Mar 14 | `WOS | STEP | Nukwa yéték yindét yis huruhafi yandé bret hura sa nukwa yatandé. Wun nukwa di Juda némafwi hénoo hura satandi. Wun hénooka di wa Pasova. Wun nukwa di prisna néma du, xékélelakikwa du akwi di mawuli ya, di nakélak ye Jisasré huluke déré xiyanjoka.\nNéma du Jisasré xiyanjoka di hundi bulé\nMat 26:1-5; Luk 22:1-2\n1 Nukwa yéték yindét yis huruhafi yandé bret hura sa nukwa yatandé. Wun nukwa di Juda némafwi hénoo hura satandi. Wun hénooka di wa Pasova. Wun nukwa di prisna néma du, xékélelakikwa du akwi di mawuli ya, di nakélak ye Jisasré huluke déré xiyanjoka. 2 Ye di wa, “Déré xiyatame. Hénoo hura sa nukwa déré yamba hurukéme. Némbuli séfélak du takwa wun hénoo sanjoka ané getéfaré di ya. Némbuli nani Jisasré hurumbet di nani wali waritandi. Di yindat nani déré hura xiyatame.” Di wungi wa.\nTakwa hési lé yikafre yama xaakwa hulingu Jisasna anéngambambu bleké\nMat 26:6-16; Jon 12:1-8\n3 Jisas dé Betaniré yi. Ye xaakwa dé hanja walisufu hurundén duna gembu dé re, wun duna xi Saimon. Reta dé di wali hénoo sata rendéka lé takwa hési motuna andémbu hulingu téndéka lé hura ya. Wun hulingu yikafre yama xaakwa hulingu dé. Du wun hulingu héranjoka séfélak yéwa hwetandé. Wule takwa yae lé Jisas rendénmbu te lé andé hutukwe lé déka anéngambambu wun hulingu bleké. 4 Blekéléka di du nawulak xe di di hafu bula di léré rékambambu wa. Rékambambu we di wa, “Métaka lé wun hulingu baka bleké? 5 Wun hulingu wu yikafre hulingu dé. Lé wun hulingu hwetaka séfélak yéwa hérae jambangwe du takwaka hwelét wu yikafre dé.” Wungi wataka di léré haraki hundi wa. 6 Jisas deka hundika hélék ye dé diré wa, “Métaka guni wule takwaré haraki hundi we? Wungi wakénguni. Wu yikafre lé huru wunika. 7 Jambangwe du takwa di guni wali reséketandi. Di wungi rendat guni dika mawuli ye guni diré yikafre hurutanguni. Wuni guni wali yamba resékekéwuni. 8 Wule takwa lé wuniré jémba lé huru. Wuni hiyawut wekwambu rémétendakaka saréka lé némbuli wun hulingu wuna séfimbu bleké.” Dé wungi wa. Judana sémbut angi dé, du hiyandét yama xaakwa hulingu déka séfimbu blekétandi. 9 Wataka dé diré angi wa, “Hukémbu di wuna hundi atéfék héfana du takwaré we, ale takwa hurulén jooka akwi safétandi. Saféta di léka sarékétandi. Mwi hundi wuni guniré we.” Dé wungi wa diré.\nJudas Jisasré prisna néma duka hwenjoka dé hundi bulésékéréké\n10 Wun nukwa dé Jisasna du nak, déka xi Judas Iskariot, dé prisna néma duka yi. Ye dé Jisasré dika hwenjoka dé hundi bulé. 11 Buléndéka di déka hundi xéka di mawuli sawuli ya. Ye di déka yéwa nawulak hwenjoka di hundi bulé sékéréké. Hundi bulé sékérékéndaka dé Jisasré mama duré hwe yambuka dé hwaké.\nJisas déka du wali di Pasovana hénoo sa\nMat 26:17-25; Luk 22:7-18,21-23\n12 Yis yike bret sa nukwa dé xaku. Tale wun nukwa sipsip bali nyanré di xiya, wun nukwaka di angi wa Pasova God israelka sarékéndén yikafre nukwa dé. Wun nukwa Jisasna du déka yae di wa, “Méni yin hafwaka méni mawuli ye Pasovana hénoo sanjoka?” 13 Wungi wakwexékéndaka dé du yétékré wa, “Béni ye Jerusalemré wulaaye hulingu yate yaakwa du nakré xétambéni. Xe béni déka hukémbu yitambéni. 14 Ye wulayindéka geré sa béni wulayi. Wulaaye wun gena yafaré angi béni wa, ‘Godna hundika naniré wakwekwa du dé ménika angi dé wa: Wuni wuna du wali Pasovana hénoo satembeka ge yimbu dé té? Wungi dé wa.’ 15 Wungi wambét dé anwarmbu tékwa néma ge nak wakwetandé. Wun gembu hénoo sa jambé, re jambé akwi dé té. Béni wun gembu hénoo nanika humbwinjoka yitambéni.” 16 Wungi wandéka bér ye Jerusalemré wulaaye Jisas wandén maki bér xé. Xétaka bér Pasovana hénoo humbwi. 17 Nukwa nandindéka dé Jisas déka du tamba atéfék man yéték wali wungi di ya. 18 Yae reta di hénoo sa. Sata reta dé diré wa, “Nani wali reta sakwa du nak wuniré mama duka hwetandé. Mwi hundi wuni guniré we.” 19 Wungi wandéka di haraki mawuli xéka di nak nak déré wakwexéké, “Wu wunika méni wa, o héndéka méni we?” 20 Wungi wakwexékéndaka dé wa, “Wuna du nak. Wuni wali andémbu també bret hura sakwa du wuniré mama duka hwetandé. 21 Duna Nyan hiyawata wuni ya. Godna nyingambu hiyatewukaka di hanja hundi hayi. Saréfa wuni nae wumba duka, Duna Nyanré mama duka hwetekwa duka. Wun duré déka ayiwa hérahafi yalét wu yikafre dé.” Jisas dé wungi wa.\nJisas dé déka duka bret wali hulingu wali dé hwe\nMat 26:26-29; Luk 22:19-20; 1 Kor 11:23-25\n22 Di hénoo sata rendaka dé Jisas bret hérae dé Godka diména nataka dé bret fukae dé déka duka hwe dé wa, “Guni hura satanguni. Ané wuna séfi dé.” 23 Wungi wataka dé wain hanyandé wali hulingu hérae dé Godka diména nataka dé dika hwendéka di sa. 24 Sandaka dé diré wa, “Ané wuna nyéki dé. Di wuniré xiyandat wuna nyéki yindét guni xe xékétanguni, God du takwaré yikafre hurunjoka wandén hundi mwi hundi dé ya. Wuni hiyae séfélak du takwaré yikafre hurunjoka wuni ya. 25 Mwi hundi wuni guniré we. Ané yalefu nukwambu guni wali sataka wuni wain hulingu wambula yamba sakéwuni. Hukémbu wuna yafa God du takwaka néma du rendét nani déka getéfambu dé wali re wuni guni wali huli wain hulingu satawuni.” 26 Wungi wandéka di Godna nyingambu rekwa gwar wataka raama gwande di Oliv némburé wari.\nJisas dé wa, “Pita, wunika hu hwetaméni.”\nMat 26:31-35; Luk 22:31-34; Jon 14:38\n27 Jisas dé déka duré wa, “Wuni xéké. Guni atéfék wunika hu hwe yaange yitanguni. Yaange yitengukaka Godna hundi déka nyingambu angi dé wa: Wuni sipsip balika hatikwa duré xiyawut di sipsip bali yaange yitandi. 28 Wun hundi wandén maki yaange yitanguni. Yingut wuni hiyatawuni. Hiyae hukémbu wambula raama wuni Galiliré tale yitawuni. Yiwut guni hukémbu yatanguni.” 29 Wungi wandéka dé Pita déré wa, “Wuni ménika hu yamba hwekéwuni. Wuni yaange yamba yikéwuni. Di ménika hu hwe yaange yindat wuni wungi yamba yikéwuni.” 30 Wungi wandéka dé wa, “Mwi hundi wuni ménika we. Némbuli gan yambu hufuk wataméni, ‘Wuni Jisaska yike wuni ye.’ Wungi tale wamét séra yambu yéték watandé.” 31 Wungi wandéka dé wa, “Yinga! Wungi yamba wakéwuni. Wuni méni wali hiyatawuni wuni yamba rookéwuni. Wungi yamba wakéwuni.” Wungi wandéka di Jisasna du atéfék wungi male di wa.\nJisas dé Godka wa Getsemanimbu\nMat 26:36-46; Luk 22:40-46\n32 Wun hundi wataka di Jisas wali nak yawiré wulayi. Wun yawina xi Getsemani. Wulaaye dé déka duré wa, “Guni ambu re. Wuni God wali hundi bulénjoka yitawuni.” 33 Wungi wataka dé Pita, Jems, Jonré hérae hura di yi. Yindaka dé déka mawuli xak yandéka dé saré waréké. 34 Xak yandéka dé diré wa, “Wuna biya mawuli xak yandéka hiyawata wuni huru. Guni ambu re. Guni xéndi hwakénguni.” 35 Wungi wandéka rendaka dé wambula ye dé héfambu xakre hwaata dé Godka wa, “Wuna yafa, méni atéfék joo hali hurumé. Mé héreki ané hanyandé. Wunika hwekéméni. Méni wuna mawuli yawukangalambu hurukéméni. Méni ména mawuli yamékangalambu hurutaméni.” 37 Wun hundi wataka dé déka duka wambula ye dé xé di xéndi hwandaka. Xéta dé diré sérkena dé Pitaré wa, “Saimon, xéndi méni hwae, o yingi maki dé? Méni yalefu nukwa wuni wali reta hatitaméni, yingafwe? 38 Guni xékélaki na. Godka wangut guniré hurukwexé nukwa yamba xakukéndé. Guna hamwinya mawuli dé ye, guna séfimbu xak dé ye.” 39 Wungi wataka dé wambula ye dé tale Godka wandéngala hundi male dé wambula wa. 40 Wataka dé déka duka wambula yae dé xé di wambula xéndi hwandaka. Deka dama némafwi xéndi yandéka di xéndi hwa. Hwae waréngéna di déré wambula xe di xékéhambandi. Méta hundi déré watandi? Xékéhafi ye di nakélak re. 41 Dé wambula ye Godka wataka dé déka duka wambula yae diré sérkena dé wa, “Yingi makika guni xéndi hwae? Yak. Mé xé. Duna Nyanré haraki saraki sémbut hurukwa duka hwendén nukwa andé yae. 42 Sé raméngut yikwa. Mé xé. Wuniré mama duré hwete yakwa du bu yae dé té.”\nJudas dé Jisasré mama duna tambambu dé taka\nMat 26:47-56; Luk 22:47-50; Jon 18:3-11\n43 Jisas wata téndéka dé tamba atéfék ye man yéték jémba yandén du nak Judas bari dé ya. Séfélak du di warendaka yar akwi bangi akwi hura di dé wali ya. Prisna néma du, getéfana néma du, xékélelakikwa du akwi talembu wungi wandaka di ya. 44 Talembu Jisasré mama duka hwetekwa du Judas dé Jisasré hurute yakwa duré dé wa, “Wuni du nakré tamaruwut, wumba du wu Jisas dé. Guni déré hura jémba hate hura yitanguni.” 45 Judas Jisaska bari yae dé wa, “Néma du.” Wungi wataka dé déré hura tamaru. 46 Rundéka di dé wali yandé du di Jisaska yae di déré huru. 47 Hurundaka dé wumbu téndén du nak warendaka yar hafute dé prisna néma duka jémba yakwa duna waan xatékéndéka dé xakri. 48 Yandéka dé Jisas diré wa, “Guni wuniré hurunjoka yae métaka guni warendaka yar akwi bangi akwi hura ya? Guni sélé héraakwa duré xiyanjoka guni wun joo hura ya, o yingi maki dé? 49 Séfélak nukwa wuni tempelmbu reta wuni du takwaré Godna hundika wakwe. Wumbu rewuka guni wuniré huruhambanguni. Wuniré yangun jooka hanja du nawulak Godna nyingambu di hayi. Hanjambu hayindan hundi némbuli mwi hundi dé xaku.” 50 Wungi wandéka déka du atéfék déré yatakataka di yaange yi.\nWayikana du nak dé yaange yi\n51 Déka du yaange yindaka di Jisasré hura yi. Hura yindaka natafa wama nukwa wur male nakindé du nak dé Jisasna hukémbu yi. Dé wayikana du dé. Yindéka di déré hurunjoka ye di déka nukwa wurmbu huru. 52 Hurundaka dé nukwa wur lafitaka dé séfi male yaange yi.\nJisas israelna néma duna makambu dé té\nMat 26:57-68; Luk 22:67-71; Jon 18:12-13, 19-24\n53 Jisasré hurundé du di déré hura yi, prisna néma duka. Prisna atéfék néma du, getéfana néma du, xékélelakikwa du akwi di prisna néma du déka gembu hérangwanda di re. 54 Pita afaké maki Jisasna hukémbu ye dé néma duna geka séndé gisangwandéndan hafwaré wulayi. Wulaaye dé gélindu wali hafwambu re. Yifa yandéka dé di wali yambu re.\n55 Prisna néma du, israelna nawulak néma du akwi di Jisasré xiyandat hiyandéte di mawuli ya. Wunde du di wa, nawulak duka yae wandate Jisas hurundén sémbutka. Wungi wandaka du nak wungi wahambandé. 56 Séfélak yénataka du yae di Jisas hurundén jooka safé. Saféta di natafa hundi wahambandi. 57 Du nawulak te yéna ye di Jisaska wa, “Wun du angi dé wa, ‘Du tondan ané ge, tempel wuni glara yakitawuni. Glara yakitaka nukwa hufuk yindét wuni nak maki ge totawuni.’ Wungi wandéka nani xéké.” 59 Wungi we di nak maki hundi nak maki hundi di wa. Natafa hundi wahambandi. 60 Wun hundi wandaka dé prisna néma du raama te dé Jisasré wa, “Métaka we méni deka hundi hasa wahafi méni? Deka hundi yingi maki dé?” 61 Wungi wandéka dé hundi nawulak buléhambandé. Buléhafi yandéka dé prisna néma du déré wa, “Méni God wasékendén du Krais méni? Méni Néma Du Godna nyan méni wana, o yingafwe?” 62 Wungi wandéka dé wa, “Xéxé. Hukémbu guni xétanguni, Duna Nyan néma du re némafwi hambuk hérae Godna yika tambambu re buwi wali nyirmbu gayatewuka.” 63 Wungi wandéka dé prisna néma du waréngéné nae dé hafu déka nukwa wur haléngataka dé wa, “Wu haraki saraki hundi dé. Nawulak duka yamba wakéme, hurundén haraki saraki jooka. 64 Dé Godka haraki hundi wandéka guni déka hundi bu xékéngu. Yingi guni we déka?” Wungi wandéka di wa, “Dé haraki saraki sémbut dé huru. Dé métaka hiyandé.” 65 Wun hundi wataka di nawulak Jisasna séfimbu simbar séxa. Séxataka di déka damambu nukwa wur nak gi. Gitaka di déré xiya. Xiyaata déré haraki hundi wata di wa, “Méni Godna profet méni atéfék jooka méni xéké. Xéka, naniré mé wa. Héndé méniré xiyae?” Wungi wandaka di gélindu déré hura di déré xiya.\nPita dé wa, “Wuni Jisaska yike wuni ye.”\nMat 26:69-75; Luk 22:56-62; Jon 18:16-18, 25-27\n66 Pita andélambu dé re. Geka séndé gindan hafwambu dé re. Rendéka lé prisna néma du déka jémba yakwa takwa hési ya. 67 Yae lé xé Pita yambu rendéka. Xe lé déré wa, “Méni akwi Nasaretmbu yandé du Jisas wali méni té.” 68 Wungi waléka dé wa, “Yingafwe. Wuni wanyén mo hundika yike wuni ye.” Wungi wataka gwande dé tambumbu re. Rendéka dé séra wa. 69 Wandéka wule takwa déré wambula xe lé lé wali téndé du takwaré wa, “Ané du akwi wu déka jémba hurundé du dé.” 70 Wungi waléka dé wambula wa, “Yingafwe.” Wungi wandéka nawula re di wumbu téndé du di wambula wa, “Di Galilimbu di ya. Méni akwi Galilina du méni. Méni Jisasna du nak méni. Wu mwi hundi dé.” 71 Wungi wandaka dé Pita diré hambukmbu dé wa, “Yingafwe. Wanguka duka yike wuni ye. Mwi hundimbu wuni we. Mwi hundi wahafi yawut God wuniré xiyatandé.” 72 Wungi wandéka dé séra wambula wa. Wandéka dé Jisas déré wandén hundika dé saréké. Nalika Jisas dé wa, “Wuni xékélaki. Séra yambu yéték wandét méni yambu hufuk wataméni, ‘Wuni déka yike wuni ye.’ Wungi wamét séra wambula watandé. Wungi wuni xékélaki.” Wun hundika saréka dé Pita némafwimbu saréfa naata dé géra, dé Jisaska hu hwendénka.


Galesiaba 2 ABTNT - Wuné wupmalemu (14) kwaaré re ané - Bible Search\nGalesiaba 1 Galesiaba 3\n1Wuné wupmalemu (14) kwaaré re ané Banabas wale Jerusalemét tépa waarék. Yéte ané Taitasnyét kwole naané akwi yék. Taitas wan Gérikna du dé. Déknyényba de Judana apa kudi véknwumarék yate déku sépé kaapuk sékudan, dé nak gena du radén bege. 2Wuné wani tulé Jerusalemét waarék, Got wunat wani gayét waaréwuruké wakwedén bege. Ye wuné Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwana némaan du Pita, Jems, Jon, nak némaan du wawo de wale waga naané kudi bulék. Naané némaan du male naané kudi bulék. Bulte wuné derét wuna jébaaké kudi wakwek. Judana apa kudi véknwumarék yakwa nak gena du taakwaké ye, derét Krais Jisasna kudi wakwete, waga yawurékwa jébaaké wuné némaan duwat wakwek. De wunéké kutdéngmarék yate, yawurén jébaaké “Wan kapéredi,” naamuké kélik yate, wuné derét wakwek. De wunéké kutdéngte, yawurékwa jébaaké “Wan yéknwun,” naadoké mawulé yate, wuné derét wakwek. 3Wakwewuréka de wunat wak, “Wan yéknwun jébaa méné yo.” Naate wate de wuné wale yaan du Taitaské kaapuk wadan. Dé nak gena du rate déku sépé sékudakwa kudi véknwumarék yadénké, de déku sépé sékunoké kaapuk wadan. Yate de sépé sékudakwa kudi déknyényba wakwedan pulak kaapuk wakwedan naanat.\n4*Yénaa yakwa du las de wak, “Naané Krais Jisasna jébaaba naanébu yaalak.” Naate wate yénaa yate, ranan gat yaale naana kudi yaalébaanké nae, de naana kudi véknwuk. Naané Krais Jisas wale nakurak mawulé yate naané déku kudi véknwu. Moses wakwen apa kudi naanéké kaapuk apa yadékwa. Moses wakwen apa kudi naanéké apa yadu mukatik, naané baagwit gidan du pulak rano. Naané yéknwun mawulé yate bakna miték naané ro. Waga ranakwaké kutdéngte, de yénaa yakwa du ranan gat yaalak. Moses wakwen apa kudi naanéké apa yadu naané wani apa kudi miték véknwunoké mawulé yate, de yénaa yakwa du yaalak. Yaale de wakwek, naané Moses wakwen apa kudi véknwute Taitasna sépé sékunoké. Yénaa yakwa du waga wadaka de némaan du wani muké naanat kaapuk apa yate wadan. 5Yénaa yakwa du waga wadaka naané deku kudi kaapuk véknwunan. Guné Galesiaba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwa guna mawulé yékéyaak yamuké, naané deku kudi kaapuk véknwunan. Naané Taitasna sépé sékuno mukatik, sal guné guna mawuléba kéga wakatik guné yak? “Naané wawo Judana du taakwa kaapuk ranakwa. Naané Moses wakwen apa kudi véknwute wadén pulak yanaran wan yéknwun, kapu kaapuk?” Guné waga sanévéknwute Kraisna kudi kulaknyénytakne yalakmuké, naané yénaa yakwa duna kudi kaapuk véknwunan Guné Kraisna kudi male véknwute kulé mawulé kérae miték ragunuké, naané deku kudi kaapuk véknwunan.\n6*Wani gaba ran némaan du nak gena du taakwat wakwewurén kudi véknwute de nak kudi wawo wunat kaapuk wakwedan. Némaan du, bakna du wawo, naané nakurak mawulé pulak yate Gotna méniba naané ro. Rate wuné de kubu du radakwaké sanévéknwumarék yate wuné derét wakwek. 7-9De némaan du wuna kudi véknwe de nak kudi wawo wunat kaapuk wakwedan. De némaan du Pita, Jems, Jon kéga de kutdéngék. Got dé Pitat wak, dé Kraisna kudi Judana du taakwat wakweduké. Dérét waga wadén pulak, Got dé wunat wak, wuné Kraisna kudi nak gena du taakwat wakwewuruké. Waga kutdéngte de Banabas wale anat kéga wak, “Béné yéknwun jébaa male béné yak. Yabénén pulak, béné nak gena du taakwat Kraisna kudi wakwesaakuké béné yo. Wan yéknwun. Pita Judana du taakwat Kraisna kudi wakwedéka Got dérét kutkalé yadéka de wupmalemu Judana du taakwa Kraisna kudi miték véknwu. Méné nak gena du taakwat Kraisna kudi wakweménéka Got ménat kutkalé yadéka de wupmalemu nak gena du taakwa Kraisna kudi miték véknwu. Got ménéké dé yéknwun mawulé kwayu, wani jébaa yaménuké.” Naate de wani du wak. Wani duké naané akwi naané wo, “De Jerusalemba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwana némaan du de.” Waga naané deké wo. Wani du Gotké yatén jébaaké mawulé yate de Banabas wale anat taaba kurék. Kutte de wak, “Judana du taakwat Kraisna kudi wakwesaakuké naané yo. Nak gena du taakwat Kraisna kudi wakwesaakuké béné yo. 10*Kéni kulé kudi male bénat wakweké naané yo. Béné nak gena du taakwat kéga waké béné yo, ‘Guné gwalmu yamarék yakwa du taakwaké sanévéknwute derét kutkalé yaké guné yo.’ Waga wate miték yaké béné yo.” Naate wadaka wuné wani kudiké mawulé yate wuné waga yasaaku.\n11-12*Déknyényba Pita Krais Jisasna jébaaba yaale dé yéknwun mawulé yak. Yate dé Antiokba rate Krais Jisasna jébaaba yaalan akwi du wale dé kadému kak. Dé Judana du rate deku apa kudiké sanévéknwumarék yate, Kraisna kudiké sanévéknwute dé Kraisna du wale kak. Waga kate dé miték yak. Déku mawuléba kéni kudi kaapuk wadén, “Judana apa kudi véknwute de Krais Jisasna jébaaba debu yaalak, kapu nak gena du rate Krais Jisasna jébaaba bakna de yaalak?” Naate kaapuk sanévéknwudén. Yate dé akwi du wale kate dé miték yak. Yadéka kukba de Judana du las wawo Jerusalemba rate némaan ban Jems wale kudi bultakne de Antioknét yék. Yédaka Pita derét véte wup yate déku mawuléba dé wak, “Wuné nak gena du wale kadému kawuru de Jems wale kudi bule yaan du wunat véte wunat waatimuké, wuné kélik yo. Sal de wunat véte waké de yo? ‘Dé nak gena du wale kadému kate dé naané Judana apa kudiké kuk kwayu. Naané Judana du Moses wakwen apa kudi véknwute nak gena du wale kadému kamarék yaké naané yo, de Moses wakwen apa kudi véknwumarék yate deku sépé sékumarék yadan bege. Pita nak gena du wale kadému kadékwa wan kapéredi paaté dé yo.’ Naate wunéké waké de yo, kapu yaga pulak?” De waga wate dérét waatimuké wup yate, dé Pita nak gena du wale tépa kadému kaapuk kadén. De wale kaapuk radén. Dé waga yate kapéredi paaté dé yak. Yadéka wuné Pol Antiokba rate wupmalemu duna méniba téte Pitat véte dérét wuné waatik. 13Pita waga yadéka Antiokba rakwa Judana nak du wawo Krais Jisasna jébaaba déknyényba yaale Pita yadén pulak yate, de nak gena du wale kadému kaapuk kadan. Banabas wawo de yan pulak wani kapéredi paaté yate dé nak gena du wale kadému kaapuk kadén. Déknyényba wani du akwi deku mawuléba de wak, “Naané Judana du nak gena du wale kadému kanaran wan yéknwun.” Naate wate de miték kutdéngék. Kutdéngte kukba Judana duké wup yate yénaa yate de kutdéngdan paaté kulaknyényék. Yate de kapéredi paaté yak.\n14Waga yate adél kudi yéknwun mawulé wawo kulaknyénytakne kapéredi paaté yadaka, wuné véte deku méniba téte Pitat waatite wuné wak, “Méné Judana du méné ro. Déknyényba Jisas Kraisna kudi méné véknwuk. Bulaa Moses wakwen apa kudi ménéké kaapuk apa yadékwa. Yadéka méné nak gena du pulak méné ro. Waga yate méné miték yo. Yate samuké méné bulaa nak paaté méné yo? Méné waga yaménéka de nak gena du taakwa Moses wakwen apa kudi véknwute Judana du taakwa rakwa pulak raké de sanévéknwu. Wan kapéredi paaté. Yéknwun paaté kaapuk. Méné waga yaménéka wuné kélik yo.” Naate wate wuné Pitat waatik.\n15Naané nak gena du kaapuk ranakwa. Naané Judana du naané ro, naana néwepa Judana du taakwa radan bege. Judana du las de nak gena du taakwaké wo, “De Moses wakwen apa kudi véknwumarék yate Gotna méniba kapéredi mu yakwa du taakwa de ro.” 16*Naate wadaka naané nak gena du ramarék yate, Judana du rate, naané kutdéngék. Du taakwa Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké nae de Moses wakwen apa kudiké sanévéknwumarék yaké de yo. Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké nae de Jisas Kraiské miték sanévéknwuké de yo. Waga naané kutdéngék. Naané Judana du Krais Jisasna jébaaba yaale waga naané kutdéngék. Naané Krais Jisaské miték sanévéknwute naana mawuléba naané wo, “Krais dé naana kapéredi mawulé kutnébuldéka naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa naané ro. Wan adél. Naané Moses wakwen apa kudi miték véknwute, wadén pulak yate, waga male yanaran naané Gotna méniba yéknwun du taakwa ramarék yaké naané yo.”\n17Naané Krais Jisasna jébaaba yaale naané kutdéngék, Moses wakwen apa kudi naanéké tépa apa yamarék yadu naané Kraisna kudi miték véknwunaranké. Kutdéngnaka Moses wakwen apa kudi naanéké apa yamarék yadéka naané nak gena du taakwa pulak naané ro. Waga rano sal nak du naanat véte kéga waké de yo? “Mé vé. De Moses wakwen apa kudi miték véknwumarék yate kapéredi paaté de yo. Yadaka dé deku némaan ban Jisas derét dé yakwatnyu, kapéredi paaté yadoké.” Naate wadaran de yénaa kudi male wakweké de yo. Naana némaan ban Jisas Krais yéknwun paatéké male dé naanat yakwatnyu. 18Déknyényba naané wak, “Naané Moses wakwen apa kudi véknwute, wadén pulak yate, naané yéknwun mawulé kérae Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké naané yo.” Naate watakne naané kukba kutdéngék. Naané Moses wakwen apa kudi véknwute, wadén pulak yanaran, yéknwun mawulé kéraamarék yaké naané yo. Waga kutdéngte naané yéknwun mawulé kéraaké nae naané Judana paaté naanébu kulaknyényék. Kulaknyénytakne yéknwun mawulé kéraaké naané Krais Jisasna kudi véknwu. Véknwuno Moses wakwen apa kudi naanéké tépa apa yamarék yaké dé yo. Naané Krais Jisasna kudiké kuk kwayéno Moses wakwen apa kudi naana mawuléba tépa apa yadéran naané kapéredi mu yakwa du raké naané yo. 19*Moses wakwen apa kudiké sanévéknwe déknyényba wuné kutdéngék, wani apa kudi miték véknwute Gotna méniba yéknwun mu yakwa du ramarék yawuréranké. Kutdéngte Gotna méniba yéknwun mu yakwa du raké mawulat kapére yate, wuné Judana paaté kulaknyénytakne wuné Krais Jisasna kudi wuné véknwuk. Véknwute wuné kulé mawulé kérae Gotké yénakwa yaabuba wuné yu. Yéte déké sanévéknwute wuné ro. Déknyényba Kraisnyét miba de viyaapata taknak. Viyaapata taknadaka dé kiyaak. Kiyaadénké wuné déké miték sanévéknwute dé wale miba wunébu kiyaak. 20Kiyae kéni képmaaba rate wuné kapéredi mawulé kaapuk véknwurékwa. Kapéredi mawulé kulaknyénytakne wuné kulé mawulé kéraak, Kraisnyét. Kéraawurék Krais wuna mawuléba dé tu. Tédéka wuné miték wuné rasaaku, Gotna nyaan Kraiské miték sanévéknwurékwa bege. Gotna nyaan wunéké mawulat kapére yate wunat kutkalé yaké nae dé kiyaak. Kiyaadék wuné miték wuné rasaaku, déku kudi miték véknwute déku kudiké “Adél” naawurékwa bege. 21Naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa raké mawulé yanaran naané Moses wakwen apa kudiké sanévéknwumarék yaké naané yo. Naané Moses wakwen apa kudi véknwute Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa rano mukatik, Krais kiyae dé naanat kutkalé yaké yapatikatik dé yak. Naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa naané ro, Krais Jisas kiyae naanat kutkalé yadén bege. Naané Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa ranakwaké sanévéknwute, wuné Got tiyaadén du Krais Jisaské kuk kwayémarék yaké wuné yo.


Luk 13 | `WOS | STEP | Wun nukwa du nawulak Jisaska yae di déré wa, “Néma du Pailat wandéka déka du Galilina héfaré yae di Galilina duré nawulak xiya. Wun du Godka hamwi xiyae hweta téndaka di Pailatna du diré xiyandaka deka nyéki dé hwetendaka hamwina nyéki wali dé bleké.”\nHurundan haraki saraki sémbut yatakandate dé wa\n1 Wun nukwa du nawulak Jisaska yae di déré wa, “Néma du Pailat wandéka déka du Galilina héfaré yae di Galilina duré nawulak xiya. Wun du Godka hamwi xiyae hweta téndaka di Pailatna du diré xiyandaka deka nyéki dé hwetendaka hamwina nyéki wali dé bleké.” 2 Wungi wandaka Jisas dé diré wa, “Galilina du wungi hiyandanka yingi guni saréké? Wunde du séfélak haraki saraki sémbut hurundaka hurundan haraki saraki sémbut nawulak du hurundan haraki saraki sémbutré dé sarékéngwandé wana? 3 Wu yingafwe. Guniré wuni we. Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakahafi yata guni akwi hiyatanguni, di hiyandan maki. 4 Guni xékélaki. Hanja Siloamémbu téndé séményi ge dé tamba yéti angé man yétiyéti angé man yétiyéti dumbu xakre diré xiyandéka di hiya. Némbuli yingi guni saréké? Wungi xiyandén du hurundan haraki saraki sémbut dé Jerusalemémbu rekwa nawulak du hurundan haraki saraki sémbutré dé sarékéngwandé wana? 5 Wu yingafwe. Guniré wuni we. Guni hurungun haraki saraki sémbut yatakahafi yata guni akwi hiyatanguni, di hiyandan maki.”\nSék xakéhafi yandé mika dé Jisas hundi wa\n6 Wun hundi wataka dé Jisas ané sataku hundi diré wa, “Du nak dé hambingal mi se, déka wain yawimbu. Sendéka wumbu téndéka séfélak nukwa wun du dé ya, sék nawulak gélinjoka. Yae dé hwakéfatiké. 7 Hwakéfatika dé wain yawika hatikwa duré wa, ‘Héki hwari hufuk wuni ané mimbu sék nawulak gélinjoka wuni ya. Yae wuni hwakéfatiké. Méni wun mi xélitaméni. Yikafre héfambu baka yamba tékéndé.’ 8 Wungi wandéka dé wa, ‘Néma du, métaka téndé, anémba héki hwari akwi. Téndét wuni wun mi mombu héfa xae, héfa yikafre yandéte bulmakau balina di sangwe hura yae takatawuni. 9 Takawut wafewana ané héki hwari sék xakétandé wana? Wungi xakéndét, wu yikafre dé. Xakéhafi yandét méni xélitaméni.’ Wungi dé wa.” Wungi dé Jisas diré wa.\nBaka hwa nukwa dé Jisas takwa hésiré huréhaléké\n10 Baka hwa nukwa nak dé Jisas Godna hundi buléndaka gembu reta dé du takwaré wakwe. 11 Wakwendéka lé takwa hési lé wumbu re. Haraki hamwinya dé wule takwaré xiyandéka léka bunungul hambuk yahafi yata dé angwa ya. Yandéka lé huritékénjoka lé hurufatiké. Séfélak (18) héki hwari lé wungi re. 12 Reléka Jisas léré xéta wandéka yaléka dé léré wa, “Takwa, némbuli wuni nyéniré bu lukwawu, nyéni yikafre yanyéte.” 13 Wungi wata déka tambambu wule takwaré hurundéka lé bari huritéka té. Téta lé Godna ximbu haréké.\n14 Jisas baka hwa nukwa léré wungi huréhalékéndénka dé Godna hundi buléndaka gena néma du rékamba wata dé wumbu téndé du takwaré wa, “Nani gwongofu nukwambu jémba yatame. Wungi maki guni wunde nukwambu yatanguni, dé guniré huréhalékéndéte. Guni baka hwa nukwambu wungi yakénguni.” Wungi dé wa.\n15 Wun du wungi wandéka dé Jisas wa, “Guni yéna yakwa du guni. Atéfék nukwa guni ye bulmakau bali donki tékwa geré wulaaye yoo lukwa guni diré hura gwandi, hulingu sandate. Baka hwa nukwa akwi guni wun jémba ya. 16 Wule takwa lé Abrahamna mandéka akwi lé. Satan dé léré gindéka lé wungi haraki re, tamba yéti angé man yétiyéti angé man yétiyéti (18) héki hwarimbu. Relénka wuni baka hwa nukwambu léré Satanéna tambambu wungi lukwawut, wu yikafre dé.” 17 Wungi wandéka di déka mama roota di nakélak re. Rendaka wumbu téndé du takwa yandén atéfék yikafre male jémbaka di yikafre mawuli yata mawuli sawuli ya.\nMiyar sékéka akwi yiska akwi dé Jisas sataku hundi wa\n18 Du takwa wungi mawuli yandaka dé Jisas diré wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendéka, wu yingi maki dé? Méta sataku hundi guniré watawuni? 19 Dé miyarna sék maki dé. Du nak wun misék hérae déka yawimbu dé yakisanda. Yakisandandéka wara némafwi ye dé wun yawimbu tékwa miré dé sarékéngwandé. Dé némafwi mi téndéka di afwi yae di wun mina galimbu wur yatitaka hwa.”\n20 Wun hundi wataka dé wambula wa, “God néma du reta du takwaka jémba hatitendékaka méta sataku hundi watawuni? 21 Dé yis maki dé. Takwa hési yis hérae lé séfélak flawa wali yanjaménekéléka dé wun flawa atéfék dé wula némafwi ya.” Wungi dé Jisas diré wa.\nYikama gena yambuka dé Jisas hundi wa\n22 Wataka wun getéfa yatakataka dé Jerusalemré yinjoka dé nak getéfaré nak getéfaré yi. Ye dé du takwaré wakwe dé wungi yi. 23 Yindéka dé du nak déré wa, “Néma Du, God nawulak du takwaré male yikafre hurutandé wana, di jémba rendate?” Wungi wakwexékéndéka dé wumbu téndé du takwaré dé wa, 24 “Guni wun yikama yambumbu wulayinjoka guni weséka jémba yatanguni. Séfélak du takwa wun gena yambumbu wulayinjoka mawuli yata di hurufatikétandi. 25 Wun gena yafa raama wun gena yambu téfindét, guni yae hafwambu téta gena yambumbu xiyaata angi watanguni, ‘Néma Du, nanika gena yambu mé nafwi.’ Wungi wangut guniré angi watandé, ‘Guni yimbu guni ya? Wuni gunika yike wuni ye.’ 26 Wungi wandét guni angi watanguni, ‘Nani méni wali hénoo hulingu sékéré nani sa. Méni nana getéfana yambumbu téta méni naniré wakwe.’ 27 Wungi wangut dé guniré angi watandé, ‘Guniré wuni we. Wuni gunika akwi yangun getéfaka akwi yike wuni ye. Guni haraki saraki sémbut hurukwa du takwa guni. Guni atéfék wuniré yatakataka sa guni yi.’ 28 Wungi wandét guni hafwambu téta xétanguni, Abraham, Aisak, Jekop, Godna profet atéfék akwi Godna getéfambu rendat. Xéta guni dé hafwambu takatendékaka hambukmbu géraata némbi titanguni. 29 Guni hafwambu téngut di séfélak du takwa nukwa xalekwa sakumbu akwi, nukwa nandikwa sakumbu akwi, notna sakumbu akwi, sautna sakumbu akwi yae Godna getéfaré wulaaye di dé wali hénoo sanjoka retandi. 30 Guniré wuni we. Némbuli hukétéfi yikwa du takwa nawulak di hukémbu tale yitandi. Némbuli tale yikwa du takwa nawulak di hukémbu hukétéfi yitandi.”\nJisas Jerusalemka dé némafwimbu saréfa na\n31 Jisas wungi wata téndéka di Farisina du nawulak yae di Jisasré wa, “Herot méniré xiyanjoka dé mawuli ya. Wungi maki méni ané getéfa yatakataka nak getéfaré yitaméni.” 32 Wungi wandaka dé diré wa, “Guni ye wun yéna yakwa baka duré angi watanguni, ‘Mé xéké. Ané nukwa akwi, séri akwi wuni du takwaré huréhalékéta haraki hamwinyaré watawuni, di yaange yindate. Séri hénya wuni yitewuka héfambu xakutawuni. 33 Wu yak. Wuni némbuli, séri, hénya wuni yambumbu yitawuni. Godna profet nak Jerusalemémbu hiyahafi yata nak héfambu hiyandét, wu yamba sékérékékéndé.’ Wungi Herotré watanguni.” 34 Wungi wataka dé wa, “Jerusalem, Jerusalem, nyéni Godna profetré xiyaakwa getéfa nyéni. God wandéka yindé duré nyéni motumbu xiyanguka di hiya. Séra héralén nyanka léka yék ekombu dika jémba hatiléka maki, wuni séfélak nukwa nyéna nyangwalré yikafre huruta dika jémba hatinjoka wuni mawuli ya. Mawuli yawuka nyéni hélék nyéni ya. 35 Mé xé, God guna ge yatakataka dé guna tambambu taka. Guniré wuni we. Guni wuniré bari yamba xékénguni. Hukémbu guni wunika wangut, ‘Dé Néma Duna ximbu yakwa du dé. Nani déka ximbu harékétame.’ Wungi wangut wuni yawut guni wuniré xétanguni.” Wungi dé Jisas wa.


1Pe 5 | ABTMAPRIK | STEP | Bulaa guna némaan duwat kudi wakweké wunék. Wuné wawo de wale naané Jisas Kraisna jébaaba yaalan du taakwaké naané némaan du ro. Wuné wuna méni wuné vék Jisas Kraisnyét kapéredi mu yadaka, miba kaagél kure kiyaadéka. Vétakne wuné guné némaan duwat kudi wuné wakweyo. Jisas Krais gwaamale yaaran nyaa dé apa yate nyaa vékwa pulak radu wuné dé wale apa yate dé wale téké wuné yo. Téwuréranké sanévéknwute, bulaa wuné guné némaan duwat kudi wuné wakweyo.\n1 Bulaa guna némaan duwat kudi wakweké wunék. Wuné wawo de wale naané Jisas Kraisna jébaaba yaalan du taakwaké naané némaan du ro. Wuné wuna méni wuné vék Jisas Kraisnyét kapéredi mu yadaka, miba kaagél kure kiyaadéka. Vétakne wuné guné némaan duwat kudi wuné wakweyo. Jisas Krais gwaamale yaaran nyaa dé apa yate nyaa vékwa pulak radu wuné dé wale apa yate dé wale téké wuné yo. Téwuréranké sanévéknwute, bulaa wuné guné némaan duwat kudi wuné wakweyo. 2 a Got gunat wadék guné du taakwaké las guné rate vu. Wuné gunat wuné wo. Guné wani du taakwaké miték véké guné yo. Du deku sipsipké védakwa pulak, guné wani du taakwaké miték véké guné yo. Got gunat dé wak, “Wani du taakwaké miték végunékwa jébaa yaké guné yo.” Naate wadénké sanévéknwute guné wani jébaa miték yaké guné yo. Kapéredi mawulé yamarék yate yéknwun mawulé yate wani jébaa miték yaké guné yo. Wani jébaa yate nyégélgunéran yéwaaké sanévéknwumarék yate, Gotna jébaa miték yaké sanévéknwute, wani jébaa miték yaké guné yo. 3 b Miték végunékwa du taakwat némaanba yamarék yaké guné yo. Derét kwekére yaké guné yo. Yate guné yéknwun mawulé yate miték raké guné yo. Ragunu miték végunékwa du taakwa gunat véte ragunékwa pulak miték raké de yo. 4 Guné némaan du waga yagunéran, naanéké miték véte akwi némaan duwat talaknan ban Jisas Krais gwaamale yaaran tulé dé wadu, guné dé wale apuba apuba miték rasaakuké guné yo. Rate dé wale apa yasaakute dé wale némaan du rasaakuké guné yo.\n8 f Guné miték sanévéknwute jérawu yaké guné yo. Apakélé kwatbosa kaadé yadéka kwaami tiye kaké sékaldékwa pulak, guna maama Seten akwi taaléba yeyé yeyate du taakwaké dé sékalu. Derét kérae yaalébaanké dé sékalu. Waga yadékwaké sanévéknwute guné jérawu yaké guné yo. 9 g Guné Jisas Kraiské miték sanévéknwute déku jébaa kutsaakuké guné yo. Yate guné guna mawuléba apa yate téte guné Setenké kuk kwayéké guné yo. Guné Jisas Kraiské miték sanévéknugunéka guna mawulé yéknwun dé yo. Seten guna yéknwun mawulé yaalébaanmuké, guné déké kuk kwayéké guné yo. Gunébu kutdéngék. Gunat male yaalébaanké Seten kaapuk sékaldékwa. Kraisna jébaaba yaale akwi képmaaba rakwa du taakwat wawo yaalébaanké dé Seten sékalu. Sékaldéka kutgunékwa kaagél wan de kutdakwa kaagél pulak. 10 h Wani kapéredi mu yaadu guné walkamu tulé male kaagél kutké guné yo. Kutgunu Seten gunat yaalébaanmarék yaduké, Got gunéké apa kwayéte gunat kutkalé yaké dé yo. Yéknwun mu yaadu, kapéredi mu yaadu, guné yéknwun mawulé yate miték ragunuké, Got déku du taakwa gunéké dé yéknwun mawulé kwayu. Kwayéte dé gunéké miték vu. Dé gunat débu wak, guné Jisas Krais wale nakurak mawulé yate dé wale apuba apuba miték rasaakugunuké. Got gunéké apa kwayéte gunat kutkalé yaké dé yo. Yadu guné guna mawuléba apa yate miték male raké guné yo. Kaagél tépa kutmarék yaké guné yo. 11 Got apuba apuba dé apat kapére yo. Déku apa akwi némaan duna apat débu talaknak. Wan adél.\n13 j Babilonba rate guné wale Jisas Kraisna jébaaba yaalan du taakwa gunéké de yéknwun mawulé yo. Got derét wawo débu wak, de déku du taakwa radoké. Wuna du Mak wawo dé gunéké yéknwun mawulé yo. De akwi waga yadaka bulaa deku mawuléké wuné gunat wo. Mak wuna kudi véknwute wuné wale Kraisna jébaa yate wuna nyaan pulak dé ro. 14 Guné guna du taakwaké mawulat kapére yate deké yéknwun mawulé yate derét taaba kutké guné yo. Jisas Krais wale nakurak mawulé yate rakwa du taakwa, gunéké Got yéknwun mawulé kwayédu guné miték ragunuké wuné dérét waato.


Act 11 | `ABTWOSERA | STEP | Jisasna kundi kure yékwa dunyan, Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwale Judia distrikmba yatéte wa vékundarén nak gaayé du dakwa Gotna kundi yékunmba vékundaka.\n1Jisasna kundi kure yékwa dunyan, Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwale Judia distrikmba yatéte wa vékundarén nak gaayé du dakwa Gotna kundi yékunmba vékundaka. 2Kukmba Pita Jerusalemét waambule yéndén. Jerusalemmba tékwa Jisasna jémbaamba yaalan du ras anga wandarén, “Nak gaayé du Jisasna jémbaamba yaalaké mawulé yamunaae, taale de nané Judana jémbaamba ma yaalandaru. Yaalaké mawulé yamunaae, de deku sépé ma sékundarék, nana sépé sékunanén pulak.” Naatake Pita Jerusalemmba saambakndéka dat waarute anga wandarén, “Méné nak gaayé duna gaamba wulaae wa dele kakému kaménén. Wani duna sépé yamba sékundakwe wa. Wani du nané Judana jémbaamba yamba yaalandakwe wa. Méné dele rate kakému kate wan sépélak wa yaménén.” Naandarén.\n4Wandaka Pita Korniliusale rate yandarén akwi muséké det anga wandén: “Wuné Jopamba yaréte Gorale kundi bulte wa yéngan pulak kwaawutén. Kwaate véwutén. Néma laplap pulak musé Gotna gaayémba gaayandén. Gaayandéka wa de waambu laplapmba kure kusangendaka wa gaaye rawuténmba téndén. 6Téndéka kurkale véséke wa véwutén késpulak nakpulak kwaami, kaambe, api wamba téndaka. 7Vétake vékuwutén kundi nak anga wandéka, ‘Méno Pita, ma waarape méné wani yéku kwaami viyaae ka.’ 8Wani kundi vékutake anga wawutén, ‘Néman Du, yamba yé wa. Wani kwaami raské anga wandakwa, “Wan kapére kwaami wa.” Wandaka wani kapére kwaami yaakétndarén kwaami talimba yamba kawutékwe wa. Bulaa katik kaké wuté.’ 9Wunga wawutéka Got nakapuk anga wandén, ‘Wan yéku kwaami wa. Wunga wa wawutén. Wani kwaamiké katik waké méné, “Wan kapéremusé wa.” ’ Naandén Got. 10Apu kupuk wani musé véte wa wani kundi vékuwutén. Yawutéka wani musé Gotna gaayét waambule kure waaréndarén.\n25Kukmba Barnabas Solké waake vémuké Tarsusét yéndén. Ye waake ve dé kure yémbérén Antiokét. Kure ye nak kaa Antiokmba yaréte bét Jisasna jémbaamba yaalan du dakwale jaawuwe kundi bulmbérén. Némaamba du dakwat wa kundi kwayémbérén Jisaské. Antiokmba wa Jisasna du dakwat ani yé taale kwayéndarén, “Kraisna du dakwa wa.”


Mar 11 | `WOS | STEP | Jisas déka du wali di Jerusalemré wara di betfagembu xaku. Xaakwa di xé Betani wali Oliv Némbu wali walémba rendéka. Wumbére getéfa yéték Oliv némbu walémbambu bér té. Xe xakunjoka ye Jisas dé déka du yétékré wa, “Béni wun getéfaré wulaaye xétambéni, donki nyan nak téndéka. Mimbu lékindaka dé té. Hanja du déka bunungulmbu rehambandé. Béni déka yoo lukwa hura mé béni ya.\nMat 21:1-9; Luk 19:29-38; Jon 12:12-15\n1 Jisas déka du wali di Jerusalemré wara di betfagembu xaku. Xaakwa di xé Betani wali Oliv Némbu wali walémba rendéka. Wumbére getéfa yéték Oliv némbu walémbambu bér té. Xe xakunjoka ye Jisas dé déka du yétékré wa, “Béni wun getéfaré wulaaye xétambéni, donki nyan nak téndéka. Mimbu lékindaka dé té. Hanja du déka bunungulmbu rehambandé. Béni déka yoo lukwa hura mé béni ya. 3 Yambét du nak béniré angi wakwexékéndét, ‘Méta yanjoka béni wun donki nyan lukwa hura yi?’ Wungi wandét béni angi watambéni, ‘Nana néma Du dé wun donkika mawuli ya. Dé bari hura yitandé.’ Wungi déré watambéni.” 4 Wun hundi xékétaka bér ye bér xé donki ge makambu mimbu lékindaka yambumbu téndéka. Xétaka bér wun donkina yoo luku. 5 Lukumbéka di du nawulak wumbu te di wa, “Wun donki nyan lukwa méta yatambéni?” 6 Wungi wakwexékéndaka bér Jisas wandén maki bér wa. Wambéka di wa, “Yawundu.” Wandaka bér donki nyan hura yi Jisaska. Ye bér bérka nukwa wur nawulak donkina bunungulmbu bér taka. Takambéka dé Jisas wumbu re. 8 Re yindéka di séfélak du takwa nukwa wur nawulak di yambumbu taka. Takandaka di du nawulak di téfa téménga yambumbu xélitaka. 9 Xélitaka di du takwa nyangwal nawulak tale yindaka di nawulak Jisasna hukémbu yitandi némafwimbu di wa:\nNéma Du God wandéka dé ya. Wu yikafre dé. God déré yikafre hurutandé.\n10 Nana mandéka Devit hanja néma du rendén maki, dé néma du re nanika jémba hatitandé.\nNéma du retendéka nukwa bari dé ya. Wu yikafre dé. Anwarmbu rekwa du Godna xi harékétame.\nWungi di wa. 11 Wandaka dé Jisas Jerusalemré wulayi. Wulaaye dé tempelré wulayi. Wulaaye dé atéfék jooré xé. Xétaka nukwa nandinjoka yandéka dé wun nukwa jémba yanjoka hélék ye dé déka du wali Jerusalem yatakataka di Betaniré wambula yi.\n12 Jisas Betanimbu hwae ganémbambu dé Jerusalemré wambula yinjoka nae yambumbu yindéka dé déré hénoo ya. 13 Yandéka ye dé xé hambingal maki mi nak afakémbu téndéka. Séfélak ganga wun mimbu téndéka xe déka mawulimbu dé wa, “Séfélak ganga téndéka sék dé xaké wana. Nawulak géle satawuni.” Wungi wataka dé wun misék géle sanjoka yi. Ye wun misék nawulak xaka téndéka xéhambandé. Wun misék xakékwa nukwa yahambandé. Ganga male téndéka dé xé. 14 Xe dé wa, “Du takwa ané mimbu wambula sék géle sakéndi.” Wungi wandéka déka du di déka hundi xéké.\nMat 21:12-16; Luk 19:45-47; Jon 2:13-16\n15 Jisas déka du wali di Jerusalemré yi. Ye xaakwa dé tempelré wulaaye dé xé du nawulak jondu hweta yéwa hérandaka. Xétaka dé diré héreki. Hérekitaka dé yéwa yawulekékwa duna jambé yanguréka yaki. Yakitaka dé xiyae Godka hwendan afwi hwekwa du rendé jambé yasamango yaki. 16 Yakitaka dé diré wa, “Guni ané tempelmbu joo nawulak hérae hura yitaka yatakakénguni.” 17 Wungi wataka dé wa, “Ané hundi Godna nyingambu dé re: God dé wa, ‘Atéfék héfambu yandé du takwa wuna geré xale wuni wali hundi bulétandi.’ God dé wungi wa. Wun hundika guni sarékéhambanguni. Guni ané gembu God wali hundi buléhambanguni. Guni jondu hweta yéwa héranguka ané ge sélé héraakwa duna ge maki dé.” 18 Wungi wandéka di atéfék du takwa déka hundi xéka di waréngéné. Waréngénéndaka di prisna néma du, xékélelakikwa du akwi di wun jooka hundi xéké. Xéka di roo Jisaska. Roo di wa, “Yingi maki déré xiyakéme? Séfélak du takwa déka hundi xéka mawuli ye di waréngéné.” Wungi di wa. 19 Nukwa nandindéka Jisas déka du wali di Jerusalem yatakataka di wambula yi.\nWambula ye di xé wumba mi réka yandéka\n20 Nak getéfambu hwae ganémbambu raama Jisas déka du wali Jerusalemré wambula ye di xé wun mi réka ye téndéka. Nyinga, hambuk, méngi akwi, atéfék dé réka ya. 21 Yandéka Pita xétaka dé Jisas wandén hundika saréka dé déré wa, “Néma du, mé xé. Wun mi bu réka ya. Nalika méni wun mika méni wa, ‘Du takwa ané mimbu wambula sék géle sakéndi.’ Wungi waméka némbuli dé bu réka ya.” 22 Dé wungi wandéka Jisas dé diré wa, “Guni Godka mé jémba saréké. 23 Mwi hundi wuni guniré we. Guni Godka jémba saréka mawuli yéték xékéhafi ye wangut, ‘God wuna hundi xékétandé.’ Wungi wata guni ané némbu ye néma xérimbu naande yindéte wangut dé ye néma xérimbu naande yitandé. 24 Wun jooka saréka guniré wuni we. Guni Godré wakwexékéngut guna mawulimbu wangut ‘God hwetandé,’ wu God guniré hwetandé. 25 Guni God wali hundi buléta yikafre mawuli yatanguni. Nak du takwa guniré haraki saraki joo yandat guniré yandan haraki saraki joo yatakatanguni. Wungi yatakangut anwarmbu rekwa du guna yafa God yangun haraki saraki joo yakwanyitandé wun jooka wambula yamba sarékékéndé. 26 [Guni nak du takwa guniré yandan haraki saraki jooka diré hasa hurunjoka mawuli yangut anwarmbu rekwa du guna yafa God yangun haraki saraki jooka guniré hasa hwetandé.]” Jisas dé wungi wa.\nJisasré di wakwexéké, “Héndé hwe ménika wun jémba?”\n27 Jisas déka du wali di wambula yi Jerusalemré. Ye xaakwa dé tempelré wambula wulayi. Wulaaye yitaka yatakandéka di prisna néma du, xékélelakikwa du, getéfana néma du, wungi di déka yi. 28 Ye di déré wa, “Méta hambuk hérae méni wun jémba ya? Héndé hwe ménika wun jémba, nana tempelmbu?” 29 Wungi wandaka dé diré wa, “Wuni akwi nak hundi guniré wakwexékétawuni. Wakwexékéwut guni wuna hundi hasa wangut wuni guna hundi hasa watawuni. 30 Guni mé wa. Héndé wa Jon du takwaré guré husandandéte? God dé wungi wa, o héfambu rekwa du nak dé wungi wa?” 31 Wungi wakwexékéndéka di di hafu buléta di wa, “Nani angi wambet, ‘God dé wungi wa.’ Wungi wambet dé naniré angi watandé, ‘Métaka we guni déka hundi xékéhafi ya?’ 32 Nani yingi wakéme? Nani angi wambet, ‘Héfambu rekwa du nak dé wa.’ Nani wungi wambet du takwa nani wali warutandi. Séfélak du takwa Jonka di wa, ‘Dé Godna profet dé. Wu mwi hundi dé.’ Wungi di wa.” 33 Wungi bulétaka di yéna ye Jisasré wa, “Nani nawulak xékélakihambame. Wun hundi yamba wakéme.” Wungi wandaka dé diré wa, “Wuni akwi wuniré jémba hwendé duka yamba wakéwuni.” Dé wungi wa diré.


Mat 4 | `WOS | STEP | Jon Jisasré guré husandandéka Godna Hamwinya Jisasré dé hérae hura yi, du rehafi hafwaré. Satan Jisasna mawuli hurukwexéndéte Godna Hamwinya déré wun hafwaré dé hérae hura yi.\nSatan dé Jisasna mawuli hurukwexé dé haraki sémbut hurundéte\n1 Jon Jisasré guré husandandéka Godna Hamwinya Jisasré dé hérae hura yi, du rehafi hafwaré. Satan Jisasna mawuli hurukwexéndéte Godna Hamwinya déré wun hafwaré dé hérae hura yi. 2 Hura yindéka Jisas wun hafwambu reta hénoo hulingu sahambandé. Dumi yétiyéti (40) gan nukwa baka dé re. Re hukémbu hénooka dé hiya. 3 Hiyandéka Satan yae dé déré wa, “Méni angi méni wa, ‘Wuni Godna nyan wuni.’ Wungi wata némbuli wun jooka wuniré wakwetaméni. Méni wamét ané séfélak rekwa motu waleka bret xakundé. Wungi wamét bret xakundét wuni ménika xékélakitawuni.” 4 Wungi wandéka dé wa, “Yingafwe. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa: Du takwa hénooka male sarékéta di jémba yamba rekéndi, yingafwe. Di Godna hundi xékéndat, deka mawuli jémba téndét, di jémba retandi. Wun hundi xékéta motu bret xakundéte wuni yamba wakéwuni.”\n5 Jisas wun hundi wandéka Satan dé déré hérae hura yi Jerusalemré. Hura wara dé déré tempelna hanjimbu taka. 6 Takataka dé déré wa, “Méni angi méni wa, ‘Wuni Godna nyan wuni.’ Wungi wata méni mé wuréféka naande yi. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa: ‘God déka enselré wandét di ménika jémba hatitandi. Hatindat méni deka tambambu reta ména man motumbu yamba xatukwekéméni.’ Méni wun hundi xékéta wuréféka naande ye jémba remét, atéfék du takwa xéta xékélakitandi. Méni Godna nyan méni.” 7 Wungi wandéka dé Jisas wa, “Yingafwe. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa: God dé ména Néma Du dé. Déré yamba hurukwexékéméni. Wun hundi xékéta wuni wuréféka naande yamba yikéwuni.”\n8 Jisas wun hundi wandéka Satan déré dé hérae hura wari némafwi némburé. Hura wara dé ané héfambu rekwa atéfék getéfa, wun getéfambu rekwa atéfék yikafre jondu akwi dé Jisasré wakwe. 9 Wakwetaka dé wa, “Méni hwati se wunika wandé dae wuna ximbu harékémét wuni atéfék getéfa, wumbu rekwa jondu akwi ménika hwetawuni.” 10 Wungi wandéka dé wa, “Méni, Satan, méni séléka. Godna nyingambu angi dé wa: Ména néma du dé God male dé. Méni déka wandé dae déré wataméni. Déka ximbu male harékétaméni. Wun hundi xékéta wuni ménika wandé yamba dakéwuni.” 11 Wungi wandéka dé Satan déré yatakataka yi. Yindéka di ensel gaye Jisasré yikafre huru.\n12 Romna néma du dé guré husandakwa du Jon hérae dé déré séndé gembu taka. Takandéka hwandéka wun jooka Jisas hundi xékétaka dé Galilina héfaré yi. 13 Ye déka getéfa Nasaret yatakataka dé Kaperneamré yi. Wun getéfa Galilina tukweseke tufwambu dé té. Wun getéfa Sebulun bér Naptalina hafwambu dé té. 14 Jisas wun getéfaré ye Godna hundi wandéka hanja reta Godna profet déka xi Aisaia déka hundi mwi hundi dé ya. Aisaia hanja ané hundi Godna nyingambu dé hayi:\n15 Sebulunéna hafwa Naptalina hafwa akwi bér némanguré yikwa yambumbu bér té.\nJordan xéri angé sakumbu bér té.\nGalilina héfambu séfélak nak téfambu yandé du takwa di re.\n16 Halékingambu re di xé, némafwi ya hanyindéka.\nHiyangambana héfambu rekwa du takwa di xé, xitélakéndéka nukwa hanyindéka.\n17 Jisas wun hafwaré ye xaakwa dé tale Godna hundi wa. Wata dé wa, “God néma du reta gunika hatitendéka nukwa andé yae. Yatendékaka sarékéta guni guna haraki saraki mawuli mé yataka.” Wungi dé wa.\nJisas dé wa, du yétiyéti dé wali yindate\nMak 1:16-20; Luk 5:2-11; Jon 1:35-42\n18 Jisas Galilina tukweseke tufwambu yita dé xé Saimon, déka nak xi Pita, déka bandi Andru wali bérka jémba yambéka. Bér atéfék nukwa yambén maki wun tukwesekembu bér mara yaki, xéri hamwika. 19 Xétaka dé bérka wa, “Béni mé ya wuni wali. Yambét wuni béniré nak jémbaka wakwetawuni. Wakwewut béni xéri hamwi hurumbén maki du takwaré hératambéni. Hérambét di wuna hundi xékétandi.” 20 Wungi wandéka bari mara yatakataka raama bér dé wali yi. 21 Yalefu ye dé xé Sebedina nyan yétékré, Jems wali déka bandi Jon wali. Bérka yafa Sebedi wali di gunjambémbu reta mara yarafuta rendaka dé Jisas bérka wa, dé wali yimbéte. 22 Wandéka bér bérka yafa gunjambémbu rendéka yatakataka bér Jisas wali yi.\nJisas Godna hundi wata dé séfélak du takwaré dé huréhaléké\n23 Jisas yitaka yatakata dé Galilimbu tékwa atéfék getéfaré yi. Ye xaakwa dé Godna hundi buléndaka gembu reta du takwaré dé wakwe, Godna jémbaka. Atéfék du takwaré dé hundi wa, God néma du reta déka du takwaka jémba hatitendékaka. Bar hiyaakwa du takwa, séfimali haraki yandé du takwaré akwi dé huréhaléké. 24 Wungi yandéka di Siriana atéfék héfambu Jisaska hundi wa saafa yi. Wa saafa yindaka di wun hundi xékéta séfélak du takwaré déka hura yi. Bar hiyaakwa du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwal, haraki hamwinya hura téndé du takwa nyangwal, sayiké hiyaakwa du takwa nyangwal, matamba lékémbandé du takwa nyangwal, wun du takwa nyangwalré di hura yi, Jisaska. Hura yindaka dé diré huréhaléké. 25 Huréhalékéndéka séfélak séfélak du takwa di dé wali yi. Galilimbu yandé du takwa, Dekapolismbu yandé du takwa, Jerusalemémbu yandé du takwa, Judiambu yandé du takwa, Jordan xéri angé sakumbu yandé du takwa, wungi di dé wali yi.


Jon 21 ABTWNT - Kukmba Jisasna dunyan ras Taiberias - Bible Search\nJisasna dunyansé ras Jisas véndarén\n1Kukmba Jisasna dunyan ras Taiberias waandakwa néma gu kwaawu wutépmba téndaka Jisas nakapuk yaandén, deké.\n2Saimon Pita, Tomas, déku nak yé Didimus, Kana du Nataniel, Sebedina nyaan vétik, Jisasna nak du vétik, wunga téndarén wani néma gu kwaawu wutépmba. Natanielna gaayé Kana Galili distrikmba tékwa. 3Saimon Pita det anga wandén, “Wuna yékwa kwaami taawuwe wuréké.” Naandéka dat wandarén, “Nané waak ménale yékanangwa.” Wunga watake akwi ye botmba nak waaréndarén. Waare botmba ye wani gaan akwi jémbaa ye kwaami ras yamba wuréndakwe wa. 4Ganmba nyaa yaalaké yaténdéka Jisas yaae néma gu kwaawu wutépmba téndén. Téndéka déku dunyansé de botmba rate dat véte yamba vésékndakwe, dé. 5Yandaka det anga waandén, “Nyambalésé, kwaami ras guné wurak?” Wunga waatakundéka wandarén, “Yamba wa.” 6Naandaka det anga wandén, “Guna yékutuwa sakumba aaswut vaanjande wani kwaami ras wurékangunéngwa.” Wunga wandéka aaswut vaanjandandaka kwaami aaswutmba némaamba gwaandéndaka témbére kure yaalaké yapatindarén.\n7Yate Saimon Pita Jisasna mawulé yasékéyakndékwa duwat wandén, “Wan nana Néman Du dé.” Wandéka vékutake Pita jémbaa yaké laarindén laplap nakapuk saawundén. Saawuwe guat daawulindén. 8Gu wutépale téndarén. Kulémba yamba wa (100 mita pulak wa). Dé yéndéka de botmba yéte aaswut kwaamiale témbétlaakét kure yéndarén.\n9De ye saambake véndarén yaa nak yaanréndéka. Kwaamiale brerale yaamba yaanran. 10Yaanréndéka vétake Jisas det anga wandén, “Bulaa wani wuréngunén kwaami ras ma kuriyaa.” 11Naandéka Saimon Pita botmba waare aaswut nak tambékmba kéraae kure gaaye wutépét kure waaréndén. Néma kwaami késépéri (153) wa wutmba kwaakésén. Kwaandaka aaswut yamba téke wa.\n12Yandéka Jisas det anga wandén, “Ma yaae kangunu.” Naandéka du nak dat anga yamba waatakundékwe wa, “Méné kandé?” Wunga yamba waatakundékwe wa. Wa vésékndarén. Wan dé deku Néman Du wa. 13Jisas yaae bret kéraae det kwayéndén. Kwaami waak wunga male yandén.\n14Jisas kiyaae taamale waarape talimba apu vétik yaae déku dunyanséna ménimba yaalandén. Wani sapak nakapuk ye gwaandéndéka apu kupuk yan.\nJisas gwaaménja kundi wandén Pita Jisasna du dakwaké véndénngé\n15Bret kwaamiale katake Jisas Saimon Pitat anga wandén, “Jonna nyaan Saimon, méné ma véku. A tékwa dunyan de wunéké néma mawulé wa yandakwa. Yandaka méné det taalékére wunéké néma mawulé méné yasékéyaku kapuk?” Wunga waatakundéka wandén, Pita, “Yi, Néman Du, wa vékusékménéngwa. Wuné ménéké néma mawulé wa yawutékwa.” Naandéka Jisas wa wan, “Méné wuna sipsip nyaanét kakému ma kwayéménu.” Naandén. Wunga wate gwaaménja kundi wa wandén, Pita Jisasna kundi Jisasna du dakwat kwayéndénngé.\n16Wunga watake nakapuk anga wandén, “Jonna nyaan Saimon, wunéké méné néma mawulé yasékéyaku kapuk?” Naandéka wandén, “Yi. Néman Du, wa vékusékménéngwa. Ménéké néma mawulé yawutékwa.” Wunga wandéka Jisas anga wandén, “Méné wuna sipsipké kurkasale ma véménu.” Naandén.\n17Naatake nakapuk anga wandén, “Jonna nyaan Saimon, wunéké méné néma mawulé yo kapuk?” Wunga apu kupuk waatakundéka déku mawulé kapére yan. Yandéka kapére mawulé vékute Jisasét wandén, “Néman Du, méné akwi du dakwana mawulé wa vésékwuréménéngwa. Yate wuné waak wa vésékménéngwa. Ménéké néma mawulé yawutékwa.” Naandéka wandén Jisas, “Wuna sipsipét kakému ma kwayéménu.”\n18“Ma véku. Ménat a wawutékwa. Méné biyaku du téte wa laplap giye yéké mawulé yaménéngwa taalat yeyé yaayatéménéngwa. Sérémaa méné aanyapa ye ména taamba kavérékménu nak du wa ménéké laplap gitakaké yakwa. Gitake yéké kalik yaménéngwa taalat méné kurikandakwa. Yi wan wanana wa.” Naandén. 19Wunga wate Pita viyaandékngé yandakwanngé wa wani kundi wandén. Pita viyaandék-ndaru kiyaae Gotna yé kavérék-ngandékwa. Wanngé wa Jisas wandén. Watake nakapuk Pitat anga wandén, “Méné wuna jémbaa ma yaménék.” Naandén Jisas Pitat.\nJisas déku mawulé yasékéyakndékwa duwat kundi kwayéndén\n20Jisas wunga waténdéka Pita kukét waalakwe véndén bérku kukmba Jisas déku mawulé yasékéyakndékwa du yaaténdéka. Talimba Jisasale kakému karéte dé wa dat anga waatakwan, “Néman Du, kandé kwayékwate yo, méné ména maamat?” Wunga waatakundén talimba. 21Pita dat vétake Jisasét wandén, “Néman Du, wani du dé yénga pulak dé?” 22Wunga waatakundéka Jisas wa wan, “Dé yaréndénngé wamunaawutu wa dé waambule yaaké yawutékwa sapakngé kaavéré-kandékwa. Wan déku jémbaa wa. Méné wani muséké vékulakambak. Ménékét méné wuna jémbaa ma yaménék.” Naandén.\n23Jisas wunga wandéka déku jémbaamba gwaandan dunyan ras wani duké anga wandarén, “Dé katik kiyaaké dé.” Naandarén. Wandaka dé kiyaakapuk yamuké Jisas Pitat yamba wandékwe wa. Angatmale wandén, “Dé yaréndénngé wamunaawutu, wa dé waambule yaaké yawutékwa sapakngé kaavérékandékwa. Wan déku jémbaa wa. Méné wani muséké katik vékulakaké méné.” Naandén Jisas dat.\n24Wani du Jisas yan jémbaaké wa saapéndén. Dé ani nyéngaa viyaan du wa. Dé ani nyéngaamba viyaatakandén kundi wan papukundi yamba wa. Wan yéku kundi wa. Yi wan wanana wa. Wunga wa vékuséknangwa.\n25Jisas yan nak jémbaa némaamba wa rakésékwa. Yawuréndén jémbaa akwi yamba viyaatakawutékwe wa. Du ras Jisas yawuréndén jémbaaké akwi viyaataka-munaandaru, wa viyaandarén nyéngaa ani képmaamba vékulékndu akwi nyéngaaké taalé katik tékatik dé. Wunga vékulakawutékwa.


Jut 1 ABTNT - - Bible Search\n3 Jon 1 Revelesen 1\n1Wuné Jut Jisas Kraisna jébaa yakwa du gunéké wuné kaviyu. Wuné Jemsna wayékna gunéké wuné kaviyu. Naana yaapa Got gunat débu wak, déku jébaaba yaalagunuké. Watakne gunéké mawulat kapére yadéka, Jisas Krais gunéké dé miték vu. Waga rakwa du taakwa gunéké wuné kaviyu. 2Got gunéké sébéraa yate, gunéké yéknwun mawulé kwayéte, gunéké mawulat kapére yaduké wuné dérét waato. Dé waga yasaakudu guné miték rasaakugunuké wuné dérét waato.\nJisas Kraisna jébaaké yénaa kudi wakwekwa du\n3Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, taale Got naanat akwi Setenna taababa kéraadénké gunéké nyéga nak kaviké wuné sanévéknwuk. Sanévéknwute las kavitakne bulaa wuné gunéké nak muké nyéga kaviké wuné mawulé yo. Guné apa yate Gotké yénaa kudi wakwekwa duna apat talaknagunuké wuné bulaa kéni nyéga kaviyu. Guné apa yate Got déku du taakwat wakwedéka véknwugunén kudi miték véknwusaakuké guné yo. Véknwute déku jébaa kutsaakuké guné yo. Kutsaakugunu de déku jébaaké yénaa kudi wakwedaran guné apa yate déku jébaaké adél kudi kaataké guné yo. 4*Wani kudi wuné wakweyo, Gotké miték sanévéknwumarék yakwa du las paakwe yae yénaa kudi wakwete guné wale radakwa bege. Wani du yénaa yate de kéga wo, “Naané Jisas Kraisna jébaaba wulae naané mawulé yanakwa akwi mu yaké naané yo. Got naanéké mawulé lékte dé naanat kutkalé yo. Naané mawulé yanakwa akwi mu yanaran dé kapéredi mu naanat yakatamarék yaké dé yo.” Naate wate de taakwa wale kapéredi mu yate kapéredi mu las wawo yate de naana Némaan Ban Jisas Kraiské kuk kwayu. Jisas Krais dé kapmu wan naana Némaan Ban. Déknyényba du las de kavik wani kapéredi mu yakwa du yalakdaranké.\n5*Déknyényba Isrelna du taakwa Isipba radaka Némaan Ban Got derét déku taababa taknadéka de wani képmaa kulaknyénytakne miték yédanké gunébu kutdéngék. Kukba déku taababa taknadén du taakwa las déké miték sanévéknwumarék yadaka derét viyaapérekdénké wawo gunébu kutdéngék. Kutdénggunénké wuné gunat tépa wakwewuru guné wani kudiké tépa sanévéknwuké guné yo. 6*Kéni muké wawo kutdénggunénké wuné tépa wakwewuru guné tépa sanévéknwuké guné yo. Déknyényba Gotna kudi kure giyaakwa du las taale miték male re kukba Gotna kudi miték véknwumarék ye, deku gayé kulaknyénytakne déké de kuk kwayék. Kwayédaka Got wadéka de derét apa baagwit gidak de kapéredi taaléba rasaaku. Wani taaléba gaankété male dé tu. Wani taaléba nyaa aapuk vékwa. Got apakélé kot véknwute némaan ban raran tulé yaadu dé yadan kapéredi mu derét yakataké dé yo. 7*Sodomba ran du taakwa Gomoraba ran du taakwaké wawo mé sanévéknwu. Wani apakélé gayé wale tén gayéba ran du taakwaké wawo mé sanévéknwu. Déknyényba wani du taakwa, Gotké kuk kwayén du yadan pulak, de kapéredi mu yak. Yadaka Got yadan kapéredi mu dé yakatak. De nak du taakwa wale kapéredi mu yate deku sépéba nak kapéredi mu wawo de yak. Got wadéka yaa wani gayé dé yaanék. Naané wani yaaké sanévéknwute kutdéngké naané yo. Wani kapéredi mu yakwa du taakwaké Got yadan kapéredi mu derét yakatate wadu de apuba apuba yaansaakukwa yaaba yaanké de yo. Wani yaa kaapuk yamarék yaké dé yo. Wani muké kutdéngte, naané kapéredi mu yadan pulak, kapéredi mu yamarék yaké naané yo.\n8Guné wale rate yénaa kudi wakwekwa du wani kapéredi mu de yo. De kés pulak nak pulak yégan yatakne de kéga yo. De nak du taakwa wale deku sépéba de kapéredi mu yo. De naana Némaan Banna kudi kaapuk véknwudakwa. De Gotna kudi kure giyaakwa duwat wasélékte de deké kapéredi kudi wakweyo. 9*De waga wakwete de apakélé kapéredi mu yo. Gotna kudi kure giyaakwa duna némaan ban Maikel déknyényba dé Seten wale waaruk. Bét Mosesna gaaba ségwi kéraaké nae bét waaruk. Wani tulé Maikel Seten wale kudi bulte dé dérét kaapuk wasélékte kapéredi kudi wadén. Kéni kudi male dé dérét wak, “Némaan Ban Got ménat déku mé waatiyu.” 10Waga male dé wak. Guné wale rate yénaa kudi wakwekwa du de dé yan pulak kaapuk yadakwa. Kwatbosa miték sanévéknwumarék yate mawulé yadakwa akwi mu yadakwa pulak, de wani du miték sanévéknwumarék yate mawulé yadakwa akwi mu yo. Yate kutdéngmarék yadakwa akwi muké de wasélékte kapéredi kudi wo. Wate kapéredi mu yado Got derét yadan kapéredi mu yakataké dé yo.\n11*Yénaa yakwa du yalakgé de yo. Miték rasaakumarék yaké de yo. Wan adél. Déknyényba ran du déku yé Ken, Gotké miték sanévéknwumarék yate kapéredi mu yadén pulak, de Gotké miték sanévéknwumarék yate kapéredi mu de yo. Déknyényba ran nak du déku yé Belam, déku mawulé yéwaaké géndéka nak du taakwa kapéredi mu yadoké yakwatnyédén pulak, deku mawulé yéwaaké géndéka nak du taakwa kapéredi mu yadoké de yakwatnyu. Déknyényba ran nak du déku yé Kora, Gotna kudi véknwumarék yate yalakdén pulak, de Gotna kudi véknwumarék yate yalakgé de yo.\n12*Guné guna du taakwaké mawulat kapére yate, de wale nakurak mawulé yate, guné de wale kadému kaké nakurakba jawe ragunéka wani yénaa kudi wakwekwa du guné wale rate kate guna yéknwun mawulé de yaalébaanu. Deku sépé deku biyaaké male sanévéknwute, wupmalemu kadému wupmalemu gu kate, nak du taakwaké sanévéknwumarék yate, nyékéri yamarék yate de guna yéknwun mawulé de yaalébaanu. Kapéredi mu yakwa du de. Nyét gélé waarédu wimut kutdu maas viyaamarék yakwa pulak, yénaa kudi wakwete de wani du ro. De sék akukwa tulé sék akumarék yakwa mi pulak de ro. Rate de mi baapaba példaka rékaa yakwa mi pulak de ro. 13De apakélé kwayé pulak de ro. Kwayé kwaléka biyaat jawudéka vénakwa pulak, yadakwa kapéredi mu naané vu. Nak du wani kapéredi mu yamuké nyékéri de yo. Nyétba gwae ye akére kaapuk yakwa kun pulak, de wani kapéredi mu yakwa du ro. Got débu wak, wani yénaa kudi wakwekwa du kapéredi taalat ye waba apuba apuba rasaakudoké. Wani taaléba gaankété male dé tu. Wani taaléba nyaa kaapuk vékwa.\nGot yadan kapéredi mu derét yakataké dé yo\n14Déknyényba batnyé yaalan du wan Adam. Adamna gwaal déku gwaal wan Mayalalel. Mayalalelna gwaal wan Inok. Inok yénaa kudi wakwekwa du yaaladaranké dé kudi wakwek. Kéga dé wak, “Mé véknwu. Némaan Ban Got déku wupmalemu du wale yaaké dé yo. Du dé wale yaaran du naaknwuké yapatiké de yo, wupmalemu yaadaran bege. 15Némaan Ban Got yaaké dé yo, apakélé kot yate akwi du taakwa yadan jébaaké kudi véknwuké. Véknwutakne déku kudi véknwumarék yakwa du taakwa yadan kapéredi mu derét yakataké dé yo. De dérét wasélékte déké kapéredi kudi wakwedanké dé yadan kapéredi mu derét yakataké dé yo.” Inok waga dé wak, yénaa kudi wakwekwa duké.\n16Wani yénaa kudi wakwekwa du apuba apuba de nak muké mawulé yo. Yate wani mu kéraamarék yate, de nyégi yate waatiyu. De deku sépé deku mawuléké male sanévéknwute, nak du taakwat kaapuk kutkalé yadakwa. De némaanba wakwete deku yéba kevérékte, nak duna kudi véknwumarék yate, de kapéredi mu yo. De nak duna gwalmu kéraaké mawulé yate yénaa yate wani mu taknan duna yéba wani tulé male de kevéréknu.\nGotké miték sanévéknwusaakuké guné yo\n17*Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, guné naana Némaan Ban Jisas Kraisna yéba wakwekwa du déknyényba wakwedan kudiké tépa sanévéknwuké guné yo. 18De gunat kéga de wak, “Kéni képmaa kaapuk yaké yadu du las Gotna kudiké wasélékgé de yo. Gotna kudi véknwumarék yate deku kapéredi mawulé male véknwute Gotna kudiké wasélékgé de yo.” 19Naate wakwedan kudiké sanévéknwute wani yénaa kudi wakwekwa duké kutdéngké guné yo. De yénaa kudi wakwete Gotna kudiké wasélékte kapéredi mu de yo. De deku kapéredi mawulé male véknwudaka dé Gotna Yaamabi deku mawuléba kaapuk wulae tédékwa. De wadaka Jisas Kraisna jébaaba yaalan du taakwa las kés kém nak kémba rate de nakurak mawulé kaapuk yadakwa.\n20*Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, guné wani yénaa kudi wakwekwa du yakwa pulak yamarék yaké guné yo. Guna mawuléba apa yasaakute Gotké miték male sanévéknwusaakuké guné yo. Yate yéknwun mawulé male yaké guné yo. Yagunu Gotna Yaamabi apa yate gunat kutkalé yadu guné Got wale kudi bulké guné yo.\n21Got gunéké dé mawulat kapére yo. Wani muké sanévéknwute guné déku kudi véknwusaakuké guné yo. Déku kudi kulaknyénymarék yaké guné yo. Naana Némaan Ban Jisas Krais gunéké mawulé lékte kulé mawulé kwayédu guné Got wale apuba apuba miték rasaakuké guné yo. Dé waga yadéranké guné raségéké guné yo.\n22*Du taakwa las de wo, “Gotna kudi wan adél kudi, kapu yénaa kudi?” Naate sanévéknwukwa du taakwaké guné mawulé lékte deku mawulat kutkalé yaké guné yo. 23Du taakwa las kapéredi mu yatakne yaa yaansaakukwa taalat yémuké, guné derét bari kutkalé yaké guné yo. Yate apa yaké guné yo, de kapéredi yaabuba tépa yémarék yadoké. Kapéredi mu yan du taakwat kwekére yate derét kutkalé yaké guné yo, de las Gotna kudi miték véknwudoké. Yadakwa kapéredi mawulé kapéredi baapmu wut pulak dé yo. Guné derét kutkalé yate jérawu yaké guné yo. Yadakwa kapéredi mawulé guna mawulé yaalébaanmarék yaké dé yo. Guné yadan akwi kapéredi muké kuk kwayéké guné yo.\nGotké yéknwun mawulé yaké naané yo\n24-25*Naané Gotna yéba kevérékgé naané yo. Dé kapmu wan Got. Nak Got kaapuk. Dé wadéka naana Némaan Ban Jisas Krais dé naanat Setenna taababa kéraak. Got némaan ban dé ro. Akwi némaan duwat débu talaknak. Talakne dé akwi du taakwana némaan ban dé ro. Dé némaan ban rasaakuké dé yo. Akwi du taakwa déku kudi véknwuké de yo. Déku apa akwi némaan duna apat débu talaknak. Dé apa dé yo, guné guna mawuléba apa yasaakute déku jébaa kutsaakugunuké. Dé apa dé yo, guna mawulé kutnébuldu guné yéknwun mawulé yate dusék takwasék yagunuké. Dé apa dé yo, dé gunat déku gayét kure yédu guné yéknwun mawulé male yate, déku méniba yéknwun du taakwa tégunuké. Déknyényba batnyé waga male dé yak. Bulaa wawo waga male dé yo. Kukba wawo waga male yasaakuké dé yo. Wan adél.


Jam 2 | `ABTMAPRIK | STEP | Wuna némaadugu wayéknaje nyangegu, guné naana Némaan Ban Jisas Kraisna jébaaba yaale déké miték sanévéknwute, guné kéni kudi mé véknwu. Dé naana Némaan Ban apat kapére yate akwi némaan duwat talaknan banké miték sanévéknwute, guné kéni kudi mé véknwu. Guné némaan du bakna duké wawo nakurak mawulé yaké guné yo.\na2:1Ap 10:34, 1 Ti 5:21, Je 2:9\ne2:11 Eks 20:13-14\nf2:13Mt 5:7, 6:14-15\ng2:15-17Mt 25:41-45, 1 Jo 3:17\nh2:21 Jen 22:9-12, Yi 11:17-18\nNaané akwi du taakwaké mawulé yaké naané yo\n1 a Wuna némaadugu wayéknaje nyangegu, guné naana Némaan Ban Jisas Kraisna jébaaba yaale déké miték sanévéknwute, guné kéni kudi mé véknwu. Dé naana Némaan Ban apat kapére yate akwi némaan duwat talaknan banké miték sanévéknwute, guné kéni kudi mé véknwu. Guné némaan du bakna duké wawo nakurak mawulé yaké guné yo. 2Deké wuné kéga wakweyo. Wupmalemu gwalmu yan du bét gwalmu yamarék du Gotna kudi bulgunékwa gaba gunéké yaalabétka guné samu guné yo? Du nak yéknwun baapmu wut kusadatakne dé yéknwun awu déku taababa kusoladéka gwalmu yamarék du kapéredi baapmu wut kusadadéka guné samu guné yo? 3Guné yéknwun baapmu wut kusadan duké taale sanévéknwute guné dérét wo, “Némaan du, méné kéni yéknwun taaléba raké méné yo.” Naate watakne guné gwalmu yamarék dut wo, “Méné aniba mé té. Témuké kélik yaménéran képmaaba bakna raké méné yo.” Guné bérét waga guné wo, kapu kaapuk? 4 b Guné waga wate guné bétku gwalmuké male guné sanévéknwu. Némaan duké yéknwun mawulé yate, bakna duké nak mawulé yate, guné guna kapéredi mawulé guné véknwu. Véknwute guné yéknwun mu kaapuk yagunékwa.\n5 c Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, mé véknwu. Déknyényba Got dé wak, déké mawulat kapére yakwa du taakwa kukba déku gayét yédoké. Watakne kéni képmaaba rate gwalmu yamarék du taakwaké mawulé yate derét débu wak, de déku kudi miték male véknwute déku gayét yédoké. 6 d Got waga wadék guné nak pulak guné yo. Guné gwalmu yamarék duké kuk kwayéte guné yéknwun mu kaapuk yagunékwa. Guné wupmalemu gwalmu yan duna yéba kevérékte guné kaapuk miték sanévéknwugunékwa. Wan wupmalemu gwalmu yan du de gunat yaalébaanu. De de gunat kure yu, kot véknwukwa némaan banké. 7Guné Jisas Kraisna jébaaba yaale guné déku du taakwa guné ro. Ragunéka wupmalemu gwalmu yan du de Jisas Kraisnyét de waséléknu. Wasélékdaka yaga pulak yate guné deké yéknwun mawulé yate deku yéba guné kevéréknu?\n8Kéni némaa kudi Gotna nyégaba dé kwao: Guné guna sépéké mawulat kapére yagunékwa pulak guné nak du taakwaké mawulat kapére yaké guné yo. Yate derét kutkalé yaké guné yo. Guné wani kudi véknwute waga yagunéran wan yéknwun. 9Guné wani kudi véknwumarék yagunéran wan kapéredi. Guné némaan duké waga yéknwun mawulé yate bakna duké waga nak mawulé yagunéran guné wani kudi kaapuk véknwugunékwa. Yate guné kapéredi mu yo.\n10Du las Gotna akwi apa kudi miték véknwuké mawulé yate, wani kudi las véknwute, nakurak taabék male véknwumarék yadaran Gotna akwi apa kudiké kuk kwayékwa du pulak de ro. De wawo wan kapéredi mawulé yakwa du. 11 e Déknyényba Got dé wak, “Guné nak duna taakwaké yémarék yaké guné yo.” Naate watakne kéni kudi wawo dé wak, “Guné duwat viyaapérekmarék yaké guné yo.” Naate dé wak. Guné nak duna taakwaké yémarék ye, duwat viyaapérekgunéran guné waga ye Gotna kudiké nak guné kuk kwayu. Nakurak kudiké kuk kwayégunékwaké Got gunat wakweké dé yo, “Guné wawo wuna kudiké guné kuk kwayék. Guné wawo kapéredi mu yakwa du guné ro.” Naate gunat waké dé yo.\n12Déknyényba kapéredi mawulé naana mawuléba wulae tédéka Got naanat kutkalé dé yak, naané baagwit gidan du radakwa pulak ramarék yanoké. Got naanat dé kutkalé yak, naané miték ranoké. Yadénké guné yéknwun jébaa yate, yéknwun kudi bulte, sanévéknwuké guné yo, Got apakélé kot véknwukwa némaan ban rate yagunén muké kudi wakwedéranké. 13 f Got kot véknwukwa némaan ban raran tulé dé nak du taakwaké mawulé lékmarék yakwa du taakwaké mawulé lékmarék yaké dé yo. Guné nak du taakwaké mawulé lékgunéran Got gunéké mawulé lékgé dé yo. Yadu yagunén kapéredi mu yakatadéranké wup yamarék yaké guné yo.\nNaané Gotké miték sanévéknwute yéknwun mu yaké naané yo\n14Wuna némaadugu wayéknaje nyangegu, mé véknwu. Guné kéga wagunéran, “Naané Gotké naané miték sanévéknwu. Déku kudi wan adél kudi.” Waga wagunéran guné yéknwun mu yaké guné yo. Guné waga watakne yéknwun mu yamarék yate, nak du taakwat kutkalé yamarék yagunéran yaga pulak guné Got wale apuba apuba miték rasaakuké guné yo? Waga ramarék yaké guné yo. 15 g Guna du taakwa las gwalmu yamarék yate, kaadéké kiyaado guné Gotké miték sanévéknwute kéga wagunéran, “Guné yéknwun mawulé yate miték re yéké guné yo. Guné yépmaa yadéka kusadadakwa baapmu wut kusade wupmalemu kadému kagunu, guna biyaa sékérékgé dé yo.” Waga wagunéran samu yaké guné yo? Guné waga wate baapmu wut las kadému las deké kwayémarék yagunéran yaga pulak de miték raké de yo? De miték ramarék yaké de yo. Guné waga wate yaamabi kudi male guné bulu. 17Wani muké sanévéknwute guné kutdéngék. Du taakwa Gotké miték sanévéknwute déku kudiké “Adél” naate de nak du taakwat kutkalé yamarék yadaran de yaamabi kudi male de bulu.\n18Guné las sal nak kudi wakwete kéga waké guné yo? “Du las Gotna kudiké ‘Adél’ naadaka naané deké kutdéngék. Wan Gotna du de. Nak du de yéknwun mu yate nak du taakwat kutkalé yadaka naané deké kutdéngék. Wan Gotna du de.” Guné waga wagunéran wuné gunat kéga waké wuné yo, “Guné yéknwun mu yamarék yate, nak du taakwat kutkalé yamarék yagunéran yaga pulak gunéké kutdéngké wuné yo? Guné Gotké miték guné sanévéknwu, kapu kaapuk? Wuné yéknwun mu yate nak du taakwat kutkalé yawuréka guné wunéké guné kutdéngék. Wuné Gotké wuné miték sanévéknwu.”\n19Guné mé sanévéknwu. Guné guné wo, “Got wan nakurak male. Got vétik kaapuk.” Naate wagunékwa wan yéknwun. Akwi kutakwa wawo waga de wo. Wate Gotké wup yate de génu. Guné de yakwa pulak yate las wawo yaké guné yo. Guné waga yate yéknwun mu yate du taakwat kutkalé yaké guné yo. 20Guné las guné wak, “Du taakwa Gotna kudiké ‘Adél’ naadaran wan yéknwun. De Gotké miték sanévéknwute miték de ro. Yadakwa muké sanévéknwumarék yaké naané yo.” Naate wakwa du taakwa guné waagété kudi guné wo. Mé véknwu. Guné Gotké miték sanévéknwute, déku kudiké “Adél” naate, yéknwun mu yagunéran wan yéknwun. Waga yate guné yéknwun mawulé yo. Guné Gotna kudiké “Adél” naate guné yéknwun mu yamarék yagunéran wan yéknwun kaapuk. Waga yate guné yéknwun mawulé yamarék yo.\n21 h Naana képmawaara Ebrayamké mé sanévéknwu. Déknyényba yaga pulak yate dé Gotna méniba yéknwun du dé rak? Dé Gotké miték sanévéknwute, déku kudiké “Adél” naate, dé déku nyaan Aisaknét viyae Gotké kwayéké nae wadéka dé déku nyaan matu jaabéba dé kwaak. Gotna kudi miték sanévéknwute, wadén pulak yate, dé Ebrayam yéknwun mu yak. 22Dé Gotna kudi miték male véknwute dé Got wadén pulak yaké mawulé yak. Mawulé yate wani yéknwun mu dé yak. Kéni mu vétikgé mé sanévéknwu. Ebrayam Gotké miték sanévéknwute dé déku kudiké “Adél” naak. Wan yéknwun mu. Got wadén pulak yate yéknwun mu dé yak. Dé Gotké miték sanévéknwute yéknwun mu las wawo dé yak. Wan wawo wan yéknwun mu. 23Ebrayam waga yadéka kéni kudi adél dé yak. Déknyényba du nak Ebrayamké kéni kudi dé Gotna nyégaba kavik: Ebrayam Gotké miték sanévéknwute, déku kudiké “Adél” naadéka Got dé déké “Yéknwun mu yakwa du” dé naak. Waga kavidéka déku nyaanét Gotké kwayéké yadén tulé wani kudi adél dé yak. Adél yadéka de Ebrayamké wak, “Ebrayam wan Gotna du.” 24Wani kudi véknwute bulaa guné kutdéngék. Du taakwa Gotké miték sanévéknwute, déku kudiké “Adél” naate, yéknwun mu yadaran de Gotna méniba yéknwun du taakwa raké de yo. Yéknwun mu yamarék yate déku kudiké bakna “Adél” naadaran déku méniba yéknwun du taakwa ramarék yaké de yo.\n25 i Reyapké mé sanévéknwu. Déknyényba yaabuba tén taakwa rate lé Gotna du Josua wadéka yaan du vétit kutkalé ye bétké nak yaabu wakwatnyéléka bét maamaké paakwe bét miték yék. Reyap waga yate yéknwun mu waga yaléka dé Got léké wak, “Wan yéknwun mu yakwa taakwa.” 26Naané kutdéngék. Du taakwa Gotna kudiké “Adél” naate, de yéknwun mu yamarék yadaran de yaamabi kudi male de wakweyo. Wakwedaka deku mawulé kapéredi dé yo.


Taitus 1 ABTWNT - Méno Taitus, wuné Pol ani nyéngaa - Bible Search\n1-4Méno Taitus, wuné Pol ani nyéngaa viyaatakawutékwa ménéké. Wuné Gotna jémbaa yakwa du téte Jisas Kraisna kundi kure yaakwa du téte wa ménéké viyaatakawutékwa. Talimba méné wuna kundi vékutake Jisas Kraisna jémbaamba yaale bulaa wuna nyaan pulak wa yatéménéngwa. Wuna nyaan, aana Néman Duna yémba ménat wawutékwa. Got wandén du dakwa déké yékunmba vékulakate, apa yate déké ras waak yékunmba vékulakandarénngé, wa det wawutékwa. De yéku mawulé vékute Gotna kundi vékute yéku kundi vékusékndarénngé, wa wawutékwa det. Wani jémbaa yate anga wawutékwa: Nané kulémawulé kéraae apapu apapu yékunmba tépékaa-kanangwa. Nané yéku mawulé vékute wani muséké kaavéré-kanangwa. Naawutékwa. Got yéku kundi male wa wandékwa. Papukundi yamba wandékwe wa. Talimba ani képmaa yakapuk yaréndén sapak Got wa wandén, kulémawulé kéraae yékunmba yatépékananénngé. Got wandén sapak wa déku du wani muséké kundi kwayéndarén. Kwayéndéka du dakwa kulémawulé kéraae yékunmba tépékaaké yandakwanngé wa wani kundi vékundarén. Got wunat waak wandén, wani kundi wawuténngé. Dé nanat yékun yandékwa. Yandu nané yékunmba tépékaa-kanangwa apapu apapu. Déku jémbaa yate wa déku kundi wawutékwa.\nNana aapa Got ménéké sémbéraa yate ménat yékun yate, yéku mawulé kwayéte, nanat Satanna taambamba kéraakwa du Krais Jisas wunga male yandu, méné yékunmba yatékaménéngwa. Gorét wunga waatakuwutékwa.\n5Talimba wawutéka méné Krit waandakwa taalémba yaréménénga méné yaasékatake yéwutén. Méné jémbaa ras waak yaménu deku kapérandi mawulé yékun yandénngé, wa wunga yawutén. Méné waménu akwi gaayémba de néma du ras Krais Jisasna jémbaamba yaalan du dakwaké yékunmba vékandakwa. Talimba ménale yatéte ménat wa wawutén, wunga waménénngé.\n6Wani néma dunyansé anga ma yaténdarék. Akwi du dakwana ménimba yékunmba ma téndarék. Kapérandi musé katik yaké daré. De taakwa nakurak nakurak yénga kéraandaru. Deku nyambalé Krais Jisaské yékunmba ma vékulakandarék. Deku nyambalé aasa aapana kundi ma vékundarék. Vékute yéku mawulé vékute yékunmba ma téndaru, akwi du dakwana ménimba. Wunga téte wani du néma du rakandakwa. 7Wani néma du Gotna du dakwaké yékunmba ma véndarék. Véte yéku musé yakwa du tékandakwa. Kapérandi mawulé katik vékuké daré. De deku yé katik kavérékngé daré. Bari rakarka katik yaké daré. Waangété kulak kate waangété katik yaké daré. Waariyaké mawulé katik yaké daré. Apapu apapu yéwaa kéraaké katik vékulakaké daré.\n8Nak gaayémba yaan du deku gaayét yaandaru det kakému kwayéte, kwaandakwa gaa waak ma kwayéndarék. Yéku mawulé vékute yéku jémbaa ma yandarék. Deku mawulé yékunmba ma téndu. Yéku kundi male ma wandarék. Gotna kundi yékunmba ma vékuté-pékaandarék. Kapérandi musé yakapuk yamuké, deku mawulé deku sépéké yékunmba ma véndaru. 9Yakwasnyénanén kundi yékunmba ma vékundarék. Vékute wani yéku kundi katik yaasékaké daré. Wunga yate yéku kundi du dakwat kwayéndaru deku mawulé yékunmba tékandékwa. Wani kundiké kuk kwayékwa du dakwat waak ma wandaru, deku kapérandi mawuléké vékusék-ndarénngé.\nKrit waandakwa taalémba paapu yakwa du késépéri yaténdakwa\n10Bulaa némaamba du néma duna kundi yamba vékundakwe wa. Wani du wa wakwa, “Jisas Kraisna jémbaamba yaalan du dakwa Judana apakundi ma vékundarék. Wunga mawulé yanangwa.” Wunga wate néma duna kundi vékukapuk yate, baka kundi bulte, wa papukundi wandakwa. Papukundi wandaka nak du dakwa deku kundi vékundaka wa deku mawulé kapére yandékwa. 11Wani du baka kundi bulte yéwaa kéraaké wa papukundi wandakwa. Wunga yate wa kapérandi musé yandakwa. Got wani kundiké kalik yandékwa. De kapérandi musé yandaka némaamba du dakwa deku kémale deku mawulé kapérandi yandékwa. Méné det ma waménék, wani papukundi yaasékamuké. 12Talimba Krit du nak, deku jémbaaké vékusékte wandén, “Krit dunyansé anga yaténdakwa. Papukundi wapékate, jémbaa yamuké saalakute, waaléwasa yakwa pulak kapérandi mawulé vékuté-pékaate de némaamba kakémat véte génte wa bari bari kandakwa. Wunga yate kapérandi musé yandakwa.” Naandén.\n13Yi wan wanana wa. Méné wani kundiké vékulakate det némaanmba ma waménu, wunga yakapuk yandarénngé. Waménu yéku mawulé vékute apa yate Jisas Kraiské nakapuk yékunmba vékulaka-kandakwa. 14Det waménu de Judana sarésapé yaasékakandakwa. Papukundi waak yaaséka-kandakwa. Du ras yéku kundiké kuk kwayéte papukundi wandakwa. Ména du dakwat némaanmba ma waménu de wani papukundi yaaséka-kandakwa.\n15Du dakwa ras Jisas Kraiské vékulakate yéku mawulé vékundakwa. Vékute ani képmaamba tékwa muséké vékulakandaka deku mawulé yékunmba téndékwa. Du dakwa ras Jisas Kraiské vékulakakapuk yate kapérandi mawulé vékundakwa. Yate ani képmaamba tékwa muséké vékulakandaka deku mawulé kapére tékwa. Téndéka wandakwa, “Yéku musé yamba te wa.” 16Wunga wate ani kundi waak wandakwa, “Nané Gorké vékuséknangwa wa.” Wunga wate paapu yandakwa. Paapu yate kapérandi musé yandaka nané det véte vékuséknangwa. De Got yamba vékusékndakwe wa. Deku mawulé kapére ye téndéka wa kapérandi musé yandakwa. Gotna kundi vékukapuk yate wa yéku jémbaa yaké yapatindakwa.


Jems 4 ABTWNT - Guné ma vékulaka. Kamuké guné waaru - Bible Search\nAni képmaana muséké mawulé yate Gotna maama wa téngunéngwa\n1Guné ma vékulaka. Kamuké guné waaru waariyate yato? Guna mawulémba wan késpulak nakpulak kapérandi mawulé téndéka wa guna muséké néma mawulé yate wa waaru waariya-téngunéngwa. 2Guné kurerékapuk yangunéngwa musé kéraaké mawulé yangunéngwa. Yate wani musé kéraaké wate wa waariyate nak duwat viyaandék-ngunéngwa. Nak duna muséké néma mawulé yangunéngwa. Yate wani musé kéraaké waaru waariya-ngunéngwa. Guné mawulé yangunéngwa muséké Gorét waatakukapuk yate yamba kéraangunéngwe wa. 3Guna mawulé yékunmba tékapuk yandéka Gorét waatakute yamba kéraangunéngwe wa. Guné kapérandi mawulé vékute guna kapmang musé kéraaké Gorét waatakute wa kéraakapuk yangunéngwa.\n4Ma véku. Ani képmaana muséké mawulé yakwa du dakwa de Gotna maama wa téndakwa. Guné wani muséké vékute wani kapérandi musé wayéka yaténgunénga bulaa gunat waaruwutékwa. Guné wani muséké néma mawulé yate Gotna jémbaa wa yaaséka-ngunén. Kapérandi mawulé yakwa dakwasé deku dunyan yaaséka-ndakwa pulak, wa guné Gotna jémbaa yaasékangunén. Guné ani képmaana muséké néma mawulé yate wa Gotna maama wa téngunéngwa.\n5Gotna nyéngaamba ani kundi wa kwaakwa: Got nana kwaminyan taakandén nana mawulémba. Taakatake déku kundi yékunmba vékunanénngé wa Got néma mawulé yandékwa. Wani kundiké ma vékulaka. Nané déku kundi vékute déku du dakwa ténanénngé dé Got mawulé yo, kapuk ani képmaana muséké néma mawulé yate déku maama ténanénngé dé mawulé yo? Nané déku du dakwa ténanénngé wa Got mawulé yandékwa. 6Yate nanat mayé apa tiyaapéka-réndékwa, kapérandi mawulé nana mawulémba wulaandu kapérandi musé yakapuk yananénngé. Tiyaapékandékwa mayé apaké ani kundi Gotna nyéngaamba wa kwaakwa: Deku yé kavérékngwa du dakwat Got kuk kwayéndékwa. Deku yé kavérék-ngapuk yakwa du dakwaké sémbéraa yate det kurkale yandékwa.\n7Wani kundi vékute guné ani képmaana muséké vékulakate guna yé kavérékngé yambak. Gotna yé kavérékte wandékwa pulak ma yangunék. Yate guné Satanét kuk kwayéngunu Satan guné yaasékatake yaange yékandékwa.\n8Guné Gorké yékunmba vékulakate déké ye kwakérolangunu wa dé gunéké vékulakate gunale tékandékwa. Guné kapérandi musé yakwa du dakwa, yangunén kapérandi musé yaasékangunu guna mawulé yékun yakandékwa. Guné taamba yakwasnyéngunénga yékun yakwa pulak, guna mawulé waak wunga yékun yakandékwa. Guné paapu yakwa du dakwa, papukundi yaasékatake, yéku kundi bulngunu guna mawulé yékunmba tékandékwa, Gotna ménimba. 9Guné mawulé tawulé yate waangimbak. Yangunén kapérandi muséké ma vékulaka. Vékulakate kalik yate ma géraangunék. Bulaa ma sémbéraa yangunu, kapérandi musé yangunénngé. Yangunén kapérandi muséké mawulé yate dusék takwasék yambak. 10Yate guna yé kavérékngapuk yate Gotna ménimba baka du dakwa ma yaréngunu. Yangunu Got guna yé kavérék-ngandékwa.\nGot dé kapmang wa néma kot vékukwa néma du rakandékwa\n11Guné wuna aanyé waayéka nyangengu, guna du dakwat kapérandi kundi bulte det kumbu kwayémbak. Nak du dakwat kapérandi kundi bulte det kumbu kwayéngunéngwan, wan Gotna apakundiké, “Kapérandi kundi wa,” wa naangunéngwa. Got nanat wa wandén, nané nak du dakwaké néma mawulé yananénngé. Guné nak du dakwaké kapérandi kundi bulte det kumbu kwayéngunéngwan, wa Gotna kundi yamba kurkale vékungunéngwe wa. Yate guné Gotna kundi kuk kwayéngunéngwa. Got wandén kundiké katik waké guné, “Wan kapérandi kundi wa.” Wunga wakapuk yate, wa guné wani kundi yékunmba ma vékungunu. 12Got kapmang wa wani kundi nanat tiyaandén. Tiyaatake dé kapmang wa yananén muséké kot vékukwa néma du rate, kundi kwayékandékwa. Dé kapmang wa wandu du dakwa kulémawulé kéraae rapéka-kandakwa. Dé kapmang wa wandu nak du dakwa lambiyak-ngandakwa. Dé kapmang wunga wandu kamuké guné kot vékukwa néma du pulak rate, guné nak du dakwat waarute, nak du dakwaké kapérandi kundi bulu? Guné wunga yate kapérandi yapaté yangunéngwa.\nNana yé katik kavérékngé nané\n13Guna du dakwa ras anga wandakwa: “Séré wani gaayét yékanangwa. Ye nakurak kaa wamba tékanangwa. Téte jémbaa ye néma yéwaa kéraakanangwa.” Wunga wandaka bulaa gunat wawutékwa. 14Ma véku. Séré yaaké yakwa muséké yamba vékusék-ngunéngwe wa. Yaréké guné, kapuk bari kiyaaké guné? Nané ani képmaamba téte buwi ayélapkéri bari yaae taawe tékwa pulak a ténangwa. 15Vékusékngapuk yate guné anga waké yambak, “Nané wani jémbaa yakanangwa.” Wunga wakapuk yate Gorké vékulakate déku yé kavérékte anga ma wangunék, “Nana Néman Du tépékaa-nanénngé mawulé yandu nané téte wani jémbaa yakanangwa.” Wunga wate Gotna yé kavérék-ngunénngé wa mawulé yawutékwa. 16Guné bulaa wunga wakapuk yate, mawulé yangunéngwa muséké male vékulakate, Gotna mawuléké yamba vékulaka-ngunéngwe wa. Yate yaké yangunéngwa muséké wate guna yé kavérék-ngunéngwa. Wunga yate wa kapérandi yapaté yangunéngwa. 17Yékunmba ma vékulaka. Du dakwa ras yéku musé yaké vékuséke wani yéku musé yamba yandakwe wa. De yéku musé yaké vékuséke wani musé yakapuk ye wan kapérandi yapaté wa yandakwa.


Rom 11 | `WOS | STEP | Wun hundi xékétaka yingi guni we? Wafewana guni angi watanguni? “God déka du takwa Israelka hu wundé hwendé, o yingi maki dé?” Yingafwe. Wungi wakénguni. Wuni akwi wuni Israelna du wuni. Abraham wuna mandéka dé. Wuni Benjaminéna hémémbu wuni xaku.\nGod Israelna nawulak du takwaka dé saréfa na\n1 Wun hundi xékétaka yingi guni we? Wafewana guni angi watanguni? “God déka du takwa Israelka hu wundé hwendé, o yingi maki dé?” Yingafwe. Wungi wakénguni. Wuni akwi wuni Israelna du wuni. Abraham wuna mandéka dé. Wuni Benjaminéna hémémbu wuni xaku.\n2 Hanja God dé nani Israelna mandékanguré wa, di déka du takwa rendate. Wataka dé nani déka du takwaka hu hwehambandé. Guni xékélaki. Hanja Godna profet nak Elaija Godré wandéka déka hundi Godna nyingambu dé re. Elaija Israelna du takwaka haraki hundi wata dé Godka angi wa: 3 “Néma Du, di ména profetré wundé xiyanda. Xiyaata di ménika hamwi hwendaka jambé di yawulendo yaki. Yakindaka wuni male andé re. Rewuka di wuniré xiyanjoka di hwaké.” 4 Wungi Elaija wandéka God déka hundi hasa wata angi dé wa, “Méni male wuna du yingafwe. Du nawulakéka akwi (7000) wasékewuka di akwi wuna du di re. Reta di wun yénataka god Balka hwati séhafi yata déka wahambandi.” 5 Wungi wasékendéka nani xékélaki. Hanja hurundén maki némbuli akwi God nawulak du takwaka saréfa naata dé dika wa, di déka du takwa rendate. 6 God wunde du takwaré baka yikafre huruta dé hurundan yikafre jooka sarékéhambandé. Dé deka yikafre hurundan jooka sarékéndét, nani angi watame, “God deka yikafre jooka sarékéta dé dika yikafre huru.” Wungi yamba wakéme. God diré baka yikafre dé huru.\n7 Némbuli mé saréké. Israelna séfélak du takwa Godna makambu yikafre sémbut hurukwa du takwa renjoka mawuli yata, di hurufatiké. Déka du takwa rendate God wasékendén du takwa, di male di déka hundi xéka di déka du takwa re. Di nawulak male xékéndaka séfélak di deka mawuli hambuk yandéka di Godna hundi xékénjoka hélék di ye. 8 Wun hélék yakwa du takwaka Godna nyingambu angi dé wa:\nGod dé wa, di jémba xéhafi yata jémba xékéhafi yandat, deka mawuli yike yandéte.\nHanja wungi rendanéngala, némbuli akwi wungi reta, di jémba sarékéhambandi.\n9 Devit akwi hanja dika angi dé wa:\nDeka mawuli yandaka joo métaka re bu xakiféké maki, biyami maki, diré haraki hurundé.\nDi wun hosofékémbu xakindat, dé diré hasa haraki hurutandé.\n10 Dé wandét di dama hiyandé du maki retandi.\nDé wandét di némafwi xak yatakwa du maki, di deka bunungul hwalé hwalé nae yitandi.\nGod nak téfana du takwaré dé Satanéna tambambu héra\n11 Wafewana, wunde du takwaka guni angi watanguni? “Di Godka jémba sarékéhafi yata di wun joombu man xatukwe di wundé xakrinda, o yingafwe?” Wungi wangut, wuni angi watawuni: Yingafwe! Di xakrihambandi. Israelna du takwa Godka jémba sarékéhafi yandaka, God nak téfana du takwaré baka yikafre huruta, diré dé Satanéna tambambu héra. God Israelna du takwa wun jooka xéta dika haraki mawuli xékéndate dé God nak téfana du takwaré wungi huru. 12 Némbuli mé saréké. Israelna du takwa haraki saraki sémbut huruta Kraiska hu hwendaka, God nak téfana du takwaré dé yikafre huru. Israelna atéfék du takwa hukémbu Kraiska jémba sarékéndat, God déka du takwa atéfék naniré yikafre huruta naniré jémba male hurutandé.\n13 Guni Romémbu rekwa du takwa, guni Israelna du takwa yingafwe. Guni nak téfana du takwa guni. Némbuli guniré wuni we. Hanja God dé jémba nak wunika hwe, wuni Krais Jisasna hundi hura ye déka hundi guni nak téfana du takwaré wawute. Wuni wun jémbaré harékéta wun jémba hambukmbu yata wuna mawulimbu angi wuni we, 14 “Wafewana, wuna hémémbu rekwa du takwa wuna jémbaka xéta haraki mawuli xékéta angi watandi, ‘Nani akwi Godna saréfana hératame.’ Wungi wata di Kraiska jémba sarékéta di akwi Godna du takwa retandi.” Wungi wuni we, wuna mawulimbu. 15 Némbuli God Israelna du takwaka hu hweta dé nak téfana du takwaré yikafre huru, di dé wali natafa mawuli héraata déka du takwa rendate. Hukémbu Israelna du takwa Kraiska jémba sarékéndat, God wandét di hiyae wambula raméndé du takwa maki jémba retandi.\n16 Ané hundika mé saréké. Guni guna yawimbu huli hénoo hérae, guni tale hérangun hénoo nawulak Godka hwengut, guna hukémbu hérangun atéfék hénoo, wu Godna maki dé. Wungi maki, mina méngi Godna joo rendét, wun mina batamba akwi, wu Godna dé. 17 Israelna du takwa di yawimbu sendan mi maki di. Wun mina xi oliv dé. Guni nak téfana du takwa, guni afakana oliv mi maki guni. God yawimbu tékwa mina ba nawulak tukwee yakitaka dé afakambu tékwa mina ba hérae hura yae dé yawimbu tékwa mina ba nawulak xatékétaka dé yanyataka. Yanyatakandéka guni wun afakambu tékwa mina ba guni wun yawimbu tékwa oliv mina ba wali guni mina gu hérae, wun mina yikafre méngimbu. 18 Guni wun yawimbu tékwa mina ba maki téta guni hanja rendé baka sarékéta angi wakénguni, “Nani diré wundé sarékéngwandékwa. God diré tukwee yakindéka di baka di re.” Wungi wakénguni. Wungi wangut angi watawuni, “Guni ba male guni re. Wungi reta guni wun mina méngika hambuk hwehambanguni. Guni wun mina méngimbu guni hambuk hérae.” Wungi watawuni.\n19 Wafewana guni angi watanguni? “God dé hanja téndé baré dé tukwee yaki, nani deka hafwa hérambete.” 20 Wungi wata guni mwi hundi guni wa. Ané jooka akwi sarékétanguni. Israelna du takwa di Krais Jisaska sarékéhafi yandaka dé God diré dé tukwee yaki. Guni Krais Jisaska jémba sarékéta guni deka hafwa hérae guni wun mimbu té. Wungina jooka sarékéta guni guna ximbu harékéhafi yata guni Godka rootanguni. 21 Wunde yawimbu tékwa mina ba di Krais Jisaska jémba sarékéhafi yandaka dé God diré dé tukwee yaki. Wungi maki, guni akwi Krais Jisaska jémba sarékéhafi yangut, God guniré akwi tukwee yakitandé. 22 God wungi hurundéka nani xékélaki. Dé nawulak du takwaka dé saréfa na. Dé nawulak du takwaka dé mawuli wi. Déka hu hweta haraki saraki sémbut hurukwa du takwaka dé mawuli wi. Guni déka jémba sarékéta déka hundi xékékwa du takwaka dé saréfa na. Guni déka jémba sarékéhafi yangut, guniré akwi tukwee yakitandé. 23 Wunde mina ba Godka wambula jémba sarékéndat, God diré wambula yanyatakatandé, mimbu. God diré wambula hali yanyatakandé.\n24 Guni tale afakambu tékwa mina ba maki guni renguka dé God guniré xatéka hura yae dé yawimbu tékwa yikafre mimbu yanyatakandéka guni wun mimbu jémba té. Wu guna mi yingafwe. Guni wun mimbu jémba téngut, God dé wunde yawimbu tékwa mina ba tukwee yakitaka dé hukémbu deka hafu mimbu wambula yanyatakanjoka mawuli ye, wu diré hérae yanyatakatandé.\nGod atéfék du takwaka dé saréfa na\n25 Guni wuna nyama bandi, guni guna ximbu harékéhafi yata angi wakénguni, “Nani hafu Godna atéfék jémbaka nani xékélaki.” Wungi wahafi yata ané hundi xékétanguni. Hanja God déka jémba nawulak dé faku. Némbuli wun jémbaka wandéka wuni guniré we, guni wun jémbaka jémba xékélakingute. Israelna du takwa nawulak deka mawuli hambuk yandéka di Krais Jisasna hundika xékénjoka di hurufatiké. Hurufatikéndaka di hukémbu nak téfambu rekwa du takwa Kraisna hundi xékéta di God wandén maki némafwi hém xakundat, Israelna du takwa Kraisna hundika xékétandi. 26 Xékéndat, God di atéfékré wambula hératandé, Satanéna tambambu. Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa:\n“Saionmbu diré yikafre hurutekwa du yatandé.\nYae wandét di Jekopna mandéka Godka wambula hu yamba hwekéndi.\n27 God angi dé wa, hanja wuni di wali wasékéréké. Wun hundi angi dé:\nDeka hurundan haraki saraki sémbut yakwanyitawuni.”\n28 Israelna du takwa di Kraisna yikafre hundika hu hwetaka déka mama du di re, God guniré yikafre hurundéte. Di déka mama du rendaka dé God deka mandékanguka sarékéta dé angi wa, “Di wuna mawuli yawuka du takwa di.” Hanja God deka mandékanguré dé waséke, di déka du takwa reta déka yikafre jondu hérandate. 29 God wun hundi yamba yatakakéndé. Wasékendén maki hukémbu diré hérae dika yikafre jondu hwetandé.\n30 Hanja guni nak téfana du takwa Godna hundika xékéhambanguni. Xékéhafi yanguka di Israelna du takwa Godna hundika hu hwendaka God dika hélék yata némbuli gunika dé saréfa nae. Saréfa nandéka guni dé wali jémba re. 31 God gunika wungi saréfa nandéka, hukémbu Israelna du takwa, God gunika saréfa naata dika saréfa nahafi yandékaka hélék yata, hurundan haraki saraki sémbut yatakataka Godna hundi wambula xékéndat, God dika saréfa natandé. Saréfa nandét, di akwi dé wali jémba retandi. 32 Wun jooka sarékéta nani angi xékélaki. Atéfék du takwa Godna hundika hu hwendaka dé diré yataka, di haraki saraki sémbut hurukwa du takwa rendakaka xékélakindate. God di atéfékéka saréfa naata diré yikafre hurunjoka dé wungi huru.\nGodna ximbu harékétame\n33 Godna xékélelaki akwi, Godna mawuli saréké akwi, wu némafwi dé. Nani déka mawulika xékélakinjoka nani hurufatiké. Nani déka atéfék jémbaka xékélakinjoka nani hurufatiké. 34 Wun jooka Godna nyingambu angi dé wa:\nHéndé xékélaki, Néma Duna mawulika?\nHéndé wakwete, déré yandéka jémbaka?\n35 Héndé déka tale jondu hwendét, dé déka hasa hwetandé?\nWungi dé wa. 36 Nani xékélaki. God wandéka atéfék jondu dé xaku. God hambuk yata wandéka atéfék jondu dé re. Atéfék jondu déka jondu male di. Nani déka ximbu harékétame, wungi re wungi re. Wu mwi hundi dé.


2Ti 4 | `WOS | STEP | Hukémbu Krais Jisas wambula yae kot xékékwa néma du reta dé hiyandé du takwa akwi hiyahafi rekwa du takwa akwi deka jémbaka watandé. Xétaka yandan jémbaka hundi watandé. Dé yae néma du reta nanika hatitendékaka wuni saréké. Sarékéta némbuli Godna makambu, Krais Jisasna makambu téta méniré wuni hambuk hundimbu we, yateméka jémbaka.\nMéni Godna hundi jémba wataméni\n1 Hukémbu Krais Jisas wambula yae kot xékékwa néma du reta dé hiyandé du takwa akwi hiyahafi rekwa du takwa akwi deka jémbaka watandé. Xétaka yandan jémbaka hundi watandé. Dé yae néma du reta nanika hatitendékaka wuni saréké. Sarékéta némbuli Godna makambu, Krais Jisasna makambu téta méniré wuni hambuk hundimbu we, yateméka jémbaka. 2 Angi wuni we: Atéfék nukwa méni Godna hundi wataméni. Yikafre nukwa yandét, haraki nukwa yandét, méni Godna hundi wataméni, di wun hundika jémba sarékéndate. Di haraki saraki sémbut hurundat, méni diré hambukmbu wataméni, wun haraki saraki sémbut yatakandate. Diré yikafre hundi wataméni, deka mawuli jémba téndéte. Méni wun jémba yamba yatakakéméni. Di ména hundi xékéhafi yandat, méni diré haraki hundi wahafi yata diré yikafre hundi wambula wataméni. 3 Hukémbu nukwa nak xakutandé. Wun nukwa du takwa Godna mwi hundika hélék yata di huli hundi male xékénjoka mawuli yatandi. Mawuli yata di mawuli yandan hundika wakwekwa duka hwakétandi. Hwaka xétaka di séfélak duka watandi, wunde du dika wakwendate, wunde du takwana mawuli yandaka maki. 4 Wungi huruta di Godna mwi hundi yatakataka deka mandékana sarsaf male xékétandi. 5 Méni di hurundaka maki yamba hurukéméni. Méni atéfék jondu hurunjoka jémba sarékéta yikafre mawuli yataméni. Di méniré haraki hurundat, méni mawuli wihafi yata jémba retaméni. Krais Jisaska yikafre hundi wataméni, di wun hundika jémba sarékéndate. Wata God ménika hwendén jémba jémba yataméni.\nWuna jémba bari hényitandé\n6 Némbuli wuniré xiyatandi. Xiyandat wuna nyéki blekétandé, Godka hwenjoka jambémbu blekéndan wain hulingu maki. Wuni ané héfa yatakatewuka nukwa andé yae. 7 Xi warekwa du hambukmbu warendaka maki, wuni Godna jémba hambukmbu wundé yawu. Fétékérékwa du maki wuni God wunika hwendén jémba wuni yaséke. Wuni Kraiska jémba sarékéta Godna hundi yatakahambawuni. 8 Huruwunka hukémbu Néma Du wuniré yikafre hurutandé. Wambula yatendéka nukwa dé kot xékékwa néma du reta yikafre sémbut male huruta dé atéfék du takwa yandan jémbaka hundi watandé. Wata dé ané yikafre joo wunika hwetandé. Dé wuniré watandé, “Méni wuna makambu yikafre sémbut hurukwa du méni re.” Wunika male yingafwe. Dé bari yandéte mawuli yata haxékwa du takwaka akwi, dé wun joo hwetandé.\nTimoti bari yatandé, Polka\n9 Méni bari hari yataméni, wuniré xénjoka. 10 Demas ané héfambu rekwa jonduka némafwimbu mawuli yata wuniré yatakataka dé Tesalonaikaré dé yi. Kresens Galesiaré dé yi. Taitus Dalmesiaré dé yi. 11 Luk male dé wuni wali re. Méni yanjoka huruta méni Makré hérae dé wali yatambéni. Dé yae wuniré yikafre huruta wuni wali jémba yatandé. 12 Tikikus wuni wali rehambandé. Wuni wawuka dé Efesusré yi.\n13 Méni yata, méni wuna yifa yandéka némafwi sanda wur hérae hura yataméni. Troasmbu wuni wun sanda wur taka, nana nyayika Karpusna gembu. Wuna nyinga akwi hérataméni. Meme bali séfimbu hurundan nyinga hura yaméte wuni némafwimbu mawuli ye. Wun séfimbu hurundan nyinga, wuna nawulak nyinga akwi, hérae hura yataméni.\n14 Kapambu yatakakwa du nak déka xi Aleksander dé wuniré némafwimbu haraki huru. Hurundén haraki saraki jooka God déré hasa hurutandé. 15 Méni akwi, wun du méniré haraki hurundémboka, xékélaki nataméni. Séfélak nukwa wuni Krais Jisaska hundi wawuka dé hambuk yata wun hundika haraki hundi wa.\n16 Wuni tale Romna duna makambu téwuka Romna néma du wunika wandaka du nak wuni wali téta buléhambandé. Di atéfék wuniré yatakataka di yaange yi. Yindaka wuni Godré wakwexéké, wun haraki joo diré hasa hwehafi yandéte. 17 Néma Du Jisas hafu dé wuni wali té. Téta wunika hambuk dé hwe, wuni hambuk yata roohafi yata Godna hundi atéfék hambukmbu wawute. Atéfék nak téfana du takwa wun hundi xékéndate dé wunika wun hambuk hwe. Hwendéka wawuka di wuniré wekwambu yakisandahambandi, wun wekwambu rekwa layion bali wuniré sandate. 18 Di wuniré haraki hurunjoka hurundat, Néma Du wuniré yikafre huruta wuniré hérae hura yitandé, déka anwarmbu rekwa getéfaré. Wungi wuni xékélaki. Déka getéfambu dé néma du reta déka du takwaka dé jémba hati. Nani déka ximbu harékétame, wungi re wungi re. Wu mwi hundi dé.\n19 Hundi nawulak akwi watawuni. Wuni Prisila bér Akwilaka dimbéna wuni nae. Onesiforusna gembu rekwa du takwaka akwi wuni dinguna nae. 20 Erastus dé Korinmbu re. Trofimus bar hiyae Miletusmbu rendéka wuni déré yatakataka wuni yi. 21 Méni bari hari yataméni. Méni tale yamét, hukémbu wali giyaakwa nukwa yandéte wuni mawuli ye.\nYubulus, Pudens, Linus, Klodia, Krais Jisasna hundi xéka ané getéfambu rekwa du takwa atéfék di ménika diména di nae.\n22 Néma Du ména hamwinya wali téta guniré yikafre hurundéte wuni déré wakwexéké.\nWuna hundi yak.