SEI EVAỌ Afrikaans Albanian Amharic Arabic Armenian Aymara Azerbaijani Azerbaijani (Cyrillic) Batak (Toba) Bengali Bicol Bislama Bulgarian Catalan Cebuano Chichewa Chinese Mandarin (Ọnọ A Ru Lọhọ) Chinese Mandarin (Ọrọ Emotọ) Chitonga Chitonga (Malawi) Chitumbuka Chiyao Chuvash Cibemba Cinyanja Croatian Czech Danish Drehu Dutch Efik Estonian Ewe Fijian Finnish Fon French Ga Georgian German Greek Greenlandic Guarani Gujarati Gun Haitian Creole Hausa Hebrew Hiligaynon Hindi Hungarian Icelandic Igbo Iloko Indonesian Isoko Italian Japanese Javanese Kabiye Kannada Karen (S'gaw) Kazakh Kikamba Kikaonde Kikuyu Kiluba Kimbundu Kinyarwanda Kirghiz Kiribati Kirundi Kisonge Kongo Korean Kurdish Kurmanji (Caucasus) Kurdish Kurmanji (Cyrillic) Kwangali Kwanyama Latvian Lingala Lithuanian Luganda Lunda Luo Luvale Macedonian Malagasy Malayalam Maltese Mam Mambwe-Lungu Marathi Mauritian Creole Maya Mizo Myanmar Nahuatl (Northern Puebla) Ndebele Ndebele (Zimbabwe) Ndonga Nias Norwegian Nyaneka Nzema Ossetian Otetela Oyibo Pangasinan Papiamento (Aruba) Papiamento (Curaçao) Persian Pidgin (Cameroon) Polish Portuguese Punjabi Quechua (Ancash) Quechua (Ayacucho) Quechua (Bolivia) Quechua (Cuzco) Romanian Russian Samoan Sango Sepedi Serbian Serbian (Ọrọ Rome) Sesotho (Lesotho) Setswana Seychelles Creole Shona Silozi Sinhala Slovak Slovenian Solomon Islands Pidgin Spanish Sranantongo Swahili Swahili (Congo) Swati Swedish Tagalog Tahitian Tamil Tatar Telugu Tetun Dili Thai Tigrinya Tiv Tojolabal Tok Pisin Tshiluba Tsonga Turkish Tuvaluan Twi Tzotzil Ukrainian Urdu Uruund Venda Vietnamese Wallisian Wolaita Xhosa Yoruba Zulu\nIkuigbe ọ Josef Mutke\nUKPE NỌ A YẸ OMẸ: 1953\nORẸWHO MẸ: AUSTRALIA\nIKU MẸ: ME JE LELE IFOTO-ẸBẸBẸ IRIWO MUABỌ\nỌsẹ mẹ ọ kwa no orẹwho Australia kpohọ orẹwho Germany evaọ ukpe 1949. O kpohọ obei nyae gwọlọ iruo evaọ ekọmpene nọ e rẹ tọ otọ gwọlọ eware sa-sa, yọ iwhre jọ nọ e kẹle ẹwho nọ a re se Victoria ọ jẹ rria. Etẹe ọ jọ rehọ oni mẹ, kẹsena a te yẹ omẹ evaọ ukpe 1953.\nNọ imikpe jọ e vrẹ no, Isẹri Jihova a te je wuhrẹ Ebaibol na kugbe oni mẹ, yọ iwuhrẹ Ebaibol na e ginẹ were omẹ gaga. Rekọ egagọ evuọvo e were osẹ mẹ hẹ. Ọsẹ mẹ ọ jẹ hai ru ozighi gaga, je kpe oni mẹ, fikiere onana o tẹ jẹ lẹliẹ ozọ riẹ mu oni mẹ. Oni mẹ ọ jẹ hae dhere wuhrẹ Ebaibol na, yọ eware nọ a je wuhrẹ iei na e were riẹ gaga. Nọ ọsẹ mẹ ọ gbẹ rrọ uwou hu, oni mẹ ọ vẹ rọ eware nọ a bi wuhrẹ iei na wuhrẹ omẹ avọ oniọvo mẹ. Ọ jẹ hae ta kẹ omai kpahe aparadase otọakpọ nọ ọ rrọ obaro tha, gbe epanọ ma sai ro wo evawere otẹrọnọ ma nya lele izi Ebaibol.—Olezi 37:10, 29; Aizaya 48:17.\nNọ mẹ jọ ikpe 18, mẹ tẹ kwa no uwou fiki ozighi ọsẹ mẹ. Dede nọ mẹ rọwo eware nọ oni mẹ o je wuhrẹ omẹ no Ebaibol na ze, me se rai gbe oware ovo ho. Fikiere me je yeri uzuazọ mẹ lele izi Ebaibol ho. Me te mu iruo họ eru, yọ iruo ohwo nọ ọ rẹ ruẹrẹ ikpẹ me je ru evaọ ekọmpene jọ nọ a rẹ jọ tọ gwọlọ ikolu. Nọ me te ikpe 20 no, mẹ tẹ rọo. Ikpe esa nọ i lele i rie, aye mẹ o te yẹ ọmọtẹ, yọ onana o lẹliẹ omẹ roro kpahe oware nọ o mai wuzou kẹ omẹ evaọ uzuazọ. Mẹ riẹ nọ Ebaibol na ọ sai fiobọhọ kẹ omẹ avọ uviuwou mẹ, fikiere mẹ tẹ rọwo nọ Osẹri Jihova jọ o wuhrẹ Ebaibol na kugbe omẹ. Rekọ aye mẹ ọ jẹ wọso Isẹri Jihova na gaga. Ẹdẹjọ nọ me kpohọ ewuhrẹ Isẹri Jihova, aye mẹ ọ tẹ ta kẹ omẹ nọ mẹ gbẹ nyasiọ uwuhrẹ Ebaibol na ba ha, orọo omai o rẹ fa. Fiki ozọ, mẹ tẹ ginẹ se Ebaibol na ba ewuhrẹ kugbe Isẹri Jihova. Mẹ vioja onana uwhremu na keme mẹ riẹ nọ oware nọ u fo eruo mẹ nyase ba na.\nẸdẹjọ, ahwo jọ nọ ma gbe bi ruiruo a te dhesẹ ifoto-ẹbẹbẹ kẹ omẹ. Dede nọ eware nana i woma ha, e jẹ were omẹ, yọ o jẹ hae lẹliẹ udu brukpe omẹ. Mẹ tẹ kareghẹhọ eware nọ me wuhrẹ no Ebaibol na ze, udu u ve brukpe omẹ inọ Ọghẹnẹ ọ te rọ uye te omẹ. Fikinọ me je rri ifoto-ẹbẹbẹ kẹse kẹse, me gbe rri rie te oware ovo ho. Nọ oke o be nyaharo na, o tẹ reria omẹ oma.\nEvaọ ikpe 20 soso, uruemu mẹ u te je dhe eyeyoma, mẹ gbẹ jẹ kareghẹhọ eware nọ oni mẹ o wuhrẹ omẹ evaọ oke emaha vievie he. Eware nọ me je rri na whọ rẹ jọ uruemu mẹ ruẹ. Eme owezẹ ọzae-avọ-aye ọvo whọ rẹ jọ unu mẹ yo. Me te ti wo eriwo ọthọthọ kpahe owezẹ ọzae-avọ-aye. Dede nọ me wo aye fihọ uwou, me je lele eyae efa. Ẹdẹjọ nọ me rri omamẹ evaọ ughẹgbe, mẹ tẹ ruẹ nọ uzuazọ mẹ u gbe wo iruo ho. Me gbe wo adhẹẹ kẹ omamẹ hẹ, me te je rri omamẹ kuẹku.\nOrọo mai o tẹ fa, uzuazọ mẹ o tẹ tahaku. Ẹdẹjọ, me te horie eva mẹ kpobi kẹ Jihova evaọ olẹ. Mẹ tẹ vuẹ Isẹri Jihova inọ a wariẹ wuhrẹ Ebaibol na kugbe omẹ dede nọ ikpe 20 soso e vrẹ no. Evaọ oke yena yọ ọsẹ mẹ o whu no, yọ oni mẹ ọ họ-ame no evaọ ukoko Isẹri Jihova.\nUzuazọ nọ me je yeri o wọso izi Ebaibol na gaga. Rekọ mẹ gba riẹ mu nọ me re wo udhedhẹ iroro nọ Ebaibol ọ ya eyaa riẹ kẹ ahwo nọ a bi koko izi Ọghẹnẹ. Mẹ tẹ kaki fi ei họ utee mẹ nọ me re siobọno eme efafariẹ, je nwene ofu ọkpoo nọ me wo na. Mẹ tẹ jẹ gbaemu nọ mẹ rẹ siọ uzuazọ ọfariẹ-ogbe ba, siobọno edhọ-ifio, idieda-thomawa, jẹ siọ eware ekọmpene mai ba etho.\nAhwo nọ ma gbe je ruiruo a jẹ kake riẹ oware nọ o soriẹ nọ mẹ gwọlọ ro ru inwene nana ha. Evaọ ikpe esa soso, a jẹ gwọlọ ru re me zihe kpohọ iruemu nana nọ mẹ jẹ daoma siobọno na. Nọ o tẹ va omẹ abọ ẹsejọ, koyehọ nọ me te mu ofu thomawa hayo nọ mẹ tẹ rọ ọthobọ ta ẹme oyoma jọ, a vẹ rọ evawere ta inọ: “Ẹhẹ! Enẹ ma riẹ owhẹ vẹre.” Ẹme nana ọ rẹ da omẹ wo umuo ho, yọ o rẹ jọ omẹ oma nọ mẹ te sai nwene he.\nIfoto-ẹbẹba ọvo whọ rẹ jọ oria iruo mẹ ruẹ, te erọ ekọmputa hayo ifonu gbe enọ a printi fihọ ebe. Whọ rẹ jọ ekọmputa ahwo nọ ma gbe je ruiruo ruẹ ifoto-ẹbẹbẹ, wọhọ epanọ mẹ jẹ hai ru vẹre. Dede nọ mẹ jẹ gwọlọ siọ uruemu na ba, a jẹ daoma ru re me zihe kpohọ iẹe. Ẹdẹjọ, mẹ tẹ ta oware na via kẹ Osẹri Jihova nọ o je wuhrẹ Ebaibol na kugbe omẹ na re ọ tha omẹ uke jẹ tuduhọ omẹ awọ. Ọ ginẹ gaviezọ kẹ omẹ ziezi nọ me je horie eva mẹ kẹe. Ọ rehọ eria ikere sa-sa fiobọhọ kẹ omẹ riẹ kpahe epanọ mẹ sai ro fi uruemu nana kparobọ, ọ tẹ jẹ tuduhọ omẹ awọ nọ mẹ hae lẹ se Jihova kẹse kẹse re.—Olezi 119:37.\nẸdẹjọ me te se ahwo nọ ma gbe bi ruiruo kpobi ẹgwae. Nọ a kokohọ no, mẹ tẹ vuẹ ae nọ a rehọ udi nọ u re mu kẹ ezae ivẹ jọ nọ i bi lele idieda-thomawa muabọ. Aikpobi a te bo inọ: “Oware utioye u woma ha! Ezae nana a bi lele idieda muabọ!” Mẹ tẹ kpahe kẹ ae inọ: “Whaọ ere me bi lele ifoto-ẹbẹbẹ iriwo muabọ re.” No umuo ẹdẹ yena vrẹ, ahwo nọ ma gbe je ruiruo na a tẹ te ruẹ vuhumu inọ mẹ gwọlọ siobọno uruemu nana, fikiere a gbe je ru re me zihe kpohọ iẹe he.\nNọ oke o be nyaharo na, avọ obufihọ Jihova, me te ti fi uruemu ifoto-ẹbẹba iriwo kparobọ. Evaọ ukpe 1999, mẹ tẹ họ-ame je zihe ruọ Osẹri Jihova, yọ eva e were omẹ nọ Jihova ọ kẹ omẹ uvẹ ofa nọ me ro nwene, re mẹ sai wo evawere evaọ uzuazọ.\nEnẹna mẹ rọ riẹ oware nọ Jihova o ro mukpahe eware nọ e jẹ were omẹ gaga na. Wọhọ Ọsẹ oyoyou, ọ gwọlọ nọ ọ rẹ thọ omẹ no enwoma nọ ifoto-ẹbẹba iriwo e rẹ wha ze. Eme obe Itẹ 3:5, 6 i woma kẹhẹ! Ebaibol na ọ jọ etẹe ta inọ: “Rehọ ẹroọrọsuọ ra kpobi kpahe ỌNOWO na whọ rehọ eva kpahe ẹriẹ omobọ ra ha. Eva idhere ra kpobi ọ thọrọ owhẹ ẹro ho, o ve ti ruọ idhere ra kpọvi.” Orọnikọ izi Ebaibol e rẹ thọ ohwo ọvo ho, rekọ i re fiobọhọ kẹ ohwo fi ekpehre uruemu kpobi kparobọ.—Olezi 1:1-3.\nEvaọ oke nọ u kpemu, me je rri omamẹ nọ me fioka ha, rekọ enẹna me wo adhẹẹ kẹ omamẹ gbe udhedhẹ iroro. Me bi yeri uzuazọ ofuafo, yọ mẹ riẹ nọ Jihova ọ rọ vrẹ omẹ no jẹ be tha omẹ uke re. Evaọ ukpe 2000, mẹ tẹ rehọ oniọvo ọmọtẹ owoma jọ nọ a re se Karolin, ọnọ o gine you Jihova wọhọ epanọ me you rie na. Ma be rria dhedhẹ kugbe ohwohwo. Eva e be were omai gaga inọ ma rrọ usu inievo akpọ-soso nọ a gine you ohwohwo je bi koko izi Ọghẹnẹ.\nA jọ akpọ na soso riẹ Isẹri Jihova wọhọ ahwo nọ a re wuhrẹ Ebaibol na kugbe ahwo ọvọvẹ. Rri epanọ a be hai ru iwuhrẹ na.