Pałukowie (Pałuki, Pałucy) – średniowieczny ród szlachecki wywodzący się z terenów północno-wschodniej części Wielkopolski o nazwie Pałuki. Swoją świetność ród osiągnął w XIV wieku. Dzięki konsekwentnemu wzajemnemu wspieraniu krewnych utrzymywali urzędy powiązane z biskupstwem kujawskim, kolegiatą kruszwicką i województwem kaliskim. Stronnicy Andegawenów i Jagiellonów. 

Główne siedziby to zamek w Gołańczy, zamek w Szubinie, wieża w Danaborzu, Łekno.

 Jakub ze Żnina – arcybiskup gnieźnieński zm. 1148
 Zbylut z Panigrodza – komes zm. po 1153
 Henryk z Rynarzewa – wojewoda kaliski zm. 1339
 Sławnik Świętosławic – kasztelan nakielski zm. po 1339
 Zbylut z Gołańczy – kasztelan nakielski zm. po 1346
 Sławnik Stary – kasztelan rogoziński zm. po 1349
 Wojciech z Łekna – biskup poznański zm. 1355
 Chwał z Werkowa – kasztelan rogoziński zm. 1363
 Maciej z Gołańczy – biskup kujawski zm. 1368
 Zbylut z Łekna (ojciec) - kasztelan ujski w latach 1335-1339
 Zbylut z Łekna (syn) – prepozyt włocławski zm. po 1369
 Zbylut z Wąsosza – biskup kujawski zm. 1383
 Trojan Pałuka – biskup kujawski zm. 1383
 Świętosław z Wąsosza – wojewoda tczewski zm. po 1383
 Sędzwój z Szubina – regent królewski zm. 1403
 Świętosław z Szubina – podkomorzy poznański zm. 1416
 Maciej z Wąsosza – wojewoda kaliski zm. po 1423
 Trojan z Łekna – sędzia prowincji kaliskiej zm. po 1450

Zobacz też 
 Dokument fundacyjny klasztoru cystersów w Łeknie
 Szubin
 Pałuki (herb szlachecki)
 Wojna Grzymalitów z Nałęczami

Bibliografia 

Bieniak J., Krąg rodzinny biskupa kujawskiego Macieja Pałuki (korekta do Rodu Pałuków Władysława Semkowicza), Zapiski Historyczne, t. 50, z. 3, 1985, s. 85–117

Przypisy 

Polska szlachta