Joh 20 | `WOS | STEP | Sande lé Makdalambu yalé takwa Maria raama lé Jisasna fusa takambén hafwaré yi, ganémbambu nukwa xalehafi téndéka. Ye lé xé wun wekwambu takatéfimbén motu wun wekwambu téhafi yandéka.\nMat 28:1-8; Mak 16:1-8; Luk 24:1-10\n1 Sande lé Makdalambu yalé takwa Maria raama lé Jisasna fusa takambén hafwaré yi, ganémbambu nukwa xalehafi téndéka. Ye lé xé wun wekwambu takatéfimbén motu wun wekwambu téhafi yandéka. 2 Xétaka fétékéra ye lé Saimon Pita wali Jisasna mawuli mawuli yandéka du wali bér yambumbu xé. Xe lé bérré wa, “Nana Néma Du wekwambu rendéka wundé hura yinda. Hura ye takandan hafwaka yike me ye.” Wungi lé wa.\n3 Wun hundi xékétaka Pita wali Jisasna nakémba du wali getéfa yatakataka bér Jisasna fusa takambén wekwaré fétékéra yi. 4 Ye nakémba du ye dé Pitaré tenangérétaka dé tale yi. Tale ye dé Jisasna fusa takambén wekwambu xaku. 5 Xaakwa hwaséleka yasalo dé xé fusa baratakambén nukwa wur male rendéka. Xétaka wulayihambandé.\n6 Saimon Pita hukémbu yae dé Jisasré takambén wekwaré wulayi. Wulaaye dé xé fusa baratakambén nukwa wur rendéka. 7 Jisasna anéngambambu gimbén nukwa wur akwi lamweka takandéka jémba rendéka dé xé. Wun nukwa wur nawulak nukwa wur wali rehambandé. Dé hafu dé re. 8 Rendéka xéndéka dé tale yandé du dé akwi wulayi. Wulaaye xe dé xékélaki, “Jisas wundé raméndé.” 9 Hanja di Jisas hiyae wambula ramétendékaka hundi hayi, Godna nyingambu. Hanja bér wun hundika xékélakihafi ya. 10 Bér wun jonduré xe bér bérka geré wambula yi.\nMakdalambu yalé takwa Maria lé Jisasré xé\n11 Maria hafwambu téta lé géra. 12 Géraata téta hwaséleka lé wekwaré yasalo xé, Godna ensel yéték wama nukwa wur sandataka rembéka. Jisasna fusa takambén hafwambu bér re. Nak dé humbu sakumbu re. Nak dé man sakumbu re. 13 Reta bér Mariaka wa, “Nyénawa, métaka nyéni gérae?” Wungi wakwexékémbéka lé bérré wa, “Wuna Néma Duré wundé hura yinda. Hérae hari takandan hafwaka yike wuni ye.” 14 Wungi wataka waleka lé xé, Jisas téndéka. Xe déka xékélakihambalé.\n15 Xékélakihafi yaléka dé Jisas léré wa, “Nyénawa, métaka nyéni gérae? Héndéka nyéni hwaké?” Wungi wakwexékéndéka lé Maria angi saréké “Dé yawika hatikwa du wana?” Wungi sarékéta lé wa, “Yika du, méni déré hérataka wuniré mé wakwemét wuni ye déré hérae hura yitawuni.” 16 Wungi waléka dé Jisas wa, “Maria.” Wungi wandéka lé waleka déka xékélakita lé Hibruna hundimbu angi wa, “Rabonai.” Wun hundi na mo hundi angi dé, “Wakwekwa du.”\n17 Maria wungi waléka dé Jisas wa, “Nyéni wuniré hurukényéni. Wuni wuna yafaka warihafi wuni té. Nyéni wuna bandinguka ye angi watanyéni, ‘Dé déka yafa guna yafaka dé yi. Dé déka God guna Godka dé yi.’ Wungi watanyéni diré.” 18 Wungi wandéka xékétaka lé Makdalambu yalé takwa Maria ye lé déka duré wa, “Wuni nana Néma Duré wundé xéwu.” Wungi wataka lé Jisas wandén maki safé.\nJisasna du di déré xé\nMak 16:14; Luk 24:36-43\n19 Wun nukwambu Jisasna du di Judana néma duka roota di rendan gena yambu jémba téfi. Sande nukwa nandindéka dé Jisas yae deka nyéndékmbu té. Téta dé diré wa, “Guna mawuli nakélak mé téndé.” 20 Wungi wata dika dé tambana haak akwi, yikanyana haak akwi wakwe. Wakwendéka deka Néma Duré xe mawuli ye di mawuli sawuli ya. 21 Mawuli yandaka dé Jisas diré wambula wa, “Guna mawuli nakélak mé téndé. Wuna yafa wandéka wuni déka jémba yanjoka wuni ya. Wandén maki wuni wawut guni wuna jémba yanjoka yitanguni.” 22 Wungi wataka dé déka yanambi diré yota dé diré wa, “Guni Godna Hamwinya hératanguni. 23 Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka angi wangut, ‘God hurungun haraki saraki sémbut hérekitandé.’ Wungi wangut God wungi hurutandé. Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka angi wangut, ‘God hurungun haraki saraki sémbut yamba hérekikéndé.’ Wungi wangut God hurundan haraki saraki sémbut yamba hérekikéndé.” Wungi wataka dé Jisas yi.\nTomas dé Jisasré xé\n24 Jisas dika yandén nukwa déka du nak rehambandé. Déka xi Tomas dé. Déka nak xi Didimas dé. 25 Jisasna du déré xe di wa, “Nana Néma Du Jisas hiyae wambula raméndéka wundé xékwa.” Wungi wandaka dé Tomas wa, “Wuni déka tambambu ramimbu xiyandan xe, wuna sékétamba wumbu husolata, wuna tamba déka yikanyambu akwi husolataka, wuni guna hundi jémba xékétawuni. Némbuli guna hundi yamba xékékéwuni.” Wungi dé wa.\n26 Nukwa angé yétiyéti angé hufuk yindéka di Jisasna du wambula gekombu re. Tomas akwi di wali dé re. Atéfék yambu jémba téfitaka rendaka Jisas yae dé deka nyéndékmbu té. Téta dé wa, “Guna biya nakélak mé téndé.” 27 Wataka dé Tomasré wa, “Méni ména sékétamba ambu mé husolataka wuna tambaré xé. Méni ména tamba mé hura yae husolo, wuna yikanyambu. Méni deka hundika yamba hu hwekéméni. Némbulimbu wunika mé jémba saréké.” 28 Wungi wandéka dé Tomas Jisaska jémba sarékéta dé wa, “Owa, méni wuna Néma Du God méni.” 29 Wungi wandéka dé Jisas wa, “Méni wuniré xe méni wunika jémba saréké. Wuniré xéhafi yata wunika jémba sarékékwa du takwa yikafre mawuli yata jémba retandi.” Wungi dé Jisas Tomasré wa.\nGuni Jisaska jémba sarékéngute dé Jon ané hundi hayi\n30 Jisas hanja xéhafi yamben séfélak hambuk jémba nawulak akwi nani déka duna makambu dé ya. Yandén jémba atéfék ané nyingambu hayihambawuni. 31 Ané hayiwun hundi xéta Jisaska jémba sarékéngute wuni hayi. Guni watanguni, “Jisas dé God wasékendén du Krais dé. Dé Godna nyan dé.” Guni wungi wata déka jémba sarékéta hwetendéka huli mawuli hérae wungi re wungi re jémba rengute wuni hayi.


Act 26 | `WOS | STEP | Festus wungi wandéka dé Agripa Polré wa, “Méni ména hundi mé safé.” Wungi wandéka dé Pol déka tamba harékéta dé déka hundi angi wa:\n1 Festus wungi wandéka dé Agripa Polré wa, “Méni ména hundi mé safé.” Wungi wandéka dé Pol déka tamba harékéta dé déka hundi angi wa:\n2 “Néma du Agripa, méni nani Judaka atéfék méni xékélaki. Nana hambuk hundika akwi nana nak maki nak maki hundika akwi méni xékélaki. Xékélakiméka némbuli wuna hundi wanjoka ména makambu téta wuni yikafre mawuli ya. Judana du wunika wandan hundika hasa watawuni. Méni nakélak reta wuna hundi xékéta bari wendé namémboka wuni mawuli ye.\n4 “Judana du atéfék wunika jémba di xékélaki. Wuni yikama nyan reta huruwun sémbutka di xékélaki. Némafwi du xaakwa reta huruwun sémbutka akwi di xékélaki. Tale wuni yikama nyan reta wuni wuna hém wali wuni re. Hukémbu ye wuni Jerusalemémbu re. 5 Tale séfélak héki hwarimbu wuni di wali rewuka di wunika jémba xékélake di mawuli yata di huruwun sémbutka watandi. Wuna sémbut angi dé, wuni Farisina duna hambuk hundi wuni xéké. Farisina du Moses wandén maki hurunjoka di hambuk jémba di ya. Wun jémba atéfék Judana duna jémbaré dé sarékéngwandé. 6 Némbuli ambu wuni té, méni néma du reta wuna hundi xékéméte. Ané moka wuni ambu té. Hanja God dé nana mandékaré angi wasékéréké, ‘Guniré yikafre hurutawuni.’ 7 Wungi wandéka di Judana hém tamba yéti man yéték nani Judana du takwa atéfék wungi nani God wasékérékéndén hundika sarékéta naniré yikafre hurutendéka nukwaka nani haxé. Gan nukwa nani Godka wata nani wun nukwaka nani haxé. Wuni akwi God naniré yikafre hurutendéka nukwaka wuni haxé. Haxéwuka di Judana du nawulak wunika di wa, ‘Wungi huruta haraki saraki sémbut dé huru.’ Néma du, di wungi wandaka wuni ména makambu té. 8 Guni angi guni we, ‘God hiyandé du takwaré yamba husaramékéndé.’ Métaka guni wungi wa? Métaka guni Godka jémba sarékéhafi ye?\n9 “Hanja angi wuni wuna mawulimbu wa, ‘Nasaretna du Jisasré haraki hurutawuni. Déka jémba sarékékwa du takwaré haraki huruta déré akwi haraki hurutawuni.’ 10 Wungi wata wuni diré haraki huru Jerusalemémbu. Prisna néma du wuniré wandaka wuni wandan maki Godna du takwaré huluke wuni séndé geré hura yi. Hura yiwuka di diré xiyanjoka hundi buléndaka wuni akwi diré xiyanjoka wuni wa. 11 Séfélak nukwa wuni Godna du takwaré haraki huru, Godna hundi buléndaka atéfék gembu. Néma Du Jisaska haraki hundi wandate wuni diré haraki huru. Dika némafwimbu mawuli wita wuni afaké téfaré yita diré haraki hurunjoka wuni mawuli ya.” Wungi dé Pol wa.\nPol dé Jisaska jémba sarékéndénka hundi wa\nApo 9:3-19, 22:6-16\n12 Pol wungi wataka dé angi wa, “Nukwa nak diré haraki huruwute di prisna néma du nyinga wuniré hweta wandaka wuni hérae hura yi Damaskusré. 13 Néma du, yak, wuni yambumbu yiwuka nukwa dawimbu téndéka némafwi ya nyirmbu gaye dé wuni wali yindé du témbenmbu hanyi. Wun ya hanyita nukwana hanyiré dé sarékéngwandé. Gaye téndéka wuni xé. 14 Ya téndéka nani héfambu xakri. Xakre hwaata wuni xéké, hundi nak wuniré Hibruna hundimbu wandéka. Angi dé wa, ‘Méni, Sol, métaka méni wuniré haraki huru? Ramimbu xakita méni hangéli héra. Méni wuniré haraki hurunjoka méni méni hafuré haraki huru.’ 15 Wungi wandéka wuni wakwexéké, ‘Néma Du, méni héndé?’ Wungi wakwexékéwuka dé wa, ‘Wuni Jisas wuni. Wuniré méni haraki huru. 16 Sé raama ména manmbu té. Wuni ménika wuni ya, méni wuna jémba yaméte. Wuniré némbuli xétaka méni wun jooka hundi wataméni. Hukémbu wakwetewuka jémbaka akwi hundi wataméni. 17 Hundi wamét di ména du, nak téfambu rekwa du akwi méniré haraki hurunjoka hurundat, wuni ménika hatitawuni. Wawut méni nak téfambu rekwa du takwaka yitaméni. 18 Ye méni deka damaré lataméni. Lamét di halékingaka hu hwetaka bu larékombu ténda. Deka damaré lamét satanéna hambuk yatakataka bu Godka yinda. Wungi yindat, wuni hurundan haraki saraki sémbut yakwanyita dika yikafre huruwut, di jémba retandi, wungi re wungi re. Wuni atéfék wunika jémba sarékékwa du takwaka wuni waséke, wuni dika wungi hurunjoka.” Wungi dé Pol wa.\nPol dé Agriparé yandén jémbaka hundi wa\n19 Pol wungi wataka dé angi wa: “Néma du Agripa, mé xéké. Wun joo nyirmbu gayandéka xéta hundi xékétaka wun duna hundika hu hwehambawuni. 20 Hu hwehafi yata wuni tale Damaskusmbu rekwa du takwaré, hukémbu Jerusalemémbu rekwa du takwaré, hukémbu Judiana héfambu rekwa atéfék getéfana du takwaré, hukémbu nak téfana du takwaré akwi wuni déka hundi wa. Angi wuni wa, ‘Guni guna haraki saraki mawuli yatakataka guni Godna hundi xékétanguni. Xékéta yikafre sémbut male hurutanguni. Wungi hurungut, nawulak du takwa xéta xékélakitandi, guni guna haraki sémbut wundé yatakangu.’ Wungi wuni diré wa. 21 Wun hundi wataka tempelré wulaaye téwuka di Judana du wawun hundika hélék yata di wuniré huluke di wuniré xiyanjoka huru. 22 Hurundaka God dé wuniré yikafre hurundéka wuni jémba té. Wun nukwambu akwi némbuli akwi God dé wuniré yikafre hurundéka wuni ambu téta némbuli néma duna makambu, baka duna makambu akwi téta guniré wuni hundi wa. Wuni hanja Moses wandén maki male Godna profet wandan maki male akwi wuni hundi wa. Deka hundi angi dé, 23 ‘God wasékendén du Krais hangéli hérae hiyae wambula ramétandé. Dé tale ramétandé. Hukémbu atéfék hiyandé du takwa ramétandi. Krais raama dé nana getéfana du takwa, nak téfana du takwaré akwi hundi watandé, larékombu retendakaka.’ Wungi wandaka wuni akwi wuni wungi wa.” Wungi dé Pol wa.\nAgripa déka hundi xékéndéte dé Pol hundi wa\n24 Pol wungi wata téndéka dé Festus hambukmbu wata dé wa, “Pol, méni séfélak hundi xékéta séfélak nyingambu xéta wangété méni ye.” 25 Wungi wandéka dé Pol wa, “Néma du Festus, wuni wangété yahambawuni. Wuna hundi mwi hundi dé. Yénataka hundi yingafwe. 26 Néma du Agripa dé wun jonduka dé xékélaki. Wun jondu faakwa rehambandé. Rehafi yata di déka makambu xaku. Xakundaka wuni angi wuni saréké, dé wawun atéfék jonduka dé xékélaki. Wungi sarékéta wuni déré wun jonduka wanjoka roohambawuni. 27 Néma du Agripa, méni profetna hayindan hundika méni jémba saréké, o yingafwe? Wuni xékélaki, méni jémba méni saréké.” 28 Wungi wandéka dé Agripa wa, “Yingi maki dé? Wafewana méni foo nukwambu wunika wamét, xékéta wuni Jisas Kraiska jémba sarékétawuni wana?” 29 Wungi wandéka dé Pol wa, “Méni bari o hukémbu Jisas Kraiska jémba sarékéméte wuni Godka wa. Méni male yingafwe. Atéfék wuna hundi xékéta tékwa du takwa wuni maki téndate wuni mawuli ye. Huli mawuli hérawunka wuni hundi we. Ané senmbu wuniré gindanka wahambawuni.”\n30 Pol wungi wandéka dé néma du Agripa raama téndéka di néma du Festus, Bernaisi, di wali rendé atéfék du takwa akwi di wungi raama té. 31 Raama te di gwandi. Gwande di hafu buléta di wa, “Wun du haraki saraki joo huruhambandé. Déré séndé gembu yamba takakéndi. Déré yamba xiyakéndi.” 32 Wungi wandaka dé Agripa Festusré wa, “Wun du Sisar déka hundi xékéndéte dé tale wa. Wahafi yandét, méni dé baka yindéte hali wamé.” Wungi dé Agripa wa.


Gotna Kudi Aposel 16\n☰ Aposel 16 ◀ ▶\nTimoti dé Pol wale yék\n1 *Pol dé yék, Debit. Ye kukba dé Listrat yék. Jisaské miték sanévéknwukwa du nak déku yé Timoti Listraba dé rak. Déku néwaa wawo lé Jisaské miték sanévéknwuk. Lé Judana taakwa. Déku yaapa wan Gérikna du. Judana du kaapuk. 2 *Jisaské miték sanévéknwute Listraba rakwa du taakwa, Aikoniamba rakwa du taakwa wawo de Timotiké wak, “Wan yéknwun du.” Naate de wak. Pol dé mawulé yak, Timoti dé wale yéduké. 3 Mawulé yate dé Judana apa kudi véknwute dé Timotina sépé sékuk. Timotina yaapa déknyényba déku sépé kaapuk sékudén, Gérikna du rate Judana apa kudi véknwumarék yadén bege. Waga Listraba rakwa akwi Judana du de kutdéngék. De Timotina kudi véknwudoké Pol dé déku sépé sékuk. Sékudéka de Pol, Sailas, Timoti waga de yék. 4 *Akwi gayéba yéte de Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwat wak, Jerusalemba rate Jisasna kudi kure yékwa du, némaan du wawo wakwen apa kudiké. Watakne de derét wak, “Guné wani apa kudi véknwuké guné yo.” Naate de wak. 5 De derét kudi wakwedaka de Jisasna jébaaba yaalan du taakwa véknwuk. Véknwute Jisasna kudi kulaknyénymarék yate de apa ye rak. Akwi nyaa wupmalemu du taakwa de wawo de Jisasna jébaaba yaalak.\nMasedoniana dut dé Pol vék\n6-7 *Gotna Yaamabi dé Pol Sailas Timoti derét wak, “Guné Esiana képmaaba Jisasna kudi wakwemarék yaké guné yo.” Naate wadéka de Prisiana képmaaba, Galesiana képmaaba wawo yéte Misiana képmaa saabe de Bitiniana képmaat yéké nae de yak. Yadaka dé Jisasna Yaamabi derét wak, “Kaapuk. Yémarék yaké guné yo.” 8 Naate wadéka de Misiana képmaa talaknatakne de Troasnyét yék. 9 Ye gaan kwae yégan pulak ye dé Pol vék Masedoniana du nak tédéka. Téte dé Polét wak, “Méné bari yae méné naanat kutkalé yaké yo.” 10 Naate wadéka dé Pol wani kudi véknwutakne ligéne raapme wadéka de Masedoniana képmaat yéké de yaabuké sékalék. Sékaldaka wuné kéni nyéga kavin ban wuné de wale yaabuké sékalék. Wani gaan Got wadéka Pol yégan pulak yadéka dé Masedoniana du dérét wak. Wadéka dé Got waga naanat wak, ye derét Jisasna kudi wakwenoké. Waga naané kutdéngék.\nLidia lé miték sanévéknwuk Jisaské\n11 Sipba waare naané Troas kulaknyénytakne naané kus viyaaték taknalék tékwa képmaa Samotresnyét bari yék. Yé kwae ganbaba raapme Samotres kulaknyénytakne naané Niapolisnyét yék sipba. 12 Ye sipba dawuliye Niapolis kulaknyénytakne naané Pilipait naané yék. Déknyényba wupmalemu Romna du deku képmaa kulaknyénytakne ye de wani gayéba rak. Wani gayé Masedoniana képmaaba dé ték. Wan némaa gayé. Nyaa vétik kupuk naané wani gayéba rak. 13 Yaap ra nyaa gayé kulaknyénytakne naané kaabélat yék. Yéte kéga naané wak, “Sal Judana du taakwa kéba jawe raké de yo, Got wale kudi bulké?” Waga sanévéknwutakne ye naané vék taakwa las jawe radaka. 14 Vétakne naané de wale rate kudi bulék. Kudi bulnaka lé taakwa nak léku yé Lidia lé naana kudi véknwuk. Taiatairaba déknyényba yae lé gwaavé baapmu wut wale jébaa yate lé apakélé yéwaa nyégélék. Lé apuba apuba Gorét waatakwa taakwa. Némaan Ban Got wadéka léku mawulé yéknwun yadéka lé Polna kudi miték véknwuk. 15 *Véknwuléka naané Jisasna yéba lérét gu yaakutakne naané lé wale nakurak gaba rakwa du taakwat akwi naané Jisasna yéba gu yaakutaknak. Gu yaakutaknanaka lé naanat wak, “Némaan Banké miték wuné sanévéknwu. Wan adél. Guné wuna kudi adél yadékwaké sanévéknwute yae guné wuna gaba raké yo.” Naate wate apa yaléka naané léku kudi véknwute naané yék léku gat.\nPol bét Sailas Pilipaiba bét raamény gaba rak\n16 Nak apu naané yék, Got wale kudi buldakwa taalat. Yénaka lé jébaa yate yéwaa kéraamarék yakwa taakwa nak naanat yaabuba vék. Wani taakwana mawuléba kutakwa lé nak ték. Téte waléka lé kukba yaaran muké wak. Wupmalemu du taakwat lé wakwek, deké kukba yaaran muké. Némaan du las lérét wadaka lé kutakwana kudi véknwute lé wani kudi wakwek. Wani jébaa yaléka de wani du wupmalemu yéwaa nyégélék. 17 *Pol wale yénaka lé naané wale yéte lé némaanba waate lé wak, “Wani du wan Némaan Ban Gotké jébaa yakwa du. Got gunat kutkalé yadu guné miték rasaakugunéranké de kudi wakweyo.” Naate lé wak. 18 *Akwi nyaa lé waga male lé yak. Waga male yaléka kukba dé Pol wani muké wulkiyaa dé yak. Wulkiyaa yate walaakwe dé wani kutakwat wak, “Jisas Krais apa tiyaadéka déku yéba wuné wo. Wani taakwat kulaknyénytakne nyéné yéké yo.” Naate wadéka lé wani kutakwa wani taakwat kulaknyénytakne lé bari yaage yék.\n19 Wani taakwana némaan du de vék, yéwaa yaalan yaabu kaapuk yadéka. Véte de Pol bét Sailasnyét kulékik. Kulékiye apa ye de jawudakwa taalat kure yék, némaan duké. 20 *Bérét kure ye de Romna némaan duwat wak, “Kéni du vétik kén Judana du vétik. 21 Naana gayéba rakwa du taakwat bét yaalébaanu. Naané kéni gayéna apa kudi naané véknwu. Bét nak kudi bét wakweyo naanat. Romna duna apa kudi naané véknwu. Naané bétku kudi véknwumarék yaké naané yo.” 22 Naate wadaka de wupmalemu du taakwa bérét viyaaké nae de yak. Yadaka wani Romna némaan du de wak, Pol bét Sailasna baapmu wut putitakne bérét baagat viyaadoké. 23 Wadaka de apa yate Pol bét Sailasnyét wupmalemu apu viyaak baagat. Viyaatakne de bérét raamény gaba taknak. Taknadaka de wani Romna némaan du raamény gaké téségékwa dut wak, “Méné bétké miték téte véké méné yo, bét yaage yémuké.” 24 Naate wadaka dé raamény gaké téségékwa du wani muké kudi véknwutakne dé Pol bét Sailasnyét kure ye dé nyédé gaba taknadéka bét rak. Déknyényba de mi vétik yaabu gwaalétaknak. Wani miba dé bétku maan kusolataknadéka bét rak.\n25 *Nyédé gubés Pol bét Sailas Got wale kudi bulte bét gwaaré waak Gotké. Waabétka de raamény gaba rakwa du véknwute de rak. 26 Radaka bari lé apakélé anyék kutléka dé raamény ga némaanba léwik. Léwidéka de akwi gwés deku kapmu naapik. Naapidaka dé raamény gaba rakwa akwi duna taababa gidan apa baagwi deku kapmu lépmwényék. 27 Yadaka raamény gaké téségén du ligéne raapme dé vék raamény gana akwi gwés naapiye tédaka. Véte dé wak, “Raamény gaba ran akwi du debu yaage yék.” Waga watakne dé waariyadékwa kulaa kérae dé déku taabat viyae kiyaaké nae dé yak. 28 Yadéka dé Pol némaanba waate dé wak, “Ména, ména sépé yaalébaanmarék yaké méné yo. Naané akwi naané ro.” 29 Naate wadéka dé raamény gaké téségén du dé téwayéké waadéka de pétépété kure yaalak. Kure yaaladaka dé pétépété wulae wupmét kapére yadéka dé déku sépé génék. Géndéka dé Pol bét Sailaské kwati yaanék. 30 Kwati yaanétakne raapme dé bérét kaapat kure gwaade dé wak, “Samu yawuru Got wunat kutkalé yadu wuné miték rasaakuké wuné yo?” 31 Naate waatadéka bét wak, “Némaan Ban Jisaské miték sanévéknwuménéran Got ménat kutkalé yadu méné ména kém wawo miték rasaakuké guné yo.” 32 Naate watakne bét dérét Némaan Banké kudi wakwek. Wakwebétka dé véknwuk. Déku gaba rakwa du taakwat wawo bét kudi wakwek. 33 *Wakwebétka gaan wekna tédéka dé bétku sépéba baagat viyaadanba dé bérét gu yakutnyék. Yadéka bét Jisasna yéba dérét gu yaakutaknak. Déku kémét wawo akwi bét Jisasna yéba derét gu yaakutaknak. 34 Gu yaakutaknabétka dé bérét kure yék, déku gat. Kure ye dé kadému kwayék. Kwayédéka bét kak. Wani du déku kém wale Gotké miték sanévéknwute yéknwun mawulé yate de dusék takwasék yak.\n35 Ganba de Romna némaan du gayéké téségékwa duwat las wadaka de raamény gat yék. Ye de raamény gaké téségén dut wak, “Wani du vétik yébéruké de Romna némaan du wo.” 36 Naate wadaka dé raamény gaké téségén du ye dé Polét wak, “Némaan du de wo, béné yébénuké. Bulaa raamény ga kulaknyénytakne miték yéké béné yo. Béna mawulé miték téké dé yo.” 37 *Naate wadéka dé Pol gayéké téségékwa duwat wak, “Ané kén Romna du ané. Ané Romna du pulak ané ro. Romna duwat wakwedakwa kudi de anat wawo wakweyo. Ané kapéredi mu kaapuk yatén. Yatéka wani Romna némaan du de du taakwana méniba de anat bakna viyaak. Viyaatakne de anat raamény gaba taknadaka ané rak. De waga yatakne bulaa anéké paakute de wo, ané akélak yétuké. Waga yétu du taakwa anat vémarék yaké de yo. Wan kaapuk. Wani némaan du waga yamarék yaké de yo. Deku kapmu yae anat wado ané raamény ga kulaknyénytakne yéké ané yo.”\n38 Dé waga wadéka de gayéké téségékwa du ye bétku kudi wakwek némaan duwat. Wakwedaka wani némaan du Pol bét Sailaské kudi véknwute de wup yak, bét Romna du bege. 39 Yate de Pol bét Sailaské yék. Ye de wak, “Naané kapéredi mu naanébu yak bénat. Wani muké mawulé naané léknu. Bulaa raamény ga kulaknyénytakne béné naané wale yéké béné yo. Ye naana gayé kulaknyénytakne nak gayét yéké béné yo. Waga naané mawulé yo.” 40 Naate wadaka bét Pol bét Sailas raamény ga kulaknyénytakne bét Lidiana gat yék. Ye Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwat véte bét derét yéknwun kudi wakwek. Wakwebétka deku mawulé miték tédéka bét wani gayé kulaknyénytakne bét yék.\n* 16:1 2 Ti 1:5 * 16:2 Pl 2:19-22 * 16:4 Ap 15:23-29 * 16:6-7 Ap 18:23 * 16:15 Ap 16:33, 18:8 * 16:17 Mk 1:24 * 16:18 Mk 16:17 * 16:20 Mt 10:17-18 * 16:25 Kl 3:16 * 16:33 Ap 16:15 * 16:37 Ap 22:25


Gotna Kudi Aposel 12\n1 Wani tulé dé némaan ban Yerot dé Jisasna jébaaba yaalan du taakwat yaalébaanék. 2 * Mt 4:21 Yaalébaante wadéka de Jonna némaadu Jemsnyét viyaapéreknék, waariyadakwa kulaat. 3 Viyaapérekdaka de Judana du véte de mawulé yak. Mawulé yadaka dé Yerot waga kutdéngék. Kutdéngte wadéka de Pitat kulékiye kure yék, raamény gat. Apakélé yaa sérakte yis yamarék yadakwa béret kadakwa tulé Yerot wadéka de waga yak. Pitat kulékiye kure yédaka dé raamény gaba rak. 4 Radéka Yerot wadéka de waariyakwa du déké téte vék, dé yaage yémuké. Ganbaba du wan véti wan véti, nyaa du wan véti wan véti, garabu du wan véti wan véti, gaan du wan véti wan véti waga de déké téte vék. Yerot kéga dé wak, “Apakélé yaa sérakte Pasova waanakwa kadému kabutido wawuru Pitat kure yaado dé Judana duna méniba téké dé yo. Tédu kudi bultakne de dérét viyaaké de yo.” Waga dé wak. 5 * Ep 6:18Pita raamény gaba radéka de waariyakwa du déké téte vék. Yadaka de Jisasna jébaaba yaalan du taakwa de apuba apuba Gorét némaanba waatak, Pitat kutkalé yaduké.\n6 Yerot kéga dé wak, “Séré Pitat kure yaalado dé Judana duna méniba téké dé yo, déknyényba wawurén pulak.” Waga wadéka wani gaan dé Pita raamény gaba widé kwaak. Waariyakwa du apa baagwi vétik wale déku taababa gitaknabétka de akwi de widé kwaak. Kwaadaka waariyakwa du las de raamény gana gwéspétéba téségék. 7 * Ap 5:19, 16:26 Téségédaka dé Némaan Banna kudi kure giyaakwa du giyaadéka dé raamény ga nyaaka yak. Yadéka dé wani du Pitat kutte dé wak, “Bari mé ligéne raap.” Naate wadéka dé wani apa baagwi Pitana taababa lépmwénye dé akérék. 8 Akérédéka dé Gotna kudi kure giyaakwa du wak, “Ména baapmu wut kusadate ména su mé kusawuré.” 9 Naate wadéka dé Pita déku baapmu wut kusadate dé déku su kusawurék. Yadéka dé tépa wak, “Yépmaa yadéka saapme téménékwa baapmu wut wawo mé kusadatakne méné wuna kukba yaaké yo.” Naate wadéka dé Pita wani ga kulaknyénytakne dé wani duna kukba yék. Pita las kaapuk kutdéngdén Gotna kudi kure giyaakwa du yan muké. Déku mawuléba dé wak, “Wan bakna yégan wuné yak.” 10 Waga wate dé Gotna kudi kure giyaakwa duna kukba yék. Yéte bét waariyakwa dut las talaknatakne bét waariyakwa dut las wawo talaknatakne bét raamény gana gwés saabak. Du wani ainét gidan gwés naapiye némaa gayét yéké dé yo. Gwés saababétka dé wani gwés déku kapmu naapik, gwaadébéruké. Naapidéka gwaade bét yaabuba nak yék. Ye dé Gotna kudi kure giyaakwa du Pitat kulaknyénytakne dé bari yék.\n16 Wadaka dé Pita gwésba viyaasaakuk. 17 * Ap 12:7-8Viyaasaakudéka yae naapiye dérét véte de kwagénék. Kwagéndaka dé Pita taaba kusawurék, kudi bulmarék yadoké. Kusawurédéka kudi bulmarék yadaka dé raamény gaba kwaadéka Némaan Ban dérét kaapat kure yaaladénké dé kudi wakwek. Wakwetakne dé derét wak, “Wani muké Jisaské miték sanévéknwukwa du akwi Jemsnyét wawo wakweké guné yo.” Naate watakne Mariana ga kulaknyénytakne dé nak taalat yék.\n*12:5: Ep 6:18\n*12:7: Ap 5:19, 16:26


Mat 1 | `ABTMAPRIK | STEP | Kén Jisas Kraisna képmawaara deku yé. Jisas Devitna kémba dé yaalak. Devit Ebrayamna kémba dé yaalak.\na1:18Lu 1:27, 35\n18 a Maria Jisas Kraisnyét kéraalén kudi kéga dé kwao. Taale Mariana néwepa de wak, lé Josep wale raluké. Wadaka kukba bét nakurakba wekna ramarék yabétka Gotna Yaamabi giyae léké apa kwayédéka lé nyaan ték. 19Lérét kukba yaran ban, déku yé Josep, wan yéknwun mu male yakwa du. Lé nyaan téléka dé wani muké véknwute déku mawuléba dé wak, “Lé nak du wale bét kwaak. Bulaa lérét yamarék yaké wuné yo.” Naate watakne dé tépa wak, “Wuné lérét yamarék yate akwi du taakwana méniba téte lérét waatiwuréran lé nyékéri yaké lé yo. Wuné akélak lérét kulaknyényké wuné yo.” 20Naate watakne wani muké sanévéknwute dé yégan nak yak. Yadéka Némaan Ban Gotna kudi kure giyaakwa du nak giyae dé dérét wak, “Méné Josep, Devitna képmawaara, mé véknwu. Méné wup yamarék yate Mariat yaké méné yo. Gotna Yaamabi giyae léké apa kwayédéka lé nyaan tu. Gotna Yaamabi waga kwayédénké méné wup yamarék yate lérét yaké méné yo. 21 b Lé du nyaan kéraaké lé yo. Kéraalu dé déku du taakwat Setenna taababa kérae yadan kapéredi mu yatnyéputiké dé yo. Yadéranké sanévéknwute méné déku yé Jisas waaké méné yo.” Naate dé Josepmét wak.\n22 c Déknyényba Némaan Ban Got déku yéba kudi wakwekwa dut kéni kudi wakwedéka dé Gotna nyégaba kéga kavik: Du ramarék taakwa nak nyaan téké lé yo. Te kéraalu de déku yé Emanyuel waaké de yo. Waga kavidéka wani tulé wani kudi adél dé yak. Wani yé Emanyuel kéga dé wo: Got naané wale dé ro. 24Josep yégan yatakne ligéne raapme dé Némaan Ban Gotna kudi kure giyaakwa du wadén pulak dé yak. 25Yate dé Mariat yak. Wani tulé dé lé wale kaapuk kwaadén. Yadéka kukba nyaan kéraaléka dé déku yé waak, Jisas.


Gotna Kudi Matyu 14\n1 Wani tulé Galilina képmaaba rakwa du taakwa deku némaan ban déku yé Yerot Jisaské kudi wakwedaka dé véknwuk. 2 Véknwute dé déku jébaa yakwa duwat wak, “Wani du wan gu yaakutaknan du Jon dé. Déknyényba wuné wawuréka de déku maakna tépaknék. Tépakdaka kiyae bulaa débu nébéle raapmék. Nébéle raapme dé némaa apa kérae wani apa jébaa dé yo.” Naate dé Yerot wak.\n3-4 Déknyényba Yerot dé déku némaadu Pilipna taakwat yak. Wani taakwana yé Yerodias. Yadéka dé Jon dérét wak, “Ména némaadu radéka déku taakwat yaménén wan sépélak méné yak. Got wani muké dé waatiyu.” Naate wadéka Yerodias Jonna kudiké kélik yate waléka Yerot léku kudi véknwute wadéka de déku du yae Jonét kulékiye baagwit gitakne dérét de kure yék raamény gat. 5 Kure yédaka raamény gaba kwaadéka Yerot dérét viyaapérekgé mawulé dé yak. Judana du taakwa de wak, “Jon wan Gotna yéba kudi wakwekwa du dé.” Naate wadaka Yerot dé Jonét viyaapérekmuké wup dé yak.\n6 Nak nyaa de du las yae Yerot wale jawe rate Yerotna néwaa dérét kéraalén nyaaké sanévéknwute de kadému kak. Kadaka Yerodiasna takwanyan yae wani duna méniba téte lé kétik. Kétiléka Yerot véte dé mawulat kapére yak. 7 Yate dé lérét wak, “Gwalmu las kwayéwuruké mawulé yanyénéran wani gwalmu kwayéké wuné yo. Wawurén pulak yaké wuné yo. Wan adél.” 8 Naate wadéka lé ye léku néwaat wak, “Dé wunéké gwalmu tiyaaké dé wak. Samu gwalmuké wakweké wuné yo?” Naate waléka lé léku néwaa Jon déknyényba wadén kudiké wekna kélik yate lé wak, “Gu yaakutaknakwa du Jon, déku maakna. Waga kéraanyénu wuné kiyaadénké kutdéngké wuné yo.” Naate waléka léku takwanyan yae lé Yerotnét wak, “Gu yaakutaknakwa du Jonna maakna tépakne agérapba takne méné wunéké tiyaaké yo.” 9 Naate waléka dé Yerot waga yamuké kélik yate dé sanévéknwu wanévéknwuk, taknaba adél kudi wadéka dé wale rate kadému kan du véknwudan bege. Sanévéknwute, nak pulak kudi wakwemuké kélik yate dé kusékérék. 10 Kusékéttakne dé wadéka déku du ye raamény gat wulae de Jonna maakna tépaknék. 11 Tépakne maakna agérapba takne de wani taakwaké kure yékwek. Kure yékwedaka lé léku néwaaké kwayék.\n12 Waga yadaka Jonna du yae déku gaaba ségwi kérae kure ye de rémék. Rémtakne ye de Jisasnyét wani muké saapék.\n13 Jisas wani kudi véknwutakne dé wani gayé kulaknyénytakne botba waare dé du ramarék taalat yék. Dé kapmu dé yék, botba. Yédéka du taakwa déké kudi véknwutakne deku gayé kulaknyénytakne de képmaaba dé yénét de yék. 14 * Mt 9:36, 15:32 Yédaka Jisas kwawu maalat yae bot kulaknyénytakne dé vék wupmalemu du béré taakwa bérat. Véte deké mawulé lékte dé kiyakiya yan du taakwa baadi, sépékwaapa kapére yan du taakwa baadit wawo kutnébulék.\n15 Garabu yadéka de Jisasna du déké yae de dérét wak, “Garabu déwa yakwa. Kén du ramarék taalé. Méné waménu kéni du béré taakwa béré de gayét yéké yo. Ye de deku kadému kéraaké yo.” 16 Naate wadaka dé derét wak, “De yédoké wuné wamarék yaké wuné yo. Guné deké kadému kwayéké guné yo.” 17 Naate wadéka de wak, “Naané wupmalemu kadému kaapuk. Makwal béret naktaba guba kutdan gukwami vétik waga male dé ro.” 18 Naate wadaka dé wak, “Mé kure yaa wunéké.” 19 Waga wadéka kure yédaka dé waba tén du taakwat wak, waaraba radoké. Wadéka radaka dé makwal béret naktaba gukwami vétik kérae kure téte nyérét kwaasawuré véte dé Gorét wak, “Yéknwun mu ménébu tiyaak. Wan yéknwun.” Naate watakne béret bule dé déku duké kwayék. Kwayédéka de du taakwaké munikwek. 20 Munikwedaka de akwi du béré taakwa béré mitékne kak. Kadaka béret las radéka de Jisasna du de kébi taaba vétik sékét maanba kayék vétik (12) waga de laakwa sékéréknék. 21 * Mt 15:38Wani béret kan du wupmalemu (5,000 pulak). Wupmalemu taakwa baadi wawo waba de rate kak.\n22 Jisasna du waga yadaka Jisas dé derét wak, “Guné botba waare guné taale yéké yo, kwawu nak saknwat.” Naate wadéka déku du yédaka dé wani du taakwat wak, deku gayét yédoké. 23 * Lu 6:12, 9:28 Wadéka yédaka Got wale kudi bulké nae dé kapmu dé nébat waarék. Waarédéka nyaa dawulidéka dé kapmu dé rak nébuba. 24 Radéka déku du ran bot ye lé nyédé kwawuba téléka wimut kutdéka lé bot némaanba lé waaré giyaak. 25 Yaléka yé tékgé yadéka dé Jisas gu takuba déku duké yék. 26 * Lu 24:36-37 Yédéka de dérét véte kwagénék. Kwagénte de wak, “Wan gaababan dé nak yao.” Waga wate wupmét kapére yate de némaanba gureknék. 27 Gurekdaka dé Jisas derét bari wak, “Kén wuné wuné yao. Guné wup yamarék yaké guné yo. Yéknwun mawulé yaké guné yo.” Naate dé derét wak.\n28 Wani kudi wadéka dé Pita Jisasnyét wak, “Némaan Ban, wan méné yaaménéran méné wunat waménu wuné gu takuba ménéké yaaké wuné yo.” 29 Naate wadéka dé wak, “Méné mé yaa.” Naate wadéka dé bot kulaknyénytakne dawuliye gu takuba batnyé yéte dé Jisas ténét yéké mawulé yak. 30 Yate wimut kutdéka apakélé gu raapdéka véte dé wup yak. Wup yate dé guba dawuliké yak. Yate némaanba dé wak, “Némaan Ban, wunat mé kuttiyaa.” 31 Naate wadéka dé dérét bari kutte dé wak, “Samuké méné ména mawuléba wak, ‘Jisas wunat kuttiyaaké apa dé yo, kapu kaapuk?’ Waga wamarék yate wunéké mé miték sanévéknwu.” 32 Naate watakne dérét kwole ye botba waarébétka dé wimut kaapuk yak. 33 * Mt 27:54Yadéka botba ran du de déku yéba kevérékte de wak, “Méné Gotna nyaan. Wan adél.” Naate de wak.\n34 Jisas déku du wale kwawu nak saknwat botba ye de Genesaretna képmaa saabak. 35 Saabadaka de wani gayéba rakwa du taakwa Jisaské kutdéngék. Kutdéngte wani képmaaba rakwa du taakwat kudi wakwesatidaka de kiyakiya yan du taakwa baadi, sépékwaapa kapére yan du taakwa baadi wawo, derét de kure yék Jisaské. 36 * Mt 9:20-21Kure yédaka de deku mawuléba de wak, “Naané déku sépéba kutte yéknwun yaké naané yo. Déku sépéba kutké yapatite déku baapmu wutba male kutnaran yéknwun yaké naané yo.” Naate wate de Jisasnyét wak, “Méné kusékétménéran naané ména baapmu wutna waabuba male kutké naané yo.” Naate watakne de déku baapmu wutba kutte de yéknwun yak.\n*14:14: Mt 9:36, 15:32\n*14:21: Mt 15:38\n*14:23: Lu 6:12, 9:28\n*14:26: Lu 24:36-37\n*14:33: Mt 27:54\n*14:36: Mt 9:20-21


1Ti 6 | `WOS | STEP | Krais Jisasna hundi xékékwa du takwa nawulak di nak duna jémba baka yata di wun néma duna ekombu re. Di deka néma duka angi watandi: “Di nana néma du di. Nani deka hundi xékéta yikafre jémba yatame, dika.” Wungi wata hurundat, dika hatikwa du takwa diré xéta di Godna xika, Krais Jisaska wakwemben hundika akwi haraki hundi yamba wakéndi.\nNak duna jémba yakwa du takwa\n1 Krais Jisasna hundi xékékwa du takwa nawulak di nak duna jémba baka yata di wun néma duna ekombu re. Di deka néma duka angi watandi: “Di nana néma du di. Nani deka hundi xékéta yikafre jémba yatame, dika.” Wungi wata hurundat, dika hatikwa du takwa diré xéta di Godna xika, Krais Jisaska wakwemben hundika akwi haraki hundi yamba wakéndi. 2 Wunde néma du Krais Jisaska jémba sarékéndat, jémba yakwa du takwa angi watandi, “Nani atéfék Krais Jisasna hundi nani xéké. Xéka nana néma duka némafwimbu mawuli yata deka hundi jémba xékétame. Wungi huruta nani Kraisna hundi xékékwa duré nani yikafre huru.” Wungi wata yikafre jémba yatandi, deka néma duka. Di yamba wakéndi, “Nana néma du akwi Krais Jisasna hundi di xéké. Xéka di nana nyama bandi maki rendaka némbuli nani deka hundi yamba xékékéme.” Wungi wakéndi. Méni Godna hundika du takwaré wakweta, wawuka hundi jémba wataméni, atéfék du takwaré.\nAngi huruta jémba retame\n3 Du nawulak di nak maki hundi wata, yikafre hundika hélék yata, nana Néma Du Jisas Kraisna hundika hu hweta, Godna sémbut wakwekwa hundika xékéhafi yata, wu, 4 wunde du di atéfék jonduka xékélakihafi yata di di hafu deka ximbu baka di haréké. Deka mawuli haraki ye téndéka di nak maki hundi wata yalefu hundina mo hundika warunjoka di mawuli ye. Wungi yata nak duka yandén jooka haraki mawuli xékéta, rékambambu wata, nak duré haraki hundi wata, deka mawulimbu haraki hundi wata, 5 wungi di atéfék nukwambu du takwa wali waruta ware. Wunde duna mawuli haraki téndéka di mwi hundika yike ye. Yike ye di deka mawulimbu wa, “Nani Godna hundi xékéta nani séfélak jondu hératame.” Wungi di wa.\n6 Mé xéké. Nani Godna hundi jémba xékéta nak duna jooka mawuli yahafi yata, nani xérénjuwi du maki nani re. Wu mwi hundi dé. 7 Ayiwa naniré héraléka nani jondu nawulak hura yahambame. Baka nani ya. Hukémbu nani hiyae jondu nawulak hura yamba yikéme. Baka yitame. Wungi nani xékélaki. 8 Nani hénoo nukwa wur hura témbet, wu yak. Nawulak jondu akwi héranjoka yamba sarékékéme. 9 Du takwa di séfélak jondu héranjoka mawuli yandat, deka mawuli haraki ye tétandé. Téndét wangété yandat deka haraki mawuli diré hulukindét, di haraki saraki sémbut huruta fakutandi, hamwi biyamimbu wulaaye hiyandaka maki. 10 Du takwa di yéwaka némafwimbu mawuli yata di séfélak nak maki nak maki haraki saraki sémbut hurutandi. Du takwa nawulak yéwa héranjoka némafwimbu mawuli yata, Godna hundika hu hwendaka dika némafwi xak yandéka di hambuk hangéli héra, deka mawulimbu.\nMéni hambuk yata jémba retaméni\n11 Méni Godna du reta méni wungi yamba hurukéméni. Méni hambuk yata angi retaméni. Yikafre sémbut huruta Godna hundi xékéta jémba retaméni. Méni Godka jémba sarékéta du takwaka némafwimbu mawuli yataméni. Xak ménika yandét, méni hambuk yata jémba tétaméni. Méni du takwaka yikafre mawuli yata dika nakélak hurutaméni. 12 Fétékérékwa du hambukmbu fétékéréndaka maki méni hambuk yata, Godka jémba sarékéta déka jémba yataméni. God méniré dé waséke, méni déka hundi xéka huli mawuli hérae jémba reméte, wungi re wungi re. Méni wun huli mawuli mé huluki. God méniré wasékendéka méni du takwana makambu téta Krais Jisas ména Néma Du rendékaka méni yikafre hundi méni wa. 13 God atéfék jondu huratakataka dé hamwinya dika hwe, di rendate. Hanja Krais Jisasna mama déré xiyanjoka hurundaka dé Pontius Pailatna makambu téta dé déka jémbaka yikafre hundi wa. Némbuli God bér Krais rembéka ani bérka makambu téta wuni méniré ané hundi hambukmbu wa. 14 Méni Kraisna yikafre hundi xékéta wandén maki hurutaméni. Déka hundi yatakahafi yata haraki sémbut nawulak yamba hurukéméni. Yikafre sémbut huruta nana Néma Du Jisas Krais wambula yatendéka nukwaka haxétaméni. 15 God hafu wandét Jisas Krais wambula yatandé. Wun harékémbeka God dé atéfék néma duré sarékéngwanda dé hafu atéfék néma duka dé néma du re. 16 Dé hafu wungi re wungi re reta dé larékombu rendéka nani rendénmbu yamba xakukéme. Hanja akwi némbuli akwi du takwa déré xénjoka hurufatikétandi. Déka ximbu harékétame. Dé hambuk yata nana Néma Du retandé, wungi re wungi re. Wu mwi hundi dé.\nXérénjuwi du takwa\n17 Méni ané héfambu rekwa xérénjuwi du takwaré angi wataméni: “Guni guna ximbu yamba harékékénguni. Guni jémba renjoka mawuli yata, ané héfambu reta hényitekwa jonduka sarékéhafi yata Godka male sarékétanguni. God atéfék jondu nanika baka dé hwe, nani yikafre mawuli yata jémba rembete. 18 Guni du takwaré yikafre hurutanguni. Diré yikafre huruta séfélak yikafre jémba yatanguni. Guni yikafre mawuli yata guna jondu mune hwetanguni, nawulak du takwaka.” Wungi wataméni xérénjuwi du takwaré. 19 Di wungi huruta di hukémbu xakutekwa nukwambu jémba renjoka di yikafre jondu taka. Wun nukwa xakundét, God dika yikafre jondu diré hasa hwetandé. Hwendét di God wali jémba retandi, wungi re wungi re.\nMéni Godna jémbaka jémba hatitaméni\n20 Timoti, méni mé xéké. God ménika hwendén jémba jémba yataméni. Déka jémbaka jémba hatita déka hundi jémba xékétaméni. Méni Godka sarékéhafi yakwa du takwana baka hundi yamba xékéméni. Di wun hundi buléta wun hundika waruta yéna yata di wa, “Wu xékélelakikwa duna hundi dé.” 21 Du takwa nawulak wun hundi xéka wun hundika sarékéta di Kraisna hundika hu wundé hwenda.\nGod méniré yikafre hurundéte wuni déré wakwexéké.


Act 22 | `WOS | STEP | “Wuna yafa nyama bandi, mé xéké. Némbuli guna hundi guniré hasa watawuni.”\n1 “Wuna yafa nyama bandi, mé xéké. Némbuli guna hundi guniré hasa watawuni.” 2 Wungi wata dé Hibruna hundimbu wa. Wandéka di déka hundi xékéta di nakélak té. Téndaka dé Pol angi wa:\n3 “Wuni Judana du wuni. Wuna ayiwa wuniré Tarsusmbu lé héra. Tarsus Silisiambu dé re. Hanja wuni ané getéfa Jerusalemré wuni ya. Yae ambu rewuka dé Gamaliel wuniré wakwe, nana mandékana hambuk hundika. Wakwendéka hambuk yata wuni atéfék nukwambu God mawuli yandéka maki hurunjoka wuni némafwimbu mawuli ya, guni ambu tékwa du mawuli yanguka maki. 4 Mawuli yata wuni Godna yikafre yambumbu wulayindé du takwaré haraki huru. Haraki huruwuka nawulak di hiya. Wuni wunde du takwa nawulakré huluke hura yi, séndé geré. 5 Mwi hundi wuni we. Atéfék prisna néma du guna getéfana du akwi wungi di xékélaki. Xékélakita di guniré watandi, wun jooka. Di Damaskusmbu rekwa Judana duka hundi nyingambu hayitaka wuniré hwendaka wuni wun nyinga hura yi Damaskusré. Wun Jisasna yambumbu wulayindé du takwaré huluke senmbu ginjoka wuni yi. Gitaka Jerusalemré hura wambula yae hurundan sémbut diré hasa hwenjoka wuni wun getéfaré yi.\nPol dé diré hundi wa Jisaska tale jémba sarékéndénka\nApo 9:3-19, 26:12-18\n6 “Yambumbu yita nukwa dawimbu téndéka wuni Damaskusmbu xakunjoka ya. Xakunjoka yawuka dé némafwi ya yanékwa maki joo nyirmbu gaye téta dé wuna damambu wuséra. 7 Wusérandéka wuni héfambu xakri. Xakre hwaata wuni xéké ané hundi wandéka, ‘Méni, Sol, métaka méni wuniré haraki huru?’ 8 Wungi wandéka wuni wakwexéké, ‘Néma Du, méni héndé?’ Wakwexékéwuka dé wa, ‘Wuni Nasaretna du Jisas wuni. Wuniré méni haraki huru.’ Wungi dé wa. 9 Wuni wali yindé du di xé némafwi ya yanékwa maki joo gaye rendéka. Xéta wandén hundi jémba xékéhambandi.\n10 “Wuni wa, ‘Néma Du, méta yatawuni?’ Wawuka dé wa, ‘Sé raama méni Damaskusré wulayi. Wulayimét du nak méniré watandé, wunika yateméka jémbaka.’ Wungi dé wa. 11 Némafwi ya yanékwa maki joo reta wuna damambu wusérandéka wuni xénjoka hurufatiké. Xénjoka hurufatikéwuka wuni wali yindé du wuna tambambu hurundaka nani Damaskusré wulayi.\n12 “Yikafre du nak dé wumbu re. Déka xi Ananaias dé. Dé Moses wandén hambuk hundika jémba xékéndéka di Damaskusmbu rekwa atéfék Judana du di déka wa, ‘Dé yikafre du dé.’ Wungi di wa. 13 Ananaias dé wunika ya. Yae wuni wali téta dé wa, ‘Wuna bandi Sol, némbuli wambula mé xé.’ Wungi wandéka wuna dama bari wambula landéka wuni déré xé. 14 Déré xéwuka dé wuniré wa, ‘Nana mandékana God dé méniré waséke, méni déka mawulika xékélakita, déka yikafre male duré xéta déka hundi xékéméte. 15 Xe xékétaka méni ye atéfék du takwaré déka hundi wataméni. Xémén jooka, xékémén hundika akwi wataméni. 16 Némbuli haxékéméni. Sé ramé. Mé ya. Wuni méniré guré husandatawuni. Méni Jisasna ximbu wakwexékémét, dé ména haraki saraki mawuli yakwanyakitandé.’ Wungi dé Ananaias wuniré wa.\nGod wandéka dé Pol yi, nak téfana du takwaka\n17 “Hukémbu wuni Jerusalemré wambula ya. Wambula yae tempelmbu téta wuni God wali hundi bulé. Hundi buléta janji maki hwaata wuni Néma Duré xé. 18 Xéwuka dé wuniré angi wa, ‘Jerusalem yatakataka bari hari yitaméni. Wunika ambu hundi wamét, atéfék du takwa ména hundi yamba xékékéndi.’ 19 Wungi wandéka wuni angi wa, ‘Néma Du, di hafu di xékélaki. Hanja wuni Godna hundi buléndaka geré wulaaye wuni ménika jémba sarékékwa du takwaré huluke séndé gembu takataka wuni diré xiya. Wungi di xékélaki. 20 Di ménika hundi wandé du Stivenré motumbu naake xiyandaka hiyandéka wuni xéta wuni mawuli ya. Yata wuni motumbu xiyaakwa duna yifa yandéka sama téndan nukwa wurka wuni hate té. Di atéfék wungi di xékélaki.’ 21 Wungi wawuka dé Néma Du wuniré wa, ‘Yingafwe. Méni yitaméni. Wawut méni afakéré yitaméni, nak téfana du takwaka.’ Wungi dé Néma Du wuniré wa.” Wungi dé Pol wa.\nPol dé Romna xi warekwa duré angi wa, “Wuni Romna du wuni”\n22 Pol wandéka tale di wumbu tékwa du déka hundi xéké. Xékéndaka dé nak téfana du takwaka hundi wandéka di mawuli wita hambukmbu wa, “Déré mé xiya. Dé métaka hiyandé. Ané du nana héfambu yamba rekéndé.” 23 Wungi wanjita némafwimbu biya mawuli wita di yifaka sanda wur yakita di boinjo hérae di yakisawuré. 24 Yakisawuréndaka dé xi warekwa duna néma du déka duré wa, “Wun duré hura nana geré wulayitanguni. Wulaaye déré rami wali yoombu xiyatanguni. Métaka we wunde Judana du di wungi hambukmbu wata déka hélék ya? Guni déré xiyaata déré wakwexékétaka wun jooka xékélakitanguni.” 25 Wungi wandéka di Polré hura wulaaye gitaka déré xiyanjoka huru. Hurundaka dé Pol wumbu tékwa xi warekwa duna néma duré wa, “Kot xékékwa néma du wuna hundi xékéhambandé. Wuni Romna du wuni. Guni Romna duré baka xiyangut, wu yikafre wana?”\n26 Polna hundi xékétaka dé wun du deka néma duka ye dé déré wa, “Méta méni ya? Wun du dé Romna du dé.” 27 Wungi wandéka néma du Polka ye dé wa, “Mé wa. Méni Romna du méni, o yingafwe?” Wungi wandéka dé Pol wa, “Xéxé.” 28 Wandéka dé néma du wa, “Wuni séfélak yéwa Romna gavmanka hwetaka wuni Romna du wuni re.” Wungi wandéka dé Pol wa, “Wuna yafa Romna du rendéka wuni akwi Romna du wuni re.” 29 Wungi wandéka di Polré xiyanjoka hurundé du déré yatakataka bari yindaka dé xi warekwa duna néma du Polna hundi xékétaka déka xékélakita dé roo, Romna duré gindanka.\n30 Wun xi warekwa duna néma du dé Judana du Polka haraki hundi wandanéna moka xékélakinjoka dé mawuli ya. Mawuli yata nukwa nak yindéka dé déka duré wa, “Polmbu tékwa sen léfwitanguni. Judana duré mé wa, deka néma du atéfék, prisna néma du akwi hundi bulénjoka hérangwandéndate.” Wungi wandéka di hérangwanda. Hérangwandéndaka dé Polré hura ye deka makambu taka.


2 Korinba 9 ABTNT - Guné guné kutdéngék. Naané Judiat - Bible Search\n2 Korinba 8 2 Korinba 10\n2 Korinba 9\n1*Guné guné kutdéngék. Naané Judiat ye waba rakwa Gotna du taakwaké yéwaa kwayéké naané yo. Waga kutdénggunénké bulaa wuné wani muké sémény kudi kavimarék yaké wuné yo. 2Guné deké yéwaa kwayéké mawulé yagunékwaké, wunébu kutdéngék. Kutdéngte wuné Masedoniana képmaaba rakwa du taakwat gunéké wuné wak, “Akaiana képmaaba rakwa du taakwa de miték debu yak. Aniké kwaaré de Gotna nak du taakwaké kwayéké yate de yéwaa jawutaknak.” Naate wawuréka kéba rakwa wupmalemu du taakwa de wak, “Wan yéknwun mu de yak. Naané wawo Gotna nak du taakwaké kwayéké, yéwaa jawuké naané yo.” Naate watakne de yéwaa jawutakno. 3Wani kudi gunéké watakne, Taitas béré gunéké yae gunat védoké, wuné derét wak. Wawurén pulak guné wani yéwaa akwi jawutaknagunéka dé miték ro, kapu yaga pulak? Jawutaknagunén yéwaa miték ramarék yamuké, wuné wani du kupuknét wak, de gunéké yae gunat védoké. 4Déknyényba wuné gunéké wak, “De wani yéwaa de miték jawutaknak.” Naate wawurénké, de Masedoniana képmaaba rakwa du taakwa las wuné wale yae, guné wawurén pulak yamarék yate wani yéwaa miték jawutaknamarék yagunu, de védo mukatik, wuné wani muké nyékéri yawuru. De waga védo mukatik guné wawo nyékéri yagunu. 5Naané waga nyékéri yamuké, wuné wani du kupuknét wuné wak, de taale gunéké yaadoké. Déknyényba guné wak, “Naané Judiaba rate Jisas Kraisna jébaaba yaalan du taakwaké wupmalemu yéwaa jawe kwayéké naané yo.” Naate wagunénké wani du kupuk wani yéwaa kéraaké nae yaaké de yo. Yaado guné nakurakba jawutaknagunu wani tulé wuné yaaké wuné yo. Guné waga yagunéran nak du taakwa véte kutdéngké de yo. Nak du gunéké apa yamarék yadéka guné guna mawuléba male sanévéknwute guné wani yéwaa kwayu.\n6*Wani kudi wakwete wuné kéni aja kudiké wuné sanévéknwu. Walkamu kadému yaanankwa du dé walkamu kadému male kéraaké dé yo. Wupmalemu kadému yaanankwa du dé wupmalemu kadému kéraaké dé yo. Wani kudi wakwete wuné yéwaa kwayégunéranké wuné sanévéknwu. 7Sanévéknwute wuné gunat wo. Guné akwi nak nak guna mawuléba taale sanévéknwuké guné yo. Sanévéknwe mawulé yagunékwa pulak yéwaa kwayéké guné yo Gotké. Guné Gotké kwayéte, kélik yamarék yaké guné yo. Guné Gotké kwayéte nak duna kudi véknwumarék yate guna mawuléba sanévéknwute kwayéké guné yo. Guné yéknwun mawulé yate Gotké kwayégunéran wan yéknwun. Waga kwayéte guné yéknwun paaté male yaké guné yo. 8Guné gwalmuké nak yapatigunéran Got wani gwalmu gunéké kwayéké dé apa yo. Gunéké gwalmu las wawo kwayéké dé apa yo. Waga kwayédu guné gwalmuké yapatimarék yaké guné yo. Yagunu nak du taakwa gwalmuké yapatido guné deké wupmalemu yéwaa kwayéké guné yo. 9*Wani muké kéni kudi Gotna nyégaba dé kwao:


Luk 9 | `ABTWOSERA | STEP | Jisas déku dunyanét waandéka yaandaka det mayé apa kwayéndén, de wandaru akwi kutakwa yaange yéndarénngé. Nak mayé apa waak kwayéndén de wandaru baat yakwa du dakwa, sépémaalé maan taamba kapére yan du dakwat waak kururéndarénngé.\n7Galili distrik du dakwana néma du Herot Jisas yan jémbaaké kundi vékundén. Déku jémbaa yandéka du dakwa ras déké anga wandarén, “Wa baptais kwayétake kiyaan du Jon wa nakapuk taamale wa waarapndén.” Wandaka ras wa wan, “Wa talimba yatan du Elaija wa.” Ras wa wan, “Gotna yémba kundi kwayétan du nak wa talimba kiyaae bulaa wa nakapuk taamale waarapndén.” Wunga wandaka Herot wani kundi vékundén. Vékundéka déku mawulé kapére yandéka vékulaka vékulaka naandén. 9Yate wandén, “Wuné wawutéka wa Jonna maaka sékundarén. Bulaa nak duké a kundi vékuwutékwa. Wani du kiya du dé?” Wunga wate dé Jisas véké wate mawulé yaréndén.\n(Mt 16:21-28; Mk 8:31-9:1)\n28Jisas wani kundi watake kukmba nyaa taambak kaayék kupuk (8) pulak yéndéka Pita, Jon, Jems de kéraae kure némbat waaréndén. Jisas Gorale kundi bulké watake wa waaréndén némbat. 29Waare Gorale kundi bulréndéka déku méni taama saawi waalakwe nak pulak yaalan. Déku laplap waamamale yasékéyake kalkal naatan. 30Yandéka talimba yatéte Gotna yémba kundi kwayétan du Moses ambét Elaija, Gotna gaayémba bari gaaye bét mayé apa ye nyaa véte kaalékwa pulak téte Jisasale sékét bultémbérén. Dé Gotna kundi vékute Jerusalemmba kiyaaké yandékwanngé wa bulténdarén. 32Yaténdaka Pita ambét dale sékét yaan du vétik waak deku ménimba yundé yandéka de yundé kwaan. Kwaae vélérkiyaae waarape véndarén Jisasna sépé nyaa kaalékwa pulak véte kaaléndéka wani du vétik dale sékét témbéréka. 33Ye bét yéké yatémbéréka Pita wani kundi yékunmba vékusékngapuk ye wa Jisasét anga wandén, “Néman Du, nané amba yarénanu yékun yaké yakwa. Gaa kupuk kaakanangwa. Ménan nak, Mosesnan nak, Elaijanan nak.” Naandén.


1 Pita 3 ABTWNT - Jémbaa yakwa du dakwat wawutén pulak, - Bible Search\nDukumbi taakwa, taakwa kéraan duké wa wandékwa\n1-2+Jémbaa yakwa du dakwat wawutén pulak, wa wani kundi waak dukumbin dakwa gunat wawutékwa. Guné guna duna kundi vékute wandakwa pulak ma yangunék. Guna dunyan ras Gotna kundi yamba yékunmba vékundakwe wa. Wani du kumbin dakwa, guna duna kundi vékute wandakwa pulak yangunu, kalmu de yékunmba yaréngunéngwangé véte de waak Gotna kundi yékunmba vékuké daré? De guna kundi vékumuké kalik yate, guna yéku yapaté véte, kal guna dunyansé de waak Gotna kundi yékunmba vékuké daré? 3*Guné, du dakwana ménimba yéku dakwa téké vékute, némbé saawi sépé kusokwa muséké vékulakaké yamarék. 4Yamba wa. Guné yéku dakwa téké mawulé yate yéku mawuléké ma vékulakangunék. Du dakwat waarukapuk yate, yakélak kundi bulte, guna yé kavérékngapuk, ma yékunmba yaréngunék. Wunga yangunu, Got wakandékwa, “Wan yéku yapaté wa yangunéngwa. Guné yéku dakwa wa.” Naakandékwa.\n5Talimba Gorké yékunmba vékulakate déku yé kavérékngwa dakwasé deku duna kundi vékute, wandarén pulak yate, de wunga yéku mawulé vékundarén. 6Talimba yaran taakwa Sera waak wunga yalén. Lé yéku mawulé vékute léku du Abrahamna kundi vékute wandén pulak yalén. Yate dat, “Wuna néma du wa,” naalén. Guné yéku mawulé vékute yéku yapaté yate nak muséké wup yakapuk yangunan, wa guné Serana gwaal waaranga maandéka bakamu pulak wa yarékangunéngwa.\n7*Guné taakwa kéraan dunyansé, guné waak ma yéku mawulé vékungunék. Vékute guna taakwale ma yékunmba yaréngunék. Taakwana sépé guna sépé pulak yamba apa yandékwe wa. Wani muséké vékulakate guné deké vékulakate deké ma yékunmba véngunék. Det waak Got kulé mawulé kwayékandékwa, de waak apapu apapu yékunmba yatépékandaréngé. Guné dunyan, guna dakwaké yékunmba véte, Gorét waatakungunu wa dé guna kundi vékukandékwa.\nNané ma nakurakmawulé yate kutkale yatékwak\n8*Bulaa ani kundi anga wasékéyak-ngawutékwa. Guné akwi Jisas Kraisna jémbaamba yaale, nakurakmawulé yate déku jémbaamba yaalan nak du dakwaké vékulakate deké ma néma mawulé yangunék. Yate deké sémbéraa yate, guna yé kavérékmarék. 9Nak du dakwa gunat kapérandi musé yandaru guné det kapérandi musé yakataké yambakate. De gunat kapérandi kundi wandaru det kapérandi kundi waambule waké yamarék. Guné wunga wakapuk yate Gorét ma waatakungunék, dé det yékun yandéngé. Got déku jémbaamba yaalangunu gunat yékun yamuké gunat wa wandén. 10*Wunga yangunéngé ani kundi wa kwaakwa Gotna nyéngaamba:\nGuné yékunmba male tépékaaké mawulé yate, guné kapérandi kundi nakapuk bulké yambak.\nPapukundi waké yambak.\n11Guné kapérandi muséké ma kuk kwayéte yéku musé yangunék.\nGuné dele waaru waariyaké yamarék. Yangunu guna mawulé yékunmba téndu guné dele yékunmba yaréngunék.\n12Néman Du Got kapérandi musé yakwa du dakwat véte wa det kuk kwayéndékwa.\nDé yéku musé yakwa du dakwat véte det yékun yandékwa.\nYate waatakundakwa kundi vékundékwa.\nVékute wandu guné yékunmba male yatépéka-kangunéngwa.\nYéku musé yate nané kaangélké wup katik yaké nané\n13*Guné apa yate yéku musé male yangunu, nak du dakwa gunat yaavan kutmuké kalik yakandakwa. 14Guné yéku musé male yangunu du dakwa ras gunat yaavan kutndaru, guné kaangél kutte ma yéku mawulé vékungunék. Got gunat yéku musé kwayékatakandékwa. Guné wani du dakwaké wup yaké yambak. Yangunu guna mawulé katik kapére yaké dé. 15*Yamba wa. Guna mawulé yékunmba téndu guné Jisas Kraiské yékunmba vékulakate guna mawulémba ma wangunék, “Jisas Krais wan nana Néman Du wa. Dé nanéké yékunmba véndékwa.” Wunga wangunu de guna mawuléké gunat waatakundaru, guné yéku kundi waambule yakélak ma wangunék. Jisas Krais waambule yaandu guné dale apapu apapu yékunmba rapékamuké wate, wa deku kundi waambule ma yakélak wangunék.\n16Guna mawulé ma yékunmba téndék. Téndu guné Jisas Kraiské vékulakate yéku yapaté male ma yangunék. Yangunu nak du gunat véte, “Wan kapérandi musé yakwa du dakwa wa,” naandaran, wan papukundi wa wakandakwa. Papukundi watake kukmba de nékéti yakandakwa.\n17*Ma véku. Nané kaangél kutnanéngé Got mawulé yandan, nané wani muséké ma mawulé yakwak. Nané yanangwa kapérandi yapatéké kaangél kutnanan wan yékun yamba wa. Nané yanangwa yéku yapatéké kaangél kutnanan wan yéku musé wa.\nKrais yananén kapérandi musé yasnyéputiké wa kiyaandén\n18Jisas Krais waak dé kaangél wa kutndén. Kaangél kure wa kiyaandén. Du dakwa yandarén kapérandi musé yasnyéputiké wa kiyaandén. Nakurak apu male wa kiyaandén. Wanana yaak wa. Jisas yéku musé male yakwa du nané kapérandi musé yakwa du dakwaké wa kiyaandén. Gorké yaae déku kundi yékunmba vékulakananéngé wa kiyaandén. Dat viyaandékndaka déku sépé wa kiyaan. Kiyaandéka déku kwaminyan baka rapékandékwa. 19*Rate talimba kiyaan du dakwana kwaminyan rakwa taalémba ye det Gorké kundi wandén. Talimba Got wani du dakwana kwaminyan kulaangamba taaka pulak, wa det wani taalémba taakandén. 20*Wani kwaminyan wan Gotna kundi kuk kwayén du dakwana kwaminyan wa. Talimba Noa yatan sapak wani du dakwa de Gotna kundi kuk kwayéndarén. Noa sip pulak yandéka Got wani du dakwa déku kundi yékunmba vékundaréngé kaavéréndéka, de déku kundi kuk kwayéndarén. Kuk kwayéndaka néma gu wiye akwi képmaa kawulépndéka de akwi kulak ke kiyaasandandarén. Ayélapkéri du dakwa, du dakwa taambak kayék kupuk male wa Gotna kundi yékunmba vékute wani sipmba wulaandaka Got wa det yékun yandén. Yandéka wa yékunmba yaréndarén. De yamba gumba dawuliye kulak ke kiyaandakwe wa.\n21*Wani gu wan nyaap pulak wa. Wani guké vékulakate Jisas Kraisna yémba yaakunangwa guké vékulakanangwa. Nané déku yémba gu yaakute wa du dakwat wakwasnyénangwa, dé kiyaae taamale waarape Setenna taambamba nané kéraandéngé. Nané Jisas Kraisna yémba gu yaakute nana sépémba kwaakwa téki yakwasnyéké yamba vékulakanangwe wa. Nané déku yémba gu yaakute Gorké yéku mawulé vékute, déku jémbaa kutpékaatéké wananu, dé nana kapérandi mawulé kururémuké wa vékulakanangwa. 22Jisas Krais Gotna gayémba waare wa déku yékutuwa taambamba randékwa. Wamba rate néma du wa randékwa, Gotna kundi kure gaayakwa duale akwi néma duké waak. Néman Du rate akwi néma duwat wa taalékérandén.


Mat 25 | `WOS | STEP | Wun hundi wataka dé Jisas angi hundi wa: “Wambula yatewuka nukwa God néma du reta du takwaka hatitendéka angi dé. Du nak takwa héranjoka dé ya. Yandéka wayikana takwa tamba yéti deka lam hérae hura di déré xéta hura ye du takwa hérandét hénoo sanjoka di yambumbu yi.\nTamba yéti wayikana takwaka dé Jisas sataku hundi wa\n1 Wun hundi wataka dé Jisas angi hundi wa: “Wambula yatewuka nukwa God néma du reta du takwaka hatitendéka angi dé. Du nak takwa héranjoka dé ya. Yandéka wayikana takwa tamba yéti deka lam hérae hura di déré xéta hura ye du takwa hérandét hénoo sanjoka di yambumbu yi. 2 Wunde takwa natamba xékélakikwa takwa di. Takwa natamba di wangété takwa di. 3 Wangété takwa di deka lam hura yita di ya xéréké hulingu nawulak akwi hura yihambandi. 4 Hura yihafi yandaka di xékélakikwa takwa deka lam hura yita ya xéréké hulingu nawulak akwi di hura yi. 5 Ye yambumbu rendaka dé takwa hératekwa du bari yahambandé. Yahafi yandéka wunde takwana dama xéndi yandéka di hwa.”\n6 “Nyéndé gan du nak dé angi némafwimbu wa, ‘Mé xé. Takwa hératekwa du andé yae. Guni ye yambumbu déré xe guni hura yatanguni.’ 7 Wungi wandéka wun hundi xékétaka di wunde takwa atéfék waréngéna raama di deka lamna wik husoré. 8 Husoréndaka di wangété takwa di xékélakikwa takwaré wa, ‘Guni nanika ya xéréké hulingu nawulak mé hwe. Nana lam hiyatandé.’ 9 Wungi wandaka di xékélakikwa takwa diré wa, ‘Yingafwe! Ané ya xéréké hulingu nawulak male dé té. Nani gunika gu nawulak hwembet, nana lam atéfék hiyatandé. Guni sétoaré sé ye guni nawulak héra.’ 10 Wungi wandaka di wun hulingu héranjoka yindaka dé takwa hératekwa du ya. Yandéka di xékélakikwa takwa déré hura ye di hénoo satendaka geré wulayi. Wulayindaka di gena yambu téfi.”\n11 “Hukémbu wangété takwa yae di wa, ‘Néma du, néma du, nanika yambu mé nafwimét bu gwandekwa.’ 12 Wungi wandaka dé takwa hératekwa du diré wa, ‘Yingafwe. Mwi hundi wuni guniré we. Wuni gunika xékélakihambawuni.’ Wungi dé wangété takwaré wa.”\n13 Wun hundi wataka Jisas dé diré wa, “Wun hundika sarékéta wunika akwi mé saréké. Wambula yatewuka nukwaka guni xékélakihambanguni. Xékélakihafi yata guni wunika haxéta re xétanguni.”\nJémba yakwa du hufukéka dé Jisas sataku hundi wa\n14 Wun hundi wataka dé Jisas ané sataku hundi wa: “Wambula yatewuka nukwa God néma du reta du takwaka hatitendéka angi dé. Néma du nak dé nak getéfaré yinjoka déka jémba yakwa duré wandéka yandaka dé diré wa, di déka yéwa hérae wun yéwa wali jémba yandate. 15 Wataka deka hambukéka xékélakita dé dika nak nak yéwa mune hwe. Nakéka dé dumi natamba bangi yéwa hwe (K5,000). Nakéka dé dumi yéték bangi yéwa hwe (K2,000). Nakéka dé dumi natafa bangi yéwa hwe (K1,000). Wungi hwetaka dé yi. 16 Yindéka bangi natamba yéwa hérandé du bari ye wun yéwambu jémba ye dé yéwa nawulak akwi héra. 17 Bangi yéték yéwa hérandé du dé akwi wun yéwambu jémba ye dé yéwa nawulak akwi héra. 18 Bangi natafa yéwa hérandé du dé wun yéwambu jémba yahambandé. Dé hari wun yéwa wekwa xae dé rémétaka.\n19 “Hukémbu séfélak bafu yindéka dé néma du wambula ya, déka jémba yakwa duka. Yae dé dika hwendén yéwaka dé di wali hundi bulé. 20 Buléndéka dé bangi natamba yéwa hérandé du wun yéwa hura yae hweta dé wa, ‘Néma du, méni wunika bangi natamba yéwa méni hwe. Némbuli mé xé. Wun yéwambu jémba ye wuni bangi natamba akwi héra.’ 21 Wungi wataka bangi tamba yéték yéwa hwendéka dé déka néma du wa, ‘Méni yikafre jémba yakwa du méni. Mawuli yawuka makimbu méni jémba ya. Méni yikama jooka méni jémba hati. Hatimékaka wawut méni séfélak jonduka néma du retaméni. Méni wuni wali reta, ani yikafre mawuli yata jémba retaani.’\n22 “Dé wungi wandéka dé bangi yéték yéwa hérandé du yae dé wa, ‘Néma du, méni wunika bangi yéték yéwa méni hwe. Némbuli mé xé. Wun yéwambu jémba ye wuni bangi yéték yéwa akwi héra.’ 23 Wungi wataka bangi yétiyéti yéwa (4,000) hwendéka dé déka néma du wa, ‘Méni yikafre jémba yakwa du méni. Mawuli yawuka makimbu méni jémba ya. Méni yikama jooka méni jémba hati. Hatiméka wuni wawut méni séfélak jonduka néma du retaméni. Méni wuni wali reta, ani yikafre mawuli yata jémba retaani.’\n24 “Dé wungi wandéka dé bangi natafa yéwa hérandé du yae dé wa, ‘Néma du, wuni ménika wuni xékélaki. Méni du takwaka saréfa nahafiméni. Méni sehafi yamén yawimbu méni hénoo hérae. Méni jémba yahafi yamén héfambu méni jondu hérae. 25 Wuni ménika roota wuni héfambu wekwa xae ména yéwa rémé. Wambula hérae wuni ména yéwa ménika wuni hura ya. Mé héra.’ 26 Wungi wandéka dé néma du déka wa, ‘Méni haraki sémbut huruta jémba yahafi du méni. Méni wunika angi méni saréké. Wuni du takwaka saréfa nahafiwuni. Wuni sehafi yawun yawimbu wuni hénoo hérae. Wuni jémba yahafi yawun héfambu wuni jondu hérae. 27 Wungi sarékéta métaka méni wuna yéwa hura ye yéwa takandaka gembu takahafi ya? Méni wumbu takamét wuni wambula yae wun yéwa héraata yéwa nawulak akwi hératawuni.’ 28 Wungi wataka dé jémba yakwa du nakré wa, ‘Guni déka hwewun yéwa hérae guni bangi tamba yéti yéwa hérandé duka hwetaméni. 29 Wuni jondu hérandé duka hwewut, dé séfélak jondu hératandé. Du nak joo hérahafi yandét, wuni déka takandén joo hérawut dé baka retandé.” 30 Wumba haraki saraki jémba yandé duré hérae hafwaré yakisangwandétanguni. Yakisangwandéngut dé halékingambu retandé. Wun hafwambu retekwa du takwa néma hangéli héraata némbi tita gératandi.’ Wungi dé néma du wa.”\nJisas néma du reta hurundan sémbut hasa hwetendékaka dé wa\n31 Wun hundi wataka dé Jisas angi wa: “Hukémbu Duna Nyan némafwi hambuk héraata nukwa hanyikwa maki hanyita yatandé, déka ensel wali. Yae dé yikafre male jambémbu néma du retandé. 32 Dé wandét ané héfambu rekwa atéfék du takwa déka makambu hérangwandéndat dé diré xarémonitandé, sipsip balika hatikwa du xarémonindéka maki. Sipsip balika hatikwa du dé jémba yata sipsip bali meme bali xarémonindéka di sipsip bali nak hafwaré yindaka di meme bali nak hafwaré di yi. 33 Wungi xarémonindét di sipsip bali déka yika tambambu téndat, di meme bali déka aki tambambu tétandi. 34 Téndat wun néma du déka yika tambambu tétekwa du takwaka angi watandé, ‘Wuna yafa God guniré dé yikafre huru. Hanja ané hafwa huratakataka dé guna jémba retenguka hafwa dé jémba huru. Némbuli wun hafwaré sa guni wulayi. 35 Hanja wuni hénoo wali rewuka guni wunika hénoo hwe. Hulinguka hiyawuka guni wunika hulingu hwe. Wuni nak téfambu yawuka guni wunika xékélakihafi yata wuniré yikafre huruta guna geré hura yi. 36 Wuni nukwa wur yike baka téwuka guni wunika nukwa wur hwenguka wuni naki. Wuni bar hiyawuka guni wuniré yikafre huru. Wuni séndé gembu hwawuka guni yae guni wuniré xé. Wungi hurungunka némbuli yikafre hafwambu jémba retanguni.’\n37 “Wungi wandét yikafre sémbut hurukwa du takwa angi watandi, ‘Néma Du, yinga nukwa méni hénoo wali reméka nani ménika hénoo hwe? Yinga nukwa méni hulinguka hiyaméka nani ménika hulingu hwe? 38 Yinga nukwa méni nak téfambu yaméka nani méniré nana geré hura yi? Yinga nukwa méni nukwa wur yike baka téméka nani ménika nukwa wur hwe? 39 Yinga nukwa méni bar hiyaméka nani méniré yikafre huru? Yinga nukwa méni séndé gembu hwaméka nani méniré xénjoka yi?’ 40 Wungi wakwexékéndat dé néma du dika angi watandé, ‘Mwi hundi wuni guniré we. Guni wuna hundika xékékwa baka du takwa nakéka yikafre huruta guni wunika akwi yikafre guni huru.’\n41 “Wungi wataka dé déka aki tambambu tétekwa du takwaka angi watandé, ‘God gunika hu wundé hwendé. Némbuli guni wuniré yatakataka ya yanékwa hafwaré yitanguni. Wun ya yamba hiyakéndé. Hanja God wun hafwa hurataka dé wa, Satan déka du wali wun haraki hafwambu rendate. Wandén hafwaré yitanguni. 42 Hanja wuni hénoo wali rewuka guni wunika hénoo hwehambanguni. Hulinguka hiyawuka guni wunika hulingu hwehambanguni. 43 Wuni nak téfambu yawuka guni wuniré guna geré harihambanguni. Wuni nukwa wur yike baka téwuka guni wunika nukwa wur hwehambanguni. Wuni bar hiyawuka, séndé gembu akwi hwawuka guni wunika yae xéhambanguni.’\n44 “Wungi wandét di akwi watandi, ‘Néma Du, yinga nukwa méni hénoo hulinguka hiyaméka xe nani ménika hénoo hulingu hwehafi ya? Yinga nukwa méni nak téfambu yaméka, nukwa wur yike baka téméka, méni bar hiyaméka, séndé gembu hwaméka, xe nani méniré yikafre huruhafi ya?’ 45 Wungi wandat néma du dika angi watandé: ‘Mwi hundi wuni guniré we. Guni wuna hundi xékékwa baka du takwa nakéka yikafre huruhafi yata guni wunika akwi yikafre huruhafi ya. Dika hu hweta wunika akwi guni hu hwe.’\n46 “Dé wungi wandét di haraki hafwaré yitandi. Ye némafwi hangéli héraata di wumbu retandi, wungi re wungi re. Di rendat di yikafre sémbut hurundé du takwa yikafre getéfaré ye wungi re wungi re jémba retandi.” Wungi dé Jisas wa.


Galesiaba 4 ABTNT - Kudi las wawo wakweké wunék, Got - Bible Search\nGalesiaba 3 Galesiaba 5\nDéknyényba baagwit gidan du pulak re bulaa Gotna baadi naané ro\n1Kudi las wawo wakweké wunék, Got gunat wawo kutkalé yadéranké. Guné miték kutdénggunuké wuné wakweyo. Yaapa nak kiyaaké yate, déku makwal nyaanét déku gwalmu akwi kéraaduké watakne, kiyaadu wani nyaan wani gwalmu bari kéraamarék yaké dé yo, dé wekna makwal nyaan radékwa bege. Dé radu némaan du nak dérét kure téte déké miték véké dé yo. Védu wani nyaan némaan duna kudi véknwute baagwit gidan du pulak raké dé yo. Rate déku yaapa kwayédén gwalmuké téségémarék yaké dé yo. 2Makwal nyaan radékwa tulé némaan du nak déku gwalmu déké wawo miték véké dé yo. Kukba, déku yaapa déknyényba wadén tulé, wani du nyaan némaan ye déku yaapana gwalmu kérae wani muké téségéké dé yo.\n3*Déknyényba naané Gotna baadi ramarék yate wani makwal nyaan pulak naané rak. Rate naané kéni képmaaba rakwa duna apa kudi miték véknwuk. Véknwunaka wani apa kudi naanéké apa yadéka naané baagwit gidan du pulak naané rak. 4*Waga ranaka Got déku mawuléba wadén tulé wadéka déku nyaan Krais Jisas dé giyaak. Giyaadéka taakwa nak lé dérét kéraak. Lé Judana taakwa rate dérét kéraaléka dé Judana du dé rak. Judana du rate dé akwi Juda wani tulé yadan pulak, dé Moses wakwen apa kudi véknwuk. 5Dé naanat kutkalé yaké nae dé giyaak. Moses wakwen apa kudi naanéké apa yamarék yadu naané baagwit gidan du pulak ramarék yate miték rate Gotna baadi ranoké nae, dé giyaak.\n6*Bulaa guné Gotna baadi guné ro. Naané akwi Gotna baadi naané ro. Ranaka déku nyaan naanéké dérét waatadéka Got wadéka déku nyaanna Yaamabi naana mawuléba wulae dé naana mawuléba tu. Téte naanat kutkalé yadéka naané Gotké kutdéngte naané dérét wao, “Naana yaapa.” Waga waate naané miték wo. 7*Gotna nyaanna Yaamabi naana mawuléba waga tédéka Moses wakwen apa kudi naanéké apa yamarék yadéka naané baagwit gidan du pulak kaapuk ranakwa. Bulaa naané Gotna baadi rate naané miték ro. Rate naané déku yéknwun mu akwi kéraaké naané yo, Got déknyényba déku baadiké wani mu kwayéké wadén bege.\nPol Galesiaké dé sanévéknwu wanévéknwuk\n8*Déknyényba guné Gotké kaapuk kutdénggunén. Yate guné kwatkwa rate guné kés pulak nak pulak yénaa gorét waatak. Wani mu wan Got kaapuk. Derét waatate deké male guné sanévéknwuk. 9Bulaa guné Gorét guné kutdéngék. Kutdénggunéka dé Got gunat dé kutdéngék. Wan némaa mu. Got gunat kutdéngdéka samuké guné déké kuk kwayéte guné déknyényba rate waatagunén mat tépa waataké guné mawulé yo? Samuké guné tépa mawulé yo wani muké? Wani mu wan apa yamarék yakwa mu. Gunat kutkalé yamarék yakwa mu. Guné derét tépa waataké mawulé yate kapéredi mu guné yo. 10*Gunéké wuné sanévéknwu wanévéknwu. Guné Judana yaap ra tuléké sanévéknwute guné nyaa, baapmu, kwaaré, wani tuléké las guné wo, “Wan némaa tulé. Wani tulé naané Moses wakwen apa kudi véknwute yaap raké naané yo. Waga rate naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké naané yo.” Naate wagunéka guna mawulé waagété dé yak. Yadéka guné déknyényba yagunén pulak tépa yate guné yéknwun mu kaapuk yagunékwa. 11Yagunéka wuné wup yate wuné wo, “Galesia wale rate Gotna jébaa yate déku kudi wuné wakwek. Sal Galesia bari yékéyaak yaké de yo wani kudiké? Sal yawurékwa jébaa bakna yéké dé yo?”\n12-13*Guné Galesiaba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa, gunat wuné wakweyo. Wuné Gotké miték sanévéknwute miték rawurékwa pulak ragunuké mawulé yate, gunat wuné wakweyo. Déknyényba Moses wakwen apa kudi gunéké apa yamarék yadén pulak, Moses wakwen apa kudi bulaa wunéké apa kaapuk yadékwa. Yate wuné miték ro. Guné waga ragunuké mawulé yate gunat wuné wakweyo. Gunébu kutdéngék. Déknyényba batnyé yae wuné guné wale rasaakuk, apakélé kiyakiya yadéka yaabuba yéké yapatiwurén bege. Rate wuné gunat Krais Jisasna kudi wakwek. Wakwewuréka guné wunat kapéredi mu las kaapuk yagunén. 14Kiyakiya yadéka guné wale rawuréka guné wunéké kaapuk kuk tiyaagunén. Yate wunéké kaapuk wulkiyaa yagunén. Guné wunéké mawulé yate guné wunat kutkalé yak. Got wale re déku kudi kure giyaakwa dut kutkalé yagunéran pulak, guné wunat kutkalé yak. Guné Krais Jisasnyét kutkalé yagunéran pulak, guné wunat kutkalé yak. 15Wani tulé guné wunéké wuna kudiké wawo guné mawulé yak. Wan adél kudi wuné wakweyo. Wani tulé guné wunat tépa kutkalé yaké guné mawulat kapére yak. Wani tulé guné wunéké yéknwun mu male tiyaaké guné mawulé yak. Yate guné guna méni tiyaate wunat kutkalé yagunu mukatik, guné guna méni tiyaaké mawulé yakatik guné yak. 16*Bulaa guné wunéké mawulé kaapuk yagunékwa. Wuné gunat némaanba kudi wakwewurék bulaa guné wuna kudiké kélik yate wuna maama guné ro. Waga wuné sanévéknwu.\n17Mé véknwu. Du las de gunat wo, “Guné Moses wakwen apa kudi véknwute yéknwun mu yakwa du taakwa raké guné yo.” Naate wate de guna yéba kevéréknu. Kevérékte de gunéké kaapuk sanévéknwudakwa. Guné wuna kudi véknwumarék yate deku kudiké mawulat kapére yagunuké, de sanévéknwu. 18De guna yéba waga kevérékte de gunat kutkalé yaké sanévéknwudo mukatik, wan yéknwun. De guna yéba kevérékgé mawulé yate, wuné guné wale rawurékwa tulé, wuné séknaaba rawurékwa tulé wawo, guna yéba kevérékdaran wan yéknwun. Wuné guné wale rawurékwa tulé male guna yéba kevérékdaran wan yéknwun kaapuk.\n19Guné wuna kudi véknwe wuna baadi pulak rakwa du taakwa, gunéké wuné sanévéknwu wanévéknwu. Gunéké sanévéknwuréka wuna mawulé kapére dé yo. Nyaan kéraaké kaagél kutkwa taakwa nyaan bari kéraaké mawulat kapére yalékwa pulak, guné Krais Jisas wale nakurak mawulé bari yate ragunuké wuné mawulat kapére yo. 20Kape du taakwa. Gunéké sanévéknwu wanévéknwute wuné bulaa guné wale raké wuné mawulat kapére yo. Guna ménidaama véte guné wale kudi bulké wuné mawulé yo. Nyégaba gunat wakwemuké kélik wuné yo. Samu kudi wakwewuru guna mawulé yéknwun yaké dé yo? Kaapuk kutdéngwurén.\nYega bét Seraké Pol dé aja kudi wakwek\n21Guné las guné wo, “Moses wakwen apa kudi naanéké apa yadu naané wani kudi véknwute Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké naané yo.” Naate wakwa du taakwa guné Moses wakwen apa kudiké kaapuk miték kutdénggunén. Guné miték kutdénggunuké kudi las wawo wakweké wuné yo. 22*Mé véknwu. Gotna nyégaba kudi las dé kwao, Ebrayamké. Dé nyaan vétik dé yak. Nyaan nak déké jébaa yakwa taakwa léku yé Yega lé kéraak. Lé baagwit gidan taakwa pulak rate lé Ebrayamké jébaa yak. Nyaan nak déku bapa taakwa léku yé Sera lé kéraak. Lé baagwit gidan taakwa pulak ramarék yate bakna miték lé rak. 23*Ebrayamké jébaa yakwa taakwa lé kéni képmaaba rakwa taakwa pulak lé nyaan nak kéraak. Déku yé Ismal. Ebrayamna bapa taakwa Sera nyaan kéraamarék yakwa taakwa raléka Got lérét kudi wakwetakne, “Wan adél” naadéka kukba lé nyaan nak kéraak. Déku yé Aisak.\n24*Wuné wani taakwaké wakwete wuné aja kudi wakwek. Gotna kudiké wuné wakwek. Wuné baagwit gidan taakwa pulak rate Ebrayamké jébaa yakwa taakwa Yegaké wakwete, wuné Mosesnyét Got wakwedén kudiké wuné wakwek. Moses nébuba nak radéka Got wani kudi dé wakwek. Wani nébuna yé Sainai. Got wani apa kudi Mosesnyét wadéka wani kudi véknwukwa du taakwaké dé wani kudi apa yak. Kukba yae wani kudi véknwukwa du taakwaké wawo dé wani kudi apa yak. Yadéka de akwi baagwit gidaka nak duké jébaa yakwa du taakwa pulak de rak. 25Wuné baagwit gidan taakwa pulak rate Ebrayamké jébaa yakwa taakwa Yegaké wakwete, wuné Sainai nébuké wawo wuné wakwek. Wani nébu Arebiana képmaaba dé tu. Kéni tulé tékwa gayé Jerusalemké wawo wuné wakwek. Jerusalem wan akwi Judana du taakwana néwaage. Wani du taakwaké dé Moses wakwen apa kudi dé apa yo. Yadéka de nak du gidaka deku jébaa yakwa du taakwa pulak de ro. 26Wuné gidan taakwa pulak ramarék yate miték rakwa taakwa Seraké wakwete, wuné nak gayéké wuné wakwek. Wani gayé wan nak pulak Jerusalem. Wan Gotna gayé. Naané Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa wan naana gayé. Moses wakwen apa kudi naanéké apa yamarék yadéka naané gidan du taakwa pulak ramarékyate naané miték ro.\n27*Déknyényba du nak dé kéni aja kudi Gotna nyégaba kavik:\nNyéné nyaan témarék yan taakwa, nyéné takwasék yaké nyéné yo.\nNyéné nyaan kéraamarék yan taakwa, yéknwun mawulé yate takwasék yaké nyéné yo.\nNyéna du nyénat walkamu tulé kulaknyénytakne nak taakwat yadu nyéné kawi taakwa rate nyéné wup yamarék yaké nyéné yo.\nKukba nyéna képmawaara wupmalemu raké de yo. Rate nyéna képmawaara du ra taakwana képmawaarat talaknaké de yo.\nWaga dé kavik, baagwit gimarék yadan taakwa léku képmawaaraké wawo. Léku képmawaara wan naané Krais Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwa. Naanéké Moses wakwen apa kudi apa yamarék yadéka naané gidan du taakwa pulak ramarék yate naané miték ro.\n28Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa, mé véknwu. Déknyényba Got Ebrayamét dé wak, “Méné nyaan nak yaké méné yo. Wan adél.” Naate wadéka Ebrayamna taakwa Sera lé Aisaknét kéraak. Naanéké wawo Got dé adél kudi wakwek. Wakwedék naané Aisak pulak naané ro. 29Baagwit gidan taakwa pulak rate, Ebrayamké jébaa yakwa taakwa Yega, lé maknanyan kéraak. Gotna Yaamabi lérét kudi wakwemarék yadéka lé kéni képmaaba rate yakwa taakwa pulak yate lé nyaan kéraak. Ebrayamna bapa taakwa Sera baagwit gidan taakwa pulak ramarék yate kukba lé nyaan kéraak. Gotna Yaamabi lérét kudi wakwetakne, “Wan adél” naadéka, lé kéni képmaaba rakwa taakwa pulak yate lé nyaan kéraak. Kéraaléka kukba dé maknanyan Ismal déku wayékna Aisaknét yaalébaanék. Yadén pulak, bulaa de naana maama naanat de yaalébaanu. Naana maama de wo, “Moses wakwen apa kudi deké apa yaduké naané mawulé yo.” Naate wate de Krais Jisasna jébaaba yaale Gotna Yaamabi kure tékwa du taakwa naanat de yaalébaanu.\n30*Baagwit gidan taakwa pulak rate, Ebrayamké jébaa yakwa taakwa léku nyaanké, Gotna nyégaba kéni kudi dé kwao: Got dé Ebrayamét wak, “Ména bapa taakwana nyaan maknanyanét waménén gwalmu kukba kéraaké dé yo. Baagwit gidan taakwa pulak rate ménéké jébaa yakwa taakwana nyaan maknanyanét waménén gwalmu las kéraamarék yaké dé yo. Dé wani gwalmu kéraamuké, méné waménu baagwit gidan taakwa pulak rate ménéké jébaa yakwa taakwa léku nyaan wale, ménat kulaknyénytakne yéké bét yo.” Naate dé Got wak Ebrayamét.\n31Krais Jisasna jébaaba yaale wuna némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, mé sanévéknwu. Naané baagwit gidan taakwa pulak rate Ebrayamké jébaa yakwa taakwana nyaan pulak, kaapuk ranakwa. Naané baagwit gimarék yadan taakwa pulak rate déku bapa taakwana nyaan pulak, naané ro. Rate naané nak du gidaka deku jébaa yakwa du pulak kaapuk ranakwa. Moses wakwen apa kudi naanéké apa yamarék yadéka naané Krais Jisaské miték sanévéknwute miték naané ro.


Rev 3 | `WOS | STEP | Wun hundi wataka dé angi wa, “Méni Sardismbu reta wuna hundi xékékwa du takwana enselka angi hayitaméni: “Wuni Godna Hamwinya angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk hura téta wuni hunkwari angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk wuni hura té. Hura téta wuni ané hundi méniré we. Wuni yamén atéfék jémbaka wuni xékélaki. Du nawulak ménika angi di wa, ‘Dé huli du maki dé re.’ Wungi wataka xékélakihambandi. Méni bu hiya.\nSardiska wandén hundi\n1 Wun hundi wataka dé angi wa, “Méni Sardismbu reta wuna hundi xékékwa du takwana enselka angi hayitaméni:\n“Wuni Godna Hamwinya angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk hura téta wuni hunkwari angé tamba yétiyéti angé tamba hufuk wuni hura té. Hura téta wuni ané hundi méniré we. Wuni yamén atéfék jémbaka wuni xékélaki. Du nawulak ménika angi di wa, ‘Dé huli du maki dé re.’ Wungi wataka xékélakihambandi. Méni bu hiya. 2 Yamén jémba dé Godna makambu téta wun jémba haraki dé té. Ménimbu nawulak yikafre jondu dé re. Méni sé raama wun yikafre jonduré yikafre huru, di jémba téndate. Méni diré yikafre huruhafi yamét, wun yikafre jondu akwi hiyatandi. 3 Wungi maki méni hanja xékéta héramén hundika wambula mé saréké. Sarékéta wun hundi hulukita némbuli hurumén haraki saraki sémbut yatakataméni. Méni raméhafi yamét, wuni sélé héraakwa du yandaka maki yatawuni. Wuni ménimbu xakutewuka nukwaka yamba xékélakikéméni. 4 Ména du takwa nawulak di méni wali Sardismbu reta di haraki saraki sémbut huruhafi yata di deka nukwa wurmbu gélingali takahambandi. Di yikafre sémbut male hurundanka hukémbu di wama nukwa wur sandata wuni wali féta yitandi. 5 Sarékéngwandékwa du takwa wama nukwa wur sandatandi. Deka xi dé re Godna nyingambu. Wun nyingambu God wali retekwa du takwana xi dé re. Wunde xi yamba hérekikéwuni. Wuni wuna yafa God akwi déka ensel akwi deka makambu téta wunde du takwaka angi watawuni, ‘Di wuna du takwa di.’\n6 “Wungi dé Godna Hamwinya wuna hundi xékékwa du takwaré wa. Guna waan téndét, guni wun hundi mé jémba xéké.”\nFiladelfiaka wandén hundi\n7 Wun hundi wataka dé angi wa, “Méni Filadelfiambu reta wuna hundi xékékwa du takwana enselka angi hayitaméni:\n“Wuni Godna du reta wuni yikafre sémbut male huru. Wuni mwi hundi wuni we. Wuni Devitna ki wuni hura té. Wuni yambu nafwiwut, nak du wun yambu yamba téfikéndé. Wuni yambu téfiwut, nak du wun yambu yamba nafwikéndé. Wuni ané hundi méniré wuni we. 8 Wuni yamén atéfék jémbaka wuni xékélaki. Méni yalefu hambuk héraata wuna hundi xékéta wawun maki huruta roohafi yata méni angi wa, “Wuni Jisaska wuni jémba saréké.” Waménka wuni yambu nak wuni nafwi, ména makambu. Du nak wun yambu yamba téfikéndé. 9 Du takwa nawulak di angi wa, ‘Nani Judana du takwa reta nani Godna nyangwal nani re.’ Wungi wata di yénataka hundi wa. Di Satanéna hémémbu di re. Mé xéké. Wuni wunde du takwaré watawuni, di ménika yae ména man mombu hwati séndate. Hwati séta di wuni ménika némafwimbu mawuli yawukaka xékélakitandi. 10 Hanja wuni méniré hambuk hundimbu wa, du nawulak méniré haraki hurundat, méni wendé nahafi yata jémba téméte. Méni wungi téménka ané héfambu rekwa atéfék du takwaré hurukwexétewuka nukwa xakundét, wuni méniré yikafre hurutawuni, méni jémba reméte. 11 Wuni ménika bari yatawuni. Méni héramén jonduré mé huluki, du nak hérateméka anéngambambu sandandaka yikafre male joo hérandémboka. 12 Wuni wawut sarékéngwandékwa du takwa hwaar maki tétandi, Godna tempelmbu. Di wun tempelmbu God wali jémba tétandi, wungi té wungi té. Wumbu téndat, wuni wuna Godna xi deka séfimbu hayitawuni. Wuni Godna getéfana xi Huli Jerusalem akwi deka séfimbu hayitawuni. Hukémbu God wandét wun getéfa Jerusalem Godmbu gayatandé. Wuna huli xi akwi hayitawuni.\n13 “Wungi dé Godna Hamwinya wuna hundi xékékwa du takwaré wa. Guna waan téndét, guni wun hundi mé jémba xéké.”\nLaodisiaka wandén hundi\n14 Wun hundi wataka dé angi wa, “Méni Laodisiambu reta wuna hundi xékékwa du takwana enselka angi hayitaméni:\n“Wuni mwi hundi wakwa du. Godna hundika wuni mwi hundi male wuni we. God wuniré wandéka maki male wuni we. God huratakandén atéfék jondu wunimbu dé tale xaku. Wuni méniré angi we. 15 Wuni yamén atéfék jémbaka wuni xékélaki. Méni nu hulingu maki yingafwe. Méni yanéndé hulingu maki yingafwe. Méni nu hulingu yanéndé hulingu maki téméte wuni mawuli ye. 16 Méni nu hulingu maki téhafi yata yanéndé hulingu maki téhafi yaménka wuni wuna hundimbu méniré gwiyatawuni. Gwiyaata ménika hu hwetawuni. 17 Méni angi méni we, ‘Wuni xérénjuwi mama du wuni. Wuni séfélak yéwa jondu bu hérawu. Joo nakéka fatikéhambawuni.’ Wungi wata méni xékélakihambaméni. Méni Godna makambu haraki reta xak wali reta jambangwe du méni re. Méni dama hiyandé du maki méni re. Méni nukwa wur sandahafi du maki méni re. 18 Wungi reméka wuni méniré ané hundi we. Méni mé yae yéwa hweta yikafre male ya yanéndé gol motu wunimbu héra, méni xérénjuwi mama du renjoka. Méni yéwa hweta wama nukwa wur akwi wunimbu mé héra, méni wun nukwa wur sandamét, du takwa ména séfiré xéhafi yandat, méni roohafi yanjoka. Méni yéwa mé hweta yikafre marasin akwi wunimbu héra, méni ména damambu takata jémba xénjoka. 19 Wuni némafwimbu mawuli yawuka du takwaré wuni hambuk hundimbu wata wuni diré xiya, di yikafre sémbut male hurundate. Wunka sarékéta méni hurumén haraki saraki sémbut yatakataka yikafre sémbut male hurunjoka némafwimbu mawuli yataméni.\n20 “Mé xéké. Wuni gena fétémbu téta guniré wuni wa, guni wun yambu wunika nafwingute. Du nak wuna hundi xékéta gena yambu nafwindét, wuni wulaaye dé wali retawuni. Reta wuni dé wali hénoo sawut, dé wuni wali satandé. 21 Hanja wuni némafwi hambuk yata Satanéna hambukré wundé sarékéngwandéwu. Sarékéngwanda némbuli wuna yafa wali wuni re, déka néma du rendéka jambémbu. Sarékéngwandékwa du takwaré watawuni, di wuna néma du rendéka jambémbu wuni wali rendate.\n22 “Wungi dé Godna Hamwinya wuna hundi xékékwa du takwaré wa. Guna waan téndét, guni wun hundi mé jémba xéké.”


Act 16 | `WOS | STEP | Pol dé yi, Derberé. Ye hukémbu dé Listraré yi. Jisasna hundi xékékwa du nak déka xi Timoti Listrambu dé re. Déka ayiwa akwi lé Jisaska jémba saréké. Lé Judana takwa lé. Déka yafa dé Grikna du dé.\nTimoti dé Pol wali yi\n1 Pol dé yi, Derberé. Ye hukémbu dé Listraré yi. Jisasna hundi xékékwa du nak déka xi Timoti Listrambu dé re. Déka ayiwa akwi lé Jisaska jémba saréké. Lé Judana takwa lé. Déka yafa dé Grikna du dé. 2 Jisaska jémba sarékéta Listrambu rekwa du takwa, Aikoniamémbu rekwa du takwa akwi di Timotika wa, “Wu yikafre du dé.” Wungi di wa. 3 Pol dé mawuli ya, Timoti dé wali yindéte. Mawuli yata dé wun héfambu rekwa Judana duka sarékéta dé Timotina séfi séké. Wumbu rekwa Judana du atéfék di xékélaki, Timotina yafa Grikna du dé. Xékélakindaka dé Pol di Timotika mawuli yandate dé déka séfi séké. Sékéndéka di Pol, Sailas, Timoti wungi di yi. 4 Atéfék getéfaré yita di Jisasna hundi xékékwa du takwaré wa, Jerusalemémbu reta Jisasna aposel, néma du akwi wandan hundika, di wandan maki hurundate. 5 Di diré hundi wandaka di Jisasna hundi xékékwa du takwa xéké. Xékéta Jisasna hundi yatakahafi yata di hambuk ye re. Atéfék nukwa séfélak du takwa akwi di Jisaska jémba saréké.\nMasedoniana duré dé Pol xé\n6 Tale Pol déka du wali di Esiana héfaré yita Jisasna hundi wanjoka hurundaka dé Godna Hamwinya diré tatéfi. Tatafindéka di Frigiana héfambu, Galesiana héfambu akwi yita 7 Misiana héfambu xaakwa di Bitiniana héfaré yinjoka di huru. Hurundaka dé Jisasna Hamwinya diré watéfi. 8 Wungi wandéka di Misiana héfambu ye di Troasré yi. 9 Ye gan Pol dé janji maki hwae dé xé, Masedoniana héfana du nak téndéka. Téta dé Polré wa, “Méni bari yae méni naniré yikafre hurutaméni.” 10 Wungi wandéka dé Pol wun hundi xékétaka raama wandéka nani xékélaki, God naniré dé wa, nani ye diré Jisasna hundi wambete. Xékélakita bari nani Masedoniana héfaré yinjoka nani yambuka hwaké. Wuni ané nyinga hayindé du wuni di wali yambuka hwaké.\nLidia lé Jisaska jémba saréké\n11 Gunjambémbu wara nani Troas yatakataka nani néma xérimbu ye nani Samotresré male wungi yi. Ye hwae ganémbambu raama Samotres yatakataka nani Neapolisré yi gunjambémbu. 12 Ye xaakwa gunjambé yatakataka nani Filipairé nani yi. Hanja séfélak Romna du deka héfa yatakataka ye di wun getéfambu re. Wun getéfa Masedoniana héfambu dé re. Dé néma getéfa dé. Nawulak nukwa nani wun getéfambu re. 13 Baka hwa nukwa getéfa yatakataka nani xériré yi. Yita angi nani saréké, “Wafewana Judana du takwa ambu hérangwanda retandi, God wali hundi bulénjoka?” Wungi sarékéta ye nani xé, takwa nawulak hérangwanda rendaka. Xétaka nani di wali reta hundi bulé. 14 Hundi bulémbeka lé takwa hési léka xi Lidia lé nana hundi xéké. taiatairambu hanja yae lé waka maki nukwa wur hweta lé yéwa héra. Lé Godna ximbu harékélékandé. Néma Du God léka mawuli nafwindéka lé Polna hundika jémba xéké. 15 Xékéléka nani léré Jisasna ximbu guré husandataka léka gembu rekwa du takwa atéfékré akwi nani Jisasna ximbu guré husanda. Guré husandambeka lé naniré wa, “Néma Duka jémba wuni saréké. Wu mwi hundi dé. Guni wuna hundi mwi hundi dé naata yae guni wuna gembu retanguni.” Wungi wata hambuk yaléka nani léka hundi xéka nani léka geré yi.\nPol bér Sailas Filipaimbu bér séndé gembu re\n16 Nak nukwa nani wambula yi, God wali hundi buléndaka hafwaré. Yimbeka lé jémba yata yéwa hérahafi yakwa takwa hési naniré yambumbu xé. Wule takwana mawulimbu haraki hamwinya nak dé té. Téta wandéka lé hukémbu xakutekwa jonduka wa. Séfélak du takwaré lé wa, diré hukémbu xakutekwa jonduka. Léka hatikwa du nawulak léré wandaka lé haraki hamwinyana hundi xékéta lé wun hundi wa. Wun jémba yaléka di wun du séfélak yéwa di héra. 17 Pol wali yimbeka lé nana hukémbu yita lé wanjita lé wa, “Wun du di Néma Du Godna jémba yakwa du di. Di God guniré yikafre huruta satanéna tambambu hératendéka yambu di guniré wakwe.” Wungi lé wa. 18 Séfélak nukwa lé wungi male huruléka hukémbu dé Pol wun jooka wendé naata hélék yata waleka dé wun haraki hamwinyaré wa, “Wuni Jisas Kraisna ximbu wuni méniré we, méni léré mé yatakataka gwande yi!” Wungi wandéka dé wun haraki hamwinya wule takwaré bari yatakataka dé yaange yi.\n19 Wule takwana néma du di xé, yéwa hérandaka yambu hényindéka. Xéta di Pol bér Sailasré huluki. Huluke hambuk ye di hérangwandéndaka hafwaré hura yi, deka néma duna makambu takanjoka. 20 Bérré hura ye di deka néma duré wa, “Ambére du Judana du bér. Bér nana getéfambu rekwa du takwaré bér haraki huru. 21 Bér nak maki sémbut nanika wakwe. Nani Romna du reta nani Romna néma duna hundi xékénjoka nani bér wambén hundi xékéhafi yata wambén maki yamba hurukéme.” 22 Wungi wandaka di séfélak du takwa bérré xiyanjoka di ramé. Raméndaka wunde néma du di wa, Pol bér Sailasna nukwa wur hangérika yakitaka bérré bangimbu xiyandate. 23 Wandaka di bérré séfélak yambu di xiya. Xiyataka di bérré séndé gembu taka. Takandaka di wunde néma du séndé geka hatikwa duré wa, “Méni bérka jémba hatitaméni, bér yaange yimbémboka.” 24 Wungi wandaka dé séndé geka hatikwa du wun hundika xékétaka dé Pol bér Sailasré hura ye dé nyéndék gembu takataka dé bérka man mina wekwambu husolotaka gindéka bér wungi re.\n25 Nyéndék gan Pol bér Sailas God wali hundi buléta bér Godna ximbu harékéndaka gwar bér wa, Godka. Wambéka di séndé gembu rekwa du xékéta di re. 26 Rendaka dé némafwi nono hurundéka bari dé séndé ge hambukmbu séngéné. Séngénéndéka di atéfék gena yambu di hafu di nafwi. Nafwindaka dé séndé gembu rekwa atéfék duna tambambu gindan sen di hafu di luku. 27 Lukundaka séndé geka hatikwa du waréngéna raama dé xé, séndé gena atéfék gena yambu nafwi téndaka. Xe dé wa, “Séndé gembu rendé atéfék du bu yaange yinda.” Wungi wataka dé xi warendaka yar hérae dé déka tambambu hura dé hafuré xiyae hiyanjoka dé huru. 28 Hurundéka dé Pol hambukmbu wata dé wa, “Méni hafuré haraki hurukéméni. Nani atéfék andé re.” 29 Wungi wandéka dé séndé geka hatikwa du dé hama yaka wandéka di fétékéra hura ya. Hura yandaka dé fétékéré wulaaye némafwimbu roondéka dé déka séfi géné. Généndéka dé Pol bér Sailaska hwati se. 30 Hwati sétaka raama dé bérré hafwaré hura gwande dé wa, “Yika du, méta yawut God wuniré yikafre hurundét wuni jémba reséketawuni?” 31 Wungi wakwexékéndéka bér wa, “Néma Du Jisaska jémba sarékémét, God méniré yikafre hurundét, méni ména hém akwi jémba reséketanguni.” 32 Wungi wataka bér déré Néma Duna hundi wa. Wambéka dé xéké. Déka gembu rekwa du takwaka akwi bér wun hundi wa. 33 Wambéka wumba gan male dé bérka séfimbu tékwa wasi bangimbu xiyandan dé yakwanyi. Yakwanyindéka bér Jisasna ximbu déré guré husanda. Déka hém atéfékré akwi bér Jisasna ximbu diré guré husanda. 34 Guré husandambéka dé bérré hura yi, déka geré. Hura ye dé bérka hénoo hwe. Hwendéka bér sa. Wun du déka hém wali Godka jémba sarékéta yikafre mawuli yata di mawuli sawuli ya.\n35 Ganémba di deka néma du deka gélinduré wandaka di séndé geré yi. Ye di séndé geka hatikwa duré wa, “Wumbére du mé takamét yimbé.” 36 Wungi wandaka dé séndé geka hatikwa du ye dé Polré wa, “Néma du di wa, béni yimbéte. Némbuli séndé ge yatakataka jémba yitambéni. Béna mawuli jémba tétandé.” 37 Wungi wandéka dé Pol gélinduré wa, “Ani Romna du ani. Romna néma du hatindaka deka ekombu ani re. Ani haraki saraki joo huruhambaani. Huruhafi yanaka di guna néma du di du takwana makambu di aniré baka xiya. Xiyataka di aniré séndé gembu takandaka ani re. Di wungi hurutaka némbuli anika fakuta di wa, ani nakélak yinate. Wungi yinat du takwa aniré yamba xékéndi. Wungi yingafwe. Wun néma du wungi yamba hurukéndi. Di hafu yae aniré yikafre hundi wata aniré yikafre hurundat, ani di wali yita séndé ge yatakataka yitaani.”\n38 Dé wungi wandéka di gélindu ye bérka hundi wa néma duré. Wandaka wun néma du Pol bér Sailasna hundi xékéta di roo, bér Romna du bér. 39 Roota di Pol bér Sailaska yi. Ye di wa, “Nani haraki saraki joo nani huru béniré. Wun jooka nani saréfa nae. Némbuli séndé ge yatakataka béni nani wali gwande yitambéni. Ye nana getéfa yatakataka nak getéfaré yitambéni. Wungi nani mawuli ye.” 40 Wungi wandaka bér Pol bér Sailas séndé ge yatakataka bér Lidiana geré yi. Ye Jisasna hundi xékékwa du takwaré xe bér diré yikafre hundi wa. Wambéka deka mawuli jémba téndéka bér wun getéfa yatakataka bér yi.


Mar 1 | `ABTWOSERA | STEP | An yéku kundi a, Gotna nyaan Jisas Kraiské.\n1An yéku kundi a, Gotna nyaan Jisas Kraiské.\n2Taale Gotna yémba kundi kwayétan du nak déku yé Aisaia Gotna nyéngaamba anga viyaatakandén:\n3Du yarékapuk taalémba du nak a waatékwa.\n4Jonna aasa dé kéraakapuk yalén sapak wa Aisaia wunga viyaatakandéka kukmba baptais kwayékwa du Jon yaténdén du yarékapuk taalémba. Yatéte déké yaan du dakwat anga wandén, “Guné vékungunén kapérandi mawulé ma yaasékangunék. Yangunu Gotna yémba gunat baptais kwayékawutékwa. Guné wunga yaasékatake Gotna yémba baptais kéraangunu Got guna kapérandi mawulé yasnyéputi-kandékwa.” Naandén. 5Wunga wandéka Jerusalemmba tékwa du dakwa, Judia distrikmba tékwa nak du dakwa waak, némaamba du dakwa wa déké yéndarén. Ye yandarén kapérandi muséké kalik yate wandaka Gotna yémba det baptais kwayéndén, Jordan kaambélémba.\n6Jon yéku laplapké, yéku kakémuké yamba vékulakandékwe wa. Dé kamelna yéwimba yaaténdarén laplapét gindén. Giye bulmakau sépémba yandarén lerét gindén. Jap, saam gék pulak musé waak wa kandén. 7Du dakwat anga kundi kwayéndén, “Wuna kukmba du nak dé a yaakwa. Déku mayé apa wa wuna mayé apat taalékéran. Dé néma du wa randékwa. Wuné baka du a téwutékwa. Téte yénga pulak déku jémbaa yaké wuté? Baka du téte déké jémbaa yaké yapatiwutékwa. 8Gunat Gotna yémba wa baptais kwayéwutén. Dé Gotna Yaamambi wa gunat kwayékandékwa.” Naandén Jon.\n9Wani sapak Jisas Nasaretmba yaandén. Wani gaayé Galili distrikmba wa téndékwa. Yaandéka Jon dat Jordan kaambélémba Gotna yémba baptais kwayéndén. 10Kwayéndéka dé gumba yaalatéte véndén. Nyét bari kepukandéka Gotna Yaamambi nyaamiyo pulak ye déké gaayandén. 11Gaayandéka kundi nak Gotna gaayémba anga wan, “Méné wuna nyaan wa. Ménéké néma mawulé wa yawutékwa. Ménéké wuna mawulé yékun yandékwa.” Naandén.\n12Gotna Yaamambi bari wandéka Jisas du yarékapuk taalat yéndén. 13Waaléwasa male tén taalat. Ye saambake nyaa dumi vétik (40) wamba kapmang yaréndéka Satan wa yaae déku mawulé yakwe véndén. Yandéka Gotna kundi kure gaayakwa dunyansé wa gaaye Jisasét yékun yandarén.\n14Kukmba néma du wandéka Jon kalapusmba kwaandéka Jisas yéndén Galili distrikét. Ye Gotna kundi anga kwayéndén. 15“Talimba Got wa wandén, dé néma du rate gunéké véké yandékwanngé. Bulaa Got néma du rate gunéké véké yandékwa sapak a yaakwa. Yaandékwanngé vékulakate guné guna kapérandi mawulé yaasékatake Gotna kundi ma vékungunék.” Naandén.\n16Jisas Galili néma gu kwaawu nak saku aarkémba yététe véndén Saimon déku waayéka Andruale bérku jémbaa yarémbéréka. Bérku jémbaa yate bét wani néma gu kwaawumba aaswut taakaréndarén gukwamiké. 17Vétake anga wandén, “Ma yaambénu wunale. Yaambénu bénat nak jémbaaké yakwasnyé-kawutékwa. Yakwasnyéwutu gukwami kutmbénén pulak du dakwa kéraakambénéngwa. Kéraambénu wuna kundi vékukandakwa.” Naandén. 18Naandéka bari aaswut yaasékatake waarape wa dale yémbérén.\n19De ayélap yépulak naae Jisas véndén Sebedina nyaan vétik Jems ambét déku waayéka Jonét. Bérku aapa Sebediale déku jémbaa yakwa dunyansale sékét bérku botmba randarén. Rate aaswut kururérémbéréka Jisas bérét wandén, dale yémbérénngé. Wandéka bérku aapa déku dunyansale botmba rakéséndaka bét bari yaasékatake Jisasale yémbérén.\n21Jisas déku dunyansale sékét yéndarén Kaperneamét. Ye saambake yare yaap yaré nyaa Gotna kundi bulndakwa gaamba wulaae du dakwat Gotna kundiké yakwasnyéndén. 22Apa tapa yate wa det Gotna kundi kwayéndén. Kwayéndéka apakundiké vékusékngwa dunyan wunga wakapuk yandaka du dakwa déku kundi vékute vatvat naate déké vékulaka vékulaka naandarén.\n23Yandaka kutakwa kulure kure yatékwa du nak wani gaat wulaandén. Wulaae Jisasét waate anga wandén, “Méné Nasaret du Jisas, nanat kamu yaké méné yaak? Nanat yaavan kurké méné yaak kapuk? Méné a vésékwutékwa. Méné Gotna yéku laku du wa.” Naandén. 25Naandéka Jisas kutakwat anga wandén, “Nyéné kundi bulké yambak. Wani du yaasékatake ma yaale yaange yényénu.” 26Naandéka lé wani duwat taakusoraktake némaanmba waatake wa yaale yaange yélén. 27Yaange yéléka akwi du dakwa véte vatvat naate deku kapmang bulte anga wandarén, “Yéki. Ani du kamu kulé kundi dé wo? Dé apamama yate kutakwat wandéka wa déku kundi vékundakwa.” 28Wunga wandaka de Galili distrikmba tékwa akwi gaayémba Jisaské kundi saapé yé yaayandarén.\n29Jisas Gotna kundi bulndakwa gaa yaasékatake yéndén. Jems, déku waayéka Jon, du ras waak, Jisasale wa sékét bari yéndarén. Ye Saimon ambét Andruna gaat wulaandarén. 30Saimonna naakumo baat yandéka kwaalén. Kwaaléka Jisasét bari wandarén léké. 31Wandaka wulaae léku taambamba kutndéka waarapléka baat késén. Yandéka lé kakému yaake kurure det kwayélén.\n32Garambu nyaa daawulindéka yaap yaré nyaa yéndéka de baat yakwa du dakwa nyambalé, sépémaalé kapére yan du dakwa nyambalé, kutakwa kulure kure yatékwa du dakwa nyambalésat waak wa Jisaské kure yéndarén. 33Kure ye wani gaayémba tékwa nak du dakwale jaawundarén gaa maakamba. 34Jaawuwe téndaka wa némaamba du dakwa nyambalésat kururéndén. Yatake wandéka némaamba kutakwa du dakwa nyambalésé yaasékandarén. Yaasékatake yaange yéké yandaka wa dé kutakwat waarundén, de déké kundi saapékapuk yandarénngé. Déké wa vékusékndarén.\n35Ganmbamba yé gérkapuk téndéka Jisas waarape gwaande yéndén, du dakwa yarékapuk taalat. Ye wamba Gorale kundi bulndén. 36Bulréndéka Saimon déku duwale sékét Jisaské waakndarén. 37Waake vétake dat anga wandarén, “Akwi du dakwa ménéké waakpatindakwa.” Naandarén. 38Naandaka anga wandén, “Deké nakapuk katik waambule yéké wuté. Nané nak gaayét ma yékwak. Wani gaayémba waak Gotna kundi kwayékawutékwa. Wani jémbaa yamuké wa yaawutén.” Naandén. 39Naatake wa yéndén Galilimba tékwa akwi gaayét. Yéte kundi kwayéndén, Gotna kundi bulndakwa némaamba gaamba. Kwayéte wandéka wa de du dakwat kulure kure yatan kutakwasé yaange yéndarén.\n40Lepro yan du nak yéndén Jisaské. Ye kwaati se waandé daate dat anga wandén, “Wuné yékun yawuténngé mawulé yamunaae, ma waménu wuné yékun yakawutékwa.” Naandén. 41Naandéka déké sémbéraa ye déku taambat kutte anga wandén, “Yékun yaménénngé wa mawulé yawutékwa. Ma yékun yaménék.” 42Naandéka dé lepro bari késndéka wa yékun yandén. 43Yandéka dat némaanmba anga wandén, “Méné ma véku. Ménat yawutén muséké nak duwat waké yambak. Gotna kundi bulndakwa gaamba jémbaa yakwa duké bari ma ye déku ménimba téménu dé ména sépé vékandékwa. Véndu yékun yaménénngé méné Moses talimba wan pulak Gorké kwaami ma kwayéménék. Kwayéménu nak du dakwa véte lepro késndéka yékun yaménénngé wa vékusék-ngandakwa.” Naandén. 45Naandéka Jisasna kundi vékukapuk yate wa dé wani muséké akwi gaayémba saapéndén. Saapéndéka némaamba du dakwa Jisasale jaawuké mawulé yandaka dé Jisas kalik yate deku gaayét yamba wulaandékwe wa. Dé du dakwa yarékapuk taalat wa yéndén. Ye yaréndéka du dakwa dat vémuké wa yaandarén akwi gaayémba.