Tasirin Bidiyon Bogi Da Hotunan Bogi A Wannan Zamanin Muhammad Albarno" />\nA wannan zamanin namu na yanzu, mai dauke da abubuwan ci gaba, wanda wasu na daukan abubuwan a matsayin makamin aiwatar da abu mai kyau, yayin da wadansu na amfani da shi wajen aiwatar da sharri, ko karerayi ga abinda suke hari. Kusan kullum duniya na kara zuwa da sabon salo, wanda yanzu haka ana anfani da abubuwan zamani masu yawa, da kuma wadanda zasu zo nan gaba.\nDaga cikin abubuwan zamani, wanda wasu na daukan sa, kuma suna anfani dashi wajen yiwa mutane sharri, ko hari ga abinda suke hara, akwai Bidiyon Bogi, da Hotunan Bogi, ko Muryar Bogi, wanda ana kiran su jimilla a harshen turanci (Fake Video, Sound and Image) ko ace musu (Deepfakes).\nBidiyon Bogi, wanda a turanci ake cema (Fake Video) ana hada shi ne da sabuwar fasahar zamani da take jirkita Hotunan Bogi da sarrafa su da ake kira (Deep Fakes). Wanda ake anfani shi ta hanyar hada hoton da maganar wani akan na wani, wanda hakan ke nuna kwarewar da ake da ita yanzu, da kuma inda aka nufa wajen kirkirar Bidiyo da murya a labaran karya, wanda bai faru ba. Bidiyoyi da sautuka na Bogi wadannan na daga cikin matsalolin da ake fuskanta yanzu da wanda za a iya fuskanta a nan gaba.\nHanyoyi na Kimiyya da Fasaha da ake amfani da su domin yaudarar Idanu da kunnuwan mai sauraro na kara samun ci gaba cikin sauri, kamar yadda wani rukunin masana a kasar Jamus (Germany) ke yunkurin samar da wata manhajar (Application) na sauya fuska da murya shigen irin wadda aka yi amfani da ita gurin gurbata wadannan Bidiyon. Sai dai matsalar a nan ita ce, manhajoji irin wadannan suna yaduwa cikin sauri wanda hakan ke bai wa jama’a damar koyansu cikin sauki. Hatta a yanzu da abin ke matakin farko, abu ne mai wuyar gaske a iya bambance tsakanin Bidiyo na asali da kuma Bogi, wanda kwarraru suka yi amfani da fasahohi da manhajoji na zamani irin su (Deep Fakes) wajen hada su.\nShi ma kamfanin samar da manhajojin jirkita hotuna da muryar na Adobe, yana aikin kirkirar manhajar sauya murya, wadda zai saukaka sarrafa wa da kuma jirkita maganganun mutane da aka hada, wanda hakan zai ba da damar makala sauti na daban a jikin wani bidiyon na daban na mutumin da ake so a cima kazafi, sharri, cin mutunci ko bata suna. Kuma Bidiyon zai bayyana ne kamar na asali ba na Bogi ba.\nKuma yawanci ana hada irin wadannan bidiyoyin Bogin ne domin yin kazafi, tozartarwa, ko cin mutunci da bata sunan wani. musamman ma ga ‘yan siyasa, ko fitattatun mutane wanda sunan su ya shahara, da kuma manya manyan mutanen, ko manyan ‘yan kasuwa, da sarakuna, ko Malaman Addni.\nWasu da dama sun maida wannan harkar sana’a, inda suke samun makudan kudade, sabon binciken da aka gudanar ya bayyana cewa ana samun karuwa matuka a Bidiyon Bogi da ake hadawa wadanda ke wuyar tantancewa.\nYawan irin wannan bidiyon ya ninka sau biyu a watanni tara da suka wuce. Akwai bayanai da ke nuna cewa hada irin wadannan bidiyoyin ya zama babbar sana’a, duk da cewa wannan bincike ya fi karkata ne kan yadda ake amfani da irin wadannan bidiyoyi wajen Siyasa. Alamu sun tabbatar da cewa an fi yin irin wadannan Bidiyoyin wajen fina-finan batsa.\nKamfanin ”Deeptrace” ne ta gudanar da wannan bincike wanda kamfani ne da ya shahara wajen samar da tsaro a Yanar Gizo (intanet). A binciken, ta gano Bidiyoyi kusan 14,698 wanda idan aka hada da na watan Dasumbar 2018 da aka samu 7,964.\nA cikin wadannan Bidiyoyi an gano cewa wadanda aka yi wa sharri ‘yan wasan kwaikwayo ne na Amurka da Birtaniya, haka zalika binciken ya gano harda wasu mawaka na kasar Koriya su ma an yi musu irin wannan sharri.\nBabban abin al’ajabi a yanzu shi ne, yadda mutane ke hada fina-finan batsa da fuskokin mutane domin cimma wata manufa ko kuma ramuwar gayya. Kasancewar kamfanin Deeptrace wanda ta gudanar da wannan bincike, wata hujja ce da ke nuna yadda irin wadannan bidiyoyi na bogi suka zama abin damuwa matuka ga gwamnatoci da kuma kamfanoni. Kamfanin ta bayyana manufarta a matsayin kare mutane da mutuncin kamfanoni daga irin abubuwan da kan illa ta hanyar Yanar Gizo (Intanet).\nAn fara amfani da kalmar (deepfake) a Shekara ta 2017, wacce kalma ce da ke nuni da matukar yadda ake hada bidiyo ko hotuna na Bogi. Kuma wannan rahoton ya yi bayani kan cewa a cikin shekaru biyu, wannan lamari ya zama babbar sana’a da ke kawo masu makudan kudade.\nBinciken ya gano cewa wasu shafukan intanet hudu na batsa da ke kan gaba wajen wallafa irin wadannan bidiyoyi na Bogi sun samu kusan mutum miliyan 134 sun ziyarci shafin domin kallo tun Fabrairun 2018. Irin manhajojin da ake amfani domin hada irin wadannan bidiyoyi sun fara yawa.\nAn sha anfani da irin wadannan bidiyoyin wajen siyasa, misali a kasar Amurka: Anyi anfani da sabuwar fasahar zamani ta jirkita hutunan bogi da sarrafa su na (Deep Fakes) wanda ya na dauke ne da hoton Barrack Obama tsohon shugaban kasar wanda aka jirkita ta hanyar hada hoton da maganar jarumin fina-finan Hollywood Jordan Peele, An hada bidiyon Obama da Peele ne ta hanyar amfani da da manhajar kyauta ta (FakeApp) wanda aka samar a baya-bayan nan, kuma mutane da yawa na amfani da ita gurin makala fuskokin taurarin fina-finai a bidiyon batsa.\nA kan bata lokaci da kayan aiki masu yawa gurin hada irin wadannan bidiyoyin. Wani kwararre kan hada hotunan bidiyo ya shafe kusan sa’o’i 56 wajen hada hoton Obama da magana da kuma motsin bakin Jordan Peele yana Magana, ya hada bidiyon na bogi, wanda ya yi kama da na asali.\nNa 2, A kasar Nijeriya, a ranar Asabar, 2 ga watan Mayun shekara ta 2020, masu tantance sahihancin labarai na Cibiyar Bunkasa Demokaradiyya da Cigaba sun gano wani bidiyo dake nuna dandazon jama’a yayin jana’izar Marigayi Mai Martaba Sarkin Rano, Alhaji Tafida Abubakar Ila. Bidiyo ne na Bogi! Masu tantance sahihancin labarai na CDD, a cewar su, “sun gano cewa bidiyon da akace andauke shi ne a lokacin jana’izar Marigayi Martaba Sarkin Ranon andauke shi ne a lokacin binne babban Malami, wato Malam Goni Kolo wanda shima ya rasu ranar daya da Sarkin Rano.\nHar Ila yau, a Nijeriya, ana samun irin wadannan matsaloli, wajen hada hotuna, ko bidiyon bogi dan munana wa wanda ake hari, ko bata masa suna wajen al’umma. Musamman ga ‘Yan siyasa, wadanda abokan hamayya ke bata wa suna. Galibin irin wadannan abubuwan sun fi faruwa ne a harkokin siyasa.\nAmbaliya: Gwamnati Nasarawa Ta Rusa Gidaje 25 Da ke Hanyar Ruwa