Gelic: A’ faighinn ann ’s a’ faighinn air ais - Gaelic - Scotsman.com
News > Gaelic Gelic: A’ faighinn ann ’s a’ faighinn air ais
CIAN. Fad ás. Fada air falbh. A-mach ás an rathad. Sann mu dheidhinn dè rathad air a bheil thu bruidhinn a tha sin ’nam bheachd-sa, oir bidh àitean a tha iomallach do chuid, agus ionadail do chuid eile. Ach chan eil e gu diofar ciamar a chanar e, tha Eilean Chola astar math air falbh bho phrìomh bhailtean na h-Alba. Tha an t-Òban fhèin, am baile meadhanach mòr as fhaisg’ air làimh, mu thrì uairean a thìde air falbh air a’ bhàt’-aisig.Do dhuine a tha a’ fuireach air an “iomall” san t-seadh seo, tha ceanglaichean còmhdhail cud­rom­ach gus faighinn air falbh air làithean saora, mar eisimpleir, ’s nas cudromaiche buileach gus faighinn dhan sgoil no dhan àit’-obrach, ach ’s iad a tha riatanach fhèin nuair a dh’fheumar seirbh­eisean meadaigeach air tir-mòr a chleachdadh. Nuair a bhios suidheachadh mead­aigeach èiginneach ann an Cola, thig carbad-eiridinn adhair gu math frogail. Ma tha suidh­eachadh ann nach eil buileach cho èiginneach, faodar an turas adhair eadar Cola ’s an t-Òban a chleachdadh gu furasta. Feum­aidh mi aideachadh gun do chuir e iongnadh mòr orm gu bheil port-adhair air an eilean.Ged a tha e beag bìodach tha e ann, ’s tha na seirbheisean aige a’ frithealadh port-adhair an Òbain agus port-adhair Thiriodh.Tha an companaidh Hebrid­ean Air Services a-nis a’ ruith an turas adhair seo, le taic maoin­eachaidh bho Chomhairle Earra-Ghaidheal ’s Bhòid, as dèidh do Highland Airways a dhol forianachd ann an 2010. Gheibhear faraidhean cho ìosal ri £15 eadar Tiriodh agus Cola, ’s £40 eadar Cola ’s an t-Òban.Ged a tha muinntir an eilein taingeil son nan ceang­laichean adhair aca, se briseadh-dùil a th’ ann do phàrantan aig a bheil clann a dh’fheumas a bhith aig àrdsgoiltean air tir-mòr. Nuair a chaidh am port-adhair fhosg­ladh o chionn beagan bhliadh­naichean, chaidh seirbh­eis a ghealltainn a bheireadh clann Àrdsgoil an Òbain air ais dhan eilean fad an deireadh sheachd­ain. Cha do mhair seo fada ge-tà, ’s an-diugh chan urrainn dhaibh tighinn dhachaigh ach air son nas lugha na 24 uair a thìde air oidhche Shathairne a-mhàin. Cha bhiodh an dearbh thrioblaid aig na daoine aig a bheil heilicoptairean prìobhaideach ge-tà, seach gum faod iad seo laighe air helipad air beulaibh Taigh Òsta Chola. Ged nach fhaca ’s nach cuala mi sgeul air heili­coptair sam bith fad mo thurais, se samhla tha seo air an t-seòrsa dhaoine beartach a bhios a’ tigh­inn dhan eilean bho àm gu àm. Nuair a thig a’ Bhanaphrionnsa Anna ge-tà, coltach ris a’ chuid as motha de luchd-tadhail ’s de luchd-turais, se am bàt’-aisig a ghabhas i.Se CalMac, ma-thà, a tha a’ ruith a’ cheangail chòmhdhail as cudromaiche ’s as trainge. Bhon acair aca aig cidhe an Òbain, bidh bàtaichean ChalMac a’ fritheal­adh Cola le bhith a’ stad air an t-slighe gu àite eile – Tiriodh no Barraigh mar eisimpleir.Thòisich an sgeama Cosgais Co-Ionann ri Rathad no RET bho chionn beagan bhliadhnaichean. Tha an Riaghaltas ag ràdh gu bheil 31 ás a’ cheud a bharrachd de luchd-siubhail air na seirbh­eis­ean RET a chleachdadh. Tha muinntir an eilein ag ràdh nach eil teagamh ann gur ann suas a chaidh an àireamh de luchd-cleachdaidh nam bàtaichean, ach seach gun robh iadsan a’ faighinn prìsean sònraichte mar-thà, nach eil RET air cus eilean­aich a bharrachd a bhrosnachadh gus am bàta a chleachdadh.Ach le bhith tàladh barrachd luchd-siubhail dhan eilean, tha an gnìomhachas turasachd agus gnìomhachasan ionadail eile air buannachd fhaicinn.Thug Emma Ghrannd, 44, pàirt de h-òigridh ann an Cola agus ghluais i air ais làn-ùine ann an 1999 leis an duin’ aice, ’s iad ag amas air teagh­lach a thogail. An-diugh tha i ’na màthair ’s ’na h-oifigear leasachaidh aig ionad ùr na coimhearsneachd, An Cridhe.Ge b’e cà ’n tèid thu chan eil cus chuspairean nas connspaidiche ann an sgìrean iomallach na h-Alba na prìs connaidh, ’s chan eil Cola eadar-dhealaichte. Nuair a bha mi fhìn ann san Iuchar, bha dìosal suas ri £1.71 an liotar agus peatral àbhaisteach aig £1.67 an liotar! Cha chluinnear cus gearain bhuamsa a-rithist as dèidh dhomh prìsean connaidh air Eilean Chola fhaicinn – is mì a bha taingeil gun do dh’fhàg mi an càr anns an Òban.Ach gheibh eileanaich ghlice timcheall air cnapan-starra nuair a dh’fheumas iad. Nuair a nì Emma ’s a teaghlach sgrìob gu tir-mòr, coltach ri tòrr Cholach ris an do bhruidhinn mi, bidh i a’ lìonadh tanc’ a’ chàr cho làn ri ugh le connadh saor (!) á tir-mòr. Sann san dòigh seo, ’s le bhith ceannach tòrr mòr bidhe, dibhe ’s rudan riatanach eile, a shabh­aileas iad gu leòr airgead gus cosgaisean an turais a lughdachadh.Air ais air an eilean, tha cuid ag ràdh nach eil rathaidean an àite cho math ’s a dh’fhaodadh iad a bhith. Chaidh tòrr obrach a dhèanamh air rathaidean a’ chinn siar mus do dh’fhosgail am port-adhair, ’s bidh muinn­tir a’ chinn sear a’ gearain nach do rinneadh an aon leasachadh dhaibhsan. Cha chluinn­ear cus ag iarraidh air a’ Chomhairle na rathaidean a leudachadh gu bhith dùbailte, ach bu toigh leis a’ chuid as motha de Cholaich gun tig piseach air choreigin orr’ ann an ùine nach bi ro fhada.Tha a’ Chomhairle, air a bheil mar dhleastanas rathaidean an eilein a chàradh, ag ràdh nach eil an t-airgead ann an-dràsta idir son rathaidean cho iomallach a leasachadh. Ge b’e dè cho “ás an rathad” ’s a tha an rathad aca fhèin, tha cuid ag ràdh gu bheil daoine fad ás a-cheart cho airidh air seirbheisean poblach ’s a tha iadsan a tha a’ fuireach ann an teis-meadhan nam bailtean as motha.Tha na Colaich an dòchas gun aontaich a’ Chomhairle leotha­san aon latha a dh’aithghearr.daibhidhseumas@yahoo.ca	Email to a friend