Estalirik ere, erakusleiho | Estalirik ere, erakusleiho – iparraldekohitza
Kontzertu basatiak. Egitarau ofizialetik kanpo, azken momentuan inprobisaturiko kontzertuak ere badaude. Laguna topatu, gitarra beso azpian hartu eta karrika izkin batean jarri. Agian, guztiek ez dute xantza bera, baina bikote horren inguruan jendea laster metatu zen, txalo zaparrada beroak eskaini zien. Txaranga eta danborraden ondoan, zerbait berria entzuteak on egiten duelako marka. / JOANES ETXEBARRIA
Denda txikien erakusleihoak zurezko oholez estalirik dira. Ondoko asteetan ere ogibide horrekin segitu nahi baldin badute, besten kari beren komertzioa hetsi eta babestu beharra dutelako. Erakusleihoek beren funtsa ez dute galtzen, ordea. Bost egunez Baionan biltzen den munduaren erakusleiho ezin hobeak bilakatzen dira. Zuri ez direlako gelditzen. Egunez egun, mezuak pilatzen dira.
Marka ona da, paretetan idazten duen herri batek adierazpen askatasunari eusteko grina duela erakusten duelako. Mezuei begira jarri nintzen festen bezperan, baita ondoko egunetan ere. Bezperan aitzineko urteetakoak irakur zitezkeen, eta, egunez egun, berrituz joaten dira. Mezuak berdinak gelditzen dira haatik. Bi multzotan sailka daitezkeenak dira. Batetik, kartelak eta, bestetik, eskuz idatziriko erranak.
Buruko mina arintzeko. Sabela garbitzea, buruko mina kentzea, goitika gogoa pasaraztea… Horra mozkor biharamuneko desio omnipresenteak. Festazale batzuk yogari lotzen zaizkio, lasaitasuna berriz kausitzeko esperantzarekin. Herriko etxe aitzinean elkartzen dira goizero, 10:30ean. / BOB EDME
Karteletan aldarrikapenak irakurtzen dira, gehienetan frantsesez eta euskaraz. Euskal preso eta iheslarien herriratzea, ama lurraren errespetua, euskararen ofizialtasuna, eraso sexisten aurkako oihua, zezenketen aurkakoa, autodeterminazio eskubidearen aldarria… Bertako festazaleen mezuak, dudarik gabe. Eskuz idatzitakoak, haatik, beste mota batekoak dira. Frantses hutsean, aldarririk gabekoak eta gehiengo handi-handian matxistak. Salope suce ma bite, la journée de la femme je nique ma femme, allé la choune!… Eraso sexisten aurkako mezua dakarten kartelekin estali arren, goizero agertzen dira izpiritu horretako idatzi berriak. Bost egun horietako arazoa azaleratzen dute esaldi horiek. Matxismoa ez delako bakarrik paretetan irakurtzen… Mozkorren ahotarik ateratako kantuetan entzuten da, neskek ipurdian jaso esku ukaldietan pairatzen da, begirada pisuetan sentitzen da, irainetan aditzen da…
Garbitzen, berriz zikindu ahal izateko. Bestazaleak besta goxoan berriz hasten ahal badira, gaueko zikinkeriak garbitzen dituztenei esker da. Ordea, laster zikinduko dituzte karrikak, eta berriz garbitzen ariko dira garbitzaileak. Erraten ez bazaie ere, segur estimatua dela haien lana! / J.ETXEBARRIA
Zurezko oholei begiratzeko denbora hartuko duenak ulertuko du non den: Euskal Herrian, adierazpen eta aitortza gose den herri batean. Baina konprenituko du ere noiz etorri den: edozer egin daitekeen gune gisa aurkezturiko Baionako bestetan.