Ntô sèculu XIX nascìu nu muvimentu, dittu Siunismu, ca si mpignava pû ritornu di l'abbrei nta la Palistina, unni fari nàsciri nu statu abbràicu. Â ccuminzatina dû XX sèculu li primi mmigrati ebbrei si svilupparu li primi kibbutz, cumunitati autarchici ca occupavanu tirrina spissu mpervi o abbannunati dâ pupulazzioni palistinisi autoctuna. Lu statu d'Israeli nascìu nnô 1948 pâ dicisioni di li Nazzioni Uniti, ma sùbbitu fu attaccatu di li stati àrabbi sò vicini, ca poi l'attaccaru puru ntô 1956, ntô 1967 (guerra dî sei jorna) e ntô 1973 (Guerra dû Kippur). Ntô 1967 furu occupati li tirritori di la Giordania e di l'Eggittu chiamati tirritori palistinisi e ancora nun s'havi truvatu na soluzzioni difinitiva pi la paci ntâ riggiuni mediurentali. La situazzioni n fatti eni di granni cunflittu cu li palistinisi, sustinuti di l'àutri nazzioni àrabbi.