Gotna Kundi Mak 1\nJisas Kraiské Mak viyaatakan kundi\nTaale ani kundi ma vé\nTaale kwaakwa kundi anga wa, “An yéku kundi a, Gotna nyaan Jisas Kraiské.” Ani nyéngaamba vénangwa, Jisas dé akwi jémbaa yamuké apa tapa yakwa du wa. Dé néma du téte du dakwat Gotna yapatéké yakwasnyéte, kutakwa wandéka yaangéndaka, du dakwa yandarén kapéremusé yasnyéputindén. Jisas dékét déké anga wandén, “Wuné Duna Nyaan a.” Naate anga wandén, “Wuné wunékét wuna sépé kwaminyan kwayétake kiyaakawutékwa némaamba du dakwa Satanna taambamba kéraamuké.” Naandén. (Sapta 10:45mba ma vé.)\nMak némaamba kundi wa saapéndékwa Jisas yan jémbaaké. Kwayéndén kundiké makal kundi wa saapéndékwa. Taale Mak baptais kwayétan du Jonngé saapéte Jisas baptais kéraandéka Satan Jisasna mawulé yakwe véndénngé saapéndékwa. Kukmba anga saapéndékwa. Jisas késpulak nakpulak vakmi yaatakwa du dakwaké mawulé sémbéraa yandén. Yate det Gotna kundiké yakwasnyéndén. Taale Jisasna dunyansé de Jisas yan muséké véte yamba vékusékndakwe wa. Yate kukmba yakélak yakélak vékulaakét yaae wa wanngé vékusékndarén.\nAnga waak vénangwa ani nyéngaamba. Dunyan ras Jisasét maama ye dat kapére sapére musé yandarén. Yandaka kiyaae wa nakapuk taamale waarapndén. Wanngé wa Mak saapéndékwa.\nBaptais kwayékwa du Jon kundi kwayéndén\n(Mt 3:1-12; Lu 3:1-9, 15-17; Jo 1:19-28)\n1 An yéku kundi a, Gotna nyaan Jisas Kraiské.\n2 Taale Gotna yémba kundi kwayétan du nak déku yé Aisaia Gotna nyéngaamba anga viyaatakandén:\nGot déku nyaanét anga wandén, “An wuna kundi kure yékwa du a.\nWuné wawutu wa dé taale yéte ména yaambu kurkandékwa.”\n3 Du yarékapuk taalémba du nak a waatékwa.\nWaate anga wandékwa, “Néman Duna yaambu ma kutngunék.\nKutngunu yaambu kurkale kwaakandékwa déké.”\nWani gwaaménja kundi talimba Aisaia wa viyaatakan. Du dakwana mawulé yékunmba téndu, de Jisas yaaké yandékwanngé yékunmba vékulaka-ndarénngé, wa wani kundi viyaatakandén.\n4 Jonna aasa dé kéraakapuk yalén sapak wa Aisaia wunga viyaatakandéka kukmba baptais kwayékwa du Jon yaténdén du yarékapuk taalémba. Yatéte déké yaan du dakwat anga wandén, “Guné vékungunén kapérandi mawulé ma yaasékangunék. Yangunu Gotna yémba gunat baptais kwayékawutékwa. Guné wunga yaasékatake Gotna yémba baptais kéraangunu Got guna kapérandi mawulé yasnyéputi-kandékwa.” Naandén. 5 Wunga wandéka Jerusalemmba tékwa du dakwa, Judia distrikmba tékwa nak du dakwa waak, némaamba du dakwa wa déké yéndarén. Ye yandarén kapérandi muséké kalik yate wandaka Gotna yémba det baptais kwayéndén, Jordan kaambélémba.\n6 Jon yéku laplapké, yéku kakémuké yamba vékulakandékwe wa. Dé kamelna yéwimba yaaténdarén laplapét gindén. Giye bulmakau sépémba yandarén lerét gindén. Jap, saam gék pulak musé waak wa kandén. 7 Du dakwat anga kundi kwayéndén, “Wuna kukmba du nak dé a yaakwa. Déku mayé apa wa wuna mayé apat taalékéran. Dé néma du wa randékwa. Wuné baka du a téwutékwa. Téte yénga pulak déku jémbaa yaké wuté? Baka du téte déké jémbaa yaké yapatiwutékwa. 8 Gunat Gotna yémba wa baptais kwayéwutén. Dé Gotna Yaamambi wa gunat kwayékandékwa.” Naandén Jon.\nJon Jisasét Gotna yémba baptais kwayéndén\n(Mt 3:13-17; Lu 3:21-22)\n9 Wani sapak Jisas Nasaretmba yaandén. Wani gaayé Galili distrikmba wa téndékwa. Yaandéka Jon dat Jordan kaambélémba Gotna yémba baptais kwayéndén. 10 Kwayéndéka dé gumba yaalatéte véndén. Nyét bari kepukandéka Gotna Yaamambi nyaamiyo pulak ye déké gaayandén. 11 Gaayandéka kundi nak Gotna gaayémba anga wan, “Méné wuna nyaan wa. Ménéké néma mawulé wa yawutékwa. Ménéké wuna mawulé yékun yandékwa.” Naandén.\nSatan Jisasna mawulé yakwe véndén\n(Mt 4:1-11; Lu 4:1-13)\n12 Gotna Yaamambi bari wandéka Jisas du yarékapuk taalat yéndén. 13 Waaléwasa male tén taalat. Ye saambake nyaa dumi vétik (40) wamba kapmang yaréndéka Satan wa yaae déku mawulé yakwe véndén. Yandéka Gotna kundi kure gaayakwa dunyansé wa gaaye Jisasét yékun yandarén.\nJisas Galili distrikmba baasnyé ye Gotna jémbaa yandén\n(Mt 4:12-17; Lu 4:14-15)\n14 Kukmba néma du wandéka Jon kalapusmba kwaandéka Jisas yéndén Galili distrikét. Ye Gotna kundi anga kwayéndén. 15 “Talimba Got wa wandén, dé néma du rate gunéké véké yandékwanngé. Bulaa Got néma du rate gunéké véké yandékwa sapak a yaakwa. Yaandékwanngé vékulakate guné guna kapérandi mawulé yaasékatake Gotna kundi ma vékungunék.” Naandén.\nJisas du vétik vétikét waandén dale yéndarénngé\n(Mt 4:18-22; Lu 5:1-11)\n16 Jisas Galili néma gu kwaawu nak saku aarkémba yététe véndén Saimon déku waayéka Andruale bérku jémbaa yarémbéréka. Bérku jémbaa yate bét wani néma gu kwaawumba aaswut taakaréndarén gukwamiké. 17 Vétake anga wandén, “Ma yaambénu wunale. Yaambénu bénat nak jémbaaké yakwasnyé-kawutékwa. Yakwasnyéwutu gukwami kutmbénén pulak du dakwa kéraakambénéngwa. Kéraambénu wuna kundi vékukandakwa.” Naandén. 18 Naandéka bari aaswut yaasékatake waarape wa dale yémbérén.\n19-20 De ayélap yépulak naae Jisas véndén Sebedina nyaan vétik Jems ambét déku waayéka Jonét. Bérku aapa Sebediale déku jémbaa yakwa dunyansale sékét bérku botmba randarén. Rate aaswut kururérémbéréka Jisas bérét wandén, dale yémbérénngé. Wandéka bérku aapa déku dunyansale botmba rakéséndaka bét bari yaasékatake Jisasale yémbérén.\n21 Jisas déku dunyansale sékét yéndarén Kaperneamét. Ye saambake yare yaap yaré nyaa Gotna kundi bulndakwa gaamba wulaae du dakwat Gotna kundiké yakwasnyéndén. 22 Apa tapa yate wa det Gotna kundi kwayéndén. Kwayéndéka apakundiké vékusékngwa dunyan wunga wakapuk yandaka du dakwa déku kundi vékute vatvat naate déké vékulaka vékulaka naandarén.\n23-24 Yandaka kutakwa kulure kure yatékwa du nak wani gaat wulaandén. Wulaae Jisasét waate anga wandén, “Méné Nasaret du Jisas, nanat kamu yaké méné yaak? Nanat yaavan kurké méné yaak kapuk? Méné a vésékwutékwa. Méné Gotna yéku laku du wa.” Naandén. 25 Naandéka Jisas kutakwat anga wandén, “Nyéné kundi bulké yambak. Wani du yaasékatake ma yaale yaange yényénu.” 26 Naandéka lé wani duwat taakusoraktake némaanmba waatake wa yaale yaange yélén. 27 Yaange yéléka akwi du dakwa véte vatvat naate deku kapmang bulte anga wandarén, “Yéki. Ani du kamu kulé kundi dé wo? Dé apamama yate kutakwat wandéka wa déku kundi vékundakwa.” 28 Wunga wandaka de Galili distrikmba tékwa akwi gaayémba Jisaské kundi saapé yé yaayandarén.\nJisas Saimon Pitana naakumot kururéndén\n(Mt 8:14-15; Lu 4:38-39)\n29 Jisas Gotna kundi bulndakwa gaa yaasékatake yéndén. Jems, déku waayéka Jon, du ras waak, Jisasale wa sékét bari yéndarén. Ye Saimon ambét Andruna gaat wulaandarén. 30 Saimonna naakumo baat yandéka kwaalén. Kwaaléka Jisasét bari wandarén léké. 31 Wandaka wulaae léku taambamba kutndéka waarapléka baat késén. Yandéka lé kakému yaake kurure det kwayélén.\nJisas némaamba du dakwa wa kururéndén\n32 Garambu nyaa daawulindéka yaap yaré nyaa yéndéka de baat yakwa du dakwa nyambalé, sépémaalé kapére yan du dakwa nyambalé, kutakwa kulure kure yatékwa du dakwa nyambalésat waak wa Jisaské kure yéndarén. 33 Kure ye wani gaayémba tékwa nak du dakwale jaawundarén gaa maakamba. 34 Jaawuwe téndaka wa némaamba du dakwa nyambalésat kururéndén. Yatake wandéka némaamba kutakwa du dakwa nyambalésé yaasékandarén. Yaasékatake yaange yéké yandaka wa dé kutakwat waarundén, de déké kundi saapékapuk yandarénngé. Déké wa vékusékndarén.\nJisas kundi kwayéndén Galilimba\n35 Ganmbamba yé gérkapuk téndéka Jisas waarape gwaande yéndén, du dakwa yarékapuk taalat. Ye wamba Gorale kundi bulndén. 36 Bulréndéka Saimon déku duwale sékét Jisaské waakndarén. 37 Waake vétake dat anga wandarén, “Akwi du dakwa ménéké waakpatindakwa.” Naandarén. 38 Naandaka anga wandén, “Deké nakapuk katik waambule yéké wuté. Nané nak gaayét ma yékwak. Wani gaayémba waak Gotna kundi kwayékawutékwa. Wani jémbaa yamuké wa yaawutén.” Naandén. 39 Naatake wa yéndén Galilimba tékwa akwi gaayét. Yéte kundi kwayéndén, Gotna kundi bulndakwa némaamba gaamba. Kwayéte wandéka wa de du dakwat kulure kure yatan kutakwasé yaange yéndarén.\nJisas wandéka lepro yan du nak yékun yandén\n(Mt 8:1-4; Lu 5:12-16)\n40 Lepro yan du nak yéndén Jisaské. Ye kwaati se waandé daate dat anga wandén, “Wuné yékun yawuténngé mawulé yamunaae, ma waménu wuné yékun yakawutékwa.” Naandén. 41 Naandéka déké sémbéraa ye déku taambat kutte anga wandén, “Yékun yaménénngé wa mawulé yawutékwa. Ma yékun yaménék.” 42 Naandéka dé lepro bari késndéka wa yékun yandén. 43-44 Yandéka dat némaanmba anga wandén, “Méné ma véku. Ménat yawutén muséké nak duwat waké yambak. Gotna kundi bulndakwa gaamba jémbaa yakwa duké bari ma ye déku ménimba téménu dé ména sépé vékandékwa. Véndu yékun yaménénngé méné Moses talimba wan pulak Gorké kwaami ma kwayéménék. Kwayéménu nak du dakwa véte lepro késndéka yékun yaménénngé wa vékusék-ngandakwa.” Naandén. 45 Naandéka Jisasna kundi vékukapuk yate wa dé wani muséké akwi gaayémba saapéndén. Saapéndéka némaamba du dakwa Jisasale jaawuké mawulé yandaka dé Jisas kalik yate deku gaayét yamba wulaandékwe wa. Dé du dakwa yarékapuk taalat wa yéndén. Ye yaréndéka du dakwa dat vémuké wa yaandarén akwi gaayémba.


Luk 1 ABTNT - Némaan du Tiopilas, ménéké wuné kéni kudi - Bible Search\n1-3Némaan du Tiopilas, ménéké wuné kéni kudi kaviyu. Méné kutdéngék. Du las naané wale rate de nak pulak apa jébaa yak. Yadaka nak du wani jébaa batnyé yadaka vétakne wani jébaa yasaakudaka véte de wani jébaaké naanat kudi wakwek. Waga kutdéngte kéga wawo méné kutdéngék. Wupmalemu du wani jébaaké saapéte nyégaba kudi kaviké de mawulé yak. Yate de naanat taale wakwen duna kudi pulak de kudi kavik. Waga méné kutdéngék. De waga yadanké wuné wawo wani muké kaviké wuné mawulé yo. Méné miték kutdéngménuké wuné miték kaviké wuné yo. Wupmalemu apu wani muké miték kutdéngké nae derét wuné waatak. Waate bulaa kutdéngte miték sanévéknwe miték kaviké wuné yo. 4Kaviwuru méné miték kutdéngké méné yo. Wani muké ménat yakwatnyédan kudi wan adél kudi.\n5Yerot Judiana némaan ban radén tulé Gotna gaba jébaa yakwa nyédé du dé nak rak. Déku yé Sekaraia. Dé Abaisana kémba dé rak. Déku taakwa léku yé Ilisabet lé Eronna kémba lé rak. 6Déknyényba Eron akwi nyédé duna némaan ban dé rak. Re kiyaadéka déku képmawaara wupmalemu de wawo nyédé du de rak. Bét Némaan Ban Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa bét rak. Bét déku apa kudi miték véknwute wadékwa pulak yate bét kapéredi mu las kaapuk yabérén. 7Lé baadi las kaapuk kéraalén. Yaléka bét kapmu bét rak. Baadi kaapuk. Bét gwalepa bétbu yak.\n8Nyaa nak Sekaraia béré Gotna gaba nyédé duna jébaa de yak. 9Yate de akwi nyédé du yadan pulak yate de nyédé duna jébaaké kudi bulte de wak, Sekaraia Némaan Ban Gotna gat wulae yéknwun yaama yakwa mu sérakdu yaatnyé waaréduké. 10Wadaka dé wulaadéka yéknwun yaama yakwa yaatnyé yadakwa tulé de wupmalemu du taakwa kaapaba jawe téte de Gorét waatak. 11Waatadaka dé Sekaraia awulaba téte dé vék Némaan Ban Gotna kudi kure giyaakwa du nak yéknwun yaama yaalakwa yaatnyé tékwa jaabéna yéknwun tuwa saknwuba tédéka. 12Vétakne kwagénte dé wupmét kapére yak. 13Yadéka dé Gotna kudi kure giyaakwa du dérét wak, “Sekaraia, méné wup yamarék. Got ména kudi débu véknwuk. Véknwute débu wak, ména taakwa Ilisabet du nyaan kéraaluké. Kéraalu méné déku yé Jon waaké méné yo. 14Ména taakwa wani nyaan kéraalu méné wupmalemu du taakwa wale guné yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké guné yo. 15Wani nyaan néwaana biyaaba wekna kwaadu dé Gotna Yaamabi déku mawuléba wulae téké dé yo. Dé wain gu waagété gu wawo kamarék yaké dé yo. 16Dé Gotna méniba némaan du raké dé yo. Radu guné déké yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké guné yo. Dé wadu déknyényba Gotké kuk kwayén Isrelna wupmalemu du taakwa de deku Némaan Ban Gotna kudi tépa véknwuké de yo. 17*Dé Gotna yéba kudi wakwen du Ilaija rate apa yadén pulak, dé rate apa yaké dé yo. Yate dé wadu yaapa deku baadiké tépa yéknwun mawulé yado Gotna kudiké kuk kwayékwa du nak mawulé yate Gotna kudi véknwukwa du taakwa yadakwa pulak yéknwun mawulé yaké de yo. Dé taale yéte wadu du taakwa miték sanévéknwute Némaan Ban yaadéranké raségéké de yo.” Naate dé Gotna kudi kure giyaakwa du wak.\n18Wadéka dé Sekaraia dérét wak, “Yaga pulak ye wuné wani kudi adél yadéranké kutdéngké wuné yo, ané taakwa wale gwalepa yatén bege?” 19Naate wadéka dé Gotna kudi kure giyaakwa du wak, “Wuné Gotna kudi kure giyaakwa duna némaan du nak. Wuna yé Gebriel. Wuné Gotna méniba wuné tu. Téwuréka Got wunat wadék wuné déku kudi kure giyao. Dé wadék wuné wani yéknwun kudi ménat wakweké nae wuné giyaak. 20Bulaa mé véknwu. Méné wuna kudi kaapuk véknwuménén. Bulaa méné kudi bulmarék raké méné yo. Raménu wakwewurén akwi mu yaaké dé yo. Yaadu wani tulé wuna kudi adél yadu méné tépa kudi bulké méné yo.” Naate watakne dé yék.\n21Du taakwa kaapaba téte Sekaraiaké téségéte de sanévéknwu wanévéknwuk, dé Gotna kudi buldakwa gat wulae bari yaalamarék yadén bege. 22Yadaka dé kukba kaapat yaale de wale kudi bulké dé yapatik. Yadéka de kutdéngék. Dé Gotna gaba yégan pulak yate dé nak pulak mu dé nak vék. Waga kutdéngdaka dé kudi bulké yapatiye dé kudi bulké mawulé yate déku taabat male dé yak.\n23Dé nyaa las re déku jébaa yabutitakne dé déku gayét tépa gwaamale yék. 24Ye re kukba déku taakwa Ilisabet lé nyaan ték. 25Téte lé baapmu naktaba léku gaba rak. Rate lé wak, “Déknyényba wuné nyaan kéraamarék yan taakwa rawuréka du taakwa de wunat waséléknék. Yadaka wuné nyékéri yak. Bulaa Némaan Ban Got wunéké mawulé lékte wunat débu kutkalé yak.” Naate lé Ilisabet wak.\n26Ilisabet nyaan téléka baapmu nak taaba sékét nak taababa kayék nakurak yédéka, Got wadéka dé déku kudi kure giyaakwa du nak déku yé Gebriel dé Nasaretnét giyaak. Nasaret Galiliba dé tu. 27*Wani tulé taakwa nak léku yé Maria lé waba rak. Déknyényba lé du wale kaapuk kwaalén. Déknyényba léku néwepa Josepna kém wale kudi debu gik, lé kukba Josepké yéluké. Josep déknyényba ran némaan ban Devit déku kémba dé rak. 28Got wadéka Gebriel giyae dé Mariat wak, “Nyénéwa rakwa. Némaan Ban Got nyénéké mawulé lékte nyéné wale dé tu.” 29Naate wadéka wani kudi véknwute wani kudiké kutdéngmarék yate wup yate lé sanévéknwu wanévéknwuk. 30Yaléka dé lérét wak, “Nyéna Maria, wup yamarék yaké nyéné yo. Got nyénéké dé yéknwun mawulé yo. Yate nyénat kutkalé yaké dé yo. 31*Mé véknwu. Nyéné nyaan te du nyaan nak kérae déku yé Jisas waaké nyéné yo.\n32Dé némaan ban raké dé yo. Apat kapére yasaakukwa ban Got dérét waké dé yo, ‘Méné wuna nyaan.’\n33Dé némaan ban apuba apuba rasaakuké dé yo Isrelna du taakwaké.\n34*Wadéka lé Maria dérét wak, “Yaga pulak nyaan téké wuné yo, du ramarék yawurékwa bege?” 35Naate waléka dé wak,\n36-37“Kéni kudi wawo mé véknwu. Got akwi mu yaké dé apa yo. Nyéna kémna taakwa nak Ilisabetké de wak, ‘Wan baadi kéraamarék yakwa taakwa.’ Naate wadaka gwalepa yaléka Got wadék lé nyaan lé tu. Baapmu nak taaba sékét nak taababa kayék nakurak lé nyaan tu.” 38Naate wadéka lé Maria wak, “Wuné véknwu. Wuné Némaan Ban Gotna jébaa yakwa taakwa. Wunat wakweménén pulak Némaan Ban yaké dé yo. Wan yéknwun.” Naate waléka dé wani du Gotna gayét gwaamale yék.\n39Maria walkamu re gwalmu kawu saakére lé Judana nébuba tékwa gayét nak bari yék. 40Ye lé Sekaraiana gat wulae lé Ilisabet wale kudi bulék. 41Bulléka Ilisabet Mariana kudi véknwuléka léku biyaaba kwaan nyaan dé génék. Géndéka dé Gotna Yaamabi Ilisabetna mawuléba wulae ték. 42Tédéka lé némaanba waate lé wak, “Got nyénat débu kutkalé yak. Wan adél. Nyénat kutkalé yadén mu nak taakwat kutkalé yadén mat débu talaknak. Got nyéna biyaaba kwaakwa nyaanét wawo débu kutkalé yak. 43Nyéné wuna Némaan Banna néwaa nyéné ro. Nyéné wunéké yaanyénén wan yéknwun. 44Nyéné yae wuné wale kudi bulnyénéka wuné nyéna kudi véknwuréka wuna biyaaba kwaakwa nyaan dusék yate géndéka wuné véknwuk. 45Nyéné Némaan Ban Gotna kudi miték véknwute nyéné wak, ‘Wakwedén pulak yaké dé yo. Wan adél.’ Waga watakne nyéné yéknwun mawulé yate miték raké nyéné yo.” Waga lé Ilisabet wak.\n46Maria wani kudi véknwutakne lé gwaaré kéga waak:\n47Wuné yéknwun mawulé yate wuné Némaan Banna yéba kevéréknu.\n48-49*Wuné némaa taakwa kaapuk.\n50*Gotna kudi miték véknwukwa du taakwa deké Got mawulé dé léknu.\n51Got apat kapére yate dé wupmalemu apa jébaa dé yo.\n52Dé wadéka kés képmaa nak képmaaba ran némaan du de bakna du de ro.\n53*Gwalmu yamarék du taakwaké dé yéknwun mu kwayu.\n54-55*Déknyényba Got dé Ebrayam naana képmawaarat las wawo dé wak, ‘Guné Isrelna du taakwa, gunéké mawulé lékte bulaa, kukba wawo, gunat kutkalé yaké wuné yo.’ Naate watakne wani kudiké sanévéknwute dé déké jébaa yakwa Isrelna du taakwat dé kutkalé yo apuba apuba.\n56Wani gwaaré waga waatakne Maria Ilisabet wale lé rak. Baapmu kupuk re lé léku gat gwaamale yék.\n57Kukba Ilisabet nyaan kéraaléran tulé yaadéka lé du nyaan kéraak. 58Kéraaléka Ilisabetna kém léku du taakwa wawo véknwute de lé wale yéknwun mawulé yate dusék takwasék yak. Yate de wak, “Némaan Ban Got yéknwun mu débu yak Ilisabetké.” Naate de wak.\n59*Nyaa nak taaba sékét nak taababa kayék vétik yédéka nak nyaa de du taakwa yae de jawuk, déku kémna du, ‘Gotna du’ naate, wani nyaanna sépé sékudoké. Jawudaka déku sépé sékwe de wani nyaanna yé Sekaraia waaké de mawulé yak. Sekaraia wan déku yaapana yé. 60*Mawulé yadaka lé déku néwaa lé wak, “Aya, kaapuk. Déku yé Jon waaké naané yo.” 61Naate waléka de lérét wak, “Déknyényba béna kémna duwat wani yé kaapuk waadan.” 62Naate watakne de déku yaapa Sekaraiat waatak. Sekaraia wekna kudi bulmarék radéka de dérét taabat yate kéga waatak, “Samu yé waaké naané yo dérét?” 63Naate waatadaka dé taabat yate déké nyéga kwayédoké dé derét wak. Wadéka kwayédaka dé nyégaba kavik, “Déku yé Jon.” Waga kavidéka de akwi sanévéknwu wanévéknwuk. 64Yadaka déku kudi bari yéknwun yadéka dé Sekaraia tépa kudi bulék. Bulte dé Gotna yéba kevéréknék. 65Yadéka de wani gayéba ran du taakwa akwi de wupmét kapére yak. Yadaka de wani muké kudi bulkére yék, Judiana nébuba tékwa akwi gayéba. 66Yadaka wani kudi véknwukwa du taakwa de kutdéngék. Némaan Ban Got wani nyaanké dé apa kwayék. Waga kutdéngte sanévéknwu wanévéknwute de wak, “Kukba wani nyaan yaga pulak raké dé yo?”\n67Gotna Yaamabi dé wani nyaanna yaapa Sekaraiana mawuléba wulae ték. Tédéka dé Gotna kudi kéga wakwek:\n68Naané Isrelna du taakwa, naana Némaan Ban Gotna yéba kevérékgé naané yo.\n69Dé débu wak, naanat kutkalé yaran ban apa yate naanéké yaaduké.\n70-71*Déknyényba Got wadéka déku yéba kudi wakwen du de kéni kudi wakwek, “Naana maama naanéké kélik yakwa du wawo naanat viyaapérekgé mawulé yado Got naanat kéraaké dé yo deku taababa.”\n72*Déknyényba Got dé naana képmawaarat wak, “Wuné gunéké mawulé lékgé wuné yo.\n73-74*Wani adél kudi Got dé naana képmawaara Ebrayam déku kémét wawo dé wak.\n75Yate naané kéni képmaaba rate akwi nyaa déku kudi miték véknwute yéknwun mu male yaké naané yo.\n76*Wani kudi watakne dé Sekaraia déku nyaanét kéga wak:\n77Yate méné déku du taakwat wakweké méné yo, dé yadan kapéredi mu yatnyéputiye derét kérae déku taababa taknadéranké.\n78-79*Wupmalemu du taakwa kapéredi mu yate de gaankétéba de ro.\n80*Kukba wani nyaan Jon némaan yadéka déku mawulé miték dé ték. Dé du ramarék taaléba dé rak. Rate dé Isrelna du taakwat Gotna kudi wakwedéran tuléké dé raségék.


Matyu 11 ABTNT - Jisas Krais déku du taaba vétik sékét - Bible Search\nJon déku duwat wadéka de Jisaské yék\n1-2Jisas Krais déku du taaba vétik sékét maanba kayék vétiknét kudi wakwebutitakne wani gayé kulaknyénytakne dé wani képmaaba tékwa gayét yéte dé du taakwat Gotna kudi wakwek. Wakwete Gotna jébaa yadéka dé gu yaakutaknan du Jon raamény gaba rate dé yadén jébaaké kudi véknwuk. Véknwute déku duwat wadéka de Jisaské yék. 3*Ye de Jisasnyét wak, “Déknyényba Gotna nyégaba de kudi kavik, naanat kutkalé yaké kukba yaaran duké. Méné wani du méné, kapu nak duké raségéké naané yo? Wani muké kutdéngké dé Jon mawulé yo.” 4Naate wadaka dé derét wak, “Guné gwaamale ye guné végunén mu véknwugunén kudiké Jonét wakweké yo. 5*Méni kiyaan du taakwa védaka maan kapére yan du taakwa yéknwun ye de yeyé yeyo. Lepéro yan du taakwa yéknwun yadaka waan waagété yadéka kudi véknwumarék yan du taakwa de kudi véknwu. Wani du taakwat wunébu kutnébulék. Wuné wawurék kiyaan du taakwa de tépa nébéle raapme ro. Gwalmu yamarék du taakwat wuné Gotna kudi wakweyo. 6Du taakwa las de wunéké wo, ‘Got dérét débu wak, dé naanat kutkalé yaduké. Wan adél.’ Naate wate de wunéké miték sanévéknwu. Wunéké waga sanévéknwukwa du taakwa de yéknwun mawulé yate miték raké de yo. Waga Jonét wakweké guné yo.” Naate dé Jonna duwat wakwek.\n7Jisas waga wadéka Jonna du yédaka dé Jisas waba ran du taakwat Jonké kéga wakwek, “Guné du ramarék taalat ye yaga pulak dut véké guné yék? Apa yamarék yate wimut kutdéka ségénkwa séwaa pulak yakwa dut véké guné yék, kapu yaga pulak? Jon wan wani mu pulak kaapuk. Jon wan apa yakwa du. 8Yéknwun baapmu wut kusadan dut véké guné yék, kapu yaga pulak? Jon wani du pulak kaapuk radén. Yéknwun baapmu wut kusadan du de némaan banna gaba de ro. 9Gotna yéba kudi wakwekwa dut nak véké guné yék, kapu yaga pulak? Ao, Jon wan Gotna yéba kudi wakwekwa du. Dé némaan du dé ro. Gotna yéba kudi wakwen nak némaan duwat talakne dé némaan du dé ro. 10*Jonké kéni kudi Gotna nyégaba dé kwao:\nGot déku nyaanét dé wak, ‘Kén wuna kudi kure yékwa du.\nWuné wawuru dé taale yéte ména yaabu kutké dé yo.’\nNaané wani kudi véte naané kutdéngék. Jon wan Gotna kudi kure yéte taale yaakwa du. 11Waga kutdéngte gunat wuné wo. Gu yaakutaknan du Jonna jébaa kéni képmaaba déknyényba ran duna jébaat débu talaknak. Talaknadéka dé gunat kutkalé yawuréran jébaaké kaapuk miték kutdéngdén. Yadéka de Gotna kémba rate du taakwat kutkalé yawuréran jébaaké kutdéngkwa du taakwa akwi deku yéknwun mawulé déku yéknwun mawulat débu talaknak. Wuné gunat adél kudi wuné wakweyo.” 12*Naate watakne Jisas dé kéga kudi wakwek, “Jon yae dé du taakwat Gotna kudi wakwek. Batnyé wakwedén tulé bulaa wawo wupmalemu du taakwa Gotna kémét yaalébaanké, de apat kapére yo. 13Got némaan ban rate du taakwaké miték véké dé yo. Moses déknyényba wani muké dé kudi wakwek. Gotna yéba wakwen nak du wawo wani muké de kudi wakwek. Jon wawo wani muké dé kudi wakwek. 14*Guné deku kudi véknwugunéran wan yéknwun. Déknyényba ran du de kéga wak, ‘Ilaija kukba yaaké dé yo.’ Naate wadaka bulaa gunat wuné wakweyo. Wani kudi wate de Jonké de wakwek. Wakwedaka Jon débu yaak. 15Guné kutdéngké mawulé yate waan kwekére miték véknwuké guné yo.\n16“Bulaa rakwa du taakwa yaga pulak de? Gunat wakweké wunék. Bulaa rakwa du taakwa de ameba kutkwa baadi pulak de ro. De kutte de nak baadit wao. 17Waate de wo:\nNaané gwaaré waate kaang viyaanaka guné kaapuk kétigunén.\nNaané mawulé lékte géraanaka guné kaapuk géraagunén.\nGuné naané wale nakurak mawulé kaapuk yagunén.\nWaga waakwa baadi pulak, bulaa rakwa du taakwa waga de ro.\n18*“De Jon wale nakurak mawulé kaapuk yadan. De wuné wale nakurak mawulé kaapuk yadakwa. Jon yae kagunékwa kadému kamarék yate kagunékwa wain gu kaapuk kadén. Yadéka guné akwi déké kélik yate guné wo, ‘Kutakwa déku mawuléba wulae téléka dé waagété yo.’ 19*Naate wagunéka wuné Akwi Du Taakwana Nyaan yae kagunékwa kadému kate kagunékwa wain gu wuné ko. Kawuréka guné wunéké kélik yate guné wo, ‘Mé vé. Wani du wupmalemu kadému kate wupmalemu wain gu dé ko. Kate dé takis nyégélkwa du wale rate, kapéredi mu yakwa nak du taakwa wale rate dé de wale kudi bulu.’ Naate wagunéka wuné gunat wo. Got dé akwi muké kutdéngék. Déku jébaa wan yéknwun jébaa. Wan adél. Wani kudiké sanévéknwute guné Gotké yatékwa jébaaké miték sanévéknwuké guné yo.” Naate dé Jisas wani du taakwat wak.\nDu taakwa Jisaské kuk kwayédanké dé kudi wakwek\n20Jisas némaa gayéba las dé déknyényba vémarék yadan wupmalemu apa jébaa dé yak. Yadéka de waba ran du taakwa yadan kapéredi mu kulaknyénymarék ye Gotké kaapuk miték sanévéknwudan. 21Yadanké Jisas dé derét kéga wakwek, “Kape du taakwa, guné Korasinba rakwa du taakwa! Kape du taakwa, guné Betsaidaba rakwa du taakwa! Wuné guna gayéba rate wuné apa jébaa wuné yak. Yawuréka guné vék. Véte guné Gotké kaapuk miték sanévéknwugunén. Taiaba déknyényba ran du taakwa, Saidonba déknyényba ran du taakwa wawo, Gotké kutdéngmarék ye wani apa jébaa védo mukatik, déknyényba de yadan kapéredi muké kélik yate, wani kapéredi mu kulaknyénykatik de yak. Yadan kapéredi muké kélik yate, nak du taakwa deku mawuléké kutdéngdoké de jégwaa baapmu wut kusade bawuba rakatik de yak.\n22“Guné mé véknwu. Kukba Got apakélé kot véknwute némaan ban raran nyaa dé wadu de Taiaba déknyényba ran du taakwa, Saidonba déknyényba ran du taakwa wawo de kaagél kutké de yo. Guné, Korasinba rakwa du taakwa, Betsaidaba rakwa du taakwa wawo, guné wuna jébaa véte guné wunéké kuk tiyaak. Kuk tiyaagunéka wani nakurak kapéredi mu de yan akwi kapéredi mat débu talaknak. Wani nyaa Got wadu guné apakélé kaagél kutké guné yo.\n23*“Guné Kapaneamba rakwa du taakwa, guné saaki guné wo, ‘Naané Gotna gayét waaréké naané yo.’ Naate wagunéka gunat wuné wo. Got wadu guné kapéredi taalat dawuliké guné yo. Guné Gotna gayét waarémarék yaké guné yo. Wuné guna gayéba rate wuné apa jébaa wuné yak. Yawuréka guné vék. Véte guné Gotké kaapuk miték sanévéknwugunén. Déknyényba Sodomba ran du taakwa wupmalemu kapéredi mu ye wani apa jébaa védo mukatik de yadan kapéredi mu kulaknyénydo Got wani gayé yaalébaanmarék yakatik dé yak.\n24*“Guné mé véknwu. Kukba Got apakélé kot véknwute némaan ban raran nyaa dé wadu de Sodomba ran du taakwa kaagél kutké de yo. Guné Kapaneamba rakwa du taakwa, guné wuna jébaa wunéké wawo guné kuk tiyaak. Kuk tiyaagunéka wani nakurak kapéredi mu de yadan akwi kapéredi mat débu talaknak. Wani nyaa Got wadu guné apakélé kaagél kutké guné yo.” Naate dé Jisas wak.\nDe déké yaado deku mawulé miték téduké dé wakwek\n25*Wani kudi watakne Jisas kéga dé Gorét wak, “Wuna yaapa, méné nyét képmaaké némaan ban méné ro. Ména jébaaké las paakuménéka wupmale muké kutdéngkwa du ména jébaaké kaapuk miték kutdéngdan. Wupmale muké kutdéngmarék yakwa du taakwa, deku mawulé baadina mawulé tékwa pulak tédéka kwatkwa radaka derét ména jébaaké ménébu wakwatnyék. Waga yaménén wan yéknwun. 26Wuna yaapa, ména mawuléba sanévéknwute méné waga ménébu yak.”\n27*Wani kudi watakne dé derét kéga wakwek, “Wuna yaapa dé wunéké déku jébaa apa wawo débu tiyaak. Wuné déku nyaan rawuréka de du taakwa wunéké kaapuk miték kutdéngdan. Dé male dé wunéké kutdéngék. Du taakwa déké kaapuk miték kutdéngdan. Wuné male wuné déké kutdéngék. Déké wakwewurén du taakwa wawo de déké kutdéngék.\n28“Guné guna mawuléba sanévéknwu wanévéknwute miték raké apa jébaa yakwa du taakwa, guné wunéké yaagunéran wuné wawuru guna mawulé miték téké dé yo. Yaap rakwa du taakwana mawulé miték tékwa pulak tédu guné miték raké guné yo. 29Wuné jébaa yawurékwa pulak guné jébaa yaké guné yo. Guné wuna jébaaba yaalagunu wuné wani jébaaké gunat yakwatnyéké wuné yo. Yakwatnyéwuru naané nakurak mawulé yate wani jébaa yaké naané yo. Wuné wuna yéba kevérékmarék yate guna mawulat kutkalé yawuru guna mawulé miték téké dé yo. 30*Kwayéwurékwa jébaa wan mawulé yagunéran jébaa. Wup yagunéran jébaa kaapuk. Guné wani jébaa yaké apa yaké guné yo. Guné wuna jébaa yagunéran guna mawulé miték téké dé yo. Tédu guné miték raké guné yo.” Naate dé Jisas wak.


Act 19 | `ABTWOSERA | STEP | Apolos Korinmba yaréndéka Pol saawe ye némbu tékwa taalé taakatake ye Efesusmba saambakndén. Ye saambake Jisaské yékunmba vékulakakwa du ras véndén.\nPol kundi kwayéndén Efesusmba\n1Apolos Korinmba yaréndéka Pol saawe ye némbu tékwa taalé taakatake ye Efesusmba saambakndén. Ye saambake Jisaské yékunmba vékulakakwa du ras véndén. 2Vétake det anga waatakundén, “Guné baasnyé ye Jisaské yékunmba vékulaka-ngunénga Gotna Yaamambi guna mawulémba dé wulaak kapuk?” Wunga waatakundéka anga wandarén, “Yamba yé wa. Gotna Yaamambi wan kamu musé dé? Wani muséké yamba vékunangwe wa.” Naandarén. 3Wunga wandaka Pol det anga waatakundén, “Kamu muséké vékulakate daré Gotna yémba gunat baptais kwayék?” Wunga waatakundéka anga wandarén, “Jonna kundiké vékulakate wa Gotna yémba nanat baptais tiyaandarén.” Naandarén.\n4Wani kundi wandaka Pol anga wandén, “Talimba Jon wa wandén, du dakwa deku kapére mawulé yaasékandarénngé. Deku kapére mawulé yaasékandaka wa Gotna yémba det baptais kwayéndén. Jon kundi ras waak du dakwat wandén, de déku kukmba yaaké yakwa duké yékunmba vékulakandarénngé. Wani du wan Jisas wa.” Naandén. 5Wunga wandéka vékutake Néman Du Jisaské yékunmba vékulakate déku yémba baptais kéraandarén. 6Kéraandaka Pol deku maakamba taamba taakandén. Taakandéka Gotna Yaamambi deku mawulémba wa wulaae randén. 7Wulaae randéka Gotna kundi kwayéte wa vékukapuk yandakwa kundimba wandarén. Wani du wan tambavétik maanmba kaayék vétik (12) pulak wa.\n8Baapmu kupuk yaréte Pol késépéri apu Judasé kundi bulndakwa gaamba wulaae det kundi kwayéndén, Got néma du rate deké véké yandékwanngé. Kwayéte deké wup yakapuk yate Gotna kundi vékundarénngé wa dele kundi bulndén. 9Bulndéka deku mawulé apamama yandéka ras de déku kundi vékumuké kalik yandarén. Kalik yate Néman Du Jisaské yamba yékunmba vékulakandakwe wa. Yate wamba tékwa du dakwat kapérandi kundi wandarén, Néman Duna jémbaaké. Wandaka Pol de yaasékatake Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa kure sékét yéndarén. Ye akwi nyaa Tiranusna gaamba du dakwale kundi bulndén. 10Kaa vétik wa wunga yandén. Yate Néman Duké kundi kwayéndéka Juda du dakwa, nak gaayé du dakwa waak, Esia provinsmba tékwa akwi du dakwa wa vékundarén.\nSevana nyambalé kutakwa yaange yéndarénngé wa mawulé yandarén\n11Got mayé apa kwayéndéka Pol késpulak nakpulak kulé apanjémba yandéka de baat yakwa du dakwa yékun yandarén. 12Du ras de Polna sépémba létékndén laplap ras kéraae kure ye baat yakwa du dakwana sépémba taakandaka wa yékun yandarén. Déku sépémba kwaan makal laplap ras de kutakwa kosowe kure yatékwa du dakwana sépémba waak taakandaka kutakwa de yaasékatake wa yaange yéndarén.\n13Juda dunyansé ras yeyé yaayatéte wandaka de du dakwana mawulémba tékwa kutakwa yaange yéndarén. Sevana nyambalésé taambak kaayék vétik (7) wani jémbaa wa yandarén. Deku aapa Seva dé Gotna gaamba jémbaa yakwa Juda dunyanna néma du wa. Sevana nyambalésé anga wandarén, “Nané Néman Du Jisasna yémba wananu, wa kutakwa bari yaange yékandakwa.” Naandarén. Naate kutakwa kosowe kure yatékwa duna gaamba wulaandarén. Wulaae du nak paapu yate kutakwat anga wandén, “Jisasna yémba a wawutékwa. Pol Jisaské wa kundi kwayéndékwa. Wuné wani du Jisasna yémba némaanmba a wawutékwa, yaange yényénénngé.” Naandén. 15Wunga wandéka wani kutakwa det anga walén, “Jisaské a vékusékwutékwa. Polké waak a vékusékwutékwa. Gunéké yamba vékusékwutékwe wa. Guné kandé?” 16Wunga watake dé wani kutakwa kosowe kure yatékwa du apa tapa yate det némaanmba viyaandén. Viyaate deku sépé yaavan kutte deku laplap gérikte lékundén. Wunga yandéka de wani gaa yaasékatake baka yaange yéndarén. 17Yaange yéndaka Efesusmba tékwa akwi Juda du dakwa, nak gaayé du dakwa waak wani muséké vékundarén. Vékutake vatvat naate Néman Du Jisasna yé kavérékte anga wandarén, “Yéki. Jisas néma du wa randékwa. Yi wan wanana wa. Bulaa a vékusék-nangwa.” Naandarén.\n18Jisaské yékunmba vékulakakwa némaamba du dakwa wa du dakwana ménimba téte talimba yandarén kapéremuséké kalik yate anga wandarén, “Kapére yapaté wa yananén. Nakapuk wunga katik yaké nané.” Naandarén. 19Kus paavé tuwan némaamba du dakwa wa kus paavéké viyaatakandarén nyéngaa kure yaandarén. Kure yaae nakurakmba taakandarén. Taakatake akwi du dakwana ménimba téte wa wani nyéngaa waarkate yaamba tundarén. Wani nyéngaa yéwaat kéraamuké we, wa yéwaa akwi 50,000 pulak wa. 20Némaamba du dakwa wani muséké vékute wa kundi vékundarén Néman Du Jisaské. Vékutake de waak Jisasna jémbaamba yaalandarén.\nEfesusmba tékwa du dakwa Polét rakarka yate wa némaanmba waandarén\n21Kukmba Gotna Yaamambi Polét wandéka anga wandén, “Masedonia provinsmba, Akaia provinsmba waak yeyé yaayatéké a mawulé yawutékwa. Yeyé yaayate Jerusalemét yékawutékwa. Kukmba Romét yékawutékwa.” Naandén. 22Naatake dale yeyé yaayatékwa du Timoti ambét Erastusét wandén, Masedonia provinsét taale yémbérénngé. Wandéka yémbéréka Pol wayéka Esia provinsmba yarépékandén.\n23Wani sapak du ras Néman Duna jémbaaké kalik yate jaawuwe némaanmba waandarén Efesusmba. 24Du nak yaréndén. Déku yé Demitrius wa. Dé silva matumba wa jémbaa yandén. Wani jémbaa yate dé wani matumba makal nyaap pulak yandén, Artemisét waatakundakwa néma gaa pulak. Efesusmba tékwa du dakwa anga wandarén, “Artemis wan nana gotmeri wa.” Demitrius wani jémbaa yate némaamba yéwaa wa kéraandén. Dale jémbaa yakwa dunyan waak wa némaamba yéwaa kéraandarén.\n25Du ras waak wani jémbaa pulak wa yandarén. Demitrius wandéka wani jémbaa yakwa apu akwi yaae jaawuwe téndarén. Jaawuwe téndaka det anga wandén, “Guno, ma véku. Ani jémbaa yate némaamba yéwaa a kéraanangwa. Wa vékusékngunéngwa. 26Wani gandéndu Pol papukundi wandéka némaamba du dakwa déku kundi vékundaka wa véngunéngwa. Wani muséké wa vékungunén. Pol anga wandékwa, ‘Du taan maayéra wan du dakwana Got yamba yé wa.’ Naandén. Naate Artemiské anga wandékwa, ‘Wan Got yamba yé wa. Lat waatakuké yambak.’ Naandén. Naandéka nana gaayé Efesusmba tékwa némaamba du dakwa déku kundi wa vékundakwa. Esia provinsmba tékwa némaamba du dakwa de waak déku kundi vékundakwa. Vékute anga wandakwa, ‘Yi wan wanana wa.’ 27Polna kundi vékute kalmu anga waké daré? ‘Nana jémbaa kapére jémbaa wa. Nana gotmeri Artemis wan Got yamba wa. Artemisét waatakunangwa néma gaa wan baka musé wa.’ Wunga watake kamu yaké daré? Bulaa Esiamba tékwa akwi du dakwa, akwi képmaamba tékwa du dakwa waak wa Artemisét waatakundakwa. Kukmba Polna kundi vékute lat katik waatakuké daré.” Naandén.\n28Demitrius wunga wandéka déku kundi vékute Polna kundiké rakarka yate némaanmba waate anga wandarén, “Artemis wan nané Efesusmba tékwa du dakwana gotmeri wa. Lat a waatakunangwa.” 29Wunga wandaka wani gaayémba tékwa akwi du dakwa waarapte de waak némaanmba waandarén. Waate Gaius ambét Aristarkusét kulkiye kure péte yéndarén, jaawundakwa taalat. Talimba wani Masedonia du vétik yaae Polale wa sékét yeyé yaayatémbérén. 30Wani du vétikét kulkiye kure yéndaka Pol du dakwana ménimba téte dele kundi bulké wa mawulé yandén. Yandéka Jisaské yékunmba vékulakakwa du dakwa dat anga wandarén, “Wani taalat yéké yambak.” Naandarén. Wunga wandaka yamba yéndékwe wa. 31Esia provinsna néma du ras Polké mawulé yate dé jaawundakwa taalat yékapuk yamuké wa kundi wasatindarén.\n32Némaamba du dakwa jaawundakwa taalémba téte wa némaanmba waandarén. Deku mawulé yékéyaak yandéka késpulak nakpulak kundi sépélak aapélak waandarén. Waate némaamba du dakwa yamba vékusékndakwe. Wa kamu muséké daré yaae jaawuk? 33Yandaka Judasé watakandaka deku du nak déku yé Aleksander du dakwana ménimba ye téndén. Téndéka du dakwa ras dat véte anga wandarén, “Wani du wandéka wa yaae amba jaawunanén.” Naandarén. Naandaka Aleksander taambat yandén yakélak téndarénngé. Yate det ani kundi anga waké mawulé yandén, “Kapérandi yapaté yamba yanangwe wa.” Wani kundi wakwate yandéka némaanmba waandaka yamba wandékwe wa. 34Aleksander dé Juda du wa. Wani du dakwa dat véséktake wa kalik yate de akwi ani kundi male némaanmba waate anga wandarén, “Artemis wan nané Efesus du dakwana gotmeri wa. Léku yé kavéréknangwa.” Naate wunga waapéka-téndarén.\n35Kukmba wani gaayéna néma du nak téte du dakwat anga wandén, “Guno, Efesus du dakwa, wuna kundi ma vékungunu. Yakélak ma téngunu. Nané Efesus du dakwa gotmeri Artemisét waatakunangwa néma gaaké séngite kaavérénangwa. Nyétmba gaaye vaakérén matuké waak a séngite kaavérénangwa. Wani akwi muséké akwi du dakwa wa vékusékndakwa. 36Yi wan wanana wa. Wuna kundi yéku kundi wa. Papukundi yamba yé wa. Akwi du dakwa wunga wa vékusékndakwa. Guné wuna kundi vékwe yakélak ma téngunu. Yéku mawulé ma vékungunék. Yate kapérandi yapaté yaké yambak.\n37“Wani du vétikét wa kure yaangunén ani taalat. Bét waatakunangwa gaamba musé ras yamba sél ye kure yémbérékwe wa. Papukundi yamba wambérékwe wa, nana gotmeriké. 38Demitrius déku jémbaa yakwa duwale rakarka yate du nakngé kundi waké mawulé yamunaae, wa de néma duké yénga yéndaru. Kot vékuké yanangwa nyaa de ma yéndaru. Ye wani kundi bulkandakwa. 39Wani muséké kalik yate nak kundiké mawulé yamunaae, wa ani gaayéna akwi du kundi bulmuké jaawuké yandakwa sapak ma yaangunu. Yaae kundi ma bulngunu.\n40“Kalmu néma dunyansé bulaa yananén muséké vékute nanat rakarka yaké daré? Yate anga waké daré? ‘Wan kapérandi yapaté wa yangunén. Kamuké guné jaawuwe némaanmba waatépékak?’ Naaké daré. Wunga wandaru kamu kundi kaataké nané? Kundi kaataké yapatikanangwa. Baka jaawuwe waatépékananén. Yaak. Kundi a wasékéyakwutékwa. 41Bulaa ani taalé yaasékatake yakélak ma yéngunu.” Naandén, gaayéna néma du. Wunga wandéka wa yéndarén.


2Pe 2 | `ABTMAPRIK | STEP | Déknyényba yénaa kudi wakwen du de Isrelna du taakwat wak, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wate yénaa de yak. Yénaa kudi wakwekwa du gunat wawo waké de yo, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wakwa du kés pulak nak pulak yénaa kudi kwekére kwekére wakwete nak du taakwana mawulat yaalébaanké de yo. De yénaa kudi wakwete kapéredi mu yate kéni kapéredi mu wawo yaké de yo. De naana Némaan Ban Jisas Kraiské kuk kwayéké de yo. Dé derét Setenna taababa kéraadénké miték sanévéknwumarék yate déké kuk kwayéké de yo. De waga yado Got wani kapéredi mu derét bari yakataké dé yo.\na2:1-10Ju 1:4-8, 17-18\nc2:3Ro 2:24, 16:18\ne2:5 Jen 6:13,18, Yi 11:7\nf2:6-8 Jen 19:12-13, 24\ng2:91 Ko 10:13\ni2:15 Nam 22:12-34\nj2:19Jo 8:34, Ro 6:16-17\nk2:20-21Mt 12:43-45, 26:24, Yi 6:4-6\nl2:22 Pro 26:11\n1 a , b Déknyényba yénaa kudi wakwen du de Isrelna du taakwat wak, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wate yénaa de yak. Yénaa kudi wakwekwa du gunat wawo waké de yo, “Naané Gotna yéba naané adél kudi wakweyo.” Naate wakwa du kés pulak nak pulak yénaa kudi kwekére kwekére wakwete nak du taakwana mawulat yaalébaanké de yo. De yénaa kudi wakwete kapéredi mu yate kéni kapéredi mu wawo yaké de yo. De naana Némaan Ban Jisas Kraiské kuk kwayéké de yo. Dé derét Setenna taababa kéraadénké miték sanévéknwumarék yate déké kuk kwayéké de yo. De waga yado Got wani kapéredi mu derét bari yakataké dé yo. 2De kés pulak nak pulak kapéredi mu yado nak du taakwa derét véte, kapéredi mu yadakwa pulak, de wawo wani kapéredi mu yaké de yo. Yado nak du taakwa derét véte de Gotké yénakwa yaabuké wasélékgé de yo. 3 c Wani yénaa kudi wakwekwa duna mawulé guna gwalmuké géndu de gunat yénaa kudi wakweké de yo, guné yéwaa deké bakna kwayégunuké. Déknyényba Got dé wak, dé apakélé kot véknwukwa némaan ban rate yadaran kapéredi mu derét yakatadu de yalakdoké. Watakne derét dé vu. Véte yadan kapéredi mu bari yakataké dé yo.\n4 d Déknyényba Gotna kudi kure giyaakwa du las kapéredi mu yadaka Got derét kaapuk wadén, “Dékumuk. Guné mawulé yagunéran kapéredi mu yaké guné yo.” Waga wamarék yate dé wadéka de yaa yaansaakukwa taalat yék. Ye de waba ro. Wani taaléba gaankété male dé tu. Wani taaléba nyaa kaapuk vékwa. De wani taaléba rate raamény gaba ra pulak rate, Got apakélé kot véknwute némaan ban raran tuléké de raségu. 5 e Déknyényba Noa ran tulé du taakwa kapéredi mu yadaka Got kaapuk wadén, “Dékumuk. Guné mawulé yagunéran kapéredi mu yaké guné yo.” Waga wamarék yate dé wadéka lé apakélé kwayé kwaléka de yalaknék. De Gotna kudi véknwute yéknwun mu male yadoké derét wakwen ban Noa, déku taakwa, déku nyaangu kupuk, déku méyaas kupuk, wani du taakwa male de miték rak. Kaapuk yalakdan.\n6 f Déknyényba nak tulé Sodomba ran du taakwa, Gomoraba ran du taakwa wawo wupmalemu kapéredi mu de yak. Lot kapmu wan yéknwun mu yakwa du dé rak. Wani gayé vétiba ran du taakwa wupmalemu kapéredi mu yadaka Lot véte wani muké kélik yadéka déku mawulé kapéredi dé yak. Akwi nyaa wani yéknwun mu yakwa du wani kapéredi mu yakwa du taakwa wale rate, yadan kapéredi mu véte, yadan kapéredi muké kudi las véknwute dé yadan kapéredi muké kélik yak. Dé Gotna kudi véknwudéka de Gotna kudi véknwumarék yadaka dé yadan kapéredi muké kélik yak. Kélik yadéka dé déku mawulé génte dé kapéredi yak. Yadéka de kapéredi mu yadaka Got wani gayét yaalébaanké nae taale Lorét kutkalé yate dé dérét kure yék, nak taalat. Kure yéte wadéka dé yaa wani apakélé gayé yaane butiknék. Got waga yatakne kapéredi mu yakwa du taakwat kapéredi mu yakatadéranké dé naanat wakwatnyu.\n9 g Naana Némaan Ban Got Lorét waga kutkalé yadéka naané kutdéngék. Kapéredi mu naané déku du taakwaké yaadu dé naanat kutkalé yaké dé kutdéngék. Kutdéngte naanat kutkalé yate apa tiyaaké dé yo, kapéredi mawulé naana mawuléba téte naanat yaalébaanmuké. Waga kutdéngnaka Got yadan kapéredi mu yakatadéka naané kéga wawo naané kutdéngék. Déku kudi véknwumarék yakwa du taakwat yadan kapéredi mu yakataké dé kutdéngék. Kutdéngte derét yakatate kukba dé apakélé kot véknwute némaan ban raran tulé dé derét yadan kapéredi mu yakatabutiké dé yo. 10Yadakwa kapéredi mu kéga yakwa duwat némaanba yakataké dé yo. Deku kapéredi mawulé véknwute nak taakwa wale kapéredi mu yakwa du, Gotna kudiké kuk kwayékwa du, wani duwat yadakwa kapéredi mu némaanba yakataké dé yo.\nWani yénaa kudi wakwekwa du dusék yate deku yéba male kevérékte Gotna kudi kure giyaakwa duké kapéredi kudi wakwete derét de waséléknu. 11 h Gotna kudi kure giyaakwa du de derét kapéredi kudi kaapuk kaatadakwa. De apat kapére yadaka deku apa dé yénaa kudi wakwekwa duna apat débu talaknak. Talaknadéka de Gotna kudi kure giyaakwa du derét kapéredi kudi kaapuk kaatadakwa. De Némaan Ban Gotna méniba téte de rékaréka yate derét kaapuk waatidakwa. De derét kaapuk wasélékdakwa. 12Wani yénaa kudi wakwekwa du wan yébaalé pulak. Yébaalé mawulé yadakwa pulak yate, miték sanévéknwumarék yate yaadéba dawuliye kiyaadakwa pulak, wani yénaa kudi wakwekwa du miték kutdéngmarék yadakwa muké kapéredi kudi wakwete wasélékte de yalakgé de yo.\n13Got derét yadan kapéredi mu yakataké dé yo, de nak du taakwana mawulat kapéredi mu yasaakudakwa bege. De deku mawuléba sanévéknwute wupmalemu kadému wupmalemu waagété gu kate kapéredi mu las wawo yaké de mawulé yo. Yate de gaan male wani kapéredi mu kaapuk yadakwa. Nyaa wawo de wani kapéredi mu yo. De guné wale rate guna jébaa de yaalébaanu. Gélé mu yéknwun baapmu wutba kwaate wani baapmu wut sérétédéka baapmu wut kapéredi yakwa pulak, de guné wale rate guna jébaa yaalébaandaka dé guna jébaa kapéredi yo. De guné wale kadému kate de gunat yénaa takno. Taknate dusék de yo, yénaa yadan muké. 14De kapéredi mawulé véknwute apuba apuba taakwat véte de wale kapéredi mu yaké de mawulé yo. De apuba apuba nak duna taakwa wale kwaaké de mawulé yo. Taakwa las deku mawuléba apa yamarék yadaka de wani du taakwat yénaa yate de tébéru. Deku mawulé nak duna gwalmuké dé génsaaku. Waga yakwa duké Got débu wak, de yalakdoké. 15 i Wani du Gotké yénakwa yaabu debu kulaknyényék. Kulaknyénytakne de kapéredi yaabuba yu. Yéte de Biona nyaa Belam yadén pulak de yo. Belam nak apu nak apu Gotna yéba dé kudi wakwek. Déku mawulé yéwaaké dé génék. Géndéka yéwaa kéraaké nae dé nak nyaa kapéredi mu nak yaké yék. 16Yédéka Got wadéka Belamna donki kéni képmaaba rakwa duna kudi bulte dé dérét waatik. Waatidéka dé wani kapéredi mu kaapuk yadén.\n19 j Wani yénaa yakwa du de yénaa yate kéga wo, “Guné Got yagunén yéknwun mké sanévéknwumarék yate, gunat Setenna taababa bakna kéraadénké sanévéknwute, guné mawulé yagunékwa akwi mu yaké guné yo. Yéknwun mu kapéredi mu wawo yaké mawulé yagunéran wani akwi mu yaké guné yo. Got gunat waatimarék yaké dé yo wani muké.” Naate wate yénaa de yo. De Setenna taababa rate de kapéredi mu male yo. Du taakwana mawuléba tékwa mu dé wani du taakwana mawuléké apa yo. Yadéka kapéredi mawulé deku mawuléba tédéka de kapéredi mu male yo. Yéknwun mu yaké de yapatiyu. 20 k Du taakwa naanat Setenna taababa kéraakwa naana Némaan Ban Jisas Kraiské kutdéngte, kéni képmaana kapéredi muké kuk kwayédo, kapéredi mu deku mawuléba tépa tédu, de kapéredi mu tépa yadaran, deku mawulé kapéredi male yaké dé yo. Kukba yadaran kapéredi mawulé taale yadan kapéredi mawulat talaknaké dé yo. Talaknadu de miték ramarék yaké de yo. Sépélak male raké de yo. Raamény gaba rakwa duké téségékwa du deké apa yadakwa pulak, wani kapéredi mawulé deké apa yadu, de sépélak male raké de yo.\n21Mé véknwu. De Jisas Kraisna jébaaké kutdéngmarék yado mukatik wan kapéredi mu. De Jisas Kraisna jébaaké kutdéngte kukba Got wakwedén kudiké kuk kwayédaran wan némaa kapéredi mu. 22 l Waga yadakwaké sanévéknwute wakwenakwa kudi vétiké kutdéngké naané yo. Kéga naané wo, “Waasa gwiyaatakne de tépa gwaamale yu, gwiyaadan mu tépa kaké.” Nak kudi kéga, “Baalé guba yaakwe de kapéredi taalat de tépa gwaamale yu, kaatba yaakuké.” Waga wate naané aja kudi wakweyo, kapéredi muké kuk kwayétakne kapéredi mu tépa yakwa du taakwaké. De kapéredi mu tépa yate sépélak male raké de yo.


Mar 6 | `WOS | STEP | Jisas wun getéfa yatakataka dé déka motéfaré yi. Yindéka di déka du di dé wali yi.\n1 Jisas wun getéfa yatakataka dé déka motéfaré yi. Yindéka di déka du di dé wali yi. 2 Ye xaakwa baka hwa nukwa dé Godna hundi buléndaka geré wulayi. Wulaaye dé Godna hundika du takwaré dé wa. Wandéka di séfélak du takwa xéka waréngéna di wa, “Owa. Wun du yimbu dé wun hundi héra? Yimbu dé wun xékélelaki héra? Dé hanja xéhafi yamben séfélak hambuk jémba dé ya. 3 Dé ge tokwa du dé. Maria lé déka ayiwa lé. Jems, Joses, Judas, Saimon di déka bandingu di. Déka nyangengu atéfék ambu di re, nani wali. Dika nani xékélaki. Dé néma du yingafwe. Dé baka du dé. Yingi maki dé wun hundi wa?” Wungi we di hélék ya déka. 4 Hélék yandaka dé Jisas wa, “Profet nak déka motéfambu reta hundi wandét déka hém, déka gembu rekwa du takwa akwi, déka motéfambu rekwa du takwa akwi, di déka hundi xékénjoka hélék di ya. Nawulak getéfana du takwa déka hundi xéka di déka xi harékétandi.” 5 Wungi wandéka di Jisaska jémba sarékéhafi yandaka dé hanja xéhafi yandan hambuk jémba yahambandé wun getéfambu. Ané jémba male dé ya. Baré hiyaakwa nawula du takwaré déka tamba takandéka di yikafre ya. 6 Wun getéfambu rekwa du takwa déka hundi xékéhafi yandaka dé Jisas saré waréké xéké. Hukémbu dé séfélak getéfaré ye dé Godna hundi du takwaré wa saafa yi.\nMat 10:1, 9-14; Luk 9:1, 3-5\n7 Jisas déka du tamba atéfék man yéték wandéka yandaka dé dika hambuk hwe, di wandat duna mawulimbu téndé haraki hamwinya yaange yindate. Hwetaka dé diré wa, “Du yéték yéték wungi sa guni yi. 8 Hénoo, wur, yéwa hura yikénguni. Séto bangi male mé guni hura yi. 9 Su mé sanda. Nukwa wur natafa male guni naki. Yéték yingafwe. 10 Guni ye getéfa nak xaakwa ge nakré wulaaye wun gembu male guni re. Wun gembu re hukémbu nak getéfaré yitanguni. 11 Guni nak getéfaré wulayingut wun getéfambu rekwa du takwa guna hundi xékéhafi ye, gunika hu hwendat, guni wun getéfa yatakataka yita guna manmbu tékwa harki létékétaka sa guni yi. Guni wungi yangut di xe watandi, ‘Nani dika hu hweta nani Godna hundika nani hu hwe. Hukémbu God hurumben haraki saraki joo naniré hasa hwetandé.’ Wungi watandi.” 12 Wungi wandéka di déka du yi. Ye di du takwaré wa, “Hurungun haraki saraki sémbut mé guni yataka.” 13 Wungi wataka di duna mawulimbu téndé haraki hamwinyaré wandaka di yaange yi. Baré hiyaakwa du takwa Godka jémba sarékéndate di deka séfimbu di wel taka. Takandaka di yikafre ya. Wungi di Jisasna du huru na hara na yi.\nGuré husandakwa du Jon dé hiya\n14 Jisasna du wungi yandaka néma du Herot dé hundi xéké. Métaka we? Atéfék getéfambu Jisaska wata di hundi bulé. Du takwa nawulak di wa, “Guré husandakwa du Jon hiyae wambula dé ramé. Raama néma hambuk hérae dé wun hambukmbu jémba ya.” 15 Wungi wandaka di nawulak wa, “Wu hanja rendé du elaija dé.” Wungi wandaka di nawulak wa, “Wu profet dé, hanja rendé du maki dé.” 16 We wandaka dé Herot wun jooka xéka dé wa, “Hanja wuni wawuka di Jonéna humbu xatéké. Xatékéndaka hiyae némbuli dé wambula wundé raméndé.”\n17 Hanja Herot dé déka nyama Filipna takwaré héra. Wule takwana xi herodias. Hérandéka dé Jon wa, “Ména nyamana takwaré haraki méni héra. God wun jooka dé haraki hundi wa.” We wandéka dé Herot Jonéna hundika hélék ye wandéka di déka du ye di Jonré huluke yoombu giya di déré séndé geré hura yi. 19 Yindaka séndé gembu hwandéka lé herodias haraki mawuli xéka lé Jonré xiyanjoka lé mawuli ya. Mawuli ye lé déré xiyanjoka lé hurufatiké. 20 Métaka we? Herot wungi xiyanjoka hélék dé ye. Herot dé xékélaki. Jon dé Godna hundi xékéta yikafre sémbut hurukwa du dé. Wungi xékélakita dé Herot roo dé Jonré xiyahambandé. Déré yikafre dé huru. Hura dé nak nak nukwa Jon wali hundi bula dé déka hundika mawuli ye dé saré waréké xéké. 21 Hukémbu lé herodias Jonré xiya yambuka hwaké. Herot wandéka déka du di némafwi hénoo humbwi, déka ayiwa déré héralén nukwa yandéka. Humbwindan hénoo sandate wandéka di déka jémba yakwa duna néma du, xi warekwa duna néma du, Galilimbu rekwa duna néma du, wungi di yi. 22 Ye rendaka herodiasna nyan gwande lé hétihiya. Hétihiyaléka Herot wali hénoo sata rendé du xe di atéfék némafwi mawuli ya. Ye dé Herot wule takwaré wakwexéké, “Métaka nyéni mawuli ye? Mawuli yanyéka joo hwetawuni.” 23 Wataka dé wambula wa, “Nawulak jooka akwi mawuli yanyét hwetawuni. Wuna héfa, wuna ge, wuna joo nyéndékmbu mune hwetawuni. Wungi maki hurunjoka wuni we. Wuni mwi hundimbu wuni we.” Herot wungi dé wa. 24 Dé wungi wandéka lé wule takwa gwande lé léka ayiwaré wakwexéké, “Méta jooka wawut wunika hwekéndé?” Wungi wakwexékéléka lé léka ayiwa wa, “Guré husandakwa du Jonéna humbuka watanyéni. Wataka héranyét dé hiyandét mawuli yatawuni.” 25 Wungi waléka lé bari hari néma du rendanré yi. Ye lé wa, “Némbuli guré husandakwa du Jonéna humbu mé xatéka andémbu take méni wuniré hwetaméni.” 26 Wungi waléka dé Herot saréfa nae dé léré mwi hundi wandéka di dé wali reta hénoo sandé du di akwi xéké. Saréfa nae dé nak maki hundi wanjoka hélék ye dé wa yawundu. 27 Yawundu nae wandéka dé déka du nak ye séndé geré wulaaye dé Jonéna humbu xatéké. 28 Xatéka dé humbu andémbu take dé wule takwaka hura yi. Hura ye dé wule takwaka hwendéka lé léka ayiwaka hwe. 29 Wungi yandaka Jonéna du xékétaka ye di Jonéna fusa hérae hura ye di rémé.\nMat 14-13-21; Luk 9:10-17; Jon 6:5-13\n30 Jisasna du di wambula ya déka. Yae di dé wali reta di yandan atéfék jémbaka, wandan atéfék hundika akwi di déré safé. 31 Saféndaka di séfélak du takwa yitaka yataka. Yitaka yatakandaka Jisas déka du wali resétota hénoo sahambandi. Wungi yandaka dé diré wa, “Nani hafu du takwa rehafi hafwaré ye resétotame.” 32 Wungi wataka di gunjambé hérae hura di du takwa rehafi hafwaré yi. 33 Di yindaka séfélak du takwa xe di déka hundi xéké. Xéka di atéfék getéfana du takwa bari fétékéré ye di tale xaku. 34 Xakundaka dé Jisas gunjambémbu yae tukweseke tufwambu te dé séfélak du takwaré xé. Xe déka mawulimbu dé wa, “Sipsip balika hatikwa du rehafi yandét di sipsip bali jémba yamba tékéndi. Wunde du takwa di wun sipsip bali maki di.” Wungi we dé dika saréfa na. Saréfa nae dé diré séfélak hundi wa. 35 Wandéka gérambu yandéka déka du yae di déré wa, “Ané du rehafi hafwa dé. Nukwa a nanditandé. 36 Méni mé wamét ande du takwa atéfék getéfaré ye di deka hénoo hérae sanda.” 37 Wungi wandaka dé Jisas diré wa, “Yingafwe. Guni dika hénoo hwetanguni.” Wungi wandéka di wa, “Nani dika bret héranjoka séfélak yéwa hwetame (200 nukwana yéwa dé). Nani ye wun du takwaka atéfék hénoo nawulak hérae dika hwembete méni mawuli ya, o yingi maki dé?” 38 Wungi wandaka dé wa, “Bret hatika dé re? Sa guni ye xé.” Wungi wandéka di hwaka xé. Xétaka wambula yae di wa, “Yalefu bret natamba xéri hamwi yéték wungi dé re.” Wungi di wa, Jisaska. 39 Wandaka dé atéfék du takwaré wa, “Guni sé naande guni wumbu wara takumbu re.” 40 Wungi wandéka di nawulak némafwi hémémbu, nawulak yalefu hémémbu wungi di wumbu wumbu re. 41 Rendaka dé wun yalefu bret natamba wali xéri hamwi yéték wungi hérae dé nyirré yasawara xéta dé Godka diména nae dé hwe. Wungi wataka bret fukae dé déka duka hwe, du takwaka mune hwendate. Hwetaka dé wun xéri hamwi yéték akwi dé hwe, mune hwendate. 42 Hwendéka mune hwendaka di atéfék du takwa jémba hura sa. 43 Sandaka nawulak bret wali nawulak xéri hamwi wali rendéka di Jisasna du wasara tamba yéti manmbu yéték di lakwa sukweké. 44 Séfélak (5,000) du di wun bret sa. Séfélak takwa, séfélak nyangwal akwi wumbu di reta sa.\nJisas dé gu tokumbu yi\nMat 14:22-32; Jon 6:15-21\n45 Jisasna du wungi yandaka dé diré wa, “Guni gunjambémbu wara guni tale yitanguni, tukweseke angé sakuré, Betsaidaré.” Wungi wandéka déka du yindaka dé dé wali téndé du takwaré wa, di deka getéfaré yindate. 46 Wandéka yindaka dé God wali hundi bulénjoka dé némburé waré. 47 Gan hunyindéka déka du gunjambémbu re tukweseke nyéndékmbu rendaka Jisas hafu dé re némbumbu. 48 Re dé xé mur yandéka gunjambé yawiwalekéndéka di déka du gunjambémbu yinjoka hambuk jémba yandaka. Xétaka ye télakénjoka hurundéka dé gu tokumbu dika yi. Ye dé diré tenangérénjoka nae dé yi. 49 Ye gu tokumbu yindéka xe di wa, “Wu wali du nak wana.” Wungi wataka di atéfék déré xe némafwimbu roota di wanji. 50 Wanjindaka dé bari wa, “Guni rookénguni! Ané wuni wuni yae. Yikafre mawuli mé ya.” 51 Wungi wataka dé gunjambémbu waré. Wara dé di wali rendéka mur yahambandé. Yahafi yandéka waréngénéta di wa, “Owa. Wu yingi maki du dé?” Wungi wata di saré waréké xéké. 52 Nalikambu Jisas wunde du takwaka bret hwendénka di sarékéhambandi. Wun jooka yike yata waréngénéta di wungi wa.\nGenesaretmbu Jisas dé du takwaré huréhaléké\n53 Jisas déka du wali di tukweseke angé sakuré gunjambémbu yae di Genesaretna héfambu xaku. Xaakwa di gunjambé hari di mimbu lékitaka. 54 Lékitaka yindaka di du takwa Jisasré xé. 55 Xétaka di atéfék getéfaré fétékéré ye di baré hiyaakwa du takwa nyangwalré hérae di jambémbu yate hura ya. Yate hura di Jisas téndén hafwaré yi. 56 Jisas yindén atéfék getéfaré, di baré hiyaakwa du takwa nyangwal, séfimali haraki yandé du takwa nyangwalré yate hari. Yate hura ye di hérangwanda téndan hafwambu taka. Takataka di déré wa, “Méni yawundu namét di ména nukwa wurna wambumbu male séngétakétandi.” Wungi wandaka di déka nukwa wurmbu séngétaka di yikafre ya.


Aposel 17 ABTWNT - Pol ambét Sailas képmaamba ye - Bible Search\nTesalonaikasé Pol ambét Sailaské kalik yandarén\n1Pol ambét Sailas képmaamba ye Amfipolismba saambakndarén. Amfipolis taakatake Apoloniat yémbérén. Apolonia taakatake Tesalonaikamba saambakmbérén. 2Wani gaayémba Judasé kundi bulndakwa gaa nak kwaan. Pol wani gaamba wulaandén, akwi gaayémba yatéte kundi bulndakwa gaamba wulaandén pulak. Yaap yaré nyaa kupuk wani gaamba wulaae Judasale wa bulndén. Bulte det anga wandén, “Talimba Gotna nyéngaamba kundi wa viyaatakandarén, Got wan du Kraiské. 3Kukmba wani kundi anga wa sékérékén. Wani du yaae néma kaangél kure wa kiyaandén. Kiyaandéka Got wandéka wa taamale waarapndén. Bulaa gunat a wawutékwa. Wani du wan dé Jisas wa. Jisas wan dé Got wan du Krais wa.” Naandén. Wunga watake kundi ras waak dele bulndén, Got wan du Jisas Kraiské. Bulndéka vékundarén. 4Vékute de ras anga wandarén, “Yi wan wanana wa.” Naandarén. Wunga watake Pol ambét Sailasale Jisasna jémbaa yandarén. Gorét waatakukwa Grik du dakwa némaamba, wani gaayémba yarékwa néma taakwa némaamba, de waak wa bérale sékét Jisasna jémbaa yandarén.\n5Juda du ras Jisaské yékunmba vékulakakapuk yate véndarén némaamba du dakwa Polna kundi vékundaka. Véte wa kalik yandarén. Kalik yate jémbaa yakapuk yate gaayémba baka yatékwa kapérandi gandéndu rasét wandarén. Wandaka némaamba dunyansé rasét waak waandaka de akwi yeyé yaayate, Pol ambét Sailasét kulkiye kure yémuké wa waandarén. Waandaka wani gaayémba tékwa dunyansé deku kundi vékute, Pol ambét Sailasét rakarka yate ye, Jesonna gaamba yanyawe ye téte bérké waakndarén. Waakte Pol ambét Sailasét kulkiye kundi bulndakwa taalat kure yéké wa mawulé yandarén. 6Yate bérké waakpatiye Jeson Jisaské yékunmba vékulakakwa dunyansé rasét waak kulkiye det kure yéndarén, wani gaayéna néma duké. Kure ye némaanmba waate anga wandarén, “Du vétik kapérandi kundi kwayémbérékwa, akwi gaayémba. Kwayémbéréka du dakwa bérku kundi vékute wa kapéremusé yandakwa. Bulaa wani du vétik nana gaayét a yaambérén. 7Yaae wani du vétik Jesonna gaamba wa kwaambérékwa. Wani du akwi Romna néma duna apakundi yamba vékundakwe wa. Yate anga wandakwa, ‘Nak du déku yé Jisas wan nana Néman Du wa.’ Naandakwa.”\n8Wunga wandaka wamba tékwa du dakwa rakarka yate wa némaanmba waandarén. 9Waandaka néma du rakarka yate Jeson dale tékwa duwat waak anga wandarén, “Sépélak wa yangunén. Nanat yéwaa ras ma tiyaangunék. Tiyaatake guné yékunmba yénga yéngunu, guna gaat. Ye bérét ma wangunék, yémbérénngé. Wangunu yémbéru guna yéwaa gunat kwayékanangwa.” Naandarén. Wunga wandaka yéwaa kwayétake baka yékunmba yéndarén.\nPol ambét Sailas jémbaa yambérén Beriamba\n10Gaan yandéka de Jisaské yékunmba vékulakakwa du wandaka, Pol ambét Sailas Tesalonaika taakatake yémbérén Beriat. Ye saambake Judasé kundi bulndakwa gaat wulaambérén. 11Beriamba tékwa Juda du dakwa yéku mawulé vékundarén. Deku yéku yapaté Tesalonaikamba tékwa du dakwana yéku yapatat wa taalékéran. De Polna kundi vékute néma mawulé wa yandarén. Yate anga wandarén, “Polna kundi yéku kundi dé kapuk kapére dé?” Wunga vékulakate akwi nyaa Gotna nyéngaamba kurkale véte vékulaka vékulaka naandarén. 12Wunga yate némaamba du dakwa Jisaské yékunmba vékulakandarén. Grik néma du dakwa némaamba de waak Jisaské yékunmba vékulakandarén.\n13Tesalonaikamba tékwa Judasé vékundarén Pol Gotna kundi Beriamba wandéka. Vékute kalik yate wa yéndarén Beriat. Ye saambake du dakwa Pol ambét Sailasét rakarka yandarénngé watake kundi kutakwete wandarén. Wandaka wa némaamba du dakwa deku kundi vékute Pol ambét Sailasét rakarka yandarén. 14Yandaka Jisaské yékunmba vékulakakwa dunyan bari wandaka Pol du rasale sékét wunga yéndarén, solwara aarkat. Yéndaka Sailas ambét Timoti Beriamba yarémbérén. 15Polale sékét yékwa apu waak Atensét wa yéndarén. Ye Pol det anga wandén, “Sailas ambét Timotit ma wangunék, anga bari yaae wunale yarémbérénngé.” Naandén. Wunga watake wamba téndéka dé yaasékatake waambule yéndarén Beriat.\nPol kundi kwayéndén Atensmba\n16Pol Sailas ambét Timotiké wa kaavéréndén Atensmba. Kaavéréte véndén némaamba papungot wani gaayémba tékéséndaka. Vétake de wani papungorét waatakumuké kalik yandén. 17Kalik yate wani muséké kundi bulndén, Judasé kundi bulndakwa gaamba. Dale nakurak kundi bulkwa dunyansé, Gorét waatakukwa nak gaayé du, wunga dele wa kundi bulndén. Akwi nyaa du dakwa jaawundakwa taalémba waak wa wani muséké kundi bulndén, wamba tékwa duwale. 18Epikurianna kundiké vékusékngwa du ras, Stoikna kundiké vékusékngwa du ras de waak Polale kundi bulndarén. Ras anga wandarén, “Ani waangété du baka kundi wa bulndékwa. Yénga waké dé?” Ras anga wandarén, “Nak gaayéna néma duké dé wo kapuk?” Naandarén. Pol Jisaské kundi kwayéndéka wunga wandarén. Takamba Pol anga wandén, “Jisas kiyaae wa taamale waarapndén.” Naandén. Wunga wandéka de déku kundi vékusék-ngapuk yate wa wani kundi wandarén.\n19Watake Polét anga wandarén, “Nanale sékét ma waarékwak, Areopagus némbat. Wamba nana néma du kundi bulmuké jaawuwe randakwa.” Naandaka dele yéndén. Ye saambakndéka dat anga wandarén, “Kulé kundi wa waménéngwa. Bulaa wani kundi vékuké mawulé yanangwa. Talimba wani kundi yamba vékunangwe wa. 20Ma waménu nané vékute wani kundi vékusék-nganangwa.” Naandarén. 21Akwi nyaa wani gaayé du, nak gaayémba yaae wani gaayémba tékwa duwale, sékét wunga jaawuwe kundi bulndarén. Kulé kundi vékute néma kundi bulte apapu wunga randarén.\n22Wani gaayéna néma dunyansé jaawuwe randarén, Areopagus némbumba. Randaka Pol deku ménimba téte anga wandén: “Atensmba tékwa dunyansé, guné késpulak nakpulak musat waatakungunénga wa véwutén. 23Guna gaayémba yeyé yaayate wa véwutén det waatakungunéngwa taalé. Ve véwutén kwaami kwayéngunéngwa matu jaambé nak. Wani matu jaambémba wa anga viyaatakangunén, ‘Amba Gorét a waatakunangwa. Déké yamba vékuséknangwe wa.’ Wunga viyaatakangunénga wa véwutén. Guné déké vékusékngapuk yate dat waatakungunéngwa. Bulaa déké a gunat wawutékwa.\n24“Got dé nyét képmaa akwi musé wa yandén. Yandén akwi muséké dé Néman Du wa randékwa. Néman Du rate du kaan gaamba yamba yaréndékwe wa. 25Dé déku kapmang wa Néman Du randékwa, akwi muséké. Du jémbaa yate wani musé ras dat kwayéké wa yapatikandakwa. Wan déku musé wa. Dé akwi musé wa kwayéndékwa, akwi du dakwat. Dé wandéka nané akwi du dakwa yarénangwa. Dé wakapuk yamunaandu wa katik yaréké nané. 26Talimba du nak yandén. Ye wandéka wani duna gwaal waaranga maandéka bakamu némaamba yate akwi du dakwa wa yaalandarén. Yaale késpulak nakpulak kundi bulte ye akwi gaayémba wa yaténdarén. Taale dé téké yandakwa képmaaké, kwaaréké waak wa wandén. Wandéka kukmba de wani kwaaré wani képmaamba wa yaténdarén. 27Anga wandén, ‘Akwi du dakwa wuna kundi vékukandakwa. Wunga wa mawulé yawutékwa. Kalmu wunéké waake waake wuna kundi yékunmba vékuké daré?’ Wunga vékulakate deku képmaa, kwaaréké waak wa wunga wandén. Nané yarénangwanmba wa randékwa. Dé apakmba yamba randékwe wa.\n28“Talimba guna du ras déké anga wandarén:\nDé wandéka nané yeyé yaayatéte apamama yate a yaténangwa.\nWunga wandaka guna du ras wa déké anga viyaatakandarén:\nNané waak déku nyambalé a ténangwa.\nWunga viyaatakandarén.” Naandén Pol, wani némbumba rakwa dunyansat.\n29Watake nakapuk anga wandén: “Ma véku. Deku kundi yéku kundi wa. Nané Gotna nyambalé a ténangwa. Du ras néma jémbaa yate wa késpulak nakpulak matumba maayéra taandarén. Got wan taandarén musé pulak yamba yé wa. Nané déku nyambalé téte wa wunga katik vékulakaké nané. 30Talimba du dakwa Gorké yamba vékusékndakwe wa. Yate déku kundi yamba vékundakwe wa. Yate kapére mawulé vékundaka Got yandarén kapéremusé det yamba waambule yakatandékwe wa. Bulaa dé akwi gaayémba tékwa akwi du dakwat anga wandékwa, ‘Guna kapére mawulé ma yaasékangunék.’ Naandékwa. 31Dé nyaa nakngé wa wandén. Wani nyaa dé wandu déku du nak néma kot vékukwa néma du rate akwi gaayémba tékwa du dakwa yan muséké kundi wakandékwa. Wani kundi waké yakwa du Got wa wakandéngndén. Wani du talimba kiyaandén. Kiyaandéka Got wandéka wa taamale waarapndén. Taamale waarapndéka a vénanén. Véte anga vékuséknangwa. Wani du yéku yapaté male yate Gotna kundi wakandékwa wani nyaa.” Naandén Pol.\n32Pol wunga wandéka de du ras du kiyaae taamale waarapndén kundi vékute déku kundiké wasélékte waangindarén. Waangindaka du ras anga wandarén, “Wani kundi nakapuk vékuké mawulé yanangwa.” Naandarén. 33Wunga wandaka Pol de yaasékatake yéndén. 34Du dakwa ras déku kundi vékute wa Jisaské yékunmba vékulakandarén. Areopagus némbumba kundi bulkwa néma du nak, déku yé Dionisius, taakwa nak léku yé Damaris, du dakwa ras waak wunga wa de Jisaské yékunmba vékulakandarén.


Joh 10 | `WOS | STEP | Jisas dé wa, “Mwi hundi wuni guniré we. Du nak sipsip bali tékwa hafwaré wulayinjoka mawuli ye, yambuka hélék ye, séndémbu wuréféka wulayindét, wun du sélé héraata jondu nyéngélékwa du dé.\nJisas dé sipsip balika hatikwa yikafre du dé\n1 Jisas dé wa, “Mwi hundi wuni guniré we. Du nak sipsip bali tékwa hafwaré wulayinjoka mawuli ye, yambuka hélék ye, séndémbu wuréféka wulayindét, wun du sélé héraata jondu nyéngélékwa du dé. 2 Yambumbu wulayikwa du dé sipsip balika hatikwa du dé. 3 Wun du wulayinjoka yandéka dé yambumbu tékwa du dé yambu nafwi. Nafwindéka wulayindéka di sipsip bali déka hundi xéké. Déka sipsip balina ximbu dé wa. Wataka tale yindéka di déka hundi xékéta di déka hukémbu yi. 4 Yindaka dé tale yindéka déka sipsip bali déka hundika xékélakita di déka hukémbu yi. 5 Di nak duna hukémbu yamba yikéndi. Di déka hundika xékélakihafi ye déka roo yaange yitandi.” 6 Jisas wun sataku hundi wandéka di wun hundina mo hundika xékélakihambandi.\n7 Xékélakihafi yandaka dé Jisas wambula wa, “Mwi hundi wuni guniré we. Wuni sipsip bali wulayindaka yambu wuni. 8 Du nawulak tale yandaka wuni deka hukémbu ya. Tale yandé du di sélé héraata jondu nyéngélékwa du di. Di yandaka sipsip bali deka hundi xékéhambandi. 9 Wuni hafu wuni yambu wuni. Du takwa wunimbu wulayindat God diré yikafre hurutandé. Di wulayita yikafre hénoo hérae satandi. 10 Sélé héraakwa du sélé héraata sipsip baliré xiyaata sipsip baliré haraki hurunjoka dé ya. Wuni diré yikafre huruta huli mawuli hwenjoka wuni ya. Hwewut huli mawuli dimbu sukwekéndét, di mawuli yata wungi re wungi re jémba retandi.\n11 “Wuni hafu wuni sipsip balika hatikwa yikafre du wuni. Sipsip balika hatikwa yikafre du dé déka sipsip baliré yikafre hurunjoka hurundét déka mama déré xiyandat dé hiyatandé. 12 Yéwaka jémba yakwa du dé sipsip balika hatikwa du yingafwe. Dé sipsip balina yafa yingafwe. Wungi rendéka haraki wasa yandat, dé sipsip bali yatakataka yaange yitandé. Yaange yindét haraki wasa sipsip baliré tinjoka nambwandat, di sipsip bali yaange yitandi. 13 Wun du yéwaka male jémba yata dé sipsip balika saréfa nahafi ye yaange yitandé.\n14 “Wuni hafu wuni sipsip balika hatikwa yikafre du wuni. Wuna yafa wunika xékélakindéka wuni déka xékélakiwuka maki wuni wuna sipsip balika xékélakiwuka di wunika xékélaki. Wuna sipsip baliré yikafre hurunjoka huruwut, di wuna mama wuniré xiyandat hiyatawuni. 16 Wuna sipsip bali nawulak akwi di té, nak séndémbu. Wuni diré akwi hura yatawuni. Hurewut di wuna hundi xékétandi. Hurewut di tale téndé sipsip bali wali sékéré téndat bu natafa male du hati dé.\n17 “Wuni diré yikafre hurunjoka hiyae wuni wambula ramétawuni. Wungi yatewukaka wuna yafa dé wunika némafwimbu mawuli ya. 18 Wuni hélék yawut di wuniré yamba xiyakéndi. Wuni hafu yawundu nawut di wuniré xiyandat hiyatawuni. Wu wuna jémba dé. Wuni hambuk ye yawundu nawut wuniré xiyandat hiyae hambuk hérae wambula ramétawuni. Wun jémba yawute wuna yafa dé wuniré wa.” Wungi dé wa.\n19 Wungi wandéka di Judana néma du wun hundi xékétaka watémbéra di hafu hafu re. 20 Reta di séfélak du wa, “Haraki hamwinya déka mawulimbu téndéka dé wangété ya. Guni déka hundi xékékénguni.”\n21 Di wungi wandaka di nawulak wa, “Yingafwe. Haraki hamwinya déka mawulimbu téndét wungina hundi yamba bulékéndé. Hanja dé wandéka dé dama hiyandé du jémba xé. Haraki hamwinya wandét dama hiyandé du wambula yamba xékéndé.” Wungi di wa.\nJudana néma du Jisaska hélék di ya\n22 Jerusalemémbu di némafwi hénoo sanjoka di ya. Wun hénoo sa nukwa di deka mandéka hanja tempel wambula tondanka di saréké. 23 Wun nukwa yifa yakwa nukwa dé. Wun nukwa tempelmbu dé Jisas yitaka yataka. Gena tafékambu dé yitaka yataka. Wun tafékaka di wa, Solomonéna taféka dé. 24 Wun tafékambu yitaka yatakandéka di Judana néma du yae hérangwanda téta di déré wa, “Méta nukwa méni naniré wamét nani ménika jémba xékélakitame? Méni God wasékendén du Krais xe naniré jémba mé wa.” Wungi di wa.\n25 Wandaka dé Jisas wa, “Wuni guniré wundé wawu. Wawuka guni jémba xékéhambanguni. Wuna yafa hambuk hwendéka wuni déka jémba ye. Guni yawuka jémbaré jémba xe wunika xékélakitanguni. 26 Guni wuna sipsip bali yingafwe. Guni wuna hundi xékéhafi guni. 27 Wuna sipsip bali wuna hundi di xéké. Xékéndaka wuni dika xékélakita tale yiwuka di wuna hukémbu yi. 28 Yindaka wuni dika huli mawuli hwe, wungi re wungi re jémba rendate. Di yamba hiyakéndi. Wuna tambambu rendat du nak diré yamba hérakéndé. 29 Wuna yafa dé diré wunika hwe. Déka hambuk atéfék duna hambukré dé sarékéngwandé. Déka hambuk wungi téndét nak du wuna sipsip baliré yamba hérakéndé, wuna yafana tambambu. 30 Ani wuna yafa wali natafa ani.”\n31 Dé wungi wandéka di Judana néma du motu wambula hérae di dé hiyandéte déré xiyanjoka di huru. 32 Hurundaka dé Jisas diré wa, “Wuni wuna yafana séfélak yikafre jémba yawuka guni xé. Guni méta jémbaka sarékéta guni wuniré motumbu xiyanjoka huru?”\n33 Dé wungi wandéka di néma du wa, “Nani yikafre jémbaka sarékéta nani méniré motumbu xiyanjoka huruhambame. Méni Godka haraki hundi wata méni haraki saraki hundi bulé. Méni du male du méni. Méni baka du reta méni hafuka ‘Wuni God wuni’ naméka nani méniré motumbu xiyanjoka huru.” Wungi di wa.\n34 Wandaka dé wa, “Yingi maki dé? Guna hambuk hundimbu angi di hayi: ‘Wuni angi wuni we, Guni god guni.’ 35 God déka hundi xékéndé duka dé angi wa, ‘Guni god guni.’ Wungi wandéka wun hundi déka nyingambu rendéka dé déka hundi yamba yatakakéndé. 36 God dika wungi wandéka, wuni wun hundi male wawuka métaka guni wunika haraki hundi we? Wuna yafa dé wuniré wa, du takwaré yikafre huruwute. Wuniré wandéka wuni ané héfaré gaya. Gaye wuni wa, ‘Wuni Godna nyan wuni.’ Wungi wawuka guni wa, ‘Méni wun hundi wata méni Godka haraki hundi méni we.’ Métaka guni wungi we? 37 Wuni wuna yafana jémba yahafi yawut, guni wuna hundi yamba xékékénguni. 38 Wuni déka jémba yawut, guni wuna hundi xékénjoka hélék yata yawuka jémbaka mé jémba saréké. Guni wungi sarékéta xékélakitanguni. Wuna yafa wunimbu téndéka wuni akwi wuna yafambu wuni té.” 39 Wungi wandéka di déré wambula hulukinjoka di huru. Hurundaka dé yindéka di déré hulukihambandi.\n40 Jisas wambula ye dé jordan xéri angé sakuré yi. Ye dé Jon diré guré husandandén hafwambu xaku. Xaakwa dé wun hafwambu re. 41 Rendéka di séfélak du takwa déka ya. Yae xétaka di hafu buléta di wa, “Jon hanja xéhafi yamben hambuk jémba huruhambandé. Huruhafi yata wun duka wata mwi hundi male dé wa.” 42 Wungi wataka di wumbu rekwa du takwa séfélak di déka jémba sarékéta di wa, “Jisas Godna nyan dé. Wu mwi hundi dé.”


2Th 2 | `WOS | STEP | Nana nyama bandi, mé xéké. Guniré wuni we. Nana Néma Du Jisas Krais yae wandét nani hérangwanda dé wali retembekaka sarékéta, guni yikafre mawuli yatanguni.\nHaraki saraki sémbut hurukwa du\n1 Nana nyama bandi, mé xéké. Guniré wuni we. Nana Néma Du Jisas Krais yae wandét nani hérangwanda dé wali retembekaka sarékéta, guni yikafre mawuli yatanguni. 2 Du nak angi dé wa, “Néma Du yatendéka nukwa wundé yandé.” Wungi wandéka guni wun hundi xékéngut, guna mawuli yike yatanguni. Métaka we guni wun hundi xéké? Nak hamwinyana hundi xékéta dé wungi wa, o nak du dé hafu sarékéta dé wun hundi wa? Wuni nyingambu wungi hayiwunka du nak dé wa, o yingi maki dé? 3 Wuni wun hundi hayihambawuni. Wu yéna dé ya. Déka hundi yamba xékékénguni. Ané hundi mé xéké. Tale séfélak du takwa Godka hu hwetendaka nukwa yatandé. Yandét, haraki saraki sémbut huruta haraki hafwaré yitekwa du nak xakutandé. Hukémbu Néma Du Jisas yatendéka nukwa yatandé. 4 Wun haraki saraki sémbut hurukwa du atéfék duna yikafre jémbaka hu hwetandé. Hu hweta dé atéfék mawuli yandaka godka haraki hundi watandé. Haraki hundi wata déka ximbu male harékétandé. Harékéta dé Godna tempelré wulaaye reta dé watandé, “Wuni hafu wuni God wuni.” Wungi watandé.\n5 Hanja wuni guni wali reta wuni wun jonduka hundi wa. Guni wawun hundika guni saréké, o yingafwe? 6 Némbuli guni wun haraki saraki sémbut hurukwa duna jémbaré tatafikwa jooka guni xékélaki. Dé wungi tatafita téndét, God wasékendén nukwambu male wun haraki saraki sémbut hurukwa du xakundét, di déré xétandi. 7 Wun duna haraki saraki sémbut némbuli akwi dé faakwa jémba ye. Jémba yandéka dé wun jémba tatafikwa du wun jémbaré wungi tatafita tétandé. God wasékendén nukwa dé wun tatafikwa du hérandét, dé wun jémbaré wambula yamba tatafikéndé. 8 Tatafihafi yandét haraki saraki sémbut hurukwa du xakundét du takwa déré xétandi. Hukémbu Néma Du Jisas nukwa hanyindéka maki hanyita yae déka yanambi yota, wun haraki saraki sémbut hurukwa duré xiyatandé, déka hundina yanambimbu. Xiyandét hiyandét wun duna jémba hényitandé.\n9 Hundi nawulak akwi watawuni, haraki saraki sémbut hurukwa duka. Tale Satan déka hambuk hwendét, wun haraki saraki sémbut hurukwa du yae némafwimbu hambuk yata, yéna yata, nak maki nak maki huli jondu akwi hanja xéhafi yandan hambuk jémba akwi yatandé. 10 Yata haraki saraki sémbut hurundét, di fakutekwa du takwa déka yénataka hundi xékétandi. Wunde du takwa Godna mwi hundika mawuli yahafi yandat, God diré Satanéna tambambu yamba hérakéndé, di dé wali jémba rendate. God diré hérahafi yandét, di fakutandi. God diré yikafre yamba hurukéndé. 11 Wunde du takwa déka hundika hu hwendanka God deka mawuliré haraki hurutandé, di yénataka hundi male xékéndate. Xékéta di watandi, “Wun hundi wu mwi hundi dé.” 12 Wungi wandat God wandét di déka mwi hundi xékéhafi yata haraki saraki sémbut hurunjoka mawuli yandé du takwa atéfék fakutandi.\nGod dé wa guniré Satanéna tambambu hérandét guni dé wali rengute\n13 Nana nyama bandi, Néma Du gunika dé némafwimbu mawuli ye. Hanja God guniré wasékendéka déka Hamwinya guniré yikafre hurundéka, guni déka mwi hundi guni jémba xéké, Néma Du Jisaska. Xékénguka God guniré Satanéna tambambu dé héra, guni dé wali rengute. Guniré wasékendénka sarékéta, nani atéfék nukwambu Godka diména natame. 14 Guni wungi rengute God guniré dé waséke, guniré wamben Kraisna yikafre hundika. Wungi rengut, hukémbu nana Néma Du Jisas Krais nukwa hanyikwa maki rendét, guni dé wali reta nukwa hanyikwa maki hanyitanguni. 15 Guniré wakwemben sémbutka mé huluke wakwemben sémbut male huru. Wamben hundi akwi, nyingambu hayimben hundika akwi sarékéta jémba tétanguni.\n16 Nana yafa God naniré yikafre huruta nanika dé némafwimbu mawuli ye. Mawuli yata naniré yikafre hundi wandéka, nana mawuli wungi té wungi té jémba téndéka, nani dé wali jémba retembekaka nani haxé. Nana yafa God nana Néma Du Jisas Krais wali wambét, guna mawuli hambuk ye jémba téndét, guni hambuk yata yikafre jémba yata, yikafre hundi male bulétanguni. Wungi nani Godré wa.


2Cor 1 | `WOS | STEP | God wuniré wasékendéka wuni Pol Krais Jisasna aposel wuni re. Nana bandi Timoti, wuni wali reta ani ané nyinga hayi gunika. Guni Korinmbu reta Kraisna hundi xékékwa du takwa, guni Akaiana hafwambu rekwa Godna du takwa atéfék, gunika akwi ani ané nyinga hayi.\n1 God wuniré wasékendéka wuni Pol Krais Jisasna aposel wuni re. Nana bandi Timoti, wuni wali reta ani ané nyinga hayi gunika. Guni Korinmbu reta Kraisna hundi xékékwa du takwa, guni Akaiana hafwambu rekwa Godna du takwa atéfék, gunika akwi ani ané nyinga hayi.\n2 Nana yafa God nana Néma Du Jisas Krais akwi guniré yikafre huruta, nakélak huru mawuli hwembét, guni jémba rengute ani Godré wakwexéké.\nPol Godna ximbu dé haréké\n3 Nani nana Néma Du Jisas Kraisna Yafa Godna ximbu harékétame. God dé du takwaka saréfa naakwa yafa dé. Dé du takwana mawuliré yikafre hurukwa God dé. 4 Xak nawulak du takwaka yandét ani diré yikafre hurumbete, dé ana mawuliré wungi yikafre huru. Xak anika yandéka dé aniré yikafre hurundéka maki, ani wungi diré yikafre hurunate, God ana mawuliré dé yikafre huru. 5 Hanja séfélak xak Kraiska yandén maki, némbuli séfélak xak di anika ya. Séfélak xak yandaka maki, ani Krais wali natafa mawuli héranaka God séfélak nukwambu dé ana mawuliré yikafre huru. 6 Du nawulak aniré haraki hurundaka ani hangéli héra gunika. Guniré yikafre hurunat, guni God wali jémba rengute, ani wun hangéli héra gunika. Hangéli héranaka God dé ana mawuliré yikafre huru. Guni akwi ani hangéli héranaka maki hangéli héraata, guni aniré xéta wendé nahafi yata Kraisna jémba yatakahafi yata jémba rengute, God dé ana mawuliré yikafre huru. Hurundét ani guna mawuliré yikafre hurutaani. 7 Ani xékélaki. Hangéli héranaka maki, guni akwi hangéli héra. Héranguka God ana mawuliré yikafre hurundéka maki, guna mawuliré akwi dé yikafre huru. Wungi xékélakita gunika sarékéta ana mawuli yikafre dé ya.\n8 Wuna nyama bandi, ani Esiana héfambu renaka anika yandan xakéka xékélakingute, ani mawuli ye. Némafwi xak yae dé aniré haraki hurunjoka huru. Hurundéka ani némafwi hangéli héranaka wun xak ana hambukré dé sarékéngwandé. Sarékéngwandéndéka ani ana mawulimbu angi wa, “Wafewana ani bari hiyataani?” 9 Wungi wata angi akwi ani wa, “Kot xékékwa néma du di wa, du nawulak bari hiyandate. Ani wunde du maki ani re. Bari hiyataani.” Wungi ani wa. Ani ana hambukéka sarékéhafi yata hiyandé du takwaré husaramékwa Godka male haxénate dé wun xak anika ya. 10 Yandéka ani hiyawata renaka dé God aniré hérae yikafre hurundéka ani jémba re. Renaka dé hukémbu akwi dé aniré hérae yikafre hurutandé. Aniré yikafre hurundénka ani God aniré wambula yikafre hurutendékaka haxéta jémba re. 11 Guni anika Godré wata guni akwi aniré yikafre huru. Séfélak du takwa God aniré yikafre hurundékaka sarékéta Godka diména naata déka ximbu harékéndate dé God guna hundi séfélak du takwana hundi xéka aniré yikafre hurutandé.\nPol diré yéna yahambandé\n12 Nani ané jooka xékélakita nani yikafre mawuli ye. God naniré yikafre hurundéka nani guni wali reta, nak hafwambu rekwa du takwa wali reta, nani yikafre sémbut huruta yikafre mawuli male yata, yéna yahafi yata nani jémba re. Nani nana mawuli sarékémbu nani wungi rehambame. God hwendén yikafre mawuli xékéta nani wungi huruta jémba re. Wungi xékélakimbeka nana mawuli yikafre dé ye. 13 Gunika hayimben hundiré guni xéta jémba xékélakingute nani hayi. Hundi nawulak fakuhambame. Hayimben hundiré xéta guni wun hundika jémba xékélakitanguni. Némbuli guni nana atéfék jémbaka akwi nanika akwi xékélakihambanguni. Nawulak male guni xékélaki. Nana Néma Du Jisas wambula yatendéka nukwa guni nanika jémba xékélakingute nani mawuli ye. Wun nukwa nani gunika yikafre mawuli male yatembeka maki, guni nanika yikafre mawuli male yatanguni.\n15 Guni nanika yikafre mawuli yangukaka xékélakita, wuni Masedoniaré yinjoka yita tale guniré xénjoka wuni wa. Guniré xétaka Masedoniaré ye yatakataka wambula yae guniré wambula xénjoka wuni wa. Wungi wata yambu yéték guniré xéta guniré yikafre hurunjoka wuni mawuli ya. Guniré wambula xéwut guni wuniré yikafre huruta wunika nawulak jondu hwengut wuni Judiana héfaré jémba yinjoka wuni wa.\n17 Yingi guni wa, guna mawulimbu? Wungi yanjoka wataka, wungi yahafi yata, wuni yénataka hundi wakwa du wuni re, o yingi maki dé? Wungi yanjoka wata wuni wuna mawuli sarékémbu male wuni wungi wa, o yingi maki dé? Deka mawuli sarékémbu hurukwa du di yéna yata di wa, “Xéxé.” Wungi wataka yahambandi. Di yéna yata di wa, “Yingafwe.” Wungi wataka di ya. 18 God wungi maki du yingafwe. Dé wandékangalambu male dé huru. Hurundéka maki nani angi wahambame, “Xéxé yingafwe.” Nani wambeka maki nani huru.\n19 Wuni, Sailas, Timoti, wungi nani Godna nyan Jisas Kraiska guniré hundi wa. Dé “yawundu” akwi “yingafwe” akwi wahafindé. Dé natafa hundi male wata dé gunika angi male we, “yawundu.” 20 Hanja séfélak nukwambu God dé nana mandékaré wa, “Guniré yikafre hurutawuni. Wu mwi hundi dé.” Wungi wandéka déka nyanmbu wun hundi atéfék mwi hundi dé ya. Wungi yandéka nani atéfék Kraisna ximbu Godka wata Godna ximbu harékéta nani wa, “Ména hundi mwi hundi dé.”\n21 Wun God dé nanika hambuk hwe. Hwendéka nani guni wali hambuk yata Kraiska jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nani na. Wun God dé naniré waséke, déka jémba yambete. 22 Wun God dé nani Kraisna hundi xékékwa du takwaré dé wa, nani déka du takwa reta yikafre sémbut male hurumbete. Dé déka Hamwinya nanika hwe, nani dé hukémbu akwi naniré yikafre hurutendékaka xékélakimbete.\nPol dika bari yihambandé\n23 God wuna mawuli xékélakita dé angi akwi xékélaki. Wawuka hundi wu mwi hundi male dé. Wungi xékélakita dé guniré watandé. Wuni rengukaka sarékéta, gunika némafwi xak hwenjoka hélék yata, wuni gunika wambula yahambawuni. 24 Nani guna mawuli sarékéka néma du renjoka hélék nani ye. Guni Krais Jisaska jémba sarékéta déka hundika “Mwi hundi dé” nanguka guna mawuli jémba dé té. Wungi téngukaka xékélakita, nani guna mawuliré yikafre hurumbet guni yikafre mawuli yata guna du takwa wali jémba rengute nani mawuli ye.


Jam 5 | `WOS | STEP | Némbuli guni xérénjuwi mama du takwaré watawuni. Gunika xakutendaka xakéngali sarékéngut, guna mawulimbu némafwi xak xakutandé. Xakundét guni géraata hambukmbu wanjitanguni.\nXérénjuwi mama du takwa\n1 Némbuli guni xérénjuwi mama du takwaré watawuni. Gunika xakutendaka xakéngali sarékéngut, guna mawulimbu némafwi xak xakutandé. Xakundét guni géraata hambukmbu wanjitanguni. 2 Guna jondu wundé blaréndé. Tétémbér guna nukwa wur sandaka séfélak mofo dé té. 3 Guni séfélak jondu yéwa akwi takanguka di haraki ya. Hukétéfi nukwa yandét, atéfék du takwa guna haraki yandé jondu yéwaré xéta xékélakitandi. Guni yikafre sémbut huruhambanguni. Wungi xékélakindat, God wandét, guna haraki yandé jondu yéwa guna séfiré ya yanétandé. Guni ande hukétéfi nukwambu méni wunde jondu taka. 4 Guni yéna yata guna jémba yakwa du hénoo sengun héfambu jémba yandaka guni dika yéwa hwehambanguni. Guni deka yéwa hura renguka di hambukmbu wanji. Wanjindaka nana Néma Du God atéfék néma duré sarékéngwanda reta dé deka hundi xéké. 5 Guni ané héfambu reta guni séfélak yikafre jondu yéwa akwi hunduwe guni mawuli sawuli ya. Du takwa séfélak hénoo balika hwendaka bali mwiwulé téta, diré xiyatendaka nukwaka yike di ye. Sarékéhafi yandaka maki, guni séfélak hénoo sataka séfélak jondu hura reta, guni God guniré hasa hwetendéka nukwaka yike guni ye. 6 Guni yikafre sémbut hurukwa du takwaré baka haraki hundi wata guni diré xiyanguka di hiya. Guni diré xiyanjoka hurundaka di guniré hasa xiyanjoka di huruhambandi.\nNani nana mawulimbu hambuk yata haxétame\n7 Wuna nyamangu bandingu, guniré wuni we. Xak nawulak gunika yandét, guni guna mawulimbu hambuk yata Néma Du Jisas Krais wambula yatendéka nukwaka haxéta jémba retanguni. Guni hénoo sekwa duka mé saréké. Yikafre mawuli yata dé wali giyatendékaka di haxé. Yikafre mawuli yata dé yikafre hénoo xaletendékaka di haxé. 8 Guni dé hurundéka maki yikafre mawuli yata guni Néma Du wambula yatendékaka haxétanguni. Dé wambula yatendéka nukwa walémba dé. Wunka sarékéta guna mawulimbu hambuk yata guni yatendékaka haxétanguni.\n9 Wuna nyamangu bandingu, guni nak nakéka haraki hundi wakénguni, hurungun jooka. Guni diré haraki hundi wangut, nana Néma Du Jisas Krais kot xékékwa néma du reta wangun hundika watandé. Dé némafwi kot xékékwa néma du reta wun jémba yanjoka bari wambula yatandé.\n10 Wuna nyamangu bandingu, guni Godna profetka mé saréké. Hanja Néma Duna ximbu hundi wandaka nawulak du di diré haraki huru. Haraki hurundaka di hangéli héraata deka mawulimbu hambuk yata Godka haxéta di jémba re. Guni dika sarékéta, hurundan maki hurutanguni. 11 Nani xékélaki. Xak wali reta yikafre mawuli yandé duka nani angi wa, “God dika dé yikafre mawuli ya.” Guni Jopna hundi wundé xékéngu. Hanja séfélak xak démbu xakundéka dé Jop déka mawulimbu hambuk yata Godka jémba sarékéta dé jémba re. Dé wungi rendéka God déka yikafre mawuli yata hukémbu God dé déka séfélak yikafre jondu hwe. God wungi hurundénka nani xékélaki. Nana Néma Du God dé déka du takwaka saréfa naata dé diré yikafre hurunjoka dé mawuli ye.\nNani deka ximbu yamba wakéme\n12 Wuna nyamangu bandingu, ané néma hundi mé xéké. Guni hundi wasékérékénjoka mawuli yata, nak du guna hundi mwi hundi yatendékaka xékélakindate, guni angi watanguni, “Wuna hundi mwi hundi dé.” Wungi male watanguni. Guni angi yamba wakénguni, “Godna getéfana ximbu wuni we.” Angi wakénguni, “Ané héfana ximbu wuni we.” Nak maki nak maki jonduna ximbu yamba wakénguni. Guni “Xéxé” naata guni “Xéxé” male watanguni. Guni “Yingafwe” naata guni “Yingafwe” male watanguni. Guni wungi wangut, God némafwi kot xékékwa néma du retendéka nukwa haraki hundi guniré yamba wakéndé.\nDi Godka jémba sarékéta déré wakwexékéndat, dé diré yikafre hurutandé\n13 Wafewana guna du nawulak xak wali di re? Di Godré watandi, dé diré yikafre hurundéte. Wafewana, guna du nawulak yikafre mawuli di ye? Di Godka gwar huta Godna ximbu harékétandi.\n14 Wafewana, guna du nawulak bar di hiyae? Di Jisas Kraisna hundi xékékwa du takwaka hatikwa néma duré watandi. Wandat, di yae nana Néma Duna ximbu wata di wun duna séfimbu wel blekéta Godré watandi, déré huréhalékéndéte. 15 Wunde néma du di God wun bar hiyaakwa duré yikafre hurutendékaka jémba sarékéndat, God wun bar hiyaakwa duré huréhalékétandé. Huréhalékéndét, dé wambula yikafre yatandé. Di wungi wandat, wun du haraki saraki sémbut hanja hura bar hiyandét, God wun haraki saraki sémbut yakwanyita wun duna haraki saraki mawuli huréhalékétandé.\n16 God wungi hurutendékaka sarékéta wuni guniré we. Guni hurungun haraki saraki sémbutka hélék yata wun sémbutka nak nakré watanguni. Wangut di Godré watandi, dé hurungun haraki saraki sémbut yakwanyita guniré huréhalékéndéte. Yikafre sémbut hurukwa du dé Godré wandét, God déka hundi xéka némafwi jémba yatandé.\n17 Guni Elaijaka mé saréké. Dé nani maki dé du male du dé. Dé Godré dé wa, wali giyahafi yandéte. Wandéka héki hwari hufuk bafu gwongofu nukwa male dé xé. Wali giyahambandé. 18 Giyahafi yandéka wali giyandéte dé wambula Godré wa. Wandéka némafwi wali giyandéka dé héfambu hénoo wambula xale.\nDi Godna hundi yatakandamboka diré yikafre hurutame\n19 Wuna nyamangu bandingu, mé xéké. Guna du nak God wandén mwi hundi yatakataka, nak yambumbu yindét, guni déka bari ye déré yikafre hurutanguni, dé Godna hundi wambula xékéta Godna yikafre yambumbu wambula yindéte. 20 Wungi hurungut, wun du haraki saraki mawuli yatakataka, Godna hundi wambula xékéta, Godna yikafre yambumbu wambula yita dé God wali jémba retandé, wungi re wungi re. Yamba fakukéndé. Hurundét God wun du hurundén séfélak haraki saraki sémbut yakwanyitandé. Guni wungi xékélakingute wuni mawuli ye.


Aposel 25 ABTNT - - Bible Search\n1Nyaa kupuk Pestas dé rak wani képmaaba. Re Sisaria kulaknyénytakne dé Jerusalemét yék. 2Ye saabadéka de nyédé duna némaan du Judana nak némaan du wale waga yae de dérét wak, “Méne mé véknwu. Wani du Pol yénaa kudi débu wakwek. 3*Méné naana kudi véknwutakne waménu dé kéni gayét yaaké dé yo. Waga naané mawulé yo.” Naate de wak, Pol yaabuba yaadu dérét viyaapérekgé nae. 4Wadaka dé Pestas wak, “Pol raamény gaba dé ro Sisariaba. Wuné bari gwaamale yéké wuné yo, wani gayét. 5Yéwuru ména némaan du wuné wale yaaké de yo. Yae saabado Pol kapéredi mu déknyényba yadéran de kudi wakweké de yo wani muké.”\n6Pestas waga watakne wupmalemu nyaa dé rak Jerusalemba. Re kukba dé gwaamale yék Sisariat wani Judana du wale. Ye saabe gaan kwae ganba raapme dé kot véknwukwa némaan ban dé rak, kudi buldakwa taaléba. Rate dé déku duwat wak, Polét kure yaadoké. 7*Wadéka Polét kure yaadaka de Jerusalemba yaan Judana du de Pol wale ték. Téte de Pestasnyét wak, “Kéni du wupmalemu kapéredi mu débu yak.” Naate wate Pol yan muké wakwedaka deku kudiké kaapuk kutdéngdén. Yate dé déku mawuléba wak, “Deku kudi adél kudi, kapu kaapuk?” 8Waga sanévéknwute wadéka dé Pol deku kudi kaatate dé wak, “Wuné wawo wuné Judana du. Wuné naana apa kudi wuné véknwu. Wuné Gotna kudi buldakwa némaa ga kaapuk yaalébaanwurén. Wuné Romna némaan banké kapéredi kudi kaapuk wakwewurén. Kapéredi mu kaapuk yawurén.” Naate dé wak.\n9*Wadéka dé Pestas kéga wak, “Dérét wuné Judana gayét kure yéwuréran de Judana du mawulé yate waké de yo, ‘Pestas wan yéknwun du.’ Waga wadoké wuné mawulé yo.” Waga wate dé Polét wak, “Sal ané Jerusalemét ye waba wuné ména kudi véknwuké wuné yo? Waga méné mawulé yo, kapu kélik méné yo?”\n17“Waga wawuréka de kénét yaak, Polké kudi las wakweké nae. Yaadaka wuné kudi bulnakwa taaléba némaan ban rate wuné bari wak, wani dut wunéké kure yaadoké. 18*Dérét kure yaadaka deku méniba tédéka de Judana némaan du déké kudi wakwek. Wakwedaka kéga wuné wuna mawuléba wak, ‘Kapéredi mu yadénké wakweké de yo.’ Waga wawuréka de kapéredi muké kaapuk las wakwedan. 19Deku apa kudiké de waaruk. Kiyaan duké wawo de waaruk. Déku yé Jisas. Wani duké Pol dé wak, ‘Débu nébéle raapmék.’ 20Naate wadéka kéga wuné wuna mawuléba wak, ‘Yaga pulak wuné wani muké miték kutdéngké wuné yo?’ Waga sanévéknwute wuné Polét wak, ‘Jerusalemét yétu. Ye waba ména kudi véknwuruké méné mawulé yo, kapu kaapuk?’ 21*Naate wawuréka dé Pol wak, ‘Aya. Romna némaan ban wuna kudi véknwuké dé yo. Waga wuné mawulé yo. Kéba rate raamény gaba raké wuné yo.’ Naate wadéka wawuréka dé raamény gaba wekna ro. Kukba wawuru dé Romna némaan banké yéké dé yo.” 22Naate Pestas wadéka dé Agéripa wak, “Wuné wawo wani duna kudi véknwuké wuné mawulé yo.” Naate wadéka dé wak, “Séré méné déku kudi véknwuké méné yo.” Naate dé wak.\n23*Wadéka gaan kwae ganba bét Agéripa bét Benaisi yéknwun baapmu wut kusadatakne miték kusowe bét yaak. Yae bét waariyakwa duna némaan du, wani gayéna némaan du wale, waga de kudi buldakwa gat wulaak, wupmalemu du taakwa téte védaka. Wulaadaka Pestas wadéka de Polét kure yaak. 24*Kure yaadaka dé Pestas wak, “Méné, Agéripa, méné némaan ban méné ro. Guné, kéba tékwa du taakwa akwi, guné mé véknwu. Guné kéni dut guné vu. Jerusalemba rakwa du taakwa, kéni képmaaba rakwa du taakwa, Judana du taakwa akwi de dérét waatik. Waatite las de wunéké yaak. Yae de wunat waak, ‘Wani du kiyaaduké naané mawulé yo. Dé ramarék yaké dé yo. Waménu de dérét viyaapérekgé de yo.’ 25Naate waadaka véknwutakne kéga wuné wak, ‘Wani du kaapuk kapéredi mu yadén. Samuké wuné wawuru de dérét viyaapérekgé de yo?’ Waga sanévéknwuréka dé wak, ‘Wuné Romna némaan banét kudi wakweké wunék. Dé wuna kudi véknwuké dé yo. Waga wuné mawulé yo.’ Naate wadéka wuné wak, ‘Wan yéknwun. Dé Romna némaan banké yéké dé yo.’ 26-27Naate watakne kéga wuné wuna mawuléba wak, ‘Du nak kapéredi mu yadéran némaan du nak kapéredi mu yadénké kudi kaviké dé yo nyégaba. Kavitakne wadu wani du nyéga kérae kure yéké dé yo, Romna némaan banké. Kapéredi mu yadéran bakna yémarék yaké dé yo Romna némaan banké.’ Waga wuné wak.


Rom 12 | ABTMAPRIK | STEP | Got naanéké mawulé lékte naanat bakna kutkalé yadénké, Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa ranakwaké sanévéknwute, wuné gunat wakweké wunék. Némaanba wakwemarék yate wuné gunat kwekére wakweké wunék. Wakwewuru guné, wuna némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, mé véknwu. Got wunéké némaa mawulé lékdéka wuné gunat wo, guné guna sépé guna mawulé wawo Gotké kwayégunuké. Du Gotké kwaami viyae tuwe kwayédan pulak, guné kulé mawulé kérae kulé rate yéknwun mu male yate guna sépé guna mawulé wawo Gotké kwayéké guné yo. Waga kwayéte guné Gotna yéba miték kevérékgé guné yo. Kevérékgunu Gotna mawulé gunéké yéknwun yaké dé yo.\nb12:2Ep 4:22-24, 5:17\nd12:4-51 Ko 12:12\ne12:6-81 Ko 12:7-10, 1 Pi 4:10-11\nf12:9-101 Pi 1:22\nh12:121 Te 5:16-18\ni12:14Mt 5:44, Lu 23:34\nj12:16Ro 14:19, Pl 2:2-3\nk12:171 Te 5:15\nl12:19 Diu 32:35, 2 Te 1:6-7\nm12:20 Pro 25:21-22\nNaané naana sépé naana mawulé wawo Gotké kwayéké naané yo\n1 a Got naanéké mawulé lékte naanat bakna kutkalé yadénké, Gotna méniba yéknwun mu yakwa du taakwa ranakwaké sanévéknwute, wuné gunat wakweké wunék. Némaanba wakwemarék yate wuné gunat kwekére wakweké wunék. Wakwewuru guné, wuna némaadugu wayéknaje nyangegu pulak rakwa du taakwa, mé véknwu. Got wunéké némaa mawulé lékdéka wuné gunat wo, guné guna sépé guna mawulé wawo Gotké kwayégunuké. Du Gotké kwaami viyae tuwe kwayédan pulak, guné kulé mawulé kérae kulé rate yéknwun mu male yate guna sépé guna mawulé wawo Gotké kwayéké guné yo. Waga kwayéte guné Gotna yéba miték kevérékgé guné yo. Kevérékgunu Gotna mawulé gunéké yéknwun yaké dé yo. 2 b Guné kéni képmaana kapéredi muké sanévéknwukwa du taakwa yakwa pulak yamarék yaké guné yo. Guné Gorét kulé mawulé gunébu kéraak. Kérae guné kéni képmaana kapéredi muké sanévéknwumarék yate nak mawulé yaké guné yo. Yate guné Got mawulé yadékwa muké sanévéknwuké guné yo. Sanévéknwute guné wani mu yate wani muké kutdéngké guné yo. Wani mu wan yéknwun mu male. Got wani muké dé yéknwun mawulé yo.\nGot tiyaan apa kérae miték yaké naané yo\n3 c Got wunéké mawulé lékte wunat bakna kutkalé yadék wuné déku jébaa yate wuné déku yéba gunat nak nak wakweyo. Guné nak nak guna yéba kevérékte guna mawuléba kéga wamarék yaké guné yo, “Wuné kapmu apa yate miték wuné ro.” Naate wamarék yate guné nak nak miték sanévéknwe guna mawuléba kéga waké guné yo, “Got wunat kutkalé yadéka wuné Gotké miték sanévéknwute déku kudiké ‘Adél’ naawuréka dé wunéké kéni apa tiyao. Tiyaadéka wuné déké jébaa yate miték ro.”\n4 d Kéni aja kudiké mé sanévéknwu. Duna sépékwaapaba wupmale mu dé tu. Maan, taaba, waan, méni, nak mu wawo, dé tu. Wani mu nakurak jébaa male kaapuk yadakwa. Kés pulak nak pulak jébaa de yo. 5 Wani kudiké sanévéknwute naanéké mé sanévéknwu. Naané Kraisna jébaaba yaalan du taakwa naané wupmalemu du taakwa naané ro. Rate naané duna maan, taaba, waan, méni pulak naané ro. Rate naané Kraisna kémba rate, de wale miték rate, Krais wale nakurak mawulé yate, naané nakurak duna sépékwaapa pulak naané ro. 6 e Got naanat nak nak bakna kutkalé yate kés apa nak apa débu tiyaak. Tiyaadénké, naané nak nak kés apa nak apa kérae kés jébaa nak jébaa yaké naané yo déké. Got gunéké las déku yéba déku kudi wakwegunéran apa kwayédénké, guné wani apa kéraan du taakwa déku yéba déku kudi wakweké guné yo. Déku akwi kudiké miték sanévéknwute waga wakweké guné yo. 7 Got gunéké las nak du taakwat kutkalé yagunéran apa kwayédénké, guné wani apa kéraan du taakwa guné derét kutkalé yaké guné yo. Got guné las nak du taakwat déku jébaaké yakwatnyégunéran apa gunéké kwayédénké, guné wani apa kéraan du taakwa guné derét déku jébaaké yakwatnyéké guné yo. 8 Got yéknwun kudi wakwete nak du taakwana mawulat kutkalé yagunéran apa gunéké las kwayédénké, guné wani apa kéraan du taakwa guné derét yéknwun kudi wakwete deku mawulat kutkalé yaké guné yo. Got wupmalemu gwalmu nak du taakwaké kwayégunéran apa gunéké ls kwayédénké, guné wani apa kéraan du taakwa kaatadaranké sanévéknwumarék yate deké bakna kwayéké guné yo. Got nak du taakwaké némaan du rate deké miték végunéran apa gunéké las kwayédénké, guné wani apa kéraan du taakwa miték rate deké miték véké guné yo. Got nak du taakwaké mawulé lékte derét kutkalé yagunéran apa gunéké las kwayédénké, guné wani apa kéraan du taakwa yéknwun mawulé yate deké mawulé lékte derét kutkalé yaké guné yo.\nGuné deké mawulat kapére yaké guné yo\n9 f Guné, mé véknwu. Guné yénaa yamarék yate nak du taakwaké mawulat kapére yaké guné yo. Guné kapéredi muké kuk kwayéte yéknwun mu male yaké guné yo. 10 Guné Krais Jisasna jébaaba yaale guné akwi nakurak kémba rate némaadugu wayéknaje nyangegu pulak guné ro. Rate guné wale Krais Jisasna jébaaba yaalan du taakwaké mawulat kapére yaké guné yo. Guné nak du taakwana yéba kevérékgé mawulé yaké guné yo. 11 g Gotna Yaamabi tiyaadén yéknwun mawulé kérae apat kapére yate naana Némaan Banna jébaa yasaakuké guné yo. Wulkiyaa yamarék yaké guné yo.\n12 h Got gunat kutkalé yaduké raségéte, guné yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké guné yo. Gunéké kapéredi mu yaadu guné apa ye miték téké guné yo. Guné Got wale apuba apuba kudi bulké guné yo. 13 Gotna du taakwa las gwalmuké yapatido guné deké mawulé lékte derét kutkalé yaké guné yo. Nak gena du taakwa gunéké yaado de guné wale radoké, guné derét waké guné yo.\n14 i Du las gunat yaalébaandaran, Got derét kutkalé yaduké, guné dérét waataké guné yo. Got derét yaalébaanduké, guné dérét waatamarék yaké guné yo. 15 Du taakwa las yéknwun mawulé yate dusék takwasék yado guné de wale yéknwun mawulé yate dusék takwasék yaké guné yo. Du taakwa las géraado guné de wale géraaké guné yo. 16 j Guné akwi nakurak mawulé yate miték raké guné yo. Guna yéba kevérékmarék yaké guné yo. Yate némaan du taakwaké male sanévéknwumarék yaké guné yo. Guné bakna du taakwaké wawo sanévéknwuké guné yo. Sanévéknwute bakna du taakwa wale rate de wale kudi bulké guné yo. Guné kéga wamarék yaké guné yo, “Naané male naané kutdéngék.” Naate wamarék yate nak du taakwaké sanévéknwuké guné yo.\n17 k Du nak gunat kapéredi mu yadu guné dérét kapéredi mu yakatamarék yaké guné yo. Guné yéknwun mu male yaké guné yo. Yagunu nak du taakwa véte, gunéké “Yéknwun mu yakwa du taakwa” naate, gunéké waga kutdéngké de yo. 18 Nak du taakwa wale waaru waariyamarék yaké guné yo. Guné akwi du taakwa wale nakurak mawulé yate miték male raké guné yo. Waga miték raké guné apat kapére yaké guné yo.\n19 l Mawulat kapére yawurékwa du taakwa, guné mé véknwu. Guné gunat yadan kapéredi mu yakatamarék yaké guné yo. Guné bakna ragunu Got derét rékaréka yate gunat yadan kapéredi mu derét yakataké dé yo. Yakatadéranké kéni kudi Gotna nyégaba dé kwao: Némaan Ban kéga dé wo, “Wuné kapmu de yadakwa kapéredi mu derét yakataké wuné yo. Wan wuna jébaa.”\n20 m Guné gunat yadan kapéredi mu yakatamarék yate kéga yaké guné yo: Guna maamat kaadé yadu guné deké kadému kwayéké guné yo. Derét gutak yadu guné deké gu kwayéké guné yo. Guné waga yagunu de nyékérit kapére yaké de yo, gunat kapéredi mu yadan bege. Wani kudi Gotna nyégaba dé kwao.\n21 Guné yéknwun mu male yaké guné yo. Kapéredi mu gunéké apa yamarék yaduké, guné yadan kapéredi mu derét yakatamarék yaké guné yo. Apat kapére yate yéknwun mu male yate guné apa yaké guné yo, kapéredi muké.