Zia Jéhovah akpengba mariage ti mo nga lo bata ni | Ti mandango ni\nDIKO NA Acoli Afrikaans Albanais Allemand Amharique Anglais Arabe Arménien Aymara Azéri Azéri (cyrillique) Bengali Bichlamar Bikol Bulgare Catalan Cebuano Chichewa Chinois (simplifié) Chinois (traditionnel) Chitonga Chitonga (na Malawi) Chitumbuka Chiyao Chokwe Coréen Croate Créole de Maurice Créole des Seychelles Créole d’Haïti Danois Drehu Efik Espagnol Estonien Fidjien Finnois Français Goun Grec Guarani Gujarati Géorgien Haoussa Hiligaynon Hindi Hiri motu Hongrois Hébreu Icibemba Igbo Iloko Indonésien Islandais Isoko Italien Japonais Kannada Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Krio Kwangali Kwanyama Langue des signes américaine Langue des signes argentine Langue des signes brésilienne Langue des signes colombienne Langue des signes japonaise Langue des signes mexicaine Letton Lituanien Luganda Lunda Luo Luvale Macédonien Malay Malayalam Malgache Mambwé-Lungu Marathi Maya Mixe Mongol Mooré Ndonga Ndébélé Ndébélé (Zimbabwe) Norvégien Nyanja Nzema Néerlandais Népali Oromo Ossète Otètèla Ourdou Ouzbek Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Pendjabi Persan Polonais Portugais Quechua (Bolivie) Quechua (Cuzco) Roumain Runyankore Russe Samoan Sango Sepedi Serbe Serbe (romain) Sesotho ti Lesotho Shona Sidama Silozi Singhalais Slovaque Slovène Sranan tongo Suédois Swahili Swahili (Rép. dém. du Congo) Swati Tagalog Tajiki Tamoul Tatar Tchouvache Tchèque Tetun Dili Thaï Tigrinya Tiv Tok pisin Tshiluba Tsonga Tswana Turc Turkmène Turkmène Tuvalu Tzotzil Télougou Ukrainien Venda Vietnamien Wallis Waray-Waray Wayuunaiki Wolaitsa Xhosa Yoruba Zandé Zapotec (de l’isthme) Zoulou\n“Tongana L’Éternel asara da ni pëpe, kusala ti ala so asara da ni ayeke senge senge.”—PS. 127:1b.\nNgbanga ti nyen a lingbi e bata bê ti e?\nNgbanga ti nyen a lingbi e ngbâ ti ga nduru na Nzapa?\nMara ti lisoro wa la ayeke kpengba mariage?\n1, 2. (a) Ngbanga ti nyen azo ti Israël 24000 awara lani pëpe aye ti nzoni so ala ku ni? (b) Kpengba ye wa la e manda na lege ti ye so asi so?\nNGOI kete kozo ti tene azo ti Israël alï na Sese ti Zendo, akoli saki mingi asara “pitan na amolenge-wali ti sese ti Moab”. Ye so asara si Jéhovah afâ azo ti Israël 24000. Gbu li ti mo kete: Azo ti Israël ayeke lani nduru ti wara ye ti héritier so ala ku ni ngoi mingi, me ala wara pëpe aye ti nzoni so ndali ti so ala tï na yâ ti tara.—Nom. 25:1-5, 9.\n2 A sû sioni tapande so na yâ ti Bible “ti gboto mê ti e, e so nda ti aye ti angoi nde nde asi na ndo ti e.” (1 aCor. 10:6-11). Na yâ ti “alango ti nda ni” so e yeke dä fadeso, awakua ti Nzapa ayeke nduru mingi na fini dunia (2 Tim. 3:1; 2 Pi. 3:13). Me mawa ni ayeke so, ambeni wakua ti Jéhovah angbâ ti sara hange pëpe. Ala tï na yâ ti lango-sioni nga ala wara asioni ye ti peko ni. Azo tongaso, tongana ala changé bê ti ala pëpe, ala yeke wara pëpe aye ti nzoni so ayeke ngbâ lakue lakue na yâ ti Paradis na ndo ti sese.\n3. Ngbanga ti nyen akoli na awali ti ala ayeke na bezoin ti tene Jéhovah afa lege na ala nga lo bata ala? (Bâ foto so ayeke na tongo nda ti article ni.)\n3 Ndali ti so tënë ti lango-sioni amû yâ ti dunia, akoli na awali so asara mariage awe ayeke na bezoin ti tene Jéhovah afa lege na ala nga lo bata ala tongaso si angangu so ala yeke sara ti bata na mariage ti ala angbâ senge pëpe. (Diko Psaume 127:1.) Na yâ ti article so, e yeke bâ tongana nyen la mbeni koli na wali alingbi ti kpengba mariage ti ala tongana ala bata bê ti ala, ala ga nduru na Nzapa, ala ngbâ ti yü fini zo, ala ngbâ ti sara nzoni lisoro nga ala mû ye ti mba na mba.\nBATA BÊ TI MO\n4. Nyen la ague na ambeni Chrétien ti tï na yâ ti lango-sioni?\n4 Nyen la alingbi ti sara si mbeni Chrétien atï na yâ ti lango-sioni? Mingi ni, lê ti zo la ayeke gue na lo ti tï na yâ ti lango-sioni. Jésus atene: “Zo kue so angbâ ti bâ mbeni wali si lo sara nzara ti wali ni so, andâ lo gi lo na wali na yâ ti bê ti lo awe.” (Mat. 5:27, 28; 2 Pi. 2:14). A-Chrétien mingi atï na yâ ti lango-sioni ndali ti so ala zia lege ti nzoni sarango ye ti ala na lege ti bango porno, dikongo ambeti so azingo nzara ti tere ti ala wala na lege ti bango asioni film na ndo ti Internet. Ti ambeni, a yeke ndali ti so ala bâ afilm, athéâtre wala ambeni programme ti télé so afa bungbingo koli na wali dandara tongaso. Ambeni ague na abar na bï ti nyon sämba nga ti dodo nga ala gue na ando so a fa azo dä ngbonda senge wala ala gue na ando so a yeke ndu tere ti zo ti koli wala ti wali kirikiri ti zingo nzara ti tere ti zo.\n5. Ngbanga ti nyen a lingbi e bata bê ti e?\n5 Ambeni ita atï na yâ ti lango-sioni ndali ti so ala gi ti nzere na mbeni zo nde ahon koli wala wali ti ala. E yeke na yâ ti dunia so ayeke ngangu mingi na azo ti kanga nzara ti tere ti ala na a nzere na ala ti sara ye ti sioni nde nde kue. Nga, ndali ti so siokpari ayeke na tere ti e, a yeke ngangu pëpe ti tene bê ti e so ayeke sioni nga ayeke na handa apusu e ti tï mbeni zo so ayeke koli wala wali ti e pëpe. (Diko Jérémie 17:9, 10.) Jésus atene: “Aye so alondo na bê ayeke: sioni tënë, tënë ti fango zo, tënë ti gingo wali wala koli nde, tënë ti lango-sioni.”—Mat. 15:19.\n6, 7. (a) Nyen la alingbi ti si tongana sioni nzara amaï na yâ ti bê ti e? (b) Tongana nyen la e lingbi ti kpe ti sara siokpari na tere ti Jéhovah?\n6 Tongana asioni nzara amaï na yâ ti bê ti koli na wali so aye tere, ala lingbi ti to nda ti sara lisoro na popo ti ala na ndo ti atënë so a lingbi fade ala sara lisoro dä gi na koli wala wali ti ala. Kete na pekoni, ala yeke gi gbâ ti araison ti wara lege ti duti lakue ndo oko. Ala yeke wara tere lakue nga ala yeke tene so ala wara tere nga gi tongaso. Tongana ala komanse ti ye tere mingi, a sara si a yeke ngangu mingi na ala ti sara aye so ayeke nzoni. Na ngoi so songo so ayeke na popo ti ala ayeke kpengba, a yeke ngangu ti tene ala fâ yâ ni atâa so ala hinga so ye so ala yeke sara so ayeke sioni.—aProv. 7:21, 22.\n7 Ala girisa andia ti Jéhovah kue na ngoi so asioni nzara so ala yeke na ni nga na atënë so ala yeke tene ague na ala ti gbu maboko ti mba, ti su yanga ti mba, nga ti ndu tere ti mba kirikiri na mbeni fason so azingo nzara ti tere ti zo. A yeke aye so a lingbi ala sara fade ni gi na wali wala koli ti ala wani. Na nda ni, “nzara ti bê ti ala agboto [ala] na ahanda [ala].” Tongana nzara ni amû ngo awe ayeke “dü siokpari”, so ti tene lango-sioni (Jacq. 1:14, 15). A yeke ye ti mawa ndali ti so azo use so alingbi fade ti kpe ti sara siokpari na tere ti Nzapa tongana ala zia si lo kpengba ala ti bâ mariage ti ala na nene ni. Tongana nyen la mbeni zo alingbi ti bâ mariage ti lo na nene ni?\nNGBÂ TI GA NDURU NA NZAPA\n8. Tongana nyen la sarango kamarade na Jéhovah ayeke sara si e duti na anzoni sarango ye?\n8 Diko Psaume 97:10. Sarango kamarade na Jéhovah ayeke mbeni kpengba ye so alingbi ti sara si e duti na anzoni sarango ye. Na ngoi so e yeke manda ye na ndo ti apendere sarango ye ti tere ti Nzapa, nga e yeke gi ti ‘sara ye tongana ti lo, teti e yeke amolenge so lo ndoye e mingi, na e ngbâ ti tambela na yâ ti ndoye’, e yeke wara ngangu ti kpe ‘lango-sioni nga na sioni ye nde nde kue’. (aÉph. 5:1-4). Akoli na awali so asara mariage awe, so ahinga so “Nzapa ayeke fâ ngbanga ande na li ti azo ti sarango lango-sioni nga na azo ti gingo wali wala koli nde”, ayeke sara ngangu ti ngbâ ti duti be-ta-zo na mba.—aHéb. 13:4.\n9. (a) Nyen la amû maboko na Joseph ti tï pëpe na yâ ti lango-sioni? (b) Aye wa la e lingbi ti manda na lege ti tapande ti Joseph?\n9 Ambeni wakua ti Nzapa so ayeke be-ta-zo azia lege ti anzoni sarango ye ti ala ndali ti so ala mû ngoi ti duti na amba ti ala ti place ti kua so ayeke aTémoin pëpe na peko ti kua. Même na al’heure ti kua akpale alingbi ti londo. A yeke na place ti kua la mbeni pendere maseka-koli so iri ti lo ayeke Joseph abâ so wali ti patron ti lo aye lo mingi. Lâ na lâ, wali ni atara ti handa lo. Na nda ni, “wali ni agbu lo na bongo ti lo, lo tene, Mo bungbi na mbi”. Me Joseph ake na lo kpe. Nyen la amû maboko na Joseph na yâ ti tara so ti ngbâ ti sara ye so Nzapa aye? Ye so amû maboko na lo ayeke so lo leke na bê ti lo ti ngbâ ti duti na kpengba songo na Nzapa nga ti ngbâ be-ta-zo na lo. Ye so asara si a zi lo na kua nga a kanga lo, me Jéhovah airi tënë nzoni na ndo ti lo (Gen. 39:1-12; 41:38-43). Atâa aChrétien ayeke na place ti kua wala na mbeni ndo nde, a lingbi ala kpe aye so alingbi ti sara si ala tï na yâ ti lango-sioni.\nNGBÂ LAKUE TI YÜ FINI ZO\n10. Tongana nyen la ti yü fini zo ayeke mû maboko na mbeni koli na wali ti bata mariage ti ala?\n10 Fini zo, so “a sara lo alingbi na ye so bê ti Nzapa aye na so ague oko na tâ lege ti mbilimbili nga na tâ lege ti dutingo be-ta-zo”, ayeke mû maboko na mbeni koli na wali ti lo ti tï pëpe na yâ ti lango-sioni (aÉph. 4:24). Azo so ayü fini zo so, a sara si amembre ti tere ti ala “akui” “tongana a ndu lango-sioni, sioni ye, nzara ti tere, sioni nzara ti bê na sarango bê ti ye”. (Diko aColossien 3:5, 6.) Tënë “akui” aye ti tene a lingbi e sara ngangu kue ti tiri na asioni nzara ti mitele. E yeke kpe aye so alingbi ti sara si e sara nzara ti bungbi na mbeni koli wala mbeni wali nde (Job 31:1). Tongana e sara ye alingbi na andia ti Nzapa, e yeke “ke na beoko ye so ayeke sioni,” na e yeke “hule na tere ti ye so ayeke nzoni.”—aRom. 12:2, 9.\n11. Tongana nyen la yungo fini zo alingbi ti kpengba mbeni mariage?\n11 Zo so ayü fini zo ayeke sara ye tongana Jéhovah (aCol. 3:10). Akoli na awali ayeke kpengba mariage ti ala nga Jéhovah ayeke iri tënë nzoni na ndo ti ala tongana ala duti na “tâ bango mawa ti zo, sarango nzoni na zo, tâ be-ti-molenge, sarango ye na ngangu pëpe; ala yü nga kangango bê ti ku.” (aCol. 3:12). Nga tongana ala “zia siriri ti Christ afa lege na bê ti ala,” ala yeke mä tere mingi na yâ ti mariage ti ala (aCol. 3:15). Tongana akoli na awali ayeke na “tâ yengo tere na popo ti ala”, a yeke nzere na ala ti ‘mû li ni kozo’ ti ‘ne mba na popo ti ala’.—aRom. 12:10.\n12. Asarango ye wa la mo bâ a yeke kota ye ti tene koli na wali aduti na ni si mariage ti ala aduti na ngia?\n12 Na ngoi so a hunda Ita Sid na wali ti lo ti fa ye so asara si ala yeke na ngia na yâ ti mariage ti ala, Sid atene: “Ndoye ayeke kota ye so e gi lakue ti duti na ni. E bâ nga so a yeke kota ye ti sara ye na ngangu pëpe.” Wali ti lo Sonja ayeda na tënë so nga lo tene: “Sarango ye na nzoni bê ayeke biani kota ye. Nga e gi ti sara tere ti e kete atâa so a yeke lakue kete ye pëpe.”\nNGBÂ TI SARA NZONI LISORO\n13. Kota ye wa la alingbi ti sara si koli na wali akpengba songo ti mariage ti ala? Ngbanga ti nyen?\n13 Mbeni nzoni ye so alingbi ti sara si koli na wali akpengba songo ti mariage ti ala, a yeke sarango anzoni lisoro na popo ti ala. A yeke ye ti mawa tongana koli na wali asara tënë na mba na mbeni fason so ane zo mingi pëpe wala na mbeni fason so ala lingbi ti sara tënë na ni na mbeni zo nde ape. Tongana “batango zo na bê, songo bê, ngonzo, dengo kongo na ndo ti zo na zonga” ayeke na yâ ti mbeni mariage, songo ti mbeni koli na wali ayeke woko yeke yeke (aÉph. 4:31). Atënë ti kasango ndo nga na ti songo bê ayeke buba yâ ti mbeni mariage. Tongaso, a lingbi akoli na awali akpengba songo ti mariage ti ala na tenengo anzoni tënë na mba nga na tenengo atënë so afa so ala bâ mawa ti zo mingi.—aÉph. 4:32.\n14. Nyen la a lingbi e kpe ti sara ni?\n14 Bible atene so “lâ ti kaï” ayeke dä (Zo-ti. 3:7). So aye pëpe ti tene so a lingbi koli na wali azia lege ti sarango tënë na mba ndali ti so lisoro ayeke mbeni kota ye so ayeke sara si mbeni mariage aga nzoni. Mbeni ita-wali so asara mariage awe, so ayeke na Allemagne, atene: “Na yâ ti aye tongaso, tongana mo duti kpô alingbi ti son bê ti mba ti mo.” Lo kiri lo tene: “Atâa so a yeke lakue kete ye pëpe ti duti kpô na ngoi so bê ti zo ason, a yeke nzoni pëpe ti fa ngonzo ti mo gi ti tene bê ti mo adë. Na pekoni mo tene mbeni tënë wala mo sara mbeni ye sân ti gbu li ti mo so alingbi ti son bê ti koli wala wali ti mo, na so asara si tënë ni akiri aga ngangu.” Akoli na awali alingbi pëpe ti leke akpale ti ala tongana ala dekongo na li ti mba wala ala ke ti sara tënë na mba. Nde na so, ala yeke kpengba mariage ti ala tongana ala gi ti leke akpale ti ala hio na ti sara si aga papa pëpe.\n15. Tongana nyen la nzoni lisoro alingbi ti kpengba mbeni mariage?\n15 Koli na wali alingbi ti sara si mariage ti ala akpengba tongana ala mû ngoi ti fa abango ndo ti ala nga na atënë ti bê ti ala na mba. Fason so ala sara na tënë nga na tënë so ala yeke tene ayeke kota ye. Tongaso, même tongana ala yeke na yâ ti angangu kpale, ala sara kue ti tene anzoni tënë na mbeni nzoni fason. Tongana ala sara tongaso, a yeke duti ngangu pëpe na koli wala wali ti ala ti dengi mê na tënë ti ala. (Diko aColossien 4:6.) Mbeni koli na wali alingbi ti kpengba mariage ti ala na lege ti nzoni lisoro na tenengo na mba “gi atënë so ayeke nzoni ti kpengba zo tongana a yeke ngoi ni, si a lingbi ti sara ye ti nzoni”.—aÉph. 4:29.\nKoli na wali alingbi ti kpengba mariage ti ala tongana ala sara nzoni lisoro (Bâ paragraphe 15)\nMÛ NA KOLI WALA WALI TI MO YE TI LO\n16, 17. Ngbanga ti nyen la a lingbi koli na wali ti lo aduti nduru ti hinga atënë ti bê ti mba nga ti bungbi koli na wali tongana mbeni oko ayeke na bezoin ni?\n16 Akoli na awali alingbi nga ti kpengba mariage ti ala tongana ala gi ti zia na kozo ndo aye so agbu bê ti awali wala akoli ti ala (aPhil. 2:3, 4). A lingbi koli na wali ti lo aduti nduru ti hinga atënë ti bê ti mba nga ti bungbi koli na wali tongana mbeni oko ayeke na bezoin ni.—Diko 1 aCorinthien 7:3, 4.\n17 Mawa ni ayeke so, ambeni koli na wali so asara mariage awe aye pëpe ti fa ndoye na popo ti ala wala ti bungbi koli na wali. Nga, ambeni koli apensé so tongana ala sara ye na nzoni bê na awali ti ala afa so ala yeke akoli ape. Bible atene: “Akoli, ala ngbâ ti duti na awali ti ala na lege ti hingango ye.” (1 Pi. 3:7). A lingbi koli ahinga so ti mû ye ti wali ti lo na lo andu aye mingi ahon gi bungbingo koli na wali. A lingbi koli afa so lo ye wali ti lo nga lo bi bê na lo na ngoi kue. Tongana lo sara tongaso, a yeke nzere na wali ti lo ti bungbi na lo koli na wali. Tongana koli na wali aye tere, ala yeke duti nduru ti hinga atënë ti bê ti mba nga ti bungbi koli na wali tongana mbeni oko ayeke na bezoin ni.\n18. Tongana nyen la akoli na awali alingbi ti kpengba songo ti mariage ti ala?\n18 Atâa so koli na wali ayeke na raison oko pëpe ti gi mbeni wali wala mbeni koli nde, tongana koli na wali abi bê na mba pëpe, a lingbi ti sara si wali wala koli ni ayeke gi ti ye mbeni zo nde wala ti sara kamarade na zo ni (aProv. 5:18; Zo-ti. 9:9). Tongaso, Bible amû wango na azo so asara mariage awe, a tene: “Ala gbanzi tere ti ala na popo ti ala pëpe [ti bungbi koli na wali], ala gbanzi tere ti ala gi tongana ala use kue amä tere ti sara tongaso teti mbeni ngoi.” Ngbanga ti nyen? “Tongaso si Satan angbâ ti tara ala pëpe ndali ti so ala kanga nzara ti tere ti ala pëpe.” (1 aCor. 7:5). A yeke ye ti vundu mingi tongana mbeni koli na wali ti lo azia si Satan ahanda ala ti sara lango-sioni ndali ti so ala “kanga nzara ti tere ti ala pëpe”. Tongana koli na wali agi ti sara “ye so asara nzoni na mba ti lo, me pëpe ye so asara nzoni gi na lo wani”, ala yeke mû ye ti mba na mba. Ala yeke sara ni ngbanga ti so ala ye tere me pëpe ngbanga ti so a hunda ni na ala hundango. Tongana ala sara aye so afa so ala ye tere nga ala sara ye na nzoni bê, songo ti mariage ti ala ayeke kpengba.—1 aCor. 10:24.\nNGBÂ TI BATA MARIAGE TI MO\n19. Nyen la a lingbi e leke na bê ti e ti ngbâ ti sara? Ngbanga ti nyen?\n19 E ga nduru mingi awe ti lï na yâ ti fini dunia. A yeke ndali ni la tongana e zia si anzara ti mitele ti e asara si e tï na yâ ti sioni ye, e lingbi ti wara kpale tongana ti so asi na azo ti Israël 24000 na yando ti Moab. Bible afa ye so asi na amû wango na e atene: “Zia zo so abâ ti lo atene ni luti awe asara hange si lo tï pëpe.” (1 aCor. 10:12). Tongaso, a yeke kota ye mingi ti tene e kpengba mariage ti e na dutingo be-ta-zo na Babâ ti e ti yayu nga na koli wala wali ti e (Mat. 19:5, 6). Laso, a lingbi “[e] sara ngangu kue” ahon ti kozo “ti tene na nda ni lo wara [e] na saleté na tere ti [e] pëpe, na sioni ye na tere ti [e] pëpe nga na yâ ti siriri.”—2 Pi. 3:13, 14.