Ang Lalantawan—Tulun-an nga Edisyon | Disiembre 2009\nBASAHA SA Bicol Chichewa Chinese Cantonese (Traditional) Chinese Mandarin (Simplified) Chinese Mandarin (Traditional) Colombian Sign Language Danish English Haitian Creole Hiligaynon Hungarian Igbo Italian Moore Ossetian Persian Polish Portuguese (Brazil) Romanian Swahili Tsonga Ukrainian\n“Pamalandungi ini nga mga butang; mag-ukod sa sini, agod ang imo pag-uswag madayag sa tanan nga tawo.”—1 TIM. 4:15.\n1, 2. Ano ang nahibaluan naton sa kabuhi ni Timoteo sang bata pa sia kag sa pagbag-o nga natabo sang mga beintehon na sia?\nSA Romano nga probinsia sang Galacia nga Turkey na karon, nagapuyo anay ang bata nga si Timoteo. Madamo nga Cristianong kongregasyon ang natukod didto mga pila ka dekada pagkatapos napatay si Jesus. Ang pamatan-on nga si Timoteo, ang iya iloy kag ang iya lola nagbaton sang Cristianismo kag nangin aktibo sa isa sa mga kongregasyon didto. (2 Tim. 1:5; 3:14, 15) Pat-od gid nga malipayon ang kabuhi ni Timoteo subong pamatan-on nga Cristiano sa sina nga lugar. Apang, hinali lang nga nagbag-o ang iya kabuhi.\n2 Ini nga pagbag-o nagsugod sang ikaduha nga pagbisita ni apostol Pablo sa ila lugar. Sa sina nga tion, ayhan tin-edyer ukon mga beintehon na si Timoteo. Mahimo nga sang pagbisita ni Pablo sa Listra natalupangdan niya nga “maayo ang ginasugid tuhoy [kay Timoteo] sang mga kauturan” sa mga kongregasyon didto. (Binu. 16:2) Bisan bata pa si Timoteo, nagpakita na sia sing pagkahamtong. Nian, sa idalom sang panuytoy sang balaan nga espiritu, gintungtong ni Pablo kag sang mga gulang didto ang ila mga kamot kay Timoteo, sa amo ginhanda sia para sa isa ka pinasahi nga hilikuton sa kongregasyon.—1 Tim. 4:14; 2 Tim. 1:6.\n3. Ano nga tumalagsahon nga pribilehiyo ang nabaton ni Timoteo?\n3 Si Timoteo nakabaton sing tumalagsahon nga imbitasyon nga mangin kaupod ni apostol Pablo sa paglakbay nga hilikuton! (Binu. 16:3) Handurawa kon daw ano ang kakibot kag kalipay ni Timoteo! Sa masunod nga mga tinuig, makaupod ni Timoteo si Pablo kag ang iban pa sa paglakbay nga hilikuton agod tumanon ang nanuhaytuhay nga mga misyon nga gintugyan sa iya sang mga apostoles kag sang gulang nga mga lalaki. Ang paglakbay nga hilikuton nanday Pablo kag Timoteo nakabulig gid sing daku sa pagpalig-on sa mga kauturan sa espirituwal. (Basaha ang Binuhatan 16:4, 5.) Bangod sini, nangin hayag gid sa madamo nga Cristiano ang pag-uswag ni Timoteo sa espirituwal. Pagligad sang mga napulo ka tuig nga pag-updanay nila ni Timoteo, si apostol Pablo nagsulat sa mga taga-Filipos: “Wala na ako sing iban pa nga may panimuot kaangay sang iya [ni Timoteo] nga magaulikid gid nahanungod sa inyo. . . . Nahibaluan ninyo ang pamatuod nga ginhatag niya tuhoy sa iya kaugalingon, nga kaangay sa anak upod sa amay nagpaulipon sia upod sa akon sa pagpauswag sing maayong balita.”—Fil. 2:20-22.\n4. (a) Anong mabug-at nga responsibilidad ang gintugyan kay Timoteo? (b) Ano ang mahimo ipamangkot tuhoy sa ginpamulong ni Pablo nga mabasa sa 1 Timoteo 4:15?\n4 Sang nagsulat si Pablo sa mga taga-Filipos, gintugyanan niya si Timoteo sang mabug-at nga responsibilidad nga amo ang pagtangdo sang mga gulang kag mga ministeryal nga alagad. (1 Tim. 3:1; 5:22) Maathag nga si Timoteo masaligan gid nga Cristianong manugtatap. Sa amo man nga sulat, ginlaygayan ni Pablo si Timoteo nga ‘ipadayag ang iya pag-uswag sa tanan nga tawo.’ (1 Tim. 4:15) Indi bala nga daku na nga mga pag-uswag ang ginpadayag ni Timoteo? Gani ano ang buot silingon ni Pablo, kag paano kita makabenepisyo sa iya laygay?\nIpadayag ang Espirituwal nga mga Kinaiya\n5, 6. Paano ang espirituwal nga katinlo sang kongregasyon sa Efeso nabutang sa katalagman, kag paano maamligan ni Timoteo ang kongregasyon?\n5 Usisaon naton ang konteksto sang 1 Timoteo 4:15. (Basaha ang 1 Timoteo 4:11-16.) Antes ginsulat ni Pablo ining mga pulong, naglakbay sia pakadto sa Macedonia apang ginpangabay niya si Timoteo nga magpabilin sa Efeso. Ngaa? May pila sa sina nga siudad nga nagpabahinbahin sa kongregasyon paagi sa pagpasulod sing butig nga mga panudlo. Dapat nga amligan ni Timoteo ang espirituwal nga katinlo sang kongregasyon. Paano niya ini himuon? Ang isa ka paagi amo ang pagpahamtang niya sang maayo nga halimbawa para ilugon sang iban.\n6 Si Pablo nagsulat kay Timoteo: “Sa mga matutom mangin halimbawa ka sa paghambal, sa paggawi, sa gugma, sa pagtuo, sa kaputli.” Si Pablo nagdugang: “Pamalandungi ini nga mga butang; mag-ukod sa sini, agod ang imo pag-uswag madayag sa tanan nga tawo.” (1 Tim. 4:12, 15) Ang pag-uswag nga dapat makita kay Timoteo amo ang pagpadayag sang espirituwal nga mga kinaiya kag indi amo ang pagtigayon sang posisyon sang awtoridad. Amo ini nga sahi sang pag-uswag ang dapat tinguhaan sang tanan nga Cristiano.\n7. Ano ang ginapaabot sa kada isa sa kongregasyon?\n7 Pareho sang panahon ni Timoteo, nanuhaytuhay man sa karon ang responsibilidad sa sulod sang kongregasyon. Ang pila nagaalagad subong mga gulang ukon mga ministeryal nga alagad. Ang iban nagaalagad subong mga regular payunir. Malipayon naman ang iban sa pag-alagad subong mga nagalakbay nga manugtatap, mga Bethelite, ukon mga misyonero. Ang mga gulang nagapakigbahin sa nanuhaytuhay nga programa sang pagtudlo, subong sang mga asembleya kag kombension. Apang, ang tanan nga Cristiano—mga lalaki, mga babayi kag mga kabataan—may yara kahigayunan nga mapadayag ang ila espirituwal nga pag-uswag. (Mat. 5:16) Kaangay kay Timoteo, bisan ang mga Cristiano subong nga may yara pinasahi nga mga pribilehiyo ginapaabot man nga magpadayag sang ila espirituwal nga mga kinaiya sa tanan.\nMangin Huwaran sa Paghambal\n8. Ano ang epekto sang aton paghambal sa aton pagsimba?\n8 Ang isa pa ka paagi nga mapakita ni Timoteo ang maayo nga halimbawa amo ang iya paghambal. Paano kita makapakita sing pag-uswag sa sini nga bahin? Makilala kita paagi sa aton ginahambal. Husto gid ang ginsiling ni Jesus: “Gikan sa kabuganaan sang tagipusuon nagahambal ang baba.” (Mat. 12:34) Nahibaluan gid ni Santiago nga utod ni Jesus sa iloy kon ano ang epekto sang aton paghambal sa aton pagsimba. Nagsulat sia: “Kon ang bisan sin-o nga tawo nagahunahuna nga isa sia ka debotado nga sumilimba apang wala nagarenda sang iya dila, kundi padayon nga nagadaya sang iya kaugalingon nga tagipusuon, ang porma sang pagsimba sini nga tawo wala sing pulos.”—Sant. 1:26.\n9. Paano kita mangin huwaran sa aton paghambal?\n9 Ang aton paghambal magapadayag man kon ano na nga pag-uswag sa espirituwal ang aton nahimo. Gani sa baylo nga maghambal sang di-matinahuron, negatibo, mamulayon kag makapasaklaw, ang hamtong nga mga Cristiano nagatinguha nga maghambal sing makapabakod, makapalugpay, kag makapalig-on nga mga pulong. (Hulu. 12:18; Efe. 4:29; 1 Tim. 6:3-5, 20) Kon handa kita nga ipakighambal sa iban ang aton mga panindugan sa moral kag pangapinan ang mataas nga mga talaksan sang Dios ginapakita naton ang aton debosyon sa Dios. (Roma 1:15, 16) Pat-od gid nga maobserbahan sang mga matarong sing tagipusuon ang aton paghambal kag mahimo nila ilugon ang aton halimbawa.—Fil. 4:8, 9.\nMangin Huwaran sa Paggawi kag Kaputli\n10. Agod mag-uswag sa espirituwal, ngaa kinahanglan ang pagtuo nga indi salimpapaw?\n10 Ang makapalig-on nga paghambal importante, apang indi lang ini ang kinahanglan sang isa ka Cristiano agod mangin maayo nga halimbawa. Kon husto ang ginahambal sang isa apang wala niya ini ginahimo, ina nga tawo makabig nga salimpapaw. Nahibaluan gid ni Pablo ang pagkasalimpapaw sang mga Fariseo kag kon ano nga halit ang mahimo sini. Pila ka beses nga ginpaandaman niya si Timoteo nga likawan ang pagkasalimpapaw kag pagpakunokuno. (1 Tim. 1:5; 4:1, 2) Apang si Timoteo indi salimpapaw. Sa iya ikaduha nga sulat kay Timoteo, si Pablo nagsiling: “Ginadumdom ko ang imo pagtuo nga wala sing bisan ano nga pagkasalimpapaw.” (2 Tim. 1:5) Walay sapayan sini, dapat gihapon ipakita ni Timoteo nga isa sia ka tunay nga Cristiano. Dapat sia mangin huwaran sa paggawi.\n11. Ano ang ginsulat ni Pablo kay Timoteo tuhoy sa kamanggaran?\n11 Sa iya duha ka sulat kay Timoteo, naghatag sing pagpalig-on si Pablo sa nanuhaytuhay nga aspekto sang paggawi. Halimbawa, dapat nga likawan ni Timoteo ang paghingamo sang kamanggaran. Si Pablo nagsulat: “Ang gugma sa kuarta amo ang gamot sang tanan nga sahi sang makahalalit nga mga butang, kag paagi sa paghingamo sini nga gugma ang iban nagtalang gikan sa pagtuo kag nagbuno sang ila kaugalingon sang madamo nga kasakit.” (1 Tim. 6:10) Ang paghigugma sa manggad isa ka tanda nga ang isa maluya sa espirituwal. Sa pihak nga bahin, ang mga Cristiano nga may simple lang nga pagkabuhi kag kontento na sa pagtigayon sing ‘pagkaon kag panapton,’ amo yadtong nagapadayag sang espirituwal nga pag-uswag.—1 Tim. 6:6-8; Fil. 4:11-13.\n12. Paano naton mapadayag ang aton pag-uswag sa aton personal nga kabuhi?\n12 Ginsambit man ni Pablo kay Timoteo kon daw ano ka importante para sa Cristianong mga babayi nga “magpamuni paagi sa mahipid nga pagpamayo nga may kaugdang kag maligdong nga hunahuna.” (1 Tim. 2:9) Dapat mangin huwaran ang mga babayi sa kaugdang kag kaligdong sa panghunahuna sa ila pagpili sang bayo kag sa ila pamustura, kag sa iban pa nga bahin sang ila personal nga kabuhi. (1 Tim. 3:11) Ini nga prinsipio naaplikar man sa Cristianong mga lalaki. Si Pablo naglaygay sa mga manugtatap nga mangin “haganhagan sa mga batasan, maligdong sing hunahuna, mahim-ong.” (1 Tim. 3:2) Kon ipakita naton ini nga mga kinaiya sa aton matag-adlaw nga hilikuton, mapadayag naton ang aton pag-uswag sa tanan nga tawo.\n13. Kaangay ni Timoteo, paano kita mangin huwaran sa kaputli?\n13 Si Timoteo dapat man mangin huwaran sa kaputli. Gingamit ni Pablo ining termino para ipatalupangod ang espesipiko nga aspekto sang paggawi, ang seksuwal nga moralidad. Dapat tinguhaan ni Timoteo nga wala sing malain nga masiling ang iban tuhoy sa iya pagpakig-angot sa mga babayi. Dapat makig-angot sia “sa tigulang nga mga babayi subong mga iloy, sa lamharon nga mga babayi subong mga utod upod ang bug-os nga kaputli.” (1 Tim. 4:12; 5:2) Bisan ang imoral nga mga buhat nga ginahimo sing sekreto indi gid matago sa Dios kag pat-od gid nga mahibaluan sang mga tawo sa ulihi. Apang tandaan naton nga ang maayo nga hinimuan sang isa ka Cristiano indi man matago. (1 Tim. 5:24, 25) Ang tanan sa kongregasyon may yara sing kahigayunan nga ipadayag ang ila pag-uswag paagi sa ila paggawi kag kaputli.\nImportante Gid ang Gugma kag Pagtuo\n14. Paano ginpadaku sang Kasulatan nga kinahanglan naton ipakita ang gugma sa isa kag isa?\n14 Ang gugma amo ang panguna nga aspekto sang matuod nga Cristianismo. Si Jesus nagsiling sa iya mga disipulo: “Paagi sa sini ang tanan makahibalo nga kamo mga disipulo ko, kon nagahigugmaanay kamo.” (Juan 13:35) Paano naton mapadayag ina nga gugma? Ang Pulong sang Dios nagapangabay sa aton nga isuklob sang ‘isa kag isa ang gugma’ agod “mangin mainayuhon sa isa kag isa, mapinalanggaon nga may kaawa, nga nagapatawad sing kinabubut-on sa isa kag isa,” kag mangin maabiabihon. (Efe. 4:2, 32; Heb. 13:1, 2) “Sa utudnon nga gugma magpakita kamo sang mapinalanggaon nga balatyagon sa isa kag isa,” sulat ni apostol Pablo.—Roma 12:10.\n15. Ngaa ang gugma importante para sa tanan, ilabi na sa Cristianong mga manugtatap?\n15 Kon si Timoteo nangin matigdas ukon indi mainayuhon sa pagpakig-angot sa iya mga masigka-Cristiano mangin wala sing pulos ang iya maayo nga mga hinimuan subong manunudlo kag manugtatap. (Basaha ang 1 Corinto 13:1-3.) Sa pihak nga bahin, ang matuod nga gugma nga ginpakita ni Timoteo sa iya mga kauturan, upod ang iya pagkamaabiabihon kag maayong binuhatan, nagpadayag gid sang iya espirituwal nga pag-uswag. Gani sa iya sulat kay Timoteo, nagakaigo gid nga espesipiko nga ginsambit ni apostol Pablo ang gugma subong isa sa mga kinaiya nga dapat mangin huwaran si Timoteo.\n16. Ngaa kinahanglan gid ni Timoteo magpakita sing malig-on nga pagtuo?\n16 Sang didto sia sa Efeso, natilawan ang pagtuo ni Timoteo. May pila didto nga nagpasanyog sang doktrina nga indi nahisuno sa Cristianong kamatuoran. Ang iban nagpalapta sang “butig nga mga sugilanon” ukon nagpanalawsaw sang mga ideya nga wala sing nabulig sa espirituwalidad sang kongregasyon. (Basaha ang 1 Timoteo 1:3, 4.) Ginlaragway ni Pablo yadtong mga indibiduwal subong “nagapahambog . . . , kag wala sing nahangpan nga bisan ano, kundi may balatian sa hunahuna may kaangtanan sa mga pagpamangkot kag mga binais tuhoy sa mga tinaga.” (1 Tim. 6:3, 4) Dapat pa bala usisaon ni Timoteo inang makahalalit nga mga ideya nga nagadagta sa kongregasyon? Indi, kay ginpalig-on ni Pablo si Timoteo nga “makig-away sa maayong pagpakig-away sang pagtuo” kag talikdan ang “wala pulos nga mga hambalanon nga nagasikway sa kon ano ang balaan kag ang mga pagsumpakilay sang sayop nga ginatawag nga ‘ihibalo.’” (1 Tim. 6:12, 20, 21) Pat-od gid nga ginsunod ni Timoteo ang maalamon nga laygay ni Pablo.—1 Cor. 10:12.\n17. Paano mahimo matilawan ang aton pagtuo karon?\n17 Ginsilingan si Timoteo nga “sa ulihi nga mga hut-ong sang tion ang iban magabiya sa pagtuo, nga nagahatag sang igtalupangod sa nagapatalang nga mga pinamulong gikan sa mga espiritu kag mga panudlo sang mga demonyo.” (1 Tim. 4:1) Ang tanan sa kongregasyon lakip na yadtong may mga pribilehiyo dapat mangin kaangay ni Timoteo nga magpakita sing malig-on kag indi mationg nga pagtuo. Paagi sa pagpabilin nga malig-on kag determinado nga pamatukan ang apostasya, mapadayag naton ang aton pag-uswag kag mangin huwaran sa pagtuo.\nTinguhai nga Mapadayag ang Imo Pag-uswag\n18, 19. (a) Paano mo mapadayag ang imo pag-uswag sa tanan nga tawo? (b) Ano ang pagabinagbinagon sa masunod nga artikulo?\n18 Maathag nga ang espirituwal nga pag-uswag sang matuod nga Cristiano wala nabase sa iya hitsura, abilidad, ukon kabantugan. Kag wala man ini nagadepende sa kadugayon sang iya pag-alagad sa kongregasyon. Sa baylo, ang matuod nga espirituwal nga pag-uswag mapadayag paagi sa aton pagkamatinumanon kay Jehova, sa aton panghunahuna, paghambal, kag paggawi. (Roma 16:19) Dapat naton tumanon ang sugo nga higugmaon ang isa kag isa kag palambuon ang malig-on nga pagtuo. Gani, pamalandungan naton ang pinamulong ni Pablo kay Timoteo kag mangin maukod sa sini agod ang aton pag-uswag madayag sa tanan nga tawo.\n19 Ang isa pa ka kinaiya nga nagapadayag sang aton espirituwal nga pag-uswag kag Cristianong pagkahamtong amo ang kalipay, nga isa ka bunga sang balaan nga espiritu sang Dios. (Gal. 5:22, 23) Binagbinagon sang masunod nga artikulo kon paano naton mapalambo kag mahuptan ang kalipay sa tion sang mga kabudlayan.\n• Ano ang matun-an sang iban tuhoy sa aton paghambal?\n• Paano naton mapadayag ang aton pag-uswag paagi sa aton paggawi kag kaputli?\n• Ngaa ang mga Cristiano dapat mangin huwaran sa gugma kag pagtuo?\nSi Timoteo nagpakita sing pagkahamtong bisan bata pa sia\nMakita bala sang iban ang imo pag-uswag?\nw09 - 2009-12-15\nMakatabok Ka Bala sa Macedonia?\nMasako kag Malipayon sa Pag-alagad sa Dios\nHupti ang Kalipay sa Tion sang mga Kabudlayan\nAng Mesias! Ang Paagi sang Dios sa Pagluwas\nPalambua ang Gugma nga Wala Nagakapaslawan\nNakalab-ot ang Biblia sa Big Red Island\nIndese sang mga Topiko sang 2009 nga ang Lalantawan\nText Mga opsyon sa pag-download sang mga publikasyon ANG LALANTAWAN—TULUN-AN NGA EDISYON Disiembre 2009\nANG LALANTAWAN—TULUN-AN NGA EDISYON Disiembre 2009