Mat 25 | `ABTMAPRIK | STEP | Wani kudi watakne dé Jisas kéga kudi wakwek: “Gwaamale yaawuréran nyaa Got wadu du taakwa las dé wale rado du taakwa las dé wale ramarék yaké de yo. Got némaan ban rate kéga yaké dé yo. Du nak taakwa yaké dé yak. Yadéka taakwa taaba vétik deku lam kérae kure de dérét véte kwole ye du bét taakwa wale kadému kaké de yaabuba yék.\nj25:41Re 20:10, Mt 7:23\nTaakwa taaba vétikgé dé Jisas aja kudi wakwek\n1 a Wani kudi watakne dé Jisas kéga kudi wakwek: “Gwaamale yaawuréran nyaa Got wadu du taakwa las dé wale rado du taakwa las dé wale ramarék yaké de yo. Got némaan ban rate kéga yaké dé yo. Du nak taakwa yaké dé yak. Yadéka taakwa taaba vétik deku lam kérae kure de dérét véte kwole ye du bét taakwa wale kadému kaké de yaabuba yék. 2Wani taakwa naktaba de yéknwun mawulé yak. Yadaka taakwa naktaba de kaapuk miték sanévéknwudan. 3Yate de deku lam kure yéte de yaa sérak gu las wawo kaapuk kure yédan. 4Yadaka de yéknwun mawulé yan taakwa deku lam kure yéte yaa sérak gu las wawo de kure yék. 5Ye yaabuba radaka dé taakwa yaran du bari kaapuk yaadén. Yadéka wani taakwana méni widé yadéka de kwaak.\n6“Nyédé gubés yadéka dé du nak kéga waak, ‘Taakwa yaran du kéni dé yao. Guné ye yaabuba dérét véte guné kwole yaaké guné yo.’ 7Naate waadéka wani kudi véknwutakne de wani taakwa akwi ligéne raapme de deku lam séraknék. 8Sérakdaka de miték sanévéknwumarék yan taakwa de yéknwun mawulé yan taakwat wak, ‘Guné naanéké yaa sérak gu las tiyaaké guné yo. Naana lam kiyaakgé dé yo.’ 9Naate wadaka de yéknwun mawulé yan taakwa derét wak, ‘Kaapuk. Kéni yaa sérak gu walkamu male dé tu. Naané gunéké gu las kwayénaran sal naana lam akwi kiyaakgé dé yo? Guné sétuwat ye guné las kéraaké yo.’ 10Naate wadaka de wani gu kéraaké yédaka dé taakwa yaran du yaak. Yaadéka de yéknwun mawulé yan taakwa dérét kwole ye de kadému kadaran gat wulaak. Wulaadaka de gwés tépék.\n11 b “Kukba miték sanévéknwumarék yan taakwa yae de waak, ‘Némaan ban, méné mé gwés naapi. Naané yaalaké naané.’ 12Naate waadaka dé taakwa yaran du derét wak, ‘Kaapuk. Wuné gunat las kaapuk kutdéngwurén. Adél wuné wo.’ Naate dé miték sanévéknwumarék yan taakwat wak.”\n13 c Wani kudi watakne Jisas dé derét wak, “Wani kudiké sanévéknwute wunéké wawo mé sanévéknwu. Gwaamale yaawuréran nyaaké guné kaapuk kutdénggunén. Yate guné wunéké raségéte miték véké guné yo.”\nJébaa yakwa du kupukgé dé Jisas aja kudi wakwek\n14Wani kudi watakne dé Jisas kéni aja kudi wakwek: “Gwaamale yaawuréran nyaa Got némaan ban rate kéga yaké dé yo. Némaan ban nak dé nak gayét yéké yate déku jébaa yakwa duwat waadéka yaadaka dé derét wak, de déku yéwaa kérae wani yéwaa wale jébaa yadoké. 15 d Watakne deku apaké kutdéngte dé deké nak nak yéwaa munikwek. Nakgé dé wupmalemu yéwaa kwayék (5,000). Nakgé dé wupmale yéwaa kwayék (2,000). Nakgé dé walkamu yéwaa kwayék (1,000). Waga kwayétakne dé yék. 16Yédéka wupmalemu yéwaa nyégélén du bari ye wani yéwaa wale jébaa ye dé wupmalemu yéwaa las wawo nyégélék. 17Wupmale yéwaa nyégélén du dé wawo wani yéwaa wale jébaa ye dé wupmale yéwaa las wawo nyégélék. 18Walkamu yéwaa nyégélén du dé wani yéwaa wale jébaa las kaapuk yadén. Dé ye waagu vae wani yéwaa dé waaguba rémék.\n19“Kukba wupmalemu kwaaré yédéka dé némaan ban tépa gwaamale yaak, déku jébaa yakwa duké. Yae dé deké kwayédén yéwaaké de wale kudi bulké mawulé yak. 20Yadéka dé wupmalemu (5,000) yéwaa nyégélén du wani yéwaa kure yae kwayéte dé wak, ‘Némaan ban, méné wunéké wupmalemu (5,000) yéwaa méné tiyaak. Bulaa mé vé. Wani yéwaa wale jébaa yawuréka tiyaadan yéwaa kén kén. Wupmalemu (5,000) yéwaa las wawo wuné nyégélék.’ 21 e Naate watakne akwi yéwaa (10,000) kwayédéka dé déku némaan ban wak, ‘Méné yéknwun jébaa yakwa du méné. Yéknwun jébaa ménébu yak. Méné makwal muké ménébu miték vék. Véménénké wuné wawuru méné wupmalemu muké némaan ban raké méné yo. Méné wuné wale rate, ané yéknwun mawulé yate miték raké ané yo.’\n22“Dé waga wadéka dé wupmale (2,000) yéwaa nyégélén du yae dé wak, ‘Némaan ban, méné wunéké wupmale (2,000) yéwaa méné tiyaak. Bulaa mé vé. Wani yéwaa wale jébaa yawuréka tiyaadan yéwaa kén kén. Wupmale (2,000) yéwaa las wawo wuné nyégélék.’ 23Naate watakne akwi yéwaa (4,000) kwayédéka dé déku némaan ban wak, ‘Méné yéknwun jébaa yakwa du méné. Yéknwun jébaa ménébu yak. Méné makwal muké ménébu miték vék. Véménénké wuné wawuru méné wupmale muké némaan ban raké méné yo. Méné wuné wale rate, ané yéknwun mawulé yate miték raké ané yo.’\n24“Dé waga wadéka dé walkamu (1,000) yéwaa nyégélén du yae dé wak, ‘Némaan ban, wuné ménéké wuné kutdéngék. Méné du taakwaké mawulé kaapuk lékménékwa. Méné gwalmu las wawo kéraaké mawulé yate jébaa yate méné nak du taakwat kutkalé kaapuk yaménékwa. 25Wuné ménéké wup yate wuné képmaaba waagu vae ména yéwaa rémék. Tépa kérae wuné ména yéwaa ménéké wuné kure yao. Mé kut.’ 26Naate wadéka dé némaan ban dérét wak, ‘Méné kapéredi jébaa yate wulkiyaa yakwa du méné. Wuné nak du taakwaké mawulé lékmarék yate, gwalmu las wawo kéraaké mawulé yate, jébaa yate, wuné nak du taakwaké kaapuk sanévéknwurékwa. Wan adél méné wak. Waga yawurékwaké ménébu kutdéngék. 27Kutdéngte samuké méné wuna yéwaa kure ye yéwaa taknadakwa gaba taknamarék yak? Méné waba taknaménu mukatik wuné gwaamale yae wani yéwaa kéraate yéwaa las wawo kéraakatik wuné yak.’ 28Naate watakne dé jébaa yakwa nak duwat wak, ‘Guné déké kwayéwurén yéwaa dérét nyégéle guné wupmalemu (10,000) yéwaa yan duké kwayéké yo.’ Naate dé wak.”\n29 f Jisas wani kudi watakne dé derét wak, “Yéknwun jébaa ye wupmalemu gwalmu kéraan du taakwa kukba gwalmu las wawo kéraaké de yo. Yéknwun jébaa yamarék ye walkamu gwalmu yan du taakwa kukba bakna raké de yo.”\n30Naate watakne dé Jisas wak, “Wani némaan ban dé déku jébaa yakwa duwat wak, ‘Guné kapéredi jébaa yan dut kérae kaapat yatjagwadéké guné yo. Yagunu dé gaankété yakwa kapéredi taaléba raké dé yo. Wani taaléba du taakwa némaa kaagél kutte géraaké de yo. Yéknwun taaléba raké mawulé yate de némaanba géraaké de yo.’ Naate dé némaan ban wak.”\nJisas némaan ban rate yadan mu kaatadéranké dé wakwek\n31 g Wani kudi watakne dé Jisas kéga wakwek: “Kukba wuné Akwi Du Taakwana Nyaan gwaamale yaaké wuné yo. Gotna kudi kure giyaakwa du wuné wale yaado wuné akwi du taakwaké némaan ban raké wuné yo. Apat kapére yate némaan ban rate deké wakweké wuné yo. 32Kéni képmaaba rakwa akwi du béré taakwa béré wuna méniba jawe saakiké de yo. Saakido wawuru de kém vétik téké de yo. Sipsipké téségékwa du yadékwa pulak wuné yaké wuné yo. Dé jébaa yate sipsip meme pévédéka de sipsip nak taalat yédaka de meme nak taalat de yu. Wani du yadékwa pulak wuné yaké wuné yo. 33Yate wuné du taakwat wawuru de du taakwa las wuna yéknwun tuwa taababa tédo de las wuna aki tuwa taababa téké de yo. 34 h Tédo wuné némaan ban rate wuna yéknwun tuwa taababa tékwa du taakwat kéga waké wuné yo, ‘Wuna yaapa Got gunat débu kutkalé yak. Bulaa guné mé yaala. Miték rasaakugunéran taalé débu miték yak. Déknyényba kéni képmaa batnyé yadén tulé dé miték rasaakugunéran taaléké dé wak. 35Déknyényba wuné kaadé wale rawuréka guné wunéké kadému tiyaak. Gutak yadéka guné wunéké gu tiyaagunéka wuné kak. Wuné nak geba yaawuréka guné wunat guna gat kure yék. 36Wuné baapmu wut yamarék bakna téwuréka guné wunéké baapmu wut tiyaagunéka wuné gik. Kiyakiya yadéka guné wunat kutkalé yak. Wuné raamény gaba kwaawuréka guné yaate guné wunat vék. Waga yagunénké bulaa yéknwun taaléba miték rasaakuké guné yo.’\n37“Wuné waga wawuru yéknwun mu yakwa du taakwa kéga waké de yo, ‘Némaan Ban, yani nyaa méné kaadé wale raménéka naané ménéké kadému kwayék? Yani nyaa méné guké kiyaaménéka naané ménéké gu kwayék? 38Yani nyaa méné nak geba yaaménéka naané ménat naana gat kure yék? Yani nyaa méné baapmu wut yamarék bakna téménéka naané ménéké baapmu wut kwayék? 39Yani nyaa ménat kiyakiya yadéka naané ménat kutkalé yak? Yani nyaa méné raamény gaba kwaaménéka naané ménat véké yék?’ 40 i Waga waatado wuné némaan ban rate derét kéga waké wuné yo, ‘Guné wuna jébaaba yaalan du taakwat nak kutkalé yate guné wunat wawo kutkalé guné yak. Adél wuné gunat wakweyo.’\n41 j “Wuné waga watakne wuné wuna aki tuwa taababa téran du taakwat kéga waké wuné yo, ‘Got gunéké débu kuk kwayék. Bulaa guné wunat kulaknyénytakne yaa yaansaakukwa taalat yéké guné yo. Wani yaa kiyaakmarék yaké dé yo. Déknyényba Got wani taalé yatakne dé wak, Seten déku du wale wani kapéredi taaléba raké de yo. Naate wadén taalat guné yéké guné yo. 42Déknyényba wuné kaadé wale rawuréka guné wunéké kadému kaapuk tiyaagunén. Gutak wunat yadéka guné wunéké gu kaapuk tiyaagunén. 43Wuné nak geba yaawuréka guné wunat kaapuk kure yégunén guna gat. Wuné baapmu wut yamarék bakna téwuréka guné wunéké baapmu wut kaapuk tiyaagunén. Wunat kiyakiya yadéka, raamény gaba wawo kwaawuréka guné wunat kaapuk yae végunén.’\n44“Wuné waga wawuru de wawo waké de yo, ‘Némaan Ban, yani nyaa méné kadému guké kiyaaménéka véte naané ménéké kadému gu kaapuk kwayénan? Yani nyaa méné nak geba yaaménéka, baapmu wut yamarék bakna téménéka, ménat kiyakiya yadéka, raamény gaba kwaaménéka, véte naané ménat kutkalé kaapuk yanan?’ 45Naate wado wuné némaan ban rate derét kéga waké wuné yo: ‘Guné wuna jébaaba yaalan du taakwat nak kutkalé yamarék yate guné wunat wawo kutkalé kaapuk yagunén. Deké kuk kwayéte wunéké wawo guné kuk tiyaak. Adél wuné gunat wakweyo.’\n46“Wuné waga wawuru wuna jébaaba yaalan du taakwat kutkalé yamarék yan du taakwa de kapéredi taalat yéké de yo. Ye waba rate apakélé kaagél kutsaakuké de yo. Yado wuna jébaaba yaalan du taakwat kutkalé yan du taakwa yéknwun gayét ye apuba apuba miték rasaakuké de yo.” Naate dé Jisas wak.


Gal 2 | ABTMAPRIK | STEP | Wuné wupmalemu (14) kwaaré re ané Banabas wale Jerusalemét tépa waarék. Yéte ané Taitasnyét kwole naané akwi yék. Taitas wan Gérikna du dé. Déknyényba de Judana apa kudi véknwumarék yate déku sépé kaapuk sékudan, dé nak gena du radén bege.\ne2:16Ro 3:20-28, 11:6\nf2:19-20Ro 6:6, 7:6, Jo 13:1, Ga 1:4\n4 a Yénaa yakwa du las de wak, “Naané Krais Jisasna jébaaba naanébu yaalak.” Naate wate yénaa yate, ranan gat yaale naana kudi yaalébaanké nae, de naana kudi véknwuk. Naané Krais Jisas wale nakurak mawulé yate naané déku kudi véknwu. Moses wakwen apa kudi naanéké kaapuk apa yadékwa. Moses wakwen apa kudi naanéké apa yadu mukatik, naané baagwit gidan du pulak rano. Naané yéknwun mawulé yate bakna miték naané ro. Waga ranakwaké kutdéngte, de yénaa yakwa du ranan gat yaalak. Moses wakwen apa kudi naanéké apa yadu naané wani apa kudi miték véknwunoké mawulé yate, de yénaa yakwa du yaalak. Yaale de wakwek, naané Moses wakwen apa kudi véknwute Taitasna sépé sékunoké. Yénaa yakwa du waga wadaka de némaan du wani muké naanat kaapuk apa yate wadan. 5 Yénaa yakwa du waga wadaka naané deku kudi kaapuk véknwunan. Guné Galesiaba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa guna mawulé yékéyaak yamuké, naané deku kudi kaapuk véknwunan. Naané Taitasna sépé sékuno mukatik, sal guné guna mawuléba kéga wakatik guné yak? “Naané wawo Judana du taakwa kaapuk ranakwa. Naané Moses wakwen apa kudi véknwute wadén pulak yanaran wan yéknwun, kapu kaapuk?” Guné waga sanévéknwute Kraisna kudi kulaknyénytakne yalakmuké, naané yénaa yakwa duna kudi kaapuk véknwunan Guné Kraisna kudi male véknwute kulé mawulé kérae miték ragunuké, naané deku kudi kaapuk véknwunan.\n6 b Wani gaba ran némaan du nak gena du taakwat wakwewurén kudi véknwute de nak kudi wawo wunat kaapuk wakwedan. Némaan du, bakna du wawo, naané nakurak mawulé pulak yate Gotna méniba naané ro. Rate wuné de kubu du radakwaké sanévéknwumarék yate wuné derét wakwek. 7 De némaan du wuna kudi véknwe de nak kudi wawo wunat kaapuk wakwedan. De némaan du Pita, Jems, Jon kéga de kutdéngék. Got dé Pitat wak, dé Kraisna kudi Judana du taakwat wakweduké. Dérét waga wadén pulak, Got dé wunat wak, wuné Kraisna kudi nak gena du taakwat wakwewuruké. Waga kutdéngte de Banabas wale anat kéga wak, “Béné yéknwun jébaa male béné yak. Yabénén pulak, béné nak gena du taakwat Kraisna kudi wakwesaakuké béné yo. Wan yéknwun. Pita Judana du taakwat Kraisna kudi wakwedéka Got dérét kutkalé yadéka de wupmalemu Judana du taakwa Kraisna kudi miték véknwu. Méné nak gena du taakwat Kraisna kudi wakweménéka Got ménat kutkalé yadéka de wupmalemu nak gena du taakwa Kraisna kudi miték véknwu. Got ménéké dé yéknwun mawulé kwayu, wani jébaa yaménuké.” Naate de wani du wak. Wani duké naané akwi naané wo, “De Jerusalemba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwana némaan du de.” Waga naané deké wo. Wani du Gotké yatén jébaaké mawulé yate de Banabas wale anat taaba kurék. Kutte de wak, “Judana du taakwat Kraisna kudi wakwesaakuké naané yo. Nak gena du taakwat Kraisna kudi wakwesaakuké béné yo. 10 c Kéni kulé kudi male bénat wakweké naané yo. Béné nak gena du taakwat kéga waké béné yo, ‘Guné gwalmu yamarék yakwa du taakwaké sanévéknwute derét kutkalé yaké guné yo.’ Waga wate miték yaké béné yo.” Naate wadaka wuné wani kudiké mawulé yate wuné waga yasaaku.\n11 d Déknyényba Pita Krais Jisasna jébaaba yaale dé yéknwun mawulé yak. Yate dé Antiokba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan akwi du wale dé kadému kak. Dé Judana du rate deku apa kudiké sanévéknwumarék yate, Kraisna kudiké sanévéknwute dé Kraisna du wale kak. Waga kate dé miték yak. Déku mawuléba kéni kudi kaapuk wadén, “Judana apa kudi véknwute de Krais Jisasna jébaaba debu yaalak, kapu nak gena du rate Krais Jisasna jébaaba bakna de yaalak?” Naate kaapuk sanévéknwudén. Yate dé akwi du wale kate dé miték yak. Yadéka kukba de Judana du las wawo Jerusalemba rate némaan ban Jems wale kudi bultakne de Antioknét yék. Yédaka Pita derét véte wup yate déku mawuléba dé wak, “Wuné nak gena du wale kadému kawuru de Jems wale kudi bule yaan du wunat véte wunat waatimuké, wuné kélik yo. Sal de wunat véte waké de yo? ‘Dé nak gena du wale kadému kate dé naané Judana apa kudiké kuk kwayu. Naané Judana du Moses wakwen apa kudi véknwute nak gena du wale kadému kamarék yaké naané yo, de Moses wakwen apa kudi véknwumarék yate deku sépé sékumarék yadan bege. Pita nak gena du wale kadému kadékwa wan kapéredi paaté dé yo.’ Naate wunéké waké de yo, kapu yaga pulak?” De waga wate dérét waatimuké wup yate, dé Pita nak gena du wale tépa kadému kaapuk kadén. De wale kaapuk radén. Dé waga yate kapéredi paaté dé yak. Yadéka wuné Pol Antiokba rate wupmalemu duna méniba téte Pitat véte dérét wuné waatik. 13 Pita waga yadéka Antiokba rakwa Judana nak du wawo Krais Jisasna jébaaba déknyényba yaale Pita yadén pulak yate, de nak gena du wale kadému kaapuk kadan. Banabas wawo de yan pulak wani kapéredi paaté yate dé nak gena du wale kadému kaapuk kadén. Déknyényba wani du akwi deku mawuléba de wak, “Naané Judana du nak gena du wale kadému kanaran wan yéknwun.” Naate wate de miték kutdéngék. Kutdéngte kukba Judana duké wup yate yénaa yate de kutdéngdan paaté kulaknyényék. Yate de kapéredi paaté yak.\n15 Naané nak gena du kaapuk ranakwa. Naané Judana du naané ro, naana néwepa Judana du taakwa radan bege. Judana du las de nak gena du taakwaké wo, “De Moses wakwen apa kudi véknwumarék yate Gotna méniba kapéredi mu yakwa du taakwa de ro.” 16 e Naate wadaka naané nak gena du ramarék yate, Judana du rate, naané kutdéngék. Du taakwa Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké nae de Moses wakwen apa kudiké sanévéknwumarék yaké de yo. Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké nae de Jisas Kraiské miték sanévéknwuké de yo. Waga naané kutdéngék. Naané Judana du Krais Jisasna jébaaba yaale waga naané kutdéngék. Naané Krais Jisaské miték sanévéknwute naana mawuléba naané wo, “Krais dé naana kapéredi mawulé kutnébuldéka naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa naané ro. Wan adél. Naané Moses wakwen apa kudi miték véknwute, wadén pulak yate, waga male yanaran naané Gotna méniba yéknwun du taakwa ramarék yaké naané yo.”\n17 Naané Krais Jisasna jébaaba yaale naané kutdéngék, Moses wakwen apa kudi naanéké tépa apa yamarék yadu naané Kraisna kudi miték véknwunaranké. Kutdéngnaka Moses wakwen apa kudi naanéké apa yamarék yadéka naané nak gena du taakwa pulak naané ro. Waga rano sal nak du naanat véte kéga waké de yo? “Mé vé. De Moses wakwen apa kudi miték véknwumarék yate kapéredi paaté de yo. Yadaka dé deku némaan ban Jisas derét dé yakwatnyu, kapéredi paaté yadoké.” Naate wadaran de yénaa kudi male wakweké de yo. Naana némaan ban Jisas Krais yéknwun paatéké male dé naanat yakwatnyu. 18 Déknyényba naané wak, “Naané Moses wakwen apa kudi véknwute, wadén pulak yate, naané yéknwun mawulé kérae Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké naané yo.” Naate watakne naané kukba kutdéngék. Naané Moses wakwen apa kudi véknwute, wadén pulak yanaran, yéknwun mawulé kéraamarék yaké naané yo. Waga kutdéngte naané yéknwun mawulé kéraaké nae naané Judana paaté naanébu kulaknyényék. Kulaknyénytakne yéknwun mawulé kéraaké naané Krais Jisasna kudi véknwu. Véknwuno Moses wakwen apa kudi naanéké tépa apa yamarék yaké dé yo. Naané Krais Jisasna kudiké kuk kwayéno Moses wakwen apa kudi naana mawuléba tépa apa yadéran naané kapéredi mu yakwa du raké naané yo. 19 f Moses wakwen apa kudiké sanévéknwe déknyényba wuné kutdéngék, wani apa kudi miték véknwute Gotna méniba yéknwun mu yakwa du ramarék yawuréranké. Kutdéngte Gotna méniba yéknwun mu yakwa du raké mawulat kapére yate, wuné Judana paaté kulaknyénytakne wuné Krais Jisasna kudi wuné véknwuk. Véknwute wuné kulé mawulé kérae Gotké yénakwa yaabuba wuné yu. Yéte déké sanévéknwute wuné ro. Déknyényba Kraisnyét miba de viyaapata taknak. Viyaapata taknadaka dé kiyaak. Kiyaadénké wuné déké miték sanévéknwute dé wale miba wunébu kiyaak. 20 Kiyae kéni képmaaba rate wuné kapéredi mawulé kaapuk véknwurékwa. Kapéredi mawulé kulaknyénytakne wuné kulé mawulé kéraak, Kraisnyét. Kéraawurék Krais wuna mawuléba dé tu. Tédéka wuné miték wuné rasaaku, Gotna nyaan Kraiské miték sanévéknwurékwa bege. Gotna nyaan wunéké mawulat kapére yate wunat kutkalé yaké nae dé kiyaak. Kiyaadék wuné miték wuné rasaaku, déku kudi miték véknwute déku kudiké “Adél” naawurékwa bege. 21 Naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké mawulé yanaran naané Moses wakwen apa kudiké sanévéknwumarék yaké naané yo. Naané Moses wakwen apa kudi véknwute Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa rano mukatik, Krais kiyae dé naanat kutkalé yaké yapatikatik dé yak. Naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa naané ro, Krais Jisas kiyae naanat kutkalé yadén bege. Naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa ranakwaké sanévéknwute, wuné Got tiyaadén du Krais Jisaské kuk kwayémarék yaké wuné yo.


Tit 2 | `WOS | STEP | Méni di hurundaka maki yamba hurukéméni. Méni du takwaka yikafre hundi wataméni, di Kraiska jémba sarékéta wandén maki hurundate.\nYikafre hundi wakwetaméni\n1 Méni di hurundaka maki yamba hurukéméni. Méni du takwaka yikafre hundi wataméni, di Kraiska jémba sarékéta wandén maki hurundate.\n2 Gwalefa du angi hurundate méni diré wataméni. Di séfélak wangété yandaka hulingu sakéndi. Di yikafre mawuli yata jémba retandi. Di haraki sémbut huruhafi yanjoka di deka séfika deka mawulika jémba hatitandi. Di Krais Jisaska jémba sarékéta déka hundi xékéta, du takwaka némafwimbu mawuli yata, di Kraisna jémbaka wendé nahafi yata jémba tétandi.\n3 Gwalefa takwa angi hurundate méni diré wataméni. Di atéfék nukwambu Godka sarékéta jémba retandi. Di du takwaka hungalimbu haraki hundi wakéndi. Di atéfék nukwambu wangété yandaka hulingu yamba sakéndi. Di yikafre jémbaka wakwetandi. 4 Wakwendat, wayikana takwa deka hundi xékéta di deka du, nyangwalka akwi, némafwimbu mawuli yatandi. 5 Mawuli yata di haraki sémbut huruhafi yanjoka di deka séfika deka mawulika jémba hatitandi. Hatita di yikafre sémbut huruta, deka gembu yikafre jémba yata, du takwaré yikafre huruta, deka duna hundi jémba xékétandi. Wunde wayikana takwa wungi hurundat, atéfék du takwa diré xéta Godna hundika haraki hundi yamba wakéndi.\n6 Wungi maki wayikana du angi hurundate diré wataméni. Di haraki sémbut huruhafi yanjoka di deka séfika deka mawulika jémba hatitandi. 7 Méni joo nak hurunjoka yikafre jémba male yataméni, di méniré xéta, huruméka maki hurundate. Méni diré Godna jémbaka wakweta mwi hundi male wataméni. Hwalé bangwa hundi yamba wakéméni. 8 Méni mwi hundi wata yikafre hundi male wamét, nana mama du nanika haraki hundi wanjoka mawuli yata, di hurumben haraki joo nakéka hwakéfatika di roota nanika haraki hundi yamba wakéndi.\n9 Nak duna jémba yakwa du takwaré angi hurundate diré wataméni. Di deka néma duna hundi jémba xékétandi, atéfék nukwambu. Jémba xékéta wandaka maki hurutandi, dika hatikwa du dika yikafre mawuli yandate. Di wali yamba warukénguni. 10 Deka jondu sélé hérakéndi. Di naniré Satanéna tambambu héraakwa Godka sarékéta yikafre jémba yandat di xéta watandi, “Yikafre du takwa di. Godna hundi xékéta di yikafre jémba ya. Godna hundi yikafre hundi dé.” Wungi watandi.\n11 God atéfék du takwaré yikafre huruta wandéka déka nyan dé gaya, naniré Satanéna tambambu héranjoka. God wungi naniré yikafre hurundénka nani xékélaki. 12 Hanja nani Godna hundi xékéhafi yata, haraki saraki mawuli yata, ané héfambu rekwa jonduka nani némafwimbu mawuli ya. Némbuli God naniré yikafre huruta dé naniré wakwe, ané jooka. Némbuli nani ané héfambu reta nana mawulika, nana séfika jémba hatita, yikafre sémbut huruta, Godka sarékéta, déka hundi xékétame. 13 Wungi huruta nani naniré yikafre hurukwa God Jisas Krais yatendéka nukwaka nani haxé. Dé nukwa hanyikwa maki haanye yandét, nani yikafre mawuli yata déré xétame. 14 Dé dé hafuré dé hwe, dé naniré Satanéna tambambu hérae nana hurumben haraki saraki sémbut hérekinjoka. Nani huli mawuli hérae déka du takwa reta, yikafre mawuli yata, yikafre jémba yanjoka némafwimbu mawuli yambete, dé nanika hiya.\n15 Méni wun hundi wataméni, wumbu rekwa du takwaré. Méni néma du reta diré hambukmbu wataméni, deka haraki saraki mawuli yatakataka yikafre mawuli yandate. Di ménika hu hwekéndi.


Col 4 | `ABTMAPRIK | STEP | Guné jébaa yakwa du taakwaké téségékwa du, guné kutdéngék. Guna Némaan Ban Got déku gayéba rate dé guna jébaaké téségu. Waga kutdéngte guné guna jébaa yakwa du taakwaké yéknwun mu male yaké guné yo. Derét kapéredi mu yamarék yaké guné yo.\nb4:51 Te 4:11-12\nc4:6Ep 4:29, 1 Pi 3:15-16\ng4:10-11Ap 27:2, 12:12\nh4:142 Ti 4:9-12\n1Guné jébaa yakwa du taakwaké téségékwa du, guné kutdéngék. Guna Némaan Ban Got déku gayéba rate dé guna jébaaké téségu. Waga kutdéngte guné guna jébaa yakwa du taakwaké yéknwun mu male yaké guné yo. Derét kapéredi mu yamarék yaké guné yo.\nKéga yaké guné yo\n2 a Guné apuba apuba Got wale kudi bulké guné yo. Bulte guné kés mu nak muké sanévéknwumarék yaké guné yo. Déké male sanévéknwute, wulkiyaa yamarék yate, apuba apuba dé wale kudi bulké guné yo. Yate déké yéknwun mawulé yate déku yéba kevérékgé guné yo. 3Guné dé wale kudi bulte naanéké dérét waataké guné yo, dé naanat kutkalé yaduké. Naanat kutkalé yate dé naanat yaabu wakwatnyédu naané Krais Jisasna kudi akwi du taakwat miték wakweké naané yo. Déknyényba Got wani kudi dé paakuk. Bulaa dé naanat wakwatnyu. Wuné wani kudi déknyényba wuné wakwek. Wakwewuréka Kraisna maama kélik yate wunat raamény gaba kusola taknadak wuné ro. 4Guné Gorét waataké guné yo, dé wunat kutkalé yadu wuné wani kudi miték wakwewuruké.\n5 b Guné miték sanévéknwute Krais Jisasna jébaaba yaalamarék yan du taakwa wale kudi bulké guné yo. Bulte derét Krais Jisaské kudi wakweké yate guné véknwuké mawulé yadakwa tuléké guné sékalké guné yo. 6 c Deku mawulé miték téduké guné derét yéknwun kudi male wakweké guné yo. De gunat déku kudiké las waatado guné kutdéngte deku kudi miték kaataké guné yo.\nPol Tikikas bét Onisimasnyét wadéka bét yék\n7 d Krais Jisasna jébaaba naané wale yaalan du Tikikas gunéké ye wuné yakwa akwi jébaaké wakweké dé yo. Tikikas naané wale dé naana Némaan Banké yéknwun jébaa yo. Déké naané mawulat kapére yo. 8 e Wuné dérét wawurék, ranakwaké gunat wakweké nae, dé gunéké yu. Dé wakwedu kutdénggunu guna mawulat kutkalé yaké dé yo. 9 f Guna gayéna du Onisimasnyét wawo wawurék dé Tikikas wale yu. Dé wawo Krais Jisasna jébaaba yaale dé naana Némaan Banké yéknwun jébaa yo. Déké wawo naané mawulat kapére yo. Wani du véti kéba yanan akwi muké gunat wakweké bét yo.\nPol Kolosiké dé kudi wakwebutiyu\n10 g Wuné wale raamény gaba kwaakwa du Aristakas, du vétik wawo, Jisas déku nak yé Jastas bét Banabasna badu Mak, wani du de gunéké yéknwun mawulé yo. Wani du Judana du rate de Krais Jisasna jébaaba déknyényba yaale de wuné wale Gotna jébaa yo. Judana nak du wuné wale Gotna jébaa kaapuk yadakwa. Wani du wuné wale jébaa yate de wuna mawulat kutkalé yo. Déknyényba wuné gunéké kudi kavik Makgé. Dé gunéké yédéran guné dérét miték yaké guné yo.\n12Guna gayéna du Epapras wawo dé gunéké yéknwun mawulé yo. Dé Krais Jisasna jébaa yakwa du rate dé apuba apuba Gorét waato gunéké. Guné Krais Jisasna kudi miték véknwusaakute guna mawuléba apa ye téké guné yo. Téte, Gotna kudi véknwute wadékwa pulak yagunuké, dé apuba apuba Gorét waato. 13Dé gunat Leodisiaba rakwa du taakwa, Yirapolisba rakwa du taakwat wawo gunat kutkalé yaké nae, dé apa jébaa yo gunéké. Waga kutdéngte wuné gunat wakweyo. 14 h Mawulat kapére yanakwa du naana dokta Luk, bét Dimas wawo, bét gunéké yéknwun mawulé yo. Wani du akwi gunéké yéknwun mawulé yate wadaka wuné gunat wakweyo.\n15Leodisiaba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa, déku jébaaba yaalan taakwa Nimpa, léku gaba jawute Gotna kudi bulte déku jébaaba yaalan du taakwaké wawo naané yéknwun mawulé yo. Guné derét waga waké guné yo. 16Kéni nyégaba kaviwurén kudi véknwutakne guné Leodisiaba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwaké nyéga kwayésatigunu de wawo wani kudi véknwuké de yo. Leodisiaké kaviwurén kudi guné wawo véknwuké guné yo. 17Guné Akipasnyét kéga wakweké guné o, “Méné Némaan Ban Krais Jisasnyét nyégélménén jébaa miték yate yabutiké méné yo.”\n18Bulaa wuné Pol wuna kudi kavin dut nyéga kérae gunéké yéknwun mawulé yate wuné wuna taabat kéni kudi kaviyu. Wuné raamény gaba wekna wuné kwao. Guné wunéké sanévéknwute Gorét waataké guné yo, wunéké. Got gunéké mawulé lékte gunat kutkalé yaduké wuné dérét waato.


1Th 2 | `ABTMAPRIK | STEP | Jisasna jébaaba yaale wuna némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, guné kutdéngék. Déknyényba naané gunéké ye guné wale rate Gotna kudi wakwenaka guné miték véknwuk.\nd2:6Jo 5:41, 44\ne2:91 Ko 4:12\nf2:111 Ko 4:14\n1Jisasna jébaaba yaale wuna némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, guné kutdéngék. Déknyényba naané gunéké ye guné wale rate Gotna kudi wakwenaka guné miték véknwuk. 2 a Déknyényba Pilipaiba ranaka de naanat waatite naanat kapéredi mu yadaka naané apa kaagél kurék. Pilipai kulaknyénytakne naané gunéké yék. Yénaka naana Némaan Ban Got yéknwun mawulé tiyaadéka naané wupmalemu maamaké wup yamarék yate apa yate naané déku yéknwun kudi gunat wakwek. Waga guné kutdéngék. 3Du las de naanéké kéga wo, “Kapéredi mawulé yate, kapéredi mu yate, yénaa kudi wakwete, de gunat wani kudi wakweyo.” Waga wadakwa wan yénaa kudi. 4 b Déknyényba Got naanéké dé wak, “Deku mawulé wan yéknwun. De wuna kudi wakweké de yo.” Naate wadéka naané mawulé yadékwa jébaa yo. Got naana mawulat véte dé naanéké kutdéngék. Dé naanéké yéknwun mawulé yaduké naané kudi wakweyo. Du taakwa naanéké yéknwun mawulé yadoké kudi kaapuk wakwenakwa. 5 c Naané guné wale rate yénaa kudi kaapuk wakwenan, guné naanéké yéknwun mawulé yagunuké. Naané guné wale ranaka naana mawulé guna gwalmuké génmarék yadéka yénaa kudi kaapuk wakwenan, guné gwalmu tiyaagunuké. Got dé kutdéngék. Wan adél kudi naané wo. 6 d Guné, du las wawo, naana yéba kevérékmuké, naané kélik yak.\n9 e Wuna némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, guné kutdéngék. Naané guné wale rate jébaa yate Gotna kudi wakwete apa jébaa las wawo naané yak. Gaan nyaa apa jébaa naané yak, gwalmu kwayétakne yéwaa nyégélké. Gunat gwalmu bakna nyégélmuké kélik yate, naané wani apa jébaa yak. Wani muké guné kutdéngék.\n10Guné Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwa wale rate naané Gotna jébaa yate gunat yéknwun kudi naané wakwek. Wakwete yéknwun mu male yate yéknwun mawulé yate guné wale naané miték rak. Wani muké guné kutdéngék. Got wawo waga dé kutdéngék. 11 f Yaapa déku baadiké miték rate védékwa pulak, naané gunéké miték rate vék. Waga guné kutdéngék. 12 g Véte naané gunat wakwesaakuk, Got mawulé yadékwa pulak yate yéknwun mawulé yate, yéknwun mu yate miték ragunuké. Got dé wao, guné déku kudi véknwute dé wale déku gayéba rasaakugunuké apuba apuba.\n13 h Déknyényba naané guné wale rate Gotna kudi wakwenaka guné wani kudi véknwutakne guné wak, “Wan Gotna kudi. Wan adél. Képmaaba rakwa duna kudi kaapuk.” Naate wate wan adél kudi guné wak. Akwi nyaa naané Got wale kudi bulte gunéké sanévéknwute, déku kudi véknwugunénké naané wo, “Wan yéknwun.” Naate naané wo. Gotna kudi guna mawuléba wulae tédéka guna mawulé miték dé tu, guné Jisaské miték sanévéknwukwa du taakwa wale Got kudi buldékwa bege. 14 i Déknyényba naana gayé Judana du de deku gayéna du taakwat yaalébaanék. Yaalébaandaka de Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa, Gotna du taakwa, Judiaba jawe rate de kaagél kurék. Guna gayéna du gunat wawo de yaalébaanék. Yaalébaandaka guné kaagél guné kurék. Waga gunat yaalébaandaka guné Judiana képmaaba rakwa Jisasna du taakwa pulak guné rak. 15 j Déknyényba de Juda Gotna yéba kudi wakwen duwat de viyaapéreknék. Derét viyaapérektakne de Némaan Ban Jisasnyét viyaapéreknék. Yatakne de naanat waatik. Waatite wadaka naané deku képmaa kulaknyénytakne naané yék. Wani du waga yadaka Got deké dé kélik yo. Wani du waga yatakne de akwi du taakwana maama ro. 16 k Naané Gotna kudi nak gena du taakwat wakweké naané mawulé yak, Got derét kutkalé yadu de déku kudi véknwute miték rasaakudoké. Mawulé yanaka de Juda akwi du taakwana maama rate de naanat waatik, naané nak gena du taakwat wani kudi wakwemuké. De waga yate wupmalemu kapéredi mu debu yak. Yadan kapéredi mu deku mawuléba débu sékéréknék. Sékérékdéka bulaa Got derét dé rékaréka yo.\n17Naana némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, mé véknwu. Gunat kulaknyénytakne walkamu ye, naané gunat tépa véké naané mawulat kapére yak. Kéba rate gunéké sanévéknwute, gunat vémarék yate, naané gunéké apuba apuba mawulé léknék. 18Lékte naané gunéké tépa yéké naané mawulé yak. Wuné Pol wupmalemu apu ye gunat véké mawulé yawuréka, Seten yaabu tétépédéka naané kaapuk yénan. 19 l Naana Némaan Ban Jisas tépa yaadu naané déku méniba téte, gunéké sanévéknwute, yéknwun mawulé yate dusék yaké naané yo. Samu mat védu déku mawulé naanéké yéknwun yaké dé yo? Gunat védu déku mawulé yéknwun yaké dé yo. Guné naana kudi véknwute déké miték sanévéknwute déku kudiké guné “Adél” naak. Gunéké sanévéknwute naané yéknwun mawulé yate duséknét kapére yo.


Luk 19 | `ABTWOSERA | STEP | Jisas Jerikot wulaandén. Wulaae nak gaayét yéké we yaambumba yéndén.\nSakius Jisaské yékunmba vékulakandén\n1Jisas Jerikot wulaandén. Wulaae nak gaayét yéké we yaambumba yéndén. 2Takis kéraakwa du nak déku yé Sakius wani gaayémba yaréndén. Dé takis kéraakwa duna néma du téte asa yéwaa wa taakaténdén. 3Dé Jisas vésékngé mawulé yandén. Dé pavéték du wa. Késépéri du dakwa yatékésénmba Jisas véké naae yapatindén. 4Yapatiye taale pétépété ye miyé nakmba waaréndén Jisas véké. Jisas ani yaambumba yaakandékwa. Wunga vékulakate miyémba waaréndén. 5Waare téndéka Jisas yaae wani taalémba téte yaasore vététe dat wandén, “Sakius, bulaa ménale ména gaamba rakawutékwa. Méné ma gaaya bari.” 6Wunga wandéka dé mawulé tawulé yate bari gaayandén. Ye Jisas déku gaat kure yéndén. 7Yéndéka akwi du dakwa véte wandarén, “Jisas kapéremusé yakwa duwale raké wa yéndékwa, déku gaat. Wan kapére wa yandékwa.” Naandarén.\n8Sakius Néman Du Jisasét wandén, “Néman Du, ma véku. Bulaa wuné wuna musé nyéndémba munikawutékwa. Muniye nak tambék musé asékapuk dunyansat kwayékawutékwa. Kwayéte anga waak yakawutékwa. Wuné talimba du rasét paapu yate deku musé kéraawuténngé musé det nakapuk waambule kwayéte apu kupuk waak baka kwayékawutékwa.” Naandén. 9Wunga wandéka Jisas wa wan, “Ani du waak dé Abrahamna gwaal, waaranga, maandéka, bakamu wa téndékwa. Talimba yatéte Gorké yékunmba vékulakakapuk ye dé wa lambiyakén. Bulaa guné déku kundi vékute anga wa vékusékngunéngwa. Bulaa Got dat déku gaamba rakwa du dakwat waak Satanna taambamba wa kéraandén. Kéraandén apu de déku taambamba yékunmba rapéka-kandakwa. Lambiyakén du dakwaké waake véte de Satanna taambamba kéraae det yékun yaké watake wa wuné Duna Nyaan ani képmaat gaayawutén.” Naandén Jisas det.\nJémbaa yan du yéwaa kéraanngé gwaaménja kundi wandén\n11Jisas ye Jerusalemmba saambakngé yaténdén. Yaténdéka du dakwa deku mawuléké anga wandarén, “Got néma du rate nanéké kurkale vérénda nyaa bari wa yakandékwa.” Wunga wandaka Jisas det gwaaménja kundi nak anga wandén. 12“Néma du nak sékaa gaayét yéké watake, taale déku jémbaa yakwa dunyansé tambavétik waandéka yaandaka det nak nak yéwaa ras kwayéndén (20 kina, 20 kina pulak). Kwayéte det anga wandén, ‘Ani yéwaa kure jémbaa yaréngunu wuné nakapuk waambule yaae kéraakawutékwa.’ Naatake sékaa gaayét yéndén, wamba rakwa néma du dat wandu déku gaayémba tékwa du dakwaké néma du randénngé. Ye wani kundi vékwe bari waambule yaaké vékulakandén. 14Dé yéndéka de wani déku gaayémba yaran du dakwa de dé kalik yate, dunyan rasét wandaka déku kukmba yéndarén. Ye wani sékaa gaayémba ran néma duwat anga wandarén, ‘Nané wani du nana néma du randénngé kalik yanangwa.’ Naandarén.\n15“Kukmba wani néma du wani duwat wa wandén, déku gaayémba tékwa du dakwaké néma du randénngé. Wandéka vékutake yare nakapuk waambule yaandén. Yaae wandén, ‘Talimba yéwaa kwayéwutén duwat ma waa yaandaru. Wani kwayéwutén yéwaamba kure ye jémbaa ye katik yéwaa daré kéraak?’\n16“Naandéka du nak taale yaae dat anga wandén, ‘Néma du, wuné ména yéwaa kure ye jémbaa ye rékaamba (200) yéwaa kéraawutén.’ 17Naandéka néma du dat wandén, ‘Méné yéku jémbaa yakwa du wa. Yéku jémbaa wa yaménén. Méné makalkéri muséké wa kurkale véménén. Véménénngé wuné wawutu méné gaayé tambavétikngé (10) néma du rakaménéngwa.’\n18“Naandéka nak du waak yaae wandén, ‘Néma du, wuné ména yéwaa kure ye jémbaa ye yéwaa rékaamba (100) ras wanale kéraawutén.’ 19Wunga wandéka wani néma du wa wan, ‘Wan yékun wa. Bulaa wawutu méné gaayé taambakngé (5) deku néma du rakaménéngwa.’ 20Naandéka nak du yaae wandén, ‘Néma du, wuné méné véwutén wa. Méné du dakwaké mawulé yamba sémbéraa yaménéngwe wa. Méné musé asé waak baka kéraaké mawulé yate, méné nak du dakwat yékun yamba yaménéngwe wa. Wuné ménéké wup ye wani wunat tiyaaménén yéwaa laplapmba giye baka taakawutén. Ména yéwaa a rakwa amba. Bulaa nakapuk ménat kwayékawutékwa.’ Naandén.\n22“Naandéka wani néma du anga wandén, ‘Méné kapérandi jémbaa yakwa du wa. Waménén kundi vékutake yaménén kapéremusé ménat yakata-kawutékwa. Wuné apamama yate nak du dakwat mawulé sémbéraa yakapuk yate musé asé waak baka kéraaké mawulé yate, wuné nak du dakwat yamba yékun yawutékwe wa. Yi wan wanana wa. Wa waménén. Wunga yawutékwanngé wa vésékménén. 23Vésékte kamuké méné wuna yéwaa wani yéwaa taakandakwa gaamba taakakapuk yak? Méné wamba taakamunaaménu, wa wuné waambule yaae wani yéwaa kéraate ras waak wanale kéraakatik wuté.’ 24Naatake wamba tékésén dunyansat wandén, ‘Guné dat kwayéwutén yéwaa ma kéraae némaamba yéwaa kure rakwa duwat kwayéngunu. Wani jémbaa yakwa du dé wani kwayéwutén yéwaa kure ye yéku jémbaa wa yandén.’ Naandén.\n25“Wunga wandéka dat anga wandarén, ‘Néma du, kamu yakwate méné yo? Dé asa yéwaa wa kure randékwa.’\n26“Naandaka det wandén, ‘Yéku jémbaa ye némaamba musé kéraan du dakwa sérémaa musé ras waak kéraakandakwa. Yéku jémbaa yakapuk ye musé ayélap kure rakéskwa du dakwa sérémaa kukmba baka wa rakéskandakwa. 27Wuna maama wuné deku néma du rawuténngé kalik yandarénngé guné det ma kure yaae wuna ménimba de viyaandékngunu.’ Naandén néma du.” Wunga wandén Jisas.\n28Jisas wani kundi watake dé taale ye déku dunyansale Jerusalemét waaréndakwa yaambumba waaréndarén. 29Waare Betfage tékwan Betani waak tékwan ye kwambaliténdarén. Wani gaayé vétik Oliv némbumba wa témbérékwa, Jerusalem tékwanmba. Vétake saambakngé yatéte Jisas déku du vétikét wandén, “Wani gaayét ma wulaambénu. Wulaae vékambénéngwa donki nyaan nak. Miyémba lékitakandaka wa téndékwa. Talimba du nak déku kukmba yamba waare randékwe wa. Dé ma lepékwe kure yaambénék. 31Yambénu du nak anga waatakumunaandu, ‘Kamu yaké béné wani donki nyaan lepékwo?’ Naandu anga ma wambénu, ‘Néman Du wani donkiké mawulé yandékwa.’ Dat wunga wa.” Naandén.\n32Wandéka déku kundi vékutake ye vémbérén donki miyémba lékitakandaka téndéka. 33Vétake wani donkina baangwi lepékumbéréka de wani donkina aapa yaae bérét waatakundarén, “Kamu yaké béné wani donki nyaan lepékwo?” 34Naandaka wambérén, “Néman Du wani donkiké mawulé yandékwa.” 35Naambéréka de mawulé yate wandaka wani donki nyaan Jisaské kure yémbérén. Ye bérku laplap ras donkina bungulmba kusorétaka-mbéréka Jisas wan taakumba randén.\n36Wani donkimba waare yéndéka du dakwa deku laplapét yaambu yakusote vélésaki-laakét yéndarén. 37Vélésaki-takandaka ye Oliv némbu taakatake daawuliye Jerusalemmba saambakngé yaténdéka wani déké yékunmba vékulakakwa du dakwa akwi déké mawulé tawulé yate dusék takwasék yandarén. Yate talimba wani vékapuk yandarén kulé apanjémba véndarénngé vékulakate némaanmba waate Gotna yé kavérékndarén. Yate anga wandarén:\n38 “Nana néma du nanéké wa yaandékwa.\nGotna gaayémba tékéskwa du dakwa mawulé tawulé yate yékunmba yarékandakwa.\nNané mawulé tawulé yate anjorémba rakwa du Gotna yé ma kavérékngwak.” Naandarén.\n39Farisi dunyan ras wani du dakwale te vékutake Jisasét anga wandarén, “Néma du, méné ména du dakwat ma wa. De wunga némaamba waaké yambak.” 40Naandaka det wandén, “Gunat anga wawutékwa. De kundi bulkapuk yamunaandaru, wa matu dekét de wuna yé kavérék-ngandakwa.” Naandén Jisas det.\nJisas Jerusalemmba tékwa du dakwaké géraandén\n41Jisas ye Jerusalemmba saambakngé yatéte gaayét vétake wamba tékwa du dakwaké mawulé sémbéraa yate géraandén. 42Géraate anga wandén, “Bulaa guné Gorale nakurakmawulé ye raké vékusék-munaangunu, wan yékun yakatik. Bulaa wani musé paakundéka yamba yékunmba vésékngunéngwe wa. 43Got gunat yékun yate Satanna taambamba guné kéraandékwa nyaaké yamba kurkale vékusékngunéngwe wa. Yangunéngwanngé sérémaa guna maama yaae guna gaayé yanyaweye tékandakwa. Téte képmaa vaae yénguna yaambumba taakatépé-kandakwa. Yate gaayét wulaae gunat, guna nyambalésat waak viyaandék-ngandakwa. Viyaandékte akwi gaa yaavan kutwurékandakwa. Yaavan kutndaru gaa kaangunén matu akwi vaakére kapmang kapmang ye rakandakwa.” Naandén Jisas.\n45Jisas ye Jerusalemét wulaae Gotna kundi bulndakwa néma gaat wulaandén. Wulaae véndén dunyan ras musé asé kwayéte yéwaa kéraaténdaka. Vétake de kewurésalete anga wandén, “Ani kundi Gotna nyéngaamba wa kwaakwa: ‘Got wa wandén, “Du dakwa wuna gaat yaale wunale kundi bulkandakwa.” Naandén Got.’ Wani kundiké yamba vékulakangunéngwe wa. Guné ani gaamba Gorale yamba bulngunéngwe wa. Guné a musé asé kwayéte yéwaa kéraaténgunénga ani gaa an sél yakwa du paakwe rakwa gaa pulak a gérékén.” Naandén det.\nGotna kundi bulndakwa néma gaamba kundi kwayéndén\n47Apapu nyaa Gotna kundi bulndakwa néma gaamba du dakwat Gotna jémbaaké yakwasnyéndén. Yandéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanna néma dunyan, apakundiké vékusékngwa dunyan, néma du ras waak anga wandarén, “Yénga pulak dé viyaandékngé nané?” 48Wunga wate bulte akwi du dakwa déké mawulé yate déku kundi vékuké wate yandarénmba dé viyaandékngé yapatindarén.


Revelesen 13 ABTNT - Wuné vék yébaalé pulak mu nak - Bible Search\n1*Wuné vék yébaalé pulak mu nak kusba yaaladéka. Déku kaara taaba vétik. Déku kaaraba de némaan du saapdakwa maakna saap taaba vétik kwaak. Déku maakna nak taaba sékét nak taababa kayék vétik. Déku maaknaba dé kavidan yé las kwaak. Wani yé kavite Gotké kapéredi kudi wakwete de dérét waséléknék. 2Véwurén yébaalé wan lepat pulak. Déku maan wan beana maan pulak. Déku kudi wan laionna kudi pulak. Wani yébaaléké dé apakélé viwu Seten déku apa kwayék. Kwayétakne dé dérét wak, “Méné wuna apa kérae képmaaba rakwa du taakwaké némaan ban raké méné yo.” Naate wadéka dé apa yate deké némaan ban dé rak. 3Wani yébaaléna maakna nak viyaapérekdaka kiyae dé ték. Tédéka wani maaknaba tén waasé rékaa yadéka dé maakna tépa yéknwun yak. Yadéka de képmaaba rakwa akwi du taakwa wani yébaalat véte kwagénte de déku kukba yék. 4Wani apakélé viwu yébaaléké déku apa kwayédéka de du taakwa viwuna yéba kevéréknék. Yate de yébaaléna yéba wawo kevéréknék. Kevérékte de wak, “Kéni yébaalé wan némaan ban dé. Dé apat dé kapére yo. Du dé wale waariyate dérét viyaaké yapatiké de yo.”\n5Got wani yébaalat waatimarék yadéka dé apa kérae akwi muké dé némaan ban rak. Wupmalemu (42) baapmu dé némaan ban rak. Rate dé Gotké kapéredi kudi wakwete dérét dé waséléknék. 6Yate dé Gotna yé, Gotna gayé, Gotna gayéba rakwa du taakwaké wawo dé kapéredi kudi wakwek. 7*Got waatimarék yadéka dé wani yébaalé Gotna du taakwa wale waariyadéka déku apa deku apat débu talaknak. Got waatimarék yadéka dé apa yate akwi kém, akwi képmaa, akwi kés pulak nak pulak kudi bulkwa du taakwa, akwi kés pulak nak pulak sépé kurén du taakwa, deku némaan ban dé rak. 8*Képmaaba rakwa wupmalemu du taakwa déku yéba kevérékgé de yo. Déknyényba Got akwi mu kuttaknamarék yate dé nyégaba nak déku du taakwana yé kavik. Wani nyéga wan viyaapérekdan Sipsip Nyaanna nyéga. Wani nyégaba deku yé kavidén du taakwa apuba apuba miték rasaakuké de yo. Wani nyégaba deku yé kavimarék yadén du taakwa wani yébaaléna yéba kevérékgé de yo.\n9Guné Gotna kudi véknwuké mawulé yakwa du taakwa, kéni kudi mé véknwu. 10*De raamény gaba radoké Got dé du taakwa lasnyét dé wak. Wani du taakwat maama kure yédo raamény gaba raké de yo. Du las nak duwat waariyadakwa kulaat viyaapérekdaran nak du waariyadakwa kulaat derét viyaapérekgé de yo.\n11Yébaalé nak wawo képmaaba raapme yaaladéka wuné vék. Sipsip nyaanna maaknaba tékwa kaara pulak, kaara vétik dé ték. Dé apakélé viwu bulkwa pulak dé kudi bulék. 12Taale yaan yébaalé kukba yaan yébaaléké apa kwayétakne wadéka dé taale yaan yébaaléna méniba téte dé déké jébaa yak. Yate dé képmaaba rakwa du taakwat wadéka de taale yaan yébaaléna yéba kevéréknék. Déknyényba maakna nak viyaapérekdaka kiyae tédéka wani maaknaba tén waasé rékaa yadéka dé maakna tépa yéknwun yan yébaaléna yéba de kevéréknék. 13*Kukba yaan yébaalé kés pulak nak pulak déknyényba vémarék yadan apa jébaa dé yak. Nak yadén apa jébaa kéga. Dé akwi du taakwana méniba téte wadéka yaa Gotna gayé kulaknyénytakne dé képmaat giyaak. 14Kukba yaan yébaalé dé taale yaan yébaalat apa kérae dé déknyényba vémarék yadan apa jébaa yate dé képmaaba rakwa du taakwat yénaa yak. Yate dé derét kéga wak, “Guné waapinyan taaké guné yo. Wani yébaalé déknyényba waariyadakwa kulaat viyaapérektaknadak dé kulé ro. Guné wani yébaalé pulak waapinyan taaké guné yo. Tae guné déku yéba kevérékgé guné yo.” Naate wadéka de taak. 15Taadaka Got waatimarék yadéka dé kukba yaan yébaalé wani waapinyanét yapévuk. Yapévudéka dé wani waapinyanét yaamabi wulae tédéka dé kudi bulék. Bulte dé wak, “Wuna yéba kevérékmarék yakwa du taakwat guné viyaapérekgé guné yo.” 16Naate watakne dé wak, “Guné wuna kudi nak kaviké guné yo, akwi du taakwana yéknwun tuwa taababa. Taababa kavimarék yagunéran deku lékwésba kaviké guné yo. Némaan du taakwa, bakna du taakwa, gwalmumama du taakwa, gwalmu yamarék du taakwa, nak duna kudiba véknwute wadakwa pulak jébaa yakwa du taakwa, deku mawuléba sanévéknwute mawulé yadakwa jébaa yakwa du taakwa, akwi du taakwat wuna kudi waga kaviké guné yo. 17*Kavigunu du taakwa wuna kudi kure témarék yadaran de nak du taakwat gwalmu kéraamarék yaké de yo. Wuna kudi kure témarék yaran akwi du taakwa gwalmu kwayétakne nak du taakwat yéwaa kéraamarék yaké de yo.” Naate dé wani waapinyan wak. Wadéka waga de déku kudi kavik. Kavidan kudi las wan wani yébaaléna yé. Kavidan kudi las wan wani yébaaléna naba.


Mar 15 | `ABTWOSERA | STEP | Yé gétndéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanna néma dunyansé, maaka dunyansé, apakundiké vékusékngwa dunyansé, akwi néma dunyansé waak jaawuwe kundi bulndarén. Bule wandaka Jisas baangwit giye Romna néma du Pailatké kure yéndarén.\n1Yé gétndéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanna néma dunyansé, maaka dunyansé, apakundiké vékusékngwa dunyansé, akwi néma dunyansé waak jaawuwe kundi bulndarén. Bule wandaka Jisas baangwit giye Romna néma du Pailatké kure yéndarén. 2Kure yéndaka Pailat Jisasét anga waatakundén, “Méné Judaséna néma du méné kapuk?” Wunga waatakundéka anga wandén, “Yi. Ménékét ména kapmang wa wunga waménéngwa.”\n3Wunga wandéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanna néma dunyansé késépéri papukundi wandarén, Jisas yan muséké. 4Wandaka Pailat dat anga wandén, “De ménéké némaamba kundi wa wandakwa, yaménén muséké. Kamuké méné deku kundi waambule kaatakapuk yo? Kamuké méné kundi bulkapuk téte véto?”\n5Wunga wandéka kundi ras waak yamba wandékwe Pailarét. Yandéka wa Pailat vékulaka vékulaka naandén.\nJisas takwemimba baangtakandarénngé wa Pailat watakandén\n(Mt 27:15-26; Lu 23:13-25; Jo 18:39-19:16)\n6Akwi kwaaré Pasova waandakwa nyaana kakému kandakwa sapak Romna néma du wandéka du dakwa mawulé yandakwa du nak kalapus yaasékatake gwaande baka yékunmba yéndén. 7Wani sapak kapéremusé yan dunyan ras kalapusmba kwaandarén. Talimba de Rom dunyanngé kalik yate Jerusalemmba tékwa du dakwat wandaka wa de Rom dunyansale waariyandarén. Naknya du rasét viyaandékndarén. Wani kapéremusé yan dunyan nak wan Barabas wa.\n8Akwi du dakwa yaae Pailarét waatakundarén, akwi kwaaré wandén pulak nakapuk wandénngé. 9Waatakundaka Pailat anga vékusékndén. Jisas kapérandi musé yamba yandékwe wa. Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanna néma dunyansé Jisaské kalik yate dat giye kure yaandarén déké. Wunga vékusékte déku mawulémba anga wandén, “Jaawuwe tékwa du dakwa Jisaské kalmu mawulé yaké daré kapuk?” Wunga watake wani du dakwat anga wandén, “Judaséna néma duwat wawutu baka yékunmba yéndénngé guné mawulé yo kapuk?” Naandén.\n11Wunga wandéka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanna néma dunyan wamba tékésén du dakwat wandarén, Pailarét wandaru Jisaské wakapuk yate Barabaské wandénngé. Wandu Barabas kalapus yaasékatake gwaande baka yékunmba yékandékwa. 12Wunga wandaka Pailat det nakapuk anga wandén, “Waangunéngwa Judaséna néma duwat yénga pulak yaké wuté?” Naandén.\n13Naandéka de akwi waate anga wandarén, “Dé takwemimba ma baangtaka.” Naandarén.\n14Wunga waandaka anga wandén, “Kamuké? Kamu kapérandi musé dé yak?” Wunga wandéka némaanmba waandarén, “Dé takwemimba ma baangtaka.” Naandarén.\n15Wunga waandaka Pailat déku mawulémba anga wandén, “Deku kundi vékuwutu wa wunéké mawulé yakandakwa.” Wunga watake wa wandén, Barabas kalapus yaasékatake gwaande baka yékunmba yéndénngé. Watake déku waariyakwa dunyansat wandén, Jisasét raamény baangwit némaanmba viyaae dé takwemimba baangtakandarénngé.\nWaariyakwa dunyan waangite Jisasét wasélékndarén\n16Pailatna waariyakwa dunyansé deku néma gaat Jisas kure yéndarén. Kure yéndaka waandaka akwi waariyakwa dunyan yaae dé ténmba jaawundarén. 17Jaawuwe deku mawulémba anga wandarén, “Néma du gwaavé laplap saawuwe yéku hat wa saaptakandakwa.” Wunga wate Jisasét waangite wasélékte déku laplap laariye gwaavé laplapét saawutakandarén. Saawutake raamény baangwi nak kéraae hat pulak nyéwayékwe déku maakamba taakandarén. 18Taakatake dat wasélékte anga wandarén, “Méno, Judana néma du, yékunmba ma raménék.” Naandarén. 19Wunga wate baangé nak kéraae déku maakamba viyaandarén. Viyaate dat sépmany sévaanguralte dat wasélékte déké kwaati se waandé daandarén. 20Wunga yasékéyaktake yaak wani saawutakandarén gwaavé laplap laariye déku laplap nakapuk saawutakandarén. Saawutake dé takwemimba baangtakamuké kure yéndarén.\nJisas takwemimba baangndarén\n21Yaambumba yéte waariyakwa dunyansé Sairini du nak déku yé Saimon véndarén. Déku nyaan vétik Aleksander ambét Rufus wa. Dé nak taalémba yaae Jerusalemét wulaaké yéndéka wa véndarén. Vétake wa dat wandarén, dé Jisas baangtakaké yandakwa takwemi yaatandénngé. 22Watakandaka yaatandéka ye Golgota waandakwa taalémba saambakndarén. Wan Judana kundi wa. Nana kundimba wanangwa, Duna Maaka Apa. 23Saambake marasinale yandarén wain kulak Jisasét kwayéndarén, dé katake néma kaangél vékukapuk yandénngé. Kwayéndaka yamba kandékwe wa. 24Yandéka dat takwemimba baangtakandarén. Baangtake rate déku laplap muni waataké satu pulak pilai yandarén. Yandaka det taalékéran du wa déku laplap kéraan.\n25Ganmba (9 klok pulak) wa Jisas takwemimba baangndarén. 26Dé baangndarén takwemina waambumba anjoré viyaataka-ndarén kundi wan anga wa: An Judaséna néma du wa.\n27Jisas takwemimba baangtake waariyate sél yan du vétik takwemi vétikmba baangtakandarén. Nakét déku yékutuwa sakumba baangtakandarén. Nakét déku akituwa sakumba baangtakandarén. 28[Wunga yandaka Gotna nyéngaamba talimba viyaatakandarén kundi wani sapak wa sékérékén. Anga viyaatakandarén: Dat véndarén kapéremusé yan duwale téndéka.]\n29Dunyan ras yeyé yaayatéte Jisas takwemimba baangtakandaka téndéka véte dat waangite wasélékndarén. Yate anga wandarén, “Ménawa. Yénga pulak dé? Méné Gotna kundi bulnangwa néma gaa yaavan kure nyaa kupuk yéndu nakapuk kaaké wa waménén. 30Bulaa ména kapmang ména sépat ma yékun yaménék. Méné apamama yate wani takwemi yaasékatake ma gaayaménu.” Naandarén.\n31Wunga wandaka Gotna gaamba jémbaa yakwa dunyanna néma dunyan, apakundiké vékusékngwa dunyan waak deku kapmang bulte Jisasét waangite wasélékndarén. Yate anga wandarén, “Dé nak duwat wa yékun yandén. Dékét déku sépat yékun yaké yapatindékwa. 32Dé nanat yékun yandénngé Got wan du Krais rate Israelna néma du ramunaae wa baangtakandarén takwemi yaasékatake gaayandu nané véte déku kundiké anga wakatik nané, ‘Yi wan wanana wa.’ Naakatik nané.” Naandarén. Wunga wandaka Jisasale takwemimba baangtakandarén du vétik bérku takwemimba anjo téte bét waak dat wasélékmbérén.\nJisas wa kiyaan\n33Nyaa vélénawuréndéka nyéndé nyaa wa akwi képmaamba gaan yan. Ye téndéka kukmba nyaa tépatekwe daawuliké yaténdén. 34Yandéka Jisas déku kundimba némaanmba anga waandén, “Eloi, Eloi, lama sabaktani.” Wani kundi nana kundimba anga wa: “Wuna néma du Got, kamuké méné wunat kuk kwayu?” 35Wunga waandéka wamba tékésén du ras wani kundi vékute anga wandarén, “Ma vékungunu. Wani du dé talimba yatéte Gotna yémba kundi kwayétan du Elaijat wa waakwa.” 36Wunga watake du nak pétépété ye nyambiyap pulak musé ras kéraae nyéngi yakwa wain kulakmba taawundén. Taawundéka gumbés yandéka baangémba maaye Jisas kandénngé kusoré-kwayéndén. Yate anga wandén, “Wayéka ma téte vékwak. Elaija kalmu yaae dat kutndu gaayaké dé kapuk?” 37Wunga waténdéka Jisas némaanmba waatake wunga kiyaandén.\n38Jisas kiyaandéka Gotna kundi bulndakwa néma gaamba lékindarén sémény laplap anjorémba gérike ye andalamba késén. Ye tambék vétik yan.\n39Jisas wunga kiyaandéka waariyakwa dunyanna néma du téte véténdén. Vététe anga wandén, “Wani du wan Gotna nyaan wa. Yi wan wanana wa.” Naandén.\n40Dakwa ras yaae apakmba pulak téte de waak véténdarén. Talimba Jisas Galilimba déku dunyansale jémbaa yandaka Jisasale yeyé yaayate dat kakému kwayéndarén. Wani dakwa nak wan Makdalamba yaan taakwa Maria wa. Nak wan nak Jems ambét Josepna aasa Maria wa. Nak wan Salome wa. Jisas Galili taakatake yaandéka wani dakwa, késépéri dakwa ras waak dale yaandarén Jerusalemét. Wani dakwa apakmba pulak téte véndarén Jisas kiyaandéka.\nJisasna pusaa kwaawumba taakandarén\n42Yaap yaré nyaa yaaké yandéka du dakwa wani nyaa musé asé kururétakandarén. Garambu yandéka Arimatea du déku yé Josep wup yamba yandékwe wa. Yate Romna néma du Pailatké yéndén. Dé Israelna néma du nak wa. Dé akwi duna ménimba yéku du wa téndén. Dé waak Got néma du rate du dakwaké yékunmba véké yakwa sapakngé wa kaavéréndén. Dé Jisasna pusaa kéraamuké wa Pailatké yéndén. Ye Pailarét waatakundén, Jisasna pusaaké. 44Waatakundéka Pailat yamba vékusékndékwe wa. Jisas dé kiyaak kapuk? Vékusékngapuk yate wandéka waariyakwa dunyanna néma du yaandéka Pailat dat anga waatakundén, “Jisas dé kiyaak kapuk?” 45Wunga waatakundéka anga wandén, “Yi.” Wunga wandéka Pailat Josepét anga wandén, “Wani pusaa yénga kéraaménu.” Naandén.\n46Wunga wandéka Josep yéku waama laplap kéraae Jisasna pusaa lepékwe kure gaaye laplapét valambatndén. Valambare kure ye kwaawu nakmba taakandarén. Talimba wani kwaawu jémbaa yakwa dunyan matumba vaae wulaandarén. Josep Jisasna pusaa wani kwaawumba taakatake matu nak varémane ye yaambumba taakatépéndén. 47Taakatépéndéka Makdala taakwa Maria ambét Josepna aasa Maria bét Jisas taakandén kwaawumba vétémbérén.


2Ti 3 | `WOS | STEP | Méni ané jooka xékélakiméte wuni mawuli ye. Hukétéfi nukwambu séfélak xak xakutandé.\nHukétéfi nukwambu séfélak xak xakutandé\n1 Méni ané jooka xékélakiméte wuni mawuli ye. Hukétéfi nukwambu séfélak xak xakutandé. 2 Du di hafuka, deka yéwaka male némafwimbu mawuli yatandi. Di deka mawuliré xiyaata deka ximbu male harékétandi. Di nak duka, Godka akwi haraki hundi watandi. Di deka yafa ayiwana hundi yamba xékékéndi. Nak du diré yikafre hurundat, di wun duka diména yamba nakéndi. Di Godna hundi yamba xékékéndi. 3 Di deka hémka akwi mawuli yamba yakéndi. Di mawuli wita, du takwa wali wambula jémba yamba rekéndi. Di du takwaka hungalimbu watandi, diré haraki hurunjoka. Di haraki saraki mawuli xékéta haraki saraki sémbut hurutandi. Di hambuk yata du takwaré xiyatandi. Di yikafre sémbutka hélék yatandi. 4 Di deka du takwaré mamaka hwetandi. Di jémba sarékéhafi yata, mawuli yandaka maki bari hurutandi. Di watandi, “Nani hafu néma du nani re.” Wungi watandi. Di Godka hélék yata nak maki nak maki haraki sémbutka némafwimbu mawuli yatandi. 5 Di Godna ximbu harékéndaka sémbut maki huruta di wun sémbutka angi saréké, “Wun sémbut hambuk yingafwe.” Wungi di saréké. Wunde haraki saraki sémbut hurukwa duka hu hwetaméni.\n6 Wunde du nawulak di nakélak yita di geré wulaaye di jémba sarékéhafi yakwa takwaré di témbéra, di deka hundi xékéndate. Wunde takwa di séfélak haraki sémbut hurundaka wun sémbut dika xak dé hwe. Di deka mawuli sarékémbu nak maki nak maki hundi xékénjoka di mawuli ye. 7 Mawuli yata atéfék nukwambu di huli jooka xékélakinjoka huruta di mwi hundika xékélakinjoka di hurufatiké. 8 Hanja du yéték Janes bér Jambres bér Mosesna hundika hélék bér ya. Mosesna hundika hélék yambén maki, wunde takwaré wakwa du di mwi hundika hélék ye. Hélék yandaka deka mawuli haraki téndéka di yéna yata angi wa, “Nani Godka jémba nani saréké.” Wungi wata jémba sarékéhambandi. 9 Hanja Janes bér Jambres bér Mosesna hundika hélék yandaka hukémbu atéfék du takwa déka yénataka sémbutka xékélake di bérka hundi wambula xékéhambandi. Di bérka jémbaka xékélakindaka maki atéfék du takwa wunde duna jémbaré xéta angi watandi, “Haraki saraki mawuli xékéta di haraki jémba ya.” Wungi wata deka hundi wambula xékéhafi yandaka deka jémba némafwi yamba xakukéndé.\nMéni hambuk yata Godna hundi jémba xékétaméni\n10 Méni wungi yamba hurukéméni. Méni wuni wali yitaka yatakata jémba yawuka wundé xémé. Wuni diré yikafre hundi wakwewuka wundé xékémé. Wuni Godka yikafre jémba yanjoka mawuli yawuka wundé xékélakimé. Godka jémba sarékéta, jémba haxéta wuni du takwaka némafwimbu mawuli yawuka wundé xémé. Wuni hambuk yata Godna hundi yatakahafi yata jémba téwuka wundé xémé. 11 Di wuniré haraki hurundaka wuni hangéli hérawuka wundé xémé. Hanja wuni Antiok, Aikoniam, Listrambu akwi rewuka wuniré séfélak xak yandéka wuni némafwi hangéli hérawuka wundé xékélakimé. Di wuniré wungi hurundaka Néma Du wuniré yikafre hurundéka wuni jémba re. 12 Ané hundi mwi hundi dé. Du takwa Krais Jisas wali natafa mawuli héraata yikafre sémbut hurunjoka mawuli yandat, déka mama du diré haraki hurutandi. 13 Haraki saraki sémbut hurukwa du takwa, yéna yakwa du takwa akwi haraki saraki sémbut hurutandi. Huruta di haraki saraki sémbut nawulak akwi hurutandi. Huruta di yénataka hundi wata yénataka hundi xékétandi, du takwana mawuliré haraki hurundate.\n14 Méni hurundaka maki yamba hurukéméni. Hanja nani méniré yikafre hundi wambeka méni xéka wun hundika méni “Mwi hundi dé” méni na. Méni wun yikafre hundi wakwendé du takwaka méni xékélaki. Xékélakita wamben hundi hulukitaméni. Wun hundi yamba yatakakéméni. 15 Méni yalefu nyan reméka di du takwa méniré wakwe, Godna nyingambu hanja hayindan hundika. Wakwendaka wun hundi méni tale jémba xéké. Némbuli akwi wun hundi méni jémba xéké. Du takwa wun hundi jémba xékéta di Godna jémbaka xékélakitandi. Xékélakita di Krais Jisaska jémba sarékétandi. Déka jémba sarékéndat, God diré yikafre hurundét di jémba retandi, wungi re wungi re. Wungi méni xékélaki. 16 Hanja Godna Hamwinya wandéka di Godna hundi hayi, déka nyingambu. Atéfék hayindan hundi du takwaré yikafre hali hurundé. Wun hundi Godka akwi hurumben haraki saraki sémbutka akwi dé naniré wakwe. Nani wun hundi xékéta haraki mawuli yatakata yikafre sémbutka xékélakitame. 17 Nani Godna du wun yikafre hundi jémba xékéta hambuk yata jémba xékélakita atéfék yikafre jémba hali yakwa.


1Cor 11 | ABTMAPRIK | STEP | Wuné Krais Jisas yadén pulak wuné yo. Guné wunat véte wuné yakwa pulak yaké guné yo.\na11:7 Jen 1:26-27\nb11:8 Jen 2:21-23\nc11:9 Jen 2:18\nd11:181 Ko 1:10-12\nf11:25-291 Ko 8:4-13\nh11:26 Sam 24:1\ni11:282 Ko 13:5\nm11:331 Ko 9:20-22\n1 Wuné Krais Jisas yadén pulak wuné yo. Guné wunat véte wuné yakwa pulak yaké guné yo.\nTaakwa Gotna kudi buldakwa gaba téte Gorét waatate deku maakna saapké de yo\n2 Guné wunéké sanévéknwute Krais Jisaské wakwewurékwa kudi saaki guné véknwusaaku. Waga yagunéka wuna mawulé yéknwun dé yo. 3 Kéni kudi wawo kutdénggunuké wuné mawulé yo. Guné kutdéngék. Wupmalemu du de wo, “Nak du naanéké némaan du kaapuk radakwa. Got kapmu wan naana Némaan Ban. Maakna saapmarék yate naané wakwatnyu, nak du naana némaan du ramarék yadakwaké.” Naate wate de maakna saapmarék yate de Got derét wakwedékwa kudi wakweyo. Deku taakwa de wo, “Naana du wan naana némaan du. Naané naana maakna saapme naané wakwatnyu, naana du naana némaan du radakwaké.” Naate wate de taakwa maakna saapme de kudi wakweyo. Wupmalemu du taakwa waga yate de miték yo. Waga guné kutdéngék. Got némaan ban dé ro Krais Jisaské. Krais Jisas némaan ban dé ro akwi duké. Du némaan ban dé ro déku taakwaké. Du Gotna kudi bulnakwa gaba téte, maakna saapme Gorét waatate, Got derét wakwedékwa kudi wakwedaran, de Gotna yéba kevérékmarék yo. 5 Taakwa Gotna kudi bulnakwa gaba téte, deku maakna saapmarék yadaran, de deku nébé yaputiké de yo. De deku nébé yaputiké nyékéri yadakwaké, de Gotna kudi bulnakwa gaba téte deku maakna saapké de yo. De Gotna kudi bulnakwa gaba téte maakna saap raapiye, Gorét waatate, Got derét wakwedékwa kudi wakwedaran, de deku du deku némaan du radakwaké, kaapuk miték sanévéknwudakwa. Yaabuba tékwa taakwana nébé yaputidaka nyékéri yadakwa pulak, Gotna kudi wakwete maakna saapmarék yan taakwa nyékéri yaké de yo. 7 a Du Gotna kudi bulakwa gaba téte, Gotna yéba kevérékte, deku maakna saapmarék yaké de yo. De Gotna apa walkamu de wakwatnyu. Némaan du rate Got pulak walkamu de tu. Du Gotké némaan ban kaapuk radékwa. Taakwa duna apa walkamu de wakwatnyu. Wakwatnyédaka de du némaan du de ro taakwaké.\n8 b Wani kudi wuné wo, Got déknyényba dut taale yadén bege. Got taakwana sépéba dut kaapuk yadén. Duna sépéba dé taakwat yak. 9 c Got taakwaké kaapuk sanévéknwute dut yadén. Dé duké sanévéknwute dé taakwat yak. 10 Du de taakwaké némaan du radakwaké sanévéknwute, wuné kéga wo: Taakwa Gotna kudi bulnakwa gaba téte, Gotna yéba kevérékte, deku mawuléba waké de yo, Naana du de naanéké némaan du ro. Naate wate de deku maakna saapké de yo. Gotna kudi kure giyaakwa duké wawo sanévéknwute wuné waga wo. De wani taakwaké “Wan kapéredi mu yakwa taakwa” naamuké, wuné wani kudi wo.\n11 Nak kudi wawo mé véknwu. Naané Némaan Ban Krais Jisasna jébaaba yaale naané wamarék yaké naané yo, “Du wan yéknwun. Taakwa wan kapéredi.” Waga wamarék yaké naané yo. Du wawo taakwa wawo wan yéknwun male. 12 Got taale dé duna sépéba dé taakwat yak. Yadék bulaa taakwa de du nyaan kérao. Got kapmu wadéka de akwi du akwi taakwa ro.\n13 Guné kapmu kudi bulte sanévéknwuké guné yo. Taakwa maakna saapmarék yate, Gotna kudi bulnakwa gaba téte, Gorét waatadaran, wan yéknwun, kapu kaapuk? Kaapuk. 14 Got taakwaké dé sémény nébé débu kwayék, de deku maakna saapdoké. Kwayédénké taakwa Gotna kudi bulnakwa gaba téte, Gorét waatate, deku maakna saapké de yo, baapmu wurét. Sémény nébé wan taakwana yéknwun mu. Du sémény nébé téran de yéknwun yamarék yaké de yo. Naana du taakwa akwi wani muké de kutdéngék. 16 Guné las wani muké waaruké mawulé yagunéran wuné gunat kéga waké wuné yo: Naané Krais Jisasna yéba kudi wakwekwa du naané saaki wakweyo, taakwa Gotna kudi bulnakwa gaba téte, kudi wakwete, deku maakna saapdoké. Gotna kudi miték véknwukwa nak du taakwa wawo de wani kudi male wakweyo.\nKorin kadému gu kate de Némaan Banké sanévéknwumarék yak\n17 Bulaa gunat apa kudi las wakweké wuné mawulé yo. Yate yagunékwa muké guna yéba kevérékmarék yaké wuné yo. Guné Gotna yéba kevérékgé yate jawe ragunékwa tulé, yéknwun mu kaapuk yagunékwa. Guné kapéredi mu yagunéka wani mu guna mawulé dé yaalébaanu.\n18 d Taale kéni muké bulké wunék. Guné Gotna kudi bulte jawe rate, guné kés pulak nak pulak mawulé yate kémba kémba rate, guné miték kaapuk ragunékwa. Nakurak mawulé yamarék yate guné ro. Waga wuné kudi véknwuk. Véknwurén kudi wan adél, kapu kaapuk? Naate sanévéknwute wuna mawuléba wuné wo, “Ao. Wan adél. De kémba kémba de ro. Nakurak mawulé kaapuk yadakwa.” 19 Naate wawuréka guné waga rate kés pulak nak pulak mawulé guné yo. Yate kudi guné bulu. Bule bule guné kudi giye adél kudi wakwekwa duké kutdéngké guné yo. Wan yéknwun. Guné kutdéngte nakurak kémba raké guné yo. Wan yéknwun. Kés mawulé nak mawulé yate kémba kémba ramarék yaké guné yo. Wan kapéredi paaté.\n20 Kéni kudi véknwute wuné wakweyo. Guné Gotna yéba kevérékgé jawe nakurakba rate, kadému gu kate, guné Némaan Ban Krais Jisas gunéké kiyaadénké miték sanévéknwumarék yo. 21 Yate guné guna kadému gu kure ye, guné nak nak bari bari guna kadému gu kérae ko. Nak duké munikwemarék yate guné ko. Waga kate kapéredi paaté guné yo. Yagunéka las de kaadé wale ro. Las de waagété gu kate de waagété yo. 22 Guné waga yate Gotna du taakwat kapéredi mu guné yo. Guné waga yagunéka kadému yamarék du taakwa de nyékéri yo. Guné waga yate guné kapéredi paaté yo. Wani paatéké gunat wuné waatiyu. Guné Gotna du taakwaké sanévéknwumarék yate wupmalemu kadémuké mawulé yate, bari bari kate guné kapéredi paaté yo. Kadému gu kagunékwa ga dé kwao. Wupmalemu kadémuké mawulé yagunéran taale waba kaké guné yo. Katakne yaaké guné yo.\nNémaan Ban Jisas dé déku duké béret wain gu kwayék\n23 e Wuné kutdéngék. Guné Némaan Ban Jisaské kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Yate guné wani kapéredi paaté yo.\nMé véknwu. Gunat yakwatnyéwurén kudi wan Némaan Ban Jisas dé wunat yakwatnyék. Guné wani kudiké yékéyaak guné yak. Wani kudi kéga: Déknyényba gaan nak Judas dé Jisasnyét déku maamaké kwayék. Waga guné kutdéngék. Taale wani gaan Némaan Ban Jisas béret kérae dé Gorét wak, “Yéknwun mu ménébu tiyaak. Wan yéknwun.” Naate watakne béret bule dé déku duwat wak, “Kén wuna sépé. Gunat kutkalé yaké wuné wuna sépé kwayu. Guné wunéké sanévéknwute waga yasaakuké guné yo.” 25 f, g Naate wadéka kabutidaka dé wain gu kérae, Gotna yéba kevérékne dé derét wak, “Kéni gu Gotna kulé kudiké dé gunat wakwatnyu. Wuna wény akudu guné véte kutdéngké guné yo, déku kudi adél yaranké. Guné kéni gu kate apuba apuba wunéké sanévéknwuké guné yo.” Déku wény akudu kiyaadéranké sanévéknwute, dé wani guké wani kudi wakwek. 26 h Wakwedénké wuné gunat wakweyo. Guné Némaan Banké sanévéknwute béret wain gu kate, dé guna Némaan Ban gunéké kiyaadénké, guné wakwatnyu. Dé tépa gwaamale yaadéranké raségéte, guné waga yasaakuké guné yo.\nNémaan Banké sanévéknwumarék yate béret wain gu bakna kate de kapéredi paaté yo\n27 Némaan Ban Jisas naanéké kiyaadénké, guné déku du taakwaké miték sanévéknwumarék yate, kapéredi paaté yate, kagunékwaké sanévéknwute, wuné kéni kudi wawo wuné wo. Du taakwa miték sanévéknwumarék yate, kapéredi mawulé yate, béret gu bakna kadaran de Némaan Ban Jisasna sépé déku wényké wawo de kuk kwayu. Waga yate de kapéredi paaté yo. 28 i Waga yamuké, de taale miték sanévéknwute nak nak deku mawuléba waké de yo, “Naané kapéredi mawulé naané yo, kapu kaapuk? Kapéredi mawulé yanaran naané wani kapéredi mawulé kulaknyényké naané yo.” Naate wate kapéredi mawulé kulaknyénytakne yéknwun mawulé male yaké de yo. Yate Némaan Ban Jisas deké kiyaadénké sanévéknwute béret gu kaké de yo. 29 Du taakwa Némaan Ban Jisas deké kiyaadénké sanévéknwumarék yate, déku sépé déku wényké sanévéknwumarék yate, wani béret gu bakna kadaran kukba Got wani kapéredi mu derét yakataké dé yo. 30 Guna wupmalemu du taakwa apa yamarék yate kiyakiya yate las debu kiyaak, de Némaan Banna sépé wényké wawo miték sanévéknwumarék yate wani béret gu bakna kadan bege. 31 j Guné Némaan Ban Jisaské sanévéknwute, béret gu kaké mawulé yate, taale guna mawuléba miték sanévéknwute, kapéredi mawulé kulaknyénytakne yéknwun mawulé yagunu mukatik, guné kapéredi mu yamarék yagunu Got gunat yakatamarék yadu. 32 k, l Naana Némaan Ban Got bulaa yanan kapéredi muké sanévéknwute naanéké kaagél tiyaadéran, dé naanat déku baadi pulak dé yakwatnyu. Waga yate dé kukba kéni képmaaba rakwa kwatkwa du taakwat waatidéran pulak, naanat waatimarék yaké dé yo.\n33 m Wuné wale Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa, wani muké sanévéknwute guné kéga yaké guné yo. Némaan Ban Jisaské sanévéknwute, guné kadému gu kaké jawe rate, taale guné guna akwi du taakwaké raségéké guné yo. Raségégunu yaado guné akwi rate akwi kaké guné yo. 34 Du taakwa las derét apakélé kaadé yadu, de nak du taakwaké raségémuké kélik yadaran, de taale deku gaba kaké de yo. Deku gaba katakne yaaké de yo. Waga yaado guné naana Némaan Ban Jisaské miték sanévéknwute, guné akwi kapéredi mawulé kulaknyénytakne, guna du taakwaké sanévéknwute, de wale miték male rate béret gu wawo kaké guné yo.\nKavigunén kudi las wawo dé ro. Kukba wuné gunéké yae kavigunén nak muké kudi wakweké wuné yo.


1 Pita 3 ABTNT - Jébaa yakwa du taakwat wakwewurén - Bible Search\n1-2*Jébaa yakwa du taakwat wakwewurén pulak, wani kudi wawo wuné du rakwa taakwa gunat wakweyo. Guné guna duna kudi véknwute wadakwa pulak yaké guné yo. Guna du las Gotna kudi kaapuk miték véknwudakwa. Wani du rakwa taakwa, guné guna duna kudi véknwute wadakwa pulak yagunéran, sal de miték ragunu véte de wawo Gotna kudi miték véknwuké de yo? De guna kudi véknwumuké kélik yate, guné miték ragunékwaké védaran, sal guna du de wawo Gotna kudi miték véknwuké de yo? 3*Guné, du taakwana méniba yéknwun taakwa raké mawulé yate, guné nébé ménidaama sépéba kusoké sanévéknwumarék yaké guné yo. 4Guné yéknwun taakwa raké mawulé yate yéknwun mawuléké sanévéknwuké guné yo. Guné du taakwat waatimarék yate, kwekére kwekére kudi bulte, guna yéba kevérékmarék yate, miték raké guné yo. Waga yagunéran Got waké dé yo, “Wan yéknwun mu guné yo. Wan yéknwun taakwa guné.”\n7*Guné taakwa yakwa du, guné wawo yéknwun mawulé yaké guné yo. Yate guna taakwa wale miték raké guné yo. Taakwana sépé guna sépé pulak apa kaapuk yakwa. Wani muké sanévéknwute guné deké sanévéknwute deké miték véké guné yo. Deké wawo Got kulé mawulé kwayéké dé yo, de wawo apuba apuba miték rasaakudoké. Guné du, guna taakwaké miték végunéran guné Gorét waatagunu dé guna kudi véknwuké dé yo.\n8*Bulaa kéni kudi kéga wakwebutiké wunék. Guné Jisas Kraisna jébaaba yaale, guné nakurak mawulé yate déku jébaaba yaalan nak du taakwaké sanévéknwute deké mawulat kapére yaké guné yo. Yate guné deké mawulé lékte, guna yéba kevérékmarék yaké guné yo. 9Nak du taakwa gunat kapéredi mu yado guné derét kapéredi mu yakatamarék yaké guné yo. De gunat kapéredi kudi wado guné derét kapéredi kudi kaatamarék yaké guné yo. Guné waga wamarék yate Gorét waataké guné yo, dé derét kutkalé yaduké. Got déku jébaaba yaalagunu gunat kutkalé yaké débu gunat wak. 10*Waga yagunéranké kéni kudi dé kwao Gotna nyégaba:\n13*Guné apa yate yéknwun mu male yagunéran nak du taakwa gunat yaalébaanmuké kélik yaké de yo. 14Guné yéknwun mu male yagunu de du taakwa las gunat yaalébaandaran, guné kaagél kutte yéknwun mawulé yaké guné yo, Got gunat yéknwun mu kaatadéran bege. Yate guné deké wup yamarék yaké guné yo. Yagunu guna mawulé kapére yamarék yaké dé yo. 15*Guna mawulé yéknwun yadu guné Jisas Kraiské miték sanévéknwute guna mawuléba waké guné yo, “Jisas Krais wan naana Némaan Ban. Dé naanéké miték dé vu.” Naate wagunu de guna mawuléké gunat waatadaran guné yéknwun kudi kwekére kaataké guné yo. Guné Jisas Krais gwaamale yaadu guné dé wale apuba apuba miték rasaakugunéranké wakwete, guné deku kudi kwekére kaataké guné yo.\n17*Mé véknwu. Naané kaagél kutnoké Got mawulé yadéran naané wani muké yéknwun mawulé yaké naané yo. Naané yanakwa kapéredi muké kaagél kutnaran wan yéknwun. Naané yanakwa yéknwun muké kaagél kutnaran wan némaa yéknwun mu.\n18Jisas Krais wawo dé kaagél kurék. Kaagél kure dé kiyaak. Du taakwa yadan kapéredi mu yatnyéputiké nae dé kiyaak. Nakurak apu male dé kiyaak. Wan yaakwak. Yéknwun mu male yakwa ban dé naané kapéredi mu yakwa du taakwaké nae dé kiyaak. Gotké yae déku kudi miték sanévéknwunoké dé kiyaak. De dérét viyaapérekdaka déku sépé dé kiyaak. Kiyaadék déku wuraanyan dé rasaaku. 19*Rate dé déknyényba kiyaan du taakwana wuraanyan rakwa taalat ye derét dé Gotké kudi wakwek. Déknyényba Got wani du taakwana wuraanyan raamény gaba takna pulak, dé derét wani taaléba taknak. 20*Wani wuraanyan wan Gotna kudiké kuk kwayén du taakwana wuraanyan. Déknyényba Noa ran tulé wani du taakwa de Gotna kudiké kuk kwayék. Noa sip pulak yadéka Got wani du taakwa déku kudi miték véknwudoké raségédéka de déku kudiké kuk kwayék. Kuk kwayédaka apakélé kwayé kwe akwi képmaa kutnyélépléka de akwi gu ke kiyaasadak. Walkamu du taakwa, du taakwa nak taaba sékét nak taababa kayék kupuk male Gotna kudi miték véknwute wani sipba wulaadaka Got dé derét kutkalé yak. Yadéka de miték rak. De kaapuk guba dawuliye gu ke kiyaadan.\n21*Wani gu wan nyaap pulak. Wani guké sanévéknwute naané Jisas Kraisna yéba yaakunakwa guké naané sanévéknwu. Naané déku yéba gu yaakute naané du taakwat wakwatnyu, dé kiyae nébéle raapme Setenna taababa naanat kéraadénké. Naané Jisas Kraisna yéba gu yaakute naana sépéba kwaakwa téki yakutnyéké kaapuk sanévéknwunakwa. Naané déku yéba gu yaakute naané Gotké yéknwun mawulé yate, déku jébaa kutsaakuké wano, dé naana kapéredi mawulé kutnébulduké naané sanévéknwu. 22Jisas Krais Gotna gayét waare dé déku yéknwun tuwa taababa ro. Waba rate dé némaan ban dé ro, Gotna kudi kure giyaakwa du akwi némaan duké wawo. Némaan Ban rate akwi némaan duwat débu talaknak.


Phili 2 | ABTMAPRIK | STEP | Guné Krais Jisasna jébaaba yaale Pilipaiba rakwa du taakwa, guna mawulé apa ye dé tu, kapu kaapuk? Ao, apa ye dé tu. Krais gunéké mawulat kapére yadéka guné nak du taakwaké mawulat guné kapére yo, kapu kaapuk? Ao, deké guné mawulat kapére yo. Gotna Yaamabi guna mawuléba tédéka guné guna du taakwa wale nakurak mawulé yate ro, kapu kaapuk? Ao, de wale guné nakurak mawulé yate ro. Guné deké mawulat kapére yate guné deké mawulé léknu, kapu yaga pulak? Deké guné mawulé léknu. Waga wuné kutdéngék.\na2:3Ro 12:10, 16\nb2:41 Ko 10:24,33\nd2:72 Ko 8:9\ne2:8Yi 5:8, 12:2\ni2:131 Te 2:13\nj2:212 Ti 4:9-10\nGuné nakurak mawulé yate de wale miték raké guné yo\n1 Guné Krais Jisasna jébaaba yaale Pilipaiba rakwa du taakwa, guna mawulé apa ye dé tu, kapu kaapuk? Ao, apa ye dé tu. Krais gunéké mawulat kapére yadéka guné nak du taakwaké mawulat guné kapére yo, kapu kaapuk? Ao, deké guné mawulat kapére yo. Gotna Yaamabi guna mawuléba tédéka guné guna du taakwa wale nakurak mawulé yate ro, kapu kaapuk? Ao, de wale guné nakurak mawulé yate ro. Guné deké mawulat kapére yate guné deké mawulé léknu, kapu yaga pulak? Deké guné mawulé léknu. Waga wuné kutdéngék. 2 Kutdéngte wuné gunat wakweyo. Guné akwi nakurak mawulé male yate nakurak kudi male bulte nakurak jébaa yaké guné yo. Guné akwi guna du taakwaké mawulat kapére yate nakurak kém pulak raké guné yo. Waga yagunu wuné gunéké yéknwun mawulé male yaké wuné yo. 3 a Guné guna sépéké male sanévéknwumarék yaké guné yo. Guna yéba kevérékmarék yaké guné yo. Guné nak du taakwaké yéknwun mawulé yate deku yéba kevérékgé guné yo. 4 b Guné mawulé yagunéran jébaaké male sanévéknwumarék yaké guné yo. Nak du taakwa mawulé yadaran jébaaké wawo sanévéknwuké guné yo. Sanévéknwute guné de wale jébaa yaké guné yo.\nKrais déku yéba kevérékmarék yadéka Got déku yéba dé kevéréknék\n5 Guné Krais Jisas wale nakurak mawulé yate raké guné yo. 6 c Déknyényba dé Got pulak dé rak. Rate Got pulak rasaauké kaapuk apa yate sanévéknwudén. 7 d Yate dé némaan ban kaapuk rasaakudén. Mawulé yadékwa pulak yamarék yate, déku gayé kulaknyénytakne bakna jébaa yakwa du pulak dé rak. Kéni képmaat giyaadéka kéni képmaaba rakwa taakwa nak lé dérét kéraak. Kéraaléka kéni képmaana du dé rak, naané pulak.\n8 e Kéni képmaana du rate dé déku yéba kaapuk kevérékdén. Yate bakna du rate dé Gotna kudi véknwuk. Véknwute kusékétdéka de du las dérét viyaapéreknék. Miba de dérét viyaapata taknadaka dé kiyaak, déknyényba kapéredi mu yan duwat miba viyaapata taknadaka kiyaadan pulak.\n9 f Krais Jisas waga yate kiyaadéka Got déku yéba kevérékte wadéka dé némaan ban dé ro. Got wadéka dé akwi némaan duwat talakne akwi du taakwa gwalmuké wawo dé némaan ban ro. 10 g Gotna gayéba rakwa du taakwa, kéni képmaaba rakwa du taakwa, adawuli yaalé képmaaba rakwa du taakwa, akwi du taakwa Jisasna yéba kevérékgé nae déké kwati yaane waadé daaké de yo. 11 h Daate de akwi kéga waké de yo, “Jisas Krais wan naana Némaan Ban.” Naate wate de naana yaapa Gotna yéba kevérékgé de yo.\nNaané yaankwa téwayé pulak rate yaabu wakwatnyéké naané yo\n12 Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, déknyényba guné wale rawuréka guné wuna kudi véknwuk. Bulaa séknaaba wuné ro. Guné bulaa wawo wuna kudi véknwugunuké wuné mawulat kapére yo. Mé véknwu. Guné Gotké wup yate miték sanévéknwu wanévéknwute Got mawulé yadékwa pulak yaké guné yo. Yate guné déké yénakwa yaabuba yéké guné yo. 13 i Got guné wale téte dé jébaa yo, guné mawulé yadékwa pulak male yaké mawulé yagunuké. Yadékwaké sanévéknwute, guné akwi déku kudi véknwute mawulé yadékwa pulak yaké guné yo.\n14 Guné mé véknwu. Guné rékaréka yate kudi bulmarék yaké guné yo. Guné waaru waariyamarék yaké guné yo. 15 Guné waga yamarék yagunéran guné kapéredi mu las yamarék yate miték male raké guné yo. Rate guné yéknwun mawulé male yate Gotna baadi rate yéknwun mu male yaké guné yo. Yate guné kéni képmaaba rakwa kapéredi mawulé yate kapéredi mu yakwa du taakwa wale téte yaankwa téwayé pulak raké guné yo. Yaankwa téwayé gaankétéba kayénaréte yéknwun yaabu wakwatnyédékwa pulak, guné derét Krais Jisaské kudi wakwete guné déké yénaran yaabu derét wakwatnyéké guné yo. Guné waga yagunéran Jisas Krais apakélé kot véknwute némaan ban raran tulé yéknwun mawulé yaké wuné yo. Wani tulé gunat véte kutdéngké wuné yo. Wuné Jisas Kraiské apa jébaa yasaakuwuréka guné wupmalemu du taakwa déku jébaaba yaalagunénké dé wunat waké dé yo, “Méné yéknwun jébaa ménébu yak wunéké.” Naate wadéranké kutdéngte yéknwun mawulé yaké wuné yo.\n17 Guné wale wuné yéknwun mawulé wuné yo. Guné Krais Jisaské miték sanévéknwute, déku kudiké “Adél” naate, guné guna yéknwun mawulé Gotké guné kwayu. Déknyényba Gotké kwaami tuwe kwayédan pulak, guné guna yéknwun mawulé déké guné kwayu. Kwayétakne yéknwun jébaa guné yo déké. Wuné wawo déké wuna yéknwun mawulé kwayéte déké yéknwun jébaa wuné yo. Yate wuné gunat kutkalé yaké yate kiyaaké yawuréran wekna yéknwun mawulé yaké wuné yo. 18 Yawurékwa pulak, guné wawo yéknwun mawulé yaké guné yo. Guné wuné wale yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké guné yo.\nTimoti yéké dé yo Pilipait\n19 Naana Némaan Ban Jisas dé Timoti gunéké yéduké mawulé yadéran, wuné walkamu tulé re Timotit wawuru dé gunéké yéké dé yo. Dé ye gunat vétakne tépa gwaamale yae gunéké wunat wakwedu wuna mawulé yéknwun yaduké, wuné dérét wawuru dé gunéké yéké dé yo. 20 Timoti wuné wale gunéké mawulé yate gunat kutkalé yaké dé sanévéknwu. Nak du dé yakwa pulak kaapuk yadékwa. 21 j Akwi nak du taakwa deku jébaaké male miték véte, de Jisas Kraisna jébaaké kaapuk miték sanévéknwudakwa. 22 Timoti de yakwa pulak kaapuk yadékwa. Déké guné kutdéngék. Dé yéknwun jébaa yakwa du dé. Ané Kraisna kudi wakwete dé wunat kutkalé yak, nyaan déku yaapat kutkalé yadékwa pulak. 23 Wunat yadaran muké kutdéngte wuné dérét wawuru dé gunéké bari yéké dé yo. Waga wuné sanévéknwu. 24 Naana Némaan Ban Jisas wuné gunéké yéwuruké mawulé yadéran wuné bari gunéké yéké wuné yo. Waga wuné kutdéngék.\nEpaprodaitas yéké dé yo Pilipait\n25 k Wuné Epaprodaitasnyét wunébu wak, dé bari gunéké gwaamale yéduké. “Wan yéknwun,” naate wuné dérét wunébu wak. Déknyényba guné dérét wagunéka dé wunéké yae dé guna yéba jébaa yak. Yate wunat dé kutkalé yak. Yate dé Jisas Kraisna jébaaba yaale wuna wayékna pulak rate dé wuné wale jébaa yak. Waariyakwa du apa yadakwa pulak, dé wani jébaaké apa yak. Bulaa wunébu dérét wak, gunéké tépa gwaamale yéduké. 26 Dé gunat tépa véké mawulat dé kapére yo. Yate, dé kiyakiya yadénké guné véknwugunéka, dé wani muké kapére mawulé yak. 27 Déknyényba dérét kiyakiya yadéka dé kiyaakatik dé yak. Wan adél. Yadéka dé Got déké mawulé lékte wadéka dé tépa yéknwun yak. Got déké male kaapuk mawulé lékdén. Dé wunéké wawo dé mawulé léknék. Wuné Epaprodaitaské némaanba géraamuké kélik yate, dé wunéké wawo mawulé léknék. Yate wadéka dé tépa yéknwun yak.\n28 Waga yadéka Epaprodaitas gunéké tépa yéduké wuné mawulat kapére yo, guné dérét tépa véte yéknwun mawulé yagunuké. Guné yéknwun mawulé tépa yagunu wuné gunéké sanévéknwute wuné wawo yéknwun mawulé yaké wuné yo. 29 Dé gunéké ye saabadu guné déké yéknwun mawulé yaké guné yo, Némaan Ban Jisasna jébaaba yaalan akwi du taakwaké yéknwun mawulé yagunékwa pulak. Guné déku yéba kevérékgé guné yo. Dé Jisas Kraisna jébaa yate kiyaakatik dé yak. Guné wuné wale ramarék yagunéka dé guna waagu tawe wunat kutkalé yate kiyaakatik dé yak. Yadénké sanévéknwute, guné déku yéba kevérékgé guné yo. Dé yan pulak yakwa duna yéba wawo kevérékgé guné yo.\nCopyright information for ABTMAPRIK


Gotna Kudi Aposel 7\nStiven dé némaan duwat kudi wakwek\n1 Akwi nyédé duna némaan ban dé Stivenét waatak, “Deku kudi adél kapu kaapuk?”\n2 *Dé waga waatadéka dé Stiven kéga wakwek: “Naana gayéna némaan du, gunat wuné wakweyo. Wuna némaadugu wayéknaje pulak rakwa du, guné mé véknwu. Déknyényba Némaan Ban Got apa yate dé naana képmawaara Ebrayamké dé yaak. Wani tulé Ebrayam Mesopotemiana képmaaba dé rak. Kukba dé Aranét yék. Got déké yaadéka dé Ebrayam vék. 3 Védéka dé Got dérét wak, ‘Ména kém ména képmaa kulaknyénytakne ménat wakwatnyéwuréran képmaat yéké méné yo.’ 4 Naate wadéka dé Ebrayam véknwutakne dé Kaldiana képmaa kulaknyénytakne ye dé Aranba rak. Radéka déku yaapa waba kiyaadéka Got wadéka dé Ebrayam bulaa ranakwa képmaat dé yaak.\n5 *“Ebrayam kéni képmaat yaadéka dé Got déké képmaa kaapuk kwayédén wani tulé. Got dé dérét wak, ‘Kukba wuné kéni képmaa kwayéké wuné yo ménéké. Kwayéwuru méné ména képmawaara guné yaapa yaké guné yo kéni képmaaké. Adél wuné wo.’ Naate dé Got wak. Wani tulé Ebrayam nyaan kaapuk kéraadén. 6 *Got kéni kudi wawo dé Ebrayamét wak: ‘Ména képmawaara nak képmaaba raké de yo. Rado wani képmaana du apa yate kapéredi mu derét yado, de ména képmawaara deké apakélé jébaa bakna yaké de yo. Yéwaa nyégélmarék yaké de yo. Wupmalemu (400) kwaaré rate wani jébaa male yaké de yo. 7 Yado kukba wuné wani apakélé jébaa deké kwayén duwat yakatawuru de apakélé kaagél kutké de yo. Apakélé kaagél kutdo de ména képmawaara wani képmaa kulaknyénytakne de yae kéni képmaaba rate wunat waataké de yo.’ 8 *Naate watakne dé Got Ebrayamét wak, ‘Méné ména du wale guna sépé sékuké guné yo. Sékutakne véte guné kutdéngké guné yo. Wakwewurén kudi adél kudi.’ Naate Got wadéka dé Ebrayam véknwutakne waga yate déku nyaan Aisakna sépé wawo dé sékuk. Aisak nyaa nak taaba sékét nak taababa kayék kupuk radéka dé déku yaapa déku sépé sékuk. Kukba Aisak déku nyaan Jekopna sépé dé sékuk. Kukba Jekop déku nyaanguna sépé dé sékuk. Jekopna nyaangu naana képmawaara taaba vétik sékérék maanba kayék vétik de rak.\n9 *“Jekopna nyaangu deku wayékna Josepmét rékaréka yate de dérét nak duké kwayétakne de yéwaa nyégélék. Nyégéldaka de wani du de Josepmét kure yék, Isipmét. Kure yédaka Josep wani képmaaba radéka dé Got dé wale ték apuba apuba. 10 Téte dé dérét kutkalé yate wadéka kukba akwi kapéredi mu débu yabutik. Got Josepmét kutkalé yate yéknwun mawulé kwayédéka dé Josep yéknwun kudi wakwek. Wakwedéka véknwutakne dé Isipna némaan ban Pero dérét véte dé wak, ‘Wan yéknwun du. Yéknwun mawulé pukaakwa du.’ Naate watakne Josepké mawulé yate wadéka dé Josep némaan du rak. Némaan du rate dé Isipna képmaa Perona gaké wawo dé téségék.\n11 “Kukba dé kaadé yakwa tulé dé yaak, Kenanna képmaat Isipna képmaat wawo. Yaadéka de wupmalemu du taakwa de kaadé wale rak. Rate naana képmawaara de kadémuké sékalpatik. 12 Sékalpatiye Jekop dé véknwuk kadému Isipna kaadigaba radéka. Véknwutakne dé déku nyaangu naana képmawaarat wadéka de taale wani képmaat yék. 13 Kukba de tépa Isipmét yék. Ye saabe Josepmét kutdéngmarék yadaka dé Josep derét wak, ‘Guné wuna némaadugu wayékna guné. Wuné Josep.’ Naate wadéka de dérét kutdéngék. Kutdéngdaka dé Pero kudi véknwuk Josepna kémké. 14 Véknwutakne wadéka dé Josep déku némaadugwat wak, ‘Guné ye wuna yaapa Jekop déku kémét wawo waké guné yo, Isipmét yaadoké.’ 15 Naate wadéka ye déku kudi wakwedaka dé Jekop déku kém akwi waga de Isipmét yék. Wupmalemu (75) du taakwa de yék. Kukba Jekop, déku nyaangu naana képmawaara wawo, de Isipba kiyaak. 16 *Kiyaadaka de deku gaaba ségwi kure yék Sekemna képmaat. Kure ye de derét Ebrayamna waaguba rémék. Déknyényba deku képmawaara Ebrayam dé yéwaa kwayék, Yemona kémké. Kwayétakne dé wani waagu tén képmaa kéraak.”\n17 *Stiven waga watakne dé kéga wakwek. “Déknyényba Got dé Ebrayamét wak, déku képmawaara wupmalemu (400) kwaaré Isipba re yédaranké. Yédaran tulé yaaké yadéka de Isrelna du taakwa naana képmawaara wupmalemu de rak Isipba. 18 Radaka dé nak némaan ban Pero dé rak Isipba. Dé Josep déku jébaaké wawo kaapuk kutdéngdén. 19 Wani némaan ban yénaa yate dé naana képmawaaraké dé kapéredi mu yak. Yate dé wak, de deku kulé nyaan kérae kaapaba taknado re kiyaadoké. 20 Wani tulé Mosesna néwaa lé dérét kéraak. Dé Gotna méniba yéknwun nyaan dé rak. Kéraaléka dé gaba male dé munyaa kate rak. Baapmu kupuk radéka lé wup yate lé dérét paakutaknak kaapaba. 21 Paakutaknaléka lé Perona takwanyan dérét véte kérae kure ye lé kure rak, léku nyaan pulak. 22 Yaléka de Isipna apa kudi de Mosesnyét yakwatnyék. Yakwatnyédaka dé kutdéngék. Kutdéngte apa yate yéknwun kudi wakwete dé yéknwun jébaa yak.\n23 “Kukba Mosesna kwaaré wupmalemu (40) yadéka dé wak, ‘Wuné wuna gayé Isrelna duké yéké wunék, derét véké.’ 24 Naate watakne ye dé vék Isipna du nak Isrelna dut nak viyaadéka. Véte dé déku gayéna du wale téte wani kapéredi mu yakatate Isipna dut viyaadéka dé kiyaak. 25 Moses déku mawuléba kéga dé wak, ‘Wuné Gotna jébaa yawuru Got naanat kutkalé yadu, wuna gayéna du taakwa kéni képmaa kulaknyénytakne miték yéké de yo. De wuna gayéna du taakwa wunat véte Got wakwen jébaaké kutdéngké de yo.’ Waga wadéka de wani muké kaapuk kutdéngdan. 26 Wani du kiyaadéka nak nyaa dé Moses tépa gwaamale yék, Isrelna duké. Ye dé vék Isrelna du vétik waariyabétka. Vétakne bét waariyamarék yate miték rabéruké dé mawulé yak. Mawulé yate dé bérét wak, ‘Béné mé véknwu. Béné nakurak gayé. Béné némaadu wayékna. Samuké béné waariyo? Waariyamarék yaké béné yo.’ 27 Naate wadéka dé waariyakwa du nak Mosesnyét yatbalaakudéka dé Moses kuk kuk yék. Yédéka dérét waatite dé waatak, ‘Kiyadé wak méné naanéké némaan ban ro? Kiyadé wak méné naanat wo, yanaran muké? Méné naana némaan ban ramarék yaké méné yo. 28 Sal wunat viyaapérekgé méné yo, nalé Isipna dut viyaapérekménén pulak?’ 29 Naate waatadéka dé Moses véknwutakne wup yate dé yaage yék. Yaage ye Isip kulaknyénytakne dé Midianna képmaaba rak. Waba re taakwa ye dé nyaan vétik kéraak.\n30 “Wupmalemu (40) kwaaré re dé Moses vék Gotna kudi kure giyaakwa du nak giyae dé yaa wekna yaanén makwal miba tédéka. Moses du ramarék taaléba Sainai nébu tékwaba téte dé vék. 31 Véte kwagénte dé mit vésék naaké dé yék. 32 Yédéka dé Némaan Ban dérét wak, ‘Wuné ména képmawaarana Némaan Ban Got. Wuné Ebrayamna Némaan Ban. Wuné Aisakna Némaan Ban. Wuné Jekopna Némaan Ban.’ Naate wadéka véknwute dé Moses wup yate dé génék. Génte vémuké dé wup yak. 33 Wup yadéka dé Némaan Ban wak, ‘Ména su mé puti. Téménékwa taalé wan tépéwurén képmaa, kéba téwurékwa bege.’ 34 Naate watakne dé Got tépa wak, ‘Wuné vék wuna du taakwa Isipba rate apakélé kaagél kutdaka. Wunébu véknwuk apakélé kaagél kutte géraadaka. Véte véknwutakne wunébu giyaak, derét kutkalé yaké. Méné mé véknwu. Méné wuna jébaa yate méné raapme gwaamale yéké yo Isipmét.’ Naate dé Got wak.\n35 “Déknyényba Isrelna du de Mosesnyét waatak, ‘Kiyadé wak méné naanéké némaan ban ro?’ Naate waatatakne de Moseské kuk kwayék. Kuk kwayédaka dé Got wani du Mosesnyét dé wak, déku jébaa yate deké némaan ban raduké. Gotna kudi kure giyaakwa du giyae yaa wekna yaanén makwal miba tédéka dé Got Mosesnyét wak, dé deku némaan ban rate derét kutkalé yadu de miték radoké. 36 Wadéka dé Moses kés pulak nak pulak apa jébaa déknyényba vémarék yadan jébaa yatakne dé dérét kure ye de Isip kulaknyénytakne miték yék. Kus nak déku yé Gwaavé Kus saabe dé Moses kulé jébaa yadéka, kus nyédéba kepukadéka de képmaaba miték yék. Kukba du ramarék taaléba wupmalemu (40) kwaaré dé derét kure yeyé yeyate wupmalemu kulé jébaa dé yak. Yadéka de vék. 37 Déknyényba wani du Moses dé naana képmawaara Isrelna duwat wak, ‘Got wadéka wuné déku kudi wakweyo. Got wadén pulak tépa wadu déku yéba kudi wakweran du nak wawo yaaké dé yo. Dé guna kémba yaaran du.’ Naate dé Moses wak. 38 Wani du Moses Isrelna du wale waga de jawuk du ramarék taaléba. Moses naana képmawaara wale dé rak. Gotna kudi kure giyaakwa du giyae dérét kudi wakwedéka dé Moses dé wale ték Sainai nébuba. Got de kulé mawulé kérae miték rasaakudaran kudi wakwedéka dé Moses véknwute dé Gotna kudi derét wakwek. Naané wawo wani kudi véknwuké naané yo.\n39 “Moses Gotna kudi wakwedéka de naana képmawaara kélik yate déku kudi kaapuk véknwudan. De Isipmét gwaamale yéké de mawulé yak. 40 Mawulé yate déknyényba yadan muké sanévéknwute de Mosesna némaadu Eronét wak, ‘Déknyényba wani du Moses naanat dé kure yaak Isipba. Kure yaadéka naané kéba ranaka dé wani nébat débu waarék. Waare kaapuk gwaamale giyaadén. Tépa giyaaké dé yo, kapu kaapuk? Yage véké? Méné waapinyan las taaké méné yo naanéké. Wani waapinyan naana némaan ban raké de yo. 41 Rate de taale yédo naané deku kukba yéké naané yo.’ Naate watakne de apakélé yénaa got taak, bulmakawu nyaan pulak. Taatakne de wak, ‘Naana némaan ban.’ Naate wate de kwaami viyae kwayék déké. Kwayétakne de apakélé yaa sérakte deku taabat yadan mat véte de dusék takwasék yak. 42 *Yadaka dé Got kuk kwayék deké. Kuk kwayédéka de nyaa, baapmu, kun kwaarat waatak. Déknyényba Gotna yéba kudi wakwen du nak dé wani muké kéga kavik Gotna nyégaba:\nGot dé wak, ‘Gunawa, Isrelna du, mé véknwu.\nDéknyényba du ramarék taaléba guné yeyé yeyak.\nWupmalemu (40) kwaaré yeyé yeyate guné kwaami viyae kwayék.\nNak banké guné kwayék. Wunéké kaapuk tiyaagunén.\n43 Guné yénaa got Molokna ga meme yéwit yaatétakne gunébu kaak. Kaatakne guné kure yék.\nGuné yénaa got Repanna kun guné kure yék. Guné wani yénaa got guné taak, bérét waataké. Wunat kaapuk waatagunén.\nYagunénké bulaa wawuru de gunat séknaaba kure yéké de yo, Babilonna nak saknwat.’ Naate dé Got wak.\nWadéka waga dé kavik Gotna nyégaba.”\n44 Stiven waga watakne dé kéga wakwek: “Naana képmawaara meme yéwit yaatétakne de Gotna kudi buldakwa ga waga kaak. Kaatakne de kérae kure yeyé yeyak, du ramarék taaléba. De wani gat véte de wak, Got de wale tédékwaké. Déknyényba dé Got Mosesnyét wakwek, wani ga kaadaranké. Wadéka Moses Gotna kudi véknwute wadéka de wani ga waga kaak. 45 Kukba de wani meme yéwit yaatétakne kaadan ga kwayék, deku nyaanguké. Kwayédaka de wani ga kure Josua deku némaan du radéka de yék, nak képmaat. Yédaka Got wadéka de wani képmaaba ran du taakwa de yaage yék. Yaage yédaka de naana képmawaara wani ga kure ye kaatakne de wani képmaaba rak. Rate de wani gaba Gorét waatak. Kukba Devit némaan du re dé nak pulak gaké dé mawulé yak. 46 Got Devitké dé mawulé yak. Yadéka dé Gorét waatate dé wak, ‘Méné naana Némaan Ban. Méné Jekopna Némaan Ban. Sal wuné ra ga kaaké wuné yo ménéké?’ Naate waatadéka dé Got wak, ‘Kaapuk.’ 47 Wadéka kukba Devitna nyaan Solomon dé matut yéknwun ga kaak, Gotké.\n48 *“Yadénké mé sanévéknwu. Akwi duna Némaan Ban Got dé du kaan gaba kaapuk radékwa. Déknyényba Gotna yéba kudi wakwen du nak wani muké dé kéga kavik:\n49 Némaan Ban dé wak, ‘Nyétba wuné némaan ban rate wuné képmaaba maan akiyu.\nSamu ga wunéké kaatiyaaké guné yo?\nSamu gayéba wuné yaap raké wuné yo?\n50 Wan kaapuk. Wuné wani mu akwi wuné kuttaknak.’\n51 “Bulaa guné mé véknwu. Guna mawulé sépélak dé yo. Guné kwatkwa du pulak, guné kapéredi mawulé yate Gotna kudi kaapuk véknwugunékwa. Guné guna képmawaara pulak. Guné wawo Gotna Yaamabina kudi véknwumuké guné apuba apuba kélik yo. 52 Guna képmawaara de kapéredi mu de yak, Gotna yéba kudi wakwen akwi duwat. Déknyényba Gotna kudi wakwen du de wak, Gotna jébaa yaran yéknwun du yaadéranké. Wani muké wadaka guna képmawaara de derét viyaapéreknék. Viyaapérekdaka guné Gotna jébaa yakwa yéknwun dut maamaké kwayétakne guné dérét viyaapéreknék. 53 *Déknyényba Got déku apa kudi dé wakwek, Gotna kudi kure giyaakwa duwat. Wakwedéka de wani kudi véknwute de wakwek Mosesnyét. Moses wani kudi débu kwayék gunéké. Kwayédéka guné wani kudi kaapuk véknwugunékwa.” Naate dé Stiven wak.\nStivenét matut viyaadaka dé kiyaak\n54 Stiven waga wadéka némaan du véknwute de rékarékat kapére yate nébi tite de kélik yak. 55 Kélik yate de dérét némaanba waatik. Waatidaka dé Gotna Yaamabi Stivenna mawuléba apa ye tédéka dé Stiven Gotna gayét kwaasawuré vék. Véte dé vék Got nyaa vékwa pulak yadéka Jisas déku yéknwun tuwa taababa tédéka. 56 *Véte dé Stiven wak, “Mé véknwu. Kwaasawuré véwuréka Gotna gayé tédéka wuné vu, Akwi Du Taakwana Nyaan Jisas Gotna yéknwun tuwa taababa tédéka.”\n57 Dé waga wadéka de déku kudi véknwumuké kélik yate némaanba waate de deku waan kuttépék. Yate de akwi bari pétépété déké yék. 58 *Ye de dérét kulékiye kure gayé kulaknyénytakne de kaapat gwaadék. Gwaade de dérét matut viyaak. Stivenké kapéredi kudi wakwen du matut viyaaké nae de yépmaa yadéka saapme tédan baapmu wut de putik. Putiye du nak déku yé Sol ténba de wani baapmu wut taknak. Taknadaka dé deku baapmu wutké téte vék. 59 *Védéka de Stivenét wupmalemu matut viyaak. 60 *Viyaadaka dé Stiven Némaan Banét wak, “Méné, Némaan Ban Jisas, wuna wuraanyan mé kéraa.” Naate watakne dé kwati yaane dé némaanba waak, “Némaan Ban, wunat yadakwa kapéredi mu yakatamarék yaké méné yo derét.” Naate watakne dé Stiven kiyaak.\n* 7:2 Jen 12:1-5 * 7:5 Jen 17:8 * 7:6 Jen 15:13-14; Eks 3:12 * 7:8 Jen 17:9-12 * 7:9 Jen 37:1-31, 39:1–50:26 * 7:16 Jen 33:19 * 7:17 Eks 1:1–3:22 * 7:42 Emo 5:25-27 * 7:48 Ais 66:1-2 * 7:53 Ap 7:38; Yi 2:2 * 7:56 Kl 3:1 * 7:58 Ap 22:20 * 7:59 Lu 23:46 * 7:60 Lu 23:34


Joh 21 | `ABTMAPRIK | STEP | Kukba naané Jisasna du Taibirias waanakwa kwawu tépétba ténaka dé Jisas naanéké tépa yaak.\nc21:14Jo 20:19, 26\ne21:161 Pi 5:2\nf21:18-192 Pi 1:14, Jo 13:36\nJisasna du las de dérét vék\n1Kukba naané Jisasna du Taibirias waanakwa kwawu tépétba ténaka dé Jisas naanéké tépa yaak.\n2Saimon Pita, Tomas, déku nak yé Didimas, Kenaba yaan du Nataniel, Sebedina nyaan vétik ané Jems wale, Jisasna du vétik las wawo waga naané wani kwawu maaléba ték. Natanielna gayé Galiliba dé tu. 3Saimon Pita dé naanat wak, “Wuné gukwami wuréké wuné yu.” Naate wadéka naané dérét wak, “Naané wawo méné wale yéké naané yo.” Naate watakne akwi ye naané botba nak waarék. Waare botba ye wani gaan akwi naané jébaa yate gukwami las kaapuk wurénan.\n4Nyaa yaalaké yadéka Jisas yae dé kwawu maaléba ték. Tédéka naané déku du botba wekna rate dérét véte naané dérét kaapuk kutdéngnan. 5 a Yanaka dé naanat waate dé wak, “Gunawa, gukwami las guné wurék?” Naate waatadéka naané wak, “Kaapuk.” 6 b Waga wanaka dé wak, “Guné guna yéknwun tuwa saknwuba laaké yatjade wani gukwami las wuréké guné yo.” Waga wadéka naané laaké yatjadanaka de wupmalemu gukwami laakéba gwaadédaka naané tébére kure yaalaké yapatik.\n7Yate wuné Saimon Pitat wak, “Wan naana Némaan Ban dé.” Wawuréka véknwutakne Pita jébaa yaké putidén baapmu wut tépa kusade dé gwat dawulik. 8Maalé guba naané ték. Séknaaba kaapuk ténan (100 mita pulak). Dé yédéka naané botba yéte laaké gukwami wale tébére kure yék.\n9Naané ye nébu saabe naané vék yaa nak rate yaandéka. Gukwami, béret waga dé wani yaaba yaanék. 10Yaandéka dé Jisas naanat wak, “Bulaa wurégunén gukwami las mé kérae kure yaa.” 11Naate wadéka Saimon Pita botba waare dé laaké nak tabéba kérae kure dawuliye dé nébat tébére kure yaak. Wupmalemu (153) apakélé gukwami de laakéba kwaak. Kwaadaka laaké kaapuk périknén.\n12Yadéka dé Jisas naanat wak, “Guné yae guné kaké yo.” Naate wadéka du nak kaapuk kéga waatadén, “Méné kiyadé?” Waga kaapuk waatadén. Naané kutdéngék. Wan naana Némaan Ban. 13Jisas yae dé béret gukwami wawo kérae dé naanéké tiyaak.\n14 c Jisas kiyae nébéle raapme apu vétik déknyényba yae dé naané déku duna méniba ték. Wani tulé dé tépa naanéké yaak.\nJisas aja kudi dé wakwek Pita Jisasna du taakwaké védéranké\n15 d Béret gukwami katakne dé Jisas Saimon Pitat wak, “Jonna nyaan Saimon, mé véknwu. Kéba tékwa du de wunéké mawulat kapére yo. Derét talakne méné wunéké méné mawulat kapére yo, kapu kaapuk?” Naate waatadéka dé Pita wak, “Ao. Némaan Ban, méné kutdéngék. Wuné ménéké wuné mawulat kapére yo.” Naate wadéka dé Jisas wak, “Méné wuna sipsip nyaanké kadému kwayéké méné yo.” Naate wate dé aja kudi wakwek, Pita Jisasna kudi Jisasna du taakwat wakweduké. 16 e Waga watakne dé tépa wak, “Jonna nyaan Saimon, wunéké méné mawulat kapére yo, kapu kaapuk?” Naate wadéka dé wak, “Ao. Némaan Ban, méné kutdéngék. Wuné ménéké wuné mawulat kapére yo.” Naate wadéka dé Jisas wak, “Méné wuna sipsipké miték téte véké méné yo.” 17Naate watakne dé tépa wak, “Jonna nyaan Saimon, méné wunéké méné mawulat kapére yo, kapu kaapuk?” Waga wadéka dé mawulé léknék, Jisas apu kupuk dérét waatadén bege. Mawulé lékte dé Jisasnyét wak, “Némaan Ban, méné akwi duna mawulé méné kutdéngék. Yate méné wawo méné kutdéngék. Wuné ménéké wuné mawulat kapére yo.” Naate wadéka dé Jisas wak, “Méné wuna sipsipké kadému kwayéké méné yo. 18 f Mé véknwu. Déknyényba méné nébikara du téte méné baapmu wut gitakne méné mawulé yaménén pulak yeyé yeyak. Kukba méné gwalepa yate ména taaba kusawuréménu nak du ménat giké de yo. Gitakne yémuké kélik yaménékwa taalat ménat kure yéké de yo. Adél wuné ménat wakweyo.” 19Naate wate de Pitat viyaapérekdaranké dé kudi wakwek. Pitat viyaapérekdo dé kiyae Gotna yéba kevérékgé dé yo. Waga yadéranké dé Jisas wani kudi wakwek. Waga watakne dé Pitat tépa wak, “Méné wuna jébaa yaké méné yo.” Naate dé Jisas wak.\nJisas mawulat kapére yadékwa dut dé kudi wakwek\n20 g Jisas waga wadéka Pita walaakwe dé vék wuné bétku kukba yaawuréka. Déknyényba Jisas wale rate kadému kate wuné dérét waatak, “Némaan Ban, kiyadé ménat ména maamaké kwayéké yo?” Naate wuné wak déknyényba. 21Pita wunat véte dé Jisasnyét wak, “Némaan Ban, wani du yaga pulak yaké dé yo?” 22Naate waatadéka dé Jisas wak, “Dé raduké mawulé yate wawuréran dé gwaamale yaawuréran tuléké raségéké dé yo. Wan déku jébaa. Méné wani muké sanévéknwumarék yaké méné yo. Méné wuna jébaa yaké méné yo.”\n23Dé waga wadéka de déku jébaaba yaalan du las de wunéké wak, “Wani du kiyaamarék yaké dé yo.” Waga de wak. Wadaka wuné kiyaamarék yawuréranké Jisas kaapuk Pitat wakwedén. Kéga male dé wak, “Dé raduké mawulé yate wawuréran dé gwaamale yaawuréran tuléké raségéké dé yo. Wan déku jébaa. Méné wani muké sanévéknwumarék yaké méné yo.” Naate dé Jisas wunéké wak.\n24 h Wuné Jisas yan jébaaké wunébu kudi wakwek. Wuné kéni nyéga kavin du wuné. Wuné kéni nyégaba adél kudi wunébu kavik. Naané kutdéngék. Wani kudi wan adél kudi.\n25 i Jisas yan nak jébaa wawo dé ro. Yadén jébaaké akwi kaapuk kaviwurén. Du las yadén jébaaké akwi kavido mukatik, kavidaran nyéga kéni képmaaba sékérékne radu akwi nyégaké taalé las témarék yadu. Waga wuné sanévéknwu.