سائين الهه ورايو بهڻ هنن خانا بدوشن لاءِ چوي ٿو: ته جڏهن هي ڌرتي تمام گهڻو صحت مند ۽ تواني هئي ۽ ان سان گڏ آبهوا به تمام گهڻي صحت مند، متوازن ۽ انسان دوست هئي فطرت پنهنجي عروج تي هئي. تمام گهڻا جهنگ، وڻ ٽڻ، ٻوٽا جهنگلي جيوت ۽ گهٽ انساني آبادي هئي. تڏهن ته هنن معصوم رولاڪن کي ڌرتي پنهنجي لاتعداد نعمتن سان پئي پاليو. پر هاڻ جڏهن اها ڌرتي، آبهوا ۽ قدرت خود سڪرات واري حالت ۾ آهن ته رولاڪ ڪٿان پلبا. تنهن زماني جا خانه بدوش ڪڏهن ڄم ڪرائڻ يا علاج ڪرائڻ لاءِ ڊاڪٽرن يا اسپتالن جو رخ نه ڪندا هئا. ڇاڪاڻ جو سندن متوازن غذا جيڪا فطرت هنن کي مهيا ڪندي هئي. اها ايتري طاقتور ۽ صحت بخش هوندي هئي جو انسان جو قوت مدافعت جو نظام جهڙي تهڙي بيماري کي ويجهوئي اچڻ نه ڏيندو هو. هي ماڻهو جهنگلي جانورن گدڙ، ٻلو، نور، ڳوهه، گلوئي، هرڻ، ڦاڙهو سوئر وغيره جو شڪار ڪري کائيندا هئا ۽ تمام گهڻو توانا هئا. ان ڪري خانا بدوشن کي گهڻو ڪري اسپتالن، ڊاڪٽرن، اختيار ڌڻين وغيره جي درن تي اچڻو ڪو نه ٿي پيو. پر اڄ جڏهن تمام گهڻي انساني واڌ ويجهه، سائنسي ترقي سڄي دنيا کي سوڙهو ڪري ڇڏيو آهي ۽ ڌرتي ۽ آبهوا پنهنجو وجود وڃائيندي نظر پئي اچي. ٻيلا، جهنگ وڻ ٽڻ ٻوٽا وڍجي رهيا آهن، زمين کي ڀاڻ ۽ دوائن صفا بنجر ڪري ڇڏيو آهي. انسانن تي بيمارين جا حملا هر هنڌان پيا ٿين ته انهن خانا بدوشن به پنهنجا روايتي ماڳ، جهر جهنگ ڇڏي اچي سائنسي ترقي واري سماج ۾ پناه ورتي آهي. سوال ٿو پئدا ٿئي ته هنن کي ڪير ٿو خانه بدوشي تي مجبور ڪري. جيئن ته ننڍي کنڊ ۾ صدين کان وٺي زندگي گذاريندڙ انسان ڪيترائي مذهب رکن ٿا. خاص ڪري هندو مذهب جيڪو برصغير جو سڀ کان وڏو ۽ پراڻو مذهب آهي. ان ۾ جيڪا اونچ نيچ واري تربيت، رسم يا رويو آهي، ان ڪري جين مت، ٻڌ مت ۽ گرو نانڪ وارو خالصا فرقو وجود ۾ آيو پوءِ هي به هزارين سالن کان ان اونچ نيچ جي مت ڀيد جا شڪار سدائين Main Stream کان پري جهنگلن، بيابانن برپٽن۾ پنهنجو گذر سفر ڪندا رهيا آهن. هنن مظلومن کي نه مذهبن جيئڻ ڏنو نه فاتحن، بادشاهن ۽ سماج. هنن خانا بدوشن کي پاڻ سان گڏ سماجي ڪمن ۾ گڏ رکيو نه گڏ وٺي هليا نه سندن ڏک سور ڀائي ٿيا. الٽو کين حقارت ۽ نفرت آميز سمجهي کين پنهنجي دنيا کان پري رکيو. ايتري تائين ساڻن انسانيت سوز ظلم، قتل ۽ ناحق ڪندا رهيا آهن.