Хиджрий такъвимнинъ биринджи айы олгъан Мухаррем айы мубарек айлардан биридир. Мухаррем айы бу йыл ноябрь 15-ке догъру келе. Мухаррем айынынъ 10-джи куню Ашуре (Ашыр) кунюдир, о ноябрь 24-ке раст келе. Пейгъамберимиз (с.а.в.) Мединеге хиджрет эткенден сонъ, бу кунни ораза тутып кечирген, муминлерге де о кунь ораза тутмаларыны тевсие эткен (Муслим). Рамазан оразасы фарз этильгенден сонъра да Пейгъамберимизнинъ тевсиесинен бу ораза тутулмагъа девам этильди (Бухари). Анджакъ суннетке уйгъун олгъаны, бу оразаны тек онунджи куньде дегиль де, бир эвельки куннен, я да бир сонъраки куннен беребер тутмакътыр. Аллах Тааля бу мубарек куньде он пейгъамберине он ихсан берген. Меселя, бу куньде ерлер ве коклер яратылды, Азрет-и Адемнинъ тёвбеси къабул этильди, Азрет-и Ибрахим атештен къуртулды, Азрет-и Муса Къызыл денъизни кечип, фараоннынъ шерринден къуртулды в.с. Риваетлерге коре, Къямет куню де бу куньде къопаджакъ. Бир хадисте бойле буюрылгъан: «Ашуре куню Азрет-и Нухнынъ (а.с.) гемиси Джуди дагъына эндирильди. О кунь Нух ве янындакилер Аллаху Таалягъа шукюр ичюн ораза туттылар. Айванлар да ич бир шей ашамагъан эди. Аллах денъизни Исраиль огъуллары ичюн Ашыр куню ярды. Кене Ашыр куню Аллах Азрет-и Адемнинъ ве Азрет-и Юнус къавмининътёвбелерини къабул этти. Азрет-и Ибрахим де о кунь догъулды» (Тебараний).\nАшыр кунюнде джерьян эткен муим адиселерден бири «Нух туфаны» адисесидир. Азрет-и Адем ве Азрет-и Идристен сонъ, инсанлар догъру ёлдан шашмаламагъа башлагъанынен, Аллах оларгъа Азрет-и Нухны пейгъамбер оларакъ ёллады. О, инсанларгъа техвид инанчыны анълаткъан ве путларгъа инанмакътан вазгечювлери ичюн тырышкъан эди. Ола рисе, Азрет-и Нухнынъ даветиндеки гузелликни кореджек рух юджелигинден махрум эдилер. Эр шейге сабыр эткен Нух (а.с.) бутюн кучюнен оларгъа тевхид ве иманны ашламагъа тырыша эди. Лякин, акъикъатны эшиткен къулакъ, Аллахны зикр эткен къальп, догъругъа ишангъан юрек аз эди… Ниает, Аз. Нух Аллахкъа ялварды: «Раббим! Миллетим мени ялангъа чыкъарды, меннен олар арасында Сен укюм чыкъар. Мен иве бераберимдеки инсанларны къуртар» («Шуара», 117-118). Аллах пейгъамберининъ дуасыны къабул этти ве онъа геми япмасыны вахий этти. Геми япылмагъа башлагъанда, инкярджылар «Айды, бакъайыкъ, айткъан азабынъ кельсин де, корейик» деп, пейгъамбер ве янындакилернинъ устюнден куле эдилер. Аллахнынъ эмринен гемиге эр бир джынс айвандан бирер чифт алынып, муминлер озьлери киби, ишанчлы аиле азаларынен гемиге миндилер. Кокнинъ къапулары ачылды, орталыкъ сувгъа толып бышлады. Муминлер гемининъ ичинде олгъанда, Аз. Нухнынъ инанмагъан бир огълу ве ёлдан шашмалагъанлар эляк олдылар. Аз. Нух гемидекилернинъ сакин бир ерге токътамасы ичюн дуа эткен эди, дуасы къабул олды. Аллах эмир берди: «Эй, ер, сувунъны токътат! Эй, кок, ягъмурны токътат» («Худ», 11/44). Кокнинъ гурюльдемеси, ернинъ фышкъырмасы кесильди, геми Джуди дагъынынъ устюне отурды.\nРиваетке коре, иман эткенлер туфандан къуртулгъанларындан сонъ, азыкъларыны ачтылар: богъдай, нохут, бакъла къарыштырып, аш о къадар берекетли экен, эр кес тойгъан. Бинъ йыллар кечкенине бакъмадан, иман эткенлернинъ къуртулыш куню ашыр аш пиширилювнен анъыла. Эр йыл мухарремнинъ 10-ындан башлап, бир ай ичинде мусульман къоранталар ашыр аш софраларында берабер топланып, Аз. Нухкъа инангъанларнынъ къуртулышыны ве ёл шашыргъанларнынъ аджыныкълы акъибетини хатырлайлар, озьлерине дерс ала ве ибретли нетиджелер чыкъаралар.\nИште, бутюн дюнья мусульманлары ичюн янъы хиджрий 1434 йыл ве Ашыр куню хайырлы олсун!