Dumonda Rettich concernent il svilup e l'integraziun da la lavur sociala da scola en il chantun Grischun\nLa scola da noss chantun è sa midada fitg durant ils ultims 20 onns. Novas sfidas sco p.ex. la digitalisaziun, las medias socialas, l'eterogenitad, las aspectativas da vart dals geniturs, ils novs plans d'instrucziun tranter auter influenzeschan la scola e pia las scolaras ed ils scolars sco er las persunas d'instrucziun. Adina dapli scolaras e scolars cun ina singularitad dal cumportament engrevgeschan la magistraglia e la scola.\nLa lavur sociala da scola (LSS) è enconuschenta en Svizra dapi circa 20 onns ed en il Grischun dapi circa 15 onns. Ella cumenza là, nua che la scola arriva a ses cunfins. La lavur sociala da scola cusseglia scolaras e scolars en situaziuns engrevgiantas, presta cussegliaziun da famiglias e distgargia las persunas d'instrucziun tras ses operar. Ella intermediescha en moda independenta tranter la scola, las scolaras ed ils scolars ed ils geniturs. La lavur sociala da scola è en cas da reagir baud sin sfidas e d'evitar uschia consequenzas tardivas disfavuraivlas.\nSituaziuns engrevgiantas, problematicas u che disturban la scola na sa laschan betg observar oz exclusivamain en l'ambient urban, mabain sa mussan er en las valladas perifericas dal Grischun. La proxima vischinanza cun ils giuvenils permetta a la LSS decisivamain d'obtegnair in process d'integraziun curunà da success en ses settings multiculturals.\nEn il Grischun han gia introducì ina lavur sociala da scola 14 % da las instituziuns responsablas per la scola. Questas vischnancas èn dal tuttafatg persvadidas da l'efficacitad da la lavur sociala da scola. Quai resorta er dal fatg, ch'ellas n'han abolì naginas da questas plazzas suenter las avair introducidas (malgrà la mancanza d'ina basa legala). Gist per vischnancas pli pitschnas è la finanziaziun da la LSS anc adina in obstachel.\nL'integraziun da la LSS en il USS sto vegnir examinada ord vista professiunala. Ina tala integraziun fa senn, perquai che las prestaziuns da la LSS vegnan furnidas per regla en las infrastructuras da scola. En diversas vischnancas ademplescha la LSS dentant er ina incumbensa preventiva. Vitiers vegnan activitads da cussegliaziun che pon vegnir cumparegliadas objectivamain cun las prestaziuns da la cussegliaziun per mammas e per babs. Quai permetta da considerar ina integraziun en l'Uffizi da sanadad sco raschunaivla. Plinavant pertutgan las prestaziuns furnidas en emprima lingia temas socials d'ordaifer la scola. E la LSS na metta betg la scola en il center da sia furniziun da prestaziuns, mabain ils uffants e giuvenils. Ina integraziun en il USS chaschuna pia eventuals conflicts d'interess. Ord vista professiunala fiss ina integraziun da la LSS en l'Uffizi dal servetsch social perquai correcta.\nActualmain n'ha la LSS nagina basa legala en il chantun Grischun. L'art. 40 da la Lescha da scola cuntegna mo il suandant passus: «En cas da basegn pon las instituziuns ch'èn responsablas per la scola stgaffir purschidas supplementaras sco lavur sociala da scola u purschidas da time-out.»\nPerquai vulan las sutsegnadras ed ils sutsegnaders savair il suandant da la Regenza:\n1. Co valitescha la Regenza il svilup da la LSS en il chantun Grischun durant ils ultims onns?\n2. È la Regenza da l'avis che l'integraziun da la LSS en il USS saja cunvegnenta, considerond l'argumentaziun qua survart?\n3. Datti in post da consultaziun per dumondas da furnituras e furniturs da prestaziuns resp. datti standards da qualitad per la furniziun da prestaziuns da la LSS, e co vegnan quels controllads?\n4. Ha la Regenza previs da stgaffir ina basa legala per la LSS resp. pari a la Regenza ch'in tal pass saja in gudogn?\nRettich, Tomaschett-Berther (Trun), Kuoni, Atanes, Baselgia-Brunner, Bettinaglio, Bigliel, Brunold, Cahenzli-Philipp, Caluori, Cantieni, Casty, Caviezel (Cuira), Degiacomi, Deplazes (Cuira), Derungs, Dürler, Ellemunter, Epp, Fasani, Favre Accola, Flütsch (Spleia), Föhn, Gartmann-Albin, Gasser, Geisseler, Gugelmann, Hartmann-Conrad, Hofmann, Holzinger-Loretz, Horrer, Jochum, Kienz, Kunfermann, Märchy-Caduff, Mittner, Müller (Favugn), Natter, Niggli-Mathis (Grüsch), Noi-Togni, Papa, Perl, Preisig, Rutishauser, Schneider, Tanner, Thomann-Frank, von Ballmoos, Widmer (Favugn), Wilhelm, Gaupp, Spadarotto, Stieger\nDapi var 15 onns datti lavur sociala da scola (LSS) en il chantun Grischun. Las instituziuns responsablas per la scola han decidì fin ussa independentamain, sch'ellas vulan introducir LSS u betg. Quest svilup, q.v.d. l'extensiun adattada e la decisiun da las instituziuns responsablas per la scola pertutgadas, correspunda en general a la situaziun da l'entira Svizra. LSS n'è betg derasada sin l'entir chantun, vegn però applitgada là, nua ch'i fa da basegn resp. nua ch'i para urgent da porscher in sustegn per problems socials en il context da scola. Qua presta LSS in agid prezius. Organisatoricamain è LSS per regla attribuida a l'instituziun responsabla per la scola ubain a la vischnanca politica (p.ex. al Servetsch social).\nTar la dumonda 1: LSS è s'etablida en bleras instituziuns responsablas per la scola dal chantun, particularmain là, nua ch'i èn avant maun problems socials. Actualmain datti LSS en var 20 pertschient da las instituziuns responsablas per la scola dal Grischun. En ulteriuras instituziuns responsablas per la scola prevesan u spetgan ins d'introducir concretamain LSS. Per part vegn LSS ultra da quai cumprada per singuls projects u per singulas incumbensas, senza vegnir installada fixamain.\nEn differentas scolas survegnan scolaras e scolars (SeS) in sustegn cumpetent da la purschida da LSS, che als gida a dumagnar problems socials. Per exempel poi sa tractar da projects da classa en connex cun las medias socialas u da cussegliaziuns individualas en connex cun dumondas da dependenza. Cur ch'ina purschida vegn introducida, vegn ella mintgamai adattada a las relaziuns regiunalas. Ord vista da la Regenza è quai sa cumprovà ed ha chaschunà ina buna acceptanza resp. francaziun da LSS en questas instituziuns responsablas per la scola.\nTar la dumonda 2: Ord vista da la Regenza n'èsi betg cunvegnent d'integrar LSS en il chantun resp. en l'Uffizi per la scola populara ed il sport. La regulaziun vertenta è sa cumprovada, sco explitgà sut la dumonda 1. LSS è ina purschida per SeS dal sectur simpel. Tenor la Lescha davart las scolas popularas dal chantun Grischun (Lescha da scola; DG 421.000) èsi chaussa da las instituziuns responsablas per la scola da concepir il sectur simpel.\nTar la dumonda 3: AvenirSocial (Federaziun professiunala da lavur sociala en Svizra) e la Federaziun da lavur sociala da scola han relaschà directivas da qualitad per LSS. Ils purschiders da servetschs pon consultar questas directivas da qualitad. La controlla da la prestaziun è chaussa da las autoritads d'engaschament resp. da las instituziuns responsablas per la scola.\nTar la dumonda 4: Il rom legal vertent en la Lescha da scola (art. 40) cun sia formulaziun facultativa è sa cumprovà ord vista da la Regenza. Quest rom permetta a las instituziuns responsablas per la scola da decider sezzas, sch'ellas vulan introducir ina LSS adattada a las relaziuns regiunalas. L'extensiun da la basa legala n'è pia betg necessaria ord vista da la Regenza.\n16 d'avrigl 2020