କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧର ଏକ ସ୍ୱାଭିମାନର ପ୍ରଶ୍ନ ଉଠେ । କାରଣ ଅଶୋକଙ୍କୁ କଳିଙ୍ଗରେ ପ୍ରବଳ ପ୍ରତିରୋଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେବାକୁ ପଡୁଥିଲା । କଳିଙ୍ଗ ପୂର୍ବରୁ ନନ୍ଦ ସାମ୍ରାଜ୍ୟର ଅଂଶ ଥିଲା ଓ ପରେ ସ୍ୱାଧିନତା ଅର୍ଜନ କରିବାରେ ସମର୍ଥ ହୋଇଥିଲା । କଳିଙ୍ଗ ବିଜୟ ଉପଲକ୍ଷେ ଖୋଦିତ ଏକ ବିଶେଷ ଅନୁଶାସନରେ ଅଶୋକ ସ୍ୱୀକାର କରିଛନ୍ତିଯେ, ସାଧାରଣ ଲୋକ ଓ ଅଭିଜାତ ସଂପ୍ରଦାୟ, ଯେଉଁମାନେ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଶାସନକୁ ମାନିନେବାକୁ ଅନିଚ୍ଛୁକ, ସେମାନଙ୍କ ବିପକ୍ଷରେ କଠୋର ଶାସ୍ତ୍ରିଦାନ କରାଯାଇଛି । ତେଣୁ ଅନେକ ଐତିହାସିକଙ୍କ ମତରେ କଳିଙ୍ଗ ଯୁଦ୍ଧ ଅଶୋକଙ୍କୁ ଐକ୍ୟବୋଧ ଏକ ସାମ୍ରାଜ୍ୟ ପ୍ରତିଷ୍ଠା ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ ପରିଚାଳିତ ହୋଇଥିଲା । ଅଶୋକ ସେତେବେଳେ ସ୍ୱପ୍ନାଦର୍ଶୀ ପାଲଟି ଯାଇଥିବା ଐତିହାସିକ ମାନେ ମତବ୍ୟକ୍ତ କରି ଦର୍ଶାଇଛନ୍ତି ଯେ ସେ ନିଜର ପ୍ରତିପତ୍ତି ଓ କ୍ଷମତା ବିସ୍ତାର କରିବା ତଥା ତାକୁ ଦୃଢ କରିବାର ସକଳ ଇଚ୍ଛାକୁ ପରିହାର କରିଥିଲେ । କିନ୍ତୁ, ଅଶୋକ ପ୍ରକୃତରେ ଏଥିରୁ ଦୂରେଇ ନଥିଲେ, ବରଂ ନିଜ ନୀତିରେ ସାମାନ୍ୟତମ ପରିବର୍ତ୍ତନ୍ନ ଆଣି ନିଜ କ୍ଷମତା ବିସ୍ତାରକୁ ମନରେ ଚାପିରଖି ଯେଉଁଠି ପ୍ରୟୋଜନ ସେଠି ଶକ୍ତି ପ୍ରୟୋଗକରି ବୈଦେଶିକ ନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ କୂଟନୈତିକ ହତିଆରର ପ୍ରୟୋଗ କରିଥିଲେ । ଫଳତଃ ମୌର୍ଯ୍ୟ ଯୁଗରେ ନୂତନ ଧ୍ୟାନଧାରଣାର ଉଦ୍ଭବ ସଂପର୍କରେ ମଗଧର ରାଜା ବିମ୍ବିସାର ଓ ସମ୍ରାଟ ଅଶୋକଙ୍କ ଉପାଧି ଗୁଣ ବର୍ଣ୍ଣାନାରୁ ଜଣାଯାଏ, ପ୍ରଥମୋକ୍ତ ରାଜାଙ୍କୁ 'ପ୍ରଦେଶାଧିପତି' ବୋଲି ଉଲ୍ଲେଖ କରାଯାଇଥିବା ବେଳେ ଅଶୋକଙ୍କୁ 'ଜମ୍ବୁଦୀପ' ଅର୍ଥାତ୍ ସମଗ୍ର ଭାରତର 'ସର୍ବଶକ୍ତିମାନ ଅଧୀଶ୍ୱର' ବୋଲି ବର୍ଣ୍ଣନା କରାଯାଇଛି ।