Enyi Un Bɛ́ Azɔn ɖé ɔ ka Lo? (Akpáxwé 3) | Nǔ E Mɛ Winnyawinnya lɛ Nɔ Kanbyɔ lɛ É\nGBÈ E MƐ A SIXU XÀ DÓ É Afrikaans Albanie-Gbè Amharique-Gbè Arabe-Gbè Arabe-Gbè (Liban Tɔn) Arménie-Gbè Ayɔgbe Azerbaïjan-Gbè Azerbaïjan-Gbè (Cyrillique) Bichlamar Bulgarie-Gbè Cambodge-Gbè Cebuano Chichewa Chine-Gbè (Cantonais) Chine-Gbè (Dòdó Ɔ) Chine-Gbè (Ee Bɔkun É) Chinese Cantonese (Simplified) Chitonga Cibemba Corée-Gbè Croatie-Gbè Danemark-Gbè Eblegbe Espagne-Gbè Estonie-Gbè Finlande-Gbè Flansegbe Fɔngbe Géorgie-Gbè Glɛkigbe Glɛnsigbe Haoussa Hiligaynon Hongrie-Gbè Iban Ibo Iloko Indonésie-Gbè Italie-Gbè Janmagbe Japon-Gbè Kazakh Kazakh (Arabe) Kinyarwanda Kirghistan-Gbè Kirundi Lingala Lituanie-Gbè Macédoine-Gbè Madagascar-Gbè Malay Malayalam Malte-Gbè Myanmar-Gbè Norvège-Gbè Oromo-Gbè Pangasinan Pays-Bas-Gbè Pologne-Gbè Portugal-Gbè Portugal-Gbè (Portugal) Roumanie-Gbè Russie-Gbè Sepedi Serbie-Gbè Serbie-Gbè (Romain) Shona Sinhala Slovaquie-Gbè Slovénie-Gbè Suède-Gbè Swahili-Gbè Tagalog Tatar Tchèque-Gbè Tetun Dili Télougou Thaï Tiv Tokunɔgbe Brésil Tɔn Tsonga Tswana Turkménistan-Gbè Turquie-Gbè Ukraine-Gbè Vegbe Vietnam-Gbè Xhosa Zoulou\nHwɛhwɛ wɛ mɛ e ɖò winnyawinnya mɛ lɛ é sín lanmɛ nɔ ɖò jógúnjógún bɔ agbɔ̌n nɔ lɛ́ ɖò ye wu dó nùjɔnǔ mɛ. Amɔ̌, azɔn syɛnsyɛn ko ɖó dogbó nú mɛ winnyawinnya ɖé lɛ. Mɔ̌ wɛ é nyí nú hwi lɔ à? Enyi mɔ̌ wɛ ɔ, nǔ e gbò V’loria, Justin kpo Nisa kpo é sixu dó wusyɛn lanmɛ nú we; ye mɛ atɔn lɛ bǐ wɛ nyí Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn. Ðǒ ayi lee ye kpéwú bo ɖí xwi xá azɔn e nɔ vɔ́da nú mɛ lɛ é gbɔn é wu.\nSín hwenu e un ɖó xwè 14 é wɛ un bɛ́ gǒflɛ́mɛzɔn syɛnsyɛn e nɔ nyí fibromyalgie é. Hwenu e un ɖó xwè 20 é ɔ, un lɛ́ bɛ́ azɔn elɔ lɛ gɔ́ na: xúɖúxúɖú alɔkpa e nɔ nyí arthrite é, akli alɔkpa e nɔ nyí lupus é kpo wutuzɔn e nɔ nyí Lyme é kpo. Nǔ e nɔ jló mì é bǐ wiwa nɔ vɛwǔ nú mì, ɖó kanmɛ nɔ gbɔjɔ mì hwebǐnu wutu. Hweɖelɛnu ɔ, un nɔ kplíbɔ́, bɔ kɛkɛví afɔtɔ́nɔ lɛ tɔn mɛ jɛn un ɖó na nɔ.\nWuvɛ̌ agbaza tɔn e azɔn ɔ nɔ dó nú mì lɛ é ɖò finɛ, ee ka nyla hú bǐ é wɛ nyí linkpɔ́n e un nɔ ɖó é, ɖó un sɔ́ nɔ kpéwú bo nɔ wà nǔ klewun klewun lɛ ɖi nùwlanwlan, alǒ nusú hunhun sín gannu ɖé nu ǎ wutu. Un nɔ mɔ vǐ lɛ bɔ ye nɔ ɖò zɔnlin ɖi wɛ, bɔ un nɔ kanbyɔ nyiɖée ɖɔ etɛwu mɔ̌ wiwa ka vɛwǔ nú nyɛ sɔmɔ̌ à jí. É cí nú mì ɖɔ un kún sɔ́ nyí nùɖewánu ó ɖɔhun.\nUn dokú ɖɔ un mɔ alɔdo, b’ɛ ka nyí sín hagbɛ̌ xwédo ce tɔn lɛ kɛɖɛ gɔ́n ǎ, loɔ, agun Kúnnuɖetɔ́ Jehovah tɔn lɛ tɔn e un nɔ dó gbɛ̌ xá é ɖesu ɖ’emɛ. Mɛ e ɖò agun ɔ mɛ lɛ é nɔ wá ba mì kpɔ́n hwɛhwɛ, b’ɛ nɔ zɔ́n bɔ un nɔ mɔ ɖɔ un kún ɖò nyiɖokpo ó. Nugbǒ wɛ ɖɔ sísɔ́ mì sín kɛkɛví ce mɛ dó mɔ̌to mɛ kpo ɖiɖe mì sín mɛ kpo nɔ bɔwǔ ǎ, é ɖò mɔ̌ có, ye mɛ ɖé lɛ ka nɔ ylɔ mì dó nǔwiwa mɛkplékpɔ́mɛ tɔn lɛ tɛnmɛ.\nMɛxomɔ e ɖò agun ɔ mɛ lɛ é nɔ d’alɔ mì tawun, ɖó ye tuùn nǔ e azɔn nyí é. Ye d’alɔ mì bɔ un tuùn gǎnmaɖó ce lɛ, bɔ nú un ma kpéwú bo wà nǔ gègě mɛ ɖevo lɛ ɖɔhun ǎ ɔ, un sɔ́ nɔ dóhwɛ nyiɖée ɖě ǎ. Kplé agun tɔn lɛ kpo kúnnuɖegbe kpo yiyi wɛ nɔ nyí hwenu awǎjijɛ tɔn hugǎn nú mì. (Eblée lɛ 10:25) Ðò tɛn enɛ lɛ mɛ ɔ, un nɔ mɔ ɖɔ azɔn ce ɖò finɛ có, un kún ka gbɔn vo nú mɛ ɖevo lɛ kaka ɖé ó.\nUn nɔ hɛn d’ayi mɛ ɖɔ Jehovah nɔ na mǐ nǔ e hudo mǐ bɔ mǐ na dɛ é. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, Biblu ɖɔ ɖɔ enyi nǔ e mɛɖé nyí ɖò wěxo é tlɛ ɖò gblègbé wɛ ɔ, nǔ e é nyí ɖò xomɛ é “nɔ ɖò hlɔnhlɔn mɔ wɛ ayihɔngbe ayihɔngbe.” (2 Kɔlɛntinu lɛ 4:16) Lee nǔ cí nú mì é pɛ́ɛ́ nɛ.\nLin nǔ kpɔ́n d’eji: Enyi a ɖò azɔn syɛnsyɛn ɖé sín wuvɛ̌ sè wɛ ɔ, etɛwu é ka ɖò taji ɖɔ a ni nɔ kpɔ jɛ mɛ ɖevo lɛ jí? Enyi a ɖò ganji ɖò lanmɛ ɔ, nɛ̌ a ka sixu d’alɔ mɛ e ɖò azɔn jɛ wɛ é ɖé gbɔn?—Nùnywɛxó 17:17.\nUn j’ayǐ bɔ te cící gló mì. Akɔ́nnú ce blá bɔ un sɔ́ sixu sɛ̀ tɛn ǎ. Ye yawu sɔ́ mì yì xɔ e mɛ è nɔ kpé nukún dó ajijimɛ sín nǔ lɛ wu ɖè ɖò dotóoxwé é. Tlolo ɔ, dotóo lɛ kpéwú bo tuùn nǔ e ɖò wiwa mì wɛ é ǎ. Amɔ̌, hwenu e ye ko gbéjé mì kpɔ́n azɔn mɔkpan gudo é ɔ, ye wá mɔ wutuzɔn e nɔ nyí Lyme é.\nLyme sín azɔn ɔ hɛn taglomɛ sín kàn ce lɛ. Un nɔ xò sugbaja, bɔ hweɖelɛnu ɔ, hinhɛn mì ɖó xwii nɔ vɛwǔ, loɔ, sín xwè mɔkpan ɖíe wɛ è ka ko mɔ azɔn ɔ nú mì. Azǎn ɖé lɛ nɔ wá, bɔ agbaza ce mɛ nɔ vɛ́, alǒ fɛnví ce lɛ nɔ vɛ́ kaka bɔ un sɔ́ sixu nɔ dán ye ǎ. É nɔ cí ɖɔ gǒflɛ́mɛ ce lɛ bǐ wɛ jɛko ɖɔhun.\nUn nɔ lin tamɛ dó nyiɖée jí, ‘nyɛ vǔ elɔ dìn, bo nyí azinzɔnnɔ’ bɔ enɛ nɔ sìn xomɛ nú mì. Un nɔ súxó ylɔ Mawu gbè bǐ gbè, bo nɔ kanbyɔ ɖɔ “Etɛwu un ka ɖò ninɔmɛ elɔ mɛ?” Un tlɛ jɛ linlin jí ɖɔ Mawu ko jó mì dó. Amɔ̌ enɛ gudo ɔ, un lin tamɛ dó Jɔbu e xó Biblu ɖɔ é jí. Jɔbu mɔ nǔ jɛ nǔ e wu é ɖò mɛtɛnkpɔn gègě mɔ wɛ é mɛ bǐ mlɛ́mlɛ́ ǎ, amɔ̌, é nɔ gbeji nú Mawu. Enyi Jɔbu mɔ tagba aditi enɛ lɛ cobo ka wà mɔ̌ ɔ, nyiɖesu sixu kpéwú.\nMɛxo agun tɔn e ɖò agun ce mɛ lɛ é d’alɔ mì tawun. Hwebǐnu wɛ ye nɔ wá ba mì kpɔ́n, bo nɔ kàn lee un ɖè gbɔn é byɔ. Mɛxo agun tɔn ɖokpo ɖɔ nú mì ɖɔ nyì ni ylɔ emi hweɖebǔnu e nyì ɖó xó ɖé bo na ɖɔ é, é sixu nyí gan ɖebǔ mɛ. Un nɔ dokú nú Jehovah gbè bǐ gbè, ɖó xɔ́ntɔn enɛ lɛ e é na mì é wutu!—Ezayíi 32:1, 2.\nHweɖelɛnu ɔ, enyi mǐ ɖò azɔn syɛnsyɛn jɛ wɛ ɔ, mǐ nɔ wɔn nǔ taji ɖé, é wɛ nyí ɖɔ: Jehovah tuùn nǔ e mɛ gbɔn dín wɛ mǐ ɖè é. Biblu ɖɔ: “Sɔ́ nǔ linlin towe dó alɔ mɛ nú Mawu Mavɔmavɔ; é na hɛn we ɖó te.” (Ðɛhan 55:23) Nǔ e un dó gǎn bo nɔ wà ayihɔngbe ayihɔngbe é nɛ.\nLin nǔ kpɔ́n d’eji: Nɛ̌ mɛ ɖevo e yí wǎn nú we lɛ é ka nɔ d’alɔ we bɔ a nɔ dɛ ɖò azɔn towe nu gbɔn?—Nùnywɛxó 24:10; 1 Tɛsalonikinu lɛ 5:11.\nHwenu e un winnya ɖó bǎ ɖé mɛ é ɔ, è mɔ azɔn e nɔ zɔ́n bɔ è nɔ xú bǐ dó te bɛ nyí syndrome de Marfan é nú mì, é nɔ hɛn gǒflɛ́mɛ lɛ bo nɔ vɔ́da nú ye. É sixu lɛ́ wà nǔ dó hǔn, nukún kpo wǔjɔnú agbaza tɔn taji ɖevo lɛ kpo wu. Hwebǐnu wɛ un nɔ sè wuvɛ̌ ǎ, amɔ̌, enyi é wá wá lě ɔ, é nɔ syɛn tawun.\nHwenu e ye mɔ azɔn ɔ nú mì é ɔ, un y’avǐ tawun. Ado hu mì ɖɔ un kún sɔ́ sixu kpéwú bo wà nǔ e sín vivǐ un nɔ ɖu ɖ’ayǐ lɛ é bǐ ó. Ði kpɔ́ndéwú ɔ, un yí wǎn nú weɖuɖu, bɔ linlin ɖɔ gbè ɖokpo na wá sù, bɔ é na vɛwǔ nú mì tawun ɖɔ má wà mɔ̌, lobɔ zɔnlin ɖiɖi lɔ na wá nyí nǔ ɖokpo ɔ, nɔ zɔ́n bɔ un nɔ ɖi xɛsi dó sɔgudo wu.\nDada ce nɔ kpé nukún wǔ yè tawun. É d’alɔ mì bɔ un sɔ́ nɔ ɖó linkpɔ́n enɛ lɛ e na wà nǔ dó wǔ yè é ǎ. É ɖɔ nú mì ɖɔ nyì kún ɖó na nɔ ɖò xɛsi ɖi wɛ ó, ɖó é na wà nǔ dó gbɛzán ce wu. É lɛ́ dó wusyɛn lanmɛ nú mì ɖɔ nyì ni ɖókan dó ɖɛxixo wu, ɖó mɛ ɖokpo e tuùn nǔ e mɛ gbɔn wɛ un ɖè é, bo lɛ́ mɔ nǔ jɛ wu céɖécéɖé é wɛ nyí Jehovah.—1 Piyɛ́ɛ 5:7.\nWemafɔ e dó wusyɛn lanmɛ nú mì tawun é wɛ nyí Ðɛhan 18:7, finɛ ɖɔ: “Hwenu e adǎn gbò mì ɔ, un ylɔ Mawu Mavɔmavɔ. Un súxó ylɔ Mawu ce. É sè gbè ce sɛ́dó sín xwé tɔn gbè; xó e un sú ɔ yì tó tɔn mɛ.” Wemafɔ enɛ d’alɔ mì bɔ un mɔ ɖɔ enyi un xoɖɛ sɛ́dó Jehovah, bo byɔ ɛ ɖɔ é ni d’alɔ mì nú má dɛ ɔ, é na sè ɖɛ ce bo na d’alɔ mì. É ɖò finɛ hwebǐnu bo na d’alɔ mì.\nUn kplɔ́n ɖɔ, è blawu alǒ akpɔ̀ ɖó mɛ ɖó nǔ e ɖò mɛ gbò wɛ lɛ é wu ɔ, é kún nyla ó, lee nǔ nɔ cí nú mɛ é wɛ, amɔ̌, mǐ ɖó na jó ye dó bonu ye na wà nǔ dó gbɛ̀ mǐtɔn kpo kancica e mǐ ɖó xá Mawu é kpo wu ǎ. É wɛ nɔ zɔ́n tagba mǐtɔn lɛ ǎ, bɔ enyi mǐ ka sɔ́ ɛ ɖó tɛn nukɔntɔn ɔ mɛ ɖò gbɛzán mǐtɔn mɛ ɔ, é na jó mǐ dó gbeɖé ǎ.—Jaki 4:8.\nLin nǔ kpɔ́n d’eji: Mawu wɛ mǐ ka na dó wuvɛ̌ mǐtɔn lɛ sín hwɛ à?—Jaki 1:13.\nGanji! Kpɔ́n nǔ e sixu d’alɔ we bɔ a na dɛ ɖò azɔn jɛmagbɔ ɖé nu é atɔn.\nSɛ́dó Mɛɖé Sɛ́dó Mɛɖé Enyi Un Bɛ́ Azɔn ɖé ɔ ka Lo? (Akpáxwé 3)\nijwyp xota 46