Tot l’ensems èra centrat cap al potz, vertadièra cistèrna de cairons perfeitament assemblat e que s’apregondís dins un gorg cavat dins los calcaris fracturats. Es aquí que se posa una aiga plan freja, sens dobte origina toponimica del nom Fontfreja e a causa de la preséncia sus aquel site de la primièra installacion monacala. Tot establiment d'un monastèri demanda de segur una tripla proximitat: aquela de la pèira, aquela de la fusta e aquela de l'aiga. Totes aqueles elements son reünits a Fontfreja.