TSUN DIM TSUN PAT SHA AI – The Kachin Net\nNga kaba gaw ra, Ga gun gaw n kam. Nga garan myi man man ai; ngu ai ga gaw Tsun dim Tsun pat sha ai kaw na pru wa ai ga rai nga ai. Tsun dim sha ai ngu ai gaw mare shawa hte nga hkwi sha ai ladat re.\nHka lai lam lahkawng brang re ai hpe maga mi dim pat jahkyet kau nhtawm kaga maga mi de hka shalai kau nna nga hkwi nga rim sha ai hpe ngu ai.\nMadung hka lai lam hpe tsunnu, shingnan hka lai lam hpe tsunla ngu shamying ma ai.\nTsun Galu hte Sagat Tsun ngu, tsun hpan lahkawng hku mu lu ai. Tsun Galu gaw furlong lahkawng daram galu ai. Tsun lapran kaw la-ing kaba lahkawng daram lawm ai ni nga ai.\nSagat Tsun gaw La-ung, la-ing, tau gyawk pat jahkyet sha ai re. Lawan ladan bungli galaw ra ai.\nTsun mahka; tsun baw dim pat ai hte Tsunnam (tsun mai) dim pat ai bungli daw lahkawng nga ai. Tsun mahka, tsun baw dim pat ai de gaw hka n lai bang hkra pat ai. Tsunnam (Tsun Mai) de gaw Nga n lai pru hkra dim pat ai lam re ai.\nTsun Galu hpe mare shawa hte dim pat sha ai, Sagat Tsun hpe gaw shana ningsing e salang marai mali manga kahkyin la nna dim pat sha ma ai.\nTsun dim tsun pat sha ai gaw mare shawa gumgai dingla, kaji kaba, chyahten lakawn yawng ningtung ningba hpe woi pyaw zinlum ai poi lamang kaba langai mi rai nga ai.\nTsun dim pyaw poi shani gaw kadai mung kadai tinang lu ai lauhku, lauhkang, tsa hpa, tsa pa jum majap mahkri shaban, shakau shaman ni yawng gun sa nna jawm lu jawm sha ai shani rai nga ai.\nMare masha ni gaw shaning shagu tsun dim sha aten du na hpe marit let ala nga chye ma ai.\nMare woi awn du salang ni gaw mare buga masha ni hpe nga law law lu sha woi hkra ngu jau jau kaw nna hkyen shajin masing jahkrat ma ai.Tsun kata lawm ai la-ing ni hkan nga ni sha ra ai baw shat bang da nna nga len shaga jahpu da ma ai. Bawm gap, pipe hkam magut ai. Sumgawn kabai nga hkan ai, Jak hte gaba ai zawn re mahkra hpe pat hkum nna Nga kawn da ai lam galaw ma ai.\nTsun dim na rai yang n-gun atsam rawng jinja ai wangan ni lani mi lahkawng ya shawn nhtawm tsun ngau la jahkum da ma ai. Dai hpe tsun ngau yap ai mung nga ma ai.\nMare kanu kawa ningbaw wa gaw Tsun baw de marai kade, Tsunnam de marai kade lit la na masha garan ai.\nTsun pat ai kaw lang na, Kabrang (labrang), larum, Ngau galu, lasen, nga lip, nga tep kade ra na sawn nhtawm bungli lit garan matsun ai. Yawng jin grim rai hkra shajin da ai.\nTsun pat ai shani gaw hpawmi hpawmang ni Nam dan mahkawng ai. N ngut njin sai dingla daw ni gaw langa lap, ngalip htu pali shit ma ai. La shabrang ramma ni gaw langa lap hpai ai ni hpai, Jinja ai salang ni Tsun shang, Tsun Pat hkrang shachyaw ai de garum ai ni garum rai ma ai. Ndai tsun shang ai shara kaw hka e n ganawng daw lu hkra nlung garap (lung rap) ading ding bang ra ai.\nTsun shang ngut, lung rap shangang, kawa chyen (lasen) jung matep ngut ai Hpang Tsunnam pat na ni hte san ginrat yu ai. Ngut jin madang bung jang Tsunhka, tsun baw tsun mai lahkawng maga kalang lata Nam bang dim pat dat na. Dai hpang tsun baw de gaw galaw shajin da ai langa ngalip dim pat na. Hka n lwi shang na matu pat ai re. Ngalip hpe hka shalen kau na Tsunla maga de nna dim pat hpang wa ra ai.\nTsun dim pat hka jahkyet dat ai hte tsun kata de gumgai dingla, numsha ma kasha ni n mai shang wam hkawm ai. Tsun pat da ai ngang sai, grin sai hpang she mai shang ai. A kajawng tsun daw nna hka hte kaput magawn lawm mat na tsang ai majaw re ai.\nHka dim jahkyet ai hpang gaw Ru htu bang ra sai. Nhtau ru, chying lap si ru, nbu lap ru hte kaga nga si mai ai tsi lap, tsi ru, tsi hpun hpyi ni hpe Ru shatai lang ma ai. Nbu ru hpe gaw shani nhtoi jau shawn nna n mai di da ai. Tsun dim ai jahpawt di gun ra ai.\nRu htu ai shaloi nlung gawk galaw nna shara masum mali kaw garan htu ai. Mahkawn shabrang hpawmi hpawmang ni yawng lalam mi jan galu ai kawa yan langai hpra lang nna kalang lata hkrum hkrum di htu ma ai. Hka htawk bang ai ni bang, Zaibru nlung kasha hta bang ai ni bang rai shada shatu shala, marawn jahtau mani ha ha breng she nga grai pyaw ma ai. Ru htu lang ai kawa ntsa daw laman mi hpe Wahpawk galaw bang hkra rai Ru htu nsen shangoi shapraw ma ai.\nRu htu ngut nna Hpareng wa nga hkwi mai sai lam matsun ahkang jaw dat ai. Kadai mung kadai lu hkwi ai katsu chyahkan kaw na hkawt makoi mahkyu da ai lam n nga ai sha shawa sumpum de kahkyin bang ma ai.\nHka sung ai de nhkwi byin ai adwi gumgai, jidwi dingla ni lungga yang kaw katsu chyahkan, sumbrun ngawan la ni lungdin lungsha ahpre gayen nna hkwi ma ai. Nga hkan lahkawn ai hpareng wa kaw nna “Ahdwi nang hkwi ai gaw nang la sanu yaw” ngu tsun yang; “E… n rai shawa n-gun hte hka dim pat nna ngai lu hkwi ai she re shawa de she bang law” nga, n bang n lawt naw tsun ai.\nNga hkan lahkawn ai wa mung Ahdwi gumgai myit pyaw hkra sumbrun 1, 2 sha hkap la ya ai mabyin ni mung nga nga ai.\nLu hkwi ai Nga chyen kau hpe gaw dai shani na shat mai shadu nhtawm ngam ai daw hpe nta htinggaw hku maren mara gam garan jaw ma ai. Lam amyu myu a majaw tsun dim ai de n lu sa ai nta htinggaw ni hpe du hkra gam jaw ma ai. Shani shat mai matep hpe gaw, ba ai ma hpe du hkra agu ara garan jaw ai. Kaga buga hkan na lai hprang manam gan shang ai ni hpe du hkra nga nju jaw dat ma ai.\nTsun ngau la ai ni (snr) dai shani n sa byin nna bungli galaw ai ni lu sha na matu tsa chyaru, shatmai shatmaw shaw ya ai ni hpe laksan nga wuman gam jaw ai.\nTsun dim masha gaw nau n law Nga gaw law law lu rai jang sa ai masha hkum gu dek hpe nga wuman gu hkra gam jaw ai.\nTsun pat ga gun, Ru htu ai aten makkara galw nna Nga hkwi ai shaloi larau ladau re ai ni hpe “Nga Kaba gaw ra, Ga gun Ru htu gaw n kam” ngu tsun ma ai.\nSan da ai salang daw ni, Nga hpe maren mara wuman garan jaw lu hkra sumrat sumra gam garan da ma ai. Nga gam garan ai ni langai hte langai akyang n bung ai. Joi jang hta shen ai n re majaw nga loi kaba tsawm ai hpe tinang hpang maga de shani makyeng da chye ma ai. Dai majaw “Nga garan myiman man ai” ngu ai ga byin wa ai re ai.\nMoi na ni gaw Tsun dim ai shani ma gun ai, ma hkum kanu ni n mai sa ai ngu ma ai. Yuk ai, nga n lu ai ngu tsun ai. Nga garan ai shaloi wuman jaw shalawm ra na zawn, n jaw na zawn ung ang ai majaw rai na re.\nTinang hkum tinang chye nna (snr) shawa e tsun ai n kam hkam ai majaw dum nta kaw ngam nga ai kanu num ni hpe Tsun dim n sa ai ngu n shangam kau ai. Nga shatmai matep shangun jaw dat ya chye ma ai.\nShat mai shadu ai ni shadu, tsa pyi malum ai ni malum, shat mai matep makai ai ni makai, nga hkwi ai ni hkwi, yawng jin grim re ai hte jawm lu jawm sha shada shatu shala, mani shaga grai pyaw ma ai.\nShat sha hkring ngut ai hte Hpareng wa gaw “ ya gaw nga bai mai hta sai, ya gaw tinang lu ai tinang la mai sai” ngu ndau shana ma ai. Nnan daw de akri akrai yawng jawm hkwi jawm rim sai majaw ya bai mu rim ai wa a Kam she rai sai ngu ai masa rai nga ai.\nMasha nkau mi gaw nga mahkoi pru wa ngu tsunnam kaw ala nan nga ai ni lawm ma ai. Dai majaw “Nga n lu ai wa a tsunnam nan” ngu ai ga pru wa ai.\nHpareng ni gaw masha yawng hpe jahkum la nna Nga gam garan jaw ai. Hkum gu dek mi rai rai, Htinggaw dek (htinggaw gap) hku garan ai mi rai rai masha yawng hkum ra ai.\nDai shaloi nden ja ai atsam grau rawng ai ni shawng lu hkap la nna, n ngut n jin n byin n tai ai ni gaw yawng a hpungdim de she nga wuman lu hkap la ma ai. Kalang lang Hpareng ni masha jahpan hta ai kaw dinghprut mat nna nga wuman n law mat, n gu n hpawt mat chye ai. Yawng a hpang na n jin n ngut ai ni hta she ang wa chye ai.\nDai shaloi mare woi awn salang wa gaw n jin n ngut ai ni yawn myit n pyaw na tsang ai majaw shi lu ang ai Nga wuman hpe jaw kau, ya kau, asum hkam chye ma ai. Ningbaw ngu ai ni gaw tinang a masha ni lu lu , lu sha pyaw ai mu jang kabu myit dik ma ai.\nMare salang wa shi a Nga wuman mare masha ni hpe jaw kau ai mu chye ai mare masha ni gaw hpang jahpawt tinang nta kaw shadu jahkut tawn ai shatmai matep hte tsa tsamai (nhtawt) ni langai hpang langai sa jaw sha ma ai. Shi a nga wuman jaw kau ai gaw kaji mi, shi bai hkam la lu ai gaw nta shagu na namchyim hkumhkra re ai nga shatmai matep ni hte tsa tsamai ni, lu n ma, sha n ma bai hkam la lu nga ai.\nLungkran, lung hku hkan gyem makoi si rawng nga ai, nga mang ni gaw lana mi rai jang bawm nna ntsa de waw wa ai, hka lwi ai maga de yawng wa chye ai. Dai hpe chye ai mare masha nkau mi gaw tsun dim sha ai shana mare nta de n wa ai sha yup sin nna Tsunmang hkap chye ma ai. Dai hpe Tsunmang hta ai ngu ma ai.\nAten ram daw na jang she nga mang langai lahkawng bai mu hta la la re ai majaw nga nan nga len ai ni nga ma ai. Ndai masha ni hpe gaw “Tsunmang Nan” nga ma ai.\nShinggyim masha ni a myit masa lai akyang hpe Nga hte Ja Gumhpraw hta yu maram la chye ma ai.\nShawng de na kaji kawoi,, kanu kawa, hpu shawng hpu ba ni a mare buga masha ni hpe woi awn zinlum lai wa ai lai ladat law law nga ai kaw na Tsun Dim sha ai lam hpe nde nlaw mi htawng madun lu ai majaw laika hti shawa yawng hpe grai chyeju kaba sai.\nLaiza Muklum Kata Hkali Byin Shadang Law Jat Wa