Къысмат — къумукъ халкъны бюгюнгю къысматы, бизин халкь яшайгъан шартлар, агьвалатлар, бизин къалкъыланы уьстюнде толкъунланагъан къара булутлар, военный картадагъы стрелкалар йимик бизге къаршы бакъдырылгъан йыргъыч умутлар — булар бирде чыдап турма ярамайгъан къысмат, янчылгъан, пысайгъан халкъны къысматы.
Баш вакътиде автономия, айрылыкъ деген сёзлер де ярай. Тарихде бирде пачалыгъы болмагъан халкълар да пачалыкъ къуруп олтурагъан гюнлер етген. Юз минг, юз элли минг, гьатта элли минг санавдагъы халкълар да, силкинип, айрычалыкъгъа чыгъа. Гагауз республика этген йимик, бар халкъ бир фронт болуп, терс ёлну тутагъан гючлеге къаршы къайратлы кюйде эре тура. Къумукъ халкъны кёп минг йыллыкъ сыйлы пачалыгъын аякъгъа тургъузмакъ — муна асыл мурат.
Къумукъ халкъны уьстюндеги намуслар: тарихни янгылыш ерлерин тюзлемек; ошгъугъан арба йимик башалман, гьатта тик ярдан йимик барагъан къысматны къолгъа алмакъ; бизин гёз ярыгъыбыз, жан ерибиз болгъан муратланы инамлы «темирёлгъа» салмакъ.
- Дагъыстанны къардаш халкълары бары да бир тамурдан чыкъгъан. О бизин тамур, о сизин тамур - бу масъаланы оьзден кюйде, сабур-саламат кюйде, гьакъылланы ва фактланы ярышлагъа чыгъарып, гьакъыкъатны кюрчюсюнде чечейик.