Yosefa O Tsireledza Muṱa Wawe | Lutendo lwa Ngoho\nNDIMA YA VHUFUMIṰAHE\nO Tsireledza Muṱa Wawe, A U Ṱhogomela Nahone A Konḓelela\n1, 2. (a) Yosefa na muṱa wawe vho sedzana na tshanduko dzifhio? (b) Ndi afhio mafhungo a si avhuḓi e Yosefa a kombetshedzea u a vhudza mufumakadzi wawe?\nYOSEFA u hwesa muṅwe muhwalo kha donngi. Edzani u mu vhona nga maṱo a muhumbulo a tshi khou livha-livha musi a tshi pfuka nga muḓanani wa Betlehema vhusiku, a phaphatha donngi yawe yo hwalaho muhwalo, ine ya vhonala i na maanḓa, uri i tshimbile. Zwi tou pfala uri o vha a tshi khou humbula nga ha lwendo lulapfu lwe a sedzana nalwo. O vha o livha Egipita! Samusi vho vha vha tshi khou ya kha vhathu vha sili, vha luambo lu sili, na maitele a sili—naa muṱa wawe wo vha u tshi ḓo kona u sedzana na dzenedzo tshanduko?\n2 Zwo vha zwi sa leluwi u vhudza Maria, mufumakadzi wawe eneo mafhungo a si avhuḓi, fhedzi Yosefa o ḓivhofha nahone a mu vhudza. A mu vhudza nga ha mulaedza u bvaho ha Mudzimu we wa ḓiswa nga muruṅwa muloroni: Khosi Herode u khou ṱoḓa u vhulaha murwa wavho muṱuku! Vho vha vho fanela u ṱuwa nga u ṱavhanya. (Vhalani Mateo 2:13, 14.) Zwenezwo zwo vhilaedzisa Maria vhukuma. Ndi ngani muthu a tshi nga ṱoḓa u vhulaha ṅwana wawe a si na mulandu na khombo? Maria na Yosefa a vho ngo zwi pfesesa. Fhedzi vho fulufhela Yehova, vha mbo ḓi thoma u ḓilugiselela u fara lwendo.\n3. Ṱalusani nḓila ye Yosefa na muṱa wawe vha bva ngayo Betlehema. (Sedzani na tshifanyiso.)\n3 Musi vhathu vha Betlehema vha tshee vho eḓela nahone vha sa ḓivhi zwine zwa nga kha ḓi itea, Yosefa, Maria na Yesu vho mbo ḓi ṋenga vha bva vha fhela muḓanani wonoyo hu tshee vhusiku. Musi vho livha thungo ya tshipembe, lutombo lu tshi vho thoma u penya vhubvaḓuvha, Yosefa a nga vha o ḓivhudzisa uri u ḓo sedzana na mini. Muvhaḓi zwawe o vha a tshi nga kona hani u tsireledza muṱa wawe kha vhathu vha re na maanḓa? Naa o vha a tshi ḓo kona u ṱhogomela muṱa wawe misi yoṱhe? Naa o vha a tshi ḓo kona u bvela phanḓa a tshi ita wonoyu mushumo muhulwane we Yehova Mudzimu a mu ṋea wone wa u ṱhogomela na u alusa onoyu ṅwana o khetheaho? Yosefa o vha o sedzana na khaedu khulwane. Musi ri tshi haseledza nḓila ye a sedzana ngayo na khaedu iṅwe na iṅwe, ri ḓo vhona uri ndi ngani vhokhotsi ṋamusi—na riṋe roṱhe—ri tshi fanela u edzisa lutendo lwa Yosefa.\nYosefa O Tsireledza Muṱa Wawe\n4, 5. (a) Vhutshilo ha Yosefa ho shanduka hani lwa tshoṱhe? (b) Muruṅwa o ṱuṱuwedza hani Yosefa uri a hwale vhuḓifhinduleli vhu lemelaho?\n4 Miṅwedzini yo fhiraho, ngei shangohaya ḽawe Nazareta, vhutshilo ha Yosefa ho shanduka lwa tshoṱhe musi a tshi fulufhedzisa u vhinga ṅwananyana wa Eli. Yosefa o vha a tshi zwi ḓivha uri Maria ndi mufumakadzana a sa dini, a fulufhedzeaho. Fhedzi nga murahu a vho pfa uri o vhifha muvhilini! O vha a tshi ṱoḓa u mu ṱala tshiphirini u itela uri a si mu shonise. * Fhedzi muruṅwa a amba nae muloroni a mu ṱalutshedza uri Maria o vhifha muvhilini nga nṱhani ha muya mukhethwa wa Yehova. Muruṅwa a dovha a amba uri murwa ane a ḓo mu beba u ḓo “tshidza vhathu vhawe zwivhini zwavho.” A dovha a khwaṱhisedza Yosefa a ri: “U songo ofha u isa Maria mufumakadzi wau hayani.”—Mat. 1:18-21.\n5 Yosefa o ita ngauralo samusi o vha e munna o lugaho na a fulufhedzeaho. O ṱanganedza mushumo u konḓaho vhukuma: u alusa na u ṱhogomela murwa a si wawe, fhedzi ane a vha wa ndeme vhukuma kha Mudzimu. Nga murahu, Yosefa a thetshelesa ndaela ya muvhusi nahone a ṱuwa na mufumakadzi wawe o vhifhaho muvhilini ngei Betlehema uri vha ṅwaliswe. Ndi henefho he ṅwana a bebelwa hone.\n6-8. (a) Ndi zwifhio zwiṅwe zwiitea zwe zwa shandula vhutshilo ha Yosefa na muṱa wawe muṱuku? (b) Ri zwi ḓivha hani uri ndi Sathane we a rumela “ṋaledzi”? (Sedzani na ṱhaluso i re magumoni a siaṱari.)\n6 Yosefa ho ngo tsha humela Nazareta na muṱa wawe. Nṱhani hazwo, vho dzula Betlehema hune ha vha khilomithara dzi ṱoḓaho u vha fumi u bva Yerusalema. Vho vha vhe vhashai, fhedzi Yosefa o ita zwoṱhe zwine a nga kona u itela u tsireledza Maria na Yesu uri vha si shaye kana u shengela. Hu sa athu fhela tshifhinga tshilapfu, vha dzula nḓuni ya vhuimoni ha fhasi. Nga zwenezwo, musi Yesu a si tsha vha lushie, fhedzi o vha e ṅwana muṱuku—khamusi e na ṅwaha—vhutshilo havho ha dovha ha shanduka nga u ṱavhanya.\n7 Ho mbo ḓi swika tshigwada tsha vhanna, vhaḓivhi vha dziṋaledzi vha bvaho Vhubvaḓuvha, khamusi kule ngei Babele. Vho tevhela “ṋaledzi” ye ya vha livhisa muḓini wa Yosefa na Maria nahone vho vha vha tshi khou ṱoḓa ṅwana we a vha a tshi ḓo vha khosi ya Vhayuda. Vhenevho vhanna vho vha sumbedza ṱhonifho khulwane vhukuma.\n8 Hu sa londwi uri vho vha vha tshi zwi ḓivha kana vha sa zwi ḓivhi, vhenevho vhaḓivhi vha dziṋaledzi vho dzhenisa Yesu khomboni i si na vhukono. “Ṋaledzi” ye vha i vhona yo thoma ya vha livhisa Yerusalema, hu si Betlehema. * Musi vhe henengei vha vhudza Herode, Khosi mmbi uri vho vha vha tshi khou ṱoḓa ṅwana we a vha a tshi ḓo vha khosi ya Vhayuda. Zwenezwi zwa ita uri a duge vhuhali nahone a vha na vivho.\n9-11. (a) Maanḓa a fhiraho a Herode kana Sathane o thusa nga nḓila-ḓe? (b) Lwendo lwa u ya Egipita lwo fhambana hani na zwo ṱaluswaho nga ngano dza mazwifhi?\n9 Naho zwo ralo, zwi takadzaho ndi uri hu na we a thusa, a re na maanḓa a fhiraho a Herode kana Sathane. Ndi ngani ri tshi ralo? Musi vhenevho vhaeni vha tshi swika hayani ya Yesu nahone vha mu vhona e na mme awe, vho mu ṋea zwifhiwa nahone vha si lavhelele u ṋewa tshithu. Yosefa na Maria vha tea u vha vho mangala lungafhani musi vha tshi ḓiwana vho no vha na “musuku na miri ya zwioro na ṋonzhe dza mishonga”—zwine zwa vha thundu ya thengo khulu vhukuma! Vhaḓivhi vha dziṋaledzi vho vha vho livha u vhuyelela vha vhudza Khosi Herode he vha wana hone ṅwana we vha vha vha tshi khou mu ṱoḓa. Naho zwo ralo, Yehova a dzhenelela. A shumisa muloro u itela u vhudza vhaḓivhi vha dziṋaledzi uri vha fare iṅwe nḓila musi vha tshi vhuyelela hune vha bva hone.—Vhalani Mateo 2:1-12.\n10 Musi vhaḓivhi vha dziṋaledzi vha tshi kha ḓi tou bva u ṱuwa, muruṅwa wa Yehova a sevha Yosefa a ri: “Takuwa u dzhie ṅwana na mme awe u shavhele Egipita, nahone u dzule henefho u swika ndi tshi ḓo u vhudza tshifhinga tsha u vhuya; ngauri hu si kale Herode u ḓo ṱoḓa ṅwana uri a mu vhulahe.” (Mat. 2:13) Samusi ro zwi ṱhogomela mathomoni a yeneyi ndima, Yosefa ho ngo tsha vhuya a ima-ima. Nge a kwamea nga u tsireledzea ha ṅwana wawe u fhira zwithu zwoṱhe, a pfulutshela Egipita na muṱa wawe. Nga ṅwambo wa uri vhenevho vhaḓivhi vha dziṋaledzi vha vhahedeni vho ṋea muṱa zwifhiwa zwa thengo khulu, Yosefa o vha e na thundu ine ya nga vha thusa musi vha tshi fara lwonolwo lwendo.\nYosefa o dzhia vhukando nga u ṱavhanya nahone a ḓiṋekedzela u tsireledza ṅwana wawe\n11 Nga murahu, ngano dza mazwifhi dzo nakisedza lwendo lwa u ya Egipita nga u amba uri Yesu we a vha a tshi kha ḓi vha ṅwana o pfufhifhadza lwonolwo lwendo nga lwa vhuṱolo, a ita uri mavemu a si vha huvhadze na u ita uri matavhi a mitshevho a khothee u itela uri mme awe vha kone u fula mitshelo. * Ngoho ndi ya uri lwo vha lu lwendo lulapfu, lu netisaho lwa u ya fhethu vha sa hu ḓivhi.\nYosefa o ṱutshela vhutshilo he a vha o vhu ḓowela u itela u tsireledza muṱa wawe\n12. Vhabebi vhane vha khou alusa vhana vhavho kha ḽino shango ḽi re na khombo vha nga guda mini kha Yosefa?\n12 Vhabebi vha nga guda zwinzhi kha Yosefa. O vhetshela thungo mushumo wawe nahone a ṱutshela vhutshilo he a vha o vhu ḓowela u itela u tsireledza muṱa wawe kha khombo. Zwi tou vha khagala uri o dzhia muṱa wawe sa dzanga ḽo khetheaho ḽi bvaho ha Yehova. Vhabebi ṋamusi vha alusa vhana vhavho shangoni ḽi ofhisaho, ḽo ḓalaho ṱhuṱhuwedzo dzi re na khombo, mmbi kana dzine dza nga tshinya vhutshilo havho. Zwi tamisa lungafhani u vhona vhomme na vhokhotsi vha tshi dzhia vhukando nga u ṱavhanya u fana na Yosefa, vha tshi ita zwi re maanḓani avho u tsireledza vhana vhavho kha ṱhuṱhuwedzo dzo raloho!\nYosefa O Ṱhogomela Muṱa Wawe\n13, 14. Zwo ḓa hani uri Yosefa na Maria vha fheleledze vha tshi vho dzula Nazareta na muṱa wavho?\n13 Zwi vhonala u nga wonoyo muṱa a wo ngo dzula tshifhinga tshilapfu Egipita, ngauri nga murahunyana muruṅwa o vhudza Yosefa uri Herode o fa. Yosefa a vhuyelela shangohaya ḽawe na muṱa wawe. Vhuporofita ha kale ho dzula ho amba uri Yehova o vha a tshi ḓo vhidza Murwa wawe “e ngei Egipita.” (Mat. 2:15) Yosefa o thusa u khunyeledza honoho vhuporofita, fhedzi zwino o vha a tshi ḓo dzula ngafhi na muṱa wawe?\n14 Yosefa o vha e muthu a re na vhulondi. O ita zwithu nga vhuṱali nge a vha a tshi ofha Arikelao, we a vhusa nga murahu ha Herode, samusi na ene o vha e muthu a re na tshiṱuhu nahone e muvhulahi. Mudzimu o livhisa Yosefa uri a pfulutshele devhula na muṱa wawe, kule na muḓi wa Yerusalema we wa vha u na khombo, a vhuyelele shangohaya ḽawe ngei Nazareta kha ḽa Galilea. Ndi henefho he ene na Maria vha dzula hone na vhana vhavho.—Vhalani Mateo 2:19-23.\n15, 16. Mushumo wa Yosefa wo vha u hani nahone a nga vha o shumisa zwishumiswa zwa mufuda-ḓe?\n15 Vho vha vha tshi tshila vhutshilo vhu leluwaho, fhedzi vhu re na khaedu. Bivhili i amba uri Yosefa o vha e muvhaḓi, i shumisa ipfi ḽine ḽa katela nḓila dzo fhamba-fhambanaho dza u shuma nga mabulannga, dzi ngaho u rema miri, u i hwihwidza, na u i omisa uri i kone u shumiswa kha u fhaṱa dzinnḓu, zwikepe, miratho, zwigariki, malinga, dzhogo, na zwishumiswa zwa u lima zwa mifuda yoṱhe. (Mat. 13:55) Wo vha u mushumo wa zwanḓa u konḓaho. Muvhaḓi wa zwifhingani zwa Bivhili kanzhi o vha a tshi shuma tsini na muṋango wa nnḓu yawe ya vhuimo ha fhasi kana nḓuni ya u shumela i re tsini nayo.\n16 Yosefa o vha a tshi shumisa zwishumiswa zwo fhamba-fhambanaho, khamusi zwiṅwe o vha o ṋewa nga khotsi awe. A nga kha ḓi vha o shumisa tshikwea, theiphi ya u kala, tshoko, kubaḓo, saha, kudzembe, hamula ya bulannga, tshezela, vhoro ine wa phula mabuli nga u kokodzela vhura phanḓa na murahu, vhulimbo ho fhamba-fhambanaho, khamusi na zwibigiri, naho zwo vha zwi tshi ḓura.\n17, 18. (a) Yesu o guda mini kha khotsi awe a si wa malofhani? (b) Ndi ngani zwo ṱoḓea uri Yosefa a shume nga maanḓa?\n17 Edzani u vhona Yesu a tshee kutukana o lavhelesa khotsi awe a si wa malofhani, a tshi khou shuma. O donolola maṱo u itela u vhona zwoṱhe zwine khotsi awe Yosefa a khou zwi ita nahone a zwi timatimisi uri o takadzwa nga u vhona nḓila ine a vha na maanḓa ngayo, vhutsila vhune a vhu sumbedza nga zwanḓa zwawe na nḓila ye a ṱalifha ngayo. Khamusi Yosefa o thoma u gudisa murwa wawe muṱuku nḓila ya u ita mishumo i leluwaho i ngaho u kulutedza zwipopola kha mabulannga nga lukanda lwo omiswaho lwa khovhe. A nga kha ḓi vha o sumbedza Yesu phambano vhukati ha madanda a miri ye a vha a tshi i shumisa—sa tsumbo muhuyu, mu-oak kana muṱwari.\nYosefa o gudisa murwa wawe uri a vhe muvhaḓi\n18 Zwiṅwe hafhu, Yesu o vha a tshi zwi ḓivha uri zwenezwo zwanḓa zwa khotsi awe zwi re na maanḓa a u rema miri, u i vhaḓa na u i ṱanganya uri i vhe mabulannga, zwo vha zwi tshi dovha zwa kona u kuvhatedza nga lufuno na u fhembeledza ene, mme awe, vharathu vhawe na dzikhaladzi. Yosefa na Maria vho vha na muṱa muhulwane nahone nga murahu ha Yesu, vho fheleledza vho vha na vhana vha rathi. (Mat. 13:55, 56) Yosefa o vha a tshi fanela u shuma nga maanḓa u itela u vha ṱhogomela na u vha ṱunḓela vhoṱhe.\nYosefa o zwi pfesesa uri u ṱhogomela zwishaiwa zwa muya zwa muṱa wawe zwo vha zwi zwa ndeme vhukuma\n19. Yosefa o ṱhogomela hani zwishaiwa zwa muya zwa muṱa wawe?\n19 Naho zwo ralo, Yosefa o zwi pfesesa uri u ṱhogomela zwishaiwa zwa muya zwa muṱa wawe zwo vha zwi zwa ndeme vhukuma. Nga zwenezwo, o fhedza tshifhinga a tshi khou gudisa vhana vhawe nga ha Yehova Mudzimu na milayo yawe. Ene na Maria vho vha vha tshi ṱuwa navho tshifhinga tshoṱhe sinagogoni, he Mulayo wa vha u tshi vhalelwa nṱha, wa dovha wa ṱalutshedzwa. Khamusi Yesu o vhudzisa mbudziso nnzhi nga murahu ha zwenezwo nahone Yosefa a lingedza u dzi fhindula nga hune a nga kona ngaho. Hafhu Yosefa o vha a tshi ya na muṱa wawe vhuṱamboni ha vhurereli ngei Yerusalema. Nga tshifhinga tsha Paseka ya ṅwaha muṅwe na muṅwe, Yosefa a nga vha o fhedza vhege mbili e lwendoni lwa khilomithara dza 120, u ya na u vhuya kha honoho vhuṱambo.\nYosefa o vha a tshi ṱuwa na muṱa wawe tshifhinga tshoṱhe u itela u gwadamela Yehova thembeleni ngei Yerusalema\n20. Vhakriste vha re ṱhoho dza miṱa vha nga tevhela hani tsumbo yo vhewaho nga Yosefa?\n20 Vhakriste vha re ṱhoho dza miṱa ṋamusi vha tevhela yeneyo tsumbo. Vha ḓiṋea tshifhinga tsha u ṱwa na vhana vhavho, vha dzhia u vha gudisa zwithu zwa muya zwi zwa ndeme u fhira zwithu zwoṱhe, u fhira na zwithu zwi vhonalaho. Vha a ḓidina u itela u fara vhurabeli ha muṱa hayani na u ya na vhana vhavho miṱanganoni na maguvhanganoni a Vhukriste. U fana na Yosefa, vha a zwi ḓivha uri u ita zwenezwo ndi zwa ndeme vhukuma u fhira zwoṱhe zwine vha nga zwi itela vhana vhavho.\n“Ro Tsikeledzea Vhukuma”\n21. Tshifhinga tsha Paseka tsho vha tshi hani muṱani wa Yosefa nahone Yosefa na Maria vho zwi ṱhogomela lini uri Yesu o vha e siho vhukati havho?\n21 Musi Yesu e na miṅwaha ya 12, Yosefa o ṱuwa na muṱa wawe a ya Yerusalema samusi yo vha i nḓowelo yavho. Ho vha hu nga Paseka, tshifhinga tshi takadzaho, tshine miṱa minzhi mihulwane ya fara yoṱhe lwendo ya pfuka fhethu ho dalafhalaho nga tshimedzi. Musi vha tshi swika fhethu hu si na zwimela, ho gonyelaho nṱha tsini na Yerusalema, vhanzhi vho vha vha tshi imba nyimbo dzi re na bvumo, dza thendo dza dzipsalme. (Ps. 120–134) Zwi vhonala uri ho vha hu tshi ḓa vhathu vhanzhi muḓini wonoyo lwe wa vha u tshi nga ri muthu wa lifha. Nga murahu ha vhuṱambo, miṱa yo vha i tshi livha mahayani i zwigwada. Khamusi nga ṅwambo wa uri Yosefa na Maria vho vha vho farakanea nga mishumo minzhi ya u lugiselela lwendo, vha nga vha vho humbula uri Yesu o ṱuwa na vhaṅwe, ṱhaṅwe na maṅwe mashaka. Musi vho no tshimbila tshikhala tshine tsha lingana ḓuvha ḽoṱhe u bva Yerusalema, vha tshuwa musi vha tshi ṱhogomela uri Yesu o vha e siho vhukati havho—o vha o xela!—Luka 2:41-44.\n22, 23. Yosefa na Maria vho ita mini musi vha tshi ṱhogomela uri murwa wavho o vha e siho vhukati havho nahone Maria o ri mini musi vha tshi fheleledza vho mu wana?\n22 Vha fara shia-shia vha vhuyelela Yerusalema vha tshi ṱoḓana na Yesu hoṱhe he vha pfuka hone. Edzani u vha vhona nga maṱo a muhumbulo vha tshi khou tsa vha tshi gonya mikotoni ya wonoyo muḓi we wa vha u si tsheena muthu, vha tshi khou vhidzelela ṅwana wavho. A nga vha e ngafhi nandi? Nga murahu ha ḓuvha ḽa vhuraru vha tshi khou mu ṱoḓa, khamusi Yosefa o humbula uri o kundwa tshoṱhe u ita mushumo wo khetheaho we Yehova a mu ṋea wone. Vha fheleledza vho ya thembeleni. Vha mu ṱoḓa u swika vha tshi mu wana kamarani khulwane ye ha vha ho kuvhangana vhanna vho funzeaho, vha ḓivhaho Mulayo, nahone Yesu o dzula vhukati havho! Edzani u humbula nḓila ye Yosefa na Maria vha ḓipfa vho rulwa ngayo mbilu!—Luka 2:45, 46.\n23 Yesu o vha o thetshelesa vhanna vho funzeaho nahone a tshi khou vha vhudzisa dzimbudziso nga u fhisea. Vhenevho vhanna vho mangadzwa nga nḓila ye onoyo ṅwana a vha a tshi pfesesa ngayo zwithu na phindulo dzawe. Fhedzi Maria na Yosefa vho vha vha tshe vho ḓaḓa. Bivhili a i sumbedzi uri hu na zwe Yosefa a zwi amba. Fhedzi zwe zwa ambiwa nga Maria zwo katela nḓila ye vhuvhili havho vha ḓipfa ngayo. O ri: “Ṅwana’nga, u ri ita mini? Nṋe na khotsi au ro vha ro tsikeledzea vhukuma ri tshi khou u ṱoḓa.”—Luka 2:47, 48.\n24. Bivhili i ri thusa hani u pfesesa nḓila ine u vha mubebi zwa vha ngayo?\n24 Nga maipfi a si gathi fhedzi, Ipfi ḽa Mudzimu ḽi ri thusa u pfesesa nḓila ine u vha mubebi zwa vha ngayo. Zwi a konḓa—naho u tshi khou alusa ṅwana o fhelelaho! U alusa vhana kha ḽino shango ḽi re na khombo zwi a ‘tsikeledza vhukuma,’ fhedzi vhokhotsi na vhomme vha nga khuthadzwa nga u ḓivha uri Bivhili i a tenda uri vho sedzana na khaedu.\n25, 26. Yesu o aravha hani vhabebi vhawe nahone Yosefa a nga vha o ḓipfa hani nga zwe zwa ambiwa nga murwa wawe?\n25 Zwi takadzaho ndi uri Yesu o vha o sala fhethu he a ḓipfa e tsini vhukuma na Yehova, Khotsi awe wa ṱaḓulu u fhira fhethu hoṱhe shangoni, a tshi swela u guda zwinzhi nga hune a nga kona ngaho nga hae. A fhindula vhabebi vhawe nga hu leluwaho a sa dzumbi tshithu a ri: “Ndi ngani no vha ni tshi khou nṱoḓa? Naa a ni zwi ḓivhi uri ndi fanela u vha ndi nḓuni ya Khotsi anga?”—Luka 2:49.\n26 Ndi ngoho uri Yosefa a nga vha o humbula lunzhi nga eneo maipfi. Khamusi o ḓirwa khana musi a tshi a pfa. Zwi re zwone ndi uri o vha o ita zwoṱhe zwi re maanḓani awe u funza murwa wawe a si wa malofhani uri a ḓipfe nga yeneyo nḓila nga ha Yehova Mudzimu. Nga tshenetsho tshifhinga a tshi kha ḓi vha mutukana, Yesu o vha a tshi vho ḓivha zwine u vha na “khotsi” wa lufuno zwa amba zwone—zwenezwo o zwi vhona musi a tshi khou aluswa nga Yosefa.\n27. Arali ni khotsi, ni na ndugelo ifhio nahone ndi ngani ni tshi tea u humbula tsumbo ya Yosefa?\n27 Arali ni khotsi, naa ni a ṱhogomela ndugelo khulwane ine na vha nayo ya u thusa vhana vhaṋu u pfesesa nḓila ine khotsi wa lufuno na a tsireledzaho a vha ngayo? Nga hu fanaho, arali ni tshi khou alusa vhana vha si vhaṋu, humbulani tsumbo ya Yosefa nahone ni fare ṅwana muṅwe na muṅwe sa muthu o khetheaho na wa ndeme. Vha thuseni uri vha vhe na vhushaka ha tsini na Yehova Mudzimu, Khotsi avho wa ṱaḓulu.—Vhalani Vhaefesa 6:4.\nYosefa O Konḓelela Nga Mbilu Yoṱhe\n28, 29. (a) Maipfi o ṅwalwaho kha Luka 2:51, 52 a dzumbulula mini nga ha Yosefa? (b) Yosefa o thusa hani murwa wawe uri a bvele phanḓa a tshi ṱalifha?\n28 Bivhili i ri vhudza mafhungo a si gathi nga ha vhutshilo ha Yosefa, fhedzi ri ḓo vhuyelwa arali ra a ṱhogomela nga vhuronwane. Ri vhala uri Yesu o “bvela phanḓa a tshi ḓiṱukufhadza khavho”—vhabebi vhawe. Hu dovha ha ambiwa uri “Yesu a bvela phanḓa a tshi ṱalifha na u aluwa nahone a tshi takalelwa nga Mudzimu na nga vhathu.” (Vhalani Luka 2:51, 52.) Eneo maipfi a dzumbulula mini nga ha Yosefa? A dzumbulula zwithu zwo vhalaho. Ri guda uri Yosefa o bvela phanḓa a tshi ranga phanḓa muṱa wawe, ngauri murwa wawe o fhelelaho o vha a tshi mu ṱhonifha nahone a bvela phanḓa a tshi ḓiṱukufhadza khae.\n29 Ri dovha ra guda uri Yesu o bvela phanḓa a tshi ṱalifha. Zwi tou pfala uri Yosefa o shela mulenzhe kha mvelaphanḓa ye ya itwa nga murwa wawe kha ḽeneḽo sia. Nga tshenetsho tshifhinga ho vha hu na murero wa kale we Vhayuda vha vha vha tshi u ṱhonifha. U kha ḓi vha hone na ṋamusi. Wo vha u tshi amba uri ndi vhathu vho pfumaho na vha vhuimo ha nṱha fhedzi vhane ha nga ambiwa uri ndi vhaṱali vha vhukuma, ngeno vhane vha ita mishumo ya zwanḓa, vha ngaho vhavhaḓi, vhalimi na vhafuli vha tsimbi “vha tshi dzhiiwa vha sa ḓivhi zwo lugaho na zwo khakheaho; nahone vha sa wanali hune vhathu vha amba vha tshi shumisa zwifanyiso.” Nga murahu, Yesu o sumbedza uri wonoyo murero a u khou amba ngoho. Musi a tshee mutukana, u tea u vha o zwi pfa musi khotsi awe a si wa malofhani, we a vha e muvhaḓi zwawe, a tshi funza nga nḓila i bvelelaho nga ha zwithu zwine Yehova a zwi dzhia zwi “zwo lugaho na zwo khakheaho.” Zwi tou pfala uri o zwi pfa lunzhi-lunzhi.\n30. Yosefa o vhetshela hani ṱhoho dza miṱa tsumbo ṋamusi?\n30 Ri dovha ra vhona nḓila ye Yosefa a vha na ṱhuṱhuwedzo yavhuḓi ngayo kha Yesu musi a tshi khou aluwa. Nge Yesu a ṱhogomelwa zwavhuḓi musi a tshee mutukana, o aluwa a vha munna o khwaṱhaho, a re na mutakalo wavhuḓi. Zwiṅwe hafhu, Yosefa o gudisa murwa wawe vhutsila ha u ita mishumo ya zwanḓa. Yesu o vha a sa sokou ḓivhiwa sa murwa wa muvhaḓi, fhedzi o vha a tshi ḓivhiwa sa “muvhaḓi.” (Marko 6:3) Zwenezwo zwi sumbedza uri Yosefa o mu gudisa nga hu bvelelaho. Ṱhoho dza miṱa dzi sumbedza vhuṱali musi dzi tshi edzisa Yosefa, nga u ṱhogomela mutakalo wa vhana na u ita vhungoho ha u vha gudisa vhutsila vhune ha ḓo ita uri vha kone u ḓiṱhogomela.\n31. (a) Vhuṱanzi vhu sumbedza uri Yosefa a nga vha o fa lini? (Katelani na bogisi.) (b) Yosefa o ri vhetshela tsumbo ifhio ine ra nga i edzisa?\n31 Musi ri tshi swika hune Bivhili ya amba nga ha Yesu a tshi lovhedzwa e na miṅwaha i ṱoḓaho u vha ya 30, ri ṱhogomela uri a hu tsha ambiwa tshithu nga ha Yosefa. Vhuṱanzi vhu sumbedza uri Maria o vha e tshilikadzi musi Yesu a tshi thoma vhuḓinḓa hawe. (Sedzani bogisi “ Yosefa O Fa Lini?”) Fhedzi Yosefa o vhea tsumbo yavhuḓi vhukuma, ya khotsi we a tsireledza muṱa wawe, a u ṱhogomela nahone a konḓelela nga mbilu yoṱhe u swika vhufheloni. Zwi ḓo vha zwavhuḓi uri khotsi naho e ufhio, ṱhoho ya muṱa kana Mukriste naho e ufhio a edzise lutendo lwa Yosefa.\nYosefa O Fa Lini?\nRi a zwi ḓivha uri Yosefa o vha a tshi kha ḓi tshila musi Yesu e na miṅwaha ya 12. Musi vhaswa vhanzhi vha Vhayuda vhe na miṅwaha yeneyo vho vha vha tshi guda mushumo une wa itwa nga vhokhotsi avho nahone vha vha vhomakone musi vhe na miṅwaha ya 15. Zwi vhonala uri Yosefa o tshila tshifhinga tsho eḓanaho u itela u gudisa Yesu u vha muvhaḓi. Naa Yosefa o vha a tshi kha ḓi tshila musi Yesu a tshi thoma vhuḓinḓa hawe musi e na miṅwaha i ṱoḓaho u vha 30? Zwi vhonala zwi songo ralo. Hu ambiwa uri vhe vha vha vha tshi khou tshila nga tshenetsho tshifhinga ndi mme a Yesu, vharathu vhawe na khaladzi dzawe, fhedzi a hu ambiwi tshithu nga Yosefa. Yesu o vhuya a vhidzwa “murwa wa Maria,” hu si wa Yosefa. (Marko 6:3) Hu ambiwa nga ha Maria a tshi ita phetho e eṱhe a songo thoma a ambedzana na munna wawe. (Yoh. 2:1-5) Zwifhingani zwa musi hu tshi ṅwalwa Bivhili, zwenezwo zwo vha zwi songo ḓowelea nga nnḓa ha musi mufumakadzi e tshilikadzi. Mafheleloni, musi Yesu a tshi khou fa, o humbela muapostola Yohane uri a ṱhogomele mme awe. (Yoh. 19:26, 27) Zwenezwo zwo vha zwi sa ḓo ṱoḓea arali Yosefa a vhe a tshi kha ḓi tshila. Nga zwenezwo, zwi vhonala uri Yosefa o fa musi Yesu a tshee muswa. Samusi Yesu o vha e tanzhe, a zwi timatimisi uri ndi ene we a langa bindu ḽa vhuvhaḓi na u ṱhogomela muṱa wa hawe u swika a tshi lovhedzwa..\n^ phar. 4 Misini yeneyo, u fulufhedzisa muthu u mu vhinga zwo vha zwi tshi dzhiiwa sa mbingano.\n^ phar. 8 Yeneyi “ṋaledzi” yo vha i si ṋaledzi zwayo yo ḓoweleaho; nahone yo vha i songo rumelwa nga Mudzimu. Zwi khagala uri Sathane o i shumisa nga lwa vhuṱolo u itela u khunyeledza maano awe mavhi a u vhulaha Yesu.\n^ phar. 11 Bivhili i ṱalusa zwavhuḓi uri Yesu o ita ‘vhuṱolo hawe ha u thoma’ nga murahu ha ndovhedzo yawe.—Yoh. 2:1-11.\nYosefa o dzhia hani vhukando u itela u tsireledza muṱa wawe?\nYosefa o ṱhogomela hani vha muṱani wawe?\nNdi mini zwine zwa sumbedza uri Yosefa o konḓelela mushumoni we a ṋewa nga Mudzimu?\nNi ṱoḓa u edzisa tsumbo ya Yosefa nga nḓila dzifhio?