«Лӱдде ончыко каяш», -ойла Ӱлыл Качмаш школышто пашам ыштыше, 23 ий стажан туныктышо Ирина Ибакаева. | "Кугарня" газет, Марий Эл, Йошкар-Ола\n"Кузе илет, эрвел марий?" рубрик, 2015 ий, Пургыж тылзын 27-ше кечыже\nКартычкыже Почет оҥаште кечен\n«Йоча пагыт модын-воштыл эртен кайыш. 1979 ийыште икымше классыш тунемаш пурышым. Кум классым шочмо-кушмо Кӱшыл Качмаш школышто нылытан ден визытанлан тунем лектым. А вара вич ий Ӱлыл Качмаш школыш коштым. Тунам йӱрым, пораным, лавырам ончыде, кажне кечын вич уштыш коклам йолын кошталтын. Сандене, очыни, тазалыклан вуйым огына ший», — шарналта шке йоча пагытшым Ӱлыл Качмаш школын туныктышыжо Ирина Геннадиевна.\nЧолга марий ӱдыр школышто тунеммыж годымак мураш-кушташ йӧратен, спорт дене пеҥгыде кылым кучен. 7-ше классыште тунеммыж годым физкультур дене самырык гимнастке Маргарита Мазгутовна туныктен. Ик урокышто, гимнастике ужашыште, «прыжки в высоту» нормативым сдатлен кертын огылат, тудо Ириналан «2»-ан отметкым шынден. Тидлан ӱдыр шкаланже шке чот сырен да гимнастике дене заниматлаш тӱҥалын. Тыршымыже арам лийын огыл: ик жап гыч шпагатыш куштылгын шинчын, тӱрлӧ перекатым ыштен.\n8-ше классыште ӱдыр ече дене кошташ тӱҥалын. А ик ий гыч, 1987 ийыште, Благовещенск оласе педучилищыш тунемаш пура. Пашаланат писе, койыш-шоктыш денат лӱдын-вожыл шогыдымо ӱдыр училищыште вигак туныктышо-влакын шинчашкышт перна. 1-ше курсыштак тудо спорт секцийыш кошташ тӱҥалеш. Куштылго атлетике, ече дене училищыште, районышто, республикыште мыняр гана педучилищын чапшым аралаш пернен, шотленат от пытаре! Ирина Яранован (ӱдыр фамилийже) лӱмжӧ училище мучко йоҥген, фотокартычкыже эре Почет оҥаште кечен.\nГармонист чонжым авалтен\nЯлысе школышто тунеммыж годымак шке ялысе чолга, ковыра гармонист рвезе шӱмешыже «пижын». Адик кум ий армийыште служитлен, моряк-подводник лийын. Рвезе элнам арален, а Ирина туныктышо лияш ямдылалтын. Педучилищыште моряк рвезым уло группо дене вученна, манаш лиеш (ме Ирина дене училищыштак келшаш тӱҥална да тачат тиде кылна кӱрлын огыл).\nТиде жап толын шуо вет! 1992 ий 22 февральыште ӱдыр йӧратыме качыжлан марлан лекте. Пиалан ешыште кум йоча шочо. Эн кугужо – Эльза, ынде шкежат ешан, ава лияш ямдылалтеш. Кокымшыжо эрге, Вадим, шукерте огыл армий гыч пӧртыльӧ, кызыт пашаш пурен. Кумшо, эн изи да чоным лыпландарыше ӱдыр, Милана, 8-ше классыште тунемеш, ачаж дене пырля «Эрвий» калык куштышо ансамбльыш коштеш, районышто тӱрлӧ творческий конкурсышто участвоватла. Эртыше кеҥежым Крымыш, лагерьыш, путевко дене канаш миен тольо.\nМоткоч чолга марий тамада\nИрина шке пашажым моткоч йӧрата. 23 ий школышто тырша. Тений 1-ше ден 3-шо класслаште туныкта. Чылаже 21 йоча уло, кажныже шке икшывыж гай. Йоча-влак Ириналан ӱшаным пуат, кажне кечын туныктышо нунын сеҥымашыштлан куана да нунын дене пырля ончыко ошкылеш. 17 ий шочмо ялыште тӱҥалтыш школышто пашам ыштен, оптимизаций деч вара шым ий ынде Ӱлыл Качмаш ялыш туныкташ коштеш. Водительын праважым налын, шкежак машинам виктара. «Ший оҥгыр» калык муро ансамбльыш мураш коштеш. Тылеч посна шке ешыж дене пайрем-влакым сӧрастара: сӱаным, лӱмгечым эртара. Тудын кажне пайремже ойыртемалтше – тамада шкежат муралтен, кушталтен колта, гармоньым шокта.\nИрина – йӧратыме да йӧратыше ава, пелаш да ака, пагалыме туныктышо, ӱшанле йолташ, сай пошкудо, пеш творческий айдеме. Тудын пелашыжат, Адик Ибакаев — тӱвыра сферын пашаеҥже. Паша стажше – 23 ий. Кызыт эше Нефтекамск олаште охранниклан ышта. Йоча-влакат ача-ава гаяк чолга улыт, усталык шӱлышан кушкыт. Ял пайрем ма, школышто але районышто мероприятий лийже, тиде еш чыла вереат шуэш. Тидым сеҥымаш-влакат пеҥгыдемдат: 2005 ийыште эртаралтше «Это мама лучше всех» районысо конкурсышто сеҥымаш, 2009 ийыште «Эн сай еш» лӱмым сулен налын, 2013 ийыште «Играй, гармонь» конкурсышто «Поющий гармонист» номинацийыште, а 2014 ийыште «Музыкальная семья» конкурсышто тыгаяк лӱман номинацийыште палемдалтын. Тений ты еш — «Сеҥымаш салют» фестивальын участникше. Ончылно тудым эше шуко концерт ден выступлений вучат.\nАл-гӱл саска коклаште\nИрина ден Адик шке шочшыштлан, шӱжар ден шольыштлан эре пример улыт. Ибакаевмыт калык дене пашам ыштат гынат, мӧҥгыштыштат чыла шуктат. Кышкар гай сурт-оралтым чоҥен шынденыт, вольыкымат ашнат, пакчамат шындат, кеҥежым озаватын пӧрт воктенже алын-гӱлын веле волгалтеш – могай гына пеледыш уке!\nМӱкш гай пашаче еш родо-шочшо, йолташ-влак дене келшен ила, пырля каненат мошта. Тидын шотышто Ирина тыге палемда: «Ме эн пиалан улына. Чон йӧратыме икшывына, пашана, чапле суртна да эҥерташ лийше родо-шочшына-влак улыт».\nМанеш-манешым йол йымак тошкалын, илышым уло чон дене йӧратыше айдеме гына, очыни, тыгай шонымаш дене ила.