Luk 21 | `ABTMAPRIK | STEP | Jisas Gotna kudi buldakwa némaa gaba téte dé vék wupmalemu gwalmu yan du taakwa Gotké yéwaa kwayédaka.\n1Jisas Gotna kudi buldakwa némaa gaba téte dé vék wupmalemu gwalmu yan du taakwa Gotké yéwaa kwayédaka. 2Védéka gwalmu yamarék dukiyaataakwa nak yae makwal yéwaa vétik Gotké kwayéléka dé vék. 3Véte dé wak, “Wupmalemu gwalmu yan du taakwa de Gotké yéwaa las de kwayék. Kwayédaka deku yéwaa las wawo dé ro deku gaba. Wani taakwa makwal yéwaa vétik kwayéte lé kure ralén yéwaa akwi lé kwayék. Kwayétakne lé kadému kéraaléran yéwaa kaapuk. Gotké kwayélékwa yéknwun paaté kwayédakwa paatat débu talaknak. Adél wuné gunat wakweyo.”\n5 a Jisasna du las de Gotna kudi buldakwa némaa gaké bulte de wak, “Kén yéknwun ga. Yéknwun matut de yak. Du taakwa Gotké kwayédan yéknwun gwalmat miték de kusok.” Naate wadaka dé Jisas derét wak, “Bulaa végunékwa gwalmu kukba nak du yae yaalébaanké de yo. Yaalébaante akwi matu kérae yatjadado matu nak matuba kwaamarék yaké dé yo.”\n12 b “Wani mu wekna yaamarék yadu taale du las, guné wuna du ragunékwaké de wuna jébaaké kélik yate, gunat kulékiye kapéredi mu yaké de yo. Yate de Gotna kudi buldakwa gaba gunat kotimké de yo. De gunat raamény gaba taknaké de yo. Gunat kure yédo guné deku némaan duna méniba téké guné yo. 13De waga yado wani tulé guné derét wuna kudi wakweké guné yo. 14Wakwegunéranké guné taale guna mawuléba kéga wamarék yaké guné yo, ‘Naané deku kudi yaga pulak kaataké naané yo?’ 15Naate wamarék yaké guné yo, wani tulé wuné gunéké yéknwun mawulé, wakwegunéran kudi wawo gunéké kwayéwuréran bege. Wuné waga kwayéwuru wakwegunéran kudi guna maama wakweran kudit talaknaké dé yo. Talaknadu de guna kudi kaataké yapatiké de yo. 16Guna néwepa, guna némaadugu wayéknaje, guna kémna nak du, guna du taakwa waga de gunat maamaké kwayéké de yo. Kwayédo gunat las viyaapérekgé de yo. 17Guné wuna du ragunékwaké akwi du taakwa gunéké kélik yaké de yo. 18Guné guna mawuléba apa yate wuna jébaa kutsaakugunéran guné wuné wale apuba apuba miték rasaakuké guné yo. Yalakmarék yaké guné yo.”\n20 c Wani kudi watakne dé Jisas derét kéga wakwek, “Kukba waariyakwa du Jerusalemét tényéwe tédo véte kutdéngké guné yo. Jerusalemét yaalébaandaran tulé kéni dé yao. 21Kutdéngte guné Judiaba rakwa du taakwa guna gayé kulaknyénytakne nébat bari yaage yéké guné yo. Guné Jerusalemba rakwa du taakwa wani gayé kulaknyénytakne bari yaage yéké guné yo. Guné yaawiba tékwa du taakwa wani gayét wulaamarék yaké guné yo. 22Waga wuné wo, wani tulé wan Got Jerusalemba rakwa du taakwa yadan kapéredi mu derét yakatadéran tulé bege. Déknyényba du las wani muké de kudi las kavik Gotna nyégaba. Wakwewurékwa tulé wani kudi adél yaké dé yo. 23Wani kapéredi tulé nyaan tékwa taakwa, baadiké munyaa kwayékwa taakwa wawo bari yaage yéké yapatiké de yo. Deké wuné mawulé léknu. Wani tulé Got rékaréka yate wadu wupmalemu kapéredi mu Judana du taakwaké yaaké dé yo. 24Yaadu maama yae de Judana du taakwat las waariyadakwa kulaat viyaado de kiyaaké de yo. Lasnyét de kulékiye kure ye nak geba taknaké de yo. Ye wani maama nak geba yae de Jerusalemét yaalébaanké de yo. Yaalébaantakne de Jerusalemba némaan du raké de yo. Re Got wadén tulé tépa yéké de yo.\n25 d “Nyaa, baapmu, nyétba tékwa kun kés pulak nak pulak mu yadu du taakwa véké de yo. Kus némaanba raapte wilu wupmalemu képmaaba rakwa du taakwa véte wup yate géraaké de yo. 26Yado nyétba tékwa akwi mu ségénte yeyé yeyaké de yo. Yado wupmalemu du taakwa génte wupmét kapére yate sanévéknwu wanévéknwute waké de yo, ‘Yéwe. Samu kapéredi mu dé naanéké yaaké dé yo?’ 27 e Naate watakne de Akwi Du Taakwana Nyaan wunat véké de yo. Wuné apat kapére yate nyaa vékwa pulak yate buwiba rate giyaawuru véké de yo. 28Gunat wuné wakweyo. Wani mu batnyé yaadu guné kutdéngké guné yo. Walkamu re wuné gunat kérae Gotna gayét kure yéké wuné yo. Waga kutdéngte guné yéknwun mawulé yate raapme kwaasawuré véké guné yo.” Naate dé Jisas derét wak.\n34 f “Guné jérawu yaké guné yo. Du las wupmalemu kadému kadakwa, waagété gu kate waagété yadakwa, kéni képmaana muké male sanévéknwudakwa, waga yate de kaapuk miték sanévéknwudakwa. Guné de yakwa pulak yamarék yaké guné yo. Guné de yakwa pulak yagunéran guné wunéké sanévéknwumarék yagunéran tulé gwaamale yaaké wuné yo. 35Gwaamale yaawuréran tulé kéni képmaaba rakwa akwi du taakwaké bari yaaké dé yo.


☰ Aposel 18 ◀ ▶\n1-2 Kukba Pol Atens kulaknyénytakne dé yék Korinét. Déku gayéba yaan du nak déku yé Akwila Korinba dé rak. Déku néwaage Pontasna képmaaba dé tu. Déknyényba Romna némaan ban Klodias dé akwi Judana du taakwat wak, “Guné Rom kulaknyénytakne nak gayét yéké guné yo.” Naate wadéka de Italina némaa gayé kulaknyénytakne de yék. Akwila déku taakwa Prisila wale ye Italina képmaa kulaknyénytakne bét yék Korinét. Nyaa vétik kupuk rabétka dé Pol Korin saabak. Saabe bétku gat ye dé Akwilat vék. 3 *Vétakne bét wale rate dé bét wale déknyényba yadén jébaa tépa yak. De meme yéwit yaatédan baapmu wut kétaapak. Kétaapadaka de du las yéwaa kwayétakne kétaapadan baapmu wut kérae de wani baapmu wurét ga kaak. 4 Akwi yaap ra nyaa Pol dé Juda kudi buldakwa gat wulaak. Wulae dé de Jisaské miték sanévéknwudoké dé Judana du taakwa Gérikna du taakwa wale dé kudi bulék.\n5 *Kukba Sailas bét Timoti Masedoniana képmaa kulaknyénytakne bét yék Korinét. Ye saababétka dé Pol du taakwat Jisaské kudi wakwek akwi nyaa. Wakwete déku gayéna du taakwat dé kéga wak, “Jisas wan Got wadén ban Krais.” 6 *Naate wadéka de déku kudiké kélik yate de kapéredi kudi wak déké. Wadaka dé rékaréka yate dé déku baapmu wutba kwaan bawusa yatputék. Yatputétakne dé wak, “Guné kulé mawulé kérae miték rasaakumarék yagunéran wan guna jébaa. Wan wuna jébaa kaapuk. Wuné guné Judana du taakwat kudi tépa wakwemarék yaké wuné yo Jisaské. Bulaa wuné nak gena du taakwaké ye wuné derét wani kudi wakweké wuné yo.” 7 Naate watakne dé Pol Judana du taakwat kulaknyénytakne dé nak geba yaan duna gat yék. Wani duna yé Tisias Jastas. Dé Gorét waatakwa du. Déku ga Juda kudi buldakwa ga kwaakwaba dé kwaak. 8 Du nak déku yé Krispas némaan ban dé rak Juda kudi buldakwa gaba. Dé déku kém wale de Némaan Banké miték sanévéknwuk. Korinba rakwa wupmalemu du taakwa las wawo de Polna kudi véknwute de Némaan Banké miték sanévéknwuk. Sanévéknwudaka de Némaan Ban Jisasna yéba derét gu yaakutaknak.\n9 *Gaan nak Pol yégan pulak dé yak. Yadéka dé Némaan Ban dérét wak, “Wani gayéba rakwa duké wup yamarék yaké méné yo. Akwi du taakwat kudi wakwesaakuké méné yo wunéké. Wani jébaa kulaknyénymarék yaké méné yo. 10 Wuné méné wale wuné tu. Wuna du taakwa wupmalemu de ro, kéni gayéba. Nak du ménat yaalébaanmarék yaké de yo.” 11 Naate wadéka dé Pol rak. Wupmalemu (18) baapmu dé rak Korinba. Rate dé akwi du taakwat Gotna kudi wakwek.\n12 Kukba Romna némaan ban wadéka dé Galio ye Akaiana képmaaba rakwa du taakwaké dé némaan ban rak. Wani tulé de Judana du nakurakba jawe Polét kulékiye kure yék, kudi buldakwa taalat, némaan ban Galioké. 13 Kure ye de wak, “Kéni du dé nak pulak kudi dé wakweyo, Gorét waatanoké. Naana apa kudiké kaapuk véknwudékwa.” 14 *Naate wadaka dé Pol kudi wakweké mawulé yadéka dé Galio wani duwat wak, “Guné Judana du, mé véknwu. Kéni du naana apa kudi véknwumarék yate kapéredi mu yadu mukatik guna kudi véknwukatik wuné yak. 15 Guné yae nak gena kudi, nak duna yé, guna apa kudiké wawo wunat waatamarék yaké guné yo. Guné kapmu wani muké kudi bulké guné yo. Wani muké wuné véknwumuké kélik wuné yo. 16 Bulaa kéni taalé kulaknyénytakne yéké guné yo.” 17 Naate wadéka yéte de némaan dut nak kulékik. Wani du déku yé Sostenis kudi buldakwa gaké dé némaan ban rak. Kulékiye de kudi buldakwa taalé tékwaba de dérét viyaak. Viyaadaka dé Galio wani muké kaapuk sanévéknwudén.\n18 Wupmalemu nyaa dé Pol Jisaské miték sanévéknwukwa du wale dé rak Korinba. Re derét kulaknyénytakne Prisila bét Akwila wale waga de yék Senkriat. Ye saabe dé Pol Gorét wakwedén apa kudiké sanévéknwute dé déku nébé sékuk. Sékutakne Siriana képmaat yéké nae de sipba waarék, Prisila bét Akwila wale. 19 *Sipba waare de yék Epesasnyét. Ye saabe Prisila bét Akwila wani gayéba bét rak. Kukba Pol bérét kulaknyénytakne dé yék. Taale dé Judana du kudi buldakwa gat wulae dé de wale kudi bulék. 20 Buldéka de dérét wak, “Wupmalemu nyaa méné naané wale raké méné yo. Waga naané mawulé yo.” Naate wadaka dé wak, “Kaapuk. Bulaa wuné yéké wunék. 21 *Sal kukba gwaamale yaaké wuné yo? Got gwaamale yaawuruké mawulé yadéran kukba wuné gunéké tépa gwaamale yaaké wuné yo.” Naate watakne derét kulaknyénytakne sipba waare dé yék. Ye dé Sisaria saabak. 22 Saabe wani gayé kulaknyénytakne dé yék Jerusalemét. Ye Jisasna jébaaba yaalan du taakwa wale dé kudi bulék. Kudi bultakne dé gwaamale yék Antioknét. 23 Re kukba wani gayé kulaknyénytakne dé Pol tépa yék. Ye dé Galesia bét Prisiana képmaaba dé yeyé yeyak. Yeyé yeyate wupmalemu gayé saabe dé Jisaské miték sanévéknwukwa akwi du taakwat Gotna kudi wakwek. Wakwedéka deku mawulé miték tédéka de apa yate rak.\n24 *Judana du nak déku néwaage Aleksandria kulaknyénytakne dé Epesasnyét yék. Déku yé Apolos. Dé kudi miték dé wakwek. Gotna nyégaba déknyényba kavidan akwi kudiké miték dé kutdéngék. 25 *Dé Némaan Ban Jisasna jébaaké las dé kutdéngék. Kutdéngdéka déku mawulé apa yadéka dé akwi du taakwat kudi wakwek Jisaské. Derét dé wak, “Déknyényba Jon dé du taakwat wak, deku kapéredi mawulé kulaknyénydo dé Gotna yéba derét gu yaakutaknadéranké.” Naate dé Apolos wak. Jonna kudiké dé kutdéngék. Jisasna akwi kudi akwi jébaaké wawo kaapuk kutdéngdén. 26 Yate dé Judana du kudi buldakwa gat wulae dé derét kudi némaanba wakwek Jisaské. Wakwedéka bét Prisila bét Akwila véknwuk. Véknwutakne wabétka dé bét wale yék, bétku gat. Ye rate bét kudi las wawo dérét wakwek, Jisasna jébaa Gotna kudiké wawo. Wakwebétka dé miték véknwuk. 27 Kukba Apolos Akaiana képmaat yéké dé mawulé yak. Mawulé yadéka de Epesasba rate Jisaské miték sanévéknwukwa du dérét kutkalé yate déké de nyéga nak kavik. Akaiana képmaaba rate Jisaské miték sanévéknwukwa duké de kéga kavik: Apolos wan yéknwun du. Dé guna képmaat yédu guné wagunu dé guné wale raké dé yo. Waga naané mawulé yo. Waga kavidaka dé wani nyéga kure ye dé Akaiana képmaa saabak. Saabe dé yéknwun kudi némaanba wakwek Jisaské. Déknyényba Got deké mawulé lékte derét kutkalé yadéka de wani gayéba rakwa du taakwa las de Jisaské miték sanévéknwuk. Wani du taakwa Apolosna kudi véknwudaka deku mawulé yéknwun yadéka de apa yate rak. 28 *Apolos akwi du taakwana méniba téte dé kudi némaanba wakwek Jisaské. Wakwete dé Gotna nyéga véte kavidan kudi las némaanba wakwete dé wak, “Jisas wan Got wadén ban, Krais.” Naate wadéka de du taakwa déku kudiké “Wan adél” de naak. Apolos wani kudi némaanba wakwedéka déku kudi Judana kudit dé talaknak.\n* 18:3 1 Ko 4:12 * 18:5 Ap 17:14-15 * 18:6 Ap 13:46 * 18:9 1 Ko 2:3 * 18:14 Ap 25:18-19 * 18:19 Ap 17:17 * 18:21 Ap 19:1; Je 4:15 * 18:24 1 Ko 3:5 * 18:25 Ap 19:3 * 18:28 Ap 9:22


Luk 22 ABTNT - Yis kutmarék yadakwa béret kadaran nyaa - Bible Search\n1*Yis kutmarék yadakwa béret kadaran nyaa dé yaaké yak. Wani nyaa de Juda apakélé kadému sérakne kaké de yo. Wani kadémuké de wo Pasova. 2Wani tulé de Gotna gaba jébaa yakwa nyédé duna némaan du, apa kudiké kutdéngkwa du wawo waga de Jisasnyét viyaapérekgé mawulé yak. Yate de du taakwa kélik yate waariyamuké wup yate de wak, “Naané Jisasnyét yaga pulak viyaaké naané yo?”\n3*Wani tulé dé Seten Judasna mawuléba wulaak. Déku nak yé Iskariot. Dé wan Jisasna du nak. 4Wulaadéka dé Judas ye dé nyédé duna némaan du, Gotna kudi buldakwa némaa gaké téségékwa duna némaan du wawo de wale dé kudi bulék, Jisasnyét deké kwayédéranké. 5Buldéka de dusék yate de déké yéwaa las kwayéké kudi gik. 6Gidaka dé Judas kusékéttakne ye dé Jisasnyét deké akélak kwayédéran tuléké dé raségék. Wupmalemu du taakwa Jisas wale ramarék yadaran tuléké dé raségék.\n21*Wani kudi watakne dé Jisas derét wak, “Mé véknwu. Wunat maamaké kwayéran du bulaa dé wuné wale rate kadému ko. 22*Déknyényba de Gotna nyégaba kudi kavik, maama wunat viyaadaranké. Kavidan pulak de Akwi Du Taakwana Nyaan wunat viyaado wuné kiyaaké wuné yo. Kiyaawuru apakélé kapéredi mu dé wunat maamaké kwayéran duké yaaké dé yo.” 23Naate wadéka deku kapmu bulte de waatak, “Kiyadé waga yaké yo?”\n24Jisasna du de kudi bulte waaruk. Waarute de wak, “Naané wale rakwa du kiyadé wan naana némaan ban?” 25*Naate wadaka dé derét wak, “Nak geba rakwa du taakwana némaan du de apa yate deku du taakwaké de vu. Védaka deku du taakwa de deké wo, ‘Wan naanat kutkalé yakwa du.’ 26*Naate wadaka guné wani némaan du pulak yamarék yaké guné yo. Guna du nak némaan ban radéran dé du taakwana kukba yaaran du pulak rate, déku yéba kevérékmarék yaké dé yo. Dé némaan ban rate, dé jébaa yamarék yate bakna rakwa ban pulak ramarék yate, guna jébaa yakwa du raké dé yo. 27*Nak geba rakwa du yaga pulak de yo? Deku némaan ban yaga pulak du dé? Rate kadému kakwa ban, kapu déké kadému kure yaakwete jébaa yakwa ban? Wan rate kadému kakwa ban dé kapmu dé némaan ban ro. Wuné guné wale rate wuné waga kaapuk yawurékwa. Wuné guné wale rate guna jébaa yakwa du wuné ro.\n28*“Guné wuné wale gunébu rasaakuk. Kapéredi mu wunéké yaadéka guné wunat kaapuk kulaknyénygunén. 29-30Wuna yaapa débu apa tiyaak, wuné némaan ban rate du taakwaké miték véwuruké. Tiyaadén apa kérae wuné gunéké apa kwayéké wuné yo, guné wuné wale rate wuné wale kadému gu kate, Isrelna kém taaba vétik sékét maanba kayék vétikgé némaan du rate végunuké.” Naate dé Jisas déku duwat wak.\n31Jisas dé Saimon Pitat wak, “Saimon, méné mé véknwu. Seten dé gunéké apa yadu guné yaage ye kapmu kapmu rate yalakgunuké dé mawulé yo. De kadému munidakwa pulak dé gunat muniké dé mawulé yo. Seten gunat yaalébaanké dé mawulé yo. Yate Gorét dé waatak, dé waga yadéranké. 32*Wuné Gorét wunébu waatak. Méné, Saimon, ménéké Gorét wunébu waatak, méné wunéké miték sanévéknwuménu ména mawulé miték tésaakuduké. Tédu méné wunéké kuk tiyae kukba gwaamale yae méné wuna duna mawulat kutkalé yaménu deku mawulé wawo miték tésaakuké dé yo.” 33Naate wadéka dé Pita dérét wak, “Némaan Ban, wuné méné wale yéké wuné mawulé yo. Wuné méné wale yéte raamény gaba kwaawuréran wan yéknwun. Wuné méné wale yéte kiyaawuréran wan yéknwun.” 34Naate wadéka dé Jisas dérét wak, “Pita, wuné kutdéngék. Bulaa gaan séraa waamarék yadu méné apu kupuk kéga waké méné yo, ‘Wuné Jisasnyét las kaapuk kutdéngwurén.’ Waga waménu séraa waaké dé yo.” Naate dé Jisas Pitat wak.\n35*Jisas dé déku duwat kéga wak, “Déknyényba gunat wawuréka yéte guné yéwaa, wut, su kaapuk kure yégunén. Wani tulé gwalmuké nak guné yapatik kapu kaapuk?” Naate wadéka de wak, “Kaapuk.” 36Naate wadaka dé derét kéga wak, “Bulaa wuné gunat kéga wo. Guné yéwaa kure tégunéran guné yéwaa kure yéké guné yo. Guné wut kure tégunéran guné wut kure yéké guné yo. Waariyagunékwa kulaa yamarék yagunéran guné guna baapmu wut nak kwayétakne yéwaa nyégéle guné waariyagunékwa kulaa kéraaké yo. 37*Wani kudi wuné wo, Gotna nyégaba kwaakwa kéni kudi adél yaké yadékwa bege. Wani kudi kéga dé kwao: Déké de wak, ‘Wan kapéredi mu yakwa ban. Dérét viyaaké naané yo.’ Wani kudi kavite de wunéké de kavik.” 38Naate wadéka de wak, “Némaan ban, méné mé vé. Naané waariyanakwa kulaa vétik naané kure ro.” Naate wadaka dé kutdéngék. De déké yaaran kapéredi muké kaapuk miték kutdéngdan. Waga kutdéngte deku kudi kaatate dé wak, “Wan yaak.”\n39Wani kudi watakne Jisas gwaade dé Oliv nébat yék, wupmalemu apu déknyényba yadén pulak. Déku du wawo de dé wale yék. 40Ye wani taalé saabe dé derét wak, “Guné Gorét waataké guné yo, dé gunat kutkalé yadu kapéredi mu gunat yaalébaanmarék yaduké.” 41-42Naate wadéka de radaka dé matu kwekére yatjatidaka akérékwa pulak dé walkamu yék. Ye dé kwati yaane Gorét kéga waatak, “Wuna yaapa, méné akwi muké méné apa yo. Yaaran muké waké mawulé yaménéran méné waménu wunéké yaaran kapéredi mu wunéké yaamarék yaké dé yo. Waga ménat wuné waato. Méné mawulé yawurékwa pulak yamarék yaké méné yo. Méné mawulé yaménékwa pulak yaké méné yo.” 43[Naate wadéka dé Gotna kudi kure giyaakwa du nak Gotna gayéba giyae dé déku mawulat kutkalé yak. 44Jisasna wuraanyan kapére yate géndéka dé Gorét tépa waatasaakuk. Waatasaakudéka dé waagéré wény pulak akwe dé képmaaba akérék.]\n52Nyédé duna némaan du, Gotna kudi buldakwa némaa gaké téségékwa duna némaan du, Isrelna kubu du, waga de yaak, Jisasnyét kulékiye kure yéké. Yae Jisas waga yadéka vétakne tédaka dé Jisas derét wak, “Guné wunat kulékiké yaate samuké guné waariyagunékwa kulaa baagé wawo kure yao? Guné sél yakwa dut viyaaké guné wani mu kure yao, kapu yaga pulak? 53*Wupmalemu nyaa wuné Gotna kudi buldakwa némaa gaba guné wale wuné rak. Rawuréka guné wunat kaapuk kulékigunén. Bulaa guné guna jébaa yaké guné yo. Bulaa gaankétéké rakwa némaan ban Seten apa yaké dé yo.”\n54Jisas wani kudi wadéka de dérét kulékiye kure yék. Kure ye de nyédé duna némaan ban déku gat kure wulaak. Wulaadaka dé Pita deku kukba ye dé séknaaba ték. 55Tédéka de Jisasnyét kure yén du las raatmu gisagwadédan taalat wulae kaapaba rate de yaa séraknék. Séraktakne radaka dé Pita de wale yaaba rak. 56Radéka lé jébaa yakwa taakwa nak dérét vék. Véte déku ménidaamat vésék naate lé wak, “Kéni du wawo Jisas wale dé ték.” 57Naate waléka dé Pita wak, “Nyéna, wuné dérét las kaapuk kutdéngwurén.” 58Naate wadéka walkamu re kukba dé du nak dérét véte dé wak, “Méné wawo Jisasna du méné.” Naate wadéka dé wak, “Ména, wuné kaapuk.” 59Naate wadéka walkamu re kukba dé du nak wawo dérét véte dé némaanba wak, “Kéni du wawo dé Galiliba yaan du dé. Dé wawo dé Jisas wale ték. Wan adélna.” 60Naate wadéka dé Pita wak, “Ména, wuné bulménékwa kudiké las kaapuk kutdéngwurén.” Waga wekna wadéka dé séraa nak bari waak. 61*Waadéka dé Némaan Ban Jisas séknaa pulakba téte walaakwe dé Pitat vék. Védéka dé Jisas dérét taknaba wakwen kudiké dé sanévéknwuk. Taknaba Jisas dé dérét wak, “Wuné kutdéngék. Bulaa gaan séraa waamarék yadu méné apu kupuk waké méné yo, ‘Wuné Jisasnyét las kaapuk kutdéngwurén.’ Waga waménu séraa waaké dé yo.” 62Wani kudiké sanévéknwute Pita gwaade némaa mawulé lékte dé géraak, dé Jisaské kuk kwayédén bege.\n66Nyaa yaaladéka de Isrelna kubu du, nyédé duna némaan du, apa kudiké kutdéngkwa du waga yae de jawuk. Jawe radaka de Jisaské téségékwa du dérét kure yaak deké. Kure yaadaka dé deku méniba ték. 67*Tédéka de dérét wak, “Méné naanat mé wakwe. Méné Got wadén ban Krais, kapu kaapuk?” Naate wadaka dé derét wak, “Wuné gunat wakwewuréran guné miték véknwumuké kélik yaké guné yo. 68Wuné gunat kudi waatawuréran guné wuna kudi kaatamuké kélik yaké guné yo. 69*Kukba wuné Akwi Du Taakwana Nyaan némaan ban rate, apat kapére yakwa ban Gotna yéknwun tuwa taababa raké wuné yo.” 70Naate wadéka de akwi wak, “Yaga méné wo? Méné Gotna nyaan méné ro, kapu kaapuk?” Naate wadaka dé wak, “Ao. Guné kapmu guné waga wak.” 71Waga wadéka de wak, “Déku kapmu dé kapéredi kudi wakwedéka naanébu véknwuk. Véknwutakne naané yadén muké kudi las wawo véknwumarék yaké naané yo.” Naate de Isrelna némaan du wak Jisaské.


Hibru 9 ABTWNT - Talimba, Got taale néma kundi wandén - Bible Search\nHibru 8 Hibru 10\nTalimba tan néma du kwaamina nyékit kwayéndén Gorké\n1Talimba, Got taale néma kundi wandén sapak wa du dakwat wandén, de déku yé kavérékmuké. Déku yé kavérékngé yandakwa gaa kurké yandakwanngé waak det wandén. 2-3Wandéka meme sépat yandarén gaa nak kaandarén. Kaatake néma laplap nak nyéndémba lékindarén. Lékitakandaka gaa tambék vétik tan. Maaka tambékngé wandarén, “Wan taangét gaa wa.” Naatake wani taalémba lam nak, jaambé nak taakandarén. Wani jaambémba Gorké kwayéndarén bret taakandarén. Awula nyéndé tambékngé wandarén, “Wan taangétsékéyak tambék wa. Got rakwa tambék wa.” Naandarén.\n4Wani tambékmba gol matut yandarén jaambé wa taakandarén. Wani jaambémba yaa yamungandaka yaasnyé yaalate yéku yaama yakwa musé Gorké taakandarén. Gol matut yakusondarén bokis nak wani tambékmba taakandarén. Wani bokiské wandarén, “Gotna néma kundi rakwa bokis wa.” Naandarén. Wani bokismba gol matut yandarén aké nak wa ran awulamba. Wani akémba kakému ras tan. Wani kakémuké wandarén, “Mana”. Talimba Got wandéka wani kakému Gotna gaayémba gaayandéka Israel du dakwa wani kakému ras kandarén. Talimba Aron sétowe yaténdén baangé saal waaran. Sétowe yaténdén baangé waak wani bokismba ran. Matu vétik waak wani bokismba ran. Talimba Moses Gotna apakundi wani matumba wa viyaatakandén.\n5Matumba yandarén Gotna kundi kure gaayakwa du pulak maayéra vétik bét wani bokis taakumba kwaati se rambérén. Wani matumba yandarén du pulak maayéra vétik wani bokismba kwaati se rambéréka du dakwa véte wandarén, “Got wamba wa randékwa.” Naandarén. Wani du vétikmba yékngaa vétik tan. Wani yékngaa meme bulmakauna nyéki yaasnyéndén taalé wa taakatépéndarén. Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du dé meme bulmakau viyaate deku nyéki wani taalémba yaasnyéndén, Got du dakwa yan kapérandi muséké nakapuk waambule vékulakakapuk yandénngé. Bulaa wuné wani gaamba rakwa muséké kundi ras waak katik waké wuté.\n6Wani musé Gotna gaamba wunga randéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyan déké jémbaa yate akwi nyaa maaka tambékmba wulaandarén. 7Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du male dé awula nyéndé tambék gaamba wulaandén. Akwi kwaaré nakurak apu male dé wani tambék gaamba wulaandén. Baka yamba wulaandékwe wa. Meme bulmakauna nyéki kéraae kure wa wulaandén. Wulaae wani nyéki Gorké kwayéte wandén, “Méné ani nyékit véte yawutén kapérandi musé, nak du dakwa yandarén kapérandi musé waak ma yasnyéputiménu. Vékuséknangwa kapérandi musé, vékusékngapuk yanangwa kapérandi musé waak ma yasnyéputiménu.” Naandén.\n8Nané wani muséké vékulakananga Gotna Yaamambi nana mawulé yékun yandéka wa vékuséknangwa. Maaka tambék gaa wayéka téndéka baka du dakwa awula Got rakwa tambékmba wulaaké yapatindakwa. Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du male wa wulaandékwa.\n9Baka du dakwa Gorké wulaakapuk yandarénngé vékulakate, bulaa anga wa vékuséknangwa. Talimba du dakwa yandarén kapérandi muséké vékulakate, Gotna gaat ye Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyansat késpulak nakpulak musé kwayéndarén, de Gorké kwayéndarénngé. Kwaami waak de Gotna gaamba jémbaa yakwa duwat kwayéndarén, de viyaae tuwe Gorké kwayémuké. Wunga yandaka wani du dakwana mawulé yamba yékun yandékwe wa. 10Talimba Moses wani du dakwat apakundi wandén, deku sépé yékun yamuké. Kakému kulak, gu yaakundakwa yapaté, késpulak nakpulak apakundiké, wani muséké wa det apakundi wandén. Wandéka du dakwa wani kundi vékute wandén pulak yaké mawulé yandarén. Got deku mawulé yékun yandénngé nak kundi wandu de wani apakundi wa yaaséka-kandakwa. Wunga vékuséknangwa.\nKrais kiyaandéka déku nyéki vaakwan\n11Got nak kundi wandéka wa Jisas Krais yaandén. Yaae Gotna gaamba jémbaa yakwa du Gorké musé kwayéndarén pulak, wa dé kiyaaké yate déku sépé Gorké kwayéndén. Kwayétake nana mawuléké yaambu kutndén, nana mawulé yékun yandu Gotna gaayét yénanénngé. Talimba Livai du Gotna gaamba jémbaa yakwa duna jémbaa Gorké yate, de ani képmaamba tékwa du kaan gaat wa wulaandarén. Jisas Krais kiyaae wa ani képmaamba tékwa du kaan gaat yamba wulaandékwe wa. Dé Gotna gaayét waare déku gaayémba kwaakwa gaamba wa jémbaa yandékwa. Jémbaa yandékwa taalé wan yéku laku taalé wa. 12Krais meme bulmakauna nyéki Gorét yamba kwayéndékwe wa. Dé nakurak apu male kiyaandéka déku nyéki vaakwe wa Gotna gaayét waaréndén. Waare Got rakwa taalat wulaandén. Got déku nyékit vétake wa yananén kapérandi musé yasnyéputiye nané kéraae déku taambamba taakandén. Taakandénngé nané dale yékunmba rapéka-kanangwa apapu apapu.\n13Talimba du nak kapérandi musémba kutndéka nana du wandarén, “Wani du Gotna ménimba kapérandi du wa téndékwa.” Naandaka Gotna gaamba jémbaa yakwa du meme bulmakau viyaae, nyéki kéraate, kwaami yaamba tumbiyowe, baawu nyékiale kéraae wa wani duna sépémba yaasnyéndén. Yaasnyéte wandén, dé Gotna ménimba yéku du nakapuk téndékwanngé. Dé baka sépéké wa wandén. Wani duna mawuléké yamba wandékwe wa. 14Jisas Krais wunga yamba yandékwe wa. Dé nana sépéké male yamba yékun yandékwe wa. Dé nana mawulé waak wa yékun yandékwa. Talimba nana mawulé kapére yandéka anga wananén, “Nané Moses wan apakundi vékute wandén pulak yamunaae, wa Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa tékanangwa.” Wunga watake wunga téké yapatite bulaa a vékuséknangwa. Jisas Krais yéku musé wa yandén. Yate ani képmaamba téte Gotna kundi vékute wandén pulak male wa yandén. Yandéka Gotna Yaamambi apapu apapu tépékaate dat apa kwayéndéka wa déku sépé Gorké kwayéndén. Kwayéte kiyaandéka déku nyéki vaakwan. Vaakundéka Jisas nana mawulé yékun yandékwa. Yandéka nané Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa ténangwa. Téte apapu apapu rapékakwa du Gotna jémbaa male ma kuttépékaakwak.\nKraisna nyéki vaakundéka wa vékuséknangwa Gotna kulé kundi sékérékngé yadékwanngé\n15Talimba Got déku apakundi du dakwat kwayéte ani kundi waak anga wandén, “Guné wuna apakundi vékungunu gunat yékun yakawutékwa. Yi wan wanana wa.” Wunga wandéka du dakwa apa yakapuk yate, wandén pulak yaké yapatindaka wa Got kulé kundi det wandén. Wandéka wa Jisas Krais yaan. Talimba du dakwa Got wandén pulak yaké yapatindaka Got yandarén kapérandi musé yamba yasnyéputindékwe wa. Du dakwa kulémawulé kéraandarénngé wa Krais kiyaandén. Kiyaandéka Got déku du dakwat wandén, de déku jémbaamba yaalamuké. Watake det wandén, “Kiyaandénngé wuné yangunén kapérandi musé yasnyéputiwutu guné wuna du dakwa tékangunéngwa.” Wunga wandéka wa déku nyambalé téndakwa. Téte dale yékunmba rapéka-kandakwa apapu apapu.\n16-17Anga yanangwa. Du nak kukmba kiyaaké yandékwanngé vékulakate, apakundi anga wandékwa, “Kukmba kiyaawutu de wuna musé muni waate kwayékandakwa. Wuna musé kéraaké yakwa duna yé bulaa viyaatakatake kukmba kiyaawutu, de wunga wuna musé kéraakandakwa. Yi wan wanana wa.” Wunga watake nyéngaamba wani duna yé viyaatakandékwa. Dé wayéka kiyaakapuk téndu deku yé nyéngaamba viyaatakandén du déku musé katik kéraaké daré. Kukmba kiyaandu deku yé nyéngaamba viyaatakandén du vétake déku musé kéraakandakwa.\n18Wunga yate Got talimba déku apakundi Juda du dakwat wandéka de déké bulmakau viyaandaka nyéki vaakundéka kiyaandaka du dakwa véte wandarén, “Got néma kundi watake wunga male yakandékwa. Nyéki vaakundéka bulmakau kiyaandaka vétake wa vékuséknangwa. Déku kundi sékérék-ngandékwa.” Naandarén. 19Talimba Moses Got wan akwi apakundi déku du dakwat watake dé meme bulmakauna nyéki kéraae kulakale salekwandén. Salekwe makal mingalé répndén. Wani miyé gaanga yéku yaama yandékwa. Répe sipsipna yéwi kéraae gwaavé kulakmba taawurékwe mingalémba gindén. Giye nyékimba taawurékwe, Gotna apakundi viyaatakandarén nyéngaamba, du dakwat waak yaasnyéndén. 20Yaasnyéte wandén, “Ani nyéki véte vékuséknangwa, Got nanat wandén apakundi sékérékngé yandékwanngé. Nané déku kundi vékute wandén pulak ma yakwak.” 21Naatake meme sépémba ye Gotna yé kavérékndakwa gaa, wani gaamba rakwa akwi musé waak nyékit yaasnyéndén.\n22Got ani kundi Mosesét kwayéndéka wa dé Israel du dakwat kwayéndén. Got anga wandén, “Nyékit véte wakawutékwa, ‘Bulaa wani musé yékun yandékwa.’ Naakawutékwa.” Got wunga waké yandékwanngé vékulakate de rékaamba musémba nyéki yaasnyéndarén. Du dakwat yékun yandénngé nyéki vaakundu Got wani du dakwa yan kapérandi musé yasnyéputi-kandékwa. Yasnyéputiye yandarén kapérandi muséké nakapuk katik vékulakaké dé. Deké nyéki vaakukapuk yandu, wa Got wani du dakwa yan kapérandi musé yasnyéputikapuk yate, yandarén kapérandi muséké katik yékéyaak yaké dé.\nKrais yandarén kapérandi muséké wa déku sépé déku nyéki Gorét kwayéndén\n23Ani képmaamba kwaakwa gaa, meme sépémba yatake Gotna yé kavérékndarén gaa, wani gaamba rakwa musé waak wan Gotna gaayémba kwaakwa gaa pulak wa, wani gaamba rakwa musé pulak waak. Moses meme bulmakauna nyéki képmaamba kwaakwa gaa, wani gaamba rakwa musémba waak yaasnyéndén, de Gotna ménimba yékun yandarénngé. Jisas Kraisna nyéki male wa apa yakwa, Gotna gaayémba kwaakwa gaa déku ménimba yékun yandénngé.\n24Krais kiyaae nakapuk taamale waarape Gotna gaayémba kwaakwa gaat wulaandénngé vékulakate wa wani kundi wawutékwa. Krais kiyaae nakapuk taamale waarape dé Gorét waatakuké képmaamba tékwa du kaan gaat yamba wulaandékwe wa. Wani gaa wan nyaap pulak wa. Wani gaa wan Gotna gaayémba kwaakwa gaa pulak wa. Krais Gotna gaayét waare wulaae bulaa Gotna ménimba wa randékwa. Rate wa nanéké Gorét waatakundékwa. 25Talimba akwi kwaaré Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du meme bulmakauna nyéki kéraae kure Gotna yé kavérékndarén gaat wulaae awula taangétsékéyak tambékét wulaandén. Déku nyéki yamba kéraae kure wulaandékwe wa. Wulaandén tambékmba wan Got wa ran. Jisas Krais wunga yamba yandékwe wa. Dé nakurak apu male kiyaandéka wa déku nyéki vaakwan. Déku sépé déku nyéki Gorké kwayéké wa Gotna gaayémba kwaakwa gaat wulaandén. Nakurak apu male wulaandén.\n26Jisas képmaamba tékwa Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du yan pulak yamunaae, wa akwi kwaaré kiyaakatik dé. Dé akwi kwaaré kiyaamunaae, wa késépéri apu talimba apa-kangél kurkatik dé. Got képmaa baasnyé ye yandén sapak apakangél kurkatik dé. Bulaa a ténangwa sapak waak apakangél kurkatik dé. Bulaa a ténangwa sapak Jisas nakurak apu wa yaandén. Dé kiyaae déku sépé déku nyéki Gorké kwayéké wa yaandén. Got du dakwa yandarén kapérandi musé yasnyéputindu de déku ménimba yéku musé yakwa du dakwa téndarénngé, wa Jisas Krais yaandén.\n27Du dakwa kiyaandaru kukmba Got néma kot vékukwa néma du rate deké kundi wakandékwa. Akwi du dakwa nakurak apu male wa kiyaakandakwa. Got wandu kiyaakandakwa. 28Jisas Krais dé de yaké yandakwa pulak wa yandén. Dé nakurak apu male kiyaandén. Némaamba du dakwa yandarén kapérandi musé yasnyéputiké kiyaandén. Kukmba waambule yaakandékwa. Waambule yaae du dakwa yandarén kapérandi musé yasnyéputiké yate nakapuk katik kiyaaké dé. Yamba wa. Waambule yaae déké mawulé yate kaavérékwa du dakwat kéraae kure yékandékwa, Gotna gaayét.


Act 4 | `ABTWOSERA | STEP | Pita ambét Jon du dakwat anga wambérén, “Jisas kiyaae wa nakapuk taamale waarapndén. Taamale waarapndén pulak, kiyaan du dakwa taamale waarapkandakwa.” Wunga wambéréka de Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyan, Gotna kundi bulndakwa néma gaaké séngite vétékwa dunyanna néma du, Sadyusi dunyan, de bérku kundiké kalik yate rakarka yate bérké yaandarén.\nPita ambét Jon kalapusét kure yéndarén\n1Pita ambét Jon du dakwat anga wambérén, “Jisas kiyaae wa nakapuk taamale waarapndén. Taamale waarapndén pulak, kiyaan du dakwa taamale waarapkandakwa.” Wunga wambéréka de Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyan, Gotna kundi bulndakwa néma gaaké séngite vétékwa dunyanna néma du, Sadyusi dunyan, de bérku kundiké kalik yate rakarka yate bérké yaandarén. 3Yaae nyaa daawulindéka bérét kulkiye kure yéndarén kalapusét. Kure yéte anga wandarén, “A gaan yakwa. Séré bérku kundi vékukanangwa.” Naandarén.\n4Takamba bét Gotna kundi bulndakwa néma gaamba téte kundi wambéréka némaamba du dakwa wa vékundarén. Bérku kundi vékutake Jisaské yékunmba vékulakandarén. Wani sapak némaamba du (5,000 pulak wa) dakwa waak Jisaské yékunmba vékulakandarén.\nJudana néma duséna ménimba bét kotimndarén\n5Gaan kwaae ganmba Judana néma dunyan, maaka dunyan, apakundiké vékusékngwa dunyan, wunga Jerusalemmba jaawundarén, kundi bulmuké. 6Jaawuwe de akwi Anasle randarén. Anas wan Gotna gaamba jémbaa yakwa akwi dunyanna néma du wa. Kaiafas, Jon, Aleksander, Anasna kém ras waak, wunga wa kundi bulmuké jaawuwe randarén. 7Rate wandaka maan kapére ye yékun yan du yaandéka, Pita ambét Jon waak kalapusmba téndarén. Téndaka Pita ambét Jonét anga waatakundarén, “Kamu yambénénga dé wani maan kapére yan du yékun yak? Yani mayé apa kéraae béné wunga yak? Kéna yémba wambénénga dé wani du yékun yak?” Naandarén.\n8Wunga waatakundaka Gotna Yaamambi Pitana mawulémba apa tapa yaténdéka Pita anga wandén, “Guno, nana gaayé Israelna néma dusé, maaka dusé waak, bulaa aanat wa waatakungunéngwa, ani maan kapére yan du yékun yanngé. Aanat wa waatakungunéngwa, yéku jémbaa yaténngé. 10Ma véku. Gunat bulaa a wawutékwa. Wawutu guné nana gaayé duwale vékute anga ma vékusékngunék. Nasaret du Jisas Krais apa tapa yandéka aané déku yémba watéka wa ani maan kapére yan du wa yékun yandén. Yékun ye bulaa ani du guna ménimba a téndékwa. Guné Jisasét takwemimba viyaae baangtakangunénga wa kiyaandén. Kiyaandéka Got wandéka wa nakapuk taamale waarapndén. 11Talimba Jisaské Gotna nyéngaamba anga wa viyaatakandarén:\nGuné, gaa kaakwa du, guné yéku matuké waakte nakurak matuké kalik yatakangunénga wa baka ran.\nRandéka Got wani matut vétake anga wandén, ‘Wan yéku matu wa. Wani matu téndu gaa kurkale kwaakandékwa.’ Wunga watake wani matu kéraae taakandéka gaa wa yékunmba kwaan.\n12“Talimba wunga wa viyaatakandarén, Gotna nyaan Jisaské. Viyaatakandaka bulaa gunat a wawutékwa déké. Dé déku kapmang wa nanat yékun yandu nané kulémawulé kéraae yékunmba yarépéka-kanangwa. Jisas déku kapmang wa nanat wunga yékun yakandékwa. Nak du yamba yé wa.” Naandén Pita.\n13Pita wunga wandéka néma dusé vékutake vatvat naandarén. Vatvat naate anga wandarén, “Yéki. Wani du vétik wup yamba yambérékwe wa. Yate nanat kundi kwayémbérékwa. Bérét nyéngaamba yamba yakwasnyéndakwe wa. Baka wambérékwa. Bét néma du yamba yé wa. Baka du wa.” Naatake anga vékusékndarén. Bét Jisasale yeyé yaayatan du vétik wa. 14Vékusékte véndarén maan kapére yan du yékun ye Pita ambét Jonale téndéka. Vétake bérét yamba waarundakwe wa.\n15Yate bérét wandarén, kaapat gwaandémbérénngé. Wandaka gwaandémbéréka de deku kapmang bulndarén. 16Bulte anga wandarén, “Bérét kamu yaké nané? Bét yéku laku kulé apanjémba wa yambérén. Yambéréka wani du yékun yandéka de Jerusalemmba tékwa akwi du dakwa wa vékusékndakwa. Nané katik waké nané, bét wani jémbaa yakapuk yambérénngé. 17Du dakwa ras waak wani muséké vékumuké kalik yanangwa. Kalik yate nané bérét ma waarukwak. Waarunanu Jisasna yémba nakapuk katik waké béré.” 18Wunga watake waandaka nakapuk waambule wulaambérén. Waambule wulaae témbéréka anga wandarén, “Ma vékumbénu. Jisasna yémba nakapuk waké yambakate. Du dakwat kundi kwayéké yambak Jisaské.” Naandarén.\n19De wunga wandaka Pita ambét Jon anga wambérén, “Got aanat wa wandén, akwi du dakwat déku kundi kwayéténngé. Aanat wangunén. Wani kundi katik kwayéké té. Bulaa ma wangunu. Got yénga pulak dé mawulé yo? Yénga pulak yéku musé yaké té? Guna kundi vékuké té, kapuk Gotna kundi vékuké té? Jisaské kundi kwayéké té kapuk? 20Aané anga yakatékwa. Jisas yan jémbaat vétake aané wani jémbaaké ma watu. Jisas wan kundi vékutake aané wani kundi ma watu. Wunga male a yakatékwa. Aané yakélak katik téké té.” Naambérén Pita ambét Jon.\n21Wunga wambéréka néma dusé bérét némaanmba waarute anga wandarén, “Ma vékumbénu. Kundi kwayéké yambakate Jisaské. Nana kundi vékute wunga male ma yambénék.” Naandarén. Du dakwaké wup yate wa wani kundi male wandarén. Maan kapére yan du yékun yandénngé wa de akwi du dakwa Gotna yé kavérékndarén. Kavérékndaka néma dusé Pita ambét Jonét viyaaké mawulé yate du dakwa det waarumuké kalik yate bérét yamba viyaandakwe wa. Wunga yate wandaka baka yémbérén.\n22Wani maan kapére yan duna kwaaré 40 yandéka bét Jisasna yémba wambéréka wa yékun yandén.\nJisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa Gorét waatakundarén\n23Pita ambét Jon Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwaké bari waambule yémbérén. Waambule ye néma dusé bérét waarun kundiké wambérén. 24Wambéréka akwi du dakwa vékutake nakurakmawulé yate Gorét anga wandarén: “Méné nana Néman Du wa. Talimba baasnyé ye akwi musé wa yaménén. Nyét, képmaa, solwara, wa yaménén. Wamba tékwa akwi musé wa yaménén. 25Talimba waménénga ména Yaamambi nana gwaal waaranga maandéka bakamu Devirét wa wandén. Wandéka ména jémbaa yan du Devit ména nyéngaamba anga viyaatakandén:\nKamuké daré nak gaayé dunyansé rakarka yak?\nKamuké daré nana dunyansé deku mawulé sépélak yandéka daré Néman Du wan duwat viyaaké kundi bulék?\n26 Néman Du wan duwale, bérale waariyamuké wa akwi képmaamba tékwa néma dunyansé jaawundarén.\n27“Devit wunga viyaatakandéka déku kundi wa sékérékén. Néma du Herot ambét Pontius Pailat nak gaayé du nana gaayé duwale wa jaawumbérén ani gaayémba. Jaawuwe kundi bulndarén, ména yéku jémbaa yakwa du Jisasét viyaamuké. Talimba Jisasét wa waménén, ména jémbaa yandénngé. 28Wani dunyansé kundi bule kapéremusé yandarén Jisasét. Talimba méné apamama yate mawulé yate wa waménén, wani musé yandarénngé. Taale véte wa waménén. Kukmba wunga wa yandarén. 29Bulaa de nanat yaavan kurké mawulé yate nanat waarundarén. Méné nana Néman Du wa. Nanat waarundarén kundi wa vékuménén. Ménat a waatakunangwa. Méné nanéké ma véménu nané ména jémbaa yakwa du dakwa deké wup yakapuk yate, ména yéku kundi yékunmba kwayékanangwa. 30Méné apamama yate waménu de baat yakwa du dakwa yékun yakandakwa. Méné waménu ména yéku jémbaa yakwa du Jisas mayé apa tiyaandu, nané déku yémba wate késpulak nakpulak kulé apanjémba, talimba vékapuk yandarén jémbaa yakanangwa.” Gorét wunga waatakundarén.\n31Waataku-sékéyakndaka wa wani kundi bulndarén gaa génén. Géndéka Gotna Yaamambi deku mawulémba wulaae apamama yaréndéka de akwi, néma duséké wup yakapuk yate, Gotna kundi kwayéndarén.\nJisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa nakurakmawulé yandarén\n32Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa nakurakmawulé yandarén. Yate deku muséké anga wandarén, “Wan akwi du dakwana musé wa. Wan nana musé male yamba wa.” Naatake deku musé muni waate kwayéte de akwi wani musé kure ye taakandarén. 33Késépéri apu Jisasna kundi kwayékwa du apamama yate anga wandarén, “Néman Du Jisas kiyaae wa taamale waarapndén. Yi wan wanana wa.” Naandarén. Got det wa yékun yandén. 34Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa akwi kurkale yaténdarén. Musékapuk du dakwa yamba yé wa. Du ras deku gaa képmaa kwayéte yéwaa kéraae wa Jisasna dunyansat wani yéwaa kwayéndarén, de muni waate kwayéndarénngé. 35Kwayéndaka Jisasna dunyan yéwaa muni waate kwayéndarén, musékapuk du dakwat. Wunga yate de akwi yékunmba yaténdarén.\n36Du nak déku yé Josep dé waak wunga yate déku képmaa kwayéte yéwaa kéraae wani yéwaa Jisasna dunyansat kwayéndén, de muni waate kwayéndarénngé. Dé Livaina kémba tan du wa. Saiprus ailanmba wa yaandén. Jisasna dunyan dat kulé yé kwayéndarén, Barnabas. Wan deku kundi wa. Nana kundi anga wa: “Deku mawulé yékun témuké yéku kundi wakwa du wa.”


1Th 5 | `ABTMAPRIK | STEP | Naana némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, yani tulé yani nyaa wani mu yaalaké dé yo? Wani tuléké gunat kudi wakwemarék yaké naané yo, kéni muké kutdénggunén bege.\ne5:8Ep 6:14, 17\ni5:142 Te 3:6, 11,15\nj5:151 Pi 3:9\no5:201 Ko 14:1, 39\np5:211 Jo 4:1\nq5:242 Te 3:3\n1 a Naana némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, yani tulé yani nyaa wani mu yaalaké dé yo? Wani tuléké gunat kudi wakwemarék yaké naané yo, kéni muké kutdénggunén bege. 2 b Némaan Ban yaaran nyaa kutdéngmarék yagunéran tulé yaaké dé yo. Sél yakwa du gaan yaadéka guné kutdéngmarék yagunékwa pulak, waga wani nyaa kutdéngmarék yagunéran tulé yaaké dé yo. Waga guné kutdéngék. 3 c Du taakwa las kéga waké de yo, “Kén yéknwun tulé. Naané miték naané ro.” Waga wado kapéredi mu deké bari yaaké dé yo. Nyaan kéraaké yate kaagél kutkwa taakwa pulak, wani du taakwa kaagél bari kutké de yo. Wani kaagélké yaage yéké yapatiké de yo.\n4Naana némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, guné Gotna kudi véknwute guné miték ro. Guné de pulak kaapuk ragunékwa. Némaan Ban yaaran nyaa sél yakwa du yaakwa pulak, kutdéngmarék yagunéran tulé bari yaadu guné kwagénmarék yaké guné yo. 5 d Guné Gotna kudi miték véknwute yéknwun mawulé yate, nyaakaba guné ro. Rate Némaan Ban yaaran nyaaké guné raségu. Naané wawo Gotna kudi miték véknwute yéknwun mawulé yate, nyaakaba naané ro. De Gotna kudi véknwumarék yate kapéredi mawulé yate, gaankétéba de ro. Naané gaankétéba kaapuk ranakwa. 6Widé kwaakwa duna mawulé kaapuk miték tékwa. Naana mawulé miték téduké, naané miték raségéké naané yo. Widé kwaakwa du pulak ramarék yaké naané yo. 7Widé kwaaké yate, du taakwa gaan de widé kwao. Waagété gu kakwa du de waagété gu katakne gaan de waagété yo. 8 e Naané Gotna kudi véknwute nyaaba tékwa du taakwa, waga yamarék yaké naané yo. Naana mawulé miték téduké, naané miték raké naané yo. Waariyakwa du de atku baapmu wut kusado, maama viyaado deku vi deku waratapba wulaamuké. Maakna saap de saapmu, maama deku maaknaba viyaamuké. Waga ye miték téké de yo. Gotké miték sanévéknwute du taakwaké mawulat kapére yanaran paaté wan waariyakwa duna atku baapmu wut pulak. Got naanat kutkalé yadéranké raségénaran paaté wan waariyakwa duna maakna saap pulak. Waariyakwa du wani mu kusadatakne miték tédakwa pulak, naané wani yéknwun paaté yate miték téké naané yo.\n9Got dé wak, naané déku du taakwa ranoké apuba apuba. Naanat rékaréka yate yanan kapéredi mu yakataké dé waga wak, kapu kaapuk? Wan kaapuk. Naana Némaan Ban Jisas Krais naanat kutkalé yadu naané apuba apuba miték rasaakunoké, dé waga wak. 10 f Déku jébaaba yaale kiyaan du taakwa, déku jébaaba yaale képmaaba rakwa du taakwa wawo, naana Némaan Ban Jisas Krais wale rasaakunoké, dé Jisas kiyaak. 11 g Guné nak nak wani yéknwun kudi guna du taakwat wakwesaakuké guné yo, bulaa wakwegunékwa pulak. Wakwegunu deku mawulé guna mawulé wawo apa ye miték téké dé yo.\n12 h Naana némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, mé véknwu. Némaan Ban wadéka du las guna némaan du rate gunat de kudi wakweyo, guna mawulé miték téduké. Waga yate de guné wale apa jébaa yo. Gunat naané kéga wakweyo deké. Guné wani duna kudi véknwute, wadakwa pulak yate, derét kutkalé yaké guné yo. 13Yate “Yéknwun du” naate, deké mawulat kapére yaké guné yo. Yate guné Jisasna jébaaba yaalan akwi du taakwa nakurak mawulé yate miték raké guné yo.\n14 i Naana du taakwa, gunat naané némaanba kéga wakweyo. Jébaa yamuké wulkiyaa yakwa du taakwat guné kudi wakweké yo, tépa jébaa yadoké. Wup yakwa du taakwat yéknwun kudi wakweké guné yo, de apa yate miték tédoké. Apa yamarék yakwa du taakwat kutkalé yaké guné yo. Akwi du taakwat yéknwun kudi kwekére wakweké guné yo, deku mawulé miték téduké.\n15 j Kéni kudi mé véknwu. Guna du taakwa, akwi du taakwat wawo, guné kutkalé yaké guné yo. Du las gunat kapéredi mu yadaran guné wani kapéredi mu kaatamarék yaké guné yo.\n16 k Apuba apuba yéknwun mawulé yasaakuké guné yo. 17 l Apuba apuba Got wale kudi bulké guné yo. 18 m Krais Jisas wale nakurak mawulé yate déku du taakwa guné ro. Ragunékwaké, gunéké yéknwun mu yaadu, gunéké kapéredi mu yaadu, guné yéknwun mawulé yate Gorét kéga waké guné yo, “Got, méné naanéké méné miték vu.” Naate Gorét waké guné yo apuba apuba. Waga wagunuké dé Got mawulé yo.\n19 n Gotna Yaamabi jébaa dé yo. Guné déku jébaa kuttépémarék yaké guné yo. 20 o Du Gotna yéba kudi wakwedo guné wani kudiké kuk kwayémarék yaké guné yo. 21 p Taale guné akwi kudi akwi muké sanévéknwuké guné yo. Sanévéknwute kutdéngte yéknwun kudi véknwute yéknwun mu yaké guné yo. 22Kapéredi kudi véknwumarék yate kapéredi mu yamarék yaké guné yo.\n23Yéknwun mawulé tiyaakwa ban Got gunat kutkalé yadu guné yéknwun mawulé yate yéknwun mu yakwa du taakwa raké guné yo. Dé guna mawulé, guna wuraanyan, guna sépéké, miték védu guné miték rasaakuké guné yo. Waga rasaakugunu naana Némaan Ban Jisas gwaamale yae gunat waké dé yo, “Yéknwun du taakwa guné.” Naate waké dé yo. Waga naané mawulé yo. 24 q Guné Gotna kudi véknwugunuké dé gunat wao. Dé adél kudi wakwekwa ban rate, wakwedékwa pulak yate, gunat kutkalé yaké dé yo.


Luk 3 | `WOS | STEP | Taiberius Romémbu néma du Sisar tamba yéti manmbu yétiyéti héki hwarimbu re. Rendéka nak héki hwari Pontius Pailat dé Judiana héfambu néma du dé rendéka Herot Galilina héfambu rekwa du takwaka dé néma du rendéka, déka nyama Filip Ituriana héfambu rekwa du takwaka, Trakonitisna héfambu rekwa du takwaka akwi dé néma du rendéka Lisanias Abilenembu rekwa du takwaka dé néma du re.\nMat 3:1-112; Mak 1:3-8\n1 Taiberius Romémbu néma du Sisar tamba yéti manmbu yétiyéti héki hwarimbu re. Rendéka nak héki hwari Pontius Pailat dé Judiana héfambu néma du dé rendéka Herot Galilina héfambu rekwa du takwaka dé néma du rendéka, déka nyama Filip Ituriana héfambu rekwa du takwaka, Trakonitisna héfambu rekwa du takwaka akwi dé néma du rendéka Lisanias Abilenembu rekwa du takwaka dé néma du re. 2 Rendéka Anas bér Kaiafas atéfék prisna néma du bér re. Wun nukwa Sekaraiana nyan Jon du rehafi hafwambu rendéka God dé déré hundi wa. 3 Wandéka Jon déka hundi xékéta dé Jordan xéri yikwambu yitaka yataka. Yitaka yatakata dé du takwaré angi wa, “Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakangut wuni Godna ximbu guniré guré husandatawuni. Guni wungi yatakataka Godna ximbu guré nandingut, dé guna haraki saraki mawuli yakwanyitandé.” Wungi dé Jon wa.\n4 Jon wungi hurundéka hanja Godna profet déka xi Aisaia Godna nyingambu angi dé hayi:\nDu nak dé wa du rehafi hafwambu.\nWata dé angi wa, “Néma Duna yambu huréhalékétanguni.\nHuréhalékéngut déka yambu jémba rendé.\n5 Atéfék yafékwa yakitéfitanguni, yambu yindéte.\nAtéfék némafwi némbu atéfék yikama némbu akwi jémba bwatanguni, yambu yindéte.\nAngwa yandé yambu hurungut yambu huritéké rendé.\nYambumbu rekwa motu hérekingut yambu jémba rendé.\n6 Wungi hurungut atéfék du takwa xétandi, God du takwaré Satanéna tambambu hératendékaka.”\nWungi dé Aisaia hanja hayi, Jonka. 7 Hayindén maki séfélak du takwa Jon diré guré husandandéte yandaka dé diré angi wa, “Guni haraki hambwena nyangwal guni. God gunika dé némafwimbu mawuli wita dé hukémbu hurungun haraki sémbut hasa hwetandé. Héndé wa, guni déka mawuli wika yaange yingute? 8 Tale guni hurungun haraki saraki sémbut yatakataka yikafre joo male hurutanguni. Hurungut du takwa xéta xékélakitandi, guni guna haraki sémbut wundé yatakangu. Guni guna mawulimbu guni wa, ‘Nani Abrahamna mandéka rembeka dé God nanika dé mawuli ye.’ Wungi wakénguni. God mawuli yata wandét ané motu du takwaré xaakwa di Abrahamna mandéka maki retandi. 9 Misange mi mombu haxéta dé re. Atéfék yikafre sék xakéhafi yakwa miré xéle yakitaka yambu tutandé.”\n10 Jon wungi wandéka di déka hundi xékéta di déré wakwexéké, “Nani méta yatame?” 11 Wungi wandaka dé diré wa, “Guni nukwa wur yéték héra re, guni nak nukwa wur hafi du takwaka hwetanguni. Guni hénoo hura re, guni hénoo yike du takwaka hwetanguni.”\n12 Wun hundi wandéka di Romka yéwa héraakwa du nawulak di déka ya, dé diré guré husandandéte. Yae di déré wa, “Wakwekwa du, nani méta yatame?” 13 Wungi wandaka dé diré wa, “Guni Romna gavman guniré wandan maki male yéwa hératanguni. Nawulak akwi hérakénguni.”\n14 Wun hundi wandéka di xi warekwa du nawulak déré wakwexéké, “Nani yingi maki dé? Nani méta yatame?” Wungi wandaka dé diré wa, “Guni du takwaka hambuk yata deka yéwa baka hérakénguni. Guni du takwaka yénataka hundi wata deka yéwa hérakénguni. Guni jémba yata héranguka yéwaka yikafre mawuli yatanguni.”\n15 Jon wungi huruta wungi wandéka atéfék du takwa saréké waréké xékéta deka mawulimbu di wa, “Jon wun naniré yikafre hurundéte God wasékendén du Krais dé, o yingi maki du dé?” 16 Wungi sarékéndaka dé Jon diré wa, “Wuni guniré Godna ximbu guré wuni husanda. Wuna hukémbu yatekwa duna hambuk wuna hambukré dé sarékéngwandé. Yingi maki nae wuni déka jémba yatawuni? Wu yingafwe. Déka jémba yanjoka hurufatikétawuni. Wuna hukémbu yatekwa du Godna Hamwinya gunika hwetandé. Guna haraki saraki sémbut hérae yambu tutandé. 17 Du wit hérae yikafre wit sék héranjoka di lékeki. Lékekitaka di yikafre wit sék gembu takataka di séfi yaki. Hurundén maki wuna hukémbu yatekwa du wungi hurutandé. Dé déka du takwaré hérae hura ye déka gembu takataka, haraki saraki sémbut hurukwa du takwaré hérae yambu tutandé.”\n18 Jon wun hundi du takwaré wata dé Godna hundi nawulak akwi dé wa, deka mawuli jémba téndéte.\nHerot wandéka di Jonré séndé gembu taka\nMat 14:3-5; Mak 6:17-20\n19 Galilimbu rekwa du takwana néma du Herot dé déka nyama hiyahafi rendéka dé déka takwaré héra. Léka xi Herodias lé. Herot séfélak haraki saraki sémbut akwi dé huru. 20 Hurundéka Jon déré haraki hundi wandéka Herot dé ané haraki saraki sémbut akwi dé huru. Dé wandéka déka du di Jonré séndé gembu taka.\nJon Jisasré dé Godna ximbu guré husanda\n21 Hanja Herot Jonré séndé gembu takandate wahafi yandén nukwa Jon déka yandé atéfék du takwaré dé guré husanda. Husandataka dé Jisasré akwi guré husanda. Husandandéka téta God wali hundi buléndéka nyir télaméndéka dé Godna Hamwinya nyamwe afwi maki dé Jisaska gaya. Gayandéka hundi nak Godna getéfambu dé wa, “Méni wuna nyan méni. Ménika wuni némafwimbu mawuli ye. Ménika wuna mawuli yikafre dé ye.”\nJisasna mandékanguna xi\n23 Jisas déka héki hwari dumi hufuk (30) yandéka dé déka jémba tale ya. Du takwa di déka wa, “Dé Josepna nyan dé.” Wungi di wa.\nJosep Helina nyan dé. 24 Heli Matatna nyan dé. Matat Livaina nyan dé. Livai Melkina nyan dé. Melki Janaina nyan dé. Janai Josepna nyan dé. 25 Josep Matatiasna nyan dé. Matatias Amosna nyan dé. Amos Nahumna nyan dé. Nahum Eslina nyan dé. Esli Nagaina nyan dé. 26 Nagai Matna nyan dé. Mat Matatiasna nyan dé. Matatias Semenéna nyan dé. Semen Josekna nyan dé. Josek Jodana nyan dé. 27 Joda Joananéna nyan dé. Joanan Resana nyan dé. Resa Serubabelna nyan dé. Serubabel Sealtielna nyan dé. Sealtiel Nerina nyan dé. 28 Neri Melkina nyan dé. Melki Adina nyan dé. Adi Kosamna nyan dé. Kosam Elmadamna nyan dé. Elmadam Erna nyan dé. 29 Er Josuana nyan dé. Josua Elieserna nyan dé. Elieser Jorimna nyan dé. Jorim Matatna nyan dé. Matat Livaina nyan dé. 30 Livai Simeonéna nyan dé. Simeon Judana nyan dé. Juda Josepna nyan dé. Josep Jonamna nyan dé. Jonam Eliakimna nyan dé. 31 Eliakim Meleana nyan dé. Melea Menana nyan dé. Mena Matatana nyan dé. Matata Natanéna nyan dé. Natan Devitna nyan dé. 32 Devit Jesina nyan dé. Jesi Obetna nyan dé. Obet Boasna nyan dé. Boas Salmonéna nyan dé. Salmon Nasonéna nyan dé. 33 Nason Aminadapna nyan dé. Aminadap Atminéna nyan dé. Atmin Arnina nyan dé. Arni Hesronéna nyan dé. Hesron Peresna nyan dé. Peres Judana nyan dé. 34 Juda Jekopna nyan dé. Jekop Aisakna nyan dé. Aisak Abrahamna nyan dé. Abraham Terana nyan dé. Tera Nahorna nyan dé. 35 Nahor Serukna nyan dé. Seruk Reuna nyan dé. Reu Pelekna nyan dé. Pelek Eberna nyan dé. Eber Selana nyan dé. 36 Sela Kainanéna nyan dé. Kainan Arpaksatna nyan dé. Arpaksat Siemna nyan dé. Siem Noana nyan dé. Noa Lamekna nyan dé. 37 Lamek Metuselana nyan dé. Metusela Enokna nyan dé. Enok Jaretna nyan dé. Jaret Mahalalelna nyan dé. Mahalalel Kenanéna nyan dé. 38 Kenan Enosna nyan dé. Enos Setna nyan dé. Set Adamna nyan dé. Adam Godna nyan dé.


Rev 2 | `ABTMAPRIK | STEP | Jisas dé wunat kéga wak, “Méné Epesasba rakwa du taakwaké miték vékwa némaan duké wuna kudi las kaviké méné yo. Wani du dé Epesasba rate wuna jébaaba yaalan du taakwaké dé miték vu. Kéga wuna kudi kaviké méné yo: Wuné nyétba tén kun nak taaba sékét nak taababa kayék vétik wuné wuna yéknwun tuwa taababa kure tu. Téte wuné gol matut yadan lam nak taaba sékét nak taababa kayék vétikna nyédéba yeyé yeyo. Yeyé yeyate wuné gunéké kéni kudi wakwesatiyu.\na2:21 Jo 4:1, 2 Jo 1:7-11\nc2:7Re 22:2, 14\nd2:92 Ko 11:13-15\ne2:102 Ti 4:8, Je 1:12, 1 Pi 3:14, Lu 22:31-32\nf2:11Re 20:14, 21:8\nh2:16Re 19:15, 22:12\nk2:26-27 Sam 2:8-9\n2 a Wuné guné akwi jébaa yagunékwaké wunébu kutdéngék. Guné apa jébaa yate guna mawuléba apa ye tégunékwaké wunébu kutdéngék. Guné kapéredi mu yakwa duké kélik yagunékwaké wunébu kutdéngék. Yénaa kudi wakwekwa du de wak, ‘Naané wawo wan Jisasna kudi wakwekwa du.’ Naate wadaka guné yénaa yadakwa paaté véte guné deké wak, ‘Wan Jisasna kudi wakwekwa du kaapuk.’ Naate wagunénké wunébu kutdéngék. 3Guné wuna yéba jébaa yagunéka wuna maama véte de gunat yaalébaanék. Yadaka guné apa ye téte guné wuna jébaa kutsaaku. Wuna jébaaké wulkiyaa kaapuk yagunén. Waga wuné kutdéngék. 4Guné waga yate yéknwun mu guné yo. Nakurak kapéredi mu guné yo. Kéni muké gunat wuné waatiyu. Déknyényba guné wunéké batnyé sanévéknwute wunéké guné mawulat kapére yak. Yagunén pulak bulaa kaapuk yagunékwa. 5 b Miték mé sanévéknwu. Wunéké mawulat kapére yagunékwa paatéké gunébu kuk kwayék. Kuk kwayégunénké sanévéknwute wani kapéredi mawuléké kuk kwayéte yéknwun mawulé tépa yaké guné yo. Yate guné déknyényba yagunén pulak, guna du taakwa wunéké wawo tépa mawulat kapére yaké guné yo. Waga yamarék yagunéran wuné gunéké yae kure ragunékwa lam kérae yatjadaké wuné yo. Yawuru guné wuna du taakwa tépa ramarék yaké gune yo. 6Guné kéni yéknwun paaté guné yo. Yagunéka yéknwun mawulé wuné yo gunéké. Guné Nikolasna jébaaba wulaan du taakwa yakwa kapéredi muké guné kélik yo. Wuné wawo de yakwa muké wuné kélik yo.\n7 c Gotna Yaamabi wuna jébaaba yaalan du taakwat dé wakweyo. Wakwedékwa kudiké mawulé yate guna waan mé kwekére véknwu. Dé wo, ‘Kapéredi yaabuké kuk kwayén du taakwat wuné kéga wakweké wuné yo: Guné Gotna gayéba rate yéknwun misék kaké guné yo. Kate apuba apuba miték rasaakuké guné yo, wani gayéba.’ Naate dé Gotna Yaamabi wo.”\n9 d Wuné kapéredi mu gunéké yaadékwaké wuné kutdéngék. Guné gwalmu yamarék du taakwa ragunékwaké wuné kutdéngék. Waga ragunékwaké kapére mawulé yamarék yaké guné yo, Got gunéké wupmalemu yéknwun mu kwayédékwa bege. Guna gayéba rakwa du taakwa de las kéga wo, ‘Naané Gotna baadi naané ro, Judana du taakwa ranakwa bege.’ Waga wate de Got wadén ban wunéké miték sanévéknwumarék yo. Yate de Gotna baadi kaapuk radakwa. De Setenna kémba de ro. Wani du taakwa gunéké kapéredi kudi wakwedakwaké wuné kutdéngék. 10 e Guné bari apa kaagél kutké guné yo. Kutgunéranké sanévéknwute guné wup yamarék yaké guné yo. Seten guna mawulé yaknwuké dé yo. Yate duwat las wadu de gunat las raamény gaba taknaké de yo. Guné wani muké wup yamarék yaké guné yo. Kapéredi mu nyaa taaba vétik male gunat yaké de yo. De gunat viyaapérekgé yadaran guné wunéké miték sanévéknwute guné wup yamarék yate raké guné yo. Waga ragunu wuné wawuru guné apuba apuba wuné wale miték rasaakuké guné yo.\n11 f Gotna Yaamabi wuna jébaaba yaalan du taakwat dé wakweyo. Wakwedékwa kudiké kutdéngké mawulé yate guna waan mé kwekére véknwu. Dé wo, ‘Kapéredi yaabuké kuk kwayén du taakwa Setenna kapéredi taalat yémarék yaké de yo.’ Naate dé Gotna Yaamabi wo.”\n12 g Wani kudi wakwetakne dé wunat kéga wak, “Méné Pegamamba rakwa du taakwaké miték vékwa némaan duké wuna kudi las kaviké méné yo. Wani du dé Pegamamba rate wuna jébaaba yaalan du taakwaké dé miték vu. Wuna kudi kéga kaviké méné yo:\n13Wuné guna gayé wuné kutdéngék. Seten dé wani gayéba némaan ban ro. Radéka guné déku kudi véknwumarék yo. Yate guné wunéké miték sanévéknwute guné wo, ‘Dé naanéké dé miték vu. Wan adél.’ Naate wate guné wuna kudiké kuk kaapuk tiyaagunén. Déknyényba wunéké adél kudi wakwekwa du Antipas dé guné wale dé rak, Setenna gayéba. Radéka Setenna du wuna kudiké kélik yate de dérét viyaapéreknék. Viyaapérekdaka guné guna mawuléba apa yate guné wuna kudiké kuk kaapuk tiyaagunén. Waga yate miték guné yak. 14Kéga yate guné miték kaapuk yagunékwa. Guna du las de Belam yan paaté de kure rasaaku. Déknyényba Belam Isrelna du taakwat yénaa yadu kapéredi mu yadaranké dé Belaknét wakwatnyék. Yadéka dé Belak Isrelna du taakwat wak, de yénaa gotké kwaami kwayén du taakwa wale kate de wale kapéredi mu yadoké. Guna du las Belak wadén pulak de kapéredi mu yo. 15Waga yate guna du las Nikolas wadén pulak de kapéredi mu yo. 16 h Guné wani kapéredi muké kuk kwayéké guné yo. Guné wani kapéredi muké kuk kwayémarék yagunéran wuné walkamu re yae wani duwat viyaaké wuné yo. Wuna kudiba yaale tékwa kulaat derét viyaaké wuné yo.\n17 i Gotna Yaamabi wuna jébaaba yaalan du taakwat dé wakweyo. Wakwedékwa kudiké kutdéngké mawulé yate guna waan mé kwekére véknwu. Dé wo, ‘Kapéredi yaabuké kuk kwayén du taakwaké wuné nyétba paakwe rakwa kadému las kwayéké wuné yo. Kwayéte deké nak nak makwal waama matu nak kwayéké wuné yo. Wani matuba wuné kulé yé nak kaviwuru nak du wani yéké kutdéngmarék yaké de yo. Wani matu nyégélran du taakwa male kutdéngké de yo.’ Naate dé Gotna Yaamabi wo.”\n18 j Wani kudi wakwetakne dé wunat kéga wak, “Méné Taiatairaba rakwa du taakwaké miték vékwa némaan duké wuna kudi las kaviké méné yo. Wani du dé Taiatairaba rate wuna jébaaba yaalan du taakwaké dé miték vu. Wuna kudi kéga kaviké méné yo:\n24Guné Taiatairaba rakwa nak du taakwat wuné kéni kudi wakweyo. Guné wani taakwana kudi véknwumarék yagunéka gunat wuné kéni kudi wakweyo. Wani taakwana kudiké du las de wo, ‘Wan Seten paakudén apa kudi.’ Naate de wo. Wani taakwana kudi véknwumarék yakwa du taakwa gunat wuné kéni kudi wakweyo. Wuné guné nak mu wawo yagunuké wakwemarék yaké wuné yo. 25Kéni kudi male wakweké wuné yo. Déknyényba wawurén kudi véknwusaakuké guné yo. Miték véknwusaakugunu wuné yaaké wuné yo. 26 k Kapéredi yaabuké kuk kwayétakne wuna jébaa miték kutsaakukwa du taakwa deké wuné apa kwayéké wuné yo. Kwayéwuru de némaan du taakwa rate akwi képmaaba rakwa du taakwaké véké de yo. 27Wuna yaapat nyégélwurén apa deké kwayéwuru de apat kapére yate akwi képmaaba rakwa du taakwaké apa yaké de yo. Du apa yate képmaat yadan awu takupulaapdakwa pulak, de apa yaké de yo. Yate de némaan du taakwa rate nak du taakwaké véké de yo. 28 l Yado wuné deké ganbaba yaalakwa kun kwayéké wuné yo.


Mat 3 | `ABTWOSERA | STEP | Wani sapak baptais kwayékwa du Jon du yarékapuk yakwa Judiana taalémba baasnyé ye Gotna kundi kwayéndén.\nBaptais kwayékwa du Jon Gotna kundi kwayéndén\n(Mk 1:2-8; Lu 3:1-18; Jo 1:19-28)\n1Wani sapak baptais kwayékwa du Jon du yarékapuk yakwa Judiana taalémba baasnyé ye Gotna kundi kwayéndén. 2Wani taalat yaan du dakwat anga wandén, “Got néma du rate gunéké véké yandékwa sapak a yaakwa. Yaandékwanngé vékulakate guné Gotna kémba téké mawulé yate kapérandi musat ma kuk kwayéngunék.” Naandén Jon. 3Talimba Gotna yémba kundi kwayétan du nak déku yé Aisaia Jonngé Gotna nyéngaamba anga viyaatakandén:\nDu nak waandékwa du yarékapuk taalémba.\nKutngunu yaambu yékunmba kwaakandékwa déké.” Naandékwa.\nJonna aasa dé kéraakapuk yarélén sapak wa Aisaia wani kundi viyaatakandén. Viyaatakandéka kukmba Jon yaae du dakwat wandén, deku mawulé yékunmba téndu de Jisas yaaké yandékwanngé yékunmba vékulakandarénngé.\n4Jon yéku laplap, yéku kakémuké yamba vékulakandékwe. Dé kamelna yéwit yandarén laplap gindén. Giye dé bulmakau sépémba yandarén let gindén. Dé japét kandén. 5Saam gék pulak musé julipte kandén. Dé Gotna kundi wandéka Jerusalemmba tékwa du dakwa, Judiana taalémba tékwa du dakwa, Jordan kaambélé yékwanmba tékwa du dakwa wunga némaamba du dakwa wa yéndarén déké. 6Ye yandarén kapérandi muséké kalik yate wandaka dé det Gotna yémba baptais kwayéndén Jordan kaambélémba.\n7Juda dunyansé deku néma du waak asapéri wa yéndarén, Jon Gotna yémba det baptais kwayéndénngé. Farisi dunyan, Sadyusi dunyan, de wunga yéndarén. Yéndaka Jon det waarute wandén, “Guné kapérandi mawulé vékukwa dunyansé wa. Got néma kot vékute néma du raké yandékwa nyaa a yaakwa. Wani nyaa Got du dakwa yandarén kapérandi muséké rakarka yakandékwa. Wani nyaaké vékulakate guné dunyan yaawi tundaka yaange yékwa kapérandi kaambe pulak a wunéké yaange yaangunéngwa. Wunéké yaambak. 8Taale guné yangunén kapérandi musé yaasékatake yéku musé male ma yangunék. Yangunu nak du dakwa véte wakandakwa, ‘De kapérandi musé yaasékatake bulaa yéku musé wa yandakwa.’ Wunga wakandakwa. 9Guné guna mawulémba anga waké yamarék, ‘Nané Abrahamna gwaal waaranga maandéka bakamu a ténangwa. Dé Gotna ménimba yéku musé yakwa du téndén pulak nané waak Gotna ménimba yéku musé yakwa du a ténangwa.’ Wunga wate paapu wa yangunéngwa. Guné yéku musé yamba yangunéngwe wa. Got mawulé yamunaae dé wandu ani matu du ye de Abrahamna gwaal waaranga maandéka bakamu pulak tékandakwa. Abrahamna gwaal waaranga maandéka bakamu téngunéngwanngé Got yamba vékulakandékwe wa. Yangunéngwa muséké wa vékulakandékwa.\n10“Gwaaménja kundi nak wakawutékwa. Du sék vaakukapuk yakwa miyéké vékulakate kwandang kéraae wani miyé vélékandékwa. Véle yaamba tukandékwa. Bulaa wani gwaaménja kundiké ma vékulaka. Bulaa Got déku kundi vékukapuk yakwa du dakwat yandarén kapérandi musé yakata-kandékwa. Yakatandu de yaa yaanpékatékwa taalat yékandakwa.\n11“Guné guna kapérandi mawulé yaasékangunu wuné gunat Gotna yémba baptais kwayékawutékwa. Wuna kukmba yaaké yakwa du wan dé néma du wa. Wuné baka du a téwutékwa. Déku mayé apa wa wuna mayé apat taalékéran. Yénga pulak déku jémbaa yaké wuté, baka du téwutékwanmba? Dé néma du randéka wuné déku musé déké kure yéké yapatiwutékwa. Wuné baka du a téwutékwa. Wuna kukmba yaaké yakwa du Gotna Yaamambi gunat kwayékandékwa. Guna kapérandi musé kéraae yaamba tukandékwa. 12Du wit kéraae yéku wit sék kéraaké gérindakwa. Gériye yéku wit sék gaamba taakate apa vaanjatindakwa. Yandakwa pulak wuna kukmba yaaké yakwa du wunga yakandékwa. Dé déku du dakwat kéraae kure ye déku gaayémba taakate kapérandi musé yan du dakwat kéraae yaanpékatékwa yaamba vaanjanda-kandékwa.” Naandén Jon.\n(Mk 1:9-11; Lu 3:21-22)\n13Wani sapak Jisas Galili taakatake Jordan kaambélat yéndén. Jon dat Gotna yémba baptais kwayéndénngé wa yéndén. 14Ye saambakndéka Jon kalik yate wandén, “Méné néma du wa raménéngwa. Wuné baka du a téwutékwa. Kamuké méné wunéké yaau, wuné ménat baptais kwayéwuténngé? Méné Gotna yémba wunat baptais kwayéménu wan yékun wa.” 15Wunga wandéka Jisas wa wan, “Yamba wa. Méné wunat baptais ma kwayé. Wunga yate wan Got wandén pulak wa yakaménéngwa.” Wunga wandéka yi naandén. 16Yi naatake Jisasét baptais kwayéndéka dé bari gumba yaalandén. Yaalandéka nyét kepukandéka véndén Gotna Yaamambi nyaamiyo pulak déké gaayandéka. 17Gaayandéka Gotna gaayémba waan kundi nak anga waandén, “An wuna nyaan wa. Déké wuné néma mawulé yawutékwa. Déké wuna mawulé yékun yandékwa.” Naandén.


Gal 3 | `WOS | STEP | Guni Galesiambu rekwa du takwa, guni wangété guni ya. Tale nani Jisas Kraiska guniré wakwembeka guni wundé xéngu. Xétaka wundé xékélakingu, mimbu hiyandénka. Wunka xékélake, yingi maki di du nawulak yéna yandaka guni deka hundi xéka guni wangété ye?\nNani Moses wandén hambuk hundi xékétame o Krais Jisaska jémba sarékétame?\n1 Guni Galesiambu rekwa du takwa, guni wangété guni ya. Tale nani Jisas Kraiska guniré wakwembeka guni wundé xéngu. Xétaka wundé xékélakingu, mimbu hiyandénka. Wunka xékélake, yingi maki di du nawulak yéna yandaka guni deka hundi xéka guni wangété ye? 2 Guniré ané hundi male wakwexékétawuni. Guni méta yanguka dé God déka Hamwinya gunika hwe? Moses wandén hambuk hundika xékéta wandén maki guni huru, o Krais Jisaska jémba sarékéta guni déka hundika guni “Mwi hundi dé” guni na? Guni Krais Jisaska guni jémba sarékénguka God déka Hamwinya dé hwe gunika. Wungi guni xékélaki. 3 Xékélakita métaka guni némbuli wangété ye? Tale Godna Hamwinya guniré yikafre hurundéka guni Krais Jisasna hundi xéka guni déka du takwa xaku. Métaka guni némbuli nak mawuli héraata guni Moses wandén hambuk hundika guni angi wa? “Nani hafu hambuk yata wun hambuk hundi jémba xékéta wandén maki huruta Godna du takwa retame.” Wungi wata guni wangété guni ye. 4 Guni Krais Jisasna hundi jémba xékénguka Jisasna mama guniré haraki hurundaka guni séfélak xakéngali héra. Hanja hérangun xakéngali baka guni héra wana, o yingi maki wana? Wuni angi wuni we, baka hérahambanguni.\n5 Guniré wambula wakwexékétawuni. Guni Moses wandén hambuk hundi xékénguka God déka Hamwinya gunika hweta dé hanja xéhafi yangun hambuk jémba akwi guna makambu dé ya, o guni Krais Jisaska jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nanguka dé God wungi huru? Guni xékélaki. Wun Krais Jisaska guni jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nanguka, dé God déka Hamwinya gunika hweta dé hanja xéhafi yangun hambuk jémba ya, guna makambu.\n6 Mé xéké. Guni Godka jémba sarékénguka dé guniré yikafre huru. Guniré hurundén maki hanja dé Abrahamré yikafre huru. Abrahamka Godna nyingambu angi dé wa: Abraham Godka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nandéka God dé déka “Yikafre sémbut hurukwa du” dé na. Godna nyingambu wungi dé we 7 Guni némbuli déka hundika mé jémba saréké. Judana du takwa nawulak di wa, “Abraham nana mandéka rendéka nani Judana du takwa Abrahamna hémémbu nani re,.” Wungi wata di hurundén maki huruhambandi. Huruhafi ye di Godka jémba sarékéhambandi. Nani hafu nani Abrahamna mandéka maki me re. Nani Abraham hurundén maki Godka jémba sarékémbeka wuni wun hundi wuni we.\n8 Hanja hanja God xékélake dé wa, “Hukémbu du takwa nawulak Judana du takwa rehafi yata, nak téfana du takwa reta, wunika jémba sarékéta watandi, ‘Wun God dé naniré yikafre huru. Wu mwi hundi dé.’ Wungi wata di wuna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa retandi.” Wungi God wata dika xékélakindéka dé Godna nyingambu angi dé wa: God dé Abrahamré wa, “Wuni ménimbu atéfék téfana du takwaré yikafre hurutawuni.” Godna nyingambu wungi dé wa. 9 Wun hundika sarékéta nani xékélaki. Abraham Godka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nandéka dé God déré yikafre huru. Abrahamré yikafre hurundén maki, déka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nandat, diré akwi God yikafre hurutandé. Wunka nani xékélaki.\n10 Du takwa nak maki sémbut hurundat, God diré yikafre yamba hurukéndé. Hanja Moses wandén hambuk hundika ané hundi du nak dé hayi Godna nyingambu: Wun hambuk hundi atéfék, déka nyingambu rekwa hundika jémba xékéhafi yata, wandén maki huruhafi yakwa du takwa diré haraki hurutandé. God wali yamba rekéndi. Wungi hayindéka nani xékélaki. Du takwa nawulak deka mawulimbu di wa, “Nani wun hambuk hundi atéfék jémba xékémbet, God naniré yikafre hurundét nani jémba reséketame, dé wali.” Wungi wata di xékélakihambandi. Di yikama hambuk hundi nak xékéhafi yata di God wali yamba rekéndi. 11 Hanja du nak dé hundi nak Godna nyingambu angi hayi: Godka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” naakwa du takwa di dé wali wungi re wungi re jémba reséketandi. God wunde du takwaré watandé, “Yikafre sémbut hurukwa du takwa di wunika jémba sarékéta wuna hundika ‘Mwi hundi dé’ naata di jémba retandi, wungi re wungi re.” Wungi wandét du takwa God wali wungi re wungi re jémba reséketandi. Wun hundi hanja hayindénka angi nani xékélaki. Atéfék du takwa Moses wandén hambuk hundika xékéta, di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa yamba rekéndi. Moses wandén hambuk hundi xékétaka yindaka yambu, wu Godka yindaka yambu yingafwe. Wungi nani xékélaki.\n12 Yambu yéték bér re. Natafa yambuka ané hundi dé re Godna nyingambu: Du takwa wun hambuk hundi jémba xéka God wandén maki male hurutandi. Hura di God wali wungi re wungi re reséketandi. Wun hundi natafa yambuka dé wa. Nani wun yambumbu ye nani hambuk hérae, Godka jémba yamba sarékékéme. 13 Nani wun yambumbu yinjoka nani hurufatiké. Hurufatikémbeka, God nanika hu hweta hurumben haraki saraki sémbut naniré hasa hwendét, sékérékétandé. Krais nak yambu dé naniré wakwe. Krais nanika hiyae dé naniré héra, God nanika hu hwehafi yata hurumben haraki saraki sémbut naniré hasa hwehafi yandéte. Krais naniré yikafre hurundéka God dé hurumben haraki saraki sémbut hasa hweta wandéka di déré xiyae mimbu hateka. Déré xiyae mimbu hatekandanka sarékéta dé hukémbu God nanika hu hwehafi yata, hurumben haraki saraki sémbut naniré hasa yamba hwekéndé. Wun jooka hanja du nak Godna nyingambu ané hundi dé hayi: Mimbu hiyandé duka God dé hu hwe.\n14 Wun hundi xékéta nani xékélaki. Krais Jisas mimbu hiyandéka God Abrahamré wandén hundi mwi hundi dé ya. Hanja God dé Abrahamré ané hundi wa, “Wuni méniré yikafre hurutawuni.” Wungi wandéka Krais Jisas du takwaré yikafre hurunjoka mimbu hiyandéka wun hundi mwi hundi dé ya. Krais Jisas dé nak téfana du takwaka akwi dé hiya. Judana du takwaka akwi dé hiya. Nani déka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nambet, God hanja wandén maki naniré yikafre hurundéte nanika dé hiya. Nani Krais Jisaska jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nambet, God déka Hamwinya hwendét dé nanika huli mawuli hwetandé.\nMoses wandén hambuk hundi Godna mwi hundiré yamba sarékéngwandékéndé\n15 Wuna nyama bandi, mé xéké. Guni wun hundika jémba xékélakingute, tale wuni ané héfambu reta yandaka jémbaka hundi nawulak watawuni. Du yéték jémba nak yanjoka mwi hundi gimbét nak du yae bérka hundika “Yingafwe” yamba nakéndé. Yandét nak dé yae bérka hundika hundi nawulak akwi wakéndé, bér mwi hundi gimbénka. Bérka hundi reséketandé. Wungi nani ané héfambu rekwa du huru. Bérka mwi hundi resékendét, nani jémba xékélakitame. Godna mwi hundi reséketandé, wungi re wungi re.\n16 Némbuli Godka mé saréké. Hanja God ané mwi hundi dé Abrahamré wa. “Wuni méniré akwi, ména mandékaré akwi yikafre hurutawuni.” Wungi wandénka guni mé saréké. Dé séfélak mandékaka wahambandé. Dé natafa mandékaka dé wa. Wun hundi wata dé séfélak duka sarékéhambandé. Wungi wata dé natafa duka male dé saréké. Wun hundi wata dé Krais Jisaska dé saréké.\n17 Némbuli wun jooka nawulak akwi watawuni. Mé xéké. Hanja hanja God dé Abrahamré angi wa, “Méni wunika jémba sarékéta wuna hundika ‘Mwi hundi dé’ namét, wuni méniré akwi, ména mandékaré akwi yikafre hurutawuni. Wu mwi hundi wuni wa.” Wungi wataka séfélak héki hwari (430) yindéka dé Moseska hambuk hundi nawulak hwe. Hukémbu wandén hundi tale wandén hundiré sarékéngwandéhambandé. Tale wandén hundi reséketandé. 18 Nani wun hambuk hundi jémba xékémbet God naniré yikafre hurundét nani wungi re wungi re jémba resékembet, nani Abraham yandén maki yamba yakéme. Nani Godka jémba sarékéta nani watame, “God wandén maki naniré yikafre hurutandé.” Wungi wata nani xékélakitame. Nani Abraham hurundén maki nani huru, dé Godka jémba sarékéta wandén mwi hundi dé xéké.\n19 Hanja God dé Abrahamré wa, “Wuni méniré akwi, ména mandékaré akwi yikafre hurutawuni.” Wungi wataka hukémbu dé Mosesré hambuk hundi wa, Judana du takwa wandén maki yandate. Méta jooka sarékéta dé Mosesré wun hambuk hundi wa? Némbuli guniré watawuni wun jooka. Atéfék du takwa hurundan haraki saraki sémbutka xékélakindate dé wun hambuk hundi wa, dika. Wun hambuk hundi wungi re wungi re resékendéte wahambandé. Krais yandét wun hambuk hundi hényindéte dé wa. Abrahamna mandéka Jisas Krais yatendéka nukwa wun hambuk hundi hényindéte dé God hanja wa. Wandéka hukémbu Jisas Krais dé ya. God Abrahamré wandén maki, God Abrahamna mandéka Jisas Kraisré dé yikafre huru. Wungi huruta dé atéfék du takwaré yikafre huru. Hurundénka, némbuli nani Moses wandén hambuk hundika yamba xékékéme. Nak hundi akwi mé xéké. God wun hambuk hundi wata dé héfambu rekwa duré wahambandé. God wun hambuk hundi wata déka enselré wandéka di Mosesré wun hundi wa. Wandaka dé Moses héfambu rekwa du takwaré wun hundi wa. Wungi wata dé nyéndékmbu rekwa du dé re. God hundi wandéka héfambu rekwa du takwa rendaka Moses deka nyéndékmbu dé re. Wungi reta dé diré wun hundi wa. 20 God Abrahamré wandén nukwa dé nak maki yambumbu dé wa. Wata nak duré wahambandé, Abrahamré déka hundi wandéte. Dé hafu dé Abrahamré wa. Wungi wandéka Abraham hafu dé xéké. God wungi wandén hundi Mosesré wandén hundiré dé sarékéngwandé.\nAtéfék du takwa hurundan haraki saraki sémbutka xékélakindate God wun hambuk hundi dé wa\n21 Mé saréké. God Mosesré wandén hambuk hundi wun nak yambumbu dé naniré wakwe wana? God Abrahamré wandén hundi wun nak yambumbu dé naniré wakwe? Wu yingafwe. Hambuk hundi jémba xéka di Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa rendate dé hambuk hundi wa. Du takwa wun hambuk hundi xéka déka makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa renjoka di hurufatiké. God wungi hambuk hundi wahambandé. 22 Nani Godna nyingambu xéta nani xékélaki. Atéfék du takwa haraki sémbut hurukwa du takwa di. Haraki saraki sémbut nana mawulimbu dé té. Wungi xékélakita nani ané joo akwi nani xékélaki. Nani Jisas Kraiska jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” naata huli mawuli hérae God wali jémba reséketame. Jisas Kraisré hérambete wun huli mawulika God hanja dé Abrahamré wa, “Wuni méniré, ména mandékaré akwi yikafre hurutawuni.”\n23 Hanja Krais ané héfaré yahafi yandén nukwa Moses wandén hambuk hundika nani xéké. Xéka nani séndé gembu rekwa du takwa maki nani re. Krais Jisas yae naniré yikafre hurundét nani déka jémba sarékéta, jémba retembeka nukwaka haxéta, nani wun nukwa séndé gembu rekwa du takwa maki nani re.\n24 Nak jooka mé saréké. Hanja Moses wandén hambuk hundi nanika dé Godna jémba nawulak wakwe. Moses wandén hambuk hundi dé nanika wakwekwa du maki dé. Nani wun hundina ekombu nani re. Nani wun hambuk hundi xékémbeka nana mawuli hambuk dé ya. Yandéka Krais Jisas yatendéka nukwaka nani haxé. Dé yandét nani déka jémba sarékéta huli mawuli hérae Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa renjoka nani déka haxé. 25 Némbuli Krais Jisas yandéka nani déka jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” naata nani démbu huli mawuli nani héra. Némbuli nani Moses wandén hambuk hundika yamba xékékéme. Xékéhafi yata némbuli nani wun hundina ekombu rehafi yata, nani baka jémba nani re.\nNani Krais Jisaska jémba sarékéta Godna nyangwal nani re\n26 Guni Krais Jisaska jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nae guni atéfék Godna nyangwal guni re. 27 Wungi reta guni Kraisna ximbu guré naande Krais wali natafa mawuli yakwa du takwa, guni huli mawuli guni héra. Héranguka dé nukwa wur maki dé Krais guniré samétaka. 28 Wungi saméndéka guni Krais Jisas wali natafa mawuli hérae guni natafa hémémbu male guni re. Reta angi wakénguni, “Nani nawulak nani Judana du takwa me. Nani nawulak nak téfana du takwa me. Nani nawulak nak duna hundi xékéta deka jémba yakwa du takwa me. Nani nawulak nana mawuli yambekangalambu rekwa du takwa me. Nani nawulak du me. Nani nawulak takwa me.” Wungi wakénguni, guni atéfék Krais Jisas wali natafa mawuli hérae guni re. Guni angi watanguni, “Nani atéfék Krais Jisasna du takwa me re. Reta nani natafa hémémbu male nani re. Nak maki nak maki mawuli yahafi yata hafu hafu rehambame.” 29 Wungi wata ané hundi akwi mé xéké. Krais Abrahamna hémémbu dé xaku. Abraham Godka dé jémba saréké. Guni Kraiska jémba sarékéta Kraisna du takwa guni re. Reta guni Godka Abraham wali jémba saréka Abrahamna hémémbu guni re. Renguka, God guniré akwi yikafre hurutandé, hanja Abrahamré wataka déré yikafre hurundén maki.


Rom 3 | `ABTWOSERA | STEP | Du nak kalmu anga waké dé? “Got wani duké wunga wandékwanngé vékulakate, wuné ménat anga waatakuwutékwa: De Juda du téndakwanngé, kamu yéku musé dé Got det yandéka daré yéku du téte daré nak yéku duwat taalékérak? De Gotna du téndarénngé de Judana apakundi vékute deku sépé sékundaka wani muséké kamu yéku musé dé Gotmba yaalak?”\nGot déku kundi katik yaasékaké dé\n1Du nak kalmu anga waké dé? “Got wani duké wunga wandékwanngé vékulakate, wuné ménat anga waatakuwutékwa: De Juda du téndakwanngé, kamu yéku musé dé Got det yandéka daré yéku du téte daré nak yéku duwat taalékérak? De Gotna du téndarénngé de Judana apakundi vékute deku sépé sékundaka wani muséké kamu yéku musé dé Gotmba yaalak?”\n2Dé wunga wandu dat anga wakawutékwa, “Wani muséké késpulak nakpulak yéku musé wa yaalan. Wani muséké taale gunat anga wakawutékwa. Guné Judasé, Got gunat male wa déku nyéngaa kwayéndén, guné déku nyéngaaké kurkale véréte nak du dakwat déku kundi kwayéngunénngé.” Naakawutékwa.\n3Wunga wawutu kalmu anga waké dé? “Det wa kwayéndén. Yi wan wanana wa. Anga vékuséknangwa. Judasé ras déké yékunmba vékulakakapuk yate déku kundi wa yaasékandarén. Wunga vékusékte kalmu anga waké nané? Got wan kundi kalmu Got yaasékaké dé?”\n4Wani du wunga wandu dat anga wakawutékwa: “Yamba yé wa. Wunga katik waké nané. Akwi du dakwa paapu yamunaandaru, wa nané wayéka vékusék-nganangwa. Got paapu yamba yandékwe wa. Wandékwa pulak wa yakandékwa. Wandén kundi katik yaasékaké dé. Wunga vékusék-nganangwa. Gotna yapatéké du nak Gotna nyéngaamba ani kundi wa viyaatakandén:\nMéné Got waménu du dakwa vékute wakandakwa, ‘Yi wan wanana wa. Déku kundi wan yéku kundi wa.’\nWunga wandaru nak du dakwa kot vékukwa néma duwat ménéké wandaru méné waménu ména kundi deku kundit wa taalékéra-kandékwa.”\n5Wani du kalmu nakapuk wate képmaamba tékwa duna kapérandi mawulé vékute anga waké dé? “Nané Judasé Gotna kundi yaasékatake kapérandi musé yamunaananu, wa nak du nanat véte wakandakwa, ‘Got wan yéku du wa. Kapérandi musé yandakwa pulak, kapérandi musé yamba yandékwe wa. Yéku musé male wa yapékandékwa.’ Wunga wandaru, wan yékun wa. Nané wunga kapérandi musé yate Gotna jémbaa wa wakwasnyénangwa. Wakwasnyé-nangwanngé Got yananén kapérandi musé nanat waambule yakatandu, wan kapérandi yapaté wa.” Naakandékwa.\n6Dé wunga wamunaandu, wa dat wakawutékwa, “Yamba yé wa. Got yéku yapaté male wa yandékwa. Dé kapérandi musé waambule yakatakapuk yamunaae, wa akwi du dakwaké kot vékukwa néma du katik raké dé.”\n7Wani du kalmu nakapuk wate anga waké dé? “Nané paapu yamunaananu, wa nak du nanat véte anga wakandakwa, ‘Got papukundi yamba bulndékwe wa. Dé yéku kundi wakwa du wa. Yi wan wanana wa. Wandén kundi katik yaasékaké dé. Dé wani dunyansé yan pulak paapu yamba yandékwe wa. Nané déku yé ma kavérékngwak.’ Naakandakwa. De wunga wamunaandaru, wan yékun wa. Nané papukundi wate Got wan yéku kundi wa wakwasnyénangwa. Yate Gorét wa yékun yanangwa. Got wunga yanangwanngé vékulaka-kapuk yate yananén kapérandi musé waambule yakata-munaandu, wan kapérandi yapaté wa. Yéku musé yaalandénngé wa kapérandi musé yakanangwa.” Naaké dé?\n8Wani du wunga wamunaandu, wa dat wakawutékwa, “Yamba yé wa. Wunga waké yambak.” Naakawutékwa. Du ras paapu yate anga wandakwa, “Pol nanat kundi kwayéndékwa, nané kapérandi musé yananu yéku musé yaalandénngé.” Wunga wate paapu yandarénngé vékulakate Got wunga wakwa du dakwat wunga yandarén kapérandi musé waambule yakata-kandékwa. Wan yéku yapaté wa.\nYéku yapaté yakwa du taakwa nak yamba te wa\n9Kalmu wani du nakapuk wate anga waké dé? “Waménén kundiké vékulakate ménat waatakuwutékwa. Nané Judasé Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa ténanga nak gaayé du dakwa Gotna ménimba kapérandi musé yakwa du dakwa daré to, kapuk?”\nDé wunga wamunaandu dat anga wakawutékwa: Yamba wa. Wani muséké wa wawutén. Juda du dakwa, nak gaayé du dakwa, akwi du dakwa deku mawulémba kapérandi mawulé wa tékwa. Téndéka deku kapérandi mawulé vékute wa kapérandi musé yandakwa. 10Wani kapérandi mawulé vékukwa du dakwaké Gotna nyéngaamba ani kundi wa kwaakwa:\nYéku musé yakwa du taakwa nak yamba te wa.\nDe akwi kapérandi musé wa yandakwa.\n11 Akwi du dakwa vékusékngapuk yate Gotna kundit wa kuk kwayéndakwa.\nGorké mawulé yakwa du taakwa nak yamba te wa.\n12 Akwi du dakwa Gorké yéndakwa yaambu wa yaasékandarén.\nYaasékatake de akwi kapérandi musé yakwa du dakwa wa téndakwa.\nDu dakwa yéku musé yaké yamba mawulé yandakwe wa.\nAkwi du dakwa kapérandi musé yaké wa mawulé yandakwa.\n13 Du kiyaandéka rémtake kukmba lévéraandaka wani kwaawumba yaalakwa wani yaama pulak, wa bulndakwa kundi wunga wa kapérandi yakwa.\nDe papukundi wate paapu yandakwa, nak du dakwat.\nDuwat tikwa kaambe det yaavan kutndakwa pulak, wa bulndakwa kundi nak du dakwana mawulé yaavan kutndékwa.\n14 Kapérandi kundi deku mawulémba wa vékuléke tékwa.\nTéndéka de rakarka yate késpulak nakpulak kapérandi kundi male wa bulndakwa.\n15 Nak du dakwat viyaandékngé bari yeyé yaayandakwa.\n16 Yeyé yaayate téndakwa akwi taalémba du dakwat yaavan kutte deku mawulé waak wa yaavan kutndakwa.\n17 Nak du dakwale nakurakmawulé yate yékunmba témuké yamba vékusékndakwe wa.\n18 Gorké vékulakakapuk yate déku yé yamba kavérékndakwe wa.\n19Wani kundi Gotna nyéngaamba wa viyaatakandarén, nané Gotna apakundi yékunmba vékukwa du dakwaké. Nané akwi kapérandi musé yakwa du dakwa ténangwanngé, vékusék-nanénngé, wa de wunga viyaatakandarén. Nané wunga vékusékte, Got néma kot vékute néma du raké yandékwa sapak, nané akwi déku ménimba téte déku kundi vékute déku kundi kaataké yapatikanangwa. 20Nané ani képmaamba tékwa akwi du dakwa Gotna apakundi vékute anga vékuséknangwa. Nané akwi kapérandi musé wa yanangwa. Yate Moses wan apakundi vékute wandén pulak yate, Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa téké wa yapatinangwa. Wunga vékuséknangwa.\nKraiské yékunmba vékulakate wa Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa tékandakwa\n21Bulaa nané Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa ténanénngé, dé yaambu nak nanat wa wakwasnyéndén. Wani yaambu wan Moses wan apakundi vékunangwa yaambu yamba yé wa. Talimba Moses, Gotna yémba kundi kwayétan dunyansé waak nanat wani yaambuké wa wandarén. 22Wani yaambu wan anga wa. Nané Jisas Kraiské yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naananu, wa Got wandu nané déku ménimba yéku musé yakwa du dakwa tékanangwa. Juda du dakwa, nak gaayé du dakwa, nané akwi kapérandi musé wa yananén. Yate Gorale tékapuk yate apakmba wa ténangwa. 24Ténanga dé nanéké sémbéraa yate nanat baka yékun yate anga wandékwa, “Krais Jisas kiyaae guné Satanna taambamba kéraandéka déké yékunmba vékulakate bulaa wuna ménimba yéku musé yakwa du dakwa wa téngunéngwa.” Naandékwa.\n25Got wandéka wa Krais Jisas gaaye kiyaandén, déku nyéki yananén kapérandi musé yasnyéputindénngé. Yandu Got nanat katik rakarka yaké dé. Kiyaandénngé nané déké yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naananu Got nanat nakapuk rakarka katik yaké dé. Déku yéku yapatéké wa vékuséknangwa. Talimba Got du dakwa yan kapérandi musé det waambule yakataké mawulé yamunaae, wa yandarén kapérandi musé det waambule yakatakatik dé. Wunga yakapuk yate wa kaavéréndén. Krais Jisas yananén kapérandi muséké kiyaandénngé watake bulaa nanat déku yéku yapaté wa wakwasnyéndékwa. 26Krais Jisas yananén kapérandi muséké kiyaandéka bulaa anga vékuséknangwa. Got yéku yapaté male wa yandékwa. Yandéka nané Jisaské yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naananga wa nanat anga wandékwa, “Guné wuna ménimba yéku musé yakwa du dakwa wa téngunéngwa.” Naandéka wunga wa vékuséknangwa.\n27Ma vékungunék. Wani muséké vékusékte nané nana yé katik kavérékngé nané. Kamuké wuté wunga wak? Nané nana kapmang nanékét Moses wan apakundi vékute wandékwa pulak apamama yate, Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa katik téké nané. Nané Jisaské yékunmba vékulakananu Got déku kapmang wandu wa déku ménimba yéku musé yakwa du dakwa tékanangwa. Wanngé vékulakate wa wunga wawutén. 28Anga vékuséknangwa. Nané Moses wan apakundi vékute Gotna ménimba yéku musé yakwa du dakwa ténanénngé, Got katik waké dé. Nané Jisaské yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naananu, wa Got wandu nané déku ménimba yéku musé yakwa du dakwa tékanangwa. Wanngé vékusékte wa wunga wawutén.\n29Ma vékulakangunék. Got wan Judaséna néma du male dé, kapuk dé wan nak gaayé du dakwana néma du waak sékét dé? Got wan nak gaayé du dakwana néma du waak wa. Dé akwi képmaamba tékwa du dakwana néma du wa. 30Got wan nakurak male wa. Dé nakurak kundi wandékwa akwi du dakwat. Judasé Krais Jisaské yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naandaru, wa Got deké anga wakandékwa, “Yéku musé yakwa du dakwa wa.” Naakandékwa. Nak gaayé du dakwa Krais Jisaské yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naandaru, wa Got deké waak anga wakandékwa, “Yéku musé yakwa du dakwa wa.” Naakandékwa. 31Dé wunga waké yandékwanngé vékulakate, anga katik waké nané, “Nané Krais Jisaské yékunmba vékulakate déku kundiké, ‘Yi wan wanana wa,’ naate, wa Gotna apakundit kuk kwayénangwa.” Wunga katik waké nané. Nané Krais Jisaské yékunmba vékulakate déku kundiké, “Yi wan wanana wa,” naate, wa Gotna apakundi yékunmba vékunangwa.


Mat 2 | `WOS | STEP | Herot Judana du takwa deka néma du rendén nukwa Maria lé Jisasré héra, Betlehemémbu. Betlehem Judiana héfambu dé té. Héraléka hukémbu di nyirmbu tékwa hunkwarika xékélakikwa du nukwa xalekwa hafwambu yae di Jerusalemré yi. Ye xaakwa di wa, “Nani nukwa xalekwa sakumbu reta nyirmbu tékwa huli hunkwariré nani xé. Xétaka nani xékélaki. Yikafre male nyan dé xaku.\nNukwa xalekwa sakumbu yandé du di Jisaska hwaka yi\n1 Herot Judana du takwa deka néma du rendén nukwa Maria lé Jisasré héra, Betlehemémbu. Betlehem Judiana héfambu dé té. Héraléka hukémbu di nyirmbu tékwa hunkwarika xékélakikwa du nukwa xalekwa hafwambu yae di Jerusalemré yi. Ye xaakwa di wa, “Nani nukwa xalekwa sakumbu reta nyirmbu tékwa huli hunkwariré nani xé. Xétaka nani xékélaki. Yikafre male nyan dé xaku. 2 Dé Judana du takwa deka néma du retandé. Xékélakita hunkwariré xétaka déka nani ya, déka hwati se wandé danjoka. Dé yimbu dé re?”\n3 Wungi wandaka néma du Herot xékétaka waréngéna dé wa, “Wafewana wun nyan hukémbu wuna hafwa hératandé?” Wungi wataka wun jooka hélék dé ya. Hélék yandéka Jerusalemémbu rekwa séfélak du takwa di wun jooka saréké waréké. 4 Herot hélék yata wandéka di prisna néma du atéfék, xékélelakikwa du atéfék wungi di ya. Yandaka dé diré wakwexéké, “God wasékendén du Krais yimbu xakutandé?” 5 Wungi wandéka di déré wa, “Judiambu rekwa getéfa, Betlehemémbu xakutandé. Wun jooka hanja profet nak Godna nyingambu angi dé hayi:\n6 Guni Betlehemémbu rekwa du takwa, mé xéké.\nGuna getéfa baka getéfa yingafwe. Guna getéfa némafwi dé.\nHukémbu guna getéfana du nak néma du retandé.\nReta dé wuna du takwa Israelka jémba hatitandé.\nWungi dé hayi Godna nyingambu.”\n7 Judana néma du Herot wun hundi xékétaka dé wa, nukwa xalekwa sakumbu yandé du déka yandate. Wandéka xéka yandaka dé di wali nakélak hundi bulé. Buléta dé diré wakwexéké, “Yimba gan dé wun hunkwari nyirmbu tale xaku?” 8 Wungi wakwexékéndéka déré wandaka dé wa, “Betlehemré sa guni yi. Ye jémba mé hwaké wun nyanka. Hwaka xétaka wambula yae guni wuniré wa. Wangut wuni akwi ye hwati se déka wandé datawuni.” Wungi wata dé dika yéna dé ya.\n9 Herot wungi wandéka xékétaka di yi. Ye di nukwa xalekwa sakumbu hanja xéndan hunkwariré di wambula xé. Wun hunkwari nyirmbu tale yindéka di déka hukémbu yi. Yindaka dé wun hunkwari nyan hwandéka ge anwarmbu dé té. 10 Téndéka xéta yikafre mawuli yata di némafwi mawuli sawuli ya.\n11 Mawuli yata di geré wulaaye di xé wun nyan déka ayiwa Maria wali rembéka. Xétaka hwati se di wandé da déka. Yata di deka wurmbu hwandé jondu taré. Tara di yikafre jondu déka hwe. Gol motu, ya xérékéndaka yikafre yama xaakwa joo (frankinsense), yikafre yama xaakwa hulingu déka xi mir, wungi di déka hwe. 12 Hwetaka re hwandaka dé janji hwandéka dé God diré wa, “Guni Herotka wambula yamba yikénguni.” Wungi wandéka waréngéna raama di nak yambumbu wambula yi deka getéfaré.\nJosep dé déka takwa akwi nyan akwi hura yi Isipré\n13 Wunde du yindaka Josep janji hwandéka Néma Duna ensel nak gaye dé déré wa, “Herot wun nyanka hwakétandé. Hwaka xe déré xiyatandé. Méni sé raama wun nyan déka ayiwa wali hura yaange yi afaké hafwa Isipré. Yaange ye guni Isipmbu re. Hukémbu wuni guniré wawut, guni wambula yatanguni.” 14 Wungi wandéka dé Josep bari waréngéna raama wun nyan déka ayiwa wali hura di gan yaange yi. 15 Ye xaakwa di Isipmbu re. Re di Herot hiyandéka di deka getéfaré wambula yi. Wungi yindaka profet hayindén hundi mwi hundi dé ya. Wun profet Néma Du Godna hundi xékéta wun hundi Godna nyingambu angi dé hayi: Wuna nyan Isipmbu rendét wuni déré wawut dé Isip yatakataka wambula yatandé.\nHerot wandéka di séfélak dunyaré xiyasanda\n16 Josep déka takwa nyan wali Isipré yaange yindaka dé Judana néma du Herot Jerusalemémbu reta nukwa xalekwa sakumbu yandé du déka wambula yandate dé haxéfatiké. Haxéfatika dé mawuli wita dé wa, “Wunika yéna di ya.” Wungi wataka dé déka mawulimbu wa, “Nukwa xalekwa sakumbu yandé du di wa, ‘Héki hwari yéték yindéka nani wun nyirmbu tékwa hunkwariré tale xé.’ Wungi di wa.” Wungi wandan hundika sarékéta dé déka xi warekwa duré wa, “Guni sa yi Betlehemré. Ye guni Betlehemémbu rekwa hafwaré akwi ye atéfék dunyaré mé guni xiyasanda. Héki hwari yéték yandé dunyaré, héki hwari natafa yandé dunyaré, hérandan wayikana dunyaré akwi, diré atéfék mé guni xiyasanda.” Wungi wandéka ye di wun nyangwalré atéfék di xiyasanda. 17 Hanja profet nak, déka xi Jeremaia, dé Godna hundi Godna nyingambu dé hayi. Wun xiyasandandan nukwa déka hayindén hundi mwi hundi dé ya. Déka hayindén hundi angi dé:\n18 Ramambu di séfélak du takwa di némafwimbu géra.\nWun getéfambu saréfa naata di némafwimbu géra.\nReselna mandéka deka nyangwal di bu hiya.\nNawulak du takwa yae di deka biya yikafre hurunjoka yandaka deka hiyandé nyangwalka sarékéta di hélék ya.\nDika némafwimbu saréfa naata di géra.\nJosep déka takwa, nyan wali wungi di wambula ya\n19 Hukémbu Herot dé hiya. Hiyandéka Josep déka takwa, nyan wali Isipmbu di re. Wumbu re dé Josep janji hwandéka dé Néma Duna ensel gaye dé Josepré wa, 20 “Wun nyanré xiyanjoka mawuli yandé du di bu hiya. Némbuli méni sé raama wun nyan déka ayiwa wali hura Israelna héfaré wambula sa guni yi.” 21 Wungi wandéka Josep waréngéna raama wun nyan déka ayiwa wali hura di Israelna héfaré wambula yi. 22 Josep Israelna héfa xaakwa dé xéké, Arkelaus déka yafa Herotna hafwa hérae Judiambu rekwa du takwaka néma du rendéka. Xékétaka Judiambu renjoka dé roo. Roondéka nak janji yandéka God déré wandéka dé wun nyan déka ayiwa wali hura di Galilina héfaré yi. 23 Ye di Nasaretmbu re. Josep, Maria, Jisas wun getéfambu rendaka profet hanja hayindan hundi mwi hundi dé ya. Jisaska di angi hayi: Déka watandi, dé Nasaretna du dé.


Gotna Kudi Revelesen 19\nBabilon kapére yadéka de dusék takwasék yak\n1 Wani du waga wadéka wuné véknwuk Gotna gayéba rakwa wupmalemu du taakwa némaanba waadaka. Waate de wak, “Naané Gotna yéba kevérékno. Naana Némaan Ban Got naanat kutkalé yate Setenna taababa débu naanat kéraak. Dé némaan ban dé rasaaku. Dé apat dé kapére yo. Yate akwi némaan duwat débu talaknak. 2 * Re 6:10 Déku kudi wan adél kudi. Dé yéknwun mu male dé yo. Naané déku yéba kevérékno. Wani némaa gayé wan wupmalemu kapéredi mu yate yaabuba tékwa taakwa pulak. Wani gayéba rakwa du taakwa nak du taakwa wale kapéredi mu yadaka wupmalemu du taakwa las wawo de wani kapéredi mu de yak. Wani gayéba rakwa du taakwa Gotna jébaa yakwa du taakwat de viyaapéreknék. Yadaka Got yadan kapéredi muké kudi wakwetakne wani gayéba rakwa du taakwa yadan kapéredi mu derét débu yakatak. Yate wani gayé débu yaalébaanék.” Naate de wak.\n3 * Re 14:11 Watakne de tépa waate de wak, “Naané Gotna yéba kevérékno. Wano némaa gayéba yaa yaante apuba apuba yaatnyé waaréké dé yo.” 4 * Re 4:10-11Naate wadaka de Got wale rakwa némaan du, mawulé tékwa kulé mu wan véti wan véti wawo waga de kwati yaane yéknwun jaabéba rakwa ban Gotké waadé daak. Daate de wak, “Wan adél. Gotna yéba kevérékgé naané yo.” 5 Naate wadaka Got rakwa jaabéba dé kudi nak waate dé wak, “Guné Gotna jébaa yakwa du taakwa, guné naana Némaan Ban Gotna yéba kevérékgé guné yo. Guné déku jébaaba yaalan némaan du taakwa, bakna du taakwa wawo, déku jébaa yakwa akwi du taakwa, guné naana Némaan Ban Gotna yéba kevérékgé guné yo.” Naate dé wak.\nSipsip Nyaan taakwa yadu apakélé yaa sérakgé de yo\n6 * Re 11:15-17, 14:2 Wani kudi wadaka wuné véknwuk wupmalemu du taakwa jawe rate buldakwa pulak kudi buldaka. Deku kudi apakélé gu kawu waakwa pulak dé waak. Deku kudi jaat viyaate waakwa pulak dé waak. Wani kudi waate de wak, “Naana Némaan Ban Got apat dé kapére yo. Dé képmaaba rakwa akwi du taakwaké dé némaan ban ro. Naané Gotna yéba kevérékno. 7 * Re 21:2, 9; Ep 5:32 Kevérékte naané yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké naané yo, wani Sipsip Nyaan taakwa yadéran tulé yaadén bege. Wani taakwa yéknwun baapmu wut, kusodakwa yéknwun mu wawo lébu kusok. 8 Got léké dé yéknwun waama baapmu wut kwayédék lébu kusok. Wani Sipsip Nyaan taakwa yaké yadu naané yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké naané yo.” Naate de wak. Got kwayén yéknwun waama baapmu wut wan Gotna du taakwa yadan yéknwun mu.\n9 * Lu 14:15 Gotna kudi kure giyaakwa du dé wunat wak, “Méné kéni kudi mé kavi: Got wupmalemu du taakwat débu wak, de wani Sipsip Nyaan taakwa yadéran tulé yae kadému kadoké. Wani du taakwa yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké de yo.” Naate watakne dé wunat tépa wak, “Wani kudi wan Gotna kudi. Wan adél kudi.” 10 * Re 22:8-9Naate wadéka wuné déku maan wale kwati yaanék. Déké waadé daaké wuné kwati yaanék. Yawuréka dé wunat wak, “Kaapuk. Méné waga yamarék yaké méné yo. Wuné Gotna jébaa yakwa du. Wuné méné wale Jisasna jébaa kutte déké kudi wakwekwa du taakwa wale waga naané Gotna jébaa yo. Wunéké kwati yaane waadé daamarék yaké méné yo. Gotké kwati yaane waadé daaké méné yo. Yate méné déku yéba kevérékgé méné yo.” Naate dé wak. Naané kutdéngék. Gotna Yaamabi Gotna du taakwana mawuléba wulae tédéka de Gotna yéba kudi wakwete de Jisaské kudi wakweyo.\nWaama wosba rakwa du\n11 * Re 3:14 Tépa ve wuné vék Gotna gayéba gwés naapiye tédéka waama wos nak tédéka. Jisas Krais wani wosba dé rak. Déku nak yé wan Wadékwa Pulak Yakwa Du. Nak yé wan Adél Yakwa Du. Dé kot véknwukwa némaan ban rate yéknwun kudi male dé wakweyo. Déku maama wale waariyate yéknwun mu male dé yo. 12 * Re 1:14 Déku méni yaa pulak dé yaanék. Némaan du saapdakwa wupmalemu maakna saap dé déku maaknaba saapmék. Déku sépéba dé kudi nak kwaak. Wani kudi wan déku yé. Nak du wani yéké kaapuk kutdéngdan. Dé kapmu dé kutdéngék. 13 * Jo 1:1, 14 Déknyényba kusadadén sémény baapmu wut wényba tawudaka dé wény baapmu wutba kwaak. De déku nak yé kéga wak, “Gotna Kudi.” 14 Gotna gayéba rate waariyakwa du deku sépéba yéknwun waama baapmu wut kusadatakne deku waama wosba rate de déku kukba yék. 15 * Re 1:16, 2:27 Déku kudiba dé nébi kutkwa kulaa nak ték. Wani kulaat dé kéni képmaaba rakwa wupmalemu du taakwat viyaaké dé yo. Viyae apat kapére yate deké némaan ban raké dé yo. Akwi némaan duwat talaknan ban Got apat kapére yate déku maamat dé rékarékat kapére yo. Yadékwaké kutdéngte dé kéni képmaaba rate kapéredi mu yan du taakwat yaalébaanké dé yo. Wain gu yaaladuké wain sék akibésnakwa pulak, dé Gotna maamat yaalébaanké dé yo. 16 * Re 17:14 Déku baapmu wut déku maanba wawo kavidan yé dé kwaak. Wani yé kéga: Akwi Némaan Duna Némaan Du. Akwi Némaan Banna Némaan Ban.\n17 Tépa ve wuné vék Gotna kudi kure giyaakwa du nak nyaaba tédéka. Téte dé nyétba wure yeyé yeyakwa apit némaanba waate dé wak, “Guné yae nakurakba jawuké guné yo, Got kwayéran apakélé kadému kaké. 18 Némaan duna sépé, waariyakwa duna némaan duna sépé, apat kapére yakwa duna sépé, wosna kwaami, wosba rakwa duna sépé, waga kaké guné yo. Guné akwi du taakwana sépé kaké guné yo. Némaan du taakwa, bakna du taakwa, nak duna kudiba véknwute wadakwa pulak jébaa yakwa du taakwa, deku mawuléba sanévéknwute mawulé yadakwa jébaa yakwa du taakwa, waga deku sépé kaké guné yo.” Naate dé wak.\n19 * Sam 2:2 Wadéka wuné vék wani yébaalé, kéni képmaana némaan du, waariyakwa du wawo yae jawudaka. De wosba rakwa némaan ban wale waariyate, déku waariyakwa du wale wawo waariyaké de mawulé yak. 20 * Re 13:11-17, 20:10 De waariyate wosba rakwa némaan ban déku waariyakwa du wale apat kapére yate derét talakne wani yébaalé bét yénaa kudi wakwekwa dut de kulékik. Déknyényba wani du dé yébaaléna méniba téte déknyényba vémarék yadan apa jébaa yate dé du taakwat yénaa yak. Yébaaléna yé sépéba kwaakwa du taakwa, yébaalé pulak taadan waapinyanna yéba kevérékgwa du taakwa, wani du taakwat dé yénaa yak. Wosba rakwa némaan ban déku waariyakwa du wale wani yébaalé bét yénaa kudi wakwekwa du wekna kulé rabétka kure ye de bérét yaa yaankwa kwawut yatjadak. Wani kwawuba yaa yaankwa matu wawo dé yaanu. 21 * Re 19:17-18Yatjadatakne dé wosba rakwa némaan ban déku kudiba yaale tékwa kulaat dé bétku duwat viyaadéka de kiyaasadak. Kiyaasadadaka de akwi api yae wani duna sépé kadaka deku biyaa dé sékéréknék.\n*19:2: Re 6:10\n*19:3: Re 14:11\n*19:4: Re 4:10-11\n*19:6: Re 11:15-17, 14:2\n*19:7: Re 21:2, 9; Ep 5:32\n*19:9: Lu 14:15\n*19:10: Re 22:8-9\n*19:11: Re 3:14\n*19:12: Re 1:14\n*19:13: Jo 1:1, 14\n*19:15: Re 1:16, 2:27\n*19:16: Re 17:14\n*19:20: Re 13:11-17, 20:10\n*19:21: Re 19:17-18