xakéngali gunika yandét guni hénooka hiyatanguni.\n“Guni wangikwa du takwa, guni xékélaki na. Hukémbu haraki mawuli xékéta gératanguni.\n26 “Atéfék du takwa guna ximbu harékéndat, guni xékélaki natanguni. Hanja guna mandéka yénataka hundi wandé duna ximbu di haréké. Némbuli rekwa du guna ximbu harékéndat, wafewana guni akwi yénataka hundi wakwa du guni re? Némbuli rekwa du guna ximbu harékéndat, xakéngali gunika yatandé.”\nMama duka némafwimbu mawuli yatendakaka dé wa\n27 Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Guni, wuna hundika xékékwa du takwa, guniré wuni we. Guni guna mama duka némafwimbu mawuli yatanguni. Gunika némafwimbu hélék yakwa du takwaré yikafre hurutanguni. 28 Gunika haraki hundi wakwa du takwaka guni Godré wakwexékétanguni, dé diré yikafre hurundéte. Guniré haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka guni Godré wakwexékétanguni, dé dika yikafre mawuli hwendéte. 29 Du nak guna saawimbu yika tamba sakumbu guniré xiyandét, guni waleka baka tétanguni, dé guna saawimbu aki tamba sakumbu xiyandéte. Du nak guna nukwa wur hérandét, guni guna sanda wur akwi déka hwetanguni. 30 Du nawulak guniré joo nakéka wakwexékéndat, guni wun joo dika hwetanguni. Di guna joo hérandat, guni wun joo wambula héranjoka diré wakénguni. 31 Nak du guniré yikafre hurundate mawuli yanguka maki, guni diré wungi yikafre hurutanguni.\n32 “Guni gunika némafwimbu mawuli yakwa du takwaka male némafwimbu mawuli yangut, méta yikafre jémba guni ya? Wu yingafwe. Haraki saraki sémbut hurukwa du takwa akwi di dika némafwimbu mawuli yakwa du takwaka di némafwimbu mawuli ya. 33 Guni guniré yikafre hurukwa du takwaré male guni yikafre hurungut, méta yikafre jémba guni ya? Wu yingafwe. Haraki saraki sémbut hurukwa du takwa akwi di wungi huru. 34 Guni nawulak du takwa gunika hasa hwendate guni dika joo nak hwengut, méta yikafre jémba guni ya? Wu yingafwe. Haraki sémbut hurukwa du takwa akwi di nawulak du takwaka jondu di hwe, di hasa hwendate. 35 Guni guna mama duka némafwimbu mawuli yatanguni. Yata guni diré yikafre hurutanguni. Huruta guni dika joo hweta wun joo hasa hwetendakaka sarékékénguni. Guni wungi hurungut, némafwi hambuk yakwa God gunika watandé, ‘Di wuna nyangwal di.’ Wungi wata guniré yikafre male hurutandé. Hurundét guni jémba retanguni. Guna yafa God dé saréfa na, déka sarékéhafi yata haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka. 36 Dé dika saréfa nandéka maki, guni akwi dika saréfa natanguni.”\nDi nak duna sémbutka haraki hundi wandamboka dé Jisas hundi wa\n37 Wun hundi wataka dé Jisas angi wa, “Nawulak du takwa hurundan jooka sarékéta guni diré haraki hundi wahafi yata bari angi wakénguni, ‘Wunde du takwa di haraki saraki sémbut hurukwa du takwa di.’ Wungi wahafi yangut, God hurungun jonduka sarékéta dé akwi bari angi yamba wakéndé, ‘Guni haraki saraki sémbut hurukwa du guni.’ Wungi yamba wakéndé. Guni wunde du takwaré bari wahafi yata guni di hurundan haraki saraki sémbutka sarékékénguni. Wungi sarékéhafi yangut God hurungun haraki saraki sémbut yakwanyitaka dé wun jooka wambula yamba sarékékéndé. 38 Guni du takwaka jondu hwetanguni. Hwengut God gunika hwetandé. Dé hwengunré sarékéngwanda dé séfélakmbu hwetandé. Guni nawulak du takwaré yikafre hurunguka maki God guniré yikafre hurutandé.”\n39 Wun hundi wataka dé Jisas diré ané sataku hundi wa, “Dama hiyandé du nak dé nak dama hiyandé duré yambu wakwetandé, o yingafwe? Wungi yingafwe. Déré wakwenjoka ye bér yituku wekwambu xakritambér. 40 Skulka yikwa nyangwal di baka du maki di. Diré wakwekwa du dé deka néma du dé. Dé diré wakwendét jémba xékéta hukémbu wunde nyangwal diré wakwendé du maki néma du retandi.”\n41 Wun sataku hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Métaka guni guna nyayikana damambu hwakwa yikama mikulanyiré xéta guni guna damambu hwakwa némafwi bangiré xéhafi ye? 42 Guna damambu hwakwa bangiré xéhafi ye yingi maki nae guni guna nyayikaka watanguni, ‘Wuni ména damambu hwakwa yikama mikulanyi hérekitawuni.’ Wungi wata guni yéna guni ye. Tale guna damambu hwakwa némafwi bangi hérekitaka jémba xe hukémbu guna nyayikana damambu hwakwa mikulanyi hali hérekingu.”\nSék xakékwa mika dé Jisas sataku hundi wa\n43 Wun hundi wataka dé Jisas diré angi wa, “Ané sataku hundi mé xéké. Yikafre mimbu haraki sék xakéhafindi. Haraki mimbu yikafre sék xakéhafindi. 44 Nani misékré xéta nani xékélaki. Méta mi yikafre mi dé? Méta mi haraki mi dé? Nani xékélaki. Rami yoombu nani jangéra gélihafime. Jufwembu nani wana sék gélihafime. 45 Mika xékélakimbeka maki, nani du takwana jémbaré xéta nani deka mawulika nani xékélaki. Yikafre du deka mawulimbu yikafre mawuli male xalendéka di yikafre hundi buléta yikafre sémbut huru. Haraki saraki du deka mawulimbu haraki saraki mawuli male xalendéka di haraki saraki hundi buléta haraki saraki sémbut huru.\nDu yéték ge tombénka dé Jisas hundi wa\n46 “Guni wunika guni we, ‘Méni, nana Néma Du méni.’ Wungi wata guni wuna hundi xékéhafi ye. Métaka guni wungi wata wuna hundi xékénjoka hélék ye? 47 Wunika yata wuna hundi xékéta wawun maki hurukwa du takwa di ané du maki di. 48 Dé yikafre ge tonjoka dé némafwi wekwa xa. Xataka motumbu dé hwaar se. Setaka hambuk yandéka yikafre ge dé to. Tondéka wali giyandéka hwe gwanda wun geré teléka wun ge xakrihambandé. Hambuk ye jémba dé té. 49 Wuna hundi baka xékéta wawun maki huruhafi yakwa du takwa di ané du maki di. Dé ge bari tonjoka dé hwaar baka xataka. Xatakataka dé ge jémba téndéte sarékéhafi yata dé wekwa xahambandé. Xahafi yandéka wali giyandéka hwe gwanda wun geré teléka dé wun ge bari xakri. Xakrindéka hwe yae lé wun geré yate hura yi.” Wungi dé Jisas diré wa.


Matyu 19 ABTWNT - Jisas wani kundi wasékéyaktake Galili - Bible Search\nDunyansé deku taakwa kewuréte yéndarénngé katik waké daré\n1Jisas wani kundi wasékéyaktake Galili taakatake Jordan kaambélémba vaatiye Judiana taalat yéndén. 2Yéndéka némaamba du dakwa déku kukmba yéndarén. Yéndaka dé wani taalémba baat yan du dakwa, sépémaalé kapére yan du dakwat waak kururéndén.\n3Farisi dunyan ras Jisaské yéndarén. Deku mawulémba wandarén, “Nané dat nak muséké waatakunanu kalmu dé kapérandi kundi wandu nané dat kotimngé nané?” Wunga vékulakate dat wandarén, “Nana apakundi yénga dé wo? Du nak déku taakwa kewuréte dé yaasékatake yélénngé wamunaandu, wan yékun dé kapuk?” 4Wunga wandaka det wandén, “Kamuké guné wunat waatakwo wani muséké? Talimba Gotna nyéngaamba du nak wani muséké kundi viyaatakandéka wa véngunén. Anga wa viyaatakandén: Talimba baasnyé ye Got akwi musé yate du dakwa waak yandén. 5Yatake wandén, ‘Du déku aasa aapa yaasékatake taakwa kéraae bét nakurakmba yarékambérékwa. Yaréte nakurak sépé ye yarékambérékwa.’ 6Wani kundiké vékulakate vékuséknangwa. Du taakwa kéraae bét nakurakmba yarémbérékwa. Nakurak sépé ye yarémbérékwa. Sépé vétik yamba yé wa. Got bérké wandékwa, ‘Nakurak sépé ye wa yarémbérékwa.’ Wunga wandékwanngé du nak déku taakwat katik kewuréte waké dé, lé dé yaasékatake yélénngé.” Jisas wunga det wandén.\n7Wani kundi wandéka Farisi dunyan wa wan, “Wa Moses kamuké dé nak pulak kundi wak? Talimba anga wandén, ‘Du nak déku taakwa kewuréte dé yaasékatake yélénngé wamunaate, taale nyéngaa nak viyaakandékwa wani muséké. Viyaae lat kwayéte wandu lé dé yaasékatake yékalékwa.’ Moses wunga wandén.” Naandarén. 8Wunga wandaka det wandén, “Guné akwi kapérandi mawulé vékukwa du dakwa yaténgunénga wa Moses gunéké wani kundi wandén. Talimba baasnyé ye dunyansé deku taakwat wunga yamba wandakwe wa. 9Wuné gunat anga wawutékwa. Duna taakwa nak duwale kapérandi musé yakapuk yalu, léku du lé kewuréte dé yaasékatake yélénngé baka watake, dé nak taakwa kéraamunaae, wani du dé kukmba kéraandén taakwale bét kapérandi musé wa yambérékwa. Naawutékwa.” Jisas wunga wandén det.\n10Wani kundi wandéka Jisasna dunyan dat wandarén, “Nana du dakwa anga yandakwa. Du nak taakwa kéraae kukmba kewuréte dé yaasékatake yélénngé mawulé yamunaae, wandu lé dé yaasékatake yékalékwa. Méné wa wakwa, ‘Du déku taakwa kewuréte dé yaasékatake yélénngé baka katik waké dé.’ Méné wunga waménéngwanngé nané bulaa nana mawulémba anga wanangwa: Du taakwa kéraakapuk ye baka yaténdaru wan yékun wa.” 11Wunga wandaka det anga wandén, “Du ras wunga yaké apamama yandakwa. Baka yaténdarénngé Got det mayé apa kwayéndékwa. Némaamba du baka yatéké yapatindakwa. 12Ani du de taakwa yamba kéraandakwe wa. Du ras deku aasa kéraandaka deku sépé kapérandi yandéka de taakwa kéraaké yapatindakwa. Du ras deku sépé nak du sékundaka de taakwa kéraaké yapatindakwa. Du ras Gotna jémbaaké male vékulakate de taakwa yamba kéraandakwe wa. Wani kundi vékute wunga yaké mawulé yakwa du wani kundi yékunmba vékukandakwa.” Naandén Jisas.\n13Du dakwa ras makal nyambalésé Jisaské kure yéndarén, det taamba kutte deké Gorét waatakundénngé. Kure yéndaka Jisasna dunyan det waarundarén. 14Waarundaka Jisas det wandén, “Makal nyambalésé ma taaka de wunéké yénga yaandaru. Yaandaru guné det waatépéké yambak. Gotna kémba tékwa du dakwa wan de wani makal nyambalésé pulak wa.” 15Wunga wate deku maakamba taamba kutndén. Ye wani taalé taakatake yéndén.\nNémaamba musé kure yaran biyaku du Jisasale bulndén\n16Du nak Jisaské ye wandén, “Méné, Gotna jémbaaké nanat yakwasnyékwa du, kamu yéku musé ye wuné kulémawulé kéraae apapu apapu yékunmba rapékaké wuté?” 17Wunga wandéka Jisas wa wan, “Kamuké méné yéku muséké wunat waatakwo? Got male wa yéku musé yakwa du wa yaréndékwa. Méné apapu apapu yékunmba rapékaké mawulé yamunaae Got wandéka Moses wan apakundi ma vékuménék.” 18Wunga wandéka wani du wa wan, “Kamu apakundi?” Naandéka Jisas wa wan, “De ani kundi an. Du dakwat viyaandékngé yambak. Nak duna dakwale kapérandi musé yaké yambak. Sél yaké yambak. Nak duké papukundi waké yambak. 19Méné ména aasa aapat ma yékun yaménék. Ména sépéké néma mawulé yaménéngwa pulak, nak du dakwaké néma mawulé ma yaménék. Yate det ma yékun ya.” Naandén.\n20Wani kundi vékutake wani du dat wandén, “Wani kundi akwi vékute wandékwa pulak wa yawutén. Kamu musé nak waak yaké wuté?” 21Wunga wandéka wandén, “Anga waak ma yaménék. Yéku mawulé vékute yékunmba rapékaké mawulé yamunaae, taakaménén akwi musé nak duwat kwayéte yéwaa kéraae yéwaakapuk du dakwat ma kwayéménék. Kwayéménu Got ménat yékun yandu kukmba méné Gotna gaayét ye wamba yékunmbaasékéyak rapéka-kaménéngwa. Méné yéwaakapuk du dakwat yéwaa kwayétake waambule yaae wuna jémbaamba ma yaalaménék.” Naandén. 22Wunga wandéka wani du vékutake déku némaamba musé kwayémuké kalik yandéka déku mawulémba vaak yan. Yandéka Jisas yaasékatake yéndén.\n23Dé yéndéka Jisas déku dunyansat wandén, “Némaamba musé kurerékwa du yakélak yakélak yare ye Gotna kémba katik yaalaké daré. De apamama ye wa néma jémbaa yakandakwa Gotna kémba yaalamuké. Yi wan wanana wa. 24Ani kundi waak wawutékwa: Néma bulmakau nak laplap samapndakwa raaményna yaambumba wulaaké mawulé yamunaae, apamama wa yakandékwa. Némaamba musé kurerékwa du Gotna kémba yaalaké mawulé yate de ma apa tapa yapékandarék.” Naandén.\n25Wani kundi vékutake Jisasna dunyan vékulaka vékulaka naate wandarén, “Nané Judasé anga wanangwa, ‘Got du rasét yékun yandéka de némaamba musé kurerékwa du wa yaténdakwa.’ Wani kundiké bulaa vékulakanangwa. Némaamba musé kurerékwa du Gotna kémba wulaaké apa tapa yamunaandaru, yénga pulak musé kurerékapuk du dakwa Gotna kémba wulaae yékunmba rapékaké daré apapu apapu?” 26Wunga wandaka det véte wandén, “Du dakwa deku kapmang apamama yate Gotna kémba yaale yékunmba rapékaké wa yapatindakwa. Got dékét déku kapmang wa wani muséké apamama yandékwa. Got akwi musé yaké wa apa tapa yandékwa.” Naandén.\n27Wani kundi vékutake Pita wa wan, “Ma véku. Nané nana akwi musé yaasékatake ména jémbaa yate ménale yeyé yaayaténangwa. Wunga yanangwanngé, kamu musé kéraaké nané?” 28Wunga wandéka Jisas dat wandén, “Gunat wawutékwa. Kukmba kulé nyét kulé képmaa akwi musé waak kulé yaalanda sapak wuné Duna Nyaan néma duna yéku tékétmba rate du dakwana néma du rakawutékwa. Wani sapak guné wuna dunyan tambavétik maanmba kaayék vétik (12), guné néma duna tékétmba rate, Israelna kém tambavétik maanmba kaayék vétik (12) wani kémngé guné néma du rate vékangunéngwa. 29Wunéké yékunmba vékulakakwa du dakwa wuna jémbaa yaké deku gaa, aanyé waayéka, aasa, aapa, nyambalé, képmaa yaasékandaru Got det yékun yandu yékunmbaasékéyak yarépéka-kandakwa apapu apapu. 30Bulaa némaamba tékwa néma du dakwa kukmba baka du dakwa tékandakwa. Bulaa baka tékwa némaamba baka du dakwa de kukmba néma du dakwa rakandakwa.” Jisas wunga wandén.


Gal 2 | `ABTWOSERA | STEP | Wuné késépéri (14) kwaaré yare aané Barnabasale Jerusalemét nakapuk waarétén. Yéte aané Taitus kéraae kure sékét yénanén. Taitus wan Grik du wa. Nak gaayé du téndénngé talimba de Judana apakundi vékukapuk yate déku sépé yamba sékundakwe wa.\nKrais Jisasna kundi kure yékwa nak du Polét yamba waarundakwe wa\n1Wuné késépéri (14) kwaaré yare aané Barnabasale Jerusalemét nakapuk waarétén. Yéte aané Taitus kéraae kure sékét yénanén. Taitus wan Grik du wa. Nak gaayé du téndénngé talimba de Judana apakundi vékukapuk yate déku sépé yamba sékundakwe wa. 2Got Jerusalemét yéwuténngé wandéka wani sapak wani gaayét waaré-wutén. Ye Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwana néma du Pita, Jems, Jon, nak néma du waak dele kundi bulnanén. Nané néma du male wa kundi bulnanén. Bulte det wuna jémbaaké anga wawutén. Judana apakundi vékukapuk yakwa nak gaayé du dakwaké ye, det Krais Jisasna kundi wate, wunga yawutékwa jémbaaké néma duwat wawutén. De wunéké vékusékngapuk yate, yawutén jémbaaké, “Wan kapére wa,” naamuké kalik yate, wa det wawutén. De wunéké vékusékte, yawutékwa jémbaaké, “Wan yékun wa,” naandarénngé mawulé yate, wa det wawutén. 3Wawutéka wunat wandarén, “Wan yéku jémbaa wa yaménéngwa.” Wunga wate wunale yaan du Taituské yamba wandakwe wa. Dé nak gaayé du téte déku sépé sékundakwa kundi vékukapuk yandénngé, de déku sépé sékunanénngé yamba wandakwe wa. Yate sépé sékundakwa kundi talimba wandarén pulak yamba wandakwe nanat.\n4Paapu yakwa du ras anga wandarén, “Krais Jisasna jémbaamba wa yaalananén wa.” Wunga wate paapu yate, rananén gaamba yaale nana kundi yaavan kurké, wa nana kundi vékundarén. Nané Krais Jisasale nakurakmawulé yate déku kundi wa vékunangwa. Moses wan apakundi nanéké yamba apa yandékwe wa. Moses wan apakundi nanéké apa yamunaandu, wa kalapusmba kwaakwa du pulak tékatik nané. Nané yéku mawulé vékute baka yékunmba ténangwa. Wunga ténangwanngé vékusékte, wa paapu yakwa du rananén gaamba yaalandarén. Moses wan apakundi nanéké apa yandu wani apakundi yékunmba vékunanénngé mawulé yate, wa de paapu yakwa dunyansé yaalandarén. Yaale nanat wandarén, nané Moses wan apakundi vékute Taitusna sépé sékunanénngé. Paapu yakwa du wunga wandaka de néma du wani muséké nanat yamba apa yate wandakwe wa.\n5Paapu yakwa du wunga wandaka deku kundi yamba véku-nangwe wa. Guné Galesiamba téte Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwa guna mawulé yékéyaak yakapuk yamuké, deku kundi yamba vékunangwe wa. Nané Taitusna sépé sékumunaananu, kalmu guna mawulémba anga wakatik guné? “Nané waak Juda du dakwa yamba ténangwe wa. Moses wan apakundi vékute wandén pulak yamunaananu wan yékun dé kapuk?” Guné wunga vékulakate Kraisna kundi yaasékatake lambiyakngapuk yamuké, wa paapu yakwa duna kundi yamba vékunangwe wa. Guné Kraisna kundi male vékute kulémawulé kéraae yékunmba téngunénngé, wa nané deku kundi yamba vékunangwe wa.\n6Wani gaamba ran néma du nak gaayé du dakwat wawutén kundi vékute nak kundi waak wunat yamba wandakwe wa. Néma du, baka du waak, wa nakurakmawulé pulak yate Gotna ménimba yaté-nangwa. Yatéte wuné de néma du randakwanngé vékulakakapuk yate det wawutén. 7Wani néma du wuna kundi vékwe nak kundi waak wunat yamba wandakwe wa. Néma du Pita, Jems, Jon anga wa vékusékndarén. Got Pitat wandén, dé Kraisna kundi Juda du dakwat wamuké. Dat wunga wandén pulak, wa Got wunat wandén, wuné Kraisna kundi nak gaayé du dakwat kwayémuké. Wunga vékusékte Barnabasale aanat anga wandarén, “Béné yéku jémbaa male wa yambénén. Yambénén pulak, nak gaayé du dakwat Kraisna kundi kwayépékaté-kambénéngwa. Wan yékun wa. Pita Juda du dakwat Kraisna kundi kwayéndéka Got dat yékun yandéka Juda du dakwa némaamba wa Kraisna kundi yékunmba vékundakwa. Méné nak gaayé du dakwat Kraisna kundi kwayéménénga Got ménat yékun yandéka nak gaayé du dakwa némaamba wa Kraisna kundi yékunmba vékundakwa. Got ménat yéku mawulé wa kwayéndékwa, wani jémbaa yaménénngé.” Wani du wunga wandarén. Wani duké nané akwi wanangwa, “De Jerusalemmba téte Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwana néma du wa de.” Naanangwa. Wani du Gorké yatén jémbaaké mawulé yate Barnabasale aanat taamba kutndarén. Kutte anga wandarén, “Nané Juda du dakwat Kraisna kundi ma wapékakwak. Nak gaayé du dakwat Kraisna kundi ma wapékambénu. 10Ani kulé kundi male bénat kwayékanangwa. Nak gaayé du dakwat ma anga wambénu, ‘Musékapuk yan du dakwaké vékulakate det ma yékun yangunék.’ Wunga ma wambénu.” Naandarén. Wunga wandaka wani kundiké mawulé yate wunga yapékawutékwa.\nPol Pitat waarundén\n11Talimba Pita Krais Jisasna jémbaamba yaale yéku mawulé vékundén. Yate Antiokmba yaréte Krais Jisasna jémbaamba yaalan akwi dunyansale kakému kandén. Dé Juda du téte deku apakundiké vékulakakapuk yate, Kraisna kundiké vékulakate wa dé Kraisna dunyansale kandén. Wunga kate wa yékun yandén. Déku mawulémba ani kundi yamba wandékwe wa, “Judana apakundi vékutake Krais Jisasna jémbaamba daré yaalak, kapuk nak gaayé du téte daré Krais Jisasna jémbaamba baka yaalak?” Wunga yamba vékulakandékwe wa. Yate akwi dunyansale kate yékun yandén. Yandéka kukmba Juda du ras waak Jerusalemmba téte néma du Jemsale kundi bultake Antiokét yéndarén. Yéndaka Pita det vétake wup ye déku mawulémba anga wandén, “Nak gaayé duwale kakému kawutu de Jemsale kundi bule yaan du wunat véte wunat waaru-muké, wa kalik yawutékwa. Kalmu de wunat véte anga waké daré? ‘Dé nak gaayé duwale kakému kate wa nané Judana apakundit wa kuk kwayéndékwa. Nak gaayé du Moses wan apakundi vékukapuk ye deku sépé sékukapuk yandakwanngé nané Juda du wani apakundi vékute nak gaayé duwale kakému katik kaké nané. Pita nak gaayé duwale kakému kandékwan wa kapérandi yapaté wa yandékwa.’ Wunga wunéké waké daré?” De wunga wate dat waarumuké wup yate, wa Pita nak gaayé dunyansale nakapuk kakému yamba kandékwe wa. Dele yamba yaréndékwe wa. Wan kapérandi yapaté wa. Yandéka wuné Pol Antiokmba yaréte némaamba duna ménimba téte Pitat véte dat waaruwutén.\n13Pita wunga yandéka Antiokmba tékwa Judana nak du waak Krais Jisasna jémbaamba talimba yaale Pita yan pulak yate, nak gaayé duwale kakému yamba kandakwe wa. Barnabas waak de yan pulak wani kapérandi yapaté yate nak gaayé duwale kakému yamba kandékwe wa. Talimba wani du akwi deku mawulémba anga wandarén, “Nané Juda dunyansé nak gaayé duwale kakému kananu wan yékun wa.” Wunga wate yékunmba vékusékndarén. Vékusékte kukmba Juda duké wup yate paapu yate de vékusékndarén yéku yapaté wa yaasékandarén. Yate kapérandi yapaté yandarén.\n14Wunga yate yéku kundi yéku mawulé waak yaasékatake kapérandi yapaté yandaka, wuné véte deku ménimba téte Pitat waarute anga wawutén, “Méné Juda du wa. Talimba Jisas Kraisna kundi wa vékuménén. Bulaa Moses wan apakundi ménéké yamba apa yandékwe wa. Yandéka méné nak gaayé du pulak wa téménéngwa. Wunga yate yékun wa yaménéngwa. Yate kamuké méné bulaa nak yapaté yo? Méné wunga yaménénga de nak gaayé du dakwa Moses wan apakundi vékute Juda du dakwa tékwa pulak yatéké vékulakandakwa. Wan kapérandi yapaté wa. Yéku yapaté yamba yé wa. Méné wunga yaménénga kalik yawutékwa.” Wunga wate Pitat waaruwutén.\nKrais Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa Gotna ménimba yéku du dakwa wa tékandakwa\n15Nané nak gaayé du yamba wa. Nana aasa aapa Juda du dakwa téndarénngé nané Juda du wa ténangwa. Juda du ras de nak gaayé du dakwaké anga wandakwa, “Moses wan apakundi vékukapuk yate Gotna ménimba kapérandi yapaté yakwa du dakwa wa téndakwa.” Naandakwa. 16Wunga wandaka nané nak gaayé du tékapuk yate, Juda du téte, wa vékuséknangwa. Du dakwa Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa témuké wa de Moses wan apakundiké katik vékulakaké daré. Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa téké de Jisas Kraiské ma yékunmba vékulakandarék. Wunga vékusék-nangwa. Nané Juda du Krais Jisasna jémbaamba yaale wunga vékunangwa. Nané Krais Jisaské yékunmba vékulakate nana mawulémba anga wanangwa, “Krais nana kapérandi mawulé kururéndéka wa nané Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa a yaténangwa. Yi wan wanana wa. Nané Moses wan apakundi yékunmba vékute, wandén pulak yate, wunga male yananan, wa Gotna ménimba yéku du dakwa katik téké nané.” Naanangwa.\n17Nané Krais Jisasna jémbaamba yaale anga wa vékuséknangwa. Moses wan apakundi nanéké nakapuk apa yakapuk yandu nané Kraisna kundi yékunmba vékukanangwa. Vékuséknanga Moses wan apakundi nanéké apa yakapuk yandéka nané nak gaayé du dakwa pulak a ténangwa. Wunga ténanu kalmu nak du nanat véte anga waké daré? “Ma vé. De Moses wan apakundi yékunmba vékukapuk yate kapérandi yapaté wa yandakwa. Yandaka wa deku néma du Jisas det yakwasnyéndékwa, kapérandi yapaté yandarénngé.” Wunga wate wa papukundi wa wakandakwa. Nana néma du Jisas Krais yéku yapatéké male wa nanat yakwasnyéndékwa.\n18Talimba anga wananén, “Nané Moses wan apakundi vékute, wandén pulak yate, nané yéku mawulé kéraae Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa tékanangwa.” Naananén. Wunga watake kukmba anga vékuséknanén. Nané Moses wan apakundi vékute, wandén pulak yate, wa yéku mawulé katik kéraaké nané. Wunga vékusékte yéku mawulé kéraaké we Judana yapaté wa yaaséka-nanén. Yaasékatake yéku mawulé kéraaké wa Krais Jisasna kundi vékunangwa. Vékunanu Moses wan apakundi nanéké nakapuk apa katik yaké dé. Nané Krais Jisasna kundit kuk kwayénanu, Moses wan apakundi nana mawulémba nakapuk apa yandan wa kapérandi musé yakwa du wa tékanangwa.\n19Moses wan apakundiké vékulakate talimba wa vékusékwutén, wani apakundi yékunmba vékute Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du tékapuk yawutékwanngé. Vékusékte Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du téké néma mawulé yate, wa Judana yapaté yaasékatake Krais Jisasna kundi vékuwutén. Vékute kulémawulé kéraae Gorké yénangwa yaambumba yéwutékwa. Yéte déké vékulakate a téwutékwa. Talimba Kraisét takwemimba viyaae baangndarén. Viyaae baangtakandaka wa kiyaandén. Kiyaandénngé wuné déké yékunmba vékulakate wa dale takwemimba kiyaawutén. 20Kiyaae ani képmaamba téte wuné kapérandi mawulé yamba vékuwutékwe wa. Kapérandi mawulé yaasékatake kulémawulé wa kéraawutén, Kraismba. Kéraawutéka Krais wuna mawulémba wa randékwa. Gotna nyaan Kraiské yékunmba vékulakate wa yékunmba tépékaawutékwa. Dé wunéké néma mawulé yate wunat yékun yamuké wa kiyaandén. Kiyaandéka déku kundi yékunmba vékute déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate wa yékunmba tépékaawutékwa.\n21Nané Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa téké mawulé yate wa Moses wan apakundiké katik vékulakaké nané. Nané Moses wan apakundi vékute Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa témunaananu, Krais kiyaae nanat yékun yaké yapatikate yandén. Krais Jisas kiyaae wa nanat yékun yandén. Yandéka nané Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa wa ténangwa. Nané Gotna ménimba yéku yapaté yakwa du dakwa ténangwanngé vékulakate, wuné Got tiyaandén du Krais Jisasét katik kuk kwayéké wuté.


Rev 21 | `ABTMAPRIK | STEP | Tépa ve wuné vék kulé nyét, kulé képmaa tédéka. Taale tén nyét képmaa débu kaapuk yak. Kus wawo débu kaapuk yak.\na21:12 Pi 3:13\nb21:2Yi 11:16, Re 3:12\nc21:41 Ko 15:24-26, Re 7:16-17\nd21:6Re1:8, 22:13,17,Jo 7:37\nf21:9Re 15:1, 21:2, Ep 5:27\nh21:271 Ko 6:9-10, Re 3:5, 13:8\n1 a Tépa ve wuné vék kulé nyét, kulé képmaa tédéka. Taale tén nyét képmaa débu kaapuk yak. Kus wawo débu kaapuk yak. 2 b Yadéka wuné Gotna kulé gayé kulé Jerusalemét vék. Got wadéka wani gayé nyét kulaknyénytakne dé giyaak. Giyaadéka wuné vék. Wani gayé dé miték ték, taakwa nak, du raké yate, yéknwun mu kusowe miték télékwa pulak.\n3Got rakwa jaabéba kudi nak némaanba waadéka véknwuréka dé wak, “Mé véknwu. Bulaa Got du taakwa wale dé ro. Dé de wale rasaakudu de déku du taakwa rasaakuké de yo. Got déku kapmu de wale apuba apuba rasaakuké dé yo. Wan adél. 4 c Dé de wale rate deku ménegu yatnyéké dé yo. Yadu de tépa kiyaamarék yaké de yo. De tépa géraamarék yaké de yo. Deku mawulé tépa kapére yamarék yaké dé yo. De kaagél tépa kutmarék yaké de yo. Déknyényba ran mu akwi débu kaapuk yak.” Naate dé wunat wak.\n5Némaan duna jaabéba rakwa ban Got dé wak, “Mé véknwu. Wuné wawurék déknyényba ran akwi mu débu kaapuk yak. Bulaa kulé mu male wuné kuttakno.” Naate watakne dé wunat tépa wak, “Kéni kudi wan adél kudi. Yénaa kudi kaapuk. Méné kéni kudi kaviké méné yo.” 6 d Naate watakne dé wunat tépa wak, “Wuné akwi mu kuttaknawurék dé ro. Wuné wawurék déknyényba ran mu débu kaapuk yak. Déknyényba wuné rak. Sésékukba yaaran tulé raké wuné yo. Guké kiyaaké yakwa du taakwaké de gu kwayédakwa pulak, kulé mawulé kéraaké mawulé yakwa du taakwaké wuné kulé mawulé kwayéké wuné yo. De wunat bakna nyégélké de yo. Wani muké yéwaa tiyaamarék yaké de yo. De kulé mawulé kérae apuba apuba miték rasaakuké de yo. 7 e Kapéredi yaabuké kuk kwayén du taakwa wani yéknwun mawulé nyégélké de yo. Nyégéldo wuné deku némaan ban rawuru de wuna baadi raké de yo. 8Kapéredi yaabuba yékwa du taakwa wani yéknwun mawulé nyégélmarék yaké de yo. Wuna jébaa kutmuké wup yakwa du taakwa, wuna kudiké kuk kwayén du taakwa, kapéredi mu yasaakukwa du taakwa, du taakwat viyaapérekgwa du taakwa, nak du taakwa wale kapéredi mu yakwa du taakwa, kus mayéra yakwa du taakwa, yénaa gotna yéba kevérékgwa du taakwa, yénaa kudi wakwekwa akwi du taakwa, wani du taakwa yaa yaankwa kwawuba dawuliké de yo. Wupmalemu yaa yaankwa matu wawo wani kwawuba dé ro. Wani kwawuba dawuliran du taakwa tépa kiyaaké de yo.” Naate dé Got wunat wak.\n9 f Déknyényba Gotna kudi kure giyaakwa du nak taaba sékét nak taababa kayék vétik du taakwat yaalébaankwa kapéredi mu sékéréknén agérap kure tédaka wuné vék. Bulaa wani du nak wunéké yae dé wak, “Méné mé yaa. Wuné ménat wani Sipsip Nyaan yaran taakwat wakwatnyéké wuné yo.” 10Naate wadéka Gotna Yaamabi wunat apa yadéka dé wunat awuréba tén nébat nak kure yék. Ye dé Gotna gayé Jerusalemét wunat wakwatnyék. Got wadéka dé wani gayé nyét kulaknyénytakne giyaak. 11Giyaadéka wuné vék. Gotna apa wani gayéba radéka dé wani gayé nyaa vékwa pulak ye ték. Wupmalemu yéwaat kéraadakwa jaspa waadakwa matu pulak dé ték. 12Glas pulak dé miték ték. Wani gayéba gidan raatmu awuréba dé ték. Wani raatmuba gwés taaba vétik sékét maanba kayék vétik dé ték. Tédéka de Gotna kudi kure giyaakwa du de nak nak wani gwés tékwaba ték. Isrelna kém taaba vétik sékét maanba kayék vétik deku yé nak nak akwi gwésba dé kwao. 13Wani raatmu déku maalé wan véti wan véti. Akwi raatmuna maaléba dé gwés kupuk ték, nyaa yaalakwa maaléba kupuk, nak maaléba kupuk, nyaa dawulikwa maaléba kupuk, nak maaléba kupuk, waga de gwés ték. 14Déknyényba wani raatmu apa ye miték téduké de apakélé matu taaba vétik sékét maanba kayék vétik taknak. Wani matuba wani Sipsip Nyaanna du taaba vétik sékét maanba kayék vétik deku yé dé kwao.\n18Wani gayé gol matut de yak. Yataknadaka dé nyaa vékwa pulak ték, glas pulak. Wani gayéba gidan raatmu de jaspa waadakwa matut yak. 19Raatmu apa yate miték téduké de apakélé matu déknyényba taknak. Wani matuba Got dé apakélé yéwaat kéraadakwa matut kusok. Yalagi kés pulak nak pulak matut dé kusok. Nak matu wan jaspa. Nak matu wan gélé, nyaa védéka nyét léng nae tékwa pulak. Wani matuna yé sapaia. Nak waama matu wan aget. Nak mi gaga pulak matu wan emeral. Nak gwaavékwa waamakwa matu wan sadonikis. Nak gwaavé matu wan konilian. Nak raamu matu wan krisolait. Nak mi gaga pulak matu wan beril. Nak pulak raamu matu wan topas. Nak mi gaga pulak, raamu pulak yan matu wan krisopres. Nak pulak gélé matu wan yaiasin. Nak gwaavé pulak matu wan ametis. 21Raatmuba tékwa gwés taaba vétik sékét maanba kayék vétik wan wupmalemu yéwaat kéraadakwa kaaviya pulak. Gwés nak nak nakurak apakélé kaaviya pulak mat dé yak. Gayéba kwaakwa yaabu yéknwun gol matut yadéka dé glas pulak yak.\n22Apat kapére yakwa Némaan Ban Got bét wani Sipsip Nyaan Jisas wani gayéba rate wani gayéna akwi taaléba yeyé yeyate akwi du taakwa wale tébétka akwi du taakwa bét wale de kudi bulu. Yadaka Got wale kudi buldakwa ga wani gayéba kaapuk kwaakwa. 23 g Got nyaa vékwa pulak radéka wani gayéba nyaaka ye dé tu. Tédéka wani Sipsip Nyaan dé yaankwa téwayé pulak radéka de wani gayéba rakwa du taakwa miték de vu. Nyaa baapmu waba kaapuk vébétkwa. 24Got bét wani Sipsip Nyaan waga yabéru nyaaka yadu akwi du taakwa miték véte yeyé yeyaké de yo. Yado kéni képmaaba rakwa némaan du bétku yéba kevérékgé yate kusodakwa mu wani gayét kure yéké de yo. 25Nyaa wani gayéna gwés tépémarék yaké de yo. Got bét wani Sipsip Nyaan waga yabéru nyaaka apuba apuba yadu wani gayéba gaan yamarék yaké dé yo. 26Akwi kémna du taakwa kusodakwa mu, deku yéknwun gwalmu, deku yéwaa wawo wani gayét kure wulaaké de yo. 27 h Wani gayét kapéredi mu kure wulaamarék yaké de yo. Kapéredi mu yasaakukwa du taakwa, yénaa kudi wakwekwa du taakwa de wani gayét wulaamarék yaké de yo. Déknyényba dé wale rasaakuran du taakwana yé Got dé kavik wani Sipsip Nyaanna nyégaba. Wani du taakwa male wani gayét wulaaké de yo.


Col 4 | `ABTWOSERA | STEP | Guné, jémbaa yakwa du dakwaké vétékwa du, wa vékusék-ngunéngwa. Guna Néman Du Got déku gaayémba rate guna jémbaaké wa véréndékwa. Wunga vékusékte guna jémbaa yakwa du dakwaké ma yéku musé male yangunék. Det kapérandi musé yaké yambak.\n1Guné, jémbaa yakwa du dakwaké vétékwa du, wa vékusék-ngunéngwa. Guna Néman Du Got déku gaayémba rate guna jémbaaké wa véréndékwa. Wunga vékusékte guna jémbaa yakwa du dakwaké ma yéku musé male yangunék. Det kapérandi musé yaké yambak.\nApa ye Gorale kundi bulte ma kurkale yaténgunék\n2Apapu Gorale kundi ma bulngunu. Bulte nak nak muséké vékulakaké yambak. Déké male vékulakate, sépu yakapuk, apapu dale kundi ma bulngunék. Bulte déké mawulé yate déku yé ma kavérékngunu. 3Guné dale kundi bulte dat ma waatakungunék, dé nanat yékun yamuké. Nanat yékun yate nanat yaambu wakwasnyéndu nané Krais Jisasna kundi akwi du dakwat yékunmba kwayékanangwa. Talimba Got wani kundi paakundén. Bulaa nanat a wakwasnyéndékwa. Wuné wani kundi talimba kwayéwutén wa. Kwayéwutéka Kraisna maama kalik yatake wa wunat kalapusmba kusolatakandaka rawutékwa. 4Guné Gorét ma waatakungunék, dé wunat yékun yandu wuné wani paakwe rakwa kundi yékunmba kwayémuké.\n5Guné yékunmba vékulakate Krais Jisasna jémbaamba yaalakapuk yan du dakwale kundi ma bulngunék. Bulte Krais Jisaské det kundi kwayéké yate, wa vékuké mawulé yandakwa nak sapakngé ma waakngunék. 6Deku mawulé yékunmba témuké det yéku kundi male ma kwayéngunék. De gunat déku kundiké ras waatakundaru, guné vékusékte deku kundi kurkale ma waambule kaatangunék.\nPol Tikikus ambét Onesimusét wandéka yémbérén\n7Krais Jisasna jémbaamba nanale sékét yaalan du Tikikus, gunéké ye wuné yakwa akwi jémbaaké wakandékwa. Tikikus nanale sékét nana Néman Duké yéku jémbaa yandékwa. Déké néma mawulé yanangwa. 8Wuné dat wawutéka, yaténangwanngé gunat waké wa gunéké yéndékwa. Ye wandu vékungunu guna mawulé yékun yakandékwa. 9Guna gaayé du Onesimus waak wawutéka wa Tikikusale yémbérékwa. Dé waak Krais Jisasna jémbaamba yaale wa nana Néman Duké yéku jémbaa yandékwa. Déké waak néma mawulé yanangwa. Wani du vétik amba yananén akwi muséké gunat wakambérékwa.\nPol Kolosisat kundi wasékéyakndékwa\n10Wunale sékét kalapusmba kwaakwa du Aristarkus, du vétik waak, Jisas déku nak yé Jastus ambét Barnabasna aawu Mak, wani du kupuk gunéké mawulé tawulé yandakwa. Wani Juda dunyansé de Krais Jisasna jémbaamba talimba yaale wa wunale sékét Gotna jémbaa yandakwa. Judamba nak du wunale Gotna jémbaa yamba yandakwe wa. De wani dunyan wa wunale sékét jémbaa yate wa wuna mawulé yékun yandakwa. Wuné talimba gunéké kundi viyaatakawutén Makngé. Dé gunéké yéndu, wa dat ma yékun yangunék.\n12Guna gaayé du Epafras waak dé gunéké mawulé tawulé yandékwa. Dé Krais Jisasna jémbaa yakwa du téte gunéké apapu Gorét waatakundékwa. Guné Krais Jisasna kundi kurkale vékusék-pékaatéte guna mawulémba ma apa ye téngunék. Téte, Gotna kundi vékute wandékwa pulak yangunénngé, wa apapu Gorét waatakundékwa. 13Dé guné Laodisiamba tékwa du dakwa, Hierapolismba tékwa du dakwat waak gunat yékun yamuké, wa néma jémbaa yandékwa gunéké. Wunga vékusékte wa gunat wawutékwa. 14Néma mawulé yanangwa du nana dokta Luk, ambét Demas waak, bét gunéké mawulé tawulé yambérékwa. Wani dunyansé akwi gunéké mawulé tawulé yate wandaka wa gunat wawutékwa.\n15Laodisiamba tékwa Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwa, déku jémbaamba yaalan taakwa Nimfa, léku gaamba jaawute Gotna kundi bulte déku jémbaamba yaalan du dakwaké waak mawulé tawulé yanangwa. Det wunga ma wangunék. 16Ani nyéngaamba viyaatakawutén kundi vékutake guné Laodisiamba tékwa Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwaké ani nyéngaa yénga kwayé-satingunu de waak wani kundi ma vékundaru. Laodisiaké viyaatakawutén kundi guné waak ma vékungunu. 17Arkipusét anga ma wangunék, “Méné Néman Du Krais Jisasmba kéraaménén jémbaa kurkale méné yasékéyakngé ya.” Naangunék.\n18Bulaa wuné Pol wuna kundi viyaatakan dumba nyéngaa kéraae wa gunéké mawulé tawulé yate wunékét wuna taamba a ani kundi viyaatakawutékwa. Wuné wayéka kalapusmba a kwaapékawutékwa. Guné wunéké vékulakate Gorét ma waatakungunék, wunéké. Got gunat sémbéraa yate gunat yékun yandénngé wa wuné dat waatakuwutékwa.


Eph 2 | `WOS | STEP | Hanja guni nak téfana du takwa guna mawulimbu haraki saraki mawuli dé wulaaye té. Téndéka guni haraki saraki sémbut guni huru. Huruta guni hiyandé du takwa yandaka maki guni Godna hundi xékéhambanguni.\nGod wandéka nani hiyandé du takwa maki re huli mawuli hérae Krais wali jémba retame\n1 Hanja guni nak téfana du takwa guna mawulimbu haraki saraki mawuli dé wulaaye té. Téndéka guni haraki saraki sémbut guni huru. Huruta guni hiyandé du takwa yandaka maki guni Godna hundi xékéhambanguni. 2 Wun nukwa guni haraki saraki sémbut male guni huru. Ané héfambu rekwa nak du takwa yandaka maki guni ya. Yanguka atéfék haraki hamwinyana néma du Satan guna néma du rendéka guni déka hundi xéké. Némbuli akwi Satan Godna hundi xékéhafi yakwa du takwana mawulimbu dé wulaaye té. Deka mawulimbu wulaaye hura téndéka di haraki saraki sémbut di huru. 3 Hanja nani Judana du takwa akwi nak téfana du takwa akwi wungi nani re. Nani nana séfika male sarékéta nana haraki saraki mawuli xékéta haraki saraki sémbut nani huru. Godna hundi xékéhafi yata, nak téfambu rekwa du takwa haraki saraki sémbut hurundaka maki, nani akwi haraki saraki sémbut nani huru. Wun nukwa God hurumben haraki saraki sémbut naniré hasa hwenjoka dé rékambambu wa. Wungi maki God haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka deka hurundan haraki sémbut diré hasa hwetandé.\n4 Némafwi saréfa naakwa Néma Du God hurumben haraki saraki sémbut hasa hwehambandé. Nanika dé saréfa naata nanika némafwimbu mawuli dé ya. 5 Mawuli yata dé hafu dé naniré Satanéna tambambu héra. Hérae huli mawuli dé nanika hwe, nani dé wali wungi re wungi re jémba resékembete. Hanja nani hiyandé du takwa yandaka maki, nani Godna hundi xékéhafi yata déka xékélakihafi yata rembeka, dé nanika saréfa naata dé nanika huli mawuli baka hwe, nani dé wali wungi re wungi re jémba resékembete. Hanja Krais Jisas hiyandéka God wandéka dé ramé. Raama God wali dé re. Rendéka nani akwi Krais wali wambula raama nani God wali jémba reséke. 6 Nani Krais Jisas wali natafa mawuli héraata rembeka God naniré akwi dé wa, “Guni Krais wali wuna getéfambu rekwa néma du takwa maki guni re.” 7 God dé wungi wa, hukémbu retekwa du takwa déka mawuli xékélakindate. God nanika némafwimbu mawuli yata nanika saréfa naata nanika jémba hatita wandéka Krais Jisas nanika hiyae naniré yikafre hurunjoka dé ya. Atéfékéka wun jondu wakwenjoka, God dé naniré wa, Krais wali rembekaka.\n8 Wuni wundé wawu. Wun God dé gunika saréfa na. Saréfa naata dé guniré yikafre huruta guniré Satanéna tambambu dé héra. Hérandéka guni déka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nanguka dé gunika huli mawuli hwe. Guniré wuni wakwexéké. Guni jémba yanguka God gunika dé huli mawuli hwe wana? Wu yingafwe. God hafu dé gunika huli mawuli baka hwe. 9 Nani jémba ye huli mawuli hérae, nani nana ximbu harékétame. God hafu dé jémba yata nanika huli mawuli baka hwendét, nani nana ximbu yamba harékékéme. 10 God nanika huli mawuli baka hwendéka nani déka du takwa nani re. Reta nani Krais Jisas wali natafa mawuli héraata re. Wungi reta nani yikafre mawuli yata jémba reta nawulak du takwaka yikafre jémba yatame. God nanika huli mawuli dé hwe, nani déka du takwa reta déka yikafre jémba yambete. Hanja hanja God dé waséke, nani wun jémba yambete.\nHém yéték rembeka God wandéka némbuli natafa hémémbu nani re\n11 God guniré hérandénka sarékéta, guni ané jooka akwi mé saréké. Hanja akwi némbuli akwi di guna séfi sékéhambandi. Wun nukwa nani Judana du, nani Godna du rembekaka wakwenjoka nani nana séfi séké. Guniré haraki hundi wata nani gunika wa, “Nak téfana du di séfi sékéhafi yakwa du di.” 12 Wun nukwa guni nak maki mawuli yata guni Krais Jisas wali natafa mawuli hérahambanguni. Wun nukwa guni nani Israelna du takwa wali rehambanguni. Nani God wandén du takwa rembeka guni nak téfana du takwa, God wahafi yandén du takwa guni re. Renguka God déka néma mwi hundi déka du takwaré wataka dé guniré wun hundi wahambandé. Guni Godka xékélakihafi yata dé wali natafa mawuli hérahafi yata afakémbu guni re. Wungi reta guni dé wali wungi re wungi re jémba resékenjoka guni hurufatiké. 13 Hanja guni afakémbu guni re. Némbuli guni Krais Jisas nanika hiyandéka déka nyéki blekéndéka guni déka jémba saréka guni nani Judana du takwa wali Godna du takwa guni re.\n14 Krais Jisas dé hafu yandéka guni nak téfana du takwa nani Judana du takwa wali natafa mawuli héraata déka hémémbu nani re. Hanja nani Juda nak téfana du takwa wali nani mama re. Rembeka ware mawuli nana mawulimbu dé té. Ware mawuli wun séndé ge maki dé. Nani angé sakumbu rembeka guni angé sakumbu guni re. Reta nani hém yéték nani re. Wungi rembeka natafa hémémbu rembete yambu hwahambandé. Hwahafi yandéka Krais Jisas nanika hiyae wun séndé dé glaré. Glaréndéka natafa mawuli hérae natafa hémémbu rembete yambu dé hwa. 15 Hanja nani Juda nana séfélak hambuk hundika nani xékéta wakwa maki yata, nani nak téfana du takwa wali nani mama re. Rembeka Krais Jisas hiyandéka nani déka sarékéta wun hambuk hundi wambula yamba xékékéme. Krais wungi dé huru, nani Judana du takwa akwi nak téfana du takwa akwi dé wali natafa mawuli héraata natafa huli hémémbu rembete. Dé wungi dé huru, nani mama rehafi yata warehafi yata natafa mawuli hérae jémba rembete. 16 Dé mimbu dé hiya, nani Judana du takwa nak téfana du takwa wali mama rehafi yambete. Dé mimbu dé hiya, naniré hérae naniré Godka wambula hura yindét nani dé wali natafa mawuli héraata natafa hémémbu male rembete. 17 Dé yae dé nani atéfék du takwaré yikafre hundi wa. Guni nak téfambu rekwa du takwa God wali rehafi yata afakémbu guni re. Nani Judana du takwa Godna du takwa nani re. Krais yae dé naniré wa, nani mama rehafi yata, warehafi yata, natafa mawuli hérae jémba rembete. 18 Krais atéfék du takwa yandan haraki saraki mawulika dé hiya, Godna Hamwinya naniré yikafre hurundét, guni nak téfana du takwa akwi nani Judana du takwa akwi nani atéfék nana yafa Godna du takwa reta nani dé wali wali hundi bulémbete. Godna Hamwinya natafa male reta naniré dé yikafre huru.\nNani Kraisna du takwa Godna ge maki nani re\n19 Krais wungi hurundéka guni nak téfana du takwa némbuli guni nana mama rehambanguni. Némbuli guni afakémbu rekwa du takwa rehambanguni. Némbuli guni nani wali natafa mawuli héraata Godna atéfék du takwa wali guni natafa mawuli héraata re. Némbuli guni Godna hémémbu guni re. 20 Geka guni xékélaki. Tale di hwaar sé, ge jémba téndéte. Héfa geka mé saréké. Godna hém wun ge maki dé. Guni Godna hémémbu renguka God guna mawulimbu dé re. Krais Jisasna hundi hura yikwa du, Godna profet wali di néma du di re. Reta di tale déréndan hwaar maki di té. Krais Jisas dé nyéndék hwaar maki dé. 21 Dé naniré hurundéka déka tambambu nani jémba re. Naniré wayika hurundét nani dé wali jémba reséketame. Du yikafre ge wayika tondaka nak du takwa di xékélaki. Hukémbu wun ge jémba male tétandé. Nani wayika to ge maki nani re. Hukémbu nani jémba male reta Néma Duna yikafre ge maki retame. Nani wungi reta Godna ximbu harékétame. 22 Guni nak téfana du takwa guni akwi nani wali retanguni. Godna Hamwinya dé jémba ya, guni nak téfana du takwa nani Judana du takwa wali, nani atéfék Néma Du Krais Jisas wali natafa mawuli héraata, God retendéka yikafre ge maki rembete.


Heb 10 | `WOS | STEP | Moses wandén hambuk hundi dé hukémbu xakutekwa yikafre jonduna haki maki dé. Dé wun jondu maki yingafwe. Wungi rendéka du takwa wun hambuk hundi xékéta di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa renjoka atéfék héki hwari di wambula wambula hamwi xiyae Godka hwe. Hweta Godna ximbu harékékwa du takwa di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa wungi re wungi re renjoka di hurufatiké.\nGodka hwendan hamwi dé hurundan haraki saraki sémbutré yamba hérekikéndé\n1 Moses wandén hambuk hundi dé hukémbu xakutekwa yikafre jonduna haki maki dé. Dé wun jondu maki yingafwe. Wungi rendéka du takwa wun hambuk hundi xékéta di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa renjoka atéfék héki hwari di wambula wambula hamwi xiyae Godka hwe. Hweta Godna ximbu harékékwa du takwa di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa wungi re wungi re renjoka di hurufatiké. 2 Wunde du takwa hwendan hamwi deka mawuliré yikafre hurusékendét, di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa rendat, pris wungi Godka wambula yamba hwekéndi. Wun hwendan hamwi deka mawuliré yakwanyindét, wunde Godna ximbu harékékwa du takwa di hurundan haraki saraki sémbut wambula yamba sarékékéndi, deka mawuli jémba téndékaka. 3 Di wungi Godka hweta di hurundan haraki saraki sémbutka wambula saréké, atéfék héki hwarimbu. 4 Sarékéta di xékélaki. Hwendan meme bali bulmakau balina nyéki hurundan haraki saraki sémbutré yamba yakwanyikéndé.\n5 Wungi maki Jisas Krais ané héfaré gayata dé angi wa:\n“Di hamwi hénoo ménika hwendamboka hélék méni ye.\nHélék yata méni wunika héfambu rekwa duna séfi méni hwe.\n6 Di bulmakau bali xiyae wun bulmakauna hamwi atéfék yambu yaférondé hamwi ménika hweta nawulak hamwi akwi ménika hwe, méni deka hurundan sémbut yakwanyiméte. Hwendaka méni hwendan hamwika hélék ye.\n7 Hélék yata wuni méniré wa, ‘God, mé xé. Wuni wundé yawu, méni mawuli yaméka maki hurunjoka.’\nHanja di wunika ména nyingambu hayi.”\n8 Dé wungi wata tale dé angi wa, “Di hamwi hénoo ménika hwendamboka hélék méni ye. Di bulmakau bali xiyae wun bulmakauna hamwi atéfék yambu yaférondé hamwi ménika hweta nawulak hamwi akwi ménika hwe, méni deka hurundan sémbut yakwanyiméte. Hwendaka méni hwendan hamwika hélék méni ya.” Wungi dé wa. (Du takwa di Moses wandén hambuk hundi xékéta di wungi Godka hwe.) 9 Jisas wungi wataka dé Godré wa, “Mé xé. Wuni wundé yawu, méni mawuli yaméka maki yanjoka.” Wungi wata dé God tale wandén mwi hundi hérekita dé hukémbu God wandén mwi hundi maki huru.\n10 God mawuli yandéka maki dé Jisas Krais déka séfiré Godka hweta dé hiya. Natafa nukwa male dé hiya. Hiyandéka God hurumben haraki saraki sémbut yakwanyindéka nani yikafre du takwa nani re, Godna makambu.\nKrais déka séfi Godka hwetaka dé hurundan haraki saraki sémbut yakwanyi\n11 Atéfék nukwa atéfék pris di Godka hwendaka jambémbu téta Godna jémba ya. Yata di wambula wambula meme bali bulmakau bali xiyae Godka hwe. Hwendaka jondu dé du takwa hurundan haraki saraki sémbutré yakwanyinjoka dé hurufatiké. 12 Jisas Krais hurundan maki huruhambandé. Dé atéfék héki hwarimbu hurundan haraki saraki sémbut yakwanyinjoka dé natafa nukwa dé hafuré Godka hwe. Hwetaka dé Godna yika tamba sakumbu dé re. 13 Rendén nukwa némbuli akwi dé God déka mamaré sarékéngwandéndét Krais déka man deka maakmbu takatendéka nukwaka dé haxé. 14 Dé natafa joo Godka hweta dé déka du takwa hurundan haraki saraki sémbut wundé yakwanyindé, di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa rendate, wungi re wungi re.\n15 Godna Hamwinya akwi wun jooka dé wa. Tale dé wun jooka angi wa:\n16 Néma Du God angi dé wa: “Hukémbu wun nukwa xakundét, wuni wuna hambuk hundi deka mawuli sarékémbu takatawuni.\nTakata wuni wun hambuk hundi deka mawulimbu hayitawuni.”\n17 Wungi wataka dé angi wa,\n“Wuni di hurundan haraki saraki sémbutka wambula yamba sarékékéwuni.”\n18 Wungi wandéka nani wun hundika sarékéta nani xékélaki. God du takwa hurundan haraki saraki sémbut yakwanyita wun sémbutka wambula sarékéhafi yandét, du takwa Godka wambula yamba hwekéndi, dé deka hurundan sémbut wambula yakwanyindéte.\nNani Godka jémba saréka déka yitame\n19 Wuna nyama bandi, mé xéké. Jisas nanika hiyandéka déka nyéki blekéndénka, nani Godna yikafre male hafwaré yitame. Roohafi yikafre mawuli yata, déka yikafre male hafwaré yitame. 20 Nani huli yambumbu Godka yitame. Wun huli yambu wungi re wungi re retandé. Yamba hiyakéndé. Krais hafu dé wun yambu huru, Godna gembu hatekandén séményi nukwa wurmbu. Wun nukwa wur déka séfi dé. 21 Jisas Godna geka dé atéfék prisna néma du re. 22 Rendékaka sarékéta, nani Godka yitame. Nani mawuli yéték hérahafi yata Kraiska jémba male sarékéta déka yitame. Krais déka nyéki dé nana haraki mawuliré yaxérékéndéka nana mawuli huli dé té. Dé yikafre hulingumbu dé nana séfiré yakwanyi.\n23 Hanja God dé wa, naniré yikafre hurutendékaka. Dé wandén maki male hurutandé. Nani déka hundika jémba sarékéta naniré yikafre hurutendékaka haxéta nani jémba sarékémbekaka du takwaré hundi we. Nani wamben hundi hulukitame. 24 Wun hundika hulukita nani nani wali tékwa du takwaré yikafre hurunjoka sarékétame, di akwi nani nak nakéka némafwimbu mawuli yata yikafre jémba yandate. 25 Nani Jisasna hundi xékékwa du takwa wali hérangwandémbeka sémbut yamba yatakakéme, nawulak du takwa yatakandaka maki. Hérangwanda reta nani nak nakré yikafre hundi watame, nana mawuli jémba tendéte. Nani Jisas Krais wambula yatendéka nukwa bari xakutendékaka sarékéta nani wambula wambula natafambu hérangwanda retame.\nNani Godna nyanka hu yamba hwekéme\n26 Nani Kraisna mwi hundi xéka wun hundika hu hweta nani mawuli yambeka maki haraki saraki sémbutmbu téta, méta joo nani Godka hwekéme, dé nana haraki sémbut yakwanyindéte? Wu yingafwe. Nani Kraisna hundika hu hweta God hurumben haraki sémbut yamba yakwanyikéndé. 27 Yakwanyihafi yata dé hurumben haraki saraki sémbut hasa hwetandé. Hasa hwetendékaka sarékéta nani némafwimbu rootame. Hukémbu God kot xékékwa néma du reta hurumben haraki saraki sémbut naniré hasa hweta wandét, nani haraki hafwaré yitame. Wun hafwambu némafwi ya yanéta déka mamaré tusandatandé. 28 Hanja du nak Moses wandén hambuk hundika hu hweta haraki saraki sémbut hurundéka du yéték hufuk déré xétaka kot xékékwa néma duré hundi wandaka dé deka hundi xékéta dé wa, di wun duré xiyandate. Wun duka saréfa nahafi yata dé kot xékékwa néma du dé wa, di wun duré xiyandate. 29 Di Moses wandén hundika hu hwendé duré wungi hurundanka, God déka nyanka hu hwendé du takwaré méta yatandé? Dé diré wun haraki saraki sémbut hambukmbu hasa hwetandé. Wunde du takwa di Godna nyanka haraki hundi wata hu hweta di déka nyékika di wa, “Wu haraki joo dé.” Wungi wata xékélakihambandi. Wun nyéki dé Godna mwi hundina nyéki dé. Wun nyéki dé diré yikafre huru, di Godna du takwa rendate. Di wungi huruta di nanika saréfa naakwa Hamwinyaka akwi di haraki hundi wa. Wungi hurukwa du takwaré God hambukmbu haraki hasa hwetandé. 30 Nani wun hasa hwetekwa Godka nani xékélaki. God hanja dé wa, “Wuni hafu hurundan haraki saraki sémbut hasa hwetawuni. Wu wuna jémba dé.” Wungi wataka dé wambula wa, “Néma Du God dé déka du takwaka kot xékékwa néma du reta hurundan sémbutka watandé.” Wungi dé wa. 31 God wungi re wungi re retandé. Reta déka hu hwekwa du takwaré wun haraki saraki sémbut hambukmbu hasa hwetandé. Hasa hwetendékaka némafwimbu rootandi.\nNani hambuk yata Godka jémba sarékétame\n32 Guni Kraiska hu hwehafi yata hanja rengun nukwaka wambula mé saréké. Wun nukwa guni tale Kraisna yikafre hundi xéka huli mawuli guni héra. Héranguka déka mama guniré haraki huru, guni némafwi hangéli héraata Kraiska hu hwengute. Héraata guni déka hu hwehambanguni. 33 Hu hwehafi yanguka nak nukwa guna mama hambuk yata wandaka guni atéfék du takwana makambu ténguka di guniré haraki hundi wata xiya. Nak nukwa di nawulak du takwaré wungi hurundaka guni wunde du takwa wali téta diré guni yikafre huru. 34 Jisas Kraisna hundika hélék yakwa du déka hundi xékéndé du takwaré séndé gembu takandaka guni dika saréfa naata diré yikafre huru. Kraisna hundi xékéhafi yakwa du gunika hambuk yata guna jondu baka hérandaka guna mawuli xak yahafi yandéka guni yikafre mawuli ya. Guni xékélaki. Hukémbu guni yikafre male wungi re wungi re rekwa jondu hératanguni. Wungi xékélakinguka di guna jondu hérandaka guna mawuli haraki yahambandé. 35 Wungi retengukaka sarékéta guni yamba rookénguni. Guni Godna hundi jémba xékéngut, God hukémbu guniré yikafre male hurutandé. Wu yikafre joo dé. 36 Guni wendé nahafi yata hambuk yata God mawuli yandén maki hurutanguni. Guni wungi hurungut, God wasékérékéndén maki guniré yikafre hurutandé.\n37 “Nawulak nukwa male yindét, yatekwa du yatandé. Dé bari yatandé.\n38 Yikafre sémbut hurukwa wuna du takwa di wunika jémba sarékéta wuna hundika ‘Mwi hundi dé’ naata di jémba retandi, wungi re wungi re.\nDi wunika hu hwendat, wuna mawuli dika yikafre yamba yakéndé.”\n39 Nani Godka hu hweta haraki hafwaré yikwa du takwa maki yingafwe. God wali yamba resékekéndi. Nani Godka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” naata nani dé wali jémba retame, wungi re wungi re.


Jems 2 ABTWNT - Wuna aanyé waayéka nyangengu, guné nana - Bible Search\nNané akwi du dakwaké ma mawulé yakwak\n1Wuna aanyé waayéka nyangengu, guné nana Néman Du Jisas Kraisna jémbaamba yaale déké yékunmba vékulakate, ani kundi ma véku. Dé nana Néman Du apamama yate akwi néma duwat wa taalékérandén. Déké yékunmba vékulakate, guné ani kundi ma véku. Guné néma du, baka duké waak, ma nakurakmawulé yangunék. 2Deké anga wawutékwa. Némaamba musé kurerékwa du ambét musé kurerékapuk du Gotna kundi bulngunéngwa gaamba wulaambéréka guné yénga pulak guné yo? Du nak yéku laplap saawuwe yéku ring déku séktambamba saawundéka, musé kurerékapuk du kapérandi laplap saawundéka guné ve yénga pulak guné yo? 3Guné yéku laplap saawan duké taale vékulakate dat wangunéngwa, “Néma du, méné ani yéku taalémba ma ra.” Wunga wate musé kurerékapuk duwat wangunéngwa, “Méné awulaka ma té. Témuké kalik ye képmaamba ma ra.” Bérét wunga guné wo, kapuk? 4Wunga wate bérku muséké male wa vékulaka-ngunéngwa. Néma duké mawulé yate, baka duké kalik yate, guné guna kapérandi mawulé wa vékungunéngwa. Vékute guné yéku yapaté yamba yangunéngwe wa.\n5Mawulé yawutékwa du dakwa, ma véku. Talimba Got wa wandén, déké néma mawulé yakwa du dakwa kukmba déku kémba wulaandarénngé. Watake ani képmaamba téte musé kurerékapuk du dakwaké mawulé yate det wandén, de déku kundi yékunmba vékute déku kémba wulaandarénngé. 6Got wunga wandéka guné nak pulak yapaté yangunéngwa. Guné musé kurerékapuk duwat kuk kwayéte guné yéku yapaté yamba yangunéngwe wa. Guné némaamba musé kurerékwa duna yé kavérékte kurkale yamba vékungunéngwe wa. Wa némaamba musé kurerékwa du gunat wa yaavan kutndakwa. Gunat kot vékukwa néma duké kure yéndakwa. 7Guné Jisas Kraisna jémbaamba yaale déku du dakwa téngunéngwa. Téngunénga némaamba musé kurerékwa du de Jisas Kraisét wasélékndakwa. Wasélékndaka yénga pulak yate guné deké mawulé yate deku yé kavéréku?\n8Ani néma kundi Gotna nyéngaamba wa kwaakwa: Guné guna sépéké mawulé yangunéngwa pulak, nak du dakwaké wunga ma mawulé yangunék. Yate det ma yékun yangunék. Guné wani kundi vékute wunga yangunu, wan yékun wa. 9Guné wani kundi vékukapuk yangunéngwan wan kapére wa. Guné néma duké wunga mawulé yate, baka duké wunga kalik yate, guné wani kundi yamba vékungunéngwe wa. Yate guné kapéremusé wa yangunéngwa.\n10Du ras Gotna akwi apakundi yékunmba vékuké mawulé yate, wani kundi ras vékute, nakurak gwaa male vékukapuk ye, wa Gotna akwi apakundiké kuk kwayékwa du pulak wa yaténdakwa. De waak wan kapérandi mawulé vékukwa du wa.\n11Talimba Got wa wandén, “Guné nak duna taakwaké katik yéké guné.” Wunga watake ani kundi waak wandén, “Guné du viyaandékngé yambak.” Naandén. Guné nak duna taakwaké yékapuk ye, du viyaandékmunaae, wunga ye Gotna kundi nak wa kuk kwayé-ngunéngwa. Kundi nakurak kuk kwayéngunénngé Got gunat wakandékwa, “Guné wuna kundi wa kuk kwayéngunéngwa. Guné waak kapéremusé yakwa du wa.” Naakandékwa gunat.\n12Talimba kapérandi mawulé nana mawulémba wulaae téndéka, kalapusmba rakwa du pulak yaténanénngé kalik ye wa Got nanat yékun yandén. Yékunmba yaténanénngé watake wa Got nanat yékun yandén. Yandénngé guné yéku jémbaa yate, yéku kundi bulte, ma vékulakangunu. Got néma kot vékukwa néma du rate yangunén muséké kundi kwayékandékwa. 13Got dé kot vékukwa néma du raké yandékwa sapak dé nak du dakwaké sémbéraa yakapuk yakwa du dakwat katik sémbéraa yaké dé. Guné nak du dakwaké sémbéraa yangunu, wa Got gunéké sémbéraa yakandékwa. Yandu, guné yan kapéremusé dé yakatandénngé katik wup yaké guné.\nNané Gorké ma yékunmba vékulakate yéku musé yakwak\n14Wuna aanyé waayéka nyangengu, ma véku. Guné anga we, “Nané Gorké yékunmba vékulakanangwa. Déku kundiké wanangwa, ‘Yi wan wanana wa.’ Naanangwa.” Wunga wate yéku musé ma yangunék. Wunga watake yéku musé yakapuk ye, nak du dakwat yékun yakapuk yate yénga pulak guné Gorale apapu yékunmba rapékaké guné? Yamba yé wa.\n15-16Guna du dakwa ras musé kurerékapuk yate, kaandéké kiyaandaru guné Gorké yékunmba vékulakakwa apu anga waké guné? “Guné yéku mawulé vékute yékunmba re yékangunéngwa. Guné yépmaa yandéka saawundakwa laplap saawuwe némaamba kakému kangunu, guna biyaa sékérék-ngandékwa.” Wunga wate kamu yaké guné? Guné wunga wate laplap ras, kakému ras det kwayékapuk yangunu, de yénga pulak yékunmba raké daré? De yékunmba katik raké daré. Guné wunga wate, wa baka kundiké wa wangunéngwa. 17Wani muséké vékulakate anga wa vékusék-ngunéngwa. Du dakwa Gorké yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate nak du dakwat yékun yakapuk yate, wa de baka kundiké wa wandakwa.\n18Guné ras kalmu nak kundi wate anga waké guné? “Du ras Gotna kundiké, ‘Yi wan wanana wa,’ naandaka deké wanangwa, ‘De Gotna du wa.’ Naanangwa. Nak du yéku musé yate nak du dakwat yékun yandaka deké wanangwa, ‘De Gotna du wa.’ Naanangwa.” Guné wunga wangunu, wuné gunat anga wakawutékwa, “Guné yéku musé yakapuk yate, nak du dakwat yékun yakapuk yangunu, yénga pulak gunéké vékusékngé wuté? Guné Gorké yékunmba guné vékulako kapuk? Wuné yéku musé yate nak du dakwat yékun yawutéka wunéké wa vékusék-ngunéngwa. Wuné Gorké yékunmba vékulaka-wutékwa.” Naakawutékwa.\n19Guné ma vékulaka. Anga wangunéngwa, “Got nakurak male wa. Got vétik yamba wa.” Wunga wangunéngwan, wan yékun wa. Satanna kém akwi, de waak wunga wandakwa. Wate Gorké wup yate géndakwa. Guné de yakwa pulak yate, ras waak ma yangunék. Guné wunga yate yéku musé yate, du dakwat ma yékun yangunék.\n20Guné ras anga wangunéngwa, “Du dakwa Gotna kundiké, ‘Yi wan wanana wa,’ naandakwan wan yékun wa. De Gorké yékunmba vékulakate yékunmba yaténdakwa. Yandakwa muséké katik vékulakaké nané.” Wunga wakwa du dakwa guné waangété kundi wa bulngunéngwa. Ma véku. Guné Gorké yékunmba vékulakate, déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate, yéku musé yangunu, wan yékun wa. Wunga yangunu guna mawulé yékunmba tékandékwa. Guné Gotna kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate yéku musé yakapuk yangunu wan kapére wa. Wunga yangunu guna mawulé yékunmba katik téké dé.\n21Nana gwaal waaranga maandéka bakamu Abrahamngé ma vékulaka. Talimba yénga pulak yate dé Gotna ménimba yéku du yatak? Dé Gorké yékunmba vékulakate, déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate déku nyaan Aisak viyaae Gorét kwayéké watake wa dé matunjambémba kusotake viyaaké yandén. Gotna kundi yékunmba vékulakate, wandén pulak yate, Abraham yéku musé yandén. 22Dé Gotna kundi yékunmba vékute Got wandén pulak yamuké wa mawulé yandén. Mawulé yate wa wani yéku musé yandén. Ani musé vétikngé ma vékulaka. Abraham Gorké yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naandén. Wan yéku yapaté wa. Got wandén pulak yate yéku musé yandén. Dé Gorké yékunmba vékulakate yéku musé ras waak yandén. Wan waak wan yéku yapaté wa.\n23Abraham wunga yandéka ani kundi wa sékérékén. Talimba du nak Abrahamngé ani kundi Gotna nyéngaamba viyaatakandén: Abraham Gorké yékunmba vékulakate, déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naandéka Got Abrahamngé wandén, “Yéku yapaté yakwa du wa.” Wunga viyaatakandéka Abraham déku nyaan Gorét kwayéké yandén sapak, wani kundi wa sékérékén. Sékérékndéka Abrahamngé wandarén, “Abraham wan Got néma mawulé yandékwa du wa.” Naandarén. 24Wani kundi vékute bulaa anga wa vékusék-ngunéngwa. Du dakwa Gorké yékunmba vékulakate, déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate yéku yapaté yate de Gotna ménimba yéku du dakwa yarékandakwa. Yéku yapaté yakapuk yate déku kundiké baka, “Yi wan wanana wa,” naate déku ménimba yéku du dakwa katik raké daré.\n25Rahapké ma vékulaka. Talimba yaambumba yatékwa taakwa re, lé Gotna du Josua wandéka yaan du vétikét yékun yate bérét nak yaambu wakwasnyéléka maamaké paakwe yékunmba yémbérén. Rahap wunga yate yéku yapaté yaléka wa Got léké wandén, “Wan yéku yapaté yakwa taakwa wa.” Naandén.\n26Anga wa vékuséknangwa. Du dakwa Gotna kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate, yéku musé yakapuk yate, wan de baka kundiké wa wandakwa. Wandaka Gorké yékunmba vékulakandakwa mawulé kapére ye kiyaan pulak yan wa.


1Th 3 | `WOS | STEP | Nani wungi sarékéta gunika hundi nawulak xékénjoka mawuli yata haxénjoka hélék yata ani wuni Sailas wali ani angi wa, “Ani hafu Atensmbu haxéta renat, Timoti aniré yatakataka dika yitandé, deka hundi xékénjoka.”\nPol dé wa, Timoti ye deka mawuliré yikafre hurundéte\n1 Nani wungi sarékéta gunika hundi nawulak xékénjoka mawuli yata haxénjoka hélék yata ani wuni Sailas wali ani angi wa, “Ani hafu Atensmbu haxéta renat, Timoti aniré yatakataka dika yitandé, deka hundi xékénjoka.” 2 Wungi we ani Timotiré wa, gunika yindéte. Nana bandi Timoti dé ani wali yitaka yatakata dé akwi Godna jémba yata yikafre hundi dé wa Kraiska. Déré wanaka dé gunika ye guniré hundi wa, guni Jisaska jémba sarékéngut, guna mawuli hambuk yata jémba téndét, 3 du nawulak guniré haraki hurundat, guni wun jooka haraki mawuli xékéngumboka. Guni xékélaki, hanja God naniré dé waséke, nani déka hundi xékéta wun hangéli hérambete. 4 Hanja guni wali reta naniré haraki hurutendakaka séfélak nukwambu nani wa. Wamben maki di naniré haraki huru. Wun jooka guni xékélaki. 5 Hangéli hérangukaka sarékéta wuni rengukaka xékélakinjoka yamba haxékéwuni. Guni Jisaska jémba saréké o yingafwe? Satan guna mawuliré haraki hurunjoka guniré hurukwexé wana o yingi wana? Guni déka hundi guni xéké, o yingafwe? Hanja guni wali reta nani hambuk jémba ya, guni Godna hundi xékéngute. Nani wun jémba baka nani ya wana? Wun jooka xékélakinjoka mawuli yata, guna hundika haxénjoka hélék yata, wuni Timotiré wawuka dé gunika yi.\nTimoti wambula yae hundi wandéka dé Pol yikafre mawuli ya\n6 Timoti gunika ye re némbuli dé anika wambula ya. Wambula yae dé aniré ané yikafre hundi gunika wa: “Di Jisaska jémba sarékéndaka deka mawuli jémba dé té. Di du takwaka némafwimbu mawuli di ye. Di atéfék nukwambu bénika sarékéta yikafre mawuli di ye. Di béniré xénjoka di némafwimbu mawuli ye, béni diré xénjoka némafwimbu mawuli yambéka maki.” 7 Wungi wandéka, guna mawuli jémba téndékaka hundi xékénaka, ana mawuli yikafre dé ya. Du nawulak di aniré haraki hurundaka ani hangéli héraata guna hundi xékénaka ana mawuli yikafre dé ya. 8 Guni Néma Duka jémba sarékéngut déka mawuli guna mawulimbu rendét, nani yikafre mawuli yata jémba retame. 9 God guna mawulimbu jémba yandéka guni déka jémba sarékénguka nani Godna makambu reta gunika némafwimbu mawuli sawuli nani ye. Yingi maki nae nani Godka diména natame, dé guna mawulimbu jémba yandékaka? 10 Nani gan nukwa déré wakwexéké, nani ye guna saawiré wambula xénjoka. Guni Kraisna hundi nawulakéka yike yangut nani yikafre hundi nawulak akwi guniré wanjoka nani mawuli ye, guni jémba xékéta rengute. Wun jooka nani Godré atéfék nukwambu wakwexéké.\nPol dé angi Godré wakwexéké\n11 Nana yafa God hafu nana Néma Du Jisas akwi naniré yikafre huruta yambu hurumbét nani gunika wambula yitame. 12 Néma Du hafu guniré yikafre hurundét, guni nak nakéka mawuli mawuli yata, guni atéfék du takwaka mawuli mawuli yatanguni. Mawuli yata hambuk yata hukémbu dika némafwimbu mawuli mawuli yatanguni, nani gunika némafwimbu mawuli yambeka maki. 13 Néma Du Jisas wandét guna mawuli hambuk ye jémba tétandé. Nana Néma Du Jisas déka du takwa wali yandét guni nana yafa Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa téngut dé watandé, “Di yikafre du takwa di.” Wungi watandé. God wungi hurundéte nani déré wakwexéké.


1Jo 1 | `ABTWOSERA | STEP | Nané Kundiale yeyé yaayatan dunyan déké kundi ras kwayékanangwa. Dé Gotna kundi nanat tiyaandén. Tiyaate Jisas Krais kulémawulé tiyaandékwa, nané kéraae apapu yékunmba yatépéka-nanénngé. Talimba Got képmaa yakapuk yandén sapak dé wa ran. Nané déku kundi vékutake nana méni dé vénanén wa. Vétake nané déku sépémba kutnanén. Wani kulémawulé tiyaakwa du nanéké gaayandéka dé vénanén wa. Vétake déké gunat kundi bulnangwa. Dé nané yékunmba yatépéka-nanénngé kulémawulé tiyaakwa du déku aapale re gaaye, nanat kundi tiyaandéka, nané vékutake gunat déké wa kundi kwayénangwa. Déku kundi vékutake dé ve wa gunat wanangwa, guné nanale nakurakmawulé yangunénngé. Got déku nyaan Jisas Kraisale wa nané nakurakmawulé yanangwa. Yanangwanngé vékulakate guné waak nanale akwi ma nakurakmawulé ye téngunék.\n1Nané Kundiale yeyé yaayatan dunyan déké kundi ras kwayékanangwa. Dé Gotna kundi nanat tiyaandén. Tiyaate Jisas Krais kulémawulé tiyaandékwa, nané kéraae apapu yékunmba yatépéka-nanénngé. Talimba Got képmaa yakapuk yandén sapak dé wa ran. Nané déku kundi vékutake nana méni dé vénanén wa. Vétake nané déku sépémba kutnanén. Wani kulémawulé tiyaakwa du nanéké gaayandéka dé vénanén wa. Vétake déké gunat kundi bulnangwa. Dé nané yékunmba yatépéka-nanénngé kulémawulé tiyaakwa du déku aapale re gaaye, nanat kundi tiyaandéka, nané vékutake gunat déké wa kundi kwayénangwa. Déku kundi vékutake dé ve wa gunat wanangwa, guné nanale nakurakmawulé yangunénngé. Got déku nyaan Jisas Kraisale wa nané nakurakmawulé yanangwa. Yanangwanngé vékulakate guné waak nanale akwi ma nakurakmawulé ye téngunék. 4Ani kundi viyaatakawutékwa, yéku mawulé nana mawulémba vékulékndénngé.


Mak 9 ABTWNT - Jisas det anga wandén, “Ani kundi ma - Bible Search\n1Jisas det anga wandén, “Ani kundi ma vékungunék. Guné amba tékwa du dakwa ras kiyaakapuk ye wayéka yatéte vékangunéngwa Got apa tapa yate néma du rate déku du dakwaké yékunmba véndu. Yi wan wanana wa. Gunat wa wawutékwa.” Naandén.\nJisasna sépé waalakwe nak pulak yan\n2Nyaa taambak kaayék nakurak (6) yéndéka Jisas, Pita, Jems, Jon det wunga kure néma némbat nak waaréndarén. Waare de male wamba yaréndarén. Yaréte véndaka Jisasna sépé waalakwe nak pulak yan. 3Déku laplap wamatama ye kalkal naan. Ani képmaamba tékwa du nak yandu déku laplap wunga pulak waama yaké wa yapati-kandékwa. 4Yandéka talimba yaréte Gotna yémba kundi kwayétan du Elaija ambét Moses bét Jisasale kundi bulténdaka Jisasna dunyan kupuk véndarén. 5-6Vétake asa wup wa yandarén. Yate Pita kundi waké kurkale vékusékngapuk yate Jisasét anga wandén, “Néma du, nané amba ranangwan an yékun a. Nané gaa kupuk ma kaakwak. Ménéké nak, Moseské nak, Elaijaké nak.” Naandén.\n7Wunga waténdéka buwi nak wa gaaye det taakatépéndén. Taakatépéndéka kundi nak awula buwimba wan, “An wuna nyaan a. Déké néma mawulé yawutékwa. Guné déku kundi ma vékungunu.” Naandén. 8Wunga wandéka vékutake véndarén Jisas male téndéka. Nak du yamba véndakwe wa.\n9Yatake de wani némbu yaasékatake daawulitéte Jisas det anga wandén, “Ma véku. Guné véngunén muséké nak duwat bulaa waké yambak. Wuné Duna Nyaan kiyaawutu Got wandu wuné nakapuk taamale waarapwutu wani sapak guné wani muséké waké ya.” Naandén. 10Wunga wandéka nak duwat yamba wandakwe wa wani muséké. Deku kapmang bulte anga waatakundarén, “Kiyaae taamale waarapké yandékwa kundi wan kamu kundi dé?” Naandarén.\n11Jisasna dunyan dat anga waatakundarén, “Apakundiké vékusékngwa dunyan anga wandakwa, ‘Gotna yémba talimba kundi kwayétan du Elaija taale yaakandékwa. Yaandu Got wan du Krais kukmba yaakandékwa.’ Kamuké daré wunga wo?” 12Wunga wandaka anga wandén, “Yi wan wanana wa. Elaija taale yaakandékwa. Yaae Kraisna yaambu kurkandékwa. Wani kundiké vékulakate wunéké waak ma vékulakangunék. Gotna nyéngaamba kwaakwa kundi nak wandékwa pulak Duna Nyaanét kapérandi musé yate dat kuk kwayékandakwa. Kamuké daré wani kundi viyaatakak? 13Gunat a wawutékwa. Elaija wa yaan. Yaandéka du ras dat kapérandi musé yandarén. Talimba wani muséké waak wa Gotna nyéngaamba viyaatakandarén.” Naandén Jisas.\nJisas kutakwa kulure kure yatan nyaanét kururéndén\n14Jisas, Pita, Jems, Jon wunga daawulindarén Jisasna nak dunyan raské. Daawuliye véndarén némaamba du dakwa dele jaawuwe téte apakundiké vékusékngwa du ras dele waarundaka. 15Véténdaka akwi du dakwa Jisasét vétake vatvat naandarén. Vatvat naate déké péte ye dat anga wandarén, “Ménat vétake wa mawulé yanangwa.” Naandarén.\n16Wunga wandaka Jisas déku dunyansat anga wandén, “Kamu kundi guné dele bulu?” Naandén. 17Wunga waatakundéka du nak anga wandén, “Néma du, wuna nyaan wa kure yaawutén ménéké. Kutakwa nak wa tékwa déku mawulémba. Téléka kundi yamba bulndékwe wa. 18Wani kutakwa dat kure apamama yaléka wa képmaamba vaakétndékwa. Vaakétndéka biyaat wa déku tépngémba yaalakwa. Yaalandéka némbi tindéka déku sépé apa tapa yakwa. Bulaa ména dunyansat wa wawutén, de wandaru kutakwa yaange yélénngé. Wawutéka wunga yaké wa yapatindarén.” Naandén.\n19Wunga wandéka Jisas wani du dakwat anga wandén, “Yénga pulak dé? Guné wunéké yamba yékunmba vékulaka-ngunéngwe wa. Wuné némaamba baapmu wa gunale yatéwutéka guné wunéké yamba yékunmba vékulaka-ngunéngwe wa. Guné wani nyaan ma kure yaangunu wunéké.” Naandén. 20Wunga wandéka déké kure yéndaka dat kulure kure yatan kutakwa Jisasét vétake wani nyaanét taakusoraklén. Yaléka képmaamba vaakére baandéka biyaat déku tépngémba yaalan.\n21Yaalandéka Jisas déku aapat anga waatakundén, “Kwaaré katik dé wunga yarak?” Naandén. Wunga waatakundéka anga wandén, “Makalnyan yaréndéka wa baasnyé ye wunga yan. 22Némaamba apu wani kutakwa dat kure téte dat yaavan kutte viyaaléka wa gumba, yaamba waak vaakétndén. Méné apamama yamunaae, aanéké ma sémbéraa yate waménu dé yékun yandu.” Naandén.\n23Wunga wandéka Jisas anga wandén, “Méné waak ma apamama yaménu. Du dakwa Gorké yékunmba vékulakamunaae, wa de akwi musé yaké apamama yakandakwa.” Naandén. 24Wunga wandéka wani nyaanna aapa anga wandén, “Gorké ayélap a vékulakawutékwa. Ma wunat yékun yaménu Gorké yékunmba vékulaka-kawutékwa.” Naandén. 25Wunga wandéka Jisas véndén némaamba du dakwa pétépété yaate jaawundaka. Vétake wani kutakwat anga wandén, “Nyéné dat kure yatényénénga wani nyaan kundi bulkapuk yate waan yamba vékundékwe wa. Ma dé yaasékatake yaange yényénu. Yaange ye nakapuk déku mawulat wulaaké yambakate.” Naandén.\n26Wunga wandéka némaanmba waatake wani nyaanét kulémba vasasaawurak-télén. Yatake dé yaasékatake wa yaange yélén. Yéléka wani nyaan kiyaan du pulak géréke wa kwaandén. Kwaandéka du ras anga wandarén, “Dé wa kiyaan.” Naandarén. 27Naandaka Jisas déku taambamba kutndéka wa dé yékun ye waarape téndén.\n28Yandéka Jisas déku dunyansale gaat wulaandarén. Wulaae deku kapmang yaréte déku dunyan dat anga wandarén, “Nané wani kutakwat wananga yamba yaange yélékwe wa. Yénga pulak nané wani jémbaa yaké yapatik?” 29Wunga waatakundaka anga wandén, “Wani muséké Gorét ma waatakungunék. Gorét taale waatakute, wa guné wangunu kutakwa yaange yékandakwa. Guné Gorét waatakukapuk yangunu, wa kutakwa guna kundi katik vékute yaange yéké daré.” Naandén.\nJisas kiyaae taamale waarapké yandékwanngé nakapuk wandén\n30Jisas déku dunyansale wani gaayé taakatake Galili distrikmba yeyé yaayaténdarén. Yeyé yaayate déku dunyansat anga wandén, “Némaamba du dakwa yarénangwa taaléké vékusékmuké kalik yawutékwa. 31Yate kundi ras gunat wakwate yawutékwa.” Wunga watake det ani kundi wandén, “Kukmba wuné Duna Nyaan maamat kwayéndaru deku taambamba rakawutékwa. Rawutu wuné viyaandaru kiyaakawutékwa. Kiyaawutu nyaa vétik yéndu kupuk yambanmba nakapuk taamale waarapkawutékwa.” Naandén. 32Wunga wandéka wani kundi yamba kurkale vékusékndakwe wa. Yate wani kundiké dat waatakumuké wup yandarén.\nKandé néma du raké ya?\n33Kukmba Kaperneamét yéndarén. Ye saambake gaat wulaae Jisas déku dunyansat anga waatakundén, “Yaambumba yaate kamu kundiké guné bulék?” 34Wunga waatakundéka kundi yamba bulndakwe. Yaambumba yaate deku kapmang waarute bulte anga wandarén, “Nanémba kandé taalékére nanéké néma du raké ya?” Wunga watake nékéti yate Jisasét kundi yamba bulndakwe. 35Yandaka dé rate det anga wandén, “Ma yaale vékungunu. Du nak du dakwaké néma du raké mawulé yamunaae, dékét déku yé kavérékngapuk yate akwi du dakwaké jémbaa yakwa du ma yaténdu.” Naandén. 36-37Naatake wani gaamba vétan makalnyan nakét kure wandéka deku nyéndémba téndén. Téndéka wani nyaanét kutte det anga wandén, “Ma vékungunu. Du dakwa wunéké vékulakate anga pulak nyaanét yékun yate wa wunat waak wa yékun yandakwa. De wunat yékun yate wunat wandéka yaawutén duwat waak wa yékun yandakwa.” Naandén Jisas.\nDat kuk kwayékapuk yakwa du déku du téndakwanngé wandén\n38Jisas wani kundi wandéka Jon dat anga wandén, “Néma du, du nak ména yémba kutakwat wandéka yaange yéndaka wa vénanén. Dé nanale yamba yeyé yaayaténdékwe wa. Yandéka dat watépénanén, wani jémbaa yakapuk yandénngé.” Naandén. 39Naandéka Jisas dat anga wandén, “Guné wani jémbaa yandénngé watépéké yambak. Wuna yémba kulé apanjémba yakwa du wunéké kapérandi kundi bari katik waké dé. 40Nanat kuk kwayékapuk yakwa du wa nana du wa yaréndakwa. 41Ani kundi waak ma vékungunék. Du dakwa guné wuna dunyansat véte anga wandaru, ‘Wani du Jisasna jémbaa wa yandakwa. Nané det ma yékun yakwak. Det kulak yandu det kulak kwayékanangwa.’ Wunga wate wani makal jémbaa gunéké yandaru wa Got wani makal jémbaaké katik yékéyaak yaké dé. Kukmba wani yéku jémbaa waambule kwayékata-kandékwa det. Yi wan wanana wa. Gunat a wawutékwa.” Naandén Jisas.\n42Jisas wani kundi watake anga wandén: “Ani makal nyambalé wuna kundi yékunmba vékundakwa. Du ras nak duwat déku kwaalémba néma matut giye dé vaanjanda-ndaru solwaramba daawuliye kulak ke kiyaandu wan kapérandi musé wa. Du nak wandu wani nyambalé nak déku kundi vékute wuna kundi yaaséka-munaandu, wa Got wunga wan duwat yandén kapérandi musé waambule némaanmba yakata-kandékwa. Wan néma kapérandi musé wa.\n43“Guna taamba kapérandi musé yaké yandu, wa wani taamba ma sékwe vaanjatingunék. Guna nakurak taamba male téndu wani kapérandi musé yakapuk yate Gotna kémba yaalamunaangunu, wan yékun wa. Guna taamba vétik téndu guné wani kapérandi musé yatake kukmba kapérandi taalat daawulimunaangunu, wan kapére wa. 44[Wani taalémba yaa yaanpéka-téndékwa apapu apapu. Yaanpéka-téndéka de pusaamba kakwa kaawiya yamba kiyaandakwe wa.] 45Guna maan kapérandi musé yaké yandu, wa guné wani maan ma sékwe vaanjatingunék. Guna nakurak maan male téndu wani kapérandi musé yakapuk yate Gotna kémba yaalamunaangunu, wan yékun wa. Guna maan vétik téndu wani kapérandi musé yatake kukmba kapérandi taalat daawulimunaangunu, wan kapére wa. 46[Wani taalémba yaa yaanpéka-téndékwa apapu apapu. Yaanpékaténdéka de pusaamba kakwa kaawiya yamba kiyaandakwe wa.] 47Guné guna méni kapérandi musé véte wani kapérandi musé yaké mawulé ye, wani méni ma kwapékwe vaanjatingunék. Guna nakurak méni male téndu wani kapérandi musé yakapuk yate Gotna kémba yaalamunaangunu, wan yékun wa. Guna méni vétik téndu guné wani kapérandi musé yatake kukmba kapérandi taalat daawulimunaangunu, wan kapére wa. 48Wani taalémba yaa yaanpéka-téndékwa apapu apapu. Yaanpéka-téndéka de pusaamba kakwa kaawiya yamba kiyaandakwe wa.” Naandén.\n49Wani kundi watake anga wandén, “Nané sol kakémumba kutnanu wa yékun yakandékwa. Wunga pulak wa, Got wandu yaa pulak yaandu guné akwi kaangél kure kukmba yékun yakangunéngwa. 50Kakému résék yandénngé wa sol kutnangwa. Sol yékun yakapuk yandu yénga pulak yananu nakapuk résék yaké dé? Yamba yé wa. Résék nakapuk katik yaké dé. Kakémumba yéku sol kutmunaananu wani kakému résék yakandékwa. Guné sol pulak yate wa akwi du dakwat ma yékun yangunék. Yate dele ma nakurakmawulé yate kurkale yaréngunék.” Naandén Jisas.