«Нянь» кӧрт туйӧдз вайӧдас – Северная панорама\n«Нянь» кӧрт туйӧдз вайӧдас\nЛаруков Модест Васильевич – куим тыш пыр мунысь морт\nМе мэда висьтооны аслам айӧ помлась. Рэдитчис Модест Ларуков Коми АССРса Одыб сиктын 1919 воын декаб 31 лунӧ. Быдмис ыджыд семьяын. Армияӧ босьтiсныс сые 1938 воын. Водзджык служитiс Кавказын кавалерияын, бэрвы участвуйтiс тышын Финляндиякӧд. Ставнас прӧйдитiс Айму доръян Ыджыд тышсӧ, мездiс Вена да Будапешт. Неуна кольлiс Берлинӧдз, но ранитчӧм серти 1945 воын апрель вылын сюри Австрияса госпитальӧ. Сы бӧрын сюрис Япониякӧд граница вылӧ.\nКузь кӧкъямыс ар менам айӧ дорйис Аймунумӧс. Тыш вылын сыа вӧлi и снайперӧн, и разведчикӧн, и кавалеристӧн. Тыш бӧрын вӧлi наградитӧма медальясӧн «За взятие Вены», «За взятие Будапешта», «За боевые заслуги», «За отвагу», «За победу над Германией в ВОВ 1941-1945 гг.», «За победу над Японией».\nМе, Анна Модестовна Балина, медыджыд айӧлӧн нылыс, зэй радейта сы\nпомлась висьтоолоны. Мэда зэй дельнӧй вӧлӧмторйӧн тiянкӧд юксьыны. Кор вощис Финляндиякӧд тыш, советскӧй разведчикъяс ветлалiсныс корсьны вӧрӧглысь туйяссӧ. Нинӧм из артмы, то вошалiсныс, то ные ылӧдлiсныс снайперъяс.\nВоис ӧчередь мунны корсьысьны айӧлӧн группалы. Вит том морт, ставыс торъя национальносьта. Айӧ – коми, Семён – коми- пермяк, Ильдус – тотарин, Роман – украинеч, Василий – белорус. Орданыс босьтӧмась медколана лес, документъясныссӧ сетӧмась воин часьтас. Пуксемась вӧӧяс вылӧ да мунӧмась заданньӧ вылӧ. Войнас мунiныс ягса трӧпаяс кузя, зэй лӧня писькӧдчисныс водзӧ, мед ные из казёныс пуяс выыса снайперъяс. Луннас шойччисныс, а войнас бара петiсныс туйӧ.\nКык лун корсьысныс кӧрт туй станция, кытӧн вӧлiныс враглӧн боеприпасъясыс. Вӧӧяс мыдзисныс, солдатъяс кӧтасисныс, тшыгъялiсныс, а станцияссӧ из аддзыныс. Коймӧд сутки вылас разведчикъясыс тшукисныс вӧрас хутор вылӧ.\nАйӧ Семёнкӧд решитiсныс тӧдмооны код сэтӧн олӧ. Вӧлi нин пемыд, но ӧтик керкаын ӧзйис би. Айӧ видзӧдлiс ӧшиняс. Керкаас пукалiсныс тарик да том бабарӧд. Солдатъяс татшкысисныс ӧшиняс. Кӧзяиныс петiс и кинас корис пырны керкаас. Тайӧ вӧлi финн семья. Керкаас вӧлi шоныд, дукалiс няньӧн. Челядь узисныс пач вылын.\nАйӧ юасис рочӧн, тӧдӧ-ӧ тарикыс, кытӧн туйыс станция вылас. Но козяиныс из гӧгӧрво роч кыысӧ. Сыа вӧлi зэй поозьӧма, думайтӧма, мый солдатъяс мӧдӧныс ные вийны. Сэк Модест Семёнкӧд корӧмась кӧть вердны ные. Ас костаныс айӧ Семёнкӧд сёрнитӧмась комиӧн, а финн кор кылӧма “нянь” кыы – люмъётӧма. Сыа петкӧдлӧма нянь вылас и солдатъяс юрнаныс петкӧдлӧмась, мый сыа бура гӧгӧрвоис, мый нылы колӧ.\nТарикыс пальӧдӧма нуксӧ и суседысла ыстӧма. Суседыс неуна гӧгӧрвоӧма комиӧн, ачис вӧлӧма вепсӧн. Менам айӧ шуис сылы, мый ныа корсьӧныс. Разведчикъяссӧ вердӧмась, сетӧмась кос носкияс, вачегъяс. Вӧӧяссӧ тшӧтш юталӧмась, вердӧмась зӧрйӧн да турунӧн. А асыынас вепс-суседыс петкӧдлӧма туйсӧ станцияӧдзыс, и висьтоолӧма, кутшӧм оруддьӧ сэтӧн выйым, мыттӧм солдат и кытчӧ мунӧныс поездъясыс.\nШуӧмсӧ солдатъяс абу гижалӧмась, ставсӧ кутӧмась юрын, а айӧ тэчӧма зепъясас изъяс, ууяс, кольяс – тайӧ вӧлi мед абу воштысьны. Изъяс – оруддьӧ лыдыс, ууясыс – солдат лыдыс, а кольясыс – вагонъяс. Часьтяс бӧр мунiгас, кӧзяйкаыс матыстчӧма айӧ дорӧ, висьталӧма мыйкӧ ас кыынас и сетӧма табак кӧшель. Менам айӧ из папкы, но водзасьӧмсӧ босьтiс. Табак кӧшельсӧ ваис керкаӧ вӧйна бӧрас паметь вылӧ.\nАйӧ частӧ казьтылiс, кудз чужан кылыс сылы сьӧкыд кадӧ ортсалӧс. И пыр шулiс, мый быдлаын выйым бур сьӧлӧма йӧз, код оз мӧдтышкасьны ёрт ёрткӧд.\nСтав разведчикыслы бэрвыджык колана юӧр вайӧмысь сетӧмась наградаяс. Тайӧ историясӧ кучас тӧдны миян семьялӧн быд поколенньӧ, вед миян канмулысь геройяссӧ колӧ пӧмнитны и пуктыны вылӧ, и никор абу вунӧдны нылысь ыджыд подвигсӧ.\nМе вылӧ пукта, мый менам айӧ вӧлi сэтшӧм бур сьӧлӧма, збой да сюсь!\nГижис Анна Балина.\nВуджӧдiс Ирина Терентьева.