Ўйлайманки, барчангизга Рокфеллер фамилиялик миллиардерлар оиласи таниш. Эътиборли жиҳати шундаки, ушбу оиланинг бизнеси авлоддан-авлодга ўтиб келмоқда. Жон Рокфеллер ушбу бизнесга тамал тошини қўйган бўлиб, у 50 ёшигача фақат пул ишлаб топиш, моддий бойлик орттириш ва бу жамғармалари орқали ўз таъсир доирасини кенгайтиришга эътибор қаратди. У жуда хам хасис эди ва ўз-ўзидан у бахил инсон бўлганлиги сабабидан кўпчилик уни ёқтирмас эди. Бироқ ярим асрлик умрини енгиб ўтиб, Рокфеллер қаттиқ ўзгарди. У анча саҳий ҳомийга ва хайрия ташаббускорига айланди. Унинг табиатидаги бундай кескин ўзгаришга сабаб нима бўлди? Машҳур ғарблик психолог Дейл Карнеги бу тарихни ўз китобида ёритади.\nЖон Рокфеллер тарихини билишга иштиёқингиз бор деб ўйлайман. 33 ёшида ўзининг биринчи миллионини ишлаб топган бу тадбиркор, 10 йилдан сўнг дунёдаги енг катта нефт компаниясига эгалик қилади. Аммо 50 ёш остонасига қадам қўяётган Рокфеллер, ўзини бахтиёр инсонлар қаторига қўша олмас эди. Рокфеллер соғлом туғилган бўлса-да, 53 ёшида ранглари сўлғин ва худди қариялардек кўп дарддан азоб чекарди. Ҳа, у дунёнинг енг бой инсони эди, лекин уни бахтли деб айта олмас эдик. Доимий можаролар ва асаббузар музокаралар, уйқусиз, ишга кўмилган тунлар ва тўхтовсиз етакчиликка бўлган кураш натижасида ҳаётга бўлган қизиқиш сўниб, Жон бир зумда касал, мункиллаган чолга айланди, қолди. Ҳаттоки сочлари тўкилиб, қошларидан айрилди, ҳардоим ранги ўчган ва озғин ҳолда юришга мажбур бўлди. Қаттиқ диетага амал қилганидан, унга кўплаб маҳсулотларни истеъмол қилиш тақиқланган эди. У шунчаки ўлим ёқасида эди.\nБундай ҳолатнинг асосий сабаби – ҳотиржамликнинг йўқлигида эди. Ёшлигидан пулга ихлос қўйган бу кимса, фақатгина навбатдаги омадли битим имзолангандагина хурсанд бўларди. Ўша пайтларда унинг ширкатии минглаб долларлар топаётган бўлса ҳам, у 100 доллар зарар эвазига ўз жонига суиқасд қилишга ҳам тайёр ҳолатда эди. Деярли ҳордиқ чиқармаган ва ўйин-кулгу қилмаган Жоннинг ягона ҳавотири омад унга бир кун келиб орқа ўгириб кетиши эди. Бу эса ҳали эндигина 50 ёшни қаршилаётган миллионерни ҳаста чолга айлантирди.\nАввал бошда кассалигини менсимаган Рокфеллер, хазм қилиш тизимининг бузилиши, уйқусизлик ва соч тўкилиши авжига чиққанидан сўнг, тирик қолиш учун шифокорлар маслаҳатига қулоқ солишга мажбур бўлди. Унга кўп вақтни очиқ ҳавода ўтказиш, парҳез қилиш ва камроқ ташвишланиш тавсия қилинди.\nВақт ўтган сари Жон Рокфеллер ўз боғида ўсимликлар ўстиришни, голф ўйнашни, ва қўшнилари билан кўпроқ суҳбат қуришни бошлади. Ҳаётининг айни шу дамларида у атрофида яшовчи инсонлар турмуш тарзи билан қизиқа бошлади. Эндиликда қандай пул топиш эмас, балки мол-дунёси инсонлар ҳаётига қанчалик қувонч олиб киришини ўйлай бошлади. Рокфеллер ўз миллионларини жамият гуллаб яшнаши учун сарфлашни бошлаб юборди. Шунингдек, у черковларга хайрия қилади. Яна бир мисол, Мичиган штатидаги беркилиш арафасидаги коллежга миллион доллар тақдим қилиши, кейинчалик бутун дунёга табиий, аниқ ва ижтимоий фанлар бўйича мутаҳассислар етиштирувчи машҳур Чикаго университетига замин ҳозирлади.\nУ асос солган Рокфеллер халқаро фонди мактаб ва касалхоналарга моддий ёрдам кўрсатиш билан бирга, муҳим кашфиёт ва ғоялар билан шуғулланувчи олимлар, жамоат арбобларини қўллаб қувватлай бошлади. Рокфеллер ташаббуси билан минглаб кашфиётлар амалда татбиқ қилинди. Шулар жумласидан: безгакка қарши вакцина, сил, менингит, грипп, бўғма ва бир қанча касалликларга ушбу фонд кўмагида даво топилди.\nШуни таъкидлаш лозимки, Рокфеллернинг ҳаётга бўлган қизиқиши тубдан ўзгарди. Иштаҳаси очилган ва мароқли уйқу ҳамроҳи бўлишни бошлаган Рокфеллернинг энди беҳуда ҳавотирлари тўхтади. Энди уни ҳеч нима бу мувозанатдан чиқара олмагандек, Америка нефт бозорида монополга айланган компанияси ҳукуматга тарихдаги енг катта жаримани тўлаганда ҳам, унинг на иштаҳаси бўғилди ва на уйқуси қочди.\n50 ёшда қақшаб қолган Рокфеллер, ҳаётга бўлган мауносабатини ўзгартиргандан сўнг, унга 98 ёшгача яшаш насиб қилди. Умрининг қолган ярмини бахтли инсонлар қаторида ўтказди.\nГувоҳи бўлганингиздек, Жон Рокфеллер катта маблағни хайрия қилиб юборган бўлса-да, бу билан қашшоқлашиб қолмади, бунинг акси ўлароқ Рокфеллерлар тарихда енг бой оилалар сирасига кирди. Унинг исми эса тарихга муҳрланди.\nЎзининг кўп ҳайриялари билан бу инсон бизнесда нафақат зарар қилмади, балки уни икки ҳиссага кўпайтирди. Энг асосийси эса, у ўзининг чексиз кўнгилсизликларидан фориғ бўлди. Соғайиб кетди, бахтли инсонга айланди ва шунчаки гуллаб яшнади! Фикримча, бундай ҳаётий мисолларни унутмаслик керак. Сабаби – бошқа инсонларга ёрдам бериш орқали биз ўзимизга ёрдам беришимизни атрофимиздаги дўстларимизга ҳам етказишимиз лозим.\n« Қуддусни босиб олишдаги биринчи салиб юриши\tМономах қалпоғи аслида Бухоро дўпписи бўлган »