“ካብ ምንዝርና ህደሙ!”\n“እምበኣር፡ ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ኣካላትኩም፡ ማለት ምንዝርና፡ ርኽሰት፡ ፋሉል ፍትወተ ስጋ፡ ክፉእ ትምኒት፡ ስስዐ፡ እዚ ድማ ኣምልኾ ጣኦት ቅተሉ።”—ቈሎሴ 3:5።\n1, 2. በላዓም ንህዝቢ የሆዋ ንምጕዳእ ብኸመይ እዩ ውዲት ኣሊሙ፧\nሓደ ሰብ ዓሳ ኺሕዝ ምስ ደለየ፡ ናብ ሓንቲ ዚደልዮ ዓይነት ዓሳ ዚርከበላ ቦታ ኸደ። ነቲ ዓይነት ዓሳ እትስሕቦ መህረሪ ኣብቲ ዓንቃሪቦ ገይሩ ድማ፡ ነቲ መቝለብ ዓሳ ናብቲ ማይ ደርበዮ። ድሕርዚ፡ ብትዕግስቲ ኺጽበ ጀመረ። ሓደ ዚደልዮ ዓይነት ዓሳ መጺኡ ነቲ መህረሪ ምስ ኰለሶ፡ እቲ ዓንቃሪቦ ኣብ ኣፉ ተሸኽተ። እቲ ገፋፍ ዓሳ ድማ ነቲ እተታሕዘ ዓሳ ስሒቡ ኣውጽኦ።\n2 ሰባት እውን ብተመሳሳሊ መገዲ ኺትሓዙ ይኽእሉ እዮም። ንኣብነት፡ እስራኤላውያን ኣብ ጐላጕል ሞኣብ ሰፊሮምሉ ኣብ ዝነበሩ እዋን፡ ናብ ምድሪ ተስፋ ኺኣትዉ ቝሩብ እዩ ተሪፍዎም ነይሩ። ኣብቲ ግዜ እቲ፡ ንጉስ ሞኣብ ንሓደ በላዓም ዝስሙ ሰብኣይ፡ ንእስራኤላውያን እንተ ረጊምዎም፡ ብዙሕ ገንዘብ ከም ዚህቦ ቓል ኣተወሉ። በላዓም ከኣ ንእስራኤላውያን ኣብ ገዛእ ርእሶም መርገም ኬምጽኡሉ ዚኽእሉ መገዲ ረኸበ። ተጠንቂቑ መህረሪ ሓረየ። ኣዋልድ ሞኣብ ንእስራኤላውያን ሰብኡት ምእንቲ ኼስሕታኦም፡ ናብ ሰፈሮም ሰደደን።—ዘሁልቍ 22:1-7፣ 31:15, 16፣ ራእይ 2:14።\n3. እስራኤላውያን በቲ በላዓም እተጠቕመሉ መህረሪ ዝወደቑ ብኸመይ እዮም፧\n3 እሞኸ እቲ በላዓም እተጠቕመሉ መህረሪ ዓዪዩዶ፧ እወ። ኣሽሓት እስራኤላውያን ሰብኡት ምስ ‘ኣዋልድ ሞኣብ መንዚሮም እዮም።’ ብዘይካዚ እውን፡ ናይ ሓሶት ኣማልኽቲ ኼምልኹ ጀሚሮም እዮም፣ ሓደ ኻብቶም ኣማልኽቲ ድማ፡ እቲ ጽዩፍ ኣምላኽ ጾታዊ ርክብ ዝነበረ በዓል ጴዖር እዩ። ከም ሳዕቤኑ፡ ኣብ ዶብ እታ ምድሪ ተስፋ 24,000 እስራኤላውያን ሞይቶም እዮም።—ዘሁልቍ 25:1-9።\n4. ኣሽሓት እስራኤላውያን ዝመንዘሩ ስለምንታይ እዮም፧\n4 ብዙሓት እስራኤላውያን ብውዲት በላዓም ዝወደቑ ስለምንታይ እዮም፧ ብዛዕባ ተድላኦም ጥራይ እዮም ዚሓስቡ ነይሮም፣ ንዅሉ እቲ የሆዋ ዝገበረሎም እውን ኣይዘከርዎን። እስራኤላውያን ንኣምላኽ እሙናት ዚዀኑሉ ብዙሕ ምኽንያታት ነይርዎም እዩ። ካብ ባርነት ግብጺ ሓራ ኣውጺእዎም፡ ኣብ በረኻ መጊብዎም፡ ናብ ዶብ እታ ምድሪ ተስፋ እውን ብደሓን ኣብጺሕዎም እዩ። (እብራውያን 3:12) እዚ ዀይኑ ግና፡ ብምንዝርና ስሒቶም እዮም። ስለዚ፡ ሃዋርያ ጳውሎስ፡ “ከምቲ ገሊኣቶም ዝመንዘሩ እሞ . . . ዝወደቑ፡ ኣይንመንዝር” ኢሉ ጽሒፉ ኣሎ።—1 ቈረንቶስ 10:8።\n5, 6. ካብቲ ኣብ ጐላጕል ሞኣብ ዝዀነ ነገራት እንታይ ክንምሃር ንኽእል፧\n5 ሓዳስ ዓለም ኣዝያ ቐሪባ እያ ዘላ። ስለዚ፡ ንሕና ኸምቶም ኣብ ዶብ እታ ምድሪ ተስፋ ዝነበሩ እስራኤላውያን ኢና ኺብሃል ይከኣል እዩ። (1 ቈረንቶስ 10:11) እዛ እንነብረላ ዘለና ዓለም ካብ ሞኣባውያን ብዚገድድ ብጾታዊ ነገራት ዓበድበድ ትብል ኣላ። እዚ ኸኣ ንህዝቢ የሆዋ ብቐሊሉ ኺጸልዎም ይኽእል እዩ። ከም ሓቂ እኳ ደኣስ፡ ድያብሎስ ንመብዛሕትኦም ንምህራር ምንዝርና እዩ ዚጥቀም ዘሎ።—ዘሁልቍ 25:6, 14፣ 2 ቈረንቶስ 2:11፣ ይሁዳ 4።\n6 እምበኣር፡ ‘ንሓጺር ግዜ ብዝረኽቦ ተድላ ኽሕጐስ ድየ ዝመርጽ፡ ወይስ ኣብ ሓዳስ ዓለም ተሓጒሰ ንዘለኣለም ክነብር፧’ ኢልካ ንርእስኻ ሕተታ። እሞኸ፡ ነቲ የሆዋ፡ “ካብ ምንዝርና ህደሙ!” ኢሉ ዝሃበና ትእዛዝ ንምሕላውሲ ኽንጽዕርዶ ኣይግባእን፧—1 ቈረንቶስ 6:18።\nምንዝርና እንታይ እዩ፧\n7, 8. ምንዝርና እንታይ እዩ፧ ከቢድ ጕዳይ ዝዀነኸ ስለምንታይ እዩ፧\n7 ሎሚ ዘለዉ ብዙሓት ሰባት ነውራማት እዮም፣ ነቲ ኣምላኽ ብዛዕባ ጾታዊ ነገራት ዝሃበና ሕግታት ድማ ብግህዶ ይጥሕስዎ ኣለዉ። ኣብ መጽሓፍ ቅዱስ፡ ምንዝርና ኺብሃል ከሎ፡ ነቲ ብመሰረት ቅዱሳት ጽሑፋት ከም እተመርዓዉ ጌርካ ዘይረኣዩ ሰባት ዚገብርዎ ጾታዊ ንጥፈታት የመልክት። ሕደ ጾታ ዘለዎም ሰባት ንዚገብርዎ ጾታዊ ንጥፈታትን ኣብ መንጎ ሰባትን እንስሳታትን ንዚግበር ጾታዊ ርክብን እውን የጠቓልል እዩ። ጾታዊ ንጥፈታት ኪብሃል ከሎ ኸኣ፡ ንንቡር ጾታዊ ርክብ፡ ብኣፍን ብመሃንቱስን ንዚግበር ጾታዊ ርክብ፡ ወይ ንብልዕቲ ኻልእ ሰብ ብጾታዊ መገዲ ምትንካይ የመልክት።—ተወሳኺ ሓበሬታ 23 ርአ።\n8 ሓደ ሰብ ዚምንዝር እንተ ዀይኑ፡ ኣብ ጉባኤ ኪቕጽል ከም ዘይክእል፡ መጽሓፍ ቅዱስ ብንጹር ይገልጽ እዩ። (1 ቈረንቶስ 6:9፣ ራእይ 22:15) ኣብ ርእሲ እዚ፡ ዚምንዝር ሰብ ንርእሱ የዋርድ እዩ፣ ካልኦት እውን ኣይኣምንዎን እዮም። ምንዝርና ወትሩ ጸገማት እዩ ዜስዕብ። መብዛሕትኡ ግዜ፡ ንሕልና የቝስል እዩ፣ ብዙሕ ግዜ ኸኣ፡ ናብ ዘይተደልየ ጥንሲ፡ ጸገማት ሓዳር፡ ሕማም፡ ወይ ሞት ይመርሕ እዩ። (ገላትያ 6:7, 8 ኣንብብ።) ሓደ ሰብ፡ ምንዝርና ናብ ምንታይ ከም ዚመርሖ ሓንሳእ ደው ኢሉ እንተ ሓሲቡ፡ ምናልባት ኪምንዝር ኣይደልን እዩ። መብዛሕትኡ ግዜ ግና፡ ናብ ምንዝርና ዚመርሕ ቀዳማይ ስጕምቲ ኺስጕም ከሎ፡ ድሌቱ ኼርዊ ጥራይ እዩ ዚሓስብ። እቲ ቐዳማይ ስጕምቲ ኸኣ፡ መብዛሕትኡ ግዜ ስእለ ጽዩፍ እዩ።\nስእለ ጽዩፍ—ቀዳማይ ስጕምቲ\n9. ስእለ ጽዩፍ ሓደገኛ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧\n9 ስእለ ጽዩፍ ንጾታዊ ትምኒትና ኼለዓዕል ተባሂሉ እዩ ዚዳሎ። ሎሚ፡ ስእለ ጽዩፍ ፈቐዶኡ እዩ ዚርከብ፣ ኣብ መጽሔታት፡ ኣብ መጻሕፍቲ፡ ኣብ ሙዚቃ፡ ኣብ መደባት ተለቪዥን፡ ኣብ ኢንተርነት ኪርከብ ይከኣል እዩ። ብዙሓት ሰባት፡ ስእለ ጽዩፍ ዘይጐድእ ይመስሎም እዩ፣ ከም ሓቂ ግና ሓደገኛ እዩ። ንሰብ ብጾታዊ ነገራት ከም ዚውለፍ ኪገብሮን ዘይባህርያዊ ትምኒት ኬሕድረሉን ይኽእል እዩ። ሓደ ሰብ ስእለ ጽዩፍ ኪርኢ እንተ ጀሚሩ፡ እዚ ነገር እዚ ናብ ወልፊ ግብረ ሕቡእ፡ ናብ ጸገማት ሓዳር፡ ካብኡ ሓሊፉ እውን ናብ ፍትሕ ኪመርሖ ይኽእል እዩ።—ሮሜ 1:24-27፣ ኤፌሶን 4:19፣ ተወሳኺ ሓበሬታ 24 ርአ።\nኢንተርነት ክንጥቀም ከለና፡ ጥንቁቓት ክንከውን ኣሎና\n10. እቲ ኣብ ያእቆብ 1:14, 15 ዚርከብ ስርዓት፡ ካብ ምንዝርና ኽንርሕቕ ብኸመይ ኪሕግዘና ይኽእል፧\n10 ምንዝርና ኺስሕበና ኸም ዚኽእል ክንርዳእ ኣሎና። ኣብ ያእቆብ 1:14, 15፡ “ነፍሲ ወከፍ ግና ብገዛእ ትምኒቱ ተሳሒቡን ተሓቢሉን እዩ ዚፍተን። ሽዑ፡ ትምኒት ምስ ጠነሰት፡ ንሓጢኣት ትወልዶ፣ ሓጢኣት ምስ ተፈጸመ ድማ፡ ንሞት ይወልዶ” ዚብል መጠንቀቕታ ተዋሂቡ ኣሎ። ስለዚ፡ ግጉይ ሓሳባት ናብ ኣእምሮኻ እንተ ኣትዩ፡ ብኡብኡ ኣውጽኣዮ። ብሃንደበት ጾታዊ ስምዒት ዜለዓዕል ምስሊ እንተ ርኢኻ፡ ገጽካ ኻብኡ ምለስ! ንኮምፕዩተርካ ኣጥፍኣያ፡ ወይ ነቲ መደበር ተለቪዥን ቀይሮ። ግጉይ ትምኒት ኣብ ህይወትካ ኺኣቱ ኣይትፍቀድ። እንተ ዘይኰይኑ፡ እቲ ግጉይ ትምኒትካ ምስ ሓየለ፡ ምቍጽጻሩ ኼጸግመካ እዩ።—ማቴዎስ 5:29, 30 ኣንብብ።\n11. ግጉይ ሓሳባት ኪመጸና ኸሎ፡ የሆዋ ኸመይ ገይሩ ኺሕግዘና ይኽእል፧\n11 የሆዋ፡ ካብቲ ንሕና ንርእስና እንፈልጣ ንላዕሊ ኣጸቢቑ ይፈልጠና እዩ። ስለዚ፡ ክሳዕ ክንደይ ዘይፍጹማት ምዃንና ይፈልጠና እዩ። ግናኸ፡ ግጉይ ትምኒታት ከነሰንፍ ከም እንኽእል እውን ይፈልጥ እዩ። ስለዚ፡ የሆዋ፡ “ነቲ ኣብ ምድሪ ዘሎ ኣካላትኩም፡ ማለት ምንዝርና፡ ርኽሰት፡ ፋሉል ፍትወተ ስጋ፡ ክፉእ ትምኒት፡ ስስዐ፡ እዚ ድማ ኣምልኾ ጣኦት ቅተሉ” ኢሉ ኣዚዙና ኣሎ። (ቈሎሴ 3:5) እዚ ቐሊል እኳ እንተ ዘይኰነ፡ የሆዋ ይዕገሰናን ይሕግዘናን እዩ። (መዝሙር 68:19) ሓደ መንእሰይ፡ ስእለ ጽዩፍ ናይ ምርኣይን ግብረ ሕቡእ ናይ ምግባርን ልማድ ነበሮ። ኣብ ቤት ትምህርቲ ዝነበሩ ኣዕሩኹ እዚ ንቡር ክፋል ብጽሕና ኸም ዝዀነ ገይሮም ይርእይዎ ነበሩ፣ ንሱ ግና፡ “እዚ ንሕልናይ ጐድኦ፡ ናብ ርኹስ ህይወት ድማ መርሓኒ” በለ። ትምኒቱ ኺቈጻጸር ከም ዜድልዮ ኸኣ ኣስተውዓለ፣ ብሓገዝ የሆዋ ድማ ካብዚ ልማዳት እዚ ሓራ ኺወጽእ ከኣለ። ርኹስ ሓሳባት እንተ ኣልዩካ፡ ሓሳባትካ ንጹህ ምእንቲ ኪኸውን፡ የሆዋ “ኻብ ንቡር ዝሓለፈ ሓይሊ” ኺህበካ ለምኖ።—2 ቈረንቶስ 4:7፣ 1 ቈረንቶስ 9:27።\n12. ‘ንልብና ኽንሕልዎ’ ዘሎና ስለምንታይ ኢና፧\n12 ሰሎሞን፡ “ምንጭታት ህይወት ካብኡ እዩ እሞ፡ ልዕሊ ዅሉ ንልብኻ ሓልዎ” ኢሉ ጽሒፉ እዩ። (ምሳሌ 4:23) “ልቢ” ኺብሃል ከሎ፡ እቲ የሆዋ ዚርእዮ ውሽጣዊ እንታይነትና ማለት እዩ። እንርእዮ ነገራት፡ ሓያል ጽልዋ ኼሕድረልና ይኽእል እዩ። ስለዚ ድማ እዩ እቲ እሙን ዝነበረ እዮብ፡ “ምስ ኣዒንተይ ኪዳን ተኣታትየ እየ። ከመይ ኢለ እሞ ንድንግል ዘይግቡእ ቈላሕታ ኽገብረላ፧” ዝበለ። (እዮብ 31:1) ከም እዮብ ንሕና እውን ንእንርእዮን ንእንሓስቦን ነገራት ክንቈጻጸሮ ኣሎና። ከምቲ ሓደ ዘማሪ ዝበሎ ድማ፡ “ንኣዒንተይ ካብ ምርኣይ ከንቱነት ምለሰን” ኢልና ኽንጽሊ ይግብኣና እዩ።—መዝሙር 119:37።\nዲና ዝገበረቶ ናይ ዕሽነት ምርጫ\n13. ዲና እንታይ ዓይነት መሓዙት እያ መሪጻ፧\n13 ኣዕሩኽና እንተ ንጽቡቕ እንተ ንሕማቕ፡ ብዙሕ ይጸልዉና እዮም። ስርዓታት ኣምላኽ ዚስዕቡ ኣዕሩኽ እንተ መሪጽካ፡ ስርዓታት ኣምላኽ ክትስዕብ ኪሕግዙኻ እዮም። (ምሳሌ 13:20፣ 1 ቈረንቶስ 15:33 ኣንብብ።) ካብቲ ንዲና ዘጋጠማ ነገር፡ ናይ ኣዕሩኽ ምርጫና ኽሳዕ ክንደይ ኣገዳሲ ኸም ዝዀነ ኽንርኢ ንኽእል ኢና። ዲና ሓንቲ ኻብ ኣዋልድ ያእቆብ እያ ነይራ፣ ስለዚ ኸኣ፡ ንየሆዋ ኣብ ዜምልኹ ስድራ እያ ዓብያ። ዲና ብዕልግቲ ኣይነበረትን፣ ንየሆዋ ምስ ዘየምልኻ ኣዋልድ ከነኣን ግና ተመሓዝያ ነይራ እያ። ከነኣናውያን ከኣ ብዛዕባ ጾታዊ ርክብ ካብ ህዝቢ ኣምላኽ እተፈልየ ኣረኣእያ እዩ ነይርዎም፣ ብዕሉጋት እዮም ነይሮም። (ዘሌዋውያን 18:6-25) ዲና ምስ መሓዙታ ኸላ፡ ምስ ሓደ ሴኬም ዝስሙ ከነኣናዊ ሰብኣይ ተፋለጠት፣ ንሱ ኸኣ ብእኣ ተማረኸ። ሴኬም ‘ኣብ ቤት ኣቦኡ ኻብ ዘለዉ ዅሎም ከም ዚኸብር’ ጌርካ እዩ ዚርአ ነይሩ። ንየሆዋ ግና ኣየፍቅሮን እዩ ነይሩ።—ዘፍጥረት 34:18, 19።\n14. ዲና እንታይ እዩ ኣጋጢምዋ፧\n14 ድሕርዚ፡ ሴኬም ብኣረኣእያኡ ንቡርን ቅቡልን ዚመስሎ ነገር ገበረ። ብዲና ስለ እተማረኸ፡ “ወሲድዋ ምስኣ ደቀሰ፡ ዓመጻ ድማ።” (ዘፍጥረት 34:1-4 ኣንብብ።) ብሰሪ እዚ ተግባር እዚ ዝሰዓበ ነገራት ድማ፡ ንዲናን ንብዘሎ ስድራ ቤታን ጓሂ ኣምጽኣሎም።—ዘፍጥረት 34:7, 25-31፣ ገላትያ 6:7, 8።\n15, 16. ከመይ ጌርና ኢና ጥበበኛታት ክንከውን እንኽእል፧\n15 ስነ ምግባራዊ ስርዓታት የሆዋ ንጽቡቕና ኸም ዝዀነ ንምፍላጥ፡ በቲ ዲና ዝገበረቶ ጌጋ ኽንሓልፍ የብልናን። “ምስ ጥበበኛታት ዚመላለስ ጥበበኛ ይኸውን፣ ምስ ዓያሹ ዚሓብር ግና ክፉእ ይረክብ።” (ምሳሌ 13:20) እምበኣር፡ “መገዲ ዅሉ ሰናይ ዘበለ ኽትርዳእ” ሸቶ ግበር፣ ካብ ስቓይን መከራን ድማ ክትስተር ኢኻ።—ምሳሌ 2:6-9፣ መዝሙር 1:1-3።\n16 ቃል ኣምላኽ ብምጽናዕን ቅድሚ ምውሳንና ናብ ኣምላኽ ብምጽላይን ነቲ እሙንን ኣስተውዓልን ባርያ ዚህበና ሰናይ ምዕዶ ብምስዓብን ጥበበኛታት ክንከውን ንኽእል ኢና። (ማቴዎስ 24:45፣ ያእቆብ 1:5) መሸም፡ ኵላትና ድኹማትን ዘይፍጹማትን ምዃንና ትፈልጥ ኢኻ። (ኤርምያስ 17:9) ኰይኑ ግና፡ ሓደ ሰብ ኣብ ምንዝርና ንምውዳቕ ኣብ ሓደጋ ኸም ዘለኻ እንተ ዚነግረካ እንታይ ኢኻ እትገብር፧ ቅር ድዩ ዚብለካ፡ ወይስ ነቲ ሓገዙ ብትሕትና ትቕበሎ ኢኻ፧—2 ነገስት 22:18, 19።\n17. ካብ ክርስትያን ብጻይና ዚመጽእ ምኽሪ ብኸመይ ኪሕግዘና ኸም ዚኽእል ዜርኢ ኣብነት ሃብ።\n17 ንኣብነት፡ ነዚ ዚስዕብ ኵነታት እሞ ኣብ ኣእምሮኻ ስኣሎ። ሓደ ሰብኣይ ንሓንቲ ሓብቲ ኣብ ስራሓ ፍሉይ ቈላሕታ ይገብረላ፣ ተራኺቦም ግዜ ኼሕልፉ ድማ ይሓትታ። ንሱ ንየሆዋ ኣየገልግሎን እዩ፣ ግናኸ፡ ኣዝዩ ጥዑይን ለዋህን እዩ ዚመስል። ካልእ ሓብቲ ኸኣ ነዚ ርእያ ኸተጠንቅቓ ትፍትን። እታ ቐዳመይቲ ሓብቲ እንታይ እያ ኽትገብር ዚግባእ፧ ንርእሳ ኽትጣበቕ ድዩ ዚግባእ፡ ወይስ እቲ መጠንቀቕታ ንጥቕማ ምዃኑ ኸተስተውዕል፧ ንየሆዋ ተፍቅሮ፡ ቅኑዕ ዘበለ እውን ክትገብር ትደሊ ትኸውን። እቲ ሰብኣይ ንዘቕረበላ ሕቶ እንተ ተቐቢላ ግና፡ ‘ካብ ምንዝርና ትሃድም ድያ ዘላ፡’ ወይስ ‘ብልባ እያ እትእመን ዘላ’፧—ምሳሌ 22:3፣ 28:26፣ ማቴዎስ 6:13፣ 26:41።\nካብ ኣብነት ዮሴፍ ተምሃር\n18, 19. ዮሴፍ ካብ ምንዝርና ብኸመይ ከም ዝሃደመ ግለጽ።\n18 ዮሴፍ ብንእስነቱ ኣብ ግብጺ ባርያ እዩ ነይሩ። ሰበይቲ ጐይታኡ ኸኣ ምስኣ ኺድቅስ መዓልቲ መዓልቲ ትሓትቶ ነበረት። ንሱ ግና እዚ ጌጋ ምዃኑ ይፈልጥ ነይሩ እዩ። ንየሆዋ የፍቅሮ፡ ባህ ዜብሎ ኺገብር እውን ይደሊ ነይሩ እዩ። ስለዚ፡ እታ ሰበይቲ ኽትሓብሎ ደጋጊማ እኳ እንተ ፈተነት፡ ንሱ ግና ኣበያ። ባርያ ስለ ዝነበረ ግና፡ ንጐይታኡ ሓዲጉ ኪኸይድ ኣይክእልን እዩ ነይሩ። ስለዚ፡ ሓደ መዓልቲ ሰበይቲ ጐይታኡ ምስኣ ኺድቅስ ከተገድዶ ምስ ፈተነት፡ ንሱ “ናብ ግዳም ሃደመ።”—ዘፍጥረት 39:7-12 ኣንብብ።\n19 ዮሴፍ ኣብ ኣእምሮኡ ርኹስ ሓሳባት ኪኣቱ እንተ ዚፈቅድ ወይ ብዛዕባ እታ ሰበይቲ ኺሓልም እንተ ዚውዕል ነይሩ፡ መወዳእታኡ ኻልእ ምዀነ። ኰይኑ ግና፡ ነቲ ምስ የሆዋ ዝነበሮ ርክብ፡ ካብ ዝዀነ ነገር ንላዕሊ ኣብሊጹ እዩ ዚርእዮ ነይሩ። ስለዚ፡ ነታ ሰበይቲ፡ “ሰበይቱ ስለ ዝዀንኪ . . .፡ [ጐይታይ] ብዘይካኽስ ገለ እኳ ኣይከልኣንን። ከመይ ገይረ ደኣ እዚ ዓብዪ ኽፍኣትን ኣብ ቅድሚ ኣምላኽ ከኣ ሓጢኣትን ክገብር እኽእል፧” በላ።—ዘፍጥረት 39:8, 9።\n20. የሆዋ ብዮሴፍ ባህ ከም ዝበሎ ኸመይ ጌርና ንፈልጥ፧\n20 ዮሴፍ ካብ ቤተ ሰቡን ካብ ቤቱን ርሒቑ እኳ እንተ ነበረ፡ ወትሩ ግና ንኣምላኽ እሙን እዩ ነይሩ፣ የሆዋ ድማ ባሪኽዎ እዩ። (ዘፍጥረት 41:39-49) የሆዋ ብተኣማንነት ዮሴፍ ደስ ኢልዎ እዩ። (ምሳሌ 27:11) ንብዕሉግ ተግባር ምእባይ ቀሊል ከይከውን ይኽእል እዩ። ግናኸ፡ ነተን፡ “ኣቱም ንየሆዋ እተፍቅርዎ፡ ክፍኣት ጽልኡ። ንሱ ህይወት እሙናቱ ይሕሉ፣ ካብ ኢድ እኩያት የናግፎም” ዚብላ ቃላት ኣይትረስዓየን።—መዝሙር 97:10።\n21. ሓደ መንእሰይ ሓው ንዮሴፍ ዝመሰሎ ብኸመይ እዩ፧\n21 ህዝቢ የሆዋ ኣብ መዓልታዊ ህይወቶም ነቲ፡ “ክፉእ ጽልኡ፡ ጽቡቕ ከኣ ኣፍቅሩ” ዚብል ቃላት ብትብዓት ከም ዚዓይዩሉ የርእዩ ኣለዉ። (ኣሞጽ 5:15) ዕድመኻ ብዘየገድስ፡ ንየሆዋ እሙን ክትከውን ትኽእል ኢኻ። ንኣብነት፡ ሓደ መንእሰይ እምነቱ ኣብ ቤት ትምህርቲ ተፈቲና እያ። ሓንቲ ጓል፡ ኣብ ናይ ሕሳብ ፈተና እንተ ሓጊዝዋ፡ ምስኡ ጾታዊ ርክብ ከም እትገብር ነገረቶ። እሞኸ እቲ ሓው እንታይ ገይሩ፧ ከምቲ ዮሴፍ ዝገበሮ እዩ ገይሩ። ብዛዕባ እቲ ዝገበሮ ኺገልጽ ከሎ፡ “ብኡብኡ እየ ንሕቶኣ ነጺገዮ። ንጽህናይ ብምሕላወይ፡ ክብረተይ ሓልየ እየ” ይብል። ብምንዝርና ዚርከብ ‘ግዜያዊ ባህታ፡’ ስቓይን ጓሂ ልብን እዩ ዜስዕብ። (እብራውያን 11:25) ንየሆዋ እዙዝ ምዃን ግና፡ ወትሩ ነባሪ ሓጐስ እዩ ዜምጽእ።—ምሳሌ 10:22።\nንየሆዋ ኺሕግዘካ ፍቐደሉ\n22, 23. ከቢድ ሓጢኣት እኳ እንተ ገበርና፡ የሆዋ ኸመይ ገይሩ እዩ ዚሕግዘና፧\n22 ሰይጣን ብምንዝርና ገይሩ ኺሕዘና ይጽዕር እዩ፣ ካብዚ ምምላጥ ድማ ከቢድ ኪኸውን ይኽእል እዩ። ሓሓሊፉ ንዅላትና ግጉይ ሓሳባት ይመጸና እዩ። (ሮሜ 7:21-25) የሆዋ ነዚ ይርድኦ፡ “ሓመድ ምዃንና ኸኣ ይዝክር እዩ።” (መዝሙር 103:14) እሞ ደኣ ሓደ ክርስትያን እንተ መንዚሩ፡ በዚ ኸምዚ ኸኣ ከቢድ ሓጢኣት እንተ ገይሩ እንታይ እዩ ዚግበር፧ ኣኺልዎ ተስፋ ዘይብሉ ድዩ፧ ኣይፋልን። እቲ ሰብ ብሓቂ እንተ ተነሲሑ፡ የሆዋ ይሕግዞ እዩ። ኣምላኽ “ንይቕረታ ድልዊ” እዩ።—መዝሙር 86:5፣ ያእቆብ 5:16፣ ምሳሌ 28:13 ኣንብብ።\n23 ብተወሳኺ እውን፡ የሆዋ፡ “ውህበት ሰባት፡” ማለት ዚሓልዩልና ፈቃራት ሽማግለታት ሂቡና እዩ። (ኤፌሶን 4:8, 12፣ ያእቆብ 5:14, 15) ነዞም ሽማግለታት ከኣ፡ ነቲ ምስኡ ዘሎና ርክብ ንምዕራይ ኪሕግዙና ኢሉ እዩ ሂቡና።—ምሳሌ 15:32።\n24, 25. “ልቢ” ምግባርና፡ ካብ ምንዝርና ኽንርሕቕ ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧\n24 ጽቡቕ ውሳነታት ንምግባር፡ ሕግታት የሆዋ ብኸመይ ከም ዚጠቕመና ኺርድኣና ኣለዎ። ከምቲ ኣብ ምሳሌ 7:6-23 ተገሊጹ ዘሎ ጐበዝ ክንከውን ኣይንደልን ኢና። ንሱ “ልቢ” ዘይብሉ ስለ ዝነበረ፡ በቲ ኼህርሮ ዝቐረበሉ ምንዝርና ተታሒዙ እዩ። “ልቢ” ዘለዎ ሰብ ኪብሃል ከሎ፡ ፈላጥ ማለት ጥራይ ኣይኰነን። ልቢ እንተ ኣልዩና፡ ኣተሓሳስባ ኣምላኽ ተረዲእና ኣብ ህይወትና ኽንትግብሮ ንጽዕር ኢና። ነዚ ዚስዕብ ጥበብ ዝሓዘ ቓላት ኣይትረስዕ፦ “ልቢ ዜጥሪ፡ ንርእሱ የፍቅራ። ምስትውዓል ዚዓቍር፡ ኣሳልጦ ይረክብ።”—ምሳሌ 19:8።\n25 እሞኸ ስርዓታት ኣምላኽ ቅኑዕ ምዃኑ ምሉእ ብምሉእ ኣሚንካሉ ዲኻ፧ ንዕኡ እንተ ስዒብካ ሕጉስ ከም እትኸውን ብሓቂዶ ትኣምን ኢኻ፧ (መዝሙር 19:7-10፣ ኢሳይያስ 48:17, 18) ርግጸኛ እንተ ዘይኴንካ፡ ኵሉ እቲ የሆዋ ዝገበረልካ ጽቡቕ ዘክር። ‘የሆዋ ሕያዋይ ምዃኑ ጥዓምን ርአን።’ (መዝሙር 34:8) ብዝያዳ ኸምኡ ብዝገበርካ መጠን፡ ንኣምላኽ ብዝያዳ ኸተፍቅሮ ኢኻ። ነቲ ንሱ ዚፈትዎ ፍቶ፣ ነቲ ንሱ ዚጸልኦ እውን ጽላእ። ንኣእምሮኻ ብጽቡቕ ሓሳባት፡ ማለት ብሓቂ፡ ብጽድቂ፡ ብንጹህ፡ ብተፈታዊ፡ ብዚንኣድ ነገራት ምልኣዮ። (ፊልጲ 4:8, 9) እወ፡ ከምቲ ኻብ ጥበብ የሆዋ እተጠቕመ ዮሴፍ ክንከውን ንኽእል ኢና።—ኢሳይያስ 64:8።\n26. ኣብ ዚቕጽል እንታይ ኢና ኽንምርምር፧\n26 እተመርዓኻ ኹን ዘይተመርዓኻ፡ የሆዋ ንህይወት ከተስተማቕራን ሕጉስ ክትከውንን ይደልየካ እዩ። እምበኣር፡ ኣብ ዚቕጽል ክልተ ምዕራፍ፡ ኣብ መውስቦን ኣብ ሓዳርን ዕዉታት ክንከውን ዚሕግዝ ሓበሬታ ኣሎ።\n1 ምንዝርና መጻወድያ እዩ\n“ካብ ምንዝርና ህደሙ!”—1 ቈረንቶስ 6:18\nምንዝርና ሓደገኛ ዝዀነ ስለምንታይ እዩ፧\nዘሁልቍ 25:1-9፣ 2 ቈረንቶስ 2:11\nናይ ሰይጣን ዓለም ብጾታዊ ነገራት ዓበድበድ እያ እትብል ዘላ፣ እዚ ድማ ንህዝቢ የሆዋ ኺጸልዎም ይኽእል እዩ። ምንዝርና ሓደ ኻብቲ ሰይጣን ብዙሕ ዚዕወተሉ መጻወድያታት እዩ፣ ንርእስና ኻብዚ ኽንሕልዋ ኣሎና።\nምሳሌ 22:3፣ ገላትያ 6:7, 8\nብዛዕባ እቲ ምንዝርና ዜስዕቦ ጓህን መከራን ሕሰብ።\n1 ቈረንቶስ 6:9, 10\nሓደ ሰብ ዚምንዝር እንተ ዀይኑ፡ ኣብ ጉባኤ ኪቕጽል ኣይክእልን እዩ።\n2 ካብ ምንዝርና ኽንርሕቕ ንኽእል ኢና\n“ነፍሲ ወከፍ ግና ብገዛእ ትምኒቱ ተሳሒቡን ተሓቢሉን እዩ ዚፍተን። ሽዑ፡ ትምኒት . . . ንሓጢኣት ትወልዶ።”—ያእቆብ 1:14, 15\nካብ ምንዝርና ብኸመይ ክንርሕቕ ንኽእል፧\nእዮብ 31:1፣ ኤርምያስ 17:9፣ ማቴዎስ 5:27, 28፣ ቈሎሴ 3:5\nርኹስ ሓሳባት ናብ ግጉይ ትምኒት ቅድሚ ምዕባዩ፡ ብኡብኡ ኣውጽኣዮ። ስእለ ጽዩፍ ኣርሕቕ።\nዘፍጥረት 39:7-12፣ 2 ቈረንቶስ 4:7፣ ያእቆብ 1:5\nኣድላዪ ኪኸውን ከሎ ስጕምቲ ውሰድ። ምእንቲ ኺሕግዘካ፡ ንየሆዋ ለምኖ።\nሕግታት ኣምላኽ ምሕላው ብዛዕባ ዘለዎ ጥቕሚ ኣስተንትን።\nምሳሌ 13:20፣ 1 ቈረንቶስ 15:33\nንየሆዋ ዜፍቅሩን ከምቲ ንስኻ እትስዕቦ ዓይነት ስርዓታት ዚስዕቡን ኣዕሩኽ ምረጽ።\n3 ኣይትተሓለል፣ የሆዋ ኺሕግዘካ እዩ\n“ኦ የሆዋ፡ ንስኻስ ሕያዋይን ንይቕረታ ድልውን ኢኻ።”—መዝሙር 86:5\nከቢድ ሓጢኣት እንተ ጌርና፡ የሆዋ ኸመይ ገይሩ እዩ ዚሕግዘና፧\nመዝሙር 103:14፣ ምሳሌ 28:13፣ ሮሜ 7:21-25\nሓደ ሰብ እንተ ተነሲሑ፡ የሆዋ ይቕረ ይብለሉ እዩ።\nገላትያ 6:1, 2፣ ያእቆብ 5:14-16\nነቲ ምስ ኣምላኽ ዘሎና ርክብ ንምዕራይ፡ ሽማግለታት ኪሕግዙና ይኽእሉ እዮም።\nምሳሌ 3:5, 6፣ ፊልጲ 4:8, 9\nሓሳባትካ ንየሆዋ ዜሐጕስ ከም ዚኸውን ክትገብሮ ጽዓር። ሽዑ፡ ጥበባዊ ምርጫታት ክትገብር ትኽእል ኢኻ።\nመጽሓፍ ቅዱስ፡ ንርኹስ ትምኒት ንምውጋድ ኣብ እንገብሮ ቓልሲ ኺሕግዘና ዚኽእል ሰለስተ ነጥቢ ይሕብር።\nኣብ መጽሓፍ ቅዱስ ዚርከብ ኣብነታት ነዛ ባህርይ እዚኣ ኸነማዕብልን ከነርእን ዚሕግዘና ብኸመይ እዩ፧ ክርስትያናት ነዛ ባህርይ እዚኣ ኼማዕብልዋ ኺጽዕሩ ዘለዎም ስለምንታይ እዮም፧