2 Luker 18 ACO85 - I mwaka me adek me loc pa Kocea wod - Bible Search\n2 Luker 17 2 Luker 19\n2 Luker 18\n(2 Tek 29.1-2)\n1I mwaka me adek me loc pa Kocea wod pa Ela kabaka me Icrael, en aye Kejekia wod pa Akaj kabaka me Juda ocako iye loc. 2Ocamo ker ma mwaka me ditte pyeraryo wiye abic, ci obedo ka loc pi mwaka pyeraryo wiye aboŋwen ki i Jerucalem. Nyiŋ minne Abi, ma nya pa Jekaria. 3Kejekia obedo ka tiyo gin ma nen atir i wag Rwot kun lubo gin ducu ma yam kwarone Daudi otiyo. 4-Omuko lwak waŋ jogi ma i wi godi, oturo wir jogi-gu ducu, ka otoŋo yadi ma gicomo pi woro jok ma dako ma gilwogo Acera woko, ka dok oŋido twol mola ma yam Moses otiyo-ni, pien nio wa i kare meno onoŋo jo Icrael gubedo ka waŋo odok eceta pi worone. Yam gilwogo ni Nekucitan. 5En obedo ka geno Rwot, Lubaŋa me Icrael, mumiyo pe gatti mo onen ma rom ki en ki i kin luker me Juda ducu ma gulubo geye, kadi wa i kin luker ma gukwogo nyime bene. 6Omoko i kom Rwot matek; pe obwoto lubo kor Rwot, ento obedo ka lubo cik ducu ma yam Rwot ociko ki Moses. 7Rwot bene yam tye kwede; wa ka ma cito iye ducu, en noŋo iye gum. En ocako jemo woko i kom kabaka me Aciria, okwero bedo i te locce. 8Olwenyo ki jo Piliciti nto wa i Gaja ki lobo ma i ŋete; oloyogi i kabedogi ducu, cakke ki i kom lubele pa lukur-piny nio kwede wa i gaŋi ma girumo ki cel gogo.\nCamaria opoto i cio jo Aciria\n9I mwaka me aŋwen me loc pa Kejekia, ma en aye mwaka me abirone me loc pa Kocea wod pa Ela kabaka me Icrael, Calmanecer kabaka me Aciria obino ka lweny i kom Camaria ci orumo woko ki monnye. 10Oloyo ma onoŋo mwaka adek okato. I mwaka me abicel me loc pa Kejekia, ma en aye mwaka me aboŋwenne me loc pa Kocea kabaka me Icrael, en aye giloyo kwede gaŋ Camaria. 11Kabaka me Aciria otero jo Icrael i opii wa i Aciria, ci oketogi i Kala, ki i ŋet Kabor, ma en aye kulu ma i Gojan, ki i gaŋi pa jo Medi, 12pien gukwero woro dog Rwot Lubaŋagi, ento gukalo wi gicikkene, kacel ki lok ducu ma yam Moses ma latic pa Rwot ocikogi kwede; pe guwinyo kadi ki woro doge.\n(2 Tek 32.1-19; Ic 36.1-22)\n13I mwaka me apar wiye aŋwen me loc pa kabaka Kejekia en aye Cenakerib kabaka me Aciria obino kwede ka lweny i kom gaŋi ducu me Juda ma girumogi ki cel gogo, ci omayogi ducu. 14Kejekia kabaka me Juda ocwalo kwena bot kabaka me Aciria wa i Lakic kun wacci, “An atimo bal; dok cen, wek lweny i koma obedi, gin ducu ma ibiŋolo i wi ya abiculone.” Kabaka me Aciria oŋolo i wi Kejekia kabaka me Juda wel me ryal ma romo talanta miya adek, ki jabu ma romo talanta pyeradek. 15Kejekia ocako miye ryal ducu ma onoŋo i ot pa Rwot, ki i ot kano lim ma i ot pa kabaka. 16I kare meno Kejekia omuko jabu woko ducu ma yam gimwono i kom kika me ot pa Rwot, ki jabu ma yam en Kejekia kabaka me Juda omwono kwede okar me doggola, ci otino omiyo bot kabaka me Aciria. 17Kabaka me Aciria ocwalo ludito wi monnye ma gilwoŋo Tartan, Larabcaric ki Larabcake ki mony madit ma gua ki Lakic gucito Jerucalem. Gucako mol gucito wa i Jerucalem. Ka guo kunnu, gucito gucuŋ i ŋet yo pii ma mol a ki i joro ma malo, i yo gudo ma woto i poto pa Lalwok-boŋo. 18Ka gulwoŋo kabaka, ci Eliakim wod pa Ilkia aye obino botgi, ma en aye ladit ma loyo jami ma i ot pa kabaka, kacel ki Cebna ma karan, ki Joa wod pa Acap, laco lok matimme.\n19Larabcake owaco botgi ni. “Wuwac bot Kejekia ni, ‘Kabaka madit, kabaka me Aciria, owaco kuman ni, In ijeŋo genni i kom gin aŋo? 20In itamo ni lok dog noŋo bedo rom ki ryeko me lweny ki mony madit me loyo lweny? In kombeddi ijeŋŋe i kom aŋa, mumiyo ijemo woko i koma-ni? 21Nen, kombeddi iloko Ejipt obedo odoo ma ijeŋŋe i kome, kun en lagada ma otur otyer woko, ma bituco cin dano mo ma ojeŋŋe i kome. Meno kit ma Parao kabaka me Ejipt bedo ka timo kwede jo ducu ma gijeŋŋe i kome. 22Ento ka wuwacca ni, “Wan wajeŋŋe giwa i kom Rwot ma Lubaŋawa,” pe en aye waŋ jogine ma i wi godi, ki keno tyerre ma Kejekia doŋ omukogi woko, kun waco bot jo Jerucalem ki Juda ni, “Wubiworo Lubaŋa i nyim keno tyer man ma i Jerucalem”? 23Koŋ ijeŋ gin me camme ki laditta kabaka me Aciria! An abimiyi aguragura alip aryo, ka ce in ki tuŋ boti bene itwero noŋo lubed i wigi. 24In itwero dwoko ladit me lweny acel mo cen ki i kin lutic pa laditta matinone niŋniŋ ka ce ijeŋŋe i kom Ejipt pi noŋo gadigadi lweny ki wegi aguragura? 25Dok bene itamo ni an abino ka lweny i kom kabedo man wek atyek woko, laboŋo twero pa Rwot? Wai Rwot aye ma owacca ni, Cit icilweny i kom lobo man ityek woko yo!’ ”\n26Cutcut Eliakim wod pa Ilkia, ki Cebna ki Joa guwaco bot Larabcake ni, “Walegi ilok ki wan luticci i leb Aram, pien wawinyo. Pe ibed ka lok kwedwa i leb Juda ma lwak ma gitye i wi cel bene giwinyo.” 27Ento Larabcake ogamo doggi ni, “Itamo ni rwoda ocwala ka loko lok magi bot laditwu ki botwu keken bo, pe bot lwak ma gubedo i wi cel-li bene, ma gin kacel ki wun gukemo can me camo cetgi kengi ki mato lacgi kengi?”\n28Larabcake ocun ocako daŋŋe ki dwan maloŋo i leb Juda ni, “Wuwiny lok pa kabaka madit, kabaka me Aciria! 29Kabaka owaco kuman ni, ‘Pe wuwek Kejekia obed ka bwolowu, pien en pe bitwero larowu ki i ciŋa. 30Pe wuwek Kejekia omi wujeŋŋe i kom Rwot kun wuwacci, Rwot aye bilarowa, gaŋ man pe gibimiyo i ciŋ kabaka me Aciria.’ 31Pe wubed ka winyo lok pa Kejekia; pien man aye lok ma kabaka me Aciria owaco, ni meno, ‘Wuyub lok me kuc kweda, ci wukatti woko bota; kit meno ŋat acel acel bicamo nyig olok ma i potone, ŋat acel acel bicamo nyig odurone, ki ŋat acel acel bimato pii ma i taŋine kikome; 32nio ka abiterowu wa i lobo ma rom ki mewu-ni, lobo ma ceko kai ki koŋo vino, lobo ma miyowu kwon ma tye iye poto olok-gu, lobo ma moo jeituni ki moo kic dwoŋ iye, wek wubed ma komwu yot, wek pe wubed ka to atoya, Pe wubed ka winyo lok pa Kejekia ma tye ka bwolowu kwede marac kun wacci, Rwot bilarowa. 33Tye lubaŋa pa lurok mo ma yam olaro lobone ki i ciŋ kabaka me Aciria? 34Lubaŋa pa jo Kamat ki Arpad gitye kwene kaa? Lubaŋa pa jo Ceparvaim, nyo Kena ki iya gitye kwene? Gin gularo Camaria ki i ciŋa bo? 35Lubaŋa me lobo mene ki i kin lubaŋa ducu ma gitye ki lobogi, ma yam koŋ olaro lobone ki i ciŋa mono, mumiyo wutamo ni Rwot bilaro Jerucalem ki i ciŋa-ni?’ ”\n36Ento lwak ducu guliŋ aliŋa, pe gudokke iye lok mo kadi ki acel, pien onoŋo kabaka ociko ni, “Pe wubigamo doge.” 37Eliakim wod pa Ilkia ma en aye ladit ma loyo jami ma i ot pa kabaka, kacel ki Cebna ma karan, ki Joa wod pa Acap ma laco lok matimme guyeco boŋŋigi, gucito kwede wa bot Kejekia gutitte lok ducu ma Rabcake owaco.


Ejekiel 8 ACO85 - I nino dwe abic, dwe me abicel, mwaka - Bible Search\nEjekiel 7 Ejekiel 9\nCwiny pa Lubaŋa otero Ejekiel i Jerucalem\n1I nino dwe abic, dwe me abicel, mwaka me abicel ma doŋ wabedo kwede i opii, ludoŋo me Juda onoŋo gubedo i oda gitye ka lok kweda. Cutcut tek pa Rwot Lubaŋa obino opoto i koma. 2-Aneno ci aneno gin mo ma nen calo dano. Cakke ki i pyere tuŋ piny, onoŋo nen calo mac, doŋ a i pyere dok kwede malo onoŋo ryeny aryenya calo mola. 3Ci ocwalo gin ma obedo calo ciŋ dano ci omako yer wiya otiŋa kwede malo. Doŋ i ginanyuta man Cwiny pa Lubaŋa otiŋa malo wa i kin polo ki lobo ci otera i Jerucalem. Otera i dog gaŋ ma i iye ma tye yo tuŋ acam me ot pa Lubaŋa, ka ma onoŋo cal jok mo tye iye, co ma miyo nyeko mako Lubaŋa.\n4-I kare ma atye kunnu aneno deyo pa Lubaŋa pa Icrael kit macalo onoŋo aneno kwede deyone i ginanyuta ma aneno i nota. 5Lubaŋa owacca ni, “Wod pa dano, tiŋ waŋi malo kombeddi inen yo tuŋ acam.” Atiŋo waŋa malo aneno yo tuŋ acam, ci aneno cal jok ma kelo nyeko tye cok ki keno tyer i dog gaŋ ka ma gidonyo ki iye. 6Lubaŋa dok owacca ni, “Wod pa dano, tika ineno gin ma jo Icrael gitye ka timoneni, gin me kwer madito keken wek giryema woko ki i kabedona maleŋ? Pud dok ibineno gin me kwer madit makato man ma gitimo.”\n7Dok okela i doggola me dyekal; i kare ma aneno piny, ci anene kor ot ka ma otuc. 8Ci en owacca ni, “Wod pa dano, muk kor-ot kany.” Ka amuko kom ot, ci anoŋo doggola. 9En owacca ni “Dony i ot ci inen gin me kwer me lewic ina gitye ka timone kany-nyi.” 10Kit meno adonyo i dyere ci aneno kor ot ducu gigoyo iye kit cal ducu mapatpat. Cal gin ma lak alaka piny, ki cal lee mogo ma komgi ki, keni ma gikwero, ki kit cal jogi ducu me ot pa Icrael. 11Doŋ onoŋo tye kunnu jo pyerabiro i, kom ludoŋo me ot pa Icrael ma gucuŋ i nyim cal jogi-gu, kacel ki Jajania wod pa Capan ma ocuŋ i kingi. Dano acel acel onoŋo omako atabo weerre i ciŋe, kun yito me odok eceta ma giwaŋo duny cito malo macalo pol. 12Dok en owacca ni, “Wod pa dano, tika doŋ ineno gin ma ludoŋo me ot pa Icrael gitye ka tiyone i, muŋ i colpiny ca? Gin ducu gitye ka woro jogi i kicika ma opoŋ ki cal lubaŋa-gu. Gin giloko kekengi ni, ‘Rwot pe nenowa, Rwot doŋ otyeko bwoto lobo man woko.’ ”\n13Rwot owacca ni, “Ibineno gin me kwer madito makato man ma gitimo.” 14Ci okela i doggola me dog gaŋ ma tye yo tuŋ acam me ot pa Rwot; ci anene mon gubedo kunnu gitye ka kok pi jok Tamuj.\n15Ka openya ni, “Wod pa dano, doŋ ineno gin man? Pud dok ibineno gin me kwer madito makato: magi woko.” 16Ci otera i dyekal ma tye i ot pa Rwot. Ci aneno jo ma romo pyeraryo wiye abic tye cok ki doggola me ot pa Rwot, i kin keno tyer ki ka ma gidonyo kwede i ot. Gin jo-nu guloko ŋegi i kom ot pa Rwot, kun nyimgi okemo tuŋ wokceŋ, gitye ka ryebbe piny me woro ceŋ ma tye ka tuc ki yo tuŋ wokceŋ. 17Ci en openya ni, “Wod pa dano, doŋ ineno gin man? Man mono jo me ot pa Juda gineno ni lok matidi ki botgi ka gibedo ka timo gin me kwer kany, wek gubed ka miyo tim bwami omedde onya i lobo, kun gibedo ka ŋeto cwinya jwi wek kiniga omaka doki aye? Nen kit macalo gitye ka nywara kwede i yo marac mukato kare. 18Pi meno, abitimogi ki akemo; pe abiparo pigi, dok bene kica pe bimaka i komgi, Kadi bed gukok bota kun gilego lega ki dwan maloŋo, pe abiwinyo kokogi.”


Jeremia 41 ACO85 - I dwe me abiro, Icmael el wod pa - Bible Search\nJeremia 40 Jeremia 42\nGineko Gedalia woko\n(2 Luker 25.22-25)\n1-I dwe me abiro, Icmael el wod pa Netania ma wod pa Elicama, ma ginywale i ot ker, ma en ŋat acel i kin ludito pa kabaka, obino ki jo apar bot Gedalia wod pa Akikam i Mijpa. I kare ma gitye i Mijpa ka camo cam kacel, 2cutcut Icmael ki jo apar ma guwoto kwede-ni gua gutoŋo Gedalia wod pa Akikam, ma wod pa Capan woko ki pala lucwan ci guneke woko. En aye onoŋo ŋat ma kabaka me Babilon oketo me bedo laloc me lobo-ni. 3Icmael bene oneko Lujudaya ducu ma onoŋo gitye kacel ki Gedalia i Mijpa: kadi wa askari pa jo Kaldaya ma ginoŋogi kunnu.\n4Orwone, ma pud peya ŋat mo oŋeyo pi aeko Gedalia, 5jo pyeraboro gua ki i Cekem ki Cilo ka Camaria gubino. Gubino ma gulyelo tikgi woko, guruko bene boŋŋi muyecoyec, komgi bene guŋolo woko. Gubedo ka kela gityer me moko kwoŋ ki odok eceta me atyera i ot pa Rwot. 6Icmael wod pa Netania oa ki i Mijpa obino ka rwatte kwedgi, kun woto ki koko. I kare ma en rwatte kwedgi owaco botgi ni, “Wubin wudony bot Gedalia wod pa Akikam.” 7I kare ma doŋ gubino gudonyo i gaŋ, ci Icmael wod pa Netania ki jo ma onoŋo gitye kacel kwede gunekogi woko, ci gutiŋo komgi gubolo woko i waŋ it.\n8Ento onoŋo tye jo apar i kingi ma guwaco bot Icmael ni, “Pe inekwa, watye ki naŋo, kal, moo jeituni, ki moo kic ma gikano i poto.” Ci ojukke kene pe onekogi ki luremgi ducu. 9Waŋ it ma onoŋo Icmael obolo iye kom dano ma en onekogi-ni onoŋo dit dok lac mada. En aye waŋ it ma kabaka Aca yam okwinyo me gwoko kwo pa dano ki i kom kabaka Baaca me Icrael. Icmael opoŋo waŋ it meno woko ki kom jo ma en onekogi-ni. 10Ci Icmael omako anyira pa kabaka ki jo ducu ma yam gudoŋ i Mijpa gudoko opiine, ginjo ma Nebujaradan, ladit pa lugwok kabaka, yam omiyogi I ciŋ Gedalia wod pa Akikam. Icmael wod pa Netania oterogi woko i opii kun giwoto gicito me ŋolo kulu pi kato loka bot jo Ammon.\n11Yokanan kacel ki ludito monnye ducu guwinyo pi lok me nek ma Icmael otimo-ni. 12Ci gucoko jo ma megi, gucito ka lweny i kom Icmael wod pa Netania. Gubino ka lweny i kome i joro madit ma tye i Gibeon. 13I kare ma opii pa Icmael guneno Yokanan kacel ki ludito monnye, cwinygi obedo yom. 14Kit meno jo ducu ma yam Icmael omakogi macalo opii ki i Mijpa, gulokke gudwogo cen, ci gucito bot Yokanan wod pa Karea. 15Ento Icmael wod pa Netania olwi woko ki jo aboro, ci gucito bot jo Ammon.\n16Lacen Yokanan wod pa Karea ki ludito monnye kacel kwede gukwanyo dano ma yam gudoŋ, ma Icmael wod pa Netania omakogi ki i Mijpa oterogi woko i opii i ŋe neko Gedalia wod pa Akikam, askari, mon, litino, ki jo ma gikologi, ma Yokanan odwokogi cen ki i Gibeon. 17Ci gucito gubedo i Gerut Kimam ma cok ki Beterekem. Onoŋo doŋ gitye ki tam me cito wa i Ejipt 18pien onoŋo gilworo jo Kaldaya. Gin gubedo ki lworo pien Icmael onoŋo oneko Gedalia, wod pa Akikam, ma kabaka me Babilon onoŋo oketo me bedo laloc me lobo.


1 Temceo 1 ACO85 - Waraga man oa ki bot Paulo ma - Bible Search\n2 Jo Tecalonika 3 1 Temceo 2\n1 Temceo 1\n1Waraga man oa ki bot Paulo ma lakwena pa Kricito Yecu pi cik pa Lubaŋa Lalarwa ki Yecu Kricito ma genwa ocuŋ i kome.\n2-Bot Temceo latinna me ada i niye: Lubaŋa Won ki Kricito Yecu Rwotwa omii gum, kica, ki kuc.\nJuko pwony me goba\n3Macalo nene koŋ abako doga boti i kare ma acito i Makedonia, amito koŋ idoŋ i Epeco wek icik jo mogo pe gupwony pwony mo mapat, 4dok pe guket cwinygi i kom lok me ododo, ki nyiŋ mogo ma giryeyo mabocoboco ma lubo te kwaro, ma kelo tam atata, pe konyo yub pa Lubaŋa ma ocuŋ i kom niye. 5Yam aciki ni iwek dano gubed ki mar ma dano bedo kwede ka cwinye leŋ dok kite ber ma pe ki bala mo i kome, dok ma niyene goba pe iye. 6Jo mogo guŋak woko ki i lok man ci gudonyo ka boko lok atata ma konnye pe. 7Gimito bedo lupwony-cik, kun pe giniaŋ kadi wa lok ma giloko, nyo kadi gin ma gitye ka lok i kome, ma gucuŋ iye matek twatwal-li.\n8Waŋeyo ni cik ber ka dano otiyo kwede i yo ma cik mito, 9kun waniaŋ ni, cik pe giketo pi jo ma kitgi atir, ento giketo pi lutur-cik ki pi jo ma pe ki winy, pi jo ma pe lworo Lubaŋa ki pi lubalo, pi jo ma pe gileŋ, jo ma pe keto cwinygi i kom Lubaŋa, pi jo ma neko wongi ki jo ma neko megigi, pi lunek dano mukene, 10dok pi jo ma timo tim kwele, jo ma buto ki co luwotgi, jo ma kwalo dano girwenyo kwede woko ali, lugoba, jo ma kwoŋo kwoŋ laboŋo tere, ki gin mukene ducu ma pe rwatte ki pwony me ada. 11Meno aye pwony ma noŋŋe i lok me kwena maber ma yam gimiya me atita, lok maber ma tito pi deyo pa Lubaŋa ma gipwoyo.\nPwoc pi kica pa Lubaŋa\n12Apwoyo ŋat ma omiya teko me tiyo tic man, en Kricito Yecu Rwotwa, pien doŋ okwana me bedo lagen, ka oketa bene i ticce, 13-kadi bed yam abedo ka yete pi keto ayela i kome ki balo nyiŋe. Ento en otima kica, pien ceŋ atimo meno ki kwiya piny laboŋo niye, 14ka kica pa Rwotwa omedde twatwal i koma kacel ki niye ki mar ma tye i Kricito Yecu. 15Lok man lok me ada, myero dano ducu guye ni, Kricito Yecu yam obino i lobo pi laro lubalo. I kin lubalo an aye abedo labal mukwoŋo, 16ento otima kica pi lok man, wek i kin lubalo, Yecu Kricito okwoŋ nyuto diyo cwinye maber-ri bota macalo lanen bot jo mukene ma gibiye en, ka doŋ gicako noŋo kwo ma pe tum. 17Woro ki deyo obed nakanaka bot Kabaka ma loyo kare ducu, ma pe to, ma pe nen, en Lubaŋa acel kene. Amen.\n18Latinna Temceo, amiyo boti cik man ma rwatte ki lok ma yam lutit lok pa Lubaŋa guloko i komi, 19wek ka ilubo lokgi wek ilweny lweny maber, kun imako niye matek ma ii leŋ. Pi kwero tam ma i igi ma nyuto botgi balgi, jo mogo niyegi oballe woko. 20Jo mogo i kingi, Kumenayo ki Alegijada, yam amiyogi i ciŋ Catan wek gupwonnye guwek yeto Lubaŋa.


Esta 1 ACO85 - Man lok mutimme i kare pa Akacwero ma - Bible Search\nNekemia 13 Esta 2\nDaker Vasti ocayo dog kabaka Akacwero\n1-Man lok mutimme i kare pa Akacwero ma yam loyo piny nia ki i India nio kwede wa i lobo Etiopia, kun loyo dul lobo mapat-pat ma romo miya acel ki pyeraryo wiye abiro kulu. 2I kare meno kabaka Akacwero obedo i wi kom kerre i gaŋ kalle i Cuca. 3I mwaka me adek me locce en ocako tedo karama pi rwodine ki ludito wi ticce ducu; ludito wi mony me Percia ki me Media gubino iye, kacel ki ludito me awora ki lulo dullobo mapatpat ducu. 4En obedo ka nyuto botgi lonyo ki deyo ma tye i te kerre ki dit me locce, ki woro ma lwak omiye, pi lwak nino mapol, nino miya acel ki pyeraboro kulu.\n5Ka kare meno ducu doŋ otum, kabaka ocako tedo karama pi jo ducu ma gibedo i gaŋ madit me Cuca, jo madoŋo ki matino. Obedo kwedgi pi nino abiro i dyekal ki i poto me ka nam ma tye i ŋet ot mere. 6Dyekalle gidero ki cuka boŋo pamba matarre ki boŋo ma bulu ma gitweyo ki tol uci camanini ki tol ma lamar lamar ma girwako i agit me ryal ma i kom wir ma gitiyo ki got mapwot me wel. Gi-bedo onoŋo tye ma gitiyo ki jabu ki ryal. Ka ma gicibogi iye onoŋo gipeto iye godi ma gidero ki kidi matino makwar ki matar, ki gin mukene ma ryeny ki ki di matino me wel. 7Gikelo ginamata i kikopo mejabu ma kitgi patpat; kabaka onoŋo omiyo gionyo koŋo vino mabup twatwal muporo lonyone. 8Koŋo vino bene gimato ma lubo cik, kun pe gidiyo dano mo tektek; pien onoŋo kabaka omiyo cik bot ludito tic ducu ma i gaŋ kalle ni dano acel acel omat kit ma cwinye mito. 9Vasti ma en aye daker otedo karama bene pi mon, obedo kwedgi i gaŋ kal pa kabaka Akacwero.\n10I nino me abiro me karama meno, ma cwiny kabaka doŋ odoko yom ki mat, en ociko Meuman, Bijita, Karbona Bigita, Abagita, Jetar ki Karkac, ma gin aye ludito kal abiro ma gikologi ma gitiyo bot kabaka Akacwero, 11ni myero gukel Vasti ma daker mere i nyime, kun girwako lalukanane me ker i wiye, wek onyute bot lwak jo ma rokgi patpat ki bot rwodi wek gunen kit ma dakone ber kwede, pien mwonya mada me anena.\n12Ento Vasti okwero lubo cik pa kabaka ma onoŋo ooro ludito kalle bote-ni, ci pe obino. Pienno omiyo kiniga omako kabaka mada, cwinye owaŋ matek.\n13Ci kabaka ocako lok ki luryeko ma giŋeyo lok me kare mapatpat, pien meno obedo kit pa kabaka; kare ducu en penyo lok bot jo ma giŋeyo cik ki kit me ŋolo kop. 14Jo ma cok kwede gin aye Karcena, Cetar, Adimata, Tarcic, Merec, Marcena ki Memukan, ma gin rwodi pa jo Percia ki Media ma gitye ki twero me bino bot kabaka i kare mo keken, ludito ma gikwoŋo nyim jo mukene ducu ma i kerre pi ditogi. 15Openyogi ni, “I te cik myero gitim gin aŋo i kom daker Vasti, pien pe olubo cik pa kabaka Akacwero ma onoŋo ooro ludito kalle bote pi lwoŋe?” 16Ci Memukan odok iye i nyim kabaka ki rwodi ni, “Daker Vasti pe otimo bal bot kabaka keken, ento bot rwodi ducu me rok ducu ma i dul lobo ducu ma kabaka Akacwero loyo-ni; 17pien tim man ma daker otimo-ni lokke biŋene bot mon ducu, miyo gibicayo coggi ki i waŋgi atyer kun giwacci, ‘Kabaka Akacwero owacci gikel daker bote, ento dako okwero bino woko.’ 18Wa tin kikome mon madito pa jo Percia ki Media ma gutyeko winyo tim pa daker gibitito pire bot rwodi ma i te locpa kabaka, ci meno binyayo cac ki kiniga madwoŋ mada. 19Ka ce ineno ni ber, wek gicwal cik ma iketo pi ditti in kabaka, dok wek gico i kin cik pa jo Percia ki jo Media ma pe doŋ gitwero lokoneni, daker Vasti doŋ pe myero oo i nyim kabaka Akacwero. Dok wek kabaka omi ditte me bedo daker bot dako mukene ma dok ber kato en woko. 20Ka cik ma kabaka biketo-ni gibitito pire romo lobo ducu ma i te kerre, kit macalo ditte tye kwedeni, ci bimiyo mon ducu woro coggi, jo me rwom ma malo ki me rwom ma piny.” 21Lok meno oyomo cwiny kabaka ki rwodi, ci kabaka otiyo kit macalo Memukan owaco. 22Ocwalo waraga i kabedo ducu ma en loyo, kun onoŋo gicoyo bot jo me dul lobo acel acel ki kit nukuta ma jo kunnu giŋeyo, ki i leb mapatpat ma oporo rok mapatpat ducu. Ocoyo ni laco acel acel myero obed rwot i ode, dok ni olok lok kun lubo leb pa lutugi.


Yakobo 5 ACO85 - Wuwiny ba, wun lulonyo, wukoki, dok - Bible Search\nYakobo 4 1 Petero 1\nLok ma giciko ki lulonyo\n1Wuwiny ba, wun lulonyo, wukoki, dok wudaŋŋe, pi can ma bipoto i komwu. 2-Lonyowu doŋ otop woko, kadi ki ginarukawu bene nyenye ocamo woko. 3Jabu ki ryalwu, nyal doŋ omako woko; nyal kikome aye bibedo caden i komwu, dok bicamo komwu woko calo mac. Wun doŋ wutyeko kano lonyo pi kare me agikki. 4-Nen mucara pa lutic ma gitiyo i pottiwu ma wutwonogi kwede woko, tye ka kok; koko pa lukac doŋ owinnye bot Rwot me mony. 5Wun doŋ wubedo ki jami lonyo ma malo twatwal ki yomcwiny i lobo; wupitte ki cam, kun wucwe giwu, ento nino me nekowu doŋ oromo! 6Doŋ wuŋol kop i kom dano ma kite atir, en gire pe geŋowu.\nMwolo ki lega\n7Kit meno utmegina, wudi cwinywu nio waŋ ma Rwot bidwogo. Wunen koŋ kit ma lapur kuro kwede gin ma pire tek ma cek i lobo; en diyo cwinye nio waŋ ma kot me cwir ki me oro ocwer. 8Wun bene wudi cwinywu, wucuŋ matek, pien dwogo pa Rwot doŋ cok. 9Pe wuŋur, utmegina, ŋat acel acel pe oŋur i kom lawote, wek pe giŋol kop i komwu. Nen, Laŋolkop doŋ tye ocuŋ i doggola. 10Utmegina, lanen me ciro can ki diyo cwiny nen i kom lunebi ma yam guloko i nyiŋ Rwot. 11-Jo ma yam guciro matek, walwoŋogi ni lugumkom. Wutyeko winyo bene kit macalo Yubu yam ociro kwede can, dok wuneno agikki me tic pa Rwot i kome, kit ma Rwot won kica timo kwede ber bot dano.\n12-Makatone ducu, utmegina, pe wukwoŋ kwoŋ ki nyiŋ polo, kadi ki nyiŋ lobo, kadi kit kwoŋ mukene ducu; ento ye lokwu ducu myero obed ni, “Iyo,” nyo ni, “Pe,” wek pe giŋol kop i komwu.\n13Ŋat mo i kinwu tye ki can? Myero oleg Lubaŋa. Tye ŋat mo ma tye ki yomcwiny? Myero en ower wer me pako Lubaŋa. 14-Tye ŋat mo i kinwu ma kome lit? Myero en olwoŋ ludoŋo me lwak pa Lubaŋa, wek guleg Lubaŋa pire kun giwire ki moo i nyiŋ Rwot. 15Lega ma niye tye iye bicaŋo latwo, Rwot bitiŋe malo; ka ce onoŋo yam otimo bal mo, ci gibitime iye kica. 16Pi meno, wutuc balwu, ŋat acel acel otuc mere bot lawote, dok bene ŋat acel acel myero oleg Lubaŋa pi lawote, wek wucaŋ. Lega pa dano ma kite atir tek, tye ki twero madwoŋ. 17-Elia yam obedo dano ma kite cal kwedwa, yam olego Lubaŋa matek ni kot pe ocwer, omiyo kot pe ocwer i lobo pi mwaka adek ki dwe abicel. 18-Ka dok olego aye, omiyo kot ocako cwer, lobo oceko cam mabup.\n19Utmegina, ka ce dano mo ki i kinwu oŋak woko ki i lok ada, ka ŋat mukene aye doŋ odwoke cen, 20-myero wuŋe ni, ka ŋat ma okwanyo labalo ki i yone mugom odwoke cen, ŋat meno bilaro kwone woko ki i to, dok biumo balle mapol.


1 Camuel 16 ACO85 - Rwot owaco bot Camuel ni, “Cwinyi - Bible Search\n1 Camuel 15 1 Camuel 17\n1 Camuel 16\nGiwiro Daudi me bedo kabaka\n1Rwot owaco bot Camuel ni, “Cwinyi bikumo pi Caulo pi kare ma rom mene, kun an doŋ atyeko kwero en me bedo kabaka pa jo Icrael? Pik moo i tuŋ dyaŋ, ci iciti. Abiori bot Yece ma jo Beterekem, pien anoŋo kabaka pira kena i kin awobene.” 2Camuel ogamo ni, “Abiwot kunnu niŋniŋ? Ka Caulo biwinyone, bineka woko.” Rwot owaco bote ni, “Cit ki roya kun iwacci, ‘Abino ka tyero gitum bot Rwot.’ 3Ci ilwoŋ Yece obin i ka tumo gitum. An abinyutti gin ma myero iti. Ibiwiro pira dano ma abituco nyiŋe boti.” 4Camuel otimo kit ma Rwot ocike-ni, ocito i Beterekem. Ludoŋo ma i gaŋ meno gucito ka jolo wiye kun komgi myel. Guwacci, “Ibino ki kuc bo?” 5Ogamo ni, “Abino ki kuc. Abino ka tyero gitum bot Rwot. Wulonnye kekenwu wubed maleŋ, ka wubin kacel kweda ka tyero gitum.” Olonyo Yece ki awobene gubedo maleŋ ci olwoŋogi i ka tyero gitum.\n6Ka gubino, Camuel oneno kom Eliab ci otamo ni, “Ada, ŋat ma Rwot biwiro ki moo tye i nyime.” 7Ento Rwot owaco bot Camuel ni, “Pe ibed ka neno ber me kome nyo kit borre, pien atyeko kwere woko; pien Rwot pe neno piny kit ma dano neno-ni, Dano neno kome ki woko, ento Rwot neno cwinye.” 8Yece dok olwoŋo Abinadab, oweko en okato ki i nyim Camuel; ci Camuel owacci, “Kadi man bene Rwot pe oyero.” 9Yece dok oweko Cama okato ki ka ŋete; Camuel dok owacci, “Kadi man bene pe Rwot oyero.” 10Yece omiyo awobene abiro ducu gukato i nyim Camuel. Ci Camuel owaco bot Yece ni, “Rwot pe oyero jo-ni.” 11Dok openyo Yece ni, “Awobeni ducu gitye kany?” Ogamo ni, “Matidine aye pud odoŋ; ento en tye ka kwayo romi,” ci Camuel owaco bot Yece ni, “Cwal kwena giome; pien pe wabibedo piny nio ka en oo kany.” 12Ocwalo kwena, ci gikele. Otuc ma kome kwar, waŋe mwonya ma neno ber. Rwot owacci, “Doŋ ia malo, iwire ki moo, pien man aye en.” 13Camuel okwanyo tuŋ dyaŋ ma moo tye iye, owiro Daudi ki moo ki i dye omegine. Ci Cwiny pa Rwot obino i kom Daudi ki tek cakke i nino meno. Lacen Camuel oa odok i Rama.\nDaudi ogoyo opuk pi Caulo\n14I kare meno Cwiny pa Rwot oa woko ki i kom Caulo, ci cen marac ma oa ki bot Rwot opoto i kome, obedo ka lanye. 15Lutic pa Caulo guwaco bote ni, “Nen ba, cen marac ma oa ki bot Lubaŋa opoto i komi, obedo ka lanyi. 16Laditwa, ber icikwa wan luticci ma watye kany-nyi wek waciyeny dano mo ma ladiro goyo opuk; ci ka cen marac ma a ki bot Lubaŋa opoto i komi, en bigoyo opuk, mi yo ibedo maber.” 17Mumiyo Caulo ociko luticce ni, “Wun wuciyennya dano mo ma ŋeyo goyo opuk maberre, ci wukel en bota.” 18Ŋat acel i kin awobene ogamo ni, “Nen ba, aneno wod pa Yece ma Labeterekem ma ladiro goco. En laco ma oteka ma oŋiyo ki lweny, ma iye olil i lok, ma nen mwonya, dok Rwot tye kwede.” 19Mumiyo Caulo ocwalo lukwena bot Yece kun waco bote ni, “Cwalla wodi Daudi ma lakwat romi-ni.” 20Yece okwanyo kana me yeyo mugati, ki opiro koŋo vino, ki latin dyel, ci ocwalogi bot Caulo kacel ki wode Daudi. 21Ka Daudi ocito bot Caulo ci ocako ticce, Caulo ocako mare matek twatwal, ka odoko lamak jami lwennye. 22Caulo ocwalo kwena bot Yece kun waco bote ni, “Wek Daudi obed doŋ ka tiyo tic bota, pien aneno ticce, oyomo cwinya.” 23I kare ducu ma cen marac ma a ki bot Lubaŋa opoto i kom Caulo, ci Daudi kwanyo opuk, cako goyone, miyo Caulo bedo maber, doko dano, ci cen marac a woko ki i kome.


Ginanyuta ma Nyuto Polo—Nen Gin ma pe Nen\nKWAN I LEB Acholi Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Armenian (West) Aukan Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Baoule Bashkir Batak (Karo) Batak (Toba) Biak Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Cantonese (Simplified) Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Chol Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Digor Drehu Dutch Efik English (Leb Muno) Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greenlandic Grik Guarani Gun Haitian Creole Hausa Hiligaynon Hmong (White) Hungarian Iban Ibanag Ibru Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikongo Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisi Kisonge Kongo Korean Krio Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Lamba Lhukonzo Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Maltese Mam Mambwe-Lungu Mauritian Creole Maya Mazatec (Huautla) Mbunda Mizo Moore Myanmar Nahuatl (Guerrero) Nahuatl (Huasteca) Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Ngangela Nias Norwegian Nyaneka Nzema Oromo Ossetian Otetela Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Quichua (Chimborazo) Quichua (Imbabura) Rarotongan Romanian Runyankore Russian Samoan Sango Saramaccan Sepedi Serbian Serbian (Roman) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Sidama Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tatar Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tsonga Turkish Twi Tzeltal Tzotzil Ukrainian Umbundu Urhobo Uruund Venda Vietnamese Wallisian Waray-Waray Wayuunaiki Xhosa Yoruba Zande Zulu\nLOK MA I POK NGEYE | GINANYUTA MA TITO LOK I KOM POLO\nGinanyuta ma Tito pi Angagi ma Gibedo i Polo\nBaibul tye ki ginanyuta me aura mapol ma konyowa me goyo i wiwa kit ma polo tye kwede. Wakwayowu me ngiyo jami magi kore ki kore. Kadi bed ni pe myero kigony te jami ducu ma kiloko i komgi-ni atir atir, ginanyuta meno gitwero konyi pe me niang angagi ma gibedo i polo keken ento bene me niang kit ma gigudo kwede kwoni.\nJEHOVAH AYE NGAT MAMALO TWAL\n“Ci aneno komker ma gicibo i polo, ma dano mo onongo obedo i wiye. Ngat ma onongo obedo i wi komker ca onongo ryeny calo got me wel matarre ki makwarre, ki danyu ma nen calo emeradi orumo komker woko dyere.”—Niyabo 4:2, 3.\n“Mac bene onongo tye ka lyel orume woko dyere. Nen calo danyu ma nen i kom pol ka i nino me kot, mac ma yam obedo ka lyel ma orume dyere-ni bene obedo kit meno. Meno aye kit ma yam cal me deyo pa Rwot nen kwede.”—Ejekiel 1:27, 28.\nGinanyuta magi ma kimiyo bot lakwena Jon kacel ki lanebi Ejekiel, nyuto lengo pa Jehovah, Lubanga Mamalo Twal, i yo ma watwero goyo calle maber—gweng ma mil amila, danyu, ki dong komker. Gititiwa ni kabedo pa Jehovah tye mwonya ma lapore pe, ki yomcwiny, dok ki kuc.\nLok meno ma kitito i kom Lubanga rwatte ki lok pa laco Jabuli ni: “Rwot [Jehovah] aye dit, myero gipake tutwal, myero gilwore makato lubanga mukene-gu ducu. Pien lubanga pa lurok ducu gin cal jogi apaya, ento Rwot [Jehovah] aye oketo polo. Deyo ki dit tye bote, tek ki ber tye i kabedo mere maleng.”—Jabuli 96:4-6.\nKadi bed ni Jehovah aye Ngat Mamalo Twal, en kwayowa me lega bote dok miniwa gen ni ebiwinyowa. (Jabuli 65:2) Lubanga marowa dok paro piwa adada ma oweko lakwena Jon ocoyo ni: “Lubanga aye mar.”—1 Jon 4:8.\nYECU TYE KACEL KI LUBANGA\n“[Lapwonnye pa Yecu], Citefano onongo opong ki cwiny maleng, ci ociko wange i polo oneno deyo pa Lubanga, kun Yecu ocung i nget Lubanga yo tung acuc, ci owacci, ‘Nen, aneno polo oyabbe ki Wod pa dano ocung i nget Lubanga yo tung acuc.’”—Tic pa Lukwena 7:55, 56.\nI kare ma Citefano pud peya oneno ginanyuta meno, en onongo tye ka lok ki lutela pa Lujudaya ma guneko Yecu. Ginanyuta meno onyuto ka maleng ni Yecu tye makwo dok ni kityeko cere woko. Ma dok i kom lok man, lakwena Paulo ocoyo ni: “[Jehovah] ocero kwede Kricito ki i kin jo muto, ka okete obedo i kabedo me deyo ka ngete tung acuc i polo. En dong tye malo, loyo kit loc ducu ma tye i polo, ki nying mo ma oywek i lobo me kare man ki i lobo me kare ma bibino-ni bene.”—Jo Epeco 1:20, 21.\nMedo i kom twero ma lamal ma Yecu tye kwede, Ginacoya bene nyuto ni en paro pi dano adada calo Jehovah. I kare me ticce me pwony i lobo kany, en ocango two, dok ocero jo muto. Dok kit ma en odyero kwone me to calo ginkok-ki onyuto mar matut ma en tye kwede pi Lubanga ki pi dano. (Jo Epeco 2:4, 5) Yecu dong ocung i nget Lubanga tung cinge ma lacuc, dok cokcok-ki en bitic ki twerone me kelo mot madit bot dano ducu ma luwiny i twok lobo ducu.\nLUMALAIKA GITIYO BOT LUBANGA\nLanebi Daniel owaco ni: “I kare ma abedo ka nenone, ci aneno, gicibo komker mogo ci Ngat ma yam okwongo bedo kwo wa con obino obedo i wi komker acel. . . . Dano alip ki alip gitiyo bote; ki jo alip apar tyen alip apar gibedo ka cung i nyime.”—Daniel 7:9, 10.\nI ginanyuta man me polo-ni, Daniel pe oneno lamalaika acel keken, ento mapol. Ginanyuta meno pud dong obedo me ur ya! Lumalaika gitye cwec me cwiny, giryek dok gitek adada. Gitye ki rwom calo Lucerapi ki lukerubi. Baibul loko i kom lumalaika tyen makato 250 kulu.\nLumalaika pe gubedo dano ma kong gukwo i lobo kany. Lubanga ocweyo lumalaika wacon ma peya kicweyo dano. I kare ma kicweyo lobo, lumalaika onongo gitye ka nenone ki yomcwiny madit.—Yubu 38:4-7.\nYo acel ma lumalaika ma lugen gitiyo kwede bot Lubanga aye me nywako i tic ma pire pud dong tek loyo ma kitye ka timone i lobo i kare-ni—tito kwena maber me Ker pa Lubanga. (Matayo 24:14) Kitito pi kit ma gibinywako i tic man i ginanyuta ma lakwena Jon oneno. En owaco ni: “Aneno lamalaika mukene tye ka tuk wirre i dye polo; onongo tye ki lok me kwena maber me atita bot jo ma gibedo i wi lobo, bot rok ducu ki kaka ki leb-gu ki jo mapatpat ducu.” (Niyabo 14:6) Kadi bed lumalaika dong pe giloko ki dano kit macon-ni, gikonyo me telo wi jo ma gitye ka tito kwena bot jo ma cwinygi atir.\nCATAN TYE KA BWOLO DANO MILION MAPOL\n“Lweny ocakke i wi polo, Mikael kacel ki lumalaikane gulwenyo i kom min kulu madit-ti. Min kulu madit-ti kacel ki lumalaikane bene gulwenyo, ento giloyogi woko, mumiyo kabedo dong odoko pe pigi i wi polo. Ci gibolo min kulu madit ca woko piny i ngom, ma yam obedo min kulu macon-ni, ma gilwongo ni Ladot, ki Catan, labwol dano ma i wi lobo ducu; gibole woko piny i ngom kacel ki lumalaikane.”—Niyabo 12:7-9.\nPe tye ni kare ducu onongo polo tye ki kuc. I acakki me tekwaro pa dano, lamalaika mo acel obedo ki miti matek me nongo woro dok man oweko en ojemo i kom Jehovah, ci odoko Catan, ma te lokke ni “Lajemo.” Lumalaika mukene bene gudonyo i jemo meno ci kicako lwongogi ni jogi. Jo magi ma giraco adada-ni gidag Jehovah ki cwinygi ducu dok gubwolo pol pa dano me lubo yo mapat ki tira me mar pa Jehovah.\nCatan ki jogine kitgi racu dok giger adada. Gitye lumone pa dano dok gin aye gitye ka buko mac pi can ma dano gitye ka denone i lobo-ni. Me labolle, Catan oneko lee ki lutic pa Yubu, laco ma onongo lagen. I ngeye, Catan oneko lutino pa Yubu gin apar kun tiyo ki “yamo madit” me reto ot ka ma onongo gugure iye. Lacen, Catan oketo i kom Yubu, “bur maraco muonyo cakke ki i dye tyene nio kwede wa i cwiny wiye.”—Yubu 1:7-19; 2:7.\nEnto cokcok-ki, kibityeko Catan woko kwicikwici. Cakke i kare ma kibolo Catan i lobo, en dong ngeyo ni “karene tye manok.” (Niyabo 12:12) Agikki pa Catan dong cok, dok man obedo kwena maber adada!\nJO MA GUA KI I LOBO\n“Ikoko dano pi Lubanga, ma gua i kaka mapol mapatpat, ki i leb ki rok mapatpat ducu, ilokogi gudoko lwak pa Lubanga ma en loyo, ma gin aye dong ajwagi [lulamdog] ma gitiyo bote, gin bene gibiloyo lobo.”—Niyabo 5:9, 10.\nJo mukene bene kibicerogi ki i lobo me kwo i polo kit ma otimme kwede i kom Yecu-ni. Yecu owaco bot lukwenane ma lugen ni: “Ka acito, ayubo ki wun kabedo, dok abidwogo ka omowu bota, wek ka ma an abedo iye, wun bene wubed iye.”—Jon 14:2, 3.\nJo ma gicito i polo gicito pi tyen lok. Gin kacel ki Yecu gibibedo macalo luloc me Ker ma biloyo lobo i anyim ci kelo mot mapol bot dano ma gitye i lobo. Man aye Ker ma Yecu owacci lulub kore guleg pire i lega ma en omiyo macalo lapor-ri ni: “Wonwa ma tye i polo, giwor nyingi maleng. Ker meri obin; giti gin ma imito i lobo kit ma gitiyo i polo.”—Matayo 6:9, 10.\nGIN MA JO MA I POLO GIBITIMONE\n“Awinyo dwan mo malongo ma oa ki i komker kun wacci, ‘Nen, kabedo pa Lubanga dong tye bot dano. . . . En bijwayo pig wanggi woko ducu. To bene dong bibedo pe, kadi kumo nyo koko, nyo arem, pien gin macon dong ducu gurwenyo woko matwal.’”—Niyabo 21:3, 4.\nGinanyuta man tito pi kare ma Ker pa Lubanga i te loc pa Yecu kacel ki jo ma kicerogi me kwo i polo, bikelo iye agikki pa loc pa Catan dok loko lobo doko paradic. Jami ma kelo arem ki cwercwiny malit i kom dano dong bibedo pe. Kadi wa to bene bibedo pe.\nEnto dong, dano bilion mapol ata ma pe gibicerogi me kwo i polo-ni kono? I kare me anyim, gibicerogi ki gen me kwo pi naka i Paradic i lobo kany.—Luka 23:43.\nPE ILWOR JOGI\nCalo mabuc ma kitweyo ki nyor, dano milion mapol gitye ki lworo pi jami mogo ma gitamo ni twero wanogi nyo cen maraco. Giketo gengi i kom jami mogo ma kiruko i kom nyo tim tyet tyet pien gitamo ni twero gwokogi. Pe mitte ni itim gin ma gitimo-ni. Baibul kweyo cwinywa ni: “Wang Rwot [Jehovah] neno lobo ducu, me nyuto tekke bot jo ma gibedo ki lengic i kome.” (2 Tekwaro 16:9) Jehovah, Lubanga me ada, matek loyo Catan, bigwoki ka igene.\nMe nongo gwok pa Jehovah, omyero ipwony gin ma yomo cwiny Jehovah dok iket i tic. Me labolle, i cencwari me acel, Lukricitayo ma i boma me Epeco gucoko buk tyetgi ducu ci guwango woko. (Tic pa Lukwena 19:19, 20) I yo acel-li, wek inong gwok pa Lubanga, omyero ibol lagwok kom, buk tyet nyo gin mo keken ma kubbe ki tim jokjok.\nBaibul wacci: “Wumine me bedo i te loc pa Lubanga. Wulweny matek ki Catan, ci en biringowu woko.” (Yakobo 4:7) Ka imine i te loc pa Jehovah kun ilubo cikke dok itiyo bote, ci ibibedo labongo akalakala mo ni Catan ki jogine pe gibidoro kwoni.\nGinanyuta magi miniwa gen ni Lubanga Jehovah ki Wode, Yecu Kricito, kacel ki lumalaikane ma lugen ki dong jo ma kikokogi ki i lobo me kwo i polo giparo piwa adada dok gitiyo pi ber bedowa. Me nongo ngec i kom jami ma gibitimone, wakwayi me nongo Lucaden pa Jehovah nyo cit i kabedowa me intanet me, www.jw.org, ci ikwany buk me Baibul Mono Ada Pwonyo Gin Ango?\nText Yero Bukke me kompiuta me akwanya WI LUBELE—ME AKWANA I KACOKKE Novemba 2016 | Ginanyuta ma Tito Lok i kom Polo


Ejekiel 16 ACO85 - Rwot doki oloko kweda. Owacci, “Mi - Bible Search\nEjekiel 15 Ejekiel 17\nJerucalem ma pe genne\n1Rwot doki oloko kweda. 2Owacci, “Mi Jerucalem oŋe gin me kwer ducu ma en otimo. 3Tit ki Jerucalem gin ma Rwot Lubaŋa tye ka wacone bote: In yam ginywali i lobo pa jo Kanan; woru obedo jo Amor, ki meni obedo anyira Kit. 4Doŋ kit macalo ginywali kwede, i nino ma ginywali iye kikome tol peni pe giŋolo, pe bene gilwoko komi ki pii wek komi obed maleŋ, pe giwiro kado i komi, pe bene giboyi woko ki boŋo. 5Ŋat mo ma obedo ki kica muromo i komi pe me tiyo gin macalo magi ducu i komi. I kare ma ginywali gubedo ki mar manok twatwal i komi mumiyo guboli woko i dye bar ka maleŋ.\n6“I kare ma akato ki ka ŋeti, aneni ibedo ka kwitte i remo ma ginywali kwede, ci awacci ma it ye i remoni ni, ‘Bed kwo, 7ci idoŋ giri malo calo ginapita ma i poto.’ Ci idoŋo woko mabor wa malo idoko nyako madit. Tunoni ocako poŋ maber, ki yer wii bene olot maboco, ento onoŋo it ye munero laboŋo boŋo mo i komi.\n8“Ka doki akato ki ka ŋeti ci aneni anoŋo ni mwakani doŋ oromo me mar; ci ayaro boŋo ma onoŋo atye kwede woko i komi, omiyo pe doŋ ibedo munero. Ada, aketo gicikke kwedi, ci in doŋ idoko mera. Acikke mada ni abimari.” Man Rwot Lubaŋa ma owaco.\n9“Akwanyo pii alwoko remo woko ki i komi, ka doŋ awiro komi woko ki moo. 10Aruki woko bene ki boŋo mabor ma gidero maber, ka amini war ma delle ber makato ducu, ki boŋo camanini me boyo wii ki boŋo aridi me umi. 11Dok aruki ki ruk me deyo, ci arwako ogul i ciŋi, kun arwako nyor bene i ŋuti. 12Dok arwako agit um bene i umi, ka arwako agit it i iti ryoryo ducu, ka doŋ arwako lalukana maber mada i wii. 13Onoŋo yam giruki ki ruk ma obedo jabu ki ryal, ginarukani onoŋo obedo boŋo camanini mabecone, ki boŋo aridi ki boŋo ma gidero maber. Ibedo ka camo kwon ma mokone pwot mada, ki moo kic kacel ki moo yaa. Idoŋo ma inen mwonya maber mada, ci idoko daker. 14Berri oywek mada i rok ducu. Onoŋo ibedo mwonya maber mada pi deyo ma aketo i komi, pien aketi ma inen mwonya mada.” Man Rwot Lubaŋa maowaco.\n15“Ento in giri ibedo ka geno berri ki ywekani, ci ibedo ka timo abor ki jo ducu ma gikato ki ka ma in it ye iye. 16Ikwanyo boŋŋini mogo ci iyubo odi jogi ci idero komgi woko maber, ka doŋ imiyo komi woko bot jo ducu i tim me abor calo malaya. Kit tim macalo man pud pe onen, dok bene pe doŋ binen matwal. 17Dok bene ikwanyo jami me wel me jabu ki ryal ma yam amiyo boti, ci icako tiyo cal dano ka doŋ itimo abor kwedgi. 18Ikwanyo boŋŋini ma gidero maber-ri iumo ki kom cal dano-gu, ci ityero moona woko ki odok ecetana botgi. 19Yam amini cam, amiyo icamo kwon mamokone pwot adada, moo yaa kacel ki moo kic, ento in dok ityero woko bot cal jogi macalo gin ma ŋwece kur ma yomo cwinygi. Man Rwot Lubaŋa ma owaco.\n20“Lacen dok ikwanyo awobeni ki anyirani ma yam inywalogi kweda, ci ityerogi woko bot cal jogi me bedo gitum awaŋa. In itamo ni tim me abor ma itimo obedo lok matidi mo ki tun bota 21mumi yo ineko litinona ci ityerogi woko bot cal jogi-gu me bedo gitum awaŋa-ni? 22I kom tim me kwerri ducu ki tim aborri ducu ma itimo wii pe opo i kom kare me tinoni, en kare ma onoŋo it ye munero ma ginaruka mo pe i komi, ma onoŋo it ye ka kwitte i remo ma ginywali kwede-ni.”\nJerucalem obedo macalo malaya\n23Rwot Lubaŋa owacci, “Can i wii! Can i wii! Lacen ma doŋ ityeko timo tim maraco, 24ci igero kicika piri keru, ka igero kabedo ma otiŋŋe malo me woro cal jogi i ŋet yo ducu. 25I agikki yo ducu igero iye kabedo ma otiŋŋe malo ka doŋ icako nyuto berri kunnu calo malaya. Imiyo jo ducu ma gikato ki kenyo gibedo kwedi, ma imiyo tim me malayani onya omedde twatwal. 26Dok bene iweko luwoti ma gin lutarwaŋ ma gin jo Ejipt, gutimo abor kwedi, imiyo tim me aborri onya omedde, kun iŋeto ki cwinya ni wek kiniga omaka.\n27“Nen, kombeddi doŋ aryeyo ciŋa woko me keto can i komi, ki dok me kwanyo dul me gum ma onoŋo yam apoko boti-ni woko. Doŋ atyeko miyi woko i ciŋ lukworri jo Piliciti, ma gidagi twatwal ma lewic omakogi mada pi tim me abor ma ibedo ka timone-ni.\n28“Dok bene itimo abor ki jo Aciria, pien onoŋo abor ma itimo ki jo mukeneni pe orommi. Idoko malayagi, ento ducu mwa, gin ma gutimo i komi bene pud pe orommi. 29Imedde giri ki tim aborri ci itimo abor bene ki lucat-wil ma i lobo pa jo Kaldaya, ento kadi bed gubedo kwedi ci gin ma gutimo i komi bene pud pe orommi.”\n30Man gin ma Rwot Lubaŋa tye ka wacone ni, “Cwinyi doŋ odoko goro woko ki mar, aneno itimo gin magi ducu calo malaya ma lewic pe mako. 31Igero kicika i agikki yo ducu dok igero kabedo ma otiŋŋe malo i ŋet yo ducu. Ento in onoŋo pe ibedo calo malaya, pien onoŋo pe itimo abor pi noŋo limo 32Ibedo calo dako ma timo abor ki lurok ma gin welo ma ka maro cware. 33Co aye ma gimiyo mot bot mon ma malaya, ento in aye doki imiyo mot bot co ma gimari-ni, kun iwilogi ki lim i muŋ ni gua ki i kabedo ducu gubin gubed kwedi. 34In dok ibedo malaya ma kite pat mada ki kit mon mukene ma gin malaya-gu. Ŋat mo ma onoŋo odiyo in me bedo malaya pe. Pe giculo gin mo boti, ento in aye dok iculo co ma onoŋo gimari-ni, Pi meno, in giri ki ti pat.\nKop ma Lubaŋa ogolo i kom Jerucalem\n35“Pi meno doŋ, in malaya, winy lok ma Rwot tye ka wacone. 36Man gin ma Rwot Lubaŋa owaco ni, Ilunyo boŋŋini woko ki i komi ci imiyo co ma imarogi-ni gubedo kwedi, dok bene ineko litinoni ci ityero woko bot cal jogi me bedo gitum. 37Doŋ pi lok man omiyo abicoko jo ducu ma yam gimari, ma yam ibedo kwedgi ki yomcwiny, jo ducu ma onoŋo imarogi ki jo ducu ma onoŋo idaggi. Abicokogi ki i kabedo ducu ci amiyo gicuŋ girumi woko dyere, ka doŋ alunyo boŋo woko ki i komi idoŋ munero, wek guneni noŋo doŋ it ye munero. 38Abiŋolo kop i komi calo aŋolo kop i kom mon ma giketo nyom woko kun bene gineko dano. Ci abiŋolo kop i komi ki akemo ki nyeko madit miyo ito woko. 39Abimiyo ibedo i te twero pa co ma gimari, ci gibicoro kicikani gireto woko piny, dok bene gimuko kabedo ma otiŋŋe malo ma igero me woro cal jogi-ni woko. Gibilunyo boŋo woko ki komi ci gikwanyo jami me wel-gu woko ki boti, ka doŋ giweki idoŋ munero laboŋo boŋo mo i komi.\n40“Gibikelo dul mony ka lweny i komi, gibiceli ki got ci giŋoli giŋidi woko matitino ki pala lucwangi. 41Gibiwaŋo odini-gu woko ducu, dok bene gibicobo kop ma aŋolo i komi ki i nyim mon mapol. Abijuki woko doŋ pe ibedo malaya, dok abimiyo doŋ igiko miyo mot bot co ma gimari-ni woko matwal. 42Abitoyo akemona woko i komi kit meno, ci nyeko ma onoŋo atye kwede bene doŋ bia woko ki i komi. Abibedo doŋ mamwol, kiniga bene pe doŋ bimaka i komi matwal. 43Onoŋo wii owil woko pe ipo kit macalo abedo ka timi kwede i kare ma onoŋo in pud itidi, doŋ imiyo kiniga omaka pi gin magi ducu ma itimo-ni. Pi meno, abiculo kwor i komi ki gin ma itimo. Piŋo itimo tim me tarwaŋ imedo ki tim me kwer-gu ducu?” Man Rwot Lubaŋa ma owaco.\nNyako cal ki minne\n44“Nen, dano ducu ma loko carolok, gibiloko carolok i komi ni, ‘Nyako cal ki minne.’ 45In giri i nya pa meni kikome. En okwero cware ki litinone woko. Inen calo lumegini ma gukwero coggi ki litinogi-ni. Meni yam Lakit ki woru mere onoŋo en Laamor. 46Lameru ma okwono nyimi en aye Camaria, ma tye yo tuŋ acam ki gaŋine, Lameru matidine ma tye ki gaŋine i ŋete yo tuŋ acuc, en aye Codom. 47In yam pe ibedo ka lubo kitgi keken, kadi ki timo kit gin me kwer gu macalo gin, ento pi kare manok mo keken kiti ocako balle woko marac makato kitgi i kit yo ducu.\n48“Doŋ kit macalo an atye kwe-ni,” man Rwot Lubaŋa ma owaco, “lameru Codom ki gaŋi ma i ŋete pe gutimo kit gin ma in kacel ki gaŋini wutimo-ni. 49Nen, man aye obedo bal pa lameru Codom. En kacel ki anyirane gubedo luwakke mada, pien onoŋo gitye ki cam madwoŋ ma gicamo loyogi kun gibedo mot ki kuc, ento pe gumiyo kit kony mo bot lucan ki boŋo ma piny obwoyogi. 50Onoŋo gubedo jo ma Lyerre mukato kare, ci gutimo gin me kwer mapol i nyima; pi meno, i kare ma aneno gin ma gutimo, atyekogi woko.\n51“Camaria pe otimo bal ma romo nucu bal ma in itimo. Itimo gin me kwer mapol makato gin me kwer ma en otimo. Dok bene imiyo lumegini ginen calo jo ma kitgi atir ka giporogi kwedi, ki kit gin me kwer ducu ma doŋ ityeko timogi-ni. 52Doŋ kombeddi, in myero icir lewic. Balli doŋ rac atikatika makato bal pa lumegini ducu ma miyo ginen calo jo ma gipe ki bal mo-ni. Gin lokgi tye atir ma okato lokki. Kit meno in bene myero lewic omaki, dok myero icir cac ma gicayi kwede pien imiyo lumegini ginen calo jo ma kitgi atir.”\nRwot bidwoko gum pa Codom ki Camaria\n53Rwot owaco ki Jerucalem ni, “Abidwoko gumgi botgi, gum pa Codom ki gaŋi ma i ŋete, ki gum pa Camaria ki gaŋi ma i ŋete, Abidwoko gummi bene boti. 54Lewic bimaki i komi kekeni, dok bene cac ma gicayi kwede bikweyo cwiny lumegini. 55Gibibedo maber ki lonyo dok i, in bene kacel ki gaŋi ma i ŋeti ducu wubibedo maber kit ma yam con. 56I kare ma iwakke-ni onoŋo pe ibedo ka loko nyiŋ lameru Codom macalo lok aboka, 57i kare ma timmi maraco peya onen ka maleŋ-ŋi? Kombeddi doŋ ilokke idoko calo en, ginacaya pa jo Edom ki luwotgi ducu, ki pa jo Piliciti, jo ma gibedo cokcok ma gicayi-ni. 58Doŋ icir can malit pi bal me lewic ki gin me kwer mapol ma itimo.” Man Rwot ma owaco.\nGicikke ma bedo nakanaka\n59Rwot Lubaŋa owacci, “Abitimi ma poro gin ma yam itimo, pien icayo kwoŋ meri dok bene ituro gicikke woko. 60Ento pud abipo i kom gicikkena ma aketo kwedi cakke i kare me tinoni. Doŋ abiketo gicikkena kwedi ma bedo nakanaka. 61Ibipo kit macalo ibedo kwede ducu, ci lewic bimaki ka akwanyo lameru madit ki lameru matidi adwokogi cen boti. Abimiyo doŋ gibedo macalo anyirani, ento pe pi gicikke man ma aketo kwedi-ni. 62Dok abimoko gicikkena kwedi, ci ibiŋeyo ni an aye a Rwot. 63I kare ma abiweko bal ducu ma yam itimo, ibipo i komgi ci lewic bimaki matek mada ma pe bene doŋ ibiŋamo dogi ka lok.” Man Rwot Lubaŋa ma owaco.


Jon 15 ACO85 - “An aye olok me ada, Abana en lapur. - Bible Search\nYecu en olok me ada\n1“An aye olok me ada, Abana en lapur. 2Jaŋe ducu ma i koma ma pe nyak en lwero woko, ento jaŋa ducu ma nyak en lonyo, wek omedde, onyak mapol. 3Wun doŋ gityeko lonyowu pi lok ma aloko botwu. 4Wubed i an, an bene i iwu. Macalo jaŋ olok pe twero nyak pire kene, ka pe tye i kom yatte, kit meno wun bene pe wutwero, ka pe wubedo i an. 5An olok, wun jaŋe. Ŋat ma bedo i an, ki an i en, en nyako nyige mapol, pien pe wutwero timo gin mo ka an a pe. 6Ka dano mo pe bedo i an, ci gibole woko macalo jaŋ yat, two woko. Gicokogi, gibologi i mac, giwaŋ woko. 7Ka wubedo i an, kun lokka bedo i wun, ci wuleg gin ducu ma wumito, gibitimo piwu. 8Man bikelo deyo i kom Abana, ka wunyako nyig mapol; kit meno wubidoko lupwonnyena. 9Macalo Won ceŋ omara, an bene amarowu kit meno; wubed i marra. 10Ka wugwoko cikka, wubibedo i marra, kit macalo ceŋ agwoko cik pa Abana, abedo i marre. 11Lok man atittiwu wek yomcwinya obed i iwu, wek wupoŋ ki yomcwiny.\n12-“Man aye cikka, ni wumarre kekenwu macalo ceŋ amarowu. 13Pe tye ŋat mo ma tye ki mar madit makato man, ni dano miyo kwone pi lureme. 14Wun lurema ka wutiyo gin ducu ma acikowu. 15Pe dok alwoŋowu lutic, pien latic pe ŋeyo gin ma laditte tiyo; ento alwoŋowu lurema, pien gin ducu ma yam awinyo ki bot Wora doŋ atyeko nyuttiwu. 16Pe wun aye wuyera, ento an aye ayerowu, dok aketowu wek wuciti, wunyak nyigwu, dok wek nyigwu ori; wek gin ducu ma wubilego ki bot Won i nyiŋa, en omiwu. 17Gin ma acikowu en ene ni, wumarre kekenwu.\nLobo okwero Yecu ki jone\n18“Ka lobo okwerowu, wuŋe ni yam okwoŋo kwera ma kun peya okwerowu. 19Kono wun jo me lobo, kono lobo omaro wun jone; ento wun pe me lobo, ento ayerowu ki i lobo; pi meno lobo kwerowu. 20-Wupo i lok ma yam atito botwu ni, ‘Latic pe bedo dit makato laditte.’ Ka yam giliba, wun bene gibilibowu; ka yam gimako lokka, gibimako mewu bene. 21Gin magi ducu gibitimo i komwu pi nyiŋa, pien pe giŋeyo ŋat ma yam oora. 22Kono pe nene abino, aloko botgi, kono pe gitye ki bal; ento koni doŋ pe gitye ki lok ma gibipido pi balgi. 23Ŋat ma kwera, okwero Wora bene. 24Kono yam pe atiyo i kingi tic ma dano mo mukene pe otiyo, kono pe gitye ki bal, ento koni doŋ guneno dok gukwero an ki Wora. 25-Ento man otimme wek lok ma gicoyo i cik megi ocobbe kakare, ni, ‘Gikwera nono.’ 26Ento ka Lacuŋudwar bibino, ma abioro botwu nia ki bot Won, ma en aye Cwiny me ada ma a ki bot Won, en bibedo cadenna. 27Wun bene wucaden, pien wubedo bota nia i acakki.


Tika Ingeyo Jehovah Calo Nua, Daniel, ki Yubu? | me Anyama\n‘Jo ma lutim gin marac pe giniang i lok me ngolo kop atir, ento jo ma giworo Jehovah gitwero niang jami ducu maber.’—CAROLOK 28:5.\nWER: 43, 133\nJO MAGI GUNYUTO NIYE KI RYEKO MUA KI BOT LUBANGA NINING?\n1-3. (a) Gin ango ma bikonyowa me bedo lugen bot Lubanga i kare man me agikki-ni? (b) Ngo ma wabipwonyo i pwony man?\nWATYE ka kwo i kare me agikki. Lutim maraco gitye ka medde ameda. Dok “[ginya] macalo lum.” (Jabuli 92:7) Pi meno, pe wabedo ki ur ka jo mapol gikwero tam pa Lubanga. Paulo owaco ki Lukricitayo ni: “Wubed litino i timo gin marac, ento i tamwu myero wubed jo muteggi.” (1 Jo Korint 14:20) Watwero timo man nining?\n2 Wanongo lagamme i ginacoya ma pwony man jenge iye, ma waco ni: ‘Jo ma giworo Jehovah gitwero niang jami ducu maber.’ (Carolok 28:5) Man te lokke ni gitwero niang jami ducu ma mitte me yomo cwiny Jehovah. Carolok 2:7, 9 bene pwonyowa ni Jehovah miyo ryeko bot jo ma gitimo jami matir. Macalo adwogine, gitwero ‘niang gin ma tye atir ki ngolo kop matir, ci gilubo yo ma tye atir keken.’\n3 Nua, Daniel, ki Yubu onongo gitye ki ryeko ma a ki bot Lubanga. (Ejekiel 14:14) Dok bene jo pa Lubanga i kare-ni gitye ki ryeko ma kit meno. In kono? Tika in bene itye ki ryeko ma Lubanga miyo? Me ‘niang jami ducu maber’ wek iyom cwiny Jehovah, mitte ni inge en maber. Dong i pwony man, wabipwonyo (1) kit ma Nua, Daniel, ki Yubu gungeyo kwede lok i kom Jehovah, (2) kit ma ngec i kom Lubanga okonyogi kwede, ki dong (3) kit ma watwero dongo niye matek calo gin.\nNUA OBEDO KA WOT KACEL KI LUBANGA I LOBO MA OPONG KI TIM MARAC\n4. Nua ocako ngeyo lok i kom Jehovah nining, dok ngec matut i kom Lubanga okonye nining?\nNen calo Nua opwonyo lok i kom kit pa Lubanga ki i ngiyo ginacweya\n4 Nua ocako ngeyo lok i kom Jehovah nining? I kare ma Adam gin ki Kawa gucako nywalo lutino, dano onongo gipwonyo lok i kom Jehovah i yo adek mapatpat: ki i cwec, ki bot jo mukene ma lugen, ki dong neno adwogi maber ma bino ka gilubo cikke. (Icaya 48:18) Nen calo Nua ongiyo cwec pa Jehovah ci oneno lanyut ma gimoko ni Lubanga tye ada ki dok opwonyo lok i kom kit pa Lubanga. Macalo adwogine, nen calo Nua oniang ni Jehovah tye ki teko dok ni en aye Lubanga acel keken me ada. (Jo Roma 1:20) Pi meno, Nua pe oye mere ayeya keken i kom Lubanga ento odongo niye matek i kome.\n5. Nua opwonyo lok i kom yub pa Lubanga pi dano nining?\n5 Baibul waco ni “niye bino pi winyo lok ma gitito,” ma te lokke ni lok ma wawinyo ki bot jo mukene twero konyowa me bedo ki niye. (Jo Roma 10:17) Gwok nyo Nua owinyo lok i kom Jehovah ki bot wadine. Wonne, Lamek, onongo tye ki niye i kom Lubanga dok kinywale ma Adam pud peya oto. (Nen cal ma tye i pot karatac 9.) Wonne madit, Metucela, ki dong kwarone madit, Jared, ma oto ma dong Nua tye ki mwaka 366. * (Nen lok ma tye i tere piny.) (Luka 3:36, 37) Nen calo co magi kacel ki mongi gupwonyo Nua ni Jehovah aye ocweyo dano ki dok ni Jehovah mito ni gunywal lutino, gupong lobo, dok guti Pire. Gwok nyo Nua bene opwonyo ni Adam gin ki Kawa gukwero lubo cik pa Jehovah, dok en onongo twero neno adwogi marac ma tam ma gumoko-ni okelo. (Acakki 1:28; 3:16-19, 24) Nua onongo maro gin ma en opwonyo, dok man otugo cwinye me tic pi Jehovah.—Acakki 6:9.\n6, 7. Bedo ki gen ojingo niye pa Nua nining?\n6 Gen ma watye kwede jingo niyewa. Tam kong kit ma niye pa Nua ojing kwede i kare ma en oniang ni nyinge ma gonye ni “Yweyo” nyo ni “Kwecwiny” kubbe ki gen ma gitye kwede. (Acakki 5:29) Jehovah oweko Lamek otito lok i kom wode Nua ni: “I lobo ma yam Rwot [Jehovah] oceno-ni, latin man aye bimiyo waywe ki aroma tic me cingwa.” Pi meno, Nua onongo tye ki gen ni Jehovah bikelo alokaloka i lobo. Nua bene obedo ki niye calo Abel gin ki Enoka ma gukwo ma peya kinywale, ni ‘lakwaro’ mo bigoyo wi twol.—Acakki 3:15.\n7 Nua pe oniang maber tutwal cikke pa Lubanga ma kicoyo Acakki 3:15. Ento oniang ni lok meno onongo miyo gen pi anyim. Enoka bene otito lok meno, kun waco ni Jehovah bijwero jo maraco woko. (Juda 14, 15) Ngene kene ni, kwena ma Enoka otito, ma bicobbe ki pete tere ducu i Armagedon-ni, ojingo niye ki gen pa Nua adada!\nNiye ki ryeko ma Lubanga miyo gwokowa ki i diro pa Catan kacel ki bita me lobo man\n8. Ngec matir i kom Lubanga ogwoko Nua nining?\n8 Ngec matir i kom Lubanga okonyo Nua nining? Nua odongo niye ki ryeko me timo jami matir pien en opwonyo lok i kom Jehovah. Man ogwokke adada, tutwalle ki i timo gin mo keken ma twero cwero cwiny Jehovah. I yo ango? Nua onongo pe mito bedo lirem jo ma pe ki niye i kom Jehovah dok ma gikwero lubo cikke. Nua onongo dok pat ki jo magi, en pe oye ni jogi ma gubino i lobo-ni gubwolle. Dano onongo gimaro jogi magi adada pi tekogi, dok nen calo gutemo worogi. (Acakki 6:1-4, 9) Dok Nua onongo ngeyo ni Jehovah mito ni dano gunywal lutino dok gupong lobo. (Acakki 1:27, 28) Dong i kare ma jogi gucako kwanyo anyira pa dano me doko mongi ci gunywalo kwedgi lutino, Nua onongo ngeyo ni meno pe tye atir. Dok man onen ka maleng i kare ma lutino magi gudongo gudoko jo ma gitek dok madongo adada maloyo jo mukene ducu. Lacen, Jehovah owaco bot Nua ni ebikelo pii aluka me tyeko lutim maraco woko ducu. Ento pien Nua onongo tye ki niye i kom lok meno, en oyubo yeya, ci en kacel ki jo me ode gularo kwogi.—Jo Ibru 11:7.\n9, 10. Itwero dongo niye matek calo Nua nining?\n9 Watwero dongo niye calo Nua nining? Pire tek ni wakwan Lok pa Lubanga kore ki kore, wamar gin ma wapwonyo, waket i tic dok wamok tam matir. (1 Petero 1:13-15) Ci niye ki ryeko ma a ki bot Lubanga bigwokowa ki i diro pa Catan kacel ki bita me lobo man. (2 Jo Korint 2:11) Jo mapol i lobo-ni gimaro tim bwami ki tim carocaro, dok gilubo miti maraco. (1 Jon 2:15, 16) Dok pe giye ni watye ka kwo i kare me agikki me lobo man marac-ci. Watwero cako tam calo gin bene ka pe watye ki niye matek. Wi myero pe owil ni i kare ma Yecu oporo karewa-ni ki kare pa Nua, en pe oloko i kom tim bwami ki tim carocaro ento en oloko i kom adwogi maraco ma bino ka waye ni gin mo owir tamwa ki i tic pi Lubanga.—Kwan Matayo 24:36-39.\n10 Penye ni: ‘Tika kwona nyuto ni atye ki ngec matir i kom Jehovah? Tika niyena tugo cwinya me timo jami ma Jehovah waco ni tye atir, ki me pwonyo jo mukene ngo ma Lubanga mito ni gutim?’ Lagammi pi lapeny magi bikonyi me niang ka ce in bene itye ka wot kacel ki Lubanga me ada kit ma Nua otimo-ni.\nDANIEL ONYUTO RYEKO I BABILON, LOBO MA OPONG KI WORO ME GOBA\n11. (a) Mar ma Daniel onongo tye kwede pi Lubanga pwonyowa ki gin ango i kom lunyodone? (b) Kit Daniel mene ma imito ni ilubi?\n11 Daniel ocako ngeyo lok i kom Jehovah nining? Nen calo lunyodo pa Daniel aye gupwonye me maro Jehovah ki Lokke. Dok Daniel otimo meno pi kare me kwone ducu. Kadi wa i kare ma en dong otii, en pud omedde ki kwano Ginacoya kore ki kore. (Daniel 9:1, 2) Daniel onongo ngeyo Jehovah maber adada. En bene onongo ngeyo jami ducu ma Jehovah otimo pi Luicrael. Waneno meno i lega ma Daniel olego ki mwolo dok ki cwinye ducu ma kicoyo i Daniel 9:3-19. Kwan lega man ci itam matut iye. Penye ni, ‘Lega man pwonya ki gin ango i kom Daniel?’\n12-14. (a) Daniel onyuto ryeko ma a ki bot Lubanga nining? (b) Jehovah omiyo mot bot Daniel pi tekcwinye ki dok pi moko tam matir nining?\n12 Ngec matir i kom Lubanga okonyo Daniel nining? Onongo pe yot pi Lujudaya me woro Jehovah i Babilon, boma ma opong ki lubange me goba. Me labolle, Jehovah owaco bot Lujudaya ni: “Wuti tic maber pi berbedo me gang ka ma amiyo giterowu iye me bedo opii.” (Jeremia 29:7) Ento en bene ocikogi ni, guwor en keken ki cwinygi ducu. (Nia 34:14) Daniel onongo twero lubo cik magi nining? Ryeko mua ki bot Lubanga okonyo Daniel me niang ni myero ewor Jehovah mukwongo, ka dong luloc me lobo. I nge mwaki miya mapol, Yecu bene opwonyo gin acel meno.—Luka 20:25.\n13 Tam kong i kom gin ma Daniel otimo i kare ma kimiyo cik ni ngat mo pe myero oleg bot lubanga nyo ngat mo keken mapat ki lega bot kabaka me Babilon pi nino 30. (Kwan Daniel 6:7-10.) En onongo twero gengo ngeye kun waco ni, ‘Bibedo pi nino pyeradek keken.’ Ma ka meno, Daniel olubo cik pa Lubanga ma ka lubo cik pa dano. Daniel onongo twero lega bot Jehovah i mung ma ngat mo pe ngeyo. Ento en onongo ngeyo ni jo mapol onongo ginene ka lega nino ducu. Dong kadi bed ni onongo biketo kwone ka mading, Daniel omedde ki lega ka ma dano twero nene pien en onongo pe mito ni dano gutam ni egiko woro Jehovah woko.\n14 Jehovah omiyo mot bot Daniel pi tekcwinye ki dok pi moko tam matir. Jehovah otimo tango dok olaro Daniel oweko labwor pe omwode. Macalo adwogine, jo ducu ma i te Ker me Media ki Percia gupwonyo lok i kom Jehovah!—Daniel 6:25-27.\n15. Watwero dongo niye calo Daniel nining?\n15 Watwero dongo niye calo Daniel nining? Kwano Baibul keken pe romo ka wamito bedo ki niye matek. Myero waniang gin wakwano. (Matayo 13:23) Mitte ni wange kit ma Jehovah tamo ki dok winyo kwede ma lubbe ki gin moni. Pi meno, myero watam matut i kom gin ma wakwano. Pire tek bene adada me lega kare ducu, tutwalle ka watye ka wok ki i kwo matek. Watwero bedo ki niye ni Jehovah biminiwa ryeko ki teko ma walege pire.—Yakobo 1:5.\nYUBU OTIYO KI RYEKO MUA KI BOT LUBANGA KARE DUCU\n16, 17. Yubu ocako ngeyo lok i kom Jehovah nining?\n16 Yubu ocako ngeyo lok i kom Jehovah nining? Yubu pe obedo Laicrael. Ento Abraim, Icaka, ki Yakobo gubedo wadine mabor, dok Jehovah opwonyogi ki lok madok i kome ki dong gin ma en mito pi dano. Olo to i yo mo, Yubu opwonyo lok ada magi mamwonya-ni. (Yubu 23:12) En owaco bot Jehovah ni: “Yam onongo awinyo piri awinya keken.” (Yubu 42:5) Dok Jehovah kikome bene owaco ni Yubu otito bot jo mukene lok ada madok i Kome.—Yubu 42:7, 8.\nNiyewa jing matek ka wangiyo ginacweya ki dok ka wanongo ngec mapol madok i kom kit pa Jehovah (Nen paragraf 17)\n17 Yubu bene opwonyo lok mapol madok i kom kit pa Jehovah ki i ngiyo ginacweya. (Yubu 12:7-9, 13) Eliu gin ki Jehovah bene gutiyo ki ginacweya me pwonyo Yubu wek oniang kit ma rwom pa dano lapiny kwede ka kiporo ki pa Lubanga. (Yubu 37:14; 38:1-4) Lok ma Jehovah owaco-ni ogudo cwiny Yubu adada ma oweko en owaco ki mwolo bot Lubanga ni: “Angeyo ni itwero tiyo gin ducu; pe tye lok mo ma iyubo ma pe bicobbe kakare.” En dok omedde ni: “Angut ma abuku koma woko ki apwa ki buru.”—Yubu 42:2, 6.\n18, 19. Yubu onyuto nining ni engeyo Jehovah maber?\n18 Ngec matir i kom Lubanga okonyo Yubu nining? Yubu oniang cik ma igi lac maber adada. En onongo ngeyo Jehovah maber, dok man ocuko cwinye me lubo yo matir. Me labolle, Yubu onongo ngeyo ni pe etwero wacone ni emaro Lubanga ka pe etero jo mukene i yo me kica. (Yubu 6:14) En pe obedo ki tam ni eber eloyo jo mukene, ma ka meno, en oterogi calo gitye jo me ode, kadi bed gulony nyo gilucan. Yubu owaco ni: “Ngat ma oketa i i maa en aye ma oketo opiina bene.” (Yubu 31:13-22) Kadi wa i kare ma Yubu olony adada, en pe odongo cwiny me awaka, dok pe oneno jo mukene calo konygi pe. Man dok pat adada ka kiporo ki lulonyo mapol i kare-ni.\n19 Yubu onongo pe mito ni gin mo keken kadi wa jami me kom odok gin ma pire tek loyo watte ki Jehovah. En onongo ngeyo ni ka meno otimme, ci ebikwero “Lubanga [me ada] ma tye malo” woko. (Kwan Yubu 31:24-28.) Dok Yubu onongo neno nyom ni obedo cikke bot Jehovah i kin laco ki dako. En bene ocikke kekene ni pe ebineno dako mo keken ki wang me carocaro. (Yubu 31:1) Meno gin me aura adada, pien Yubu okwo i kare ma Jehovah onongo ye ni co gitwero nyomo mon mapol. Dok Yubu onongo twero bedo ki mon aryo ka onongo cwinye mito. Ento Yubu oniang ni nyom me acel ma Jehovah ocako obedo i kin laco acel ki dako acel keken, dok en oyero me kwo kit meno. * (Nen lok ma tye i tere piny.) (Acakki 2:18, 24) Ki lok ada, i nge mwaki 1,600, Yecu bene opwonyo lok acel-li, ni rwatte i buto myero obed i kin laco acel ki dako acel ma dong gunyomme.—Matayo 5:28; 19:4, 5.\n20. Bedo ki ngec matir i kom Jehovah kacel ki cikke twero konyowa me yero lurem ki galowang maber nining?\n20 Watwero dongo niye calo Yubu nining? Pud aye mitte ni wange lok i kom Jehovah maber dok wawek ngec meno ogud yo me kwowa ducu. Me labolle, Baibul waco ni Jehovah “dag ngat ma maro timo tim bwami” dok ni pe myero wabed kacel ki jo ma pe giloko lok ada. (Kwan Jabuli 11:5; 26:4.) Dong penye ni: ‘Wang ginacoya aryo magi pwonya gin ango ma lubbe ki kit ma Jehovah tamo kwede? Man myero ogud gin ma pire tek loyo i kwona nining? Dok myero ogud jami ma anenogi ki i intanet, lurem ki galowang ma ayerogi nining?’ Lagammi twero konyi me niang ka ada ingeyo Jehovah maber. Pe wamito ni walub kit me lobo man marac-ci. Pi meno, myero wapwonye me “poko gin maber ki gin marac,” nyo waniang apokapoka ma tye i kin gin maber ki marac, ki gin me ryeko ki me mingo.—Jo Ibru 5:14; Jo Epeco 5:15.\n21. Gin ango ma twero konyowa me ‘niang jami ducu maber’ wek wayom cwiny Jehovah?\n21 Jehovah okonyo Nua, Daniel, ki Yubu me ‘niang jami ducu maber’ wek guyom cwinye pien gutute ki kerogi ducu me ngeyo lok matir i kome. Lanengi nyuto ni timo jami matir ma yomo cwiny Jehovah kelo adwogi maber i kwowa. (Jabuli 1:1-3) Pi meno, penye ni, ‘Tika angeyo Jehovah maber calo Nua, Daniel, ki dong Yubu?’ Ki lok ada, i kare-ni, watwero ngeyo Jehovah maber loyo co magi ma gubedo lugen-ni pien en ominiwa ngec mapol madok i kome makato gin. (Carolok 4:18) Dong, kwan Baibul maber. Lwod lok i kom gin ma ikwano. Dok ileg pi cwiny maleng. Ka itimo meno, ci kwo pa jo me lobo man marac-ci pe bidonyo i kwoni. Ma ka meno, ibinyuto ryeko dok inyikke cok bot Woru me polo nino ki nino.—Carolok 2:4-7.\n^ para. 5 Kwaro Nua, Enoka bene “obedo ka wot kacel ki Lubanga.” Ento en oto mwaki 69 ma peya kinywalo Nua.—Acakki 5:23, 24.\n^ para. 19 Nua bene otimo kit meno. En bene onyomo dako acel keken, kadi bed ni co gucako nyomo mon mapol cutcut i nge kare ma Adam gin ki Kawa gujemo i kom Lubanga.—Acakki 4:19.\nRyeko mua ki bot Lubanga. Ka wakwano Baibul kore ki kore dok waniang gin ma wakwano, ci wabingeyo Jehovah maber. Wabiniang i kom gin maber ki marac, ki gin me ryeko ki me mingo. Dok ka wakwo ma lubbe ki ngec ma wanongo ci wanyuto ryeko mua ki bot Lubanga\nCik ma igi lac mua ki bot Lubanga obedo guti me pwony me Baibul. Pe gilokke, dok gikonyowa me niang kit ma Jehovah tamo kwede i kom gin moni. Ka watamo matut i kom cik ma igi lac magi, ci bikonyowa me moko tam matir ma yomo cwiny Lubanga\nWot kacel ki Lubanga: Meno obedo lubo cik pa Jehovah kun wamarre ki cwinywa ducu ma nongo bedo calo watye ka wot kacel kwede macalo laremwa


Lubanga ocweyo komwa ki kero me cang maber adada. Ka ngat ma kome yot onongo ret, kome “cako yubbe me cango wang bwur meno kadi bed bwure dit nyo tidi.” (Johns Hopkins Medicine) Kom ngat meno cutcut cako juko cwer pa remo, nyayo ler bedo malac dok jingo weko bedo matek.\nTAM KONG: Ka Lacwecwa oyubo komwa ki kero me cango wang bwur, ci watwero bedo ki gen i kom cikkene me konyowa wek wacang ka watye ki arem i cwinywa, pe kumeno? Laco jabuli owaco ni, “En cango jo ma cwinygi cwer, dok tweyo wang retgi woko.” (Jabuli 147:3) Ka itye ki arem i cwinyi, macalo adwogi pa gin mo mutimme i kwoni i kare mukato angec nyo i kare-ni, ci ngo ma romo miyo ibedo ki tekcwiny ni Jehovah bitweyo wang reti woko—i kare-ni ki i kare me anyim?\nGIN MA BAIBUL PWONYOWA I KOM MAR PA LUBANGA\nLubanga ocikke ni: “Pe ilwor, an atye kwedi, cwinyi pe opoti, pien an Lubangani; abimiyi tek, dok abikonyi.” (Icaya 41:10) Dano ma ngeyo ni Jehovah paro pire bedo ma wiye opye mot dok bedo ki kero me lweny ki pekki mapatpat. Lakwena Paulo olwongo cwiny ma opye mot kit man ni “kuc pa Lubanga ma kato ngec pa jo ducu.” Paulo omedo ni: ‘Atwero jami ducu liweng pi teko ma en miya.’—Jo Pilipi 4:4-7, 9, 13.\nGinacoya konyowa me dongo niye i kom cikke pa Jehovah pi kwo me anyim. Me labolle, Niyabo 21:4, 5 tittiwa gin ma en bitimo ki dong tyen lok mumiyo watwero genne:\n“En bijwayo pig wanggi woko ducu.” Jehovah bikwanyo pekki ki parwa ducu, kadi bed ma jo mukene gineno calo tidi.\n“Ngat ma obedo i wi komker” i polo, ma en aye Kabaka Won Twer Ducu ma loyo wi ginacweya, bitic ki teko kacel ki twerone me giko pekki kun miyowa kony ma mitte.\nJehovah cuko cwinywa ni cikkene ducu obedo “lok ma genne dok me ada.” Man tyen lokke ni, Jehovah omoko lok man kun jenge i kom nyinge kacel ki kite macalo Lubanga me ada.\n“En bijwayo pig wanggi woko ducu. To bene dong bibedo pe, kadi kumo nyo koko, nyo arem, pien gin macon dong ducu gurwenyo woko matwal. Ci ngat ma obedo i wi komker owacci, ‘Nen, aketo jami ducu doko nyen.’ Ka dok bene owacci, ‘Co lok man, pien lok magi lok ma genne dok me ada.’”—Niyabo 21:4, 5.\nCwec ma i wi polo ki lobo ma wanenogi ki wangwa kacel ki Baibul nyuto botwa kit pa Lubanga. Kadi bed ginacweya tugo cwinywa me doko lurem Lubanga, ento Baibul tito botwa lwongo pa Lubanga ka maleng ni: “Wunyik cok bot Lubanga, ci en bene binyiko cok botwu.” (Yakobo 4:8) Tic pa Lukwena 17:27 waco ni: “En pe tye cen ka mabor ki bot ngat acel acel i kinwa.”\nKa ikwanyo kare me ngeyo Lubanga, ci ibimoko ada ni ‘en paro piri.’ (1 Petero 5:7) Adwogi maber ango ma wanongo ka wageno Jehovah i yo ma kit man?\nNen kong ngo mutimme i kom omego Toru, ma a ki Japan. En odongo i cing minne ma Lakricitayo, ento lacen odonyo i gurup pa lutim aranyi me Japan ma kilwongogi ni yakuza. En owaco ni, “Onongo atamo ni Lubanga daga adada, dok onongo awinyo calo to pa jo ma oruma, tutwalle jo ma amarogi tye calo pwod ma Lubanga omina.” Toru otito ni kwo marac pa jo ma onongo ebedo i kingi kacel ki tamme marac-ci oweko edoko “ngat ma cwinye col ma pe paro pi dano.” Madok i kom mitine en otito ni, “Onongo amito ni ato ma pud atidi i nge neko ngat mo muywek loya, wek nyinga bene oywek.”\nEnto, i kare ma Toru gin ki dakone Hannah gukwano Baibul, Toru oloko kwone ki tamme i yo me aura. Dako pa Toru owaco ni: “Aneno ki wanga kit ma Baibul okelo alokaloka i kwo pa cwara.” I kom kare-ni Toru waco labongo akalakala mo ni: “Watye ki Lubanga ma paro piwa adada ki acel acel. En pe mito ni dano mo oto, dok en tye atera me timo kica ki ngat mo keken ma ongut i kom balle. En winyo legawa pi jami ma pe watwero wacone bot ngat mo keken dok ngat mo pe twero niang. Ma pe otero kare malac, Jehovah bikwanyo pekkiwa ducu kacel ki jami ma cwero cwinywa. Kadi wa i kare-ni, en tye ka konyowa i yo ma pe watwero byekone. En marowa dok konyowa ka watye ma goro.”—Jabuli 136:23.\nKit ma gin mutimme i kom Toru nyuto kwede, bedo ki ngec ni Lubanga twero—dok cokcok-ki bikwanyo pekki kun jwayo pig wang dano ducu, miyowa gen me ada pi anyim dok bene konyowa me kwo kwo maber i kare-ni. Ada, kadi wa i lobo ma opong ki pekki, pud itwero nongo adwogi maber ki i mar pa Lubanga.


Lulevi 17 ACO85 - Rwot owaco bot Moses ni, “Wac bot - Bible Search\nLulevi 16 Lulevi 18\nKa tyero gitum myero obed acel keken\n1Rwot owaco bot Moses ni, 2“Wac bot Aron ki awobene ki bot jo Icrael ducu ni, Man aye gin ma Rwot ociko. 3Ka dano mo me ot pa Icrael oneko twon nyo lat in romo nyo dyel ki i dye gony, nyo ka oneko woko ki i ne gony, 4kun pe okelo i doggola kema me rwatte me tyerone obed mot pa Rwot i nyim kema pa Rwot, ci gibikwano alii me remo i wi dano meno, Pi oyo remo, waŋ dano meno birwenyo woko ki i kin lutugi. 5Man giciko wek jo Icrael gukel gitumgi ma gibedo ka nekogi i dye bar; gikelgi bo! Rwot, bot ajwaka, i doggola kema me rwatte, ginekgi me bedo gityer lakwecwiny bot Rwot. 6Ajwaka bikiro remone i wi keno tyer pa Rwot i doggola kema me rwatte, biwaŋo dwolo obed gin ma ŋwece kur me yomo cwiny Rwot. 7Pe doŋ gibitumo gitumgi bot jogi ma calo nyogi oyima ma gitye ka worogi ki tim kwele kwele. Man bibedo cik botgi matwal wa i kare pa likwayogi ducu.\n8“Ci ibiwaco ki gin ni, Dano mo me ot pa Icrael, nyo ki i kin lubedo ma bedo i kingi, ma otyero gitum awaŋa, nyo gitum mo 9ma pe okelo i doggola kema me rwatte pi tumo bot Rwot, dano meno waŋe birwenyo woko ki i kin lutugi.\nPe gicam remo\n10-“Ka dano mo me ot pa Icrael, nyo ki i kin lubedo ma bedo i kingi, ocamo remo mo, abiketo waŋa i kom dano meno ma ocamo remo-ni, dok abimiyo waŋe rwenyo woko ki i kin lutugi. 11-Pien kwo pa riŋo tye i Temo; an doŋ atyeko miyone botwu i wi keno tyer pi kwanyo bal ki i kom tipowu pien remo aye gin ma kwanyo bal, pi kwo ma tye iye-ni. 12En mumiyo awaco bot jo Icrael ni, Dano mo i kinwu pe ocam remo. 13Dano mo bene ki i kin jo Icrael, nyo ki i kin lubedo ma bedo i kingi, ma omako lee nyo winyo mo ma gicamo, ka en owoto ka dwar, bionyo remone woko piny i ŋom, ci umo woko ki lobo.\n14“Pien kwo pa lee-gu ducu en aye remone; mumiyo awaco ki jo Icrael ni Pe wucam remo pa gin mo, pien kwo pa gin makwo ducu en remone; ŋat ma ocamo wane birwenyo woko. 15Dok ka dano mo ocamo geŋ ma oto kene, nyo lee ma ŋuu omwodo, kadi anywalli me lobo, kadi labedo, bilwoko boŋŋine, lwoko kome ki pii, ci bedo keni nio wa otyeno, ka doŋ bedo ma olony. 16Ento ka pe olwoko boŋŋine, nyo pe olwoko kome, ci bal bidok i wiye.”


Yocwa 6 ACO85 - I kare meno onoŋo Jeriko gicego woko - Bible Search\nYocwa 5 Yocwa 7\nJo Icrael gumako Jeriko\n1I kare meno onoŋo Jeriko gicego woko matek twatwal pi lworo jo Icrael; dano mo pe kato woko, ki dano mo pe donyo i iye. 2Rwot owaco bot Yocwa ni, “Nen, doŋ atyeko miyo Jeriko i ciŋi kacel ki kabakane ki twoni oteka lwennye. 3Wubiwot wurumo gaŋ; lulweny ducu gibiwot kun girumo gaŋ tyen acel. Wubitiyo kit meno tyeko nino abicel, 4kun ajwagi abiro bimako obute me tuŋ romi gitelo kwede nyim canduk me gicikke, I nino me abirone wubiwot wurumo gaŋ tyen abiro kun ajwagi gikuto obute. 5Ka doŋ gikuto tuŋ nyogi romi, ka doŋ wuwinyo dwan obute maloŋo-ni, ci lwak ducu gibidaŋŋe ki dwangi maloŋo mapek; cel gogo me gaŋ bimuk, poto woko piny ducu, ci lwak gibicorre gicito iye kun dano acel acel kemo nyime atir.” 6Ci Yocwa wod pa Nun olwoŋo ajwagi, owaco botgi ni, “Wutiŋ canduk me gicikke. Ajwagi abiro gumak obute tuŋ nyogi romi gutel kwede nyim canduk pa Rwot.” 7Ka dok owaco ki lwak ni, “Wuwot anyim, wuwot wurum gaŋ, wumi jo ma guruko jami lwenygi gukat wa i nyim canduk pa Rwot.”\n8Kit ma Yocwa ociko ki lwak-ki, ajwagi abiro gumako obute tuŋ nyogi romi abiro ci gutelo kwede nyim Rwot kun gicito anyim kacel ki canduk me gicikke pa Rwot ma lubo korgi. 9Lumony gutelo nyim ajwagi ma gikuto obute-ni, ci lugwok ŋec gulubo kor canduk, kun obute gikuto gimedde kwede ameda. 10Ento Yocwa ociko lumony ni, “Pe wubidaŋŋe ki woo, kadi wa dwanwu pe biwinnye, wa lok mo pe bia ki i dogwu, o kwede wa i nino ma abicikowu ni doŋ wudaŋŋe ki woo; ka doŋ wubidaŋŋe.” 11Kit meno Yocwa omiyo canduk pa Rwot ocako wot me rumo gaŋ, kun rumo tyen acel keken. Lacen gudok i gony, gubuto kunnu.\n12Yocwa dok oa malo odiko con, ki ajwagi bene gucako tiŋo canduk pa Rwot. 13Ajwagi abiro gumako obute tuŋ nyogi romi abiro gukato kwede i nyim canduk pa Rwot, kun gimedde ki kuto obute nakanaka. Lumony gutelo nyimgi, ki lugwok ŋec gulubo kor canduk, kun ajwagi gikuto obute nakanaka. 14I nino me aryone guwoto gurumo gaŋ tyen acel ci gudok i gony, Gubedo ka rumo gaŋi kit meno otyeko nino abicel.\n15I kom nino me abirone gua malo kwarpiny, guwoto gurumo gaŋ kit ma yam ca tyen abiro; i nino meno keken aye gurumo iye gaŋ tyen abiro. 16I kom tyen me abirone en aye ajwagi gucako kuto iye obute, ka Yocwa owaco bot lumony ni, “Wudaŋŋe, wuwo, pien Rwot doŋ omiyo gaŋ man botwu. 17Ento gaŋ man ki gin ducu ma tye iye gibidyerogi bot Rwot ci gibijwero woko ducu. Rakab ma lakwele-ni keken, ki jo ducu ma gitye i ode, aye gibidoŋ makwo, pien en yam okano lurot-piny ma wacwalo kunnu. 18Ento wun aye wugwokke kekenwu i kom gin ducu ma gidyero me ajwera woko, pe dok wukwany gin mo ki i kom gin ma wudyero-ni, miyo gony pa jo Icrael doko me ajwera woko ducu, ci kelo ayela i kome. 19Ento ryal ki jabu ducu ki jami me mola-gu ki me nyonyo gu, gin ducu jami maleŋ pa Rwot; gibiterogi i ot kano lim pa Rwot.”\n20-Kit meno lumony gudaŋŋe ki woo ki ajwagi gukuto tum obute, Tekki lumony guwinyo dwan obute ci gutugi daŋŋe ki woo matek, ci cel me gaŋ omuk opoto woko piny ducu, ka doŋ lumony gudonyo i gaŋ kun dano acel acel woto tiko nyime atir, gumako gaŋ woko. 21Gujwero co wa ki mon, litino ki ludoŋo ducu, ki dyaŋi ki romi ki kana-gu; gin ducu gutum woko kun gineko ki pala lucwan.\n22Ci Yocwa owaco bot jo aryo ma yam guroto lobo ni, “Wucit i ot pa dako ma lakwele-ni, wukele woko ki jone ducu, kit ma yam wukwoŋo boteni.” 23Kit meno awobe ma yam guroto lobo gudonyo i ot, gukelo Rakab woko kacel ki wonne ki minne ki omegine ki jone ducu. Gutero ludoggolane ducu, guketogi woko i ŋe gony pa jo Icrael. 24Lacen lumony guwaŋo gaŋ woko ki mac, ki gin ducu ma tye iye; ento guweko ryal ki jabu ki jami me mola ki me nyonyo-gu, guketogi i ot ma gikano iye lim pa Rwot. 25-Ento Rakab ma lakwele-ni ki jo me ot pa wonne kacel ki jone ducu, Yocwa owekogi makwo. Gibedo i kin jo Icrael nio wa onyoo, pien Rakab yam okano lukwena ma Yocwa onoŋo ocwalogi ka roto Jeriko.\n26-I kare meno Yocwa omiyo dano gukwoŋo kwoŋ i nyim Rwot kun wacci,\n“Cen opot i kom dano ma bitiŋŋe pi gero gaŋ man me Jeriko doki.\nLatin kayone bito, ci gibiketo gutine i wiye;\nwode ma cogone bito, ci gibicibo dog gaŋ i wiye.”\n27Kit meno Rwot obedo ki Yocwa, omiyo nyiŋe oywek oromo lobo ducu.


1 Jo Korint 12 ACO85 - Utmegina, amito wuniaŋ lok i kom - Bible Search\n1 Jo Korint 11 1 Jo Korint 13\n1 Jo Korint 12\nMot mogo ma Cwiny Maleŋ miyo\n1Utmegina, amito wuniaŋ lok i kom mot ma Cwiny Maleŋ miyo. 2Wuŋeyo ni i kare ma yam onoŋo pud pe wuŋeyo Lubaŋa, noŋo wurwenyo woko ata ka woro cal jogi ma pe loko, ka ma giterowu iye ducu-ni. 3Pi meno amito wuniaŋ ni, pe tye ŋat mo ma Cwiny pa Lubaŋa telo ma wacci, “Yecu giceno;” dok bene pe tye ŋat mo ma twero wacci, “Yecu aye Rwot,” ento Cwiny Maleŋ keken ma twero miye eloko.\n4-Mot tye ma kitgi patpat, ento Cwiny tye acel. 5Tic ma gitiyo pi Rwot bene tye ma kitgi patpat, ento Rwot tye acel. 6Tek pa Lubaŋa tiyo i yo mapatpat, ento Lubaŋa acel-lu aye ma tiyo i yo ducu ki pi jo ducu. 7Dano acel acel gimiyo bote lanyut me Cwiny ma konyo lwak. 8Cwiny Maleŋ miyo bot dano acel kwena me ryeko; en Cwiny acel-lu bene miyo bot dano mukene kwena me ŋec. 9En Cwiny acel-lu miyo niye bot ŋat mukene, ki bot dano mukene en Cwiny acel-lu miyo mot me caŋo two i kom dano. 10Bot ŋat mukene en miyo mot me tiyo taŋo, bot ŋat mukene mot me tito lok pa Lubaŋa, bot ŋat mukene miyo ryeko me poko kin cwiny mapatpat, bot ŋat mukene miyo dumo leb mapatpat, bot ŋat mukene miyo ryeko me gonyo leb mapatpat. 11Ento Cwiny acel-lu aye ma tiyo tic i mot magi ducu; en poko mot mapatpat bot dano acel acel kit macalo en mito.\nKom acel tye ki dul mapol\n12-Pien Kricito calo kom acel ma tye iye dul mapol; ento noŋo pud tye kom acel, kadi bed gitye dul mapol. 13Pien wan ducu, Lujudaya ki jo Grik, opii ki jo ma gilone kengi, gibatijawa wadoko kom acel i Cwiny acel-lu pa Lubaŋa, wan ducu wamato en Cwiny acel-lu.\n14Pien kom dano pe tye iye dul acel keken, ento tye iye dul mapol. 15Ka kono tyen wacci, “Pien an pe a ciŋ, an pe a dul kom,” meno pe geŋe bedo dul kom. 16Ka kono it wacci, “Pien an pe a waŋ, an pe a dul kom,” meno pe geŋe bedo dul kom. 17Ka kono kom ducu obedo waŋ, kono giwinyo lok ki ŋo? Dok kono kom ducu obedo it, kono giŋweyo ki ŋo? 18Ento kit ma tye kwede-ni, Lubaŋa oketo dul mapatpat i kom, dul acel acel kit macalo en mito. 19Ka kono gin ducu gubedo dul acel, kom kono obedo kwene? 20Kit macalo tye-ni, tye dul mapol, ento kom tye acel. 21Waŋ pe twero waco ki ciŋ ni, “An pe amiti.” Wic pe twero waco ki tyen ni, “An gira pe amitowu.” 22Ma kaka meno, dul kom maca ma gitamo ni goro mitte twatwal, 23dok bene dul maca me kom ma gitamo ni deyogi pe, dul magi aye girukogi ki deyo makato, ki dul komwa ma nen marac warukogi ki ruk ma nen maber makato,, 24ma kun dul komwa ducu ginen maber ma pe dok gimito gin mo. Lubaŋa oketo dul mapol me kom kun ribogi kacel, kun miyo deyo madwoŋ makato bot dul ma deyogi nok, 25wek apokapoka mo obed pe i kom, ento omi dul acel acel opar pi dul wadgi. 26Ka dul mo acel tye ki arem, ci dul kom mukenegu bene rem kacel kwede; ka gipako dul acel, dul mukene-gu bene ducu ribbe kwede ki yomcwiny.\n27Kombeddi doŋ wun kom Kricito, dano acel acel obedo dul kom Kricito. 28-Ento Lubaŋa oketo jo magi i lwak muye Kricito; mukwoŋo lukwena, me aryone lutit lok pa Lubaŋa, me adekke lupwony, ki dok jo ma tiyo tic me taŋo; ki jo ma lubo gin jo ma gimiyo botgi mot me caŋo two ki i kom dano, jo ma tiyo tic me kony, jo ma romo loyo tic, ki jo ma gidumo leb mapatpat. 29Jo ducu gin lukwena? Jo ducu gitye ki mot me tito lok pa Lubaŋa? 30Jo ducu tye ki mot me caŋo dano? Jo ducu gidumo leb mapatpat? Jo ducu gin lugony leb? 31Wuket cwinywu i noŋo mot ma pigi dito.


“Wugwokke Wek Ngat Mo Pe Ongakwu Woko”!—Jo Kolocai 2:8 | Wi Lubele me Anyama\nPWONY ME ANYAMA ME 23\n“Wugwokke wek ngat mo pe ongakwu woko ki tam me ryeko nyo me bwola mo ma tere pe, kun wulubo kit pa kwaro.”—KOL. 2:8.\nWER 96 Buk pa Lubanga—Obedo Lonyo\n1. Ma lubbe ki Jo Kolocai 2:4, 8, Catan temo bwolowa nining wek walub tamme?\nCATAN mito ni wajuk maro Jehovah. Me cobo mitine man, en temme me loko kit ma watamo kwede wek watam calo en. En temo bitowa nyo bwolowa me lubbe kun tiyo ki mitiwa.—Kwan Jo Kolocai 2:4, 8.\n2-3. (a) Pingo myero waket cwinywa i kom lok me ciko dano ma kicoyo i Jo Kolocai 2:8? (b) Ngo ma wabinyamo i pwony man?\n2 Tika wan bene Catan twero bwolowa? Ada, twere! Wi opo ni, Lakwena Paulo pe ocoyo tira ma i Jo Kolocai 2:8 bot jo ma pe gingeyo Lubanga. En ocoyo bot Lukricitayo ma kiwirogi ki cwiny maleng. (Kol. 1:2, 5) Lukricitayo magi onongo kitwero bwologi, dong wan bene i kare-ni kitwero bwolowa oyotoyot ma loyo. (1 Kor. 10:12) Pingo? Pien dong kibolo Catan woko piny i lobo, dok en oketo cwinye i kom bwolo lutic pa Lubanga ma lugen. (Yabo 12:9, 12, 17) Medo i kom meno, watye ka kwo i kare ma jo maraco ki jo ma lugoba gitye ka medde “ki bedo marac makato kare.”—2 Tem. 3:1, 13.\n3 I pwony man, wabinyamo kit ma Catan tiyo kwede ki ‘bwola ma tere pe’ i tutene me dwoyo tamwa. Wabineno bene diro nyo “roro” adek pa Catan. (Ep. 6:11) Ka dong, i pwony ma lubo man, wabinyamo kit ma waromo jwayo kwede adwogi marac ma roro pa Catan okelo i tamwa. Ento mukwongo, kong wanyamu kit ma Catan obwolo kwede Luicrael i kare ma gudonyo i Lobo ma Kiciko Pire ci wanen pwony ma wanongo ki iye.\nCATAN OBITO JO ICRAEL ME WORO JOGI\n4-6. Ma lubbe ki Nwoyo Cik 11:10-15, yo me pur manyen ango ma onongo mitte ni jo Icrael gupwony i kare ma gudonyo i Lobo ma Kiciko Pire?\n4 Catan otiyo ki diro me bito jo Icrael wek guwor lubange me goba. En otimo man nining? En onongo ngeyo ni gimito cam, dong otiyo ki mitigi man me bitogi. I kare ma jo Icrael gudonyo i Lobo ma Kiciko Pire-ni, onongo mitte ni gulok yo me pur ma gungiyo kwede. I kare ma gitye i Ejipt, jo Icrael onongo gitwomo pii ki i Kulu Nail ci gionyo i potigi. Ento, i Lobo ma Kiciko Pire-ni onongo kulu mo madit calo Nail pe tye, dong wek gupur cam onongo gijenge i kom kot ki toyo. (Kwan Nwoyo Cik 11:10-15; Ic. 18:4, 5) Pi meno, onongo mitte ni jo Icrael gupwony diro me pur manyen. Meno onongo pe bibedo yot pien pol pa dano ma gingeyo pur onongo guto woko i tim.\nCatan oloko tam pa lupur me Icrael nining? (Nen paragraf 4-6) *\n5 Jehovah otito bot jone ni kwogi onongo dong olokke woko. Ci en omiyogi cik man, ma i acakkine pe twero nen calo kubbe ki pur: “Wugwokke wek pe gibwolwu, miyo wulokke: wubarre woko, wutiyo bot lwak lubanga mukene, wuworogi bene.” (Nwo. 11:16, 17) Pingo Jehovah ociko jone i kom woro lubange me goba i kare ma en onongo tye ka lok i kom pwonyo diro me pur manyen?\n6 Jehovah oniang ni Luicrael gibibedo ki miti me pwonyo diro me pur manyen ki bot lurok ma gurumogi ma pe giworo Jehovah. Ngene kene ni, lurok magi onongo gitye ki ngec i kom pur i kabedo meno ma loyo Luicrael, dok jo pa Lubanga onongo gitwero pwonyo jami mapol ki botgi, ento onongo bene kitwero bitogi. Tam pa lupur me lobo Kanaan onongo orubbe ki timgi me woro jok Baal. Onongo giye ni Baal obedo rwod polo dok lami kot. Jehovah onongo pe mito ni kibwol jone ki niye gobagoba magi. Ento, Luicrael guyero me woro jok Baal teretere. (Wel 25:3, 5; Lungol. 2:13; 1 Luker 18:18) Kong dong wanen yo ma Catan otiyo kwede me bwolo jo Icrael.\nJAMI ADEK MA CATAN OTIYO KWEDE ME BWOLO LUICRAEL\n7. I yo ango ma kitemo kwede niye pa jo Icrael i kare ma gudonyo i Lobo ma Kiciko Pire-ni?\n7 Me acel, Catan otiyo ki miti ma pe rac ma dano tye kwede me neno ka kot cwer i potigi. Kot onongo cwer manok adada i Lobo ma Kiciko Pire cakke i agikki me dwe me Angwen me o wa i dwe me Abongwen mwaka ki mwaka. Wek Luicrael gubed kwo dok camgi ocek mabup, onongo gijenge i kom kot ma cwer nicakke i dwe me Apar. Catan obwolo Luicrael me tamo ni wek kwogi obed maber, myero gudony i kwer pa lurok ma gurumogi. Rok magi onongo giye ni tim mogo ma kubbe ki worogi mitte wek lubangegi gukel kot. Jo ma gipe ki niye i kom Jehovah onongo gitamo ni man aye yo acel keken me gengo oro ma rii mukato kare woko, pi meno onongo gitimo tim mogo me woro jok Baal.\n8. Diro me aryo mene ma Catan otiyo kwede? Tit kong.\n8 Diro me aryone ma Catan otiyo kwede ene: En oweko tim me tarwang nen calo gin maber. Rok ma pe gingeyo Jehovah onongo giworo lubangegi ki timo tim me tarwang malik. Woro man onongo kwako tim me malaya ma co ki mon weng gitimo wa i ot me woro lubangegi. Buto i kin co ki co, mon ki mon kacel ki tim tarwang mukene mapol onongo pe obedo tim ma kicwako acwaka keken ento odoko jami ma jwi! (Nwo. 23:17, 18; 1 Luker 14:24) Lurok onongo gitamo ni tim me kipyeda meno tugo cwiny lubangegi ci giweko lobo ceko cam madwong. Tim tarwang pa lurok magi oywayo cwiny Luicrael mapol dok pi man guyero me woro lubange me goba. I ada, Catan onongo dong obwologi woko.\n9. Ma lubbe ki Kocea 2:16, 17, i yo ma nining ma Catan oumo kwede wang Luicrael wek pe gunen apokapoka i kin Jehovah ki Baal?\n9 Diro me adek ma Catan otiyo kwede ene: En oumo wang Luicrael wek pe gunen apokapoka i kin Jehovah ki Baal. I kare pa lanebi Jeremia, Jehovah owaco ni lunebi ma lugoba guweko wi Jone owil woko i kom Nyinge ‘pi woro jok Baal.’ (Jer. 23:27) Jo pa Lubanga nen calo gucako tic ki nying Baal ma tyen lokke ni “Rwoda” nyo “Ladit” me ka tic ki nying Jehovah. Man oweko odoko tek pi Luicrael me neno apokapoka i kin Jehovah ki Baal, ci odoko yot botgi me rubo woro ma kimiyo bot Baal ki woro pa Jehovah.—Kwan Kocea 2:16, 17.\nDIRO MA CATAN TIYO KWEDE I KARE-NI\n10. Diro ango ma Catan tiyo kwede i kare-ni?\n10 Catan tiyo ki diro acel-lu i kare-ni. En bwolo dano kun tiyo ki mitigi ma pe rac, weko tim tarwang nen calo gin maber, dok umo wang dano weko pe gineno apokapoka i kin Jehovah ki lubange mukene. Kong wacaku ki neno dirone me adek-ki.\n11. Gin ango ma Catan otimo me umo wang dano wek pe gunen apokapoka i kin Jehovah ki lubange mukene-ni?\n11 Catan umo wang dano weko pe gineno apokapoka i kin Jehovah ki lubange mukene-ni. I nge to pa lukwena pa Yecu, jo mogo ma gungak gucako pwonyo pwony goba. (Tic 20:29, 30; 2 Tec. 2:3) Jo mungak magi gucako umo wang dano wek pe guniang i kom Lubanga me ada. Me labolle, gin gujuko tic ki nying Jehovah i Baibul ma meggi dok gucako tic ki nying dog tic calo “Rwot.” Kwanyo nying Jehovah ki dok leyo kakare ki “Rwot,” weko bedo tek bot lukwan Baibul me neno kit ma Jehovah pat kwede ki rwodi mukene-ni ma kiloko i komgi i Baibul. (1 Kor. 8:5) Gutiyo ki nying dog tic me “Rwot,” pi Jehovah kacel ki Yecu, ma man oweko odoko tek pi dano me niang ni Jehovah pat ki Yecu dok dog ticgi bene pat. (Jon 17:3) Anywenanywena man okelo pwony me Triniti nyo ni Lubanga tye adek i kom acel—man pwony goba ma pe tye i Lok pa Lubanga. Macalo adwogine, jo mapol gitamo ni pe twere me niang i kom Lubanga. Man pud dong obedo goba madit ya!—Tic 17:27.\nCatan dong otiyo ki dini goba me cwako tim me tarwang nining? (Nen paragraf 12) *\n12. Gin ango ma dini goba onyayo, dok man okelo adwogi ango, kit ma kitito kwede i Jo Roma 1:28-31?\n12 Catan weko tim me tarwang nen calo gin maber. I kare pa jo Icrael macon, Catan otiyo ki dini goba me nyayo tim me tarwang. I kare-ni, en tye ka timo gin marom. Dini goba cwako tim tarwang dok weko nen calo gin ma pe rac. Macalo adwogine, jo mapol ma giwaco ni gitiyo pi Lubanga guweko lubo rwom me kit ma atir pa Lubanga. Lakwena Paulo otito adwogine i waragane bot jo Roma. (Kwan Jo Roma 1:28-31.) I kin “gin ma pe myero” tye iye kwai tim me buto ducu ma pe opore, kadiwa buto i kin co ki co nyo mon ki mon. (Rom. 1:24-27, 32; Yabo 2:20) Pire tek adada piwa me moko i pwony ma atir ma tye i Baibul!\n13. Diro mukene ango ma Catan tiyo kwede?\n13 Catan weko watiyo ki mitiwa ma pe rac i yo marac. Wan ducu watye ki miti me miyo jami ma mitte me konyo jo me odiwa, dok wamito ni wapwony diro me tic ma twero konyowa me timo man. (1 Tem. 5:8) Pol kare, watwero nongo diro magi ka waketo cwinywa i kwan ma wanongo i cukul. Ento omyero wagwokke. I lobe mapol, lutino kwan pe gipwonyo diro me tic keken i cukul, ento gipwonyo bene ryeko me lobo man. Kipwonyo lutino kwan me bedo ki akalakala i kom tye pa Lubanga ki me cayo lok me Baibul. Lutino kwan kiwacigi ni jo maryek ducu giye ni kwo ocakke pire kene. (Rom. 1:21-23) Pwony ma kit meno pe rwatte ki “ryeko pa Lubanga.”—1 Kor. 1:19-21; 3:18-20.\n14. Ryeko pa dano nyako kit macalo mene?\n14 Ryeko pa dano pe rwatte ki rwom me kit ma atir pa Jehovah. Weko pe wanyako nyig ma nyak pi cwiny maleng pa Lubanga, me ka meno, weko watiyo “tic me kit pa dano.” (Gal. 5:19-23) Dongo cwiny me awaka, dok adwogine tye ni dano gicako “maro komgi kengi.” (2 Tem. 3:2-4) Kit magi tye olungtuke me cwiny me mwolo ma Lubanga mito ni luticce gudong. (2 Cam. 22:28) Lukricitayo mogo ma gukwano i rwom ma lamal guweko ryeko pa dano aye ocako doro tamgi me ka lubo tam pa Lubanga. Kong wanenu labol acel ma nyuto kit ma meno twero timme kwede.\nRyeko me lobo-ni twero nyweno tamwa woko nining? (Nen paragraf 14-16) *\n15-16. Ngo ma wapwonyo ki i gin mutimme i kom laminwa mo?\n15 Laminwa mo ma dong otero mwaki makato 15 i tic pi kare malac owaco ni: “Macalo ngat ma onongo batija, onongo awinyo dok akwano lok i kom rac pa kwan i rwom ma lamal, ento acayo tira meno woko. Atamo ni tira meno pe guda.” Ariya ango ma en owok ki iye macalo adwogine? En oye ni: “Atiyo ki kero kacel ki cawa madwong me kwan ma oweko onongo dong ape wa ki cawa me lega bot Jehovah kit ma yam atimo con, aol matek ma pe atwero nywako lok me Baibul ki jo mukene, ki dok bene onongo aol ma pe atwero yubbe maber pi cokke. Ki pwoc madit, aniang ni ka amedde ki kwan i rwom ma lamal ci obibalo watta ki Jehovah woko, aniang ni omyero ajuk woko, ci atimo kit meno.”\n16 Kwan i rwom mamalo ogudo tam pa lamego man nining? En ogamo ni: “Lewic maka me ye ni kwan i rwom ma lamal ma ayero opwonya me keto cwinya i kom bal pa jo mukene, tutwalle pa omege ki lumege, ki me keto gingi ni omyero gutim jami ma pe gitwero, kun bene oweko pe abedo ki wat macok kwedgi. Otera kare malac me juko tam i yo ma kit meno. Gin mutimme i koma i kare meno onyuta rac pa cayo tira ma Wonwa me polo miyowa kun wok ki i dulle. Jehovah onongo ngeya maber loyo kit ma an angene kwede kekena. Kono onongo awiny lokke!”\n17. (a) Myero wamok tamwa me timo gin ango? (b) Gin ango ma wabinyamo i pwony ma lubo man?\n17 Mok tammi me cung matek wek “tam me ryeko nyo me bwola mo ma tere pe” me lobo-ni pe obwoli. Medde ki gwokke i kom diro pa Catan. (1 Kor. 3:18; 2 Kor. 2:11) Pe iye ni Catan oum wangi wek wi owil woko i kom ngat ma Jehovah obedo ki woro ma en mito. Lub rwom me kit matir pa Jehovah i kwoni. Dok pe iwek Catan obwoli me cayo tira pa Jehovah. Ento ngo ma myero itim ka iniang ni tam me lobo-ni dong odonyo woko i kwoni? Pwony ma lubo man binyuto kit ma Lok pa Lubanga twero konyowa me turo tam ki kit mogo ma omoko matek calo “cel gogo.”—2 Kor. 10:4, 5.\nDIRO ANGO MA CATAN TIYO KWEDE ME. . .\numo wang dano wek pe ginen apokapoka i kin Jehovah ki lubange mukene?\nweko ni tim me tarwang onen calo gin maber?\nbwolowa wek wati ki mitiwa ma pe rac i yo marac?\nWER 49 Wek Cwiny Jehovah Obed Yom\n^ para. 5 Catan obedo ladiro i bwolo dano. En dong obwolo jo mapol wek gutam ni gitye agonya kun i adane nongo en aye tye ka loyogi. Pwony man binyamo diro mapol ma Catan tiyo kwede me bwolo dano.\n^ para. 48 LOK I KOM CAL: Luicrael ma gimaro ribbe ki jo Kanaan kitye ka bitogi me woro Baal ki timo tim tarwang.\n^ para. 51 LOK I KOM CAL:Sign post pa kanica mo ma jolo co ma gibuto ki co ki mon ma gibuto ki mon wadgi.\n^ para. 53 LOK I KOM CAL: Laminwa mo matidi ocako kwan i univaciti. En kacel ki lutino kwan luwote dong lapwonygi oloko tamgi woko ni cayan ki tet manyen aye twero cobo peko pa dano ducu. Lacen ma en tye i Ot me Ker, cwinye pe i pwony ma kitye ka miyone ento keto cwinye i kom bal pa omege ki lumege keken.


Jeremia 23 ACO85 - “Can i wi lukwat ma gineko dok ma - Bible Search\nDwogo cen pa jo Icrael ma gudoŋ\n1“Can i wi lukwat ma gineko dok ma gikeyo romi ki i oletta!” Man Rwot ma owaco. 2Mumiyo an Rwot, Lubaŋa pa Icrael, awaco lok kuman ma okemo lukwat ma gigwoko romina ni, “Wun doŋ wukeyo romina woko, ci wuryemogi gucito woko, ento pe wubedo ka gwokogi wacel. Pi meno abiketo cwinya me keto can i komwu pi gin marac ma wutimo, man Rwot ma owaco. 3Lacen abicoko romina ma gudoŋ woko liweŋ ki i lobo ducu ka ma yam aryemogi gucito iye, abidwokogi cen kany aketogi i dwolgi, ci gibinywal ginya matek. 4Abiketo lukwat ma bigwokogi, man miyo doŋ pe gibibedo ki lworo mo, dok cwinygi bene pe biballe, ki mo ma birwenyo bene bedo peke, man Rwot ma owaco.\n5-“Nen, kare tye ka bino, man Rwot ma owaco, ma abiketo iye lakwaro Daudi kikome me bedo kabaka. En bibedo jaŋ yat ma bilot ki k it ma atir, ma biloyo loc ki ryeko, dok bitiyo gin ma tye atir dok kakare i lobo man. 6I kare ma onoŋo en tye kabaka, jo Juda gibibedo mot laboŋo lworo mo, ki jo Icrael bene doŋ gibibedo ki kuc. Gibilwoŋo kabaka meno ki nyiŋ ni, ‘Rwot aye ma miyowa kit ma atir.’\n7“Pi meno wunen, kare tye ka bino, man Rwot ma owaco, ma pe dok ŋat mo biwaco ni, ‘Macalo Rwot tye makwo-ni, ma en aye okwanyo waŋ jo Icrael okelowa woko ki i lobo Ejipt,’ 8ento wubiwacci, ‘Macalo Rwot tye kwo-ni, ma okelo jo Icrael woko ki i lobo ma yo tuŋ acam, dok ki i lobo ducu ka ma yam en oryemogi gucito iye.’ Pien abikwanyogi adwokogi cen i lobogi kikome ma yam amiyo bot kwarogi.”\nLok ma Jeremia otito i kom lunebi ma lugoba\n9Jeremia otito lok ma okemo lunebi,\n“Cwinya oballe woko omiyo koma ducu tye ka myel amyela.\nMan otimme pi Rwot,\nkun bene lubo lok mere maleŋ;\natye doŋ calo dano mumer ki koŋo,\ndano ma omato koŋo vino madwoŋ.\n10Pien lobo doŋ opoŋ ki lutim abor keken;\ngibedo ki kit kwo marac dok bene gitiyo ki tekogi i yo marac.\nLobo tye ka kumo pien Rwot doŋ oceno woko,\nki olet-gu bene doŋ gutwo woko.” 11Rwot owacci,\n“Lunebi kacel ki ajwagi pe giworo Lubaŋa;\nanonogi ma gitye ka timo gin marac i ot pa Lubaŋa kikome.\n12Pi meno yo ma gilubo, yone bibedo pwot dok col;\nabimiyo giyokke ci gipoto.\nAbimiyo gin marac poto i komgi;\nkare me keto can i komgi tye ka bino,\n13Doŋ atyeko neno bal pa lunebi me Camaria:\ngubedo ka tito lok i nyiŋ Baal,\nci gutelo jona jo Icrael,\ngumiyo guŋak gubwota woko.\n14-Ento aneno lunebi ma i Jerucalem dok gitimo gin ma kelo lworo mukato kare:\ngitimo abor dok giloko lok goba;\ngikonyo lutim gin marac medde ki timo gin marac,\nwek ŋat mo pe olokke owek timo bal.\nGin ducu gudoko calo Codom ki tuŋ bota,\nma girac adada calo jo Gomora.”\n15Mumiyo Rwot me mony owaco lok ma kemo lunebi kuman ni,\n“Nen, abimiyo gimato yat roka,\nabimiyo bene gimato pii ma giketo iye kwir;\npien gunyayo kit me woro jogi gumiyo oromo i lobo woko ducu.”\n16Rwot me mony owaco kuman bot jo Jerucalem ni, “Pe wuwiny lok ma lunebi gitito, pien gitye ka pi ko gen mogo me gobagoba ma pe konyo i iwu. Gitito botwu ginanyuta mogo ma gin gutamo atama ki wigi, ento noŋo pe gin ma an Rwot aloko. 17Giwaco lok teretere bot jo ma gicayo lok pa Rwot ni, ‘Wubibedo maber laboŋo ayela mo’; gitito bene bot jo ma cwinygi nwaŋ ma gitiyo gigi gin ma igi mito ni, ‘Can mo pe bipoto i komwu wacel.’ ”\n18Aŋa i kingi mono ma doŋ ocuŋ i cokke pa Rwot,\nma gunene dok ma guwinyo lokke?\nAŋa i kingi ma owinyo lokke ci olubo?\n19Nen, akemo pa Rwot okatti ocito woko calo yamo kot,\ncalo yamo lapiru mager;\nbimwoc woko i wi lutim maraco.\n20Kiniga pa Rwot pe bigik\nnio waŋ ma Rwot otiyo dok ocobo gin ma en oketo i tamme.\nI nino ma pud tye anyim wubiniaŋ iye maber adada.\n21“An gira onoŋo pe aoro lunebi magi,\nento gin guriŋo ariŋa oyotoyot.\nPe aloko botgi bene lok mo, ento gubedo ka tito loko\n22Ka nene gucuŋ i cokkena, kono gutito lokka bot jona,\nkono guloko jona ki i kit kwo marac ma onoŋo gitye iye-ni,\nkono gulokke guweko timo gin marac.”\n23Rwot owacci, “An mono Lubaŋa ma atye ka macok keken, pe atye ka mabor? 24Dano mo twero kanne woko i kabedo mo ma tye i muŋ ma pe atwero nene? man Rwot ma owaco. Pe an aye ma apoŋo polo ki lobo? man Rwot ma owaco. 25Doŋ atyeko winyo lok ma lunebi guwaco ma gitito lok goba ki nyina, kun giwacci, ‘Aleko lek, aleko lek!’ 26Lunebi magi gibikano goba i cwinygi ma gitito lok gobagoba me bwola ma giparo ki i cwinygi kengi pi kare ma rom mene? 27Gitamo ni lekgi ma gitito-ni bimiyo wi jona wil woko i koma, kit macalo kwarogi yam wigi owil woko i koma ci gulokke gudok ka woro jok Baal-li. 28Lanebi ma oleko lek myero otit lekke, ento lanebi ma doŋ owinyo lok myero otit lok meno ki gen adada. Ka giporo reŋ kal ki kal kikome mono berre nen niŋniŋ? man Rwot ma owaco. 29Lokka obedo calo mac dok calo nyol ma tyero gweŋ woko matitino, man Rwot ma owaco. 30Pi meno, nen, atye ki lok i kom lunebi ma gikwalo lok ki bot luwotgi ki i kingi kekengi ka gitito kun giwacci gitito lokka. 31Dok bene atye ki lok i kom lunebi ma gitito gigi lokgi, kun giwaco ni, ‘Man Rwot ma owaco.’ 32Atye ki lok i kom lunebi ma gitito lekgi ma opoŋ ki goba keken-ni, man Rwot ma owaco, ma gitito lekgi-ni ci gitelo jona miyo giŋak gibwota woko pi gobagi ki kitgi me nyatte, ma kun noŋo pe acwalogi dok noŋo bene pe acikogi ni guciti; pe gitye ki kit kony mo wacel bot lwak man. Man Rwot ma owaco.\nLok mapek ma Rwot owaco\n33“Jeremia, ka ŋat mo i kin jona, nyo kadi lanebi nyo ajwaka, openyi ni, ‘Lok mapek ma Rwot owaco mono en gin aŋo?’ Ci wubidok iye ni, ‘Wun aye gin mapek bot Rwot, pi meno en bikwanyowu bolowu woko matwal, man Rwot ma owaco.’ 34Ka ce inen lanebi kadi ki ajwaka, nyo ŋat mo acel i kom lwak man ma biwaco ni, ‘Lok mapek ma Rwot owaco,’ an abiketo can i kom dano meno ki jo ma i ode ducu. 35Ma ka waco lok meno, myero ŋat man openy lawote nyo ominne ni, ‘Rwot mono doŋ odok iye niŋo?’ nyo ni, ‘Rwot mono oloko gin aŋo?’ 36Ento lok man ni lok mapek ma Rwot owaco pe doŋ wubiloko matwal, pien lok mapek ma wuloko pire-ni en aye obedo lok pa dano acel acel ma en waco pire kene; pi meno wudwalo lok pa Lubaŋa makwo woko, ma en Rwot me mony dok Lubaŋawa. 37In Jeremia, peny lunebi ni, ‘Oin aŋo doŋ ma Rwot odok iye ki wun?’ Nyo ni, ‘Rwot oloko gin aŋo?’ 38Ento ka guwacci, ‘Lok mapek ma Rwot owaco,’ ci itit botgi ni pien guwaco lok man, kun onoŋo acikogi woko matek ni pe gulok lok man, 39pi meno, adada abikwanyogi atiŋogi malo ci abologi woko cen ki i nyima, gin kacel ki gaŋ ma yam amiyo botgi ki bot kwarogi. 40Doŋ abikelo lewic marac ki cac ma bedo nakanaka aketo i komgi, ma wi dano pe biwil iye matwal.”


Kornelio Onongo Cwiny Maleng | Pwony me Baibul pi Lutino\nPWONY ME 97\nYam onongo tye laco mo i Cecaria ma nyinge Kornelio, ma obedo ladit mony me Roma. Kadi bed en pe obedo Lajudaya, Lujudaya onongo giwore mada. En yam miyo jami mapol me konyo lucan. Kornelio onongo ye i kom Jehovah dok lego bote kare ducu. I nino mo acel, lamalaika onen bot Kornelio ci owaco ni: ‘Lubanga owinyo legani. Kombeddi dong icwal dano i boma me Jopa, ka ma Petero tye ka bedo iye, wek gukele boti.’ Cutcut, Kornelio ooro co adek i Jopa, ma tye mairo 30 tung kupiny me Cecaria.\nI Jopa, Petero oneno ginanyuta. En oneno leeyi mogo ma cik pe ye ni Lujudaya gucam, ci owinyo ka dwan mo wacce ni ocam. Petero okwero woko kun wacci: ‘Ento ma naka yam peya acamo lee mo ma pe leng.’ Dwan meno owacce ni: ‘Pe iwac ni lee magi pe leng. Lubanga otyeko lonyogi woko.’ Cwiny maleng owaco bot Petero ni: ‘Jo adek gitye i doggola. Cit kwedgi.’ Petero ocito i doggola ci openyo co magi tyen lok mumiyo gubino ka yenye. Gugamo ni: ‘Kornelio, ladit mony pa Luroma, aye oorowa boti. Myero ibin i ode i Cecaria.’ Petero ojolo jo magi i ot macalo welone. Orwone, en ocito kwedgi i Cecaria, kacel ki omege mogo ma gibedo i Jopa.\nI kare ma Kornelio oneno Petero, en ogungo i nyim Petero. Ento Petero owacce ni: ‘A malo! An bene adano adana calo in. Lubanga owacca ni abin i gangi kadi bed Lujudaya pe gidonyo i odi pa Lurok. Dong tita pingo ilwonga kany.’\nKornelio owaco bot Petero ni: ‘Nino angwen mukato angec onongo atye ka lego Lubanga, ci lamalaika owacca ni acwal dano wek guomi. Tim ber ipwonywa lok pa Jehovah.’ Petero owaco ni: ‘Adada aniang atir ni Lubanga pe poko kin dano. En jolo jo ducu ma gimito wore.’ Petero opwonyogi jami mapol i kom Yecu. Ka dong cwiny maleng opye i kom Kornelio ki jo ducu ma gitye kacel kwede, ci kibatija gin ducu.\n“[Lubanga] jolo dano ma i rok ducu ma gilworo en ki ma gitiyo gin ma tye atir.”—Tic pa Lukwena 10:35\nLapeny: Pingo Petero okwero camo lee ma pe leng? Pingo Jehovah otitti Petero ni ocit i ot pa dano ma Larok?\nTic pa Lukwena 10:1-48\nNywakki Nywakki Kornelio Onongo Cwiny Maleng