Ël passagi semàntich ch'a jë sta sota a st'evolussion-sì as peul descriv-se dal pì al manch parèj: un parlant clàssich latin a podìa dì (sòn pr'esempi, che ël latin clàssich an pràtica a l'era limità squasi mach a lë scrive e a la retòrica): vir est in foro, për dì che "l'òmo a l'é al mërcà". La midema espression an volgar latin a l'avrìa sonà *(h)omo stat in foru, ën gavand via est (da esse) për buté stat (da stare), përchè "sté" a smijava ch'a fussa lòn che la përson-a a la fasìa. Ël dovré dë stare ant ës cas-sì a sarìa stàit giust ën tnisend present che la përson-a a la "stava drita", ma motobin prest ël passagi da essere a stare a l'ha tacà a spantiesse viaman dë pì, fin che a la fin dle fin essere a l'é mach pì dovrasse për le qualità naturaj ch'a peulo pa cambié. Sòn contut ch'as peula obietesse che an espression coma lë spagneul la catedral está en la ciudad ("la gesia a l'é an sità") a-i sia motobin pòch ch'a peul cambié, ma an spagneul tute le locassion as fan con estar. Dëdsà dj'Alp ël midem ësmonse dël sust transitòri dë "stare" a l'ha mnalo a indiché n'adressa fissa ëd residensa pitòst che na locassion dël moment e le locassion spassiaj (ëdcò da mira metafòrica) soèns an piemontèis a l'han pijàit l'andi a dovré "resté", pitòst che "esse" ò "sté".