Yucepu Ogwoko Jo me Ode | Niye me Ada\nDUL ME APARABONGWEN\nEn Ogwokogi, Opitogi, Odiyo Cwinye\n1, 2. (a) Alokaloka ango ma Yucepu ki jo me ode onongo gukemme kwede? (b) Kwena marac ango ma Yucepu onongo myero otit bot dakone?\nYUCEPU otingo yec mukene oketo i nge kana. Go calle ma tye ka ngiyo piny ma pud ocido woko i Beterekem kun dongo but kana motmot. Tamme onongo tye anyim i twon wot mabor me cito i Ejipt! I rok mapat, leb mapat, cik me tekwaro mapat—jo me ode tika gibitwero kemme ki twon alokaloka madit kit meno?\n2 Pe obedo yot me tuco kwena marac man bot dakone me amara Maliam, ento Yucepu ocamo co ci otite. En otite lok i kom kwena ma malaika okelle ki bot Lubanga i lek ni: Kabaka, Kerode onongo mito neko latingi matidi-ni! Gin gutugo wot cutcut. (Kwan Matayo 2:13, 14.) Maliam obedo ki twon par madit. Anga ma twero bedo ki tam me neko latinne ma balle mo pe dok pe twero wano ngat mo-ni? Maliam ki Yucepu onongo pe gitwero niang. Ento gugeno Jehovah, pi meno guyubbe me wot.\n3. Tit kit ma Yucepu ki jo me ode gua kwede ki i Beterekem. (Nen bene cal.)\n3 Jo me Beterekem gunino bokbok kun pe gungeyo lok ma tye ka bino, ento Yucepu, Maliam, ki Yecu gulwi gucito woko ma piny col. Gucako wot kun gikemo tung piny, ma te polo dong ocako ware tung kunyango, Yucepu myero obed ni obedo ka penyo wiye i kom gin ma tye anyim. I yo ango ma lapa bao mamwa obitwero kemme ki twon min lweny i kom Catan nyo Kerode? Tika ebitwero pito jo me ode? Tika en bidiyo cwinye i tiyo tic matek ma Lubanga Jehovah oketo i wiye me gwoko ki dong pito latin ma kite dok pat-ti? Yucepu onongo okemme ki jami matego mada. Ka watye ka neno kit ma en ocobo kwede tic ma tye i wiye, wabineno bene kit ma wego i kare-ni kacel ki wan ducu omyero walub lanen me niye pa Yucepu.\nYucepu Ogwoko Jo me Ode\n4, 5. (a) Kwo pa Yucepu olokke matwal nining? (b) Lamaliaka ocuko cwiny Yucepu me tiyo tic ma kiketo i wiye nining?\n4 I dwe mogo manok angec ki i bomagi me Najaret, Yucepu onongo ni kwone olokke woko matwal i nge tongo keny i kom nya pa Eli. Yucepu onongo ngeyo Maliam macalo latin dako ma maro Jehovah kacel ki cikke. Ento en dok oniang ni Maliam ogamo ic! Pi meno, en omoko tamme me keto kenygi laling ling pi gwoko nying Maliam. * Ento, lamalaika oloko kwede i lek, kun tito ni Maliam ogamo ic ki teko pa cwiny maleng pa Jehovah. Lamalaika-ni omedo ni awobi ma en obinywalo-ni “bilaro dano ki i balgi.” En ojingo cwiny Yucepu ni: “Pe ilwor kwanyo Maliam me bedo dakoni.”—Mat. 1:18-21.\n5 Yucepu, ma obedo dano ma kite atir dok lawiny-nyi, otimo gin ma kiwacce. En otingo twon tic mapek i wi gwoke: tic me pito ki gwoko awobi ma pe obedo mere ento ma pire tek mada bot Lubanga. I ngeye, ma lubbe ki cik pa luloc, Yucepu kacel ki dakone ma oyac gucito i Beterekem pi cone. Kunu aye ka ma kinywalo iye latin-ni.\n6-8. (a) Gin ango ma otimme ma oloko kwo pa Yucepu ki jo me ode dok omedo? (b) Ngo ma nyuto ni nen calo Catan aye ocwalo “lakalatwe” ca? (Nen bene lok ma tye i tere piny.)\n6 Yucepu pe odwoko jo me ode cen i Najaret. Ma ka meno, gin gugony i Beterekem, mairo ma pe bor ki Jerucalem. Gin onongo lucan, ento Yucepu otimo jami ducu ma en twero me gwoko Maliam ki Yecu wek pe guden can. I nge kare manok, gin gunongo ot mo matidi me bedo. Ci, i kare ma Yecu dong onongo pe obedo latin lakere—gwok nyo ma romo mwaka acel—gin mo dok oloko kwogi atura.\n7 Co mogo dok gutuc, luryeko ma gua Tung Wokceng, nen calo wa i bor piny i Babilon. Gin gulubo lakalatwe mo paka wa i gang pa Yucepu ki Maliam kun gitye ka yenyo latin ma omyero obed kabaka pa Lujudaya. Co magi gubedo jo ma wor mada.\n8 Kono onongo gingeyo onyo pe, luryeko magi guketo kwo pa latin Yecu ka mading adada. “Lakalatwe” ma gin gulubo-ni kong oterogi wiati i Jerucalem, pe i Beterekem. * Ki kunu, gin gutito bot Kabaka Kerode ma kite rac-ci ni gitye ka yenyo latin mo ma myero obed kabaka pa Lujudaya. Lokgi-ni otugi miyo nyeko omako laco me to.\n9-11. (a) I yo ango ma Jehovah, ma tekone kato pa Kerode nyo Catan onongo tye i lok man? (b) Cafari me cito i Ejipt obedo pat ki kit ma kitito kwede i lok me ododo pa jo macon nining?\n9 Ki yomcwiny madit, Jehovah, ma tekone kato teko pa Catan nyo pa Kerode onongo bene tye i lok-ki. I yo ango? Tye ni, i kare ma luryeko-ni guo i gang pa Yecugi ci guneno en kacel ki mine, gukelo mic, ento pe gupenyo gin mo pire. Omyero obed ni obedo me ur tutwal bot Yucepu ki Maliam me nongo ni gitye ki “jabu ki odok luban ki murra” atura—jami ma welgi lamal mada! Luryeko-ni onongo gimito dok cen bot Kabaka Kerode wek gitit bote ka ma ginongo iye latin-ni. Ento, Jehovah pe oye. En oniango luryeko-ni ki i lek ni omyero gudok cen tugi ki yo mapat.—Kwan Matayo 2:1-12.\n10 Manok keken i nge a pa luryeko-ni, Yucepu onongo lok ki bot malaika pa Jehovah ma ocikke ni: “A malo, kwany latin ki minne, ring ilar kwedgi Ejipt, ci wubed kunnu nio wang ma awaco lok botwu, pien Kerode dong cok yenyo latin man wek enek woko.” (Mat. 2:13) Dong, kit ma waneno kwede i acakki me dul-li, Yucepu oa oyotoyot. En oketo kwo pa latinne anyim makato gin mo keken ci otero jo ode i Ejipt. Kit ma luryeko ca gukelo mot me jami ma welgi lamal-li, Yucepu onongo dong tye ki jami ma twero konyo jo me ode i kare me cafarigi.\nYucepu otiyo matek labongo paro pi mitine, pi gwoko kwo pa latinne\n11 Lok me ododo pa jo macon lacen guloko lok me wot pa joni i Ejipt woko, ma giwaco ni latin Yecu otiyo ki tango oweko wotgi odoko cok, oweko luyak pe owanogi, ki ni oweko kadi wa yat otit okulle wa piny ma mine opwono mere mot. * Ento i lok ada, cafari ca obedo bor dok guol kun bene pe gingeyo gin ma tye anyim.\nYucepu ojalo bedo ki kuc pi tyen lok me gwoko jo me ode\n12. Lunywal ma gitye ka pito lutinogi i lobo marac-ci gitwero pwonyo gin ango ki bot Yucepu?\n12 Lunywal giromo pwonyo jami mapol ki bot Yucepu. En ojalo ticce kacel ki kwo mayot pi gwoko jo me ode ki i gin marac. Nen ka maleng ni, en oneno jo me ode calo mot ma oa ki bot Jehovah. Lunywal i kare-ni gipito lutinogi i lobo marac, ma opong ki jami maraco ma balo nyo keto kwo pa jo matino ka mading. Ber mada ka mege ki wege gitiyo kacel kit ma Yucepu otimo, kun gitiyo matek me gwoko lutinogi ki i jami ma kit meno!\nYucepu Opito Jo me Ode\n13, 14. Pingo Yucepu ki Maliam gudok cen i Najaret pi pito lutinogi?\n13 Nen calo jo me ot-ti pe guri i Ejipt, pien lamalaika onguko niango Yucepu ni Kerode oto woko. Yucepu odwoko jo me ode cen tugi. Lok macon pa lanebi onongo owaco ni Jehovah bilwongo wode “nia ki i Ejipt.” (Mat. 2:15) Yucepu okonyo me cobo lok pa lanebi meno, ento en onongo obitero jo me ode kwene?\n14 Yucepu ogwokke. En obedo ryek me lworo Arkelao, ngat ma oleyo loc pa Kerode, ma bene onongo rac dok laneko. Cwiny maleng otelo Yucepu me tero jo me ode tung kumalo i boma me Najaret i Galilaya, ka mabor ki Jerucalem ma yub maraco tye iye. Kunu aye ka ma en ki Maliam gupito iye lutinogi.—Kwan Matayo 2:19-23.\n15, 16. Tic pa Yucepu twero bedo ni okwako gin ango, dok jami tic ango ma en oromo bedo ni otiyo kwedgi?\n15 Gin gukwo kwo me rwom ma piny—ento kwone pe obedo mayot. Baibul lwongo Yucepu ni obedo lapaa bao, ma meno onongo gwaro tic ki bao i yo mapol calo tongo yat, ywayone, twoyone pi tic kwede i gero ot, yeya, wi pem, ayoko, ki jami mukene me tic i poto. (Mat. 13:55, Baibol pa Katoli) Onongo obedo tic matek. Lapaa bao i kare me Baibul onongo pol kare tiyo i nyim doggola me otte nyo i kabedo mo macok ki ode.\n16 Yucepu otiyo ki jami tic mapat pat, mukene gwok olakogi ki bot wonne. Twero bedo ni otiyo ki mucumeno, latong/lee, nyondo, odok, lapim, cumar, ki jami mukene mapol kadi bed welgi tek.\n17, 18. (a) Ngo ma Yecu opwonyo ki bot wonne ma opite? (b) Pingo onongo mitte ni Yucepu myero oti matek i ticce me payo bao?\n17 Go kong cal pa Yecu ka tye ka neno wonne ma tye ka tic. Yecu oketo wange i kom tic mo keken ma Yucepu timo, myero obed ni omaro kero ma wonne tiyo kwede ki kore ma ongwel, diro me tic ki cinge, ki diro me tic ma nen i wange. Gwok Yucepu ocako nyuto ki wode kit me timo jami mogo mayot calo cwero bao wek obed pwot. Myero obed ni opwonyo Yecu ki apokapoka ma tye i kin bao ma en tiyo kwede—me laporre, olam, kworo, nyo jeituni.\nYucepu opwonyo wode me doko lapa bao\n18 Yecu onongo ngeyo ni en cing matek ma tongo yat, ywayo, ka payo ci kubo kingi-ni aye cing acel ma otinge dok oyenge wek eling, kacel ki lutinogi mukene-ni ducu dok opitogi ducu kacel ki mingi. Ada, Yucepu ki Maliam onongo gitye ki lutino ma romo abicel ma gitye ka dongo, medo i kom Yecu. (Mat. 13:55, 56) Onongo mitte ni Yucepu oti matek me pito gin ducu.\nYucepu oniang ni konyo jo me ode me dongo watgi ki Lubanga aye obedo gin ma pire tek loyo\n19. Yucepu okonyo jo me ode me bedo ki wat macok ki Lubanga nining?\n19 Ento Yucepu onongo ngeyo ni gwoko jo me ode me bedo ki wat macok ki Lubanga aye pire tek loyo. Pi meno, en okwanyo kare me pwonyo lutinone ki lok i kom Lubanga Jehovah ki cikke. En ki Maliam kare ki kare gubedo ka tero lutinogi i kacokke pa Lujudaya, ka ma kikwano iye Cik ki dwan malongo ka kitito tyene. Gwok Yecu onongo tye ki lapeny madwong i ngeye, ma Yucepu otemme matek me gamogi. Yucepu bene otero jo me ode i kwer ma timme i Jerucalem. Pi terogi i kwer me Kato, twero bedo ni Yucepu otero cabit aryo i yo me woto wot me mairo 75, ka dok dwogo cen paco.\nYucepu kare ki kare otero jo me ode ka woro Lubanga i Jerucalem\n20. Luwi odi ma gubedo Lukricitayo giromo lubo lanen ma Yucepu oweko nining?\n20 Luwi odi ma gubedo Lukricitayo i kare-ni gilubo yo acel-lu. Gin gijalle pi lutinogi, kun giketo pwonyo lutinogi ki lok ada me bedo gin ma pire tek loyo nongo jami me kom. Giyelle ki tekogi ducu me bedo ki woro macalo jo me ot i paco ki dok cwalo lutinogi i cokke kacel ki gure madito. Calo Yucepu, gin gingeyo ni pe tye gin mo maber ma gitwero timone bot lutinogi ma loyo pwonyogi ki lok i kom Jehovah.\n“Wabedo ka Yenyi kun Wakumo”\n21. Ngo ma onongo timme bot jo me ot pa Yucepu i kare me Kato, dok i nge nino adi ma Yucepu ki Maliam guniang ni Yecu pe?\n21 I kare ma Yecu tye ki mwaka 12, Yucepu otero jo me ode i Jerucalem kit ma jwi. Onongo obedo nino me Kato, kare me yomcwiny, dong jo me odi mapol onongo giwoto kacel me cito kunu. Ka dong gicok o ma gineno cere/tur me Jerucalem, jo mapol onongo giwero wer me jabuli me ito malo. (Jab. 120-134) Boma madit man nen calo nongo opong ki dano alip miya mapol ata. I ngeye, jo me odi magi gicako wot me dok cen gang. Nen calo pi jami mapol me atima, Yucepu ki Maliam gutamo ni Yecu bene tye ka wot ki jo mukene-ni, gwok ki wadigi mukene. Nio ma dong guwoto pi nino acel ma Jerucalem odong angec mabor, ka guniang ni Yecu kara pe!—Luka 2:41-44.\n22, 23. Ngo ma Yucepu ki Maliam gutimo i kare ma latingi orweny, dok Maliam owaco lok ango i kare ma gunonge?\n22 Ki poto cwiny, gin gudok cen ki korgi i Jerucalem. Kong igo kit ma dano onongo dong nok kwede i boma-ni i kare ma gitye ka yenyo latingi. Kono en tye kwene? I nino me adek me yenye, Yucepu mono pe ocako tamo ni tic ma Jehovah omiye me gwoko latin-ni dong oloye woko? Motmot, gucito i ot pa Lubanga. Guyenye kunu nio ka gudonyo ka mo ci gunongo jo ma gukwano matek, ma gingeyo Cik maber gitye gugure kunu dok Yecu onongo tye obedo i kingi! Go kong kit ma cwiny Yucepu ki Maliam okwe kwede!—Luka 2:45, 46.\n23 Yecu onongo tye ka winyo lok pa jo mukwano-ni kun penyogi ki lapeny. Co magi gubedo ki ur i kom niango ma latin-ni tye kwede kacel ki lapennye. Lokke ocungo wi Maliam ki Yucepu woko. I lok ma kicoyo i Baibul, Yucepu oling mot. Ento lok pa Maliam miyo waniang kit ma onongo giwinyo kwede: “Latinna, pingo itimowa kit man? Nen woru ki an wabedo ka yenyi kun wakumo.”—Luka 2:47, 48.\n24. Baibul nyuto kit ma bedo lanyodo pe yot kwede nining?\n24 Dong Lok pa Lubanga tiyo ki lok manok man me niangowa ni bedo lanywal pe obedo gin mayot. Twero keto dano i lyeto kadi bed latinne pe ki roc! Bedo lanyodo i kare man ma lobo tye marac-ci twero kelo ‘kumo,’ ento wege ki mege giromo bedo ki kwe cwiny me ngeyo ni Baibul loko i kom peko ma girwatte kwede.\n25, 26. Yecu ogamo lok pa lunyodone nining, dok Yucepu kono owinyo nining pi lok pa wode?\n25 Yecu onongo odong cen i kabedo acel keken ma weko en winyo ni etye cok loyo ki Wonne me polo, Jehovah, kun pwonyo lok ma en twero pwonyone i kome. En ogamo lok pa lunyodone i yo macek ni: “Iyenya wunu pingo? Mom ingeyo wunu ni an myero abed i ot a Pappa?”—Luka 2:49, Baibul me leb Lango.\n26 Yucepu myero obed ni otamo i kom lok meno tyen mapol. Gwok obedo ki awaka i kom lok meno. En onongo otiyo matek me pwonyo wode-ni me maro Lubanga Jehovah. I kare meno ma en pud awobi, Yecu ongeyo kit ma wego ma lamar bedo kwede, pi wat macok ma gin gubedo kwede ki Yucepu.\n27. Macalo wego, mot ango ma itye kwede, dok pingo omyero wi opo i kom lanen pa Yucepu?\n27 Ka in macalo wego inyuto bot lutinoni mar dok igwokogi, ci itwero konyogi me neno Jehovah calo Wongi me polo dok miyo gin giniang ni en maro dok gwokogi. I yo acel-lu, ka ngat ma inyomo tye ki lutino ma pe meri, po i kom lanen pa Yucepu ci igwok latin acel acel maber calo ngat ma pire tek. Kony lutino meno me nyiko cok ki Wongi me polo, Jehovah.—Kwan Jo Epeco 6:4.\nYucepu Odiyo Cwinye dok Obedo Lagen\n28, 29. (a) Ngo ma lok ma kicoyo i Luka 2:51, 52 onyuto i kom Yucepu? (b) Yucepu okonyo wode me dongo kun medde i ryeko nining?\n28 Baibul loko lok manok keken i kom kwo pa Yucepu, ento pire tek me nenone. Wakwano ni Yecu ‘obedo kun winyo’ lunywalle. Wakwano bene ni “Yecu odongo kun medde i ryeko, dok kun medde ki nongo pwoc ki bot Lubanga ki bot dano bene.” (Kwan Luka 2:51, 52.) Lok magi nyuto ngo i kom Yucepu? Nyuto jami mapol. Wapwonyo ni Yucepu omedde ki telo wi jo me ode, pien wode ma pe ki roc obedo ki woro i kome kun bedo i te locce.\n29 Wapwonyo bene ni Yecu odongo kun medde ki ryeko. Ngene kene ni Yucepu okonyo Yecu me dongo i yo ma kit man. I kare maca, onongo tye carolok mo ma Lujudaya giworo. Carolok meno pud tye wa i kare-ni dok kitwero kwanone. Carolok-ke waco ni co me rwom ma malo aye twero doko ryek, ento lutic calo lupaa bao, lupur, lutet tet, “pe gitwero poko kin gin matir ki ma pe atir; dok pe gitwero bedo ka ma kiloko iye carolok.” Ento lacen, Yecu onyuto goro pa carolok meno. Macalo awobi, en owinyo tyen mapol ka wonne ma obedo lapac mamwa, opwonye lok i kom “gin matir ki ma pe atir” i wang Jehovah! Labongo akalakala mo, otimme tyen mapol.\n30. Yucepu onyuto lanen maber ango bot luwi odi i kare-ni?\n30 Watwero neno tic pa Yucepu i dongo pa Yecu. Yecu odongo odoko laco matek ma kome yot, pien kigwoke maber macalo awobi. Medo i kom meno, Yucepu opwonyo wode ki diro me tic cinge. Onongo pe kingeyo Yecu calo wod pa lapa bao keken ento calo “lapac” bene. (Mar. 6:3) Dong pwony pa Yucepu-ni otiyo maber. Luwi odi omyero gubed ki ryeko me lubo lanen pa Yucepu, kun gipwonyo lutinogi me ngeyo kit me timo tic mogo ma miyo gitwero gwokke kengi.\n31. (a) Lok ma kicoyo nyuto ngo i kom kare ma Yucepu oto kwede? (Ti ki bok bene.) (b) Lanen ango ma Yucepu oweko botwa me aluba?\n31 Ka wao i lok ma kicoyo i Baibul ka ma kibatija iye Yecu ma mwakane romo 30, wanongo ni pe dong kiloko i kom Yucepu matwal. Lok ma tye nyuto ni Maliam onongo dong odoko dako-to i kare ma Yecu ocako kwede ticce me pwony. (Nen bok ma wiye tye ni “ Yucepu Oto Awene?”) Ento, tic pa Yucepu odong ma nen ka maleng—lanen maber adada pa wego ma ogwoko jo me ode, dok opitogi, kun timo man nio wa i agikki. Ber mada pi wego mo keken, lawi ot mo keken, nyo Lakricitayo mo keken me lubo lanen me niye pa Yucepu.\nYucepu Oto Awene?\nWangeyo ni Yucepu onongo pud kwo i kare ma Yecu tye ki mwaka 12. I mwaka meno, bulu ma Lujudaya mapol onongo gicako pwonyo tic cing ki bot wongi dok ma gio mwaka 15 nongo dong gitiyo kacel. Myero obed ni Yucepu obedo kwo pi kare mo olo mumiyo opwonyo Yecu me doko lapa bao. Yucepu mono onongo pud kwo i kare ma Yecu ocako ticce me pwony ma dong tye ki mwaka 30? Pe wageno ka onongo pud kwo. Kiloko i kom min Yecu, omegine, ki lumegine ni onongo pud gikwo, ento pe kiloko i kom Yucepu. Kilwongo bene Yecu kicel ni “wod pa Maliam,” pe wod pa Yucepu. (Mar. 6:3) Baibul nyuto ni Maliam onongo dong timo jami ducu pire kene, labongo penyo twero pa cware. (Jon 2:1-5) Meno onongo pe gin ma timme i kare me Baibul nikwanyo ka en obedo da-to. I agikkine ma Yecu dong cok to, en oweko minne i te gwok pa lakwena Jon. (Jon 19:26, 27) Ka onongo Yucepu pud tye kwo, kono onongo Yecu pe otimo meno. Dong, nen calo Yucepu oto ma Yecu onongo pud awobi. Macalo awobi madit loyo ki paco, Yecu omako tic me payo bao ci ogwoko kwede jo me otgi nio wa i kare me batijane.\n^ para. 4 I kare ca, tongo keny onongo kitero cokcok ma rom aroma ki nyom.\n^ para. 8 “Lakalatwe” man pe obedo lakalatwe man ata ma jwi nen i dyewor; nyo ni Lubanga aye ma ocwalo. Ngene kene ni, Catan otiyo ki lakalatwe me timo tango man pi cobo yubbe macol me neko Yecu.\n^ para. 11 Baibul nyuto ka maleng ni tango me acel pa Yecu, nyo ‘lanyut ma okwongo,’ otimme ma Yecu dong kibatija woko.—Jon 2:1-11.\nYucepu otimo ngo me gwoko jo me ode?\nYucepu opito jo me ode nining?\nNgo ma nyuto ni Yucepu odiyo cwinye i tic ma Lubanga omiye?\nI yo ango ma imito ni ilub lanen pa Yucepu?\nYucepu Ogwokogi, Opitogi, dok Odiyo Cwinye


Nia 7 ACO85 - Rwot owaco bot Moses ni, “Nen aketi - Bible Search\nNia 6 Nia 8\n1Rwot owaco bot Moses ni, “Nen aketi macalo Lubaŋa bot Parao, ki omeru Aron bibedo lanebini. 2In ibiloko lok ducu ma aciko boti; ci omeru Aron bitito bot Parao pi weko jo Icrael gua woko ki i lobone. 3-Ento abijiŋo cwiny Parao doko nwaŋ, abimedo lwak lanyut ki taŋo i lobo Ejipt. 4Parao pe biwinyo lokki; abiketo ciŋa i kom Ejipt, ci abikwanyo monnya, jona, ma gin aye likwayo pa Icrael, ki i Ejipt, pi kop madito ma abiŋolo i wiye. 5Jo Ejipt gibiŋeyo ni an a Rwot, ka abiryeyo ciŋa i kom lobo Ejipt pi kwanyo jo Icrael woko ki i kingi.” 6Moses ki Aron gutimo kit ma Rwot ocikogi. 7Moses onoŋo mwaka me ditte romo pyeraboro, ki pa Aron pyeraboro wiye adek, i kare ma gubedo ka lok ki Parao-ni.\n8Rwot dok oloko ki Moses ki Aron ni, 9“Ka Parao owaco botwu ni, ‘Wunyut ada mewu pi tiyo taŋo,’ ci ibiwaco ki Aron ni, ‘Kwany odooni, ibol piny i nyim Parao, wek olokke odok twol.’” 10Kit meno Moses ki Aron gucito bot Parao gutiyo kit ma Rwot ocikogi kwede; Aron obolo odoone piny i nyim Parao ki luticce, ci olokke odoko twol. 11Ci Parao olwoŋo jo ma luryeko ki lutal, ma gin lutyet ma i Ejipt, gin bene gutimo ma rom meno ki ryekogi. 12Pien ŋat acel acel obolo odoone piny, ci gulokke gudoko twol, ento odoo pa Aron omwonyogi woko ducu. 13Ento cwiny Parao pud obedo tek aye, pe omedo ki winyogi kit ma Rwot owaco-ni.\n14Rwot dok owaco bot Moses ni, “Cwiny Parao odoko nwaŋ, okwero weko dano ocito. 15Cit odiko bot Parao macalo en cito i dog kulu-ni; cit ikur en i ŋet kulu, mak odoo i ciŋi, ma yam olokke odoko twol-li. 16Ci ibiwacce ni, ‘Rwot Lubaŋa pa jo Ibru ocwala boti, kun waco ni, Wek jona guciti, wek guti bota i tim, dok nen, in peya iworo doga. 17-Ci Rwot doŋ owaco kuman ni, Pi lok man bimiyo iŋeyo ni an a Rwot: nen, abigoyo pii ma tye i kulu Nail ki odoo ma tye i ciŋa-ni, ci pii bilokke doko remo, 18ci rec ma i Nail gibikato woko, kulu Nail bilokke doko ma ŋwe coo, dok jo Ejipt cwinygi bikwero mato pii ma i kulu Nail woko.’ ” 19Rwot owaco bot Moses ni, “Wac ki Aron ni ‘Kwany odooni ci irye ciŋi i wi pii me Ejipt, i wi kulugi, i wi kulu akwinyagi, i wi kabedo ducu ka ma pii opoŋ iye, wek gulokke gudok remo; wek remo orom i lobo Ejipt ducu ki atabo weer ducu, ki i agulu godi ducu.’ ”\n20Moses ki Aron gutimo macalo Rwot ocikogi. Aron otiŋo odoone malo ki i nyim Parao ki luticce; ci ogoyo ki pii ma i kulu Nail, ci pii ducu ma i kulu Nail olokke odoko remo. 21Rec ma i kulu Nail gucako to woko, ci kulu Nail odoko ŋwe coo; pienno jo Ejipt pe doŋ gitwero mato pii ma i kulu Nail; dok remo oromo i lobo Ejipt ducu. 22Ento lutyet me Ejipt bene gutimo ma rom meno ki ryekogi; omiyo cwiny Parao odoko nwaŋ aye, okwero winyogi woko, kit ma Rwot owaco-ni. 23Parao olokke odok i ode, kun pe cwinye paro kadi pi man. 24Jo Ejipt ducu gubedo ka kwinyo pii me amata i ŋet kulu Nail, pien pe doŋ gitwero mato pii ma i kulu Nail.\n25Ka nino okato abiro nia ma Rwot ogoyo kulu Nail.


Pwonyo Lutino me Po i Kom Jehovah ki Wode\nDUL ME 37\nKET kong ni ngat mo omini mic mo mamwonya atika. Ibiwinyo nining pi mic meno?— Ibiwaco mere keken-ni apwoyo ci wi wil woko i kom ngat meno ma omini mic-ci? Nyo wi po i kome ki dong ngo ma en otimo piri?—\nLubanga Jehovah ominiwa mic mo mamwonya atika. En ocwalo Wode i lobo wek oto piwa. Ingeyo pingo onongo mitte ni Yecu oto piwa?— Man aye gin ma pire tek adada ma myero waniang.\nKit ma wapwonyo kwede i Dul me 23, Adam obalo i kare ma en oturo cik maleng pa Lubanga. Dok wan walako bal ki bot Adam, ma en aye won dano weng. Pi meno, itamo ningo ma dong wan wamito?— Wan onongo wamito wonwa mukene, ma okwo i lobo kany labongo roc mo. Itamo ni anga ma twero bedo wonwa ma kit meno?— Yecu twero.\nJehovah ocwalo Yecu i lobo kany wek en obed macalo wonwa me leyo ka Adam. Baibul wacci: “‘Dano mukwongo, Adam, odoko gin makwo.’ Ento Adam me agikkine odoko cwiny ma miyo kwo.” Adam mukwongo-ni obedo nga?— Obedo en ma Lubanga ocweyo ki apwa me ngom. Adam me aryo-ni kono?— Obedo Yecu. Baibul nyutu man kun wacci: ‘Dano mukwongo [Adam] yam gitiyo ki apwa me lobo, ento dano me aryone [Yecu] oa ki i polo.’—1 Jo Korint 15:45, 47; Acakki 2:7.\nKit macalo Lubanga onako kwo pa Yecu ki i polo ci oketo i i dako ma nyinge Maliam, Yecu pe olako bal mo keken ki bot Adam. Meno aye gin mumiyo Yecu tye dano ma pe ki roc. (Luka 1:30-35) Meno aye bene gin mumiyo lamalaika mo owaco bot lukwat i kare ma kinywalo Yecu ni: “Tin ginywalo piwu Lalar.” (Luka 2:11) Ento me bedo Lalarwa, ngo ma onongo mitte ni Yecu myero kong otim macalo latin matidi?— Onongo mitte ni en kong odong odok dano madit calo Adam. Ka i ngeye Yecu dong romo doko ‘Adam me aryo.’\nYecu ma en aye Lalarwa-ni bene bidoko ‘Wonwa ma bedo nakanaka.’ Kilwongo en kumeno i Baibul. (Icaya 9:6, 7) Ada, Yecu ma pe ki roc-ci romo doko wonwa ma leyo ka Adam ma odoko dano ma tye ki roc i kare ma obalo. I yo ma kit meno, miyo waromo yero ‘Adam me aryo’ macalo wonwa. Ki lok ada, Yecu kikome obedo Wod pa Lubanga Jehovah.\nAdam ki Yecu onongo girom nining, dok pingo onongo pire tek ni gubed rom?\nKa wapwonyo lok kom Yecu, ci waromo ye en macalo Lalarwa. Wi tika po i kom ngo ma myero kilarwa ki i iye?— Ki i kom bal ki to ma walako ki bot Adam. Kwo labongo roc ma Yecu otyero, nyo omiyo piwa macalo dano ma dit-ti kilwongo ni ginkok. Jehovah omiyo ginkok wek kitim kica pi balwa.—Matayo 20:28; Jo Roma 5:8; 6:23.\nAda pe wamito ni wiwa owil i kom gin ma Lubanga ki Wode gutimo piwa, pe kumeno?— Yecu onyutu bot lulub kore yo madok pat ma romo konyowa wek wiwa opo i kom gin ma en etimo. Kong walok iye.\nGo kong ni itye i Jerucalem i kicika ot ma tye malo. Man obedo i dyewor. Yecu kacel ki lukwenane gubedo gulworo meja. I wi meja onongo tye ringo romo ma kibulo abula, mugati, ki vino. Gin onongo gitye ka camo cam madok pat ki ma jwi-ni. Ingeyo pingo?—\nCam man onongo tye me poyo wigi i kom gin ma Jehovah otimo mwaki miya ki miya mukato angec i kare ma jone Luicrael onongo gitye i opii i lobo Ejipt. I kare meno Jehovah owaco ki jone ni: ‘Wunek romo pi ot acel acel, dok wuket remone i kom okar doggolawu.’ Ka dok owaco ni: ‘Wudony i odiwu ka wucam romo man.’\nRemo romo ma kiketo i kom okar doggola-ni ogwoko Luicrael nining?\nLuicrael gutimo kit meno kikome. I dyewor acel-li, lamalaika pa Lubanga okato ki i lobo Ejipt. I pol pa odi, lamalaika oneko lutino kayo ducu. Ento ka lamalaika oneno remo romo i kom okar doggola, en kato ot meno akata. I odi magi, latin mo keken pe oto. Lworo omako Parao kabaka me Ejipt matek adada pi gin ma lamalaika pa Jehovah otimo. Pi meno Parao owaco bot jo Icrael ni: ‘Wutye agonya me a. Wua woko ki i Ejipt!’ Lacen, guketo jamigi i nge kinaga ki kanagi ci gua woko.\nJehovah onongo pe mito ni wi jone owil i kom kit ma emiyo gubedo angonya kwede. Pi meno en owacci: ‘Omyero wucam kicel i mwaka acel kodi cam ma wucamo i dyewor tin-ni.’ Gulwongo cam man madok pat-ti ni cam me Kato. Ingeyo pingo?— Pien i dyewor meno lamalaika pa Lubanga ‘okato’ odi ma kiketo remo i kom okar doggolagi.—Nia 12:1-13, 24-27, 31.\nYecu ki lukwenane gubedo ka tam i kom lok man i kare ma gitye ka camo cam me Kato. I ngeye, Yecu otimo gin mo ma pire tek adada. Ento ma peya otimo, en kong oryemo lakwena Juda Iskariot ma pe obedo lagen-ni woko. Lacen Yecu okwanyo mugati acel mudonge, olego i kome, obaro iye, ci omiyo bot lupwonnyene. Ci owacci: “Wugam, wucam.” Ka dok owaco botgi ni: ‘Mugati man cung pi koma ma abimiyone piwu ka ato.’\nI ngeye Yecu okwanyo kikopo me vino. I nge lega mukene me pwoc, en ominigi ci owacci: “Wun ducu wumat man.” Ka dok owaco botgi ni: ‘Vino man cung pi remona. Cokcok-ki abionyo remona wek kiwek balwu. Wubed ka timo man me po pira.’—Matayo 26:26-28; 1 Jo Korint 11:23-26.\nRemo pa Yecu, ma en Yecu oporo ki vinoni romo timo gin ango piwa?\nTika iniang ni Yecu owaco bot lupwonnyene ni myero gubed ka timo man me po pire?— Pe dong gibicamo cam me Kato-ni. Ma ka meno, gin gibicamo cam man madok pat-ti kicel i mwaka acel me po i kom Yecu ki dong tone. Cam man kilwongo ni Cam me Otyeno pa Rwot. I kare-ni walwongo ni Nipo. Pingo?— Pien man poyo wiwa i kom gin ma Yecu ki Wonne, Lubanga Jehovah gutimo piwa.\nMugati-ni myero omi watam pi kom Yecu. En onongo tye atera me miyo kome meno wek wanong kwo ma pe tum. Vino-ni kono?— Meno myero opo wiwa i kom kit ma remo pa Yecu pire tek kwede. Pire tek kato wa remo latin romo ma kineko i nino me Kato ki i Ejipt-pi. In ingeyo pingo?— Baibul wacci remo pa Yecu romo miyo kiweko balwa. Ka kikwanyo balwa woko ducu, pe dong wabitwo, wabitii, nyo to. Omyero watam i kom gin meno ka watye i kwer me Nipo.\nDano ducu mono omyero gucam mugati dok gumat vino i kwer me Nipo?— Yecu owaco bot jo ma gicamo dok gimato ni: ‘Wubinywako i kerra dok wubibedo i wi kom ker i polo kacel kweda.’ (Luka 22:19, 20, 30) Man te lokke ni gibicito i polo me bedo luker kacel ki Yecu. Pi meno, jo ma gitye ki gen me loc kacel ki Yecu i polo keken aye myero gucam mugati dok gumat vino man.\nEnto kadi wa jo ma pe gicamo mugati nyo gimato vino man bene myero gubed tye i kwer me Nipo. Ingeyo pingo?— Pien Yecu omiyo kwone pigi bene. Ka wabedo tye i kwer me Nipo, wanyutu nongo ni wiwa pe owil. Nongo wiwa po i kom mic mamwonya atika pa Lubanga-ni.\nGinacoya ma ginyutu kit ma ginkok pa Yecu pire tek kwede aye 1 Jo Korint 5:7; Jo Epeco 1:7; 1 Temceo 2:5, 6; ki 1 Petero 1:18, 19.


1 Tekwaro 22 ACO85 - Daudi dok owacci, “Ot pa Rwot - Bible Search\n1 Tekwaro 21 1 Tekwaro 23\n1 Tekwaro 22\n1Daudi dok owacci, “Ot pa Rwot Lubaŋa bibedo kany, ki keno tyer me gitum awaŋa pi jo Icrael bene bibedo kany.”\nDaudi oyubo pi gero ot pa Lubaŋa\n2Daudi ociko pi coko lurok ma onoŋo gibedo i lobo Icrael, ci oketo lupa-godi ka yubo godi ma gipayogi mabeco pi gero ot pa Lubaŋa. 3Daudi dok okano lwak nyonyo madwoŋ me yubo mucumar pi guro kika me dog gaŋ, ki okol latwe bao, ki lwak mola madwoŋ ma pekke pe pimme, 4ki lwak bao cedar ma welle pe kwanne, pien jo Cidon ki jo Turo gukelo bot Daudi bao cedar madwoŋ twatwal. 5Pien Daudi yam owacci, “Latinna Solomon pud tidi, peya tye ki ŋec mo, dok ot ma gibigero pi Rwot myero obed me deyo makato ducu, wek ywekane ki deyone orom lobo ducu; mumiyo an aye ayubo kit gerone.” Pienne Daudi ocako yubo lwak jami madwoŋ twatwal ma pud kwo.\n6Ka dok olwoŋo wode Solomon, ociko en pi gero ot pa Rwot Lubaŋa pa Icrael. 7-Daudi owaco ki Solomon ni, “Woda, onoŋo abedo ki tam i cwinya pi gero ot mo pi nyiŋ Rwot Lubaŋa. 8Ento lok pa Rwot yam obino bota kun wacci, ‘In doŋ ityeko oyo lwak remo mapol, dok ibedo ka Lwenyo lweny madito-gu; pe ibigero ot mo pi nyina, pien ityeko oyo lwak remo madwoŋ i nyima ki i wi lobo. 9Nen ba, ibinywalo latin laco; en bibedo ki kuc, abimiye kuc ma lumerokke ducu pe gibiyele; pienno nyiŋe bibedo Solomon, dok abimiyo kuc ki yweyo bot Icrael i karene. 10En aye bigero ot pi nyiŋa, En bibedo woda, ki an abibedo wonne, dok abimoko komkerre bedo i Icrael matwal.’ 11Iyo latinna, Rwot obed kwedi, wek ityek gero ot pa Rwot Lubaŋani, kit ma yam oloko kwede i komi-ni. 12Atikane, Rwot aye myero omiyi ryeko ki niaŋ matut, wek ibed ka lubo cik pa Rwot Lubaŋani ka en doŋ omiyi dit me loyo Icrael. 13-Dok ibilimo gum ka ce ibedo ka gwoko kit cik ducu ki ŋol ducu ma cen Rwot ociko ki Moses pi jo Icrael. Bed oteka ma cwinyi nwaŋ. Pe ilwor; cwinyi pe opoti. 14Nen an doŋ ayelle mada ci doŋ atyeko yubo jami magi pi ot pa Rwot: jabu ma romo talanta alip miya acel, ryal ma romo talanta milion acel, ki mola ki nyonyo ma pekke pe pimme, pien gidwoŋ twatwal; ka dok ayubo bao ki got-gu, In dok imed mu kene i komgi. 15Dok it ye ki lwak lutic mapol: I upa-godi, lugedo ki godi, lupac ki ludiro tic ducu ma welgi pe kwanne, ki jo ma gikwiri i ticgi, 16ma gitiyo ki jabu, ki ryal-gu, ki mola ki nyonyo-gu, Doŋ ia malo icak tic cut! Rwot obed kwedi.”\n17Daudi dok ociko ludito ma i Icrael ducu pi konyo wode Solomon kun wacci, 18“Rwot Lubaŋa tye kwedwu? Dok pe en aye omiyowu kuc i kabedo ducu? En aye otyeko miyo wegi lobo-ni i ciŋa; dok lobo doŋ gitayo ki i nyim Rwot ki i nyim lwakke. 19Iyo, kombeddi doŋ wuket tamwu ki cwinywu ka yenyo Rwot Lubaŋawu. Doŋ wutwarre malo wuciger kabedo maleŋ pa Rwot Lubaŋa, ka wek canduk me gicikke pa Rwot ki jami pa Lubaŋa maleŋ-gu ducu gikelgi wa i ot ma doŋ gigero pi nyiŋ Rwot.”


Glad Tidings Bible Studies Questions for Evangelistic Groups\nPENY ME KWENA MABER BOT JO AFRICA\n1. YECU ORWATTE KI LADIT MA LAJOG MUCORO: Luka 19:1-10\n2. YECU ORWATTE KI LACO MO MA ONONGO PE KI GEN ME KWO PI TWONE. Marko 2:1-12\n3. YECU ORWATTE KI DAKO MA LABALO: Luka 7:36-50\n4. YECU ORWATTE KI LACUNG IWI BYE Marako 10:17-27\n5. PWONY MA YECU OPWONYO IKOM LATIN MA ORWENY: Luka 15:1-24\n6. YECU OMEDEKI PWONYO LOKIKOM LATIN MA ORWENY Luka 15:25-32\n7. PWONY MUKENE MAPOL MA YECU OPWONYO: ANGA MA JIRANI NA? Luka 10:25-37\n8. AWENE MA KA GIN MARAC MALOYO DUCU DONG OTIME: Marako 5:21-24, ki 35-43\n9. PE DONG DAKO AYE Marako 5: 25-34\n10. "EPPATA" "TYEN LOKKE NI YABBE" Marako 7:31-37\n11. LAYEYO MA CWINYE NUCU: Marako 9:14-29.\n12. KOKO PA LAWANGTO MA OBEDO LAKWAC: Marako 10:46-52\n13. PE TYE GIN MO MA GENGO MAR ME COBBO TICCE: Marako 14:1-9\n14. LWONGO ME PIRO LOK MARAC ME NGOLO KOP I KOM YECU: Marako 15:1-15\n15. YECU ORWATTE KI LUTIM MARACU ARIYO: Luka 23:32-43\n16. CER MA OBEDO ME AURA TUTWAL Marako 16:1-8\n17. YECU ORWATTE KI LAKWENA MA KALO AKALA. Jon 20:19-29\nPrint all lessons\n© 2019 Dul me 1.NYWAKO LOK ME KWENA MABER EN ANGO? - www.gladtidings-bs.com\nYECU ORWATTE KI LADIT MA LAJOG MUCORO: Luka 19:1-10\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Ikare ca pa Yecu gi. Jo ma gitiyo tic me jogo mucoro onongo gingere pi kit kwogi ma pe tye atir dok pe opore. Mukwongo Joni gitiyo bot lumwony (pa jo Roma), ki me ariyo ne ducu gin gijogo mucoro ci pole gipiko i jaba ma megi, man en gin mumiyo gin ducu gidoko lulonyo makato dano ma i lobo gi. Nicake ki iwang ceng 7, wan waneno kit ma Jakayo onongo pe oywek tutwal ki I paco gi. I kit mawangeyo kwede meneo obedo tyen me acel ma Yecu olimo kwede Jeriko,man bene otimme i cabit ma onongo pud pe tone oromo. I kare ducu en obedo ka tiyo tic pa Lubanga matek tutwal ki i kin lawak mapol, pi Mwaka adek ma dano ducu gi tye ki ngec ni en oyero lujog mucoro me bedo Lupwonyne.\n1. Twere me bedo ki yomcwiny bot ngat mo ma en ngeyo ni dano tye ka lok i kome ni en lakwo/ nyo ginene dok lakwo?\nKit adwogi ango me cek pa Jakayo ma otime ma en tamo ni en dong ecek makato ducu ki i kin awobe mukene (3b)?\nWan /ngat mo acel acel twero kato nining ki i kom ayela yela ma wan/ nyo ngat acel limo ma bulu nyo lwak gitimo i kome?\n2. Tam pi yo ma pat-pat ma omiyo pingo Jakayo oye dok omoko tame me bedo lajog mucoro.\nTwere nining bot lajog mucoro me neno ni en eyubbo kwone ma kun nongo en ngeyo ni ekwanyo cente ki bot lucan ma i kin lucan mukene nongo tye gwok ca ki Romo cel keken , nyo cente ma en tye kwede ni dong agiki ne? Ma en lajog mucoro dong emayo/nyo ekwanyo woko ducu ni?\nGin ango ma mitte ki bot laco ma mito-ni omyero ebedi ladit ma loyo i ot me jogo mucoro i kit kare ma cal eni? In itamo ni laco mo cwinye opong ki Kica aye omyero obin obed ladit ma loyo lawi Lujog Mucoro i ot me Jeriko? Wukel tamu mapol.\n3. Itamo nining i kit ma Jakayo onongo lwodo lok kwede ki i cwinye ikare ma dong en oneno ni lwak mapol gikwero wange ki i jeriko (7)?\nKare ducu tero kare malac me bedo ladit i dog tic. Ka Jakayo onongo obed ki mwaka maromo gwok ca 50, En nongo dong romo bedo ki lotion ma dongo-ne. Ngo ma onongo giromo tamone i kom kit tic pa Wongi ni?\nDano kare ducu gidok ka tamo gin ma onongo giketo tamgi iye me atima, Ki kit maber me jami ma omyero obed kwede, Ka i nen ni gioo i kine mwaka 50. Gin ango ma itamo ni Jakayo mito nia ikare me kwone ducu nio kwede wa ka kany eni?\n4. Kare ducu lujog mucoro pe gitye ki gin mo ma gimito ki bot Ludini. Pi gin ango ma omiyo Jakayo oteme tutwal ni omyero enen Yecu (4)?\nCo ma giworo gin pe giringo ka ribbe me bedo i te cik me kwaro pa jo ma gin gia i wok ceng. Gin ango ma onen ki bot Jakayo en pe olok bot Yecu aloka keken ci ento en oyero me nyuto kit kwo ma lamal dok bene oringo ka oito wa iwi yat (4)?\nYat olam kare mukene twero dongo madit macal Yat Kworo. In itamo nining i kom ladit me Jeriko ma lawi lujog mucoro ka ginene ma ongabbe malo ci obedo iwi Yat, onyo gwok ca in itamo ni onongo en mito kane i kin pot Yat wek pe ginene? Mii tam ni mapol.\n5. Man obedo kare mukwongo ma Yecu olimo kwede ki Jeriko. Jakayo otamo nining ikare ma en owinyo nyinge ka okati atura ki idog Yecu (5)?\nCamo cam kacel meno lanyut maber me bedo lurem i te cik me kwaro pa joni. I kare mene ma Yecu omoko tame ni omyero ecit ilim Gang pa Jakayo? Tam kit yo ma patpat mapol ma romo time ne ducu (5)?\n6. Jakayo onongo tamo nining ka obed Yecu owac bote ki ite Yat: Ni wang ma Kong idoko laco ma kite ber mukwongo ka owek an abin abi bed laremi?\nIbi dok iye nining ka ngati mo owaco boti-ni: Wang makong iweko kiti maracci me acel, ka oweki dong an abi bed laremi?\nPi gin ango ma omiyo kit pa dano pe twero lokke pire kene maka giwaco bote ni en myero olokke?\n7. Pi gin ango ma omiyo Yecu tye ka rune aruya oyotoyot kit meno (5)?\nPingo pe ladit ma lajog mucoro obed ki lewic i kare ma en tye ka lor piny ki i wi yat inyim lwak mapol me Jericko (6)?\n8. Jakayo en kare ducu maro cente.Gin ango ma oloko tame pi atura (8)?\nKwan i kine ma romene ma onongo en tye ka Kano acel iwi miya me nucu lime ma Jakayo onongo ogwoko pire kene (8)\nJo me Jeriko ducu gingur ikom Yecu ni En odonyo i Ot ka bedo welo pa dano ma labalo. Onongo gin gibi dok iye nining nyo giromo tamo kit gin ango ka obed-ni onong Jakayo otii ki nucu lime me la pore: Oger ot Gang Kwan, ki nucu lime, ka dok en oaa owoti ki i dog Ot ma meggi ducu ki acel acel, ma kun nongo dwoko cente tyen angwen kulu botgi?\n9. Abraim en obedo kwaro pa Lujudaya mukwongo, ka dok en bene tye dok Wego me niye bot jo ducu, ma giye Kricito.Tyen lok ngo ma onongo Yecu tye ka lokone, ikare ma en tye ka Waco ne bot Jakayo ni En bene obedo lakwar Abraim (9)?\nTyen lok ango ma Yecu tye ka Waco ne i ceng apar (10)?\n10. Ikare mene ma in itamo ni Jakayo dong odoko dano ma oye i Yecu? Nyuti wang ceng ne.\nNgo ma otime pi pwodo gin ducu maracu ma Jakayo obedo ka timone?\nNgo ma Jakayo otamo inge cabit acel ikare ma en owinyo ni Yecu Oto i kom Yatariya?\nPENY ME KWENA MABER: I yone ma onongo en tye kawot i Jerucalem Yecu olimo Jeriko ma kun orwatte ki laco mo ma kite rac tutwal i Boba meno. I kare ma en odoko larem Jakayo, En oniang ni gibi pwode ma kakaJakayo. Timo kica ikom bal tye macalo mot me nono bot Jakayo dok bene tye me nono botwa, Ci ento otero kwo pa Yecu kulu. Yecu tye ka Waco-ne boti tin, lokke ma i wang ceng 10. Kit lagam ango ma in igamo bote? (In I twero gamo ne ki icwinyi.)\nYECU ORWATTE KI LACO MO MA ONONGO PE KI GEN ME KWO PI TWONE. Marko 2:1-12\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: odi onongo gicweyo wiye ma opile marom i kare pa Yecu gini, ma bene giyubo ki Matang-gula. Onongo tye yoo ma gidonyo kwede wa iwi ot malo. Dano kare ducu bedo ma kome goro ka dong Mwaka me dit-te oo idyere nyo nongo dong ool, pien remo nongo dong pe woto maber ki i wiye. Dano ma kome okwe pe twero aa dok pe twero wot pire kene onyo lok bene. Yecu lwongokome kene ni En Ewod pa Dano.\n1. In itamo ni dano bedo ki yom cwiny ka ineno en buto abuta piny i kabuto, ma nongo pe twero aa malo, nyo woto?\nKit kony ango ma laco eni mito pi ber bedone me nino ducu?\nTam Kong pi kwo pa dano eni me nino ducu anga ma onongo kono gwoko laco man?\n2. Lojudaya ducu onongo dong giyee i kom Lubanga ikare cani. Gin ango ma laco man obedo ka tamo ne i kom Lubanga ki ikom niye ingeye ikare ma dong kome okwe wokoni?\n3. Wan watwero neno ki i wang ceng 5 ni laco man otyeko timo bal i tam-ne. Kit bal ango ma dano acel acel timo kadi ka en pe twero wot onyo lok?\nTamni tye nining: Arem ki two twero lokowa me berre nyo me racce ka ki ikit pa dano?\n4. Gin ango ma omiyo tingo laco ma kome okwe ki Muton obedo tek me kato kwede ki i dye Boma/ Gang?\nPi gin ango ma omiyo jo mukene ma onongo gitye i Ot pe gukati woko wek giter laco man ma lacanni wek gicibe wa i nyim Yecu?\nPingo pe co angwen ma lurem laconi gilokke me dok cen ikare ma giniang ni pe twere me donyo i ot ki i dog ot?\n5. Kit wat ango ma onongo tye i kin co angwen man ki laco ma kome okweni? Tam kit yoo mapatpat ma romo time (3).\nKit gwokke ma nining ma onongo mitte ikare ma gitye ka tero laco ma kome okwe ni malo iwi Ot? (Nen ngec ma orumo lok i kit ma Ot tye kwede i acakki)\nKit Jami tic ango ma onongo mitte me muko wii Ot? Co angwen man kono ginongo kit Jami tic man ki kwene?\nKit tam ango ma in itamo ni otime i kare ma jo ma gitye i te ot piny giwinyo kit ma gitye ka muko kwede wii Ot?\n6. Co angwen man gukelo laremgi bot Yecu ni owek Yecu ocange. Pi gin ango ma omiyo Yecu Kong ocako ki timo kica pi bale me acel (5)?\nPi gin ango ma omiyo Yecu otiyo ticekit man: Mukwongo otimo kica pi bal ka dong ocango twone?\nMan kono tyen lokke ningo bot laco ma kome okwe ni, me acel gitime kica i kom bal ducu ma en obalo ikare ma okato angec?\n7. Kong itam ni ka obedni inino mo icito bot Yecu owek En ocob pekoni mo madit ma obwoyo komi woko. Ngo Ka kono en ogamo botini: ‘’Woda nyo ni Nyara balli dong giweko woko"! Itwero bedo ki julu/ akemo /nyo ki yomcwiny?\nKa giwaco boti ni iyer, mene ma in i kwanyo: Tam maber nyo lagam me ayela yelani maditi?\nKit bedo pa laco ma kome okweni olokke nining ikom twone ikare ma dong en oniang ni en ecito i polo i agikkine?\n8. I ceng 5 Yecu pe tye ka lok pi niye pa laco ma kome okweni ci ento pa lureme. Ongere kene ni laco man onongo pe tye ki niyee mo ma en pwodi pe orwatte ki Yesu. Nyut wang ceng mo ma itamo-ni en ocako ye i Yecu?\nPi gin ango ma omiyo Lupwony cik pe giye-ni Yecu twero timo kica i kombal pa dano (7-8)?\n9. Gam peny ma Yecu openyo ki iceng 9.\nGin mo tye ma obedo tek bot Yecu me cango laco man? Gin mo tye ma obedo tek bot Yecu me weko bal pa laco man?\nGin ango ma onongo in iromo tamone i kom Yecu, ka obed ni in inen ki wangi ngo ma giloko ki i ceng 10-12?\nPENY ME KWENA MABER: Ka ineno ni cwinyi tye ka ngolo kop i komi pi gin mo marac ma in itimo marac, winy ngo ma Yecu tye ka Wacone boti:" Woda/ Nyara balli dong giweko woko". Ma ka cobo gicikke man ma pire tekki Yecu Otto ikom Yatariya. Tyen lok me gicikke man tye ningo ki tung boti tin-ni? (Itwero gamo peny man ki i cwinyi)\n(Bot dano ducu omyero gugam): Ngo ma pire tek tutwal ma in ipwonyo ki wang dul mawanywako eni?\nYECU ORWATTE KI DAKO MA LABALO: Luka 7:36-50\nNGEC MA OROMO LOK MAN: Ceng 44-46, titokit ma giworo kwede welo awora i kare pa Yecu-gi. Dano gicamo cam ma kun nongo gibedo piny nyo nongo gitene i ngom idye kal; man aye gin ma omiyo dano ma tyengi tye ki cilo kare mukene twero balo miti me cam woko ki bot ngat mo. Nge-ni ka ki i te cik paLujudaya, pe opore botgi matwal me neno ni dako mo ogonyo yer wiye ki ka nyim laco mo ma tye weloigang. Laparicayotyen lokke ningo: Tyen lokke ni dano ma omiyo kwone dok oye Lubanga. Cimon man pat pe-rom ki Cimon ma tye i kin lupwonye pa Yecu.\n1. Ka ki itami, in itamo ni dako ma labal twero bedo ki yomcwiny i kwo ne? Mii tamni.\nDano mapol ki i kin gang kenyu gi ngeyo ni dako man obedo ka cato kome/nyo lakwele. Tam kit yo ma patpat ducu ma twere,gin ngo ma gwok ca omiyo latin anyaka man / dako man odoko lakwele?\n2. Gin ango ma onongo nen ma pire tek i kwo ki bot Cimon ma en obedo Laparicayoni?\nPi gin ango ma omiyo Cimon pe olego latice mo acel me lwoko tyen Yecu; En aye ma olowongo Yecu me bino me bedo welo iodde (36, 44-46)\nNgo ma onongo romo bedo tye i cwiny Cimon i kare ma en olwongo Yecu me bino me bedo ka cam iode? Tam kit gin ma patpat ma romo time.\n3. Dako-ni kono onongo yo nining me lwi me donyo i ot pa Cimone, makatone ducu en bene odonyo wa i ot camo kwon-ne? Yeny kit yo ma patpat ma romo twerene.\nAdomo moo ma ngwece kur onongo wel -ne tek tutwal. En otiyo ki kit yo ma nining me nongo moo man/ nyo in mono itamo ni en owlio moo eni pi tyen lok ango? Tam bene kit yo ma patpat ma romo twere-ne.\n4. Pi gin ango ma omiyo dakoni omito tutwal ni omyero en erwatte ki Yecu kadi wa i Ot pa Laparicayo ma kun en kikome bene ngeyo ni gibikelo cac i kome?\nI kare cani ludini pe gitye ki kit wat mo i kingi ki Lubalo. Gin ango ma omiyo dako ni obedo ki tek cwiny, ki gen, ki niye, ni Yecu obedo dano ma kitte pat?\n5. Pi gin ango ma omiyo dako ni mito ni en egud kom Yecu (38)?\nNgo ma bitime ka Oyoo/ nyo Twol, nyo dano mo kome rac ogudo kom-wa?\nNgo ma dako ni oniang /ogiko kwede ki ikom lok ada ni Yecu pe oloko gin mo marac ikom gudo en ma dako ni ogudde ni?\n6. Kong i par pi kit kare ma rom mene ma dakoni okok kwede me agiki?\nKit pig wang ma rom mene ma in itamoni mitte ma ngat mo mito, owek en olwok kwede ki tyen dano mo?\nGin ango ma omiyo dako-ni okok tutwal nio oweko tyen Yecu odoko dyak ki pig wange?\nPi gin ango ma omiyo dako-ni pe odunyo tyen Yecu ki bongo mo nyo kadi dog bongo pere, ci ento en odunyo ki yer wiye?\nDako-ni pe oloko kit lok mo keken, i kare ma dano tye ka camni, ci ento kwone kono oloko gin ango?\n7. I ceng 41-42 Yecu obolo Cara lok, ikom dano ma lamii banya ki dano ariyo mogo ma gucamo banya ne. Lamii banya meno tyen lokke obedo Lubanga.Ci ento angagi ma Yecu tye ka lok ikomgi-ni gin lucam banya ariyo ni?\nYecu oporo bal ki banya. Banya me dinari 500 rom ki wel mucara me mwaka acel ki nucu ma giculo ki latic. Banya me dinari 50 rom ki banya me Dwe acel ki nucu. Welne romo bedo rom mene ka giculo ki wel me cente ma megwa eni?\nKong wa-po ni kit bal mo keken ma ngat mo timo rom ki banya wek wawci 10 euros/ 50 shs 100 Pound. Wel ma rom mene me banya ma in itye kwede ma omyero dong i cul bot Lubanga kombedini? (Itwero gamone ki icwinyi)\n8. Pi gin ango ma omiyo Cimon ocayo Yecu kacel ki dano-ni (39)?\nPi gin ango ma omiyo tye yot tutwal botwa dano me keto tam wa pi bal pa luremwa ma gitimo makato ma megwa kekenwa?\n9. Mene ma otime mukwongo: Dako ni kong oye mukwongo ka dong oweko balle giweko, nyo ni en kong omaroYecu ka dong oweko balle gitimo iye kica? Mii tammi mapol ki i ceng 42-43, 47.\nAnga ma oculo banya ma dako-ni omyero omi bot Lubanga?\nGin ango ma otime i kom banya ma Cimon tye kwede ma omyero en odwok cen bot Lubanga?\nI kit cente mene ma Yecu oculo kwede banya pa dano ducu?\n10. PENY ME KWENA MABER: Yecu ngeyo bali ducu, ci ento i kom magi ducu en pwodi waco boti ni: "Bali ducu dong giweko woko: Niyeni dong olari. Cit dong ki Kuc"! (ceng 48 ki 50) En kene aye tye ki twero me waco lok man, Pien En ma otyeko culo balli ki banyani ki remone. Kit lagam ango ma in igamo bote? (Itwero gamo lagam man ki icwinyi)\n(Bot dano ducu omyero gugam lagam man) Ngo ma pire tek tutwal ma in ipwonyo ki i nywako wang dul me nino man?\nYECU ORWATTE KI LACUNG IWI BYE Marako 10:17-27\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Ma lube ki kit kwone Yecu tito botwa ni laco ma gitye ka lok pire iwang dul man en onongo pud tidi. Ci onongo dong en tye la memba me ot moko cik( jo ma gin ludito ma dongo) Matayo 19:22,ki Luka 18:18) Laco man onongo ngeyo con ni ka en eto inge tone ebicito i kwo ma petum nyo i kabedo me kapiny ka wang iye ki mac nakanaka. Omyero inge-ni ikit me te kwaro mamegi Co pe giringo nyo pe gigungo piny kanyim laco wade.\n1.In itamo gin ango: Dano twero bedo ki yomcwiny ma nongoen pe ngeyo ngo ma bitimme bote inge tone?\nNgo ma omiyo laco ma lacung iwi byeni matidi man otimo kit kwo ma yam pe ngat mo otimo me ringodok me gungo piny inyim Yecu (17)?\nLaco man mono okwanyo Yecu do gin ma pire tek macalo Lubanga onyo en oniang ni Yecu tye kit dano mo mapatte aye (17b-18)?\n2. Pi gin ango ma omiyo laco man pe obedo ki gen me larene kadi obedni en dong onongo obedo ka gwoko cik Apar pa Lubanga pi kare me kwone ducu?\nPi gin ango ma omiyo wan jwijwi pewatye ki ada me cito iwi polo maka dong wan wa to?\nIn itamo ni ngat mo twero bedo ki ada me citone i polo ka dong en oto? Mii tyen lok ne.\n3. Cik Apar mene ma Yecu oloko pire kany ma lubone tye tek tutwal-ni(19)?\nLucung iwi bye mapol gibwolo gin me bedo jo ma kitgi pe atir pi lok kom cente ki lok kom buto ki mon atata ikit yo ma nining ma laco man onongo twero bwot kwede ki i atema tema macalo man(20)?\nMyero inge-ni ki bot Yecu cik man omyero gigwok, pe i tic keken, ci ento i lok ki i tam. In itamo ni laco man dong otyeko cobo cik man ducu kakare (19-20)?\nIn itwero wacolok ki icwinyi ducu kit macalo latin awobi man tye ka waco-ne ki i ceng 20?\n4. Latin awobi ma lacung iwi bye manonongoorem ki gin acel. Jung ceng 21 ma cek ka iwac gin ngo ma onongo en Orem kwede?\n5. Yecu oloko lok ikom lonyo ma gikano i polo iceng 21. Ngat mo twero nongo lonyo ma i polo i kit yo ma niningne?\nApoka poka ango ma tye i kin lonyo me lobo ki lonyo ma tye i polo?\nJami ango ma lotino matino ma ikare wa-man gitamo ni obedo lonyo ma pire tek botgi tutwal ni?\nAnga nyo gin ango ma tye dok lonyo-ni ma pire tek? (In itwero gamo lagam man ki icwinyi)\n6. Latin awobi man kare mukenenongo en tye ki luode, ki lunyodone ma en gwokogi. Ngo ma onongo twero time botgi ka obedni latin awobi ni olub lwongo pa Yecu i ceng man21?\nTam kit kare man dok omyero i ket komi i ka pa awobi meno. In itwero ye ni Lubanga onongo twero gwoko luodi akadi obedni i weko jami-ni ducu?\nIn itwero tamo ni omyero iwek lonyo ni me loboni, ka-ni itimo kit meno owek ikan lonyoni i polo? (In itwero gamo peny man ki cwinyi).\n7.Ma lubbe ki ceng 21, Yecu maro latin awobi ma lacung iwi byeni? Pi gin ango ma omiyodok en owaco lok matek ma omiyo obalo cwiny latin awobi man ci oweko en oa ocito woko-ni?\n8. Inge ma dong en oniangni en pe etwero timo kit gin ma Yecu mito-ni en otim, ngo mukene ma laconi dong otimo en oa woko ci oweko Yecu (22)?\nNgo ma onongo Yecu obi gamo ka obed ni laco manongut bote ni, "Tima kica an amaro cente ma loyo in!"\n9. Po pi kwo pa lacung iwi bye ma tidi man ni-cake ki kany me cito kwede anyim.En ada cwinye onongo Yom? Ngo ma en obedo katamone pi tone?\nPor kong kit lagam ma Yecu ogamo bot lacung iwi bye matidi man ki kit lagam ma en omiyo bot Petero (Ceng 21 ki 27). Lagam man tye ma rom nyo tye mapat?\nAnga ma twero wot i polo inge ma ka en oto?\n10. PENY ME LOK ME KWENA MABER? Jami ducu twere ki bot Lubanga tyen lokke gonye kit man:Yecu oweko lonyone ma i polo ka obino i lobo man me ciro can ki to owek in inong waraga me yo me donyo i polo. Gin madit marac ma latin awobi man otimo en oweko Yecu.Ngo ma in ibi timo?( In itwero gamo peny man ki i cwinyi).\n( Bot dano ducu omyero gugam) Ngo ma pire tek ma in ipwonyo ki iwang dul ma iwang cawa man?\nPWONY MA YECU OPWONYO IKOM LATIN MA ORWENY: Luka 15:1-24\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Lok ododo ma Yecu otito ni gilwongo ni Carolok. Jami aleya onongo pe gimiyo ka pudWego tye ma kwo. Ot i kare pa Yecugini onongo pe cungu kene iwi got, Ci ento ka nget yo mading. Ka ma dano twero neno wi Otka maleng.(20). Kit ma nin kong waco ni Co pe giringo matwal ki i but lobo menu.\n1.Lotino co matino cwinygi twero bedo yom ka lunyodogidiyogi kun pe gimiyo botgi loc ken?\nPi gin ango ma omiyo wod pa laco man ma tidine-ni pe tye ki yom cwiny kadi obed ni gin gitye ki paco maber ki wongi bene ber-ni?\nKa obed ni in ibedi ika pa Wego, ngo ma onongo itwero gamone ma lube ki peny ma Wodi olego (12a)?\n2. Pi gin ango ma omiyo wego okano lewic ki kalo-akalane. Akadi obed ni en onongo ngeyo gin ma bitime i anyim ikare ma en oweko wodeni ociti-ni (12b)?\nI Carolok man wego tyen lokkeni Lubanga: Wod ki kany tyen lokke nyuto-ni ngat mo keken ma oweko Lubanga woko, ma onongo en dong tye ki niye ikom Lubanga, onyo gwok-ca en bene olimo nywale me ariyo (Baticimo) Pi gin ango ma omiyo Lubanga pe gengo latinne ma tye ka wot atata ki bote?\n3. Pi gin ango ma omiyo lotino mapol ikare mewa matin bene gi-moko i kit kwo pa latin awobi ma orweny me cito i lobo ma woko pigikengi, labongo kit tic moma gitiyo dokbene nongo cente pe ijaba mamegi?\nLatin awobi ma-tidi-ni otiyo ki lim pa Wonne nining: Nen ceng 13, ki 30?\nPi gin ango ma omiyo Latin awobi man pe onongo kit lureme me ada ngat mo ma onongo twero cungu ikome ikare ma lime dong otum woko ki boteni?\n4. Opego obedo lee ma kome ki keni ki bot jo lujudaya. Ngo ma Latin awobi-ni obedo ka tamone ikare ma en dong tye ka yenyo tic i kabedo ma gipito iye opego (14-15)?\nPi gin ango ma omiyo pe giye bot Latin awobi man me camo cam pa opego wek en oyeng kwede (16)?\n5. Ngo ma oweko latin awobi man oniang pire kene’ ma ka cito me denne ikare ma piny dong oloyo wange woko ni (17)?\nI ceng 18-19 in inongokit tuco lok ma latin awobi ni obedo ka yubone ki icwinye, me cito ka wacone bot Wonne. Kit bal ango ma en otimo bot Wonne?\nKit bal ango ma latin awobi ni otimo i kom polo(18)?\nKit bal ango ma in ibalo kono (a).i kom Polo. (b)- I kom Lunyodo ni.( Itwero gamo peny man ki i cwinyi).\n6. Pi gin ango ma omiyo latin awobi nipe otamo me penyo Wonne ni odwoke cen me bedo wode(19)?\nKit dano ango ma kare ducu gitamo ni pe gipore ni wek gilwongi-ni lotino pa Lubanga(19)?\n7. Ngo ma Wego otamo ikare ma en oneno wode ka ngak iyo ma donyo me bino i ganggi ma kun tyene ducu tye nono(20)?\nNgo ma omiyo Wegooniang ikom wode ma kun onongo en pud tye wa ka mabor(20)? (Nen ngec ma orumo lok man)\nNgo ma in itamo ni Wego obedo ka timone pi kare me mwaka meno ma okato ducu ma onongo Wode tye wa ka ma borni(20)?\n8. Pi gin ango ma omiyo latin awobini pe owaco gin ducu ma onongo en oyubbe me wacone bot Wonne ni(18b-19 ki 21)?\nKit lok ango ma kwo pa Wego onyuto bot Wode(22-23)?\nAwene ma dong Wego otimo kica ikom Wode? Nyut wang ceng meno.\nAwene ma dong wod ocako ye ikom mar ki timo kica pa Wonne? Nyut wang ceng meno?\nTyen lok ango ma Wego tye ka nyutone ki i ceng 24?\n9. Mar pa Lubanga opokke nining ki i kom mar pa dano?\nNgo ma Caralok man pwonyo i kit me dwogo cen bot Lubanga?\n10. PENY ME LOK ME KWENA MABER: "Wodani onongo oto, ci ento dong odoko kwo," Yecu bene oweko ot pa Wonne, ento obino oto, pe me jemmo ikom miti pa Wonne, ento me cobbone aye. Ka en odok paco dogola me polo onongo ogoyo wange, omiyo en okok ni:"Lubangana Lubangana pingo iweka kuman?" Pi gin ango ma omiyo latin awobi ma i caralok man gijole kit ma onongo Yecu aye omyero onongo gijole kwede ni? Kidok pi gin ango ma omiyo Yecu aye dok gikwerre kit ma onongo omyero gikwer ki latin awobi man-ni?\n(Bot ngat mo keken omyero ogam peny man). Ngo ma inongo piretek boti ma i pwony ki i wang dul pi wang cawa man?\nYECU OMEDEKI PWONYO LOKIKOM LATIN MA ORWENY Luka 15:25-32\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Ki lok ada Wego oweko nucu jamine ducu bot wode maditte, ikare meno ma wode matidine ni dong ogamo gin aleyane (ceng 12). Menu pe obedo bal pa Wego ma ni en pe oweko wode oye lokke.\n1. Latin awobi matidi twero bedo ki yomcwiny ka en tamoni lunyodone pe gimarre?\nPi gin ango ma omiyo wode ma ditti pe obwoto jamine ducu ci oa me ociti woko cen ka mabor kacel ki ominne matidini, ka obedini en pe cwinye yom pi kwone ki ipaco?\nNgo ma in itamoni wode maditti cwinye paro ma kato dok ma loyo gin mo keken pikwone?\n2. Pi gin ango ma omiyo wode maditi oneno kome macalo opii kadi bed Wonne ocikkeni nucu jami mamege ducu tye pi en (12b, 29, 31)?\nKa wego ma tye i caralok man tyen lokke nyuto ni Lubanga ki latin awobi matidi ni nyuto ni ngat mo keken ma onongo tye layeyo, ci obwoto lok me niyene woko. Anga ma in itamo ni wode maditi kono tye ka nyuto kit dano mene?\nIn itamo ni Wego otimo lutinone iyomaber?\nIn itamo ni Lubanga jwijwi timo wan dano iyo maber?\n3. Ngo ma wode maditti obedo ka tamo-ne ikare ma en obedo ka tic i poto nino ki nino?\nKa itamoni kit gin ma otime bot wode maditti bene otime ikomi ceng(29-30) otime kono boti i kit yo ma niningne?\nNgo ma tye macalo tyen lok ma nyuto adani wode maditti pe oyubo karama bot lureme (29)?\nWego onongo obineno nining ka obedni wode maditti oneki dyel, nyo Romo, nyo Roya dyang ka en oyubkwede ki karama bot lureme (30-31)?\n4. Ngo ma nyuto tyen lok ada ma omiyo wode maditti kiniga omake pi kit kare macalo man (27-28)?\nWode matidi ni okelo lok me lewic ikom Wonne inyim lupacone ducu. Kidok kombedi bene Wode maditti otimo ma romaroma ki wode matidini. Pi gin ango ma omiyo Wego pe okeco?\nNgo ma in inongo maber ma omiyoni tam maber ki bot Wego ma oa kiiceng 28b, ki31-32?\nNgo ma in inongo ma omini tam maber ki bot Lubanga ma oa i wang ceng 28b, 31-32?\n5. Pi gin ango ma omiyo Wode madit pe omaro Wonne, Kadi obed Wonne jwijwi timo gin maber bote?\nWunyam lok ikom Caralok man: tyen lok ango ma weko wan pe wamaro Lubanga?\n6. Wode maditi akadi obedni en jwijwi lubo cik pa Wonne (29). Ci ento ngo ma Wonne onongo mito ki bot Wode makato ducu?\nNgo ma nyuto botwa ni Wode maditi pe maro ominne matidini matwal (30)?\nAnga ma Wode maditi maro?\n7. Pi gin ango ma omiyo Yecu ongolo kodo lok man ki idyere ma pe otito botwa kace Wode maditi ocito i kacokke me karama onyo pe (28,32)?\n8. I Caralok pa Yecu, karama tyen lokke nyuto polo. Ma lubbe ki caralok man, anga ma twero donyo i polo?\nMa lubbe ki caralok man, bibedo peko pa anga ma ka pe ginongo ni nagt mo tye i polo?\n9. Kong itam ka ni awobe ariyo ni gucito ka tic i poto kaceli odiko mukene. Kit neno ango ma wode madit obi bedo kwede, ngo kono ma wode matidi-ni tamo?\nDano ducu ma iwi loboni girom aroma ki ngat acel i kin awobi maditnyo matidini ma gitye i caralok man. Nga ma in itamoni tye ka nyuto kiti? (Itwero gamo peny man ki i cwinyi)\n10. PENY ME LOK ME KWENA MABER: Yecu waco botini"jami ducu mamega ni megi." I kom yatariya En oculo kabedo piri i polo.En omiyo boti gin aleya man ikare ma inongo iye nywale me ariyo me baticimo. Omego maditi pe oye cikke man. Ento obedo ka tic macalo opii wek enong gin aleyane. In itye ki niyeni inongo gin aleyani me polo me nono, nyo gibiculi ma kun nongo ibedo ka tiyo tic maber pire? (Itwero gamo peny man ki i cwinyi)\n(Bot ngat mo keken ogam) Gin ango ma pire tek ma ipwonyo ki nywako wang dul ma i baibul man)\nPWONY MUKENE MAPOL MA YECU OPWONYO: ANGA MA JIRANI NA? Luka 10:25-37\nNGEC MA ORUMO LOK MAN:Yo me got ma tye i kin Jerusalem ki Jeriko onongo tye ma borne romo mairo 30 km dok tye marac, yo madit menu luyak gikuro jo ma giwoto ki iye.Lalevi tyen lokke ni Co ma gin ticgi obedo me konyo ajwagi ka tiyo ticgi i ot pa Lubanga, ki iKema me rwatte. I kare pa Yecu, jo lujudaya onongo gitye ki mone i kin gin ki Lucamaria, ma gibedo i lobo kacel kwedgi. Lapor ki i lobo wa: ARAB ki jo ma COL. Twero bedo yot me niang tyen lok me caralok man ka itamo ni dano ducu jo ma COL ento pe ARAB. nyo tam ni dano ducu Arab ciento pe Jo ma Col.\n1. Ngat mo twero bedo Ki yom cwinye ka en pe paro pi danogi ma tye ka cirocan, ci ento nongo en tamo pi kome kene ki luode?\nI kit kare ma rom mene main icawa mukene imiyo centeni pi tyen lok me konyo jo ma piny obwoyogi ma nongo gitye ki miti me jami?\n2. I ngiyo wang dul ma okato angec wapwonyoni lacung iwi bye mo acel openyo kit peny aceli ma lapwonycik man openyo ki Yecu ni. Kit yo me polo ango ma lubbe ki lok ma Yecu owaco i wang dul man (25-27)?\nKit gum ango ma ibinongo ma weko in i oo i polo. Ka kit me donyo i polone dong lokketye matek kit ma Yecu tye ka pwonyone i ceng ni27?\n3. Yecu otito caralok ikom laco mo ma luyak gugoye ma pe ngeyo kome. Kong ipar kit tam ango ma laco ma giwano komeni obedo ka tamone i kare ma en tye ka buto inget yo,wang cawa ki cawani(30)\nNgo ma dako ki lutinone onongo gibi bedo ka tamone ikom wego kape omede ki oo i paco i wang cawa ma en ocikke pireni?\n4. Ngo ma omiyo obedo tek bot Luwot mekonyo laco ma luyak ogoyeni?\nAjwaka ki Lalevi onongo gitye ka wot me cito ka tic me dini i Ot Yakalu pa Lubanga. Ngo ma in itamo ka obedni laco ma luyak gugoyoni onongo obedi latin pa jo ariyoni?\nTam kit tyen lok mapol ma omiyo pingo joariyonigukwero konyo dano ma pe gingeye kun giwane matek (31-32)?\nIn ki komionongo itamo nining, onongo itwero timo kit gin ango ikare macalo eni?\n5. Onongo ajwaka ki Lalevi gitwero gonyo Cik man nining me Mar ma gipwonygi kwede nicake wa ikare ma onongo gin pud lotionni? nen i ceng 27?\nNgo ma itamo ni ibiwaco bot ngat ma waco lok macalo man: Amaro Lubanga ki Cwinya ducu, ciento ki gum marac pe atye ki kit yo mo me konyo dano mukene.\n6. Ka obed ni Lacamaria aye ma okat ki ka nget Lajudaya ma giwano kome, onongo entwero waco lok ango, onongo en twero gengo ngeyeki lok man? Nen ngec ma orumo lok man.\nI kit woro ma romene ma Lacamaria man otimo,ma kato gin ducu, nyo ma ngat mo omyero en otim i kit kare macalo man (33-35)?\n7. Dinari ariyo rom ki wel cul me tic pi nino ariyo: ma te lokke ni acel i apar-wiadek calo cul me dwe acel. Pi kit wel macalo meno nyuto ni ngat mo twero bedo i ot welo pi dwe ma romo ariyo. Dinari ariyo twero lokke nining i wel me cente ma megwu?\nTam pi tyen lok mapol ma omiyo Lacamaria man omiyo wel centene mapol kit menu bot dano ma en ki kome bene pe ngeye ni (35)?\nKa ki itam-ni acel iwi miya ma niningma Lacamaria-ni otyeko cobbo-ne i kom cik me mar nen ceng 27?\n8. Angagi ma Yecu tye ka lok pire ityen lok ma en owaco ni La jirani na-ni?\nNga ma jirani-ni ma omyero ikonye ma tye kamabor ki ka macokke?\n9. Ka gipenyi ni omyero iyer kit gin me atima ikin caralok ariyo man, mene ma itamo ni twero rwatte ki kiti ki kome? Laco ma gigoye, luyak ma gi kiyo dano i yo, ajwaka, ki Lalevi, onyo lagwok ot welo? Mii tyen lok mapol ma omiyo in ikwanyo tic ma itye ka lok pire ni.\nI kit yo ma nining ma Yecu gipore kite ki Lacamaria ma giloko pire i caralok man?\nYecu kono giporokite marom ki Lajudaya ma gigoye ni-nining?\nYecu oyubo yo mukene me oo i polo ci ento makatone ma ginyuto pire iceng 27?En gin ango?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER:Yecu owaco ni "Cit i citim marom kite," ka en ocito otim kit meno ki kome. Kadiobed dano mukene gikato ki ka ngeti ma nongo itye ki peko mapol, ci en pe weki. En kombedi tye ka cungu ka ngeti ma tye ka kiyo tweyo bur ma tye icwinyi. Ngo ma igamo bote? (Itwero gamo lok man ki i cwinyi)\n(Bot ngat mo keken omyero ogam): Ngo ma obedo ma Piretek maipwonyo ki i wang dul ma i Baibul man?\nAWENE MA KA GIN MARAC MALOYO DUCU DONG OTIME: Marako 5:21-24, ki 35-43\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: La loc me kacokke onongo kare ducu giyero ki i kin jo ma giworo ki i Boma. Luloc ma i kacokke ducu gin lumonne pa Yecu ci ento Yayiro keken. Laco man onongo tye ki Latinne acel keken (Luka 8:42)\n1.Kong itam pi kwo me kare ducu pa luot man ma gibedo ka kiyo piny pi kare malac ma pud pe ginywalo Latin. (Lunyodo gitamo nining ikare ma ginongo ni Latin man obedo Anyaka ci ento pe Awobi? Kit gin ango ma giyubo pi neno anyim pa nyargi?\n2. Ngo ma twero timme ikit me winye i kin lunyodo ka latingi two omako? Tam pi kit jami mapatpat ma twero time.\nNgo ma Yairo obedo ka tamone ikom Lubanga inge ma dong two omako nyare?\n3. Pi gin ango ma omiyo Yayiro openyo kony ki bot laco ma lureme ki watine ducu gikwere?\nKit tam ma nining-maYayiro obedo kwede i kom Yecu i kare man,i kit ma onongo en tye kangolo kopki lok kwedeikome (22-23)?\n4. Kong itam kit ma wego obedo ka tam kwede i kare ma en dong owinyo kwena marac ma oa ki i Pacone (35)?\nKa obed-ni gin mo otime boti ma giwaci ni konye dong pe, me yelo Yecu, awene ma gin man otimme iye?\n5.Pi gin ango ma omiyo Yecu owaco bot Yayironi pe i lwor kadi obedni gin marac dong otimme boten (36)?\nNgo ma Yayiro twero dok ye iye wainge to pa Anyakani?\nNgo ma onongo Yayiro twero timone, ka obedi ni onongo En pe oye Yecu matwal?\n6. Ngo ma in i lworo makato ducu ki i lobo? (Itwero gamo lok man ki i cwinyi)\nIn onongo itwero time nining ka Yecu owaco botini pe i lwor ma nongo gin marac otimme boti?\nYecu waco boti tin "Nipe i lwor, bed ki niye" Ngo ma lok man tye ka titone boti ikit kare ma in itye iye ni?\n7. Dako pa Yayiro oneno kit ma Latinne Oto kwede ci ento onongo cware tye wacen ka mabor. Ngo ma in itamo ni obino iwiye ikare ma en oneno Yecu ki cware ka gitye ka bino me donyo i ot?\nYub me lyel onongo dong tye ka wot anyim, ikare ma Yecu oo iOt Pa Yairo (38). Ngo ma Yecu onongomito waco ne bot jo ma gitye i ot kunu kiwelo me ot lyel kit ma gicoyo i ceng 39?\n8. Kwan ki diro kit ma Yecu ocero anyakaniki i to (41-43). Kit ada mene ma inongo ni obedo me aura tutwal ki boti?\n9. Pi gin ango ma omiyo Yecu ociko matek ni pe ngat mo otit pi tangu man, Kadi ni onongo twero bedo yo mo maber ma twero yweko pi tic ma en tye ka tiyone (43)?\n10. Ngo ma otimme man ma ogudo kwo pa anyaka ni kikome? Omako kwone me anyim nining?\nKwo pa lunyodone kono olokke nining ikare ma gin madit man dong otimme?\nNgo ma in itamo ni luot man gitamo ikare ma guwinyo ywek me to ki cer Pa Yecu ni lok meno otime ada?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER: "Pe i lwor ci ento bedi ki niye" man tyen lokke ki bot Yecu ni. "Wek man bota. An atwero gwokone" Yecu obedo ki lworo pi gin acel mo keken, apoka poka i kin En ki Wonne ma tye i polo. Meno aye gin ma omiyo bote lworo matek ma bene omiyo kwok obino ki ikome dok remo ki i poto me Gecemane. I kit yo man en onyuto botwa ni omyero wange ni poke ki bot Lubanga (meno aye ka piny). En aye gin ma omyero wa bed ki lworo iye. Kit peko ducu ma tye dok time en twero lokone doko gum ikwo pa jo ducu ma giye i En.\nPE DONG DAKO AYE Marako 5: 25-34\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Ma lubbe ki cik pa Moses Dako ka neno kwer/ nyo dwe nongo tye kome ki keni, i kit me dini. Pe giye ni ngat mo ogud kome nyo kit gin mo keken ma en ogudo kome ki cinge. Cik bene pe ye bote ni omyero en odony i ot ka ma giworo iye Lubanga. (Lulevi 5).(LOK ANGEYA: ka ineno ni kit two macalo man pe gitwero nywakone ma lubbe ki cik me tekwarowu ci omyero ibwot wang dul man ci i cit anyim i wang dul mukene.)\n1.Dako ni onongo dong mwakane romo pyeradeknyo pyerangwen,Ci twoni omake ma onongo en pud tye matidi. Ngo ma adwoki me two man okello bote lubbe ki kit me kwo me bedo kacel ki lwak (25)? (Ngo ma adwogi me two man okello bote ka obed onongo dong ginyome/ nyo pud pe ginyome?\nNgo ma adwoki me Mede meoyo pa remoni twero kelone ikome?\nNgo ma kit two macalo man kello i kitma en neno kwedekome pirekeken?\n2. Ngo ma in itamo ni dakoni obedo ka tamone i kom Lubanga i kare ma two man dong omake ma pud mwakane tidi ni?\nKit yo ma nining ma omiyo winyene ikin en kiLubanga gwokca olokke kwede ikare ma dong two ori ikome pi mwaka mapol?\n3. I ceng 26 waco ni dakoni ikare mukato angec onongo tye ki lwak limme mapol. Tam kong pi kit yo ma patpat ma en obedo kwede ka onongo ki centene, dok onongo kit yo ango ma en oyubo ni ebi tiyo kwede ki limme.?\n4. Wan waniyang ni daktare ma gitiyo pi lok kom konyo Mon onongo pud pe gitye ki ngec maber tutwal. Pi gin ango ma omiyo pire obedo tek bote me moko tamme neno ni ebedo ma kome yot ci omiyo en olanyolimme bot Ludaktare mapol ma en bene ngeyo ni gipe ki ngec maber me tic ikom mon (26)?\nIn itamo nining kit ma dakoni obedo ka par kwede i lokkom ludaktare mapol ki lucang dano ma patpat ma lubbe ki kit kwo ma onongo en dong tye iyeni?\nApokapoka ngo ma tye i kin Yecu ki Lucang dano mukeneni (26-28)?\n5. Dakoni obedo ki gen ma nining i kom Yecu i kare ma dong en oneno lwak lewic mapol ki bot lucang dano mukene-ni, ni kaen egudo dog bongo pa Yecu ci ebi cang maber (27-28)?\nIn ada in itye ki gen macalo dako man-ni Yecu twero cobo peko marac ma itye kwede ducu? Pi gin ango nyo pe pi gin angone?\n6. Pi gin ango ma omiyo dakoni pe openyo kony ki bot Yecu kit macalo jo mukene gipenyeni (28-29)?\nPi gin ango ma omiyo dakoni oyero me gudo dog bongo pa Yecu ma calo yo maber me cange?\n7. Yecu kono ongeyo nining ni ngat mo acel ogudo bongone (30-32)?\nPi gin ango ma omiyo Yecu pe oweko dakoni ocit paco labongo loko lok mo bote (30-32)?\n8. In itamoni dakoni otamo nining ikare ma owinyo Yecu penyo peny i ceng (30)?\nKit gin ango ma dako ni oneno ki i wang Yecu ikare ma olokke ka neno wang Yecu atir ni (32)?\n9. Dakoni onongo pe oyubbe me loko lok mo kekenbot Yecu kadi ki acel: In itamo ni gin ango ma en obedo ka waco-ne (33)?\nIn ada iwaco bot Yecu, lok mapol me ada ma a ki i kwoni?\n10. Ceng 34 gitwero gonyo tyen lokke i yo ariyo" Niye ni ocangi" nyo "Ni niye ni otyeko laro in" pi gin ango ma omiyo Yecu mito ni ewac lok man bot dakoni?\nPi gin ango ma omiyo Yecu olwongo dakoni, ni nyara akadi onongo obedni mwaka ma megi rom aroma (34)?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER: Yecu bene kome odoko ki keni i karema gipwode kun remone mol ki i kome ikare ma gigure i kom yatariya. Ngat mo keken ma ogudo kome bene odoko ma kome ki keni. Man aye wel ma Yecu oculo me Laro dakoni ki laro in bene.\n"EPPATA" "TYEN LOKKE NI YABBE" Marako 7:31-37\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Laco matye i wang dul man en onongo ite oding wa con ikare me tino-ne,pien en pe twero lok. Me adwogi-ne, en pe twero lok i kingi ki ngat mo keken. (Ikare ca macon ni onongo pe tye kit ngec me lok ki jo ma doggi oto ki luding it meno leb ma gicimo kwede piny acima- ci miyo gitwero niang). Icaya otito inge mwaka 700 ma okato angec ni Meciya bibino ci en biyabbo it ludingit ki jo ma dogi oto.(37, Icaya 35:5)\n1.Kong ipo ki iwi lwongo kit dawn ango ma ibedo ka winyo-ne ki idye ceng matin. Ngo ma onongo itamo ni twero bedo tek boti ka obedni pe itwero winyo kit gin mo keken?\n2. Kong ipo kit ma kwo me tino pa Laco man obedo kwede. (Kit yo ango ma lunyodone gutimo me pwonye, me gwoke ki i gin marac, me weko en oti? Kit winye ngo ma obedo ikin en ki rok wade? In itamoni en obedo ka neno kwone nining?\n3. Por kong kit kwone me Nino ducu, kit ma en pe winyo kwede lok ki i kin rokwade itamo-ni en odongo nining?\nI kare mukene bene nongo laco man olimo kacokke nyo ocito i ot Yakalu pa Lubanga pi kare mo manok. In itamoni enoniangnining i kom Lubanga ma pe nen-ni?\n4. Kit yub ango ma onongo tye i cwiny jo ma gukello laco man bot Yecu ni? Tam pi kit yo mapol ma romo twere-ne (31-32)?\nKa obed ni in aye ma onongo imito kello laco man bot Yecu, kit yo ango ma onongo i twero titone kwede bote, ka kwene ma imito tero en iye? Ki dok pi gin ango?\n5. Pi gin ango ma omiyo Yecu pe ocango laco man kit ma lureme openye iyeni (32-34)?\nPi gin ango kono ma omiyo laconi pe okwero wot ki lapwony ma en bene pe ngeye (33)?\nPi gin ango ma omiyo Yecu otamo me tero laconiwa cen ki ka kom lwakki (33)?\n6. I kit yo ma nining ma in itamo ni laco man oniang lanyut angwen ma Yecuobedo ka timone bote i ceng 33-34?\nNgo ma Yecu onongo mitoni laco man onge i kare ma en ogudo ite, ki lebe, ma kun en neno malo i polo ma pud laco man pe ocang?\nPi gin ango ma omiyo Marako ocoyo kit leb me cange man i leb pa jo Aramaic i Evanjelio-ne (34)?\n7. Ngo ma weko bedo tek boti me winyo ngo ma dano teme me waco ne boti kadi obedni in iwinyo lok maber i kare mukene?\nYecu ocung ka nyimi kombedi, En waco boti ni "Eppata! Yabbe," yabbe boti. Tyen lok ango ma omiyo en tye ka wacone: Tam kit ma ilok kwede ki dano mukene (Itwero gamo peny man ki icwinyi)\n8. Kare ducu tero mwaka adek ma owek latin opwony tyen lok ma tekke ileb megi maber. Otwere nining bot laco man, me niang kit lok ducu calo wang ma tye ka lokkelitubek-tubek (35)?\n9.Tangu paYecu ducu tito botwa gin mo me polo. Ngo ma wapwonyo ki i gin mutimme eni?\n10. Pi gin ango ma omiyo dano gimedde ki tito pi tangu man kadi obed Yecu openyogi ni pe gitit pire (36)?\nNgo ma Yecu mito ni dano gutit bot luremgi pien?\nIn itamo gin ango: Ada opore bot lwak me Kenica pa Lubanga ikare man me yweko pi cang-nge wa i Radio?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER: Lok i kin Yecu ki Wonne ocung ikare ma gingabo Yecu malo iwi Yatariya, ki Lubanga odingo ite pi winyo koko ne.Lubanga kare ducu winyo dano ma kite tye atir, ki Yecu onongo tye labalo ma loyo ducu i wang cawa cani,pe pi balle ento pi balwa. Bedo ling pa Lubanga nyuto ni Yecu onongo tye ka kubbo lok i kin wan ki Lubanga ma kite atir.\nLAYEYO MA CWINYE NUCU: Marako 9:14-29.\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Dano ma tye ki tipo marac gilwongo ni tye ki Cen (Dano ma cen tye ikome). Ma bene nongo a pokapaoka tye i kin en ki dano ma wiye obale,two lili ki mukene mapol ata. Cen marac pe mako dano ma tye ki niye i kom Yecu dok nene nongo en olimo Nywale manyen me Baticimo inyinge, pien Cwiny Maleng dong odonyo i Cwinye. Ma lubbeki kit ma Luka ocoyo kwede latin awobi ma gitito pire i wang dul man En tye latin acel keken ki bot Lunyodone. (Luka 9:38)\n1. Kong i por pi kit kwo pa Won latin man kit ma kwo kwede jwijwi nicakke ma en ongeyo ni wode dong tye ki cen marac (17-18,20-22). (Po bene me neno winye pa Won latin, kacel ki mine ki lotion mukene, jirani, Lubanga, Kit lworo ango ma en obedo tye kwede pi kwo me anyim pa jo ma iode? Kit gin ango ma onongo en myero otim oweki wode onong nicang?).\nPor kong kwo pa awobi matye ki cenni kacel ki kwo pa rok wade mukeneni ducu (17-18,20-22)\n2.Ngo ma onongo kare mukene obedo tek bot Won latin kit ma giporo pire iwang ceng 14-18?\n3. Angagi ma Yecu onongo tye ka lok botgi-ni, yalwak ma niyegigoroni an abibedo kwedwu wa awene (19)?\nPi gin ango ma omiyo bedo tek bot Yecu me neno kit yalwak ma niyegi nok i kare macalo man (19)?\nIn itamoni Yecu onongotwero lwongo yalwak ma i karewa eni nining?\n4.Pi gin ango ma omiyo won latin awobini okok pi kome bene, pi kony.Timwa kica konywa (22)?\n5. Iceng 23 Yecu tye ka lok pi niye ma goro pa won latin meno: Pi gin ango ma omiyo en otimo kit meno?\nIn itamo nining ka ngat mo openyi pi niyeni matek, makun nongo in itye ki can, ma nongo tam bene dong odiyo in woko?\n6. Ngo ma won latin man oye, ki ngo ma omiyo en pud kalo akala ma kun kok ni kony niyena ma goronii ceng (24)?\nNgo ma dong in iye iye ki ngo mukene ma pud miyo in i kalo akala ikare ma itye ka koko pi kwayo kony ki bot Yecu ma lube ki ayelayela ma obino i kom danoni mo acel ma imare?\n7. Koko pa won latin man ada nyuto ni en dong tye ki niye ma twero laro en nyo pe (24)? Mi tyel lok mapol.\nAwene ma in itamo ni won latin awobi man dong odoko layeyo i kom Yecu? (Wunywak tyen lok mapol)\n8. Pi gin ango ma omiyo Yecu okonyo luot man, akadi obedini Wego nyo wode gitye ki niye ma kalo akala (25)?\nPi niye pa anga ma omiyo tangu man otimme?\nNiye ma nining ma mitte ma owek Yecu okony ki danoni mo acel ma tye ka nongo can?\n9. Otime ma won latin otamoni wode dong oto woko ikare ma onongo en buto piny ingom calo kwone dong pe (26). Pi gin ango ma omiyo en ociro kit kare macalo menu ma Yecu pud pe okonye?(Ngo ma onongo won latinni pe romo ngeyone ka obedi-ni Yecu ki kome ma okonye ikare ma en okelo latinne bot lukwena ni?)\nPi gin ango ma ikare mukene Yecu ye ni omyero wanong can, ka ingeye en bino ka konyo-wa?\n10. "Yecu omako cinge oile kwede malo ci en ocung ki tyene"(27) ket i coc nying ngat ma itye ka kalo akala pire. Ceng 27 tye ka waco gin angoboti ka itye ka kwanone kit menu?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER: Akadi obed dano ma kitgi raco ki cwiny marac giuno Yecu. En pud tye ki niye i kom teko ki mar pa Wonne ma tye i polo ma niyene pe kalo akala. Pi niyene ma ocungu kwede atir, wan bene watwero nongo kony ki bote, kadi obed ni wan jo ma kalo-akala.\nKOKO PA LAWANGTO MA OBEDO LAKWAC: Marako 10:46-52\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: I kit ma wan wangeyo kwede Yecu olimo Jeriko ka tyen acel keken.Ma man otimme ikare ma en tye ka citome agikine i Jerucalem. Yecu En obedo lakwar Dauidi. Lubanga onongo con ocikke bot Kabaka man ni Wode bibedo i komker me loc iIcarael pi naka naka (2 camuel 7:12-16) Jo Roma, ma onongo gitye Iuloc i lobo Icarael i kare meno, pe giye ni omyero gilwong nying Kabaka ma con obedo ka loc, nyo akadi ma tye ka loc mapat ki gin. Yecu gilwonge ni Wod pa Dauidi ka tyen acel keken ma pud gin man pe otimme, ki ikare maconma lurok aye gilwonge kwede (Matayo 15:22).\n1.Ka obedini in ikwo ki kwo me kwayo jami ki bot dano. Ngo ma in itamoni obi-bedo ma tek tutwal ki boti?\nKit yomcwiny ki can ango ma jwijwi laco ma wange oto dok lakwac man bedo ka limo-ne?\n2. Ngo ma lawange oto ni pwonyo pi bedo inget yo mwaka ki mawaka, ka ite tye maber?\nPi mwaka adek ma Yecu obedo ka tiyo ticce, Bartimayo owinyo pi limo ka kabedo mukene ma Yecu obedo ka limone. Pi gin ango ma omiyo en pe ocito ka yenyo yo me cang i Jerusalem, ma tye mairo 30 keken kabedo ma Yecu cito iye ikare ma ka gitye ka kwero ninoma dongo me dinigi?\n3. Ngo ma obedo mapat ma dok ikom Bartimayo i agiki ma dong Yecu obino i boma ma megi (46)?\nKit yub mene ma Bartimayo oyubo con pi nenoni en ebinongo kwede ki Yecu, ka owekoni en obino i Jeriko?\n4. Bartimayo kono ongeyo nining ni Yecu obedo lakwar Dauidi (47)?\nPi gin ango ma omiyo Bartimayo pe obedo ki lworo i kom jo Roma, ci en omoto Yecu macalo Wod pa Kabaka ma tye iloc ma orukke ki lalukana iwiye nyo Kabaka ma kun en odange ki dawn ma lamal ki i abone (47)?\n5. Pi gin ango ma omiyo dano giteme me juko Bartimayoniobed piny laling? Nong tyen lok mapol ma romo twerene(48).\nPi gin ango ma omiyo pe ngat mo aye omak Bartimayo ki cinge, ci ocwale kwede bot Yecu (48)?\n6. Nining ki dok pi gin ango ma omiyo Bartimayo pe oloko kokone: por kore ki kore Ceng 47 ki 48?\nYecukono ogamo lok nining pi lwonge ki nying ni Kabaka (49-51)?\n7. In itamo ni Bartimayo owinyo nining icwinye ikare ma dano owaco bote ni dii cwinyi en dong olwongi?\nBartimayo obedo ka gwoko gin arukane maber,ma bedo bote macalo kabutu ki giume ki idye wor. Pi gin ango ma omiyo en otuk ki bolo gin arukane wokowa cen (50)?\n8. Pi gin ango ma omiyo Yecu openyo Bartimayo ki kit peny macalo man (51)?\nYecu tye ka penyi ki peny acel man kombedi. Gam lokke ki cwinyi ducu me ada (Itwero gamo ne ki i Cwinyi)\n9. Yecu ocango wang laco man nining (52)?\nCeng 52 gitwero gonyo tyen lokke ariyo: "Niye ni ocangi" nyo ni "Niye ni olaro in"\nPi gin ango ma omiyo Yecu mitoni ewac lok man ariyo ni bot Bartimayo ikit kare macalo man?\n10. Bartimayo olubo kor Yecu iwang yo niowa i Jerusalem (52b). I odiko mukene, ngat mo keken dong moto Yecuni Wod pa Dauidi" ikare ma en odonyo kwede i Yerucalem (11:9-10) Ngo maBartimayo obedo ka timone ki ikom jami man ducu?\nI kine me Cabit acel Bartimayo oneno kit ma lakony en gigure kwede i kom yatariya. Ngo ma in itamo ki ikom lok man, ada En oniang pi tyen lok ango ma omiyo Yecu oto?\nPE TYE GIN MO MA GENGO MAR ME COBBO TICCE: Marako 14:1-9\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Latela omyero otit lok macek kit ma wang dul man pwonyowa kwede lok ikom Maliam me Betania, Luka 10:38-42, Jon 11, ki Jon 12:1-11. Maliam man omyero pe girub ki Maliam ma min Yecu, nyo Dako ma tye i buk pa (Luka 7:36-50). Lunyodo pa Marita, Maliam ki Lajaro onongo dong guto woko. Twero bedoni onongo nene gin guweko cente me konyo lutinogi ikare ma ka dong gin gidongo, nyo me konyogi i kare ma ka dong gimito nyome kwede, gwok nyo me konyogi pi kare ma ka dong guti. Meno obedo ikare me agikki me Cabit ma Yecu obedo kwede i lobo.\n1.Kit mic ango ma in imito miyone bot laremi ka ingeyoni en dong cok to woko?\nYecu otito kany kit to ma, en ebito kwede ka dok bene kit ma giyike kwede (1-2,8). In itamo ni Maliam wa ki lulub korYecu mukene gingeyoni Yecu dong cok cito ka to woko? Kel tyen lok mapol.\n2. Me wilo adomo moo nard ma welle dwongi, onongo rom ki wel cul me tic pi mwaka acel kulu (3). Meno aye gin ma omiyokare mukene gitono tyen acel keken. Wel moo man twero bedo nining ikit me wel cente ma megwa ma ikare matin?\nTwero tero kare ma romene owek ngat mo okan wel cente ma romo cul me mwaka acel kuluni?\nKit ma Maliam owilo adamo moo man, kit tam ango ma itamo ni en obedo ka tamone pi wel luk ma giculo ikore, ki wel ma omyero gicule kwede inge tic ma en obedo ka tiyone?\n3. Pi gin ango ma omiyo maliam oonyo moo ducu ki i adamo moone iwi Yecu, ma ka tonone atona ma nok(3-4)\nTyen lok-ni "Meciya" ki "Kricito"ni "Dano ma giwiro". Kabaka pa Lujudaya ducu giwirogi ikare ma giketogi me bedo i Kom.Pi gin ango ma omiyo Yecu pe giwire ikare ma en ocako ticce ci ento wa ikare ma en dong cok to?\n4. Maliam otiyo ki lime ducu pi wilo adomo moo. Ngo ma dano gutimo ikome ma obalo cwinye tutwal (4-5)?\nCul me mwaka aceli onongo gitwero tic kwede i kit yo ma nining owek gikony ki lucan ma gibedo i boma menu (5)? Tam pi kit yo mapatpat.\n5. I kit yo mapatpat mene ma Yecu ocwako ki Maliam (6-9)?\nIn itamo ni Yecu twero waco lok ikomi i kit ma en owaco bot Maliam-ni: "En otimo gin ma en twero" (8)?\nNgo ma in itwero timone bot Yecu ocake kombedi?\n6. Ngo ma Maliam otimo ma rom aroma ki ma Yecu otimo (To-ne i kom Yatariya meno aye "kwena maber" iceng (9)?\nMene ma in itamo ni obedo macalo "lanyo jami" madit makato ducu: Ni Maliam oonyo moo ma welle tekityen Yecu, nyo Remo pa Yecu ma oo pi bal pa Maliam?\n7. Ngo ma obedo mapat i kwo pa Maliam ma onen mapat, ma gipo pire nakanaka (9)?\nKit gin ango ma in imito ni ibwot angec wek gipo kwede piri ikare ma ka dong ito (9)?\n8. In itamo ni Maliam obedo ka tamokit tam ma nining ikare maen "obalo cente-ne"me wilo moo bot Yecu ni?\nMaliam opwonye me maro Yecu tutwal kono nining?\nWan watwero pwonye nining me maro Yecu,kit ma Maliam omaro kwede Yecu-ni?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER: Maliam opwonye me maro Yecu ikare ma en obedo piny ka tyene ka winyo lokke. Meno aye gin ma omiyo en otamo pi timo gin ma mitte ikarene ki kome. Maliam mukwongoKong obedo ki niyenigiweko balne woko, pi kit niye macalo meno aye omiyo en ojalo jami ne woko ducu bot Rwot. Pi en omiyo Yecu otingo moo nard ma ngwece kur i kabedo ducu ma en owoto iye, nio inino me agikine me bedone i lobo.\nLWONGO ME PIRO LOK MARAC ME NGOLO KOP I KOM YECU: Marako 15:1-15\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Tye peny mapol ingiyo wang dul man, ma pe twere me penyo ne pi wang cawa acel. Yer dano ariyo nyo adek matye i wang dul man. Nyo itwero poko dul me kacoke tyen ariyo onyo adek. Ki idul me kacoke acel acel twero nywako kit dano matye iwang dul man ariyo onyo adek, ingeye lacen gitwero nywako tam kacel ikom gin ma ginongo ki iwang dul meno. Ki jomukeneguducu.\n1.PONTIO PILATO: Macalo lalo Juda i mwaka me kine26-36 (AD) Mwaka me bino pa Rwot. (Inge to pa Yecu). En ocung ma calo lawang lwak lumwony pa jo Roma ma gin aye gitye ka loyo jo Judaya ducu. En bene onongo dwoko lok bot laloc ma en aye Tiberious kikome. Pilato pe mito Winyo nguru nguru lok mo ma dok ikom Lujudaya ni gimito bedo lujemo.En aye ma tye ki twero me neko dano nyo me bwoto dano Ceng 1-15.\nKit dic ango ma inongo ki bot Pilato, ma lube ki kwone ki yub ma en oketo?\nIn itamo gin ango ikom langol kop ma en penyo peny kit acel ma iwang ceng 12 ki 14, ikare me pido?\nPi gin ango ma omiyo Pilato pe otiyo ki twerone. Ci ento oye tam pa jo mukene?\nGin ango ma in itamo ni Pilato ada obedo ka tamone i kom Yecu? Pi gin ango ma omiyo en olwongo Yecu ni Kabaka pa Lujudaya ka tyen ariyo (Ceng 9,ki 12)\nPor kong kit co ariyo man ki komgi: laloc pa luroma ki Kabaka pa Lujudaya. Ngo ma nen ma pat ki i kin jo ariyo eni ikit kare ma calo man?\nAnga ma ocobo ngolo lok man i agiki ne?\nIn itamo ni Pilato obedo ka tamo kit tam ango ikare ma en omiyo Yecu bot lumwony ni wek gugoye ka gigure i kom yatariya (15)?\nIn itamo nining kit ma Pilato oteme me yubo tam-me pi kare me kwone?\nKa obedni in iruk war pa pilato i odiko ma gikelo Yecu wekgingol kop ikome, Ka in onongo itwero ngolo kop man nining?\nLanek ki latela pa jo ma lujemo, tyen lok me nyinge ni Wod pa won.\nKong ipo kit kwo pa laco man ikare me tino, bulu, ki i kare ma en dong odoko laco: Ngo ma oweko ada Baraba obedo ladit pa lujemo ki lunek:\nKa obedini gin mo otime mapat, in itamoni, in kikomi onongo itwero bedo lanek? Pi ngo? Pe pi gin ango.?\nKit tam ango ma in itamoniBaraba obedo ka tamone ikare ma dong en ngeyo ni kare me neko en dong onyiko cok? (In itamoni-en obedo ka lwodo lok i kom tame ma racci i yo mo keken ada?)\nIn itamoni Baraba ocito ka neno to pa dano ma gigure i kom yatariya ma kaka en-ni?\nI kit yo ango ma wan ducu warom ki Baraba ka waneno komwa ikit pa Yecu?\nLalo wi ajwagi kare ducu bedo acel, ci ento i kare meno onongo gitye ariyo: Kayapa onongo en ajwaka madit i mwaka meno me 18-36 AD Imwaka me bino pa Rwot nyo (Inge to pa yesu) Anac, ma Kayapa onyomo nyare, ma onongo en ajwaka maditi mwaka meno. Anacobedo kaloc kunoo ki bot cwar nyare.\nNgo ma in itamo ni ajwagi madito tamoni obed lwongogi madit ma piretek pi kwogi?\nPi gin ango ma omiyo Kayapa gin ki Anac gibedo ki cwiny marac i kom Yecu?\nPi gin ango ma omiyo ajwagi madongo pe guniang i kom gin ma tye icwinygi.\nBal mene ma itamoni dong rac makato ducu: Bal ma ajwagi gingolo nyo bal ma Lanek Baraba obedo ka timone i kare ma en tye doklawi lujemo?\nGin ango ma miyo luteleme dini gidoko macalo jami tic i cing Catan?\nIn itamo ni itye marom ki ajwagi i yo mo acel nyo mukene? Ka in itye marom kwedegi ikit yo ngo?\nGin gudange ni "Hosana" bot Yecu i ceng Cabit mukato. Kombedi gitye ka worni "gure woko i kom yatariya!". Ki i kin lwak dano meno mapoli tye jo mukene ma Yecu yam obedo ka konyogi ceng (8-15)?\nPi gin ango ma omiyo lwak gimito ni gigony botgi lanek ma kite rac ma loyo ducu ni?\nLwak gilokke nining me timo lakonygi marac? (Pi gin ango ma omiyo pe ngat mo acel oil dwane malo me cwako Yecu akadi obedini lutim ma raco dong onongo gipol makato jo mukeneguducu icawa meno?)\nGin ango ma onongo in itwero timone ka obediniiodiko meno inbene ibed i kin lwak menu?\nIn itamoni kit gin macalo menu twero time i loboikarewa tinni? (Kel tammi mapolma weko lok man twero time)\nKit pwony ngo mawapwonyo ki iwang dul man ma nyuto ber ki rac me loc alwak.\nEn owaco lok acel keken ki i kom lwak ngolo kop ki adot mapol ma giketo ikome: Ka pe obed kit menu kono en obedo laling.\nNio ikare man Yecu okwero kit lwongo mo keken ma gilwonge kwede kono ni "Wod pa Dano"keken. Pi gin ango ma omiyo en dong oye atyer inyim Lwak ni En kabaka pa Lujudaya (2)?\nPi gin ango ma omiyo Yecu pe ocere me lweny pi konyo kome kene?\nPorkong kit Yecu ki dano mukene mapol ma gitye iwang dul man. Enkite opoke nining ki ikom jo mukene-ni?. (Ngo ma omiyo Yecu gibedo kiurikome makatone ducu wa ikit cawa macalo meno?\nIn itamo ni Yecu obedo ki tam ma nining i kom lwak dano mapol ma cwinygi opong me oyo remo pa dano ma girume woko idyere-ni?\nAnga ma otyeko lok pa Yecu ikare ma gitye ka ngolo kop i kome, Pilato, Lubanga nyoCatan?\nYECU ORWATTE KI LUTIM MARACU ARIYO: Luka 23:32-43\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Iker me loc pa jo Roma. Giguro dano ikom yatariyamenu onongo gitimo bot latim marac ma kato ducu. Wan watwero tamo ni joariyo man gin lubal dok gibedolunek dano pi lok kom yako lim.Meciya (nyo Kricito)onongo obedo nying Kabaka pa Lujudaya ma onongo gitye ka kuro encakke wa ki ikare ma i Cik macon.\n1.Dano twero bedo ki Yomcwiny ka en goyo dano mukene ki odo onyo ki lebbe?\nPi gin ango ma omiyo danowa ma ikare ni guminne itimo gin marac ki dok bene cwinygi bene bedo yom ka giyako dano mukene?\n2. Tam kit tyen lok mapol ma omiyo co ariyo man gicako megi timo tic maracni-cakewa ikare me tinogi?\nAnga ma onongo twero juko jo ariyo man owek gibwot kit tic marac ma gibedo ka timone ma onongo pud pe gidoko marac tutwal?\nIn itwero loko kwoni ka iniang ni gin ma itye ka timone ni tye ka wano komi ki jo mukene?\n3. Luyak ariyo ni gineno kwo pa Yecu ma onongo gitye malo cok kwede makato jo mukenegu ducu. Lokke ki ticce mene ma omiyo gibedo ki ur-tutwal. (34-38)?\nPi gin ango ma omiyo Yecu pe mitoni elweny inyim Wonne ma tye i polo ikom jo ma gitye ka uno en (34)?\nItwero lega pi lamoneni, marac, ma kato ducu-ni Lubanga tim kica bote, pien en pe ngeyo kome kit marac ma en tye ka tima kwede (34)?\n4. Nong ki i wang dul:ngo ma lwak, luloc, ki lumwony pa jo Roma, ki layak acel onongo giwoo kwede pire i kom Yecu (34b-39)?\nPi ngo ma omiyo danoni ducu gingalo Yecu pire (35-39)?\nPi gin ango ma omiyo lurem Yecu pe gubino ka konye?\nNgo ma onongo itwero waco-ne ki timone ka obed ni in aye ma icungu ite Yatariya?\n5. Ngo ma oweko layak acel omoko tame ni Yecu en Kabaka ki dok ni-en tye ki kerre [pire kene (37-38,42)?\nPor kit Yecu ma tye ikom Yatariya ki Kabaka mukene me lobo man. Kit apoka poka ango madit ma tye i kin gi?\nNgo ma omiyo layak acel omoko tame-ni Yecu pe tye dok Kabaka keken ci en Lubanga (40-41)?\n6. Lutim marac mapol pe giye ni gitimo bal. Ngo ma omiyo layak acel oye ni ngolo kop me to ikomgi tye ma oporo kit ticgi pien gipwodogi pi bal ma gutimo (41)?\nPi gin ango ma omiyo layak acel pe oye i kom balle akadi obed en tye i kit kare macalo meno?\nAnga ki i kin luyak ariyo man, ma in iniang maber ikome: Ngat acel ma oye pi balle nyo ngat acel ma pe oye balle ni?\n7.Ceng 42 tye iye lega macek tutwal: "Po pira" pi gin ango ma omiyo pire tye tek bot wan dano me po pi dano ma wamaro ikare ma ka en tye ka nongo can?\nPi gin ango ma omiyo layakacelpe openyoatir ni wek giye bote ni edony i ker pa Yecu?\n8. Ngo ma layak otamo ikare ma en owinyo lagam ma Yecu ogamo bote (43)?\nPi gin ango ma omiyo Yecu oye bot layak me donyo i paradic nyo ipolo?\nAwene ma in itamo-ni laco ma labali ocako ye i kom Yecu? Nyut wang ceng meno.\n9. Po kong i kom cawa me agikki ma latim bali oye kwede Yecu. En mono onongo cwinyeyom nyo pe cwinye yom ikom wang cawa meno ducu?\nGwok nyo min laconi, Dakone, nyo latin pa layak man ocung ite Yatariya. Kit lapor ango ma laco man obi weko bot luode?\nKit caden ango ma laco man obwoto bot Yalwak ma bino, ki jo ma kwano lok man ki i Baibul?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER: Dogcel me Paradic onongo tye ma oyabbe bot luyak, ci ento Yecu ki kome aye omyero kong odony ki i dokcel me ka piny, ma ka ka pa luyaki. In itamo ni ilego lega ma rom ki ma layaki olegoni? "Yecu po pira" ka itimo kumeno, en miyo boti lagam aceli, Nino mo acel i bibedo kweda i Paradic. (Itwero gamo ne ki icwinyi).\n(Bot dano ducu omyero gigam) Ngo ma pire tek ma i pwonyo ki i nywako wang dul ma i Baibul man?\nCER MA OBEDO ME AURA TUTWAL Marako 16:1-8\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Ma lubbe ki cik me tekwaro Macon Marako onongo obedo lagony leb bot Petero, Ki Jiri ma mege nyuto pi kwo pa Yecu i kit ma Petero obedo ka nenone ki wange. Wi lok madongo ma tye i Jiri man en aye Niye manok pa Lukwena: AKadi Yecu onyut botgi pi to ki cerre inge nino adek, Lukwenane cwinygi obedo nwang me bedo ki niye i kom lokke. Nge ni kom Yecu onongo dong giwiro woko ki moo inino ma en Oto iye.\n1.Pi gin ango ma omiyo Mon me Galilaya gimedde me cito ka limo lyel, akadi obed ni onongo gingeyo ni got ma pek, ki lumwony ma gitye ka kuro lyel ma lubbe ki kit ma Matayo ocoyo kwedeni onongo gitye kunu (1-3)?\n2. Mon ni dong gutyeko bedo lucaden me neno kit ma gitimo kwede kom, Yecu iyo ma pe opore, dok bene gingeyo ni kom Yecu dong gityeko wirone woko ki moo inge nino ariyo ma okato angec. Pi gin ango ma in itamo ni gin pud dok gimito ni gicit ka wiro kom Yecu ki moo ka tyen me ariyone?\nKa in, itamoni omyero dok icinen kabene igud kom danoni ma imaro ma dong otyeko to woko i kit cawa macalo meno?\nJon keken ma obedo la-caden me to pa Yecu. Jo mukene ni ducu guringo woko.Pi gin ango ma omiyo pe gitwero bino ka limo lyel pa Laditgi? (In itamo ni apoka poka ngo ma tye ikin Co ki Mon ikit gin macalo man? Ka tye, en gin ango kono?\n3. Kaonongo Mongu gubed ki niye ikom cer kit ma Yecu obedo ka titone botgi ki kome.Onongo in itamo ni kit kwo ma niningma gibi kwo kwede i odiko me ceng cabit meno (1-4)?\n4. Gin ango ma Mongu gutamo ikare ma guwinyo lok pa Lamalaika (6-7)?\nNgo ma omiyo Mongu gubedo ki lworo Pire (8)?\n5. Pi gin ango ma omiyo Yecu oyero Monmukwongo me bedo lucaden-neme nicer, akadi obed ki lok ada ni pe giye botgi me bedo lucaden inyim lukiko iCik maikare cani (7.10)\n6. Nining, dok awene ma niye me cer i kom Yecu ginywalo i cwiny Mon-ni?\n7. Petero okwero laditte inge nino ariyo mukato angec. Tyen lokke man nyuto ngo boteikare maYecu ocwalle mot ma Pire tek (7)?\n8. Tye gin mo ikwo-ni ma miyo itamo-ni dano ma oto pe twero cer odoco? (Itwero gamo peny man ki i cwinyi)\nItwero gamone nining ka Yecu ojuko in pi niyeni manok kit ma ojuko kwede ki Lukwenane i ceng 14?\n9. Apoka-poka ango ma tye i kin nicer me kom (ma gi pwonyo ki i niye pa lokricito keken) ki kom me cwiny ma pe top(Ma ludini mapol oye iyeni?)\n10. Ka obed ni gin mo macalo cer me kom obed pe, ngo ma onongo Lokricitayo miyo bot dano ducu ma kwo?\nTwero bedo-ni ngat mo acel oye pwony pa Lokricitayo ducu, ci ento pe oye cer me kom keken. Pi gin ango ma omiyo wan pe walwongoen ni Lakricitayo?\nPENY ME LOK ME KWENA MABER: Ikare ma lukwena dongguniang iagikineducu ni Yecu ada ocer ki kom,ki i to, omiyo gulokke me bedo lucadenne. Jo mapol ki ikingiguto macalo lucaden remo: Gukwero bwoto niyegi woko akadi obed kit gin ango maber nyo marac.Gin gungeyo ni Yecu bedo kwedgi kacel naka-naka cakke kii lobo man ni oo kwede wa ilobo ma bibino i anyim.\nYECU ORWATTE KI LAKWENA MA KALO AKALA. Jon 20:19-29\nNGEC MA ORUMO LOK MAN: Tomaci onongo en ngat acel i kin lukwena pa Yecu apar wiye ariyo ni. En neno calo tye ki omegine ma gi-gwaro gin dok rudi, pien tyen lok me nyinge Ni ‘’Rudi".\n1. Dano makwo twere bedo ki yomcwiny i lobo kany ma Kun en pe ye Ni gibi cerre woko ki ilyel inino me agiki?\nKit lanen me kwo maber mene ma tye i kwo pa Tomaci? Kite marace kono tye nining?\nPi gin ango ma in itamo Ni Yecu oyero lakit laco macalo man me bedo lakwena ne?\n2. Kit tam ango ma lukewna gubedo ka tamo-ne i kom Yecu i odiko ki idye ceng me ceng cabit me Nino ma Yecu ocer kewde ni? (Pacaka)\nPi gin ango ma omiyo lukwena pe gibedo ki niye i kom cer pa Yecu?\nTam kit yo ma pat-pat ma gwok ca omiyo Tomaci obedo pe onyo en ocito ka mo i otyeno me Nino ma Yecu ocer kwede omiyo en kome obedo pe i kin lupwonye apar Ni (24)?\nPi gin ango ma omiyo Yecu ma ocer ki ilyel omoto lupwonyene ma kun waco botgi ni (‘’Kuc obed kwed wu" (21, 26)?\n3. Lok me cer pa Yecu Lunebi ma con dong gutito Pire akadi wa Yecu ki kome bene. Kombedi lurem Tomaci apar mabeco giwaco bote ni Yecu ocer ki ilyel ma en bene onyutte kene botwa. Pi gin ango ma omiyo Tomaci pe oye ilok kom cer pa Yecu, ma dong en bene owinyo ka lukwena mukene ma onongo en obwotogi gidong, giwaco bote caden ma pol man (25a)?\nKa obed ni in ibed i ka pa Tomaci, in onongo itamo ni iromo ye ilok me cer pa Yecu? Mii tammi mapol.\n4. In itamo nining kit ma Tomaci obedo ka lwodo lok kwede ki i cwinye i cabit meno ma en bedo i kin lureme ma gibedo ki yomcwiny pi cer pa Yecu?\nNgo ma dong omiyo Tomaci obedo kacel ki luremema pe dong oye wot ka mo ma pat ikare me cabit menu?\nNgo ma onongo twero time bot Tomaci ka obedni en owek lureme nio wa ka ka eni?\nNgo ma twero time botwa ka waweko ribbe kacel ma kun nongo watye ki kalo akala pi lok kom pwony ma nongo pe tye atir i kin Lokricitayo?\n5. Pi gin ango ma omiyo Tomaci Mito ni en kong egud kom Yecu ka owek en ebedi ki niye i kom cerne (25b)?\nIn itamo nining i kare ma Tomaci owinyo lokke kikome ka kati ki idog Yecu (25-27)?\n6. Kit gin ma nining ma onyuto botwa atir ni Yecu pe obedo cwiny ata onyo tipo marac (27)?\nIn itamoni Tomaci ada oketo cinge i wang pwoyo ma tye icing Yecu ki i lak ngete ni?\n7. Tomaci obedo dano mukwongo ki i Cik Manyen me lwongo Yecu ni Lubanga, pe ni en Wod pa Lubanga keken (28). Pi gin ango ma omiyo Lukricitayo ma iwi lobo ducu giye ni Yecu en Lubanga?\n8. Anga ma Yecu tye ka lok pireni i ceng 29?\nPi gin ango ma omiyo piretye tekni omyero waye i kony ma aa ki bot Lubanga ma pud pe wa ngeyo en?\n9. Ma lubbe ki wang dul eni, Yecu tiyo i kom dano nining ma onongo gi-mito ni giye En, ci ento pwodi pe giye?\nKit lagam ma nining ma in igamo bot dano ma Waco boti ni: ‘’An aye i Yecu ci ento pe aye i cerre"me kom?\nPi gin ango ma omiyo Lokricitayo pe opoti woko, ka obedi ni kom Yecu pe ocer ki ilyel?\n10. PENY ME KWENA MABER: Tomaci owaco bot Yecu ni: ‘’ Rwoda ki Lubangana!" In i twero tucu kit niye macalo man tin ni bot Yecu? (In itwero gamo peny man ki i cwinyi).\n(Dano ducu omyero gugam peny man) Kit gin ango ma pire tek ma in i pwonyo ki i nywako wang dul man?


Jo Epeco 3 ACO85 - Pi lok man, alego Lubaŋa piwu, an - Bible Search\nJo Epeco 2 Jo Epeco 4\nJo Epeco 3\nTic ma Paulo otiyo pi Lurok\n1Pi lok man, alego Lubaŋa piwu, an Paulo ma abedo lamabuc pi Kricito piwu wun Lurok. 2Abedo ki tam ni wun doŋ wutyeko winyo kit ma Lubaŋa omiyo abedo lakan-lim me kicane ki tuŋ botwu, 3dok bene kit ma onyutta kwede muŋŋe, omiyo aŋeyo, macalo doŋ atyeko coyo pire macekcekki. 4-Ka wukwano ci wutwero neno maber kit ma aniaŋ kwede i muŋ ma otiko Kricito. 5I kare mukato yam Lubaŋa pe onyuto muŋ man bot dano adana-ni, ento kombeddi doŋ onyuto bot lukwenane maleŋ ki lutit lokke, pi Cwiny Maleŋ. 6Muŋ meno tye kit man ni, pi lok me kwena maber omiyo Lurok doŋ gudoko lule lonyo pa Lubaŋa kacel ki Lujudaya; gudoko dul kom acel kwedgi, gin bene gunoŋo gin mo ducu kacel kwedgi ma yam Lubaŋa ociko pire i Kricito Yecu. 7An giketa abedo latic me lok me kwena maber pi mot me kica pa Lubaŋa, ma omiya pi tic me twerone. 8Kadi bed atidi twatwal ki i kin jo pa Lubaŋa ducu, ento en omiya mot man me kica me tito lok me kwena maber bot Lurok i kom lonyo madwoŋ pa Kricito ma tere pe tatte, 9dok me miyo kit ma en ocobo kwede yub mere me muŋ onen woko ka maleŋ bot jo ducu. Onoŋo Lubaŋa mucweyo jami ducu-ni okano muŋ man pi kare ducu mukato aŋec, 10-wek kombeddi oti ki lwak jo muye Yecu me miyo luloc ki wegi twero ducu ma tye i polo guŋe ryeko pa Lubaŋa ma kite patpat. 11Man lubo tam pa Lubaŋa ma onoŋo yam tye con, ma en ocobo i kom Yecu Kricito Rwotwa; 12pire omiyo wan jo ma waye Yecu walimo tekcwiny, pien oyabo botwa yo me o i nyim Lubaŋa ki gen. 13En mumiyo alegowu ni, pe myero cwinywu odok nyap pi can ma gitye ka una kwede piwu; can man aye kelo botwu deyo.\nŊeyo mar pa Kricito\n14Lok man aye mumiyo arumo coŋa i nyim Lubaŋa Won, 15en ka ma nyiŋ man me won ocuŋ iye i doggola pa jo me odi ducu ma tye i polo ki ma tye i lobo. 16Alego ni pi lonyone me deyo myero omi Cwiny mere opoŋwu ki teko ki kero madwoŋ i iwu, 17Kricito bene obed i iwu pi niyewu. Dok bene alego ni Lubaŋa omi wucuŋ matek i mar macalo yat ma lwite odonyo matut i ŋom, 18wek wubed ki teko, ki cwiny me niaŋ, kacel ki jo pa Lubaŋa ducu, kit ma mar pa Kricito lac kwede, kit mabor kwede, ki kit ma odoŋo kwede malo, dok kit ma tut kwede, 19wek wuŋe mar pa Kricito ma kato ŋec ducu, wek wupoŋ ki gin mo ducu ma opoŋ i i Lubaŋa.\n20Deyo obed bot Lubaŋa ma twero tiyo tic madwoŋ twatwal ma kato gin ma watwero lego pire nyo keto i tamwa, pi tekone ma tye ka tic i komwa. 21Deyo obed bote nakanaka i Kricito Yecu ki i lwak jo ducu muye en, i kare pa yalwak ducu. Amen.