Annou déviré asi mo a ladjoukann-la, apré préfiks la-la, nou ka ajouté an sifiks ki sé ann. Sifiks-lasa ka èkzisté adan dé mo kontrèbann, dèmann etc. An té ka di talè-la ki moun adan sosyété an nou ki ka palé pi bèl kalité kréyòl sé moun a pèp-la é sé asi jan palé a yo, fo nou apiyé pou konstwi on lang kréyòl maké, toupannan nou ka anrichiy èvè monèf kon an fin èspliké zòt la. Kidonk fò biten-la klè an tèt a zòt: nou pa ka enki ajounou douvan modèl palé moun fondòk lakanpay, moun ka viv Vyé-Zabitan oben Makouba. Nou ka chwazi jan palé a yo mé nou ka anrichiy, nou ka mofwazéy pou rivé mété doubout on larèl-langann ba kréyòl-la. Kon zòt sav larèl-langann sé toujou on biten ki artifisyèl, sé toujou grangrèk èk ékriven kalanswa lang-la ki ka kréyéy, a pa jen pèp-la. Sé lè ou tini on larèl-langann ki séryè, ou kapab fè pawòl maké é pawòl palé ki maké. 4) PAWOL MAKE KI PALE Dènyé étap on lang ka pasé pou i vin on lang toutafètman mèt dè kò a-y é dè divini a-y, sé sa man kriyé pawòl maké ki palé. Ka sa yé? Enben, lè ou vwè on jounalis ka fè jounal radyo oben jounal télévizé a-y, lè on prèt oben on pastè ka fè sèrmon a-y, lè on pwofésè ka fè montray (cours) a-y, a pa pawòl palé i ka sèvi, sé pawòl maké ki palé i ka sèvi. Jounalis-la tini fèy papyé douvany oben, adan sé gran péyi-la, ni on aparèy yo ka kriyé pwonptè ki ka défilé douvan zyé a-y é ki i ka li. Pastè-la oben prèt-la ka jété on zyé tanzantan, kon pwofésè-la li-menm, asi Bib a-y oben nòt a-y, kivédi sé on pawòl maké i ka oralizé. E pawòl maké oralizé la-sa ni tout karaktè a pawòl maké. Sé poukwa lè on moun ka palé byen, yo ka di i ka palé kon an liv ki chiré. Pawôl maké oralizé sé on biten ki rèd pou fè: tout moun pa bon jounalis, tout moun pa bon pastè oben pwofésè. Sé on èkzèrsis ka mandé onlo travay pou apwann li on jan obidjoul (convenable). Poukwa radyo kréyòl an nou mové? Poukwa kréyòl a yo mové? Sé davwa sé jounalis kréyolopal (créolophone) an nou la pa konpwann fo yo maké tèks a yo avan yo difizéy. Yo ka enki vin èvè on tèks fwansé an men a yo é yo ka enki traduiy an kréyôl san fè pon éfò a nivo kalité kréyòl-la yo ka sèvi la. 5) FINALDIKONT Jòd-la kréyòl-la ka touvéy ant étap 2-la é étap 3-la. I pòkò atenn toutafètman étap- 3-la. Sé enki lè i ké antré on jan séryé adan lékòl èvè linivèsité, kivédi lè on pakèt moun ké koumansé ékriy adan lavi tou lé jou a yo, nou ké vwè lang-la pwan balan. Pou alè, sé pito adan domèn a litérati é chanté, nou ka maké kréyòl-la mé sa pa sifizan. Fo ay pi douvan ankò é chaché mèt kréyòl maké la adan dé koté i pa té jen antré kon non a lari, dokiman administratif, liv lékòl adan domèn kon jéyografi, istwa, botanik kisasayésa