1461 ж - Тарих кестесі - 2022
1461 ж
Франция 1461-1515 жж. Абсолютті ереженің көтерілісі басталды, ол Френсис I, Генри II билік құрды және француз діндер соғысындағы жоғалған күшін қалпына келтіруге тырысқан дворяндардың кері соққысын көрді. Абсолютті монархия ретінде басқарған Генрих IV патшалығы.
Бұл дәуірдегі патшалар: Луи XI (1461 - 1483)
Чарльз VIII (1483 - 1498)
Луи XII (1498-1515 жж.)
Абсолютті монархияның тұқымдары осы үш патшаның билігіне егілді. Абсолютизм - бұл сіздің патша ретінде сіздің қалауыңыз бойынша басқаларға қарсылық көрсетпестен істеуге құқығыңыз бар деген сенім. Бұл монархтардың құдайдың құқығына деген сеніммен араласады, онда патша Құдайдың еркінің нәтижесінде патша болды және егер патша бірдеңе жасаса, оны Құдай қалағандықтан жасады және Құдай патшаның іс-әрекеттерін мінсіз деп санайды. бұл әрекеттерді Құдайдың атымен жасау керек еді. Мұны жасамау адасушылыққа қарсы болар еді. Францияда (аға ақсүйектер) патша қабылдаған кез-келген іс-қимыл оларға әсер етпейтінін білгенде, әсіресе бұл әрекеттер қаржылық болса, бұл идеяларды қолдауға дайын адамдар болды. Алайда, бұл дәуірдің өзінде үлкен магнаттар өздерінің жағдайына қауіп төніп тұрғанын сезіп, соған сәйкес әрекет еткен кездер де болады. Бұл қауіп-қатерлер әрдайым қысқа болды, өйткені «екі жақтың» екіншісіне қажет болды, ал монарх әрқашан халықты Құдай сөзін қолдауға көмектесу туралы үндеуіне құлақ асуы мүмкін. Қарапайым тілмен айтқанда, аға ақсүйектерге қарағанда өте діндар адамдар көп болды.
Табиғи толқулар ешкімнің мақсатына қызмет етпеді, өйткені ол француз қоғамына жойқын әсер етуі мүмкін азаматтық соғысқа әкелуі мүмкін. Бұл патшаның мақсатына және ақсүйектердің позитивті қарым-қатынаста болуына ықпал етті, ал Валуа патшалары дворяндарға саяси мәселелер бойынша кеңес беру саясатын қабылдады. Бұл ақсүйектерді саясатты жүргізуге қатысқандай сезінді, бұл екі жаққа да ортақ мақсат - Францияның ұлылығын қамтамасыз етті. Бұл кезде Францияның мықты патша басқаруы барлық әсіресе ақсүйектер үшін пайдалы болатындығы туралы кең пікір болды, өйткені олар мүмкін тиімді кірісті экспансионистік сыртқы саясатпен айналыса алады. Бұл кезде ортақ мақсат Италия болды.
Италияның солтүстігіндегі мемлекеттер Испания үшін де, Франция үшін де стратегиялық және қаржылық құрылым ретінде қарастырылды. Чарльз VIII дворяндардан үлкен қолдауды қажет етпеді, өйткені ол шетелде үлкен жетістікке жетуге деген ұмтылысымен және оның итальяндық соғыстарда қол жеткізуге тырысқан ыстық басы болған. Луис XII-ді Италия да мазалаған, бірақ оның ішкі саясаты бұрынғы халқының саясатына қарағанда өзгеше болды, өйткені ол өз халқына шынайы қамқорлық жасаған сияқты. Көптеген елдердің көптеген патшалары кедейлерден ақша талап еткен кезде, Луис мүмкіндігіне ие болған кезде салықты азайтты. Бұл содан кейін ерекше болды, өйткені ғасырлар бойы қалыптасқан дәстүр бойынша байлар салық төлемейтін, шіркеу субъект ретінде салық төлемеген, бірақ кедейлер салық салған. Луис XII-нің оған қарсы болғандығы, оның француз халқынан «өз халқының әкесі» атағын алуының себебін түсіндіреді.
Бұл дәуір сонымен қатар католик шіркеуі мен тәж арасындағы қақтығыстардың куәсі болды. Бұл жағдайда патшаның жағдайы қиын болды. Ол католик болған және оның патшалығындағы католик шіркеуін қолдайды деп күтілген. Ал егер католик шіркеуінің билігі тәждің күшіне қол сұғатын болса, не болады? Ол кезде монархтың адалдығы қайда болар еді? Римге немесе Парижге? Валуа патшалары өздерінің нанымдарында өте айқын болды - олар Римнен бұрын Францияны қалаған. Папаның билігіне ешқашан рухани сынақ болған емес, бірақ Францияда оның саяси қуаты әрдайым дау-дамайға ұшырап отырды. Қақтығыс 1438 жылы Чарльз VII-мен ерте басталып, нәтижесінде Фрэнсис І-нің тұсындағы Болон Концертімен аяқталды. Патшалар мұқият қозғалуға мәжбүр болды, өйткені Франция халқы бәрін католик шіркеуінің күшіне сенуге итермелеген. папасы ұсынған. Осылайша, поптар бір елдің адамдарын еретикалық патшаның елінен құтылуға шақыруы мүмкін. Айта кету керек, алғашқы крест жорығы Францияда жарияланды, нәтижесінде көптеген француздар оған қосылды, өйткені Рим папасы крест жорығында қаза тапқандардың бәріне көкте орын кепілдік беріледі деп мәлімдеді. Осылайша, шіркеудің білімсіз адамдарға деген ықыласы үлкен болды және ең артта қалған және консервативті діндарлар ауылдық жерлерде болды, ал Францияда ауылшаруашылық жерлерінің үлкен аумағы болған.
Провинцияларда патша билігі орталық үкіметтің билігін қолдау міндеті болған патша офицерлерінің көмегімен асыл күштер есебінен кеңейтілді. Бұл кісілер шақырылды баллис немесе сенеко. Таңқаларлық жағдай, бұл кісілер өздерінің провинциялық билік негіздерін құруы керек еді және осы лауазымдардың біразы ұлы асыл отбасылардың қолына түсуі керек еді. Итальяндық соғыстар Франциядан тұрақтандыратын дворяндардың бірнешеуін шығарып, олардың қуатын сіңірді. Сондай-ақ, осындай дворяндардың шайқаста қаза табуы мүмкін болды, осылайша мәселені шешіп, бірақ тәжге зиян келтірмеді.
The Parlement de Paris Францияның жоғарғы сот соты болған және бұл істерді асыл және шіркеулік бақылаудан алып тастағандықтан, олардың күші әлсіреп, тәждің билігін күшейтіп, егер екеуі де үйлесімді қарым-қатынаста болса. Парлемент патшаның билігін заңды негізде күшейте алатын еді, сондықтан патшаға осындай күшті органды қабылдауға кеңес берілмеді, әсіресе бұл орган жер заңдарын білетін жоғары білімді адамдармен толықты. Бұл кезде ескі дворяндар әрқашан білімді болмады және олар өздерінің өмір салтына қарамай өмір сүреді деген болжаммен өмір сүрді, сондықтан олар «жаңа қанның» ақсүйектерінің алға жылжуын көптеген басқа адамдар үшін де қауіп ретінде көрді. тобы білімді болды және Айс, Руан, Дижон, Толуза, Бордо және Гренобльде болған аймақтық парламенттердің мүшелері болды. Кейбіреулер тіпті Парлемен де Парижде отырды. Парламентаризмнің басты мақсаты патша жарлығын тіркеу болды және олар мұны жасаған кезде Франция халқы үшін міндетті болды. Егер параллельдер қандай да бір себептермен жарлықты тіркеуден бас тартса, онда патша оны іске асыратын сот төрелігін қабылдай алады. Бұл сирек жасалды, өйткені бұл қақтығыстың айқын көзі болды. Егер параллельдер ашуланған болса, олар ренжіткен үкім шығаруы мүмкін, бірақ олар латын тілінде бұл патша жарлығымен келіспейтіндіктерін айтудың дәстүрлі әдісі болған, бірақ оны патшаны ренжітпей-ақ жіберетін.
Тәж әрдайым үлкен ақсақал отбасыларының күшінен босатылуға ұмтылды. Валуа патшаларына негізгі қарсыластар болды Анжу, Бурбон және Орлеан отбасылар. «Ескі қандағы» отбасылардың күшін жұмылдырудың бір тәсілі - бұл жаңа теорияны - «жаңа қанды» құру еді, олар теория жүзінде патша алдында жаңа мәртебеге ие болады, сондықтан оған адал болады. Қағаз жүзінде бұл сенімді теория болды, бірақ жаңа дворяндардың өздерінің мәртебесін көтеру мақсатында ескі ақсүйектердің өмір салтын көшіру ниетіне тосқауыл қоюы мүмкін.
Патшалар кеңес алу үшін Корольдік кеңеске жүгінді және бұл кеңесші орган біртіндеп ескі отбасылардың билігінен босатылып, «патшаның адамдарымен» толықты. Бірнеше жылдар бойы ақсүйектер мен шіркеу (архиепископ болғандықтан, аға ақсүйектердің күшін бағалау кезінде екеуін ажырата алмайсыз) патшаларға қысым жасай алды. генерал-штаттарды наразылық органы ретінде пайдалану арқылы. Алайда, Валуа патшалары мұны аз-аз шақырып, кеңес алу үшін Корольдік кеңестің көмегіне сүйене отырып шешті.
1439 жылдың басында дворяндар патшаға тұрақты армия ұстауға және көтеріліс жасауға құқық берді құйрықбұл әскерге төлеуге салық болды. Англия парламенті әмиянды пайдаланып патшаны басқаруға тырысты, ал генерал штаттарда Валоиз патшаларына қатысты мұндай билік болған жоқ. Тұрақты армия болған кезде оны патшаның шешімі болған жағдайда қолдануға болады - бірақ бұл армияға үлкен көлемде қаражат салуға дайын болған патша қажет болды және оның мөлшерінің кез-келген айқын ұлғаюы мүмкін болған жағдайда аға аға сәйкес келді. кез келген ықтимал тұрақсыздандыратын жағдайды нашарлататын дворяндық. Францияда корольдік әскердің тым биік және күшті болған субъектілерге қарсы қолданылуы дерлік қисынға келді.
Дворяндар өз күшін бұзу үшін көп нәрсе жасаған болуы мүмкін. Ешқандай салық төлемей, олар патша фискалдық саясатына аз мән берді. Сондай-ақ әрбір асыл тұқымды отбасы өзінің аумақтық негізін тек патшалықтың асыл күшіне қарсы емес, қызықтыратындай көрінді.
Шын мәнінде, бір үлкен отбасының тәжін талқандауы басқа асыл отбасылармен жақсы қабылданды, өйткені олар бұны бір кездері тәжімен сотталған отбасы бақылайтын аймақта өз отбасыларының талаптарын алға жылжыту мүмкіндігі ретінде көрді. Теория жүзінде бүкіл ел Эстаттар жиналысына қатыса алады. Францияда үш Эстат болды: аға ақсүйектер, шіркеу және адамдар.
Заңды түрде Эстейтс-генерал кездесуі мүмкін (оған 1439 жылы берілген құқық), бірақ бұл сирек болды және бұл Францияның үлкен көлеміне және егер оны ұйымдастыруға тура келсе, үлкен қиындықтарға кінәлі болатын.