Page:Konkani Vishwakosh - Volume4Released.pdf/720 - Wikisource\nPage:Konkani Vishwakosh - Volume4Released.pdf/720\nप्रसिद्द आसा.तातूंतल्या निमण्या भागाक बृहदारण्यकोपनिषद अशें नांव आसा. बारा हजार ऋचा, आठ हजार यजुस् आनी चार हजार सामे हांचो संग्रह प्रजापतीन केला अशें ह्या ब्राम्हणांत सांगला. पूण आयज उपलब्ध आशिल्ल्या तिनूय वेदांत इतले मत्रं मेळनात.\nह्या ब्राम्हणांत महाभारतांतल्या जायत्या कथांचें सार आयिल्लें आसा. सीता आनी राम हांचींय नांवां ह्या ब्राम्हणांत सांपडटात. कद्रू आनी सुपर्णा हांचें झूज, पुरूरवा आनी उर्वशीची कथा, अश्र्विनीकुमारान च्यवन ऋशीक जुवानपण दिलें ती कथा, मनू आनी नुस्तें ही कथा सारकिल्ल्यो कथा हातूंत संक्षेपान दिल्ल्यो आसात. मिथिलेच्या विदेह राजाच्या दरबारांत जायते खेप जे वादविवाद जाताले तांचें विस्तारीत वर्णन हातूंत आयला. हातूंत वेगवेगळ्या यज्ञयागांचें वर्णन दिल्लें आसा हें ह्या ब्राम्हणाचें खाशेलेपण.\nशनी: सूर्यमाळेंतलो सातवो गिरो. तो गुरू परस ल्हान आनी हेर गिऱ्यां परस व्हड आसा. ताचो आकार धर्तरेपरस ७०६ पटीन व्हड आसून तो सूर्या सावन ८८ कोटी ६० लाख मैल पयस आसा. ताका सूर्याभोंवतणी एक प्रदक्षिणा पुराय करपाक १० वरां १४ मिनटां लागतात. शनीचें वस्तुमान धर्तरेच्या ९५ पट आसा.\nउकत्या दोळ्यांनी पळयलो जाल्यार फिकट हळदुवो दिसता. दुर्बिणींतल्यान पळयलो जाल्यार ताचे भोंवतणी तीन वलयां (कडीं)आनी धा उपगिरे दिसतात. हे उपगिरे शनीसावन बरेच पयस आशिल्ल्यान खूब बारीक दिसतात. शनीचो आकार वाटकुळो नासून, चपटो आसा. इतलो चपटो आकार हेर खंयच्याच गिऱ्याचो ना. शनीवयले सगळे पदार्थ उदका परसूय पातळ आसूंक जाय, असो तर्क आसा. शनीच्या भोंवतणी खूब दाट आनी कुपांनी भरिल्लें वातावरण आसा. तो सूर्या सावन खूबच पयस आशिल्ल्यान ताचे वयलें उश्णतामान गुरूपरस कमीच आसा. शनीचेर मिथेन वायुच्यो रेगो चड प्रभावी आनी अमोनियाच्यो रेगो कमी प्रभावी दिसतात. शनीचें पृश्ठभागाचें तापमान सुमार १५५° सेंग्रॅ.आसा. शनीक नीजीचें अशें तेज आसुंये अशें दिसता. ताचे वयलें वातावरण सामकें थंड आसा.\nशनी हो सूर्याची ल्हान प्रतिमा म्हणून ताका सूर्यपूत म्हळां जांवये. शनीभोंवतणी १६० लाख मैलांच्या प्रदेशांत ताचे णव उपगिरे, ताचे भोंवतणीं भोंवत आसतात. तातुंतलो सगळ्यांत धाकटो ३०० मैल व्यासाचो आसा. शनी भोंवतणच्या वलयांक लागून तो खूब सोबीत दिसता. ह्या वलयांमदलीं भायलीं दोन वलयां चकचकीत आसात आनी भितल्लें वलय तेजहीन आसा. ह्या सगळ्यांत भायल्या वलयाचो व्यास १७२ हजार मैल आनी सगळ्यांत भितरल्या वलयाचो व्यास १५० हजार मैल आसा. भायल्या वलयाची कड शनीच्या मध्य बिंदू सावन ८६ हजार मैल आसा. हीं वलयां शनीच्या विषुववृत्ता भोंवतणीं पातळिल्लीं आसून तीं सामान्यतायेन पारदर्शक आसता. धुल्लाच्या कणा इतल्या सामक्या ल्हान अशा कोटी कोटी उपगिऱ्यांच्या योगान तीं जाल्यात.\nजातकशास्त्रांत शनीचें वर्णन अशें-हो सूर्याक सावळे सावन जाल्लो पूत. हाचो जल्म पौष शु. अश्टमी ह्या दिसा रेवती नक्षत्रार, सूर्य अस्ताक वचपाच्या वेळार जाला. यम आनी यमुना हीं ताचीं भावंडां .सूर्यान सावळेक उपेक्षेन बागयलें, तें सहन न जावन शनीन सूर्याचो झुजांत पराभव केलो. सतीच्या विरहान शंकराच्या दोळ्यांतल्यान व्हांवपी दुकां ताचेर पडिल्ल्यान तो काळो जालो, अशी कथा कालिका पुराणांत आसा. जाल्यार हाणें शिव आनी त्रिपुर हांच्या\nRetrieved from "https://wikisource.org/w/index.php?title=Page:Konkani_Vishwakosh_-_Volume_4_Released.pdf/720&oldid=593703"