Nýt el við skili - SEV\nSEV / Húsarhald / Góð ráð / Nýt el við skili\nStandby - er burturspilt elorka\nTá ið tú sløkkir sjónvarpið, er best at sløkkja ordligt. Á leið 10 prosent av elnýtsluni í húsarhaldinum eru til onga nyttu. Serliga um tólið er framleitt áðrenn 2013.\nFlest øll tól til undirhald hava rímuliga stóra "standby-nýtslu" (aninýtslu), serliga tí at hesi tól ofta standa og ana í nógvar tímar dagliga.\nTeldur, telefonløðarar, prentarar, skannarar, hátalarar, sjónvørp, talgildir sjónvarpsmóttakarar, DVD-spælarar, PlayStation o.s.fr. hava eina ávísa streymnýtslu, um tey ikki verða sløkt, tá ið liðugt er at brúka tey.\nBest er at sløkkja á sjálvum tólinum ella á vegginum - ikki bert við fjarstýringini.\nHalt eyga við hitapumpuni\nVert er at minnast til, at hitapumpur kunnu økja munandi um elnýtsluna. Serliga um so kalt er í veðrinum, at elpatrónin slær til. Í summum førum er neyðugt at sløkkja hitapatrónina manuelt. Verður tað ikki gjørt, brúkar hitapumpan óneyðuga nógvan streym, og tað kann gerast sera kostnaðarmikið.\nSpar streym á fartelefonini og teldlum\nTað ber til at spara streym á fartelefonini uttan at vera Facebook og aðrar appir fyriuttan.\nMinka t.d. um ljósstyrkina á telefonini og teldlinum, soleiðis at battaríið heldur longri.\nSet í flogstøðu, meðan tú løðir, so tólið løðir skjótari og sparir elorku.\nMinst til at taka løðaran úr kontaktini, tá ið hann ikki er í brúki.\nBrúka hvítvørurnar rætt\nUmleið helvtin av elorkuni í einum húsarhaldi fer til hvítvørurnar.\nHesi tól brúka nógva orku: komfýrur, køliskáp, frystiboks, uppvaskimaskina, vaskimaskina og turkimaskina. Tí er týdningarmikið, at hesi tól verða brúkt optimalt.\nFyll altíð maskinurnar og vaska við rætta hitanum, t.e. 30 og 60 stig.\nRoyn so vítt gjørligt at turka klæðini á snórinum.\nUm turkimaskinan verður nýtt, er best at sentrifugera klæðini eina ferð eyka fyrst.\nEru hvítvørurnar eldri enn 10 ár, er tíð at skifta, og eru tær eldri enn 5 ár, er tíð at kanna góðsku og elnýtslu.\nStilla køliskáp og frystiboks rætt inn og spar streym\nHitin í køliskápi eigur at vera umleið 5 hitastig, og kuldin í frystiboksini eigur at vera umleið 18 kuldastig. Fyri hvørt stigið tað er kaldari, veksur elnýtslan uml. 2-5 prosent.\nTiðna mat í køliskápinum\nBrúkar tú køliskápið at tiðna upp í, sparir tú streym samstundis. Kuldin frá einum kilo av frystum kjøti svarar til elnýtsluna, ið eitt vanligt køliskáp nýtir í ein tíma.\nSløkk ovnin og undir grýtuni, áðrenn maturin er liðugur\nEitt gott ráð er at brúka sokallaða fyri- og eftirhitan, uttan at tað nervar góðskuna á matinum.\nSet matin inn, tá ið tú tendrar ovnin.\nSløkk ovnin 10 minuttir, áðrenn tú tekur steikina úr ovninum.\nGrýtuni nýtist ikki at standa á tendraðari plátu alla tíðina, sløkk 5 minuttir áðrenn maturin er liðugur.\nEin grýta við ongum loki brúkar upp til tríggjar ferðir so nógva orku sum ein við loki.\nKóka við minst møguligum vatni.\nBrúka røttu køkstólini\nTað er væl bíligari og effektivari at kóka vatn í elketlinum enn í grýtu ella ketli á komfýrinum. Breyð skal ristast við breyðristara heldur enn í ovninum.\nSkift til LED-perur\nHevur tú enn gløðiperur í lampunum, er tíðin komin til at skifta. LED- og A-perur halda væl longri og brúka minni streym.\nLjóstørvurin í einum rúmi kann vera skiftandi. Tá er ein ljósdoyvari góður. Niðurskrúvað ljós brúkar minni, og peran heldur eisini longur.\nSløkk og stýr\nSløkk altíð ljósið, tá ið brúk ikki er fyri tí.\nFá tær útgerð til at stýra ljósinum - tað sparir orku og kann verja fyri innbroti.\nFá tær rørsluvakt, tá ið tað er myrkt - eitt nú til útiljós, sum tendrar, tá ið okkurt rørist á einum ávísum øki.\nSet 'timara' ella 'stikkontaktur' á jólaperur og annað uttandura eljólaprýði. Til ber eisini at seta eyka útgerð á jólaprýðið, soleiðis at tú fært sløkt og tendrað við fjarstýring ella við app á telefonini.\nKeypir tú hitapott at hava standandi alt árið, skalt tú rokna við útreiðslum upp á 500-700 kr. um mánaðin. Góð ráð til at minka um orkunýtsluna við hitapottum eru:\nHav altíð lokið á, tá ið hitapotturin ikki er í brúki\nSkal hitapotturin ikki brúkast komandi tveir dagarnar ella longri, er best at skrúva hitan niður á t.d. 30 hitastig.\nSkal hitapotturin standa óbrúktur longri enn uml. eina viku, er best at skrúva hitan niður á 20 hitastig.\nUm veturin missir potturin eitt hitastig triðja hvønn tíma, - skrúva tí niður.\nTað loysir seg tó ikki at sløkkja pottin ímillum brúk, um tú brúkar hann fleiri ferðir um mánaðin, tí nógv orka skal til at hita pottin upp aftur.\nFylg við nýtsluni\nOrkuportalurin MíttSEV er eitt gott amboð til at fylgja við elnýtsluni. Tú fært m.a. innlit í hvussu nógv, tú brúkar í kWt og kr. næstan í somu løtu, sum tú brúkar streymin. Umframt gott yvirlit yvir rokningar og inngjøld v.m.