เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
เจ้าจอมแว่น หรือ เจ้าคุณจอมแว่น พระนามเดิมว่า เจ้านางคำแว่น หรือ อัญญานางคำแว่น บ้างออกพระนามว่า เจ้านางบัวตอง ชาวลาวและชาวอีสานนิยมออกคำลำลองพระนามว่า เจ้านางเขียวค้อม เป็นพระบรมวงศานุวงศ์จากนครเวียงจันทน์ อดีตนางพระกำนัลในพระอัครมเหสีของสมเด็จพระเจ้าสิริบุญสารแห่งเวียงจันทน์ ต่อมาได้รับการสถาปนาเป็นพระสนมเอกในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) ผู้รับใช้เบื้องพระยุคลบาทอย่างใกล้ชิด ตั้งแต่เมื่อครั้งรัชสมัยสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจนผลัดราชวงศ์ใหม่ เจ้าจอมแว่นเป็นพระสนมเอกที่มีอิทธิพลต่อราชสำนักสยามฝ่ายในอย่างสูง จนชาววังได้ยกย่องให้เป็น เจ้าคุณข้างใน และถือเป็นเจ้าคุณคนแรกในพระราชวงศ์จักรี อีกทั้งยังเป็นเจ้านายชั้นผู้ใหญ่ที่คอยอภิบาลสมเด็จพระเจ้าลูกเธอที่ยังทรงพระเยาว์อย่างเข้มงวด จนได้รับฉายาว่า คุณเสือ
สาวเครือฟ้า
ร้อยตรีพร้อมได้ถูกทางญาติบังคับให้แต่งงานกับจำปา (สุจิตรา ทิพยทัศน์) เป็นลูกผู้ดีมีสกุล จนเกิดรักใคร่ชอบพอกันแล้วก็แต่งงานกันถูกต้องตามกฎหมาย จนถึงวันที่คุณหลวงพร้อมต้องเอาเครื่องบินไปแสดงบินที่เชียงใหม่ และพอไปก็คลับคล้ายคลับคลาว่าจะเคยมาอยู่ที่นี่ แต่ก็โดนคอยขัดขวาง ฝ่ายเครือฟ้าเฝ้ารอสามี เมื่อได้ข่าวว่าสามีเดินทางมาเชียงใหม่ ก็ไปคอยต้อนรับด้วยความดีใจ เมื่อพบว่าร้อยตรีพร้อมแต่งงานแล้ว พร้อมกับพาภรรยามาด้วย แต่คุณหลวงจำไม่ได้และยังโดนจำปาไล่กลับและดูหมิ่นดูแคลนต่าง ๆ นานา เครือฟ้าเสียใจมาก จึงใช้มีดแทงตัวตาย ด้วยหัวใจที่แตกสลาย แต่คุณหลวงจำได้ก็สายเกินไปเสียแล้ว เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
เจ้าจอมแว่นรับราชการในพระองค์โดยมิได้มีพระองค์เจ้า (พระราชโอรสหรือพระราชธิดา) แม้พระองค์เดียว ทรงทำหน้าที่ดูแลบรรดาพระเจ้าลูกเธอที่ยังทรงพระเยาว์อย่างเข้มงวดจนเป็นที่เกรงกลัวและได้รับฉายาว่า คุณเสือ โดยส่วนตัวนั้นเจ้าจอมแว่นคงต้องการมีพระองค์เจ้า ดังปรากฏความในสาส์นสมเด็จ เล่ม 14 ว่า ปืนใหญ่จอมสลัด
เมื่อองค์หญิงฮีเจาต้องการหาผู้ช่วยที่ร่วมสร้างมหาปืนใหญ่ โดยจะตามหาลิ่มเคี่ยม ลูกศิษย์ของยานิส บรี ที่หมู่บ้านชาวเลโดยให้น้องสาวทั้งสองเดินทางมากับองครักษ์และลิ่มกอเหนี่ยว (มนัสนันท์ พัชรโสภาชัย) น้องสาวของลิ่มเคี่ยมที่เดินทางมาจากประเทศจีนเพื่อตามหาพี่ชาย แต่ก็เจอกับกลุ่มโจรสลัดอีกาดำที่มาทำลายหมู่บ้าน ฆ่าทุกคนตายจนหมด จนมีการต่อสู้กันระหว่างโจรสลัดอีกาดำและกลุ่มองค์หญิงและปารี ปารีและอูงูได้รับความช่วยเหลือจากอาจารย์กระเบนขาว (สรพงษ์ ชาตรี) ปรมาจารย์ทางดูหลำ และติดอยู่ที่เกาะกระเบน บ้านของอาจารย์กระเบนขาวในระหว่างหน้ามรสุม ปารีได้พบกับกระเบนดำ (สรพงษ์ ชาตรี) ซึ่งเป็นด้านมืดของกระเบนขาว ได้พบเห็นความน่ากลัวของวิชาดูหลำที่มีทั้งด้านสว่างที่ทรงพลังและด้านมืดที่น่ากลัว จนยากต่อการควบคุม และได้ฝึกฝนวิชาดูหลำชั้นสูงจากกระเบนขาว ในระหว่างฤดูมรสุมนั้น ปารีกับอูงูก็มีความรักต่อกัน เจ้าสาวของอานนท์
เจ้าสาวของอานนท์ เป็น นวนิยาย ของ ว.ณ ประมวญมารค (นามปากกาของ พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าวิภาวดีรังสิต โดยนวนิยายเรื่องนี้เป็นหนึ่งในนวนิยายไตรภาคซึ่งอีก 2 เรื่องคือ ปริศนา และ รัตนาวดี เป็นเรื่องราวความรักของ อานนท์ วิทยาธร วิศวกรหนุ่มเจ้าเสน่ห์กับ สุชาดา สุทธากุล ลูกสาวของ นายตะวัน เจ้าของโรงงานทำกะทิสุดท้ายแล้วสุชาดา จะหยุดความเจ้าชู้ของอานนท์ได้หรือไม่ รักร้าย
หญิงสาวเก่งร่วมสร้างไร่กาแฟดอยเดือนมากับประโยชน์(น้องชายประหยัด) จนเป็นอาณาจักรไร่กาแฟขนาดใหญ่ มีลูกติด1คน คือ เอิงเอย จิตใจเข้มแข็ง เข้าใจโลก มีเมตตา แต่ร่างกายอ่อนแอและเธอเป็นโรคมะเร็งเม็ดเลือดขาว และได้เห็นความดีมีน้ำใจของวิเศษจึงขอให้วิเศษแต่งงานด้วยเพื่อให้ช่วยดูแลลูก(เอิงเอย)และกิจการทั้งหมด แต่ดวงเดือนบุญน้อยโดนโรครุมเร้าจนจากไป
สามีของแม่เลี้ยงดวงเดือนที่เตรียมแอดมิทเข้าผ่าตัดหัวใจกับคุณหมอที่โรงพยาบาลแต่ทว่าตัวท่านเกิดหัวใจวายไปซะก่อนและเขาเป็นน้องชายของประหยัด
ลูกชายของเพื่อนของกำนันประหยัดที่สามเหลี่ยมทองคำและเขาเป็นพ่อค้าขายอาวุธสงครามเถื่อนแบบผิดกฏหมายเพื่อติดต่อเจรจาการค้าการขายกับกำนันประโยชน์โดยแอบคบกันเป็นชู้ร่วมกับโสภิดาด้วย
ทหารหนุ่มจากกองอำนวยการรักษาความมั่นคงภายในที่ติดตามการทำคดีของนายซานมาสักพักใหญ่ๆโดยได้ความช่วยเหลือจากนายวิเศษ (วิน) ร่วมกับนายสักการ (หนุ่ม) ให้เป็นคนส่งเบาะแสของคดีค้าอาวุธเถื่อน
ภรรยาใหญ่เบอร์ต้นๆ ของซาน มีนิสัยโหดเหี้ยม และพอเห็นโสภิตาที่จะเข้ามาเป็นเมียอีกคนของซาน คุณเพ่ยก็เลยจัดการสั่งสอนให้โสภิตาได้รู้สำนึกถึงกฏของการเป็นเมียใหญ่ของซานด้วยวิธีการฉีดสารเสพติดเข้าไปจนทำให้โสภิตามีอาการประสาทหลอน
พ่อของวิเศษ ภายนอกเป็นคนมีเมตตา มีน้ำใจ เสียสละ เป็นพ่อที่รักลูก เป็นสามีที่รักเดียวใจเดียวทุ่มเทดูแลภรรยาที่ป่วยเป็นอัลไซเมอร์จนใครๆก็ชื่นชม แต่แท้จริงกลับปกปิดนิสัยที่แท้จริงไว้ กว่าวิเศษจะค้นพบว่าพ่อเป็นคนโกงสมมาตร แอบเลี้ยงเมียน้อยไว้ 
แม่ของวิเศษ ภายนอกเป็นคนดี มีจิตเมตตา คอยดูแลและปกป้องไม่ให้ใครมาทำร้ายครอบครัว และเป็นแม่ที่รักลูกรักสามีอย่างคุณวิชา จนกระทั่งสามีคนเดียวอย่างวิชาเสียชีวิตไปจนจินดาเสียสติและอยากจะมีชีวิตไปอยู่ร่วมกันกับวิชา
หลานชายคนเดียวของวรรณา ภายนอกเป็นจิตรกรหนุ่มมาดเซอร์ผู้รักงานศิลปะเป็นชีวิตจิตใจ ชอบความสันโดษและมีอารมณ์ขัน หม่อมเจ้าฉวีวาด ปราโมช
หม่อมเจ้าฉวีวาด ปราโมช เสกสมรสกับพระเจ้าราชวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าเฉลิมลักษณวงศ์ กรมหมื่นวรวัฒน์สุภากร พระโอรสในพระบาทสมเด็จพระปิ่นเกล้าเจ้าอยู่หัว และทรงมีความสนิทสนมกับครอบครัวนายโทมัส น็อกซ์ กงสุลอังกฤษ ในเวลาต่อมาท่านได้ทรงก้าวเข้าไปพัวพันกับความขัดแย้งระหว่างวังหลวงและวังหน้า โดยในวันรุ่งขึ้นหลังเหตุระเบิดที่ตึกดินในวังหลวง ท่านทรงว่าจ้างเรือสำเภาขนสมบัติและผู้ติดตามหนีไปยังเขมร พร้อมคณะละครของเจ้าจอมมารดาอัมพา ในรัชกาลที่ 2 ซึ่งถือเป็นคณะละครที่มีชื่อเสียงที่สุดในราชสำนักสยาม จนเรือถึงราชสำนักเขมร ซึ่งได้รับการตอบรับอย่างดีจากพระบาทสมเด็จพระนโรดม พรหมบริรักษ์ (พระนามเดิม คือ นักองค์ราชาวดี) ด้วยความพอพระทัยในหม่อมเจ้าฉวีวาด ปราโมชและคณะละครที่ท่านนำมา โรงละครโรงใหญ่ของเจ้าจอมมารดาอำภา ไกรฤกษ์ ได้กลายเป็นต้นแบบของละครในประเทศเขมรปัจจุบันนี้ Lovey Dovey แผนร้ายนายเจ้าเล่ห์
เริ่มที่คู่พี่ชายอย่างก้องฟ้า ช่างภาพหนุ่มสุดหล่อ ที่เกิดรักแรกพบตั้งแต่เด็กกับน้องสาวของกุ๊กไก่ เพื่อนสนิทของเขา นั่นก็คือไข่หวาน สาวน้อยวัยใสที่ไม่เคยมีความรักมาก่อน แต่ดันเกิดหวั่นไหวกับแผนพิชิตใจเธอของ ก้องฟ้า อย่างไม่ทันตั้งตัว แต่เหตุการณ์กลับไม่เป็นอย่างที่ก้องฟ้าคิดเพราะแม้ว่าไข่หวานจะรู้สึกดีกับก้องฟ้าขนาดไหน แต่เธอก็ไม่อาจที่จะรักเขาได้ เพราะเธอเชื่อมาตลอดว่าก้องฟ้าเป็นแฟนกุ๊กไก่ พี่สาวสุดที่รักของเธอ อีกทั้งไข่หวานก็ยังถูกกีดกันไม่ให้รักกันกับก้องฟ้าจากกุ๊กไก่อีกด้วย เพราะความที่กุ๊กไก่กับก้องฟ้าเป็นเพื่อนกันมานานและรู้ว่าก้องฟ้าเจ้าชู้และร้ายกาจแค่ไหน กุ๊กไก่จึงไม่อยากให้น้องสาวของตัวเองต้องมาเสียใจกับเรื่องนี้ เจ้าสาวกลัวฝน
ชลวสาคนรักเก่าของหมอรัตนินกลับมาหาหมออีกครั้ง หลังจากที่เคยทิ้งหมอไป แต่รัตนินไม่อยากยุ่งด้วยแล้วกับผู้หญิงที่ไม่จริงใจ เห็นเงินสำคัญกว่าความรัก เป็นเวลาเดียวกันกับที่ปารวีต้องการเงินจำนวนมากมาช่วยพี่ชายเธอ ที่ติดพนันจนจะต้องเอาบ้านไปจำนอง
เมื่อวิลานีทราบเรื่องจึงบอกให้รัตนินรู้ รัตนินคิดวางแผนที่จะกำจัดชลวสาออกไปให้ห่างจากตัวเค้า จึงตัดสินใจจ้างปารวีมาเป็นภรรยาแต่ในนาม แรกๆ ปารวีไม่ยอม แต่สุดท้ายเมื่อไม่มีทางเลือกจึงตอบตกลงเพราะเงิน การแต่งงานหลอกๆ ทำให้ทั้งคู่ได้อยู่ใกล้ชิดกันมากขึ้น
หัวใจของปารวีเริ่มหวั่นไหว วันหนื่งแทนบุญกับปลายฝนกลับมาพร้อมกับลูกสาวตัวน้อย สงครามนางงาม
ก้องเกียรติสนใจไวน์เพราะความลับ ต่างจาก ชยุต (โอลิเวอร์ พูพาร์ท) กรรมการหนุ่มใหญ่อีกคนหนึ่ง ที่เผลอใจมีความสัมพันธ์กับ บีบี (วราไพลินทร์ ลภัสนิธิโรจน์) สาวงามที่สวยด้วยมีดหมอ ทำให้ชยุตต้องแอบให้ความช่วยเหลือบีบีอยู่ตลอดเวลา แต่ความสัมพันธ์ของทั้งคู่ก็ล่วงรู้ไปถึง เดียร์ (พรพรรณ ฤกษ์อัตการ) สาวห้าว ปากกล้า และ ลูกหว้า (รัตนาภรณ์ กลิ่นกุหลาบหิรัญ) สาวสวย หัวอ่อน คู่หูพริตตี้ตะกายดาว เดียร์และลูกหว้าจึงพยายามหาทางเปิดเผยความจริงของบีบี ในขณะที่บีบีก็หาทางเขี่ยทั้งคู่ให้ตกรอบไป ขึ้นอยู่กับว่าฝ่ายใดจะเพลี่ยงพล้ำก่อน เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"คุณเสือสวาดิหวัง แสวงบุตร ชายเฮย" บ่วงพิษสวาท
แม่หยกมาเกิดใหม่เป็น หม่อมโฉมฉาย เป็นผุ้หญิงร่านสวาท และได้รับแรงยุยงมาจาก บัวบาน (คุณหญิงเอี้ยง) ผู้เป็นแม่ ในภพนี้บัวบานยากจนมากจนต้องไปขอข้าวกินในวัดและได้ใบบุญจาก แม่ชีรัชนก (คุณนายยี่สุ่น) โฉมฉายรอดชีวิตจากซ่อง ไอ้เชิด เพราะ หม่อมเจ้ามงกุฎ (ขุนนิล) ช่วยไว้ เจ้ามงกุฎนั้นต้องการโฉมฉายไปบำเรอ ทำให้ หม่อมเจ้าหญิงวาศิษฐีหรือ ท่านหญิงวา (อีแย้มมีบุญมาเกิด) ผู้เป็นภรรยาช้ำใจ ท่านหญิงวา จึงไปฟ้อง หม่อมเจ้าอนุชิตภูธร (ขุนเพชร) ผู้เป็นพี่ชาย ทอง ณ บางช้าง
เมื่อครั้งที่พระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงศรีอยุธยา โปรดให้มหาดเล็กคอยสืบเสาะหาสตรีรูปงามไปถวาย มหาดเล็กคนสนิทกราบทูลว่า มีสตรีรูปงามในแขวงบางช้างนางหนึ่งเป็นบุตรเศรษฐีบางช้าง จึงโปรดให้เจ้าเมืองราชบุรีไปสู่ขอต่อบิดา-มารดา ด้วยสมัยนั้นเมืองสมุทรสงครามเป็นหัวเมืองตรีขึ้นต่อเมืองราชบุรีส่วนเมืองราชบุรีเป็นหัวเมืองชั้นโท นายทองและภรรยา ได้บ่ายเบี่ยงว่าขอถามความสมัครใจของธิดาก่อน แล้วนำความไปปรึกษาพระแม่กลองบุรี (เสม) เจ้าเมืองแม่กลองซึ่งเป็นญาติก่อน ธิดาของนายทองไม่สมัครใจเป็นนางสนมในวัง นายทองสงสารธิดา จึงพร้อมด้วยเจ้าเมืองสมุทรสงคราม นำความเข้าหารือกับหลวงพินิจอักษร (ทองดี) เสมียนตรากรมมหาดไทย หลวงพินิจอักษรก็ได้เกิดปัญญาว่านายทองด้วงบุตรชายได้บวชเรียน แล้วยังไม่มีคู่ครอง หากได้ธิดาเศรษฐีทองมาเป็นภรรยาก็นับว่าเหมาะสมกันยิ่ง เพราะเป็นหญิงอุดมด้วยทรัพย์สมบัติและรูปสมบัติ ฝ่ายชายแลก็รูปงามมีสติปัญญาเฉลียวฉลาด รับราชการในวังนับว่าเหมาะสมกันดียิ่งนัก ทั้งยังเป็นเกราะป้องกันมิให้ธิดาตกเป็นสนมในวัง เมื่อคิดอุบายได้ทั้งสองฝ่าย จึงเห็นดีด้วย จึงได้ทำฎีกากราบทูลว่าธิดาท่านเศรษฐีบางช้างตนได้สู่ ขอให้นายทองด้วงบุตรชายแล้วขอพระราชทานให้แก่บุตรชายของตนเสียเถิด พระเจ้าแผ่นดินได้ทราบเพียงกิตติศัพท์ความงามของนางนาก แต่ยังมิเคยได้ทอดพระเนตรรูปร่างหน้าตา จึงมิได้อาลัยและพระราชทานอนุญาตให้วิวาห์ได้ตามความประสงค์ ธิดาท่านเศรษฐีทองจึงได้วิวาห์มงคลกับนายทองด้วงมหาดเล็ก ซึ่งต่อมาได้ตำแหน่งหลวงอร่ามฤทธิ์ หลวงยกบัตรราชบุรี และเมืองสมุทรสงคราม รับราชการในกรุงธนบุรีได้เลื่อนเป็นพระราชวรินทร์ เจ้ากรมพระตำรวจซ้าย พระยาอภัยรณฤทธิ์ พระยายมราช เจ้าพระยาจักรี สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก และเมื่อหมดบุญสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้ปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์ ธิดาของนายทองจึงได้เป็นอัครมเหสีของพระมหากษัตริย์ พระบรมราชินีในรัชกาลที่ 1 แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พระยาวิชยาธิบดี (แบน บุนนาค)
พระยาวิชยาธิบดี (แบน)บุนนาค เป็นบุตรพระยาราชนารถภักดี (หวาด บุนนาค) กับคุณหญิงบัว ต.จ. (สกุลเดิม สมบัติศิริ) เป็นน้องร่วมบิดามารดากับพระยาเดชานุชิต (หนา บุนนาค) เข้ารับราชการในสมัยรัชกาลที่ ๕ ได้รับตำแหน่งเป็นพระเทพสงคราม ตำแหน่งรักษาราชการ ผู้ว่าราชการจังหวัดจันทบุรี และอยู่ในตำแหน่งนี้ ๑๒ ปี ตั้งแต่ พ.ศ. ๒๔๓๖ - ๒๔๔๗ ระหว่างที่ประเทศฝรั่งเศสยึดครองจังหวัดจันทบุรี ได้ทำหน้าที่เป็นผู้รักษาบ้านเมืองในเวลาคับขันได้อย่างเรียบร้อย ครั้นเมื่อฝรั่งเศสถอนทหารออกไปจากจันทบุรีแล้ว ในปี พ.ศ. ๒๔๔๙ โปรดเกล้าฯ ให้รวมจังหวัดจันทบุรี จังหวัดระยอง และขลุง เป็นมณฑลจันทบุรี และทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้พระยาวิชยาธิบดี เป็นสมุหเทศาภิบาลมณฑลจันทบุรีคนแรก พระยาวิชยาธิบดีเคยได้รับยศเป็นพระพิพิธภักดี กองส่วยวังหน้า ในสมัยรัชกาลที่ 5 ต่อมาได้เลื่อนบรรดาศักดิ์เป็นพระกำแหงฤทธิรงค์ ปลัดเมืองจันทบุรี และพระเทพสงคราม รักษาราชการเมืองจันทบุรี
พระยาวิชยาธิบดี (แบน) มีบุตรธิดาหลายคน ธิดาคนโตซึ่งเกิดกับมารดาชื่อ สิทธิ์ (สกุลเดิม เอครพานิช) คือ คุณหญิงเริ่ม เป็นภรรยาพระยาวิเศษฤๅไชย (หม่อมหลวง เจริญ อิศรางกูร) ส่วนบุตรที่เกิดกับคุณหญิงพร้อม (เอครพานิช) ได้แก่ ภุชชงค์ และไพบูลย์ เป็นต้น พระยาวิชยาธิบดี (แบน) มีหลานปู่ชื่อ พลตำรวจโท สวัสดี บุนนาค ซึ่งนับเป็นลำดับชั้นที่ ๗ อำแดงเหมือนกับนายริด
เนื้อเรื่องของภาพยนตร์เรื่องนี้ดัดแปลงมาจากคดีในประมวลกฎหมายและฎีกาคดีหนึ่งในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 4) เล่าถึง อำแดง (นางสาว) เหมือน ซึ่งเป็นลูกของนายเกตกับอำแดง (นาง) นุ่น ประกอบอาชีพทำสวนอยู่ที่ตำบลบางม่วง แขวงเมืองนนทบุรี นายเกตกับอำแดงนุ่นยกอำแดงเหมือนให้เป็นภรรยานายภู เมื่ออำแดงเหมือนไม่ยอมโดยดี พ่อแม่ก็ให้นายภูมาฉุดเอาตัวไป แต่อำแดงเหมือนหนีกลับบ้านของตน นายภูมาฉุดไปอีก อำแดงเหมือนก็หนีไปอีก หากแต่ครั้งนี้หนีไปอยู่กับนายริด ชายคนรัก นายภูจึงฟ้องนายริดว่าลักพาเมียตน ระหว่างที่โจทก์จำเลยยังสู้ความกันอยู่ที่ศาล อำแดงเหมือนได้ถูกควบคุมไว้ในตะราง (ที่คุมขัง) ที่จวนของพระนนทบุรี เจ้าเมืองนนทบุรี และถูกนายเปี่ยมพะทำมะรงซึ่งกินสินบนของนายภูกลั่นแกล้งทารุณต่าง ๆ นานาเพื่อบีบบังคับให้อำแดงเหมือนยอมเป็นภรรยานายภู อำแดงเหมือนจึงหนีตะรางไปถวายฎีกาต่อพระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ณ พระที่นั่งสุทไธศวรรย์ เมื่อวันอาทิตย์ที่ 10 ธันวาคม พ.ศ. 2408
เรื่องราวของอำแดงเหมือนกับนายริดซึ่งเป็นเหตุการณ์ที่เกิดขึ้นจริงในประวัติศาสตร์ได้รับการดัดแปลงในรูปแบบอื่นนอกจากภาพยนตร์อีก 2 ครั้ง ได้แก่ รูปแบบละครโทรทัศน์ใน พ.ศ. 2555 และรูปแบบละครเวทีใน พ.ศ. 2558 สะใภ้ไกลปืนเที่ยง
ตำรวจสาวจอมเก่งต้องสยบให้กับนักธุรกิจหนุ่มด้วยความรัก เธอแต่งงานและจดทะเบียนสมรสกับจอมทัพจริงๆ ไม่นานหลังจากนั้นภัทรก็แต่งงานกับน้ำเพชรเช่นกัน พอขิงคลอดลูกสาวแล้ว คุณหญิงเลอลักษณ์ก็มารับหลานและพากลับไปอยู่ด้วยกันที่กรุงเทพฯ จากนั้นทุกคนในบ้าน ทรัพย์มหาศาล ก็อยู่ร่วมกันอย่างมีความสุขเพราะต่างก็มีความรักและความเข้าใจให้แก่กันและกัน เจ้าเพชรราช รัตนวงศา
เจ้าเพชรราช ประสูติ ณ ตำหนักวังหน้า นครหลวงพระบาง เมื่อวันอาทิตย์ เดือนยี่ แรม 9 ค่ำ ปีฉลู จุลศักราช 1251 เวลา 11.55 น. ตรงกับวันที่ 19 มกราคม 2443 (ค.ศ.1890) เป็นโอรสองค์ที่ 3 ของเจ้ามหาอุปราชบุญคง ซึ่งสืบตระกูลมาจากเจ้ามหาอุปราชอุ่นแก้วซึ่งเป็นต้นตระกูลเดิม เมื่ออายุได้ 7 ปีกว่าจึงเริ่มเรียนหนังสือลาวและหนังสือสยามและภาษาฝรั่งเศส พร้อมๆกับการติดสอยตามพระบิดาไปตรวจงานหัวเมืองเสมอ ปี พ.ศ. 2442 ผนวชเป็นสามเณรที่วัดธาตุหลวงเรียนภาษาบาลี ปี พ.ศ. 2447 ได้เสด็จไปเรียนต่อที่ฝรั่งเศส ที่โรงเรียนโกโลนิยาล (Colonial) ซึ่งเป็นร.ร.ที่ฝรั่งเศสตั้งขึ้นเพื่ออบรมผู้ที่จะไปเป็นข้าราชการปกครองในประเทศหัวเมืองขึ้น ต่อมาเข้าโรงเรียนมัธยมมงเตเยอ แผนกวิทยาศาสตร์และภาษาอังกฤษ เพื่อฝึกภาษาอังกฤษ ในระหว่างปิดเทอมได้ข้ามไปพักในอังกฤษ อาศัยอยู่กับมิสเตอร์เลนน อาจารย์สอนดาราศาสตร์จึงทำให้เกิดสนใจในดาราศาสตร์และโหราศาสตร์ตั้งแต่นั้นมา ต่อมาได้แต่งหลักคำนวณปฏิทินลาวไว้ด้วย พระองค์ศึกษาต่อในโรงเรียนมัธยมเซนต์หลุยส์ถึงปี 2453 เสด็จกลับมาผนวชเป็นพระภิกษุที่วัดหนองสระแก้วตามประเพณี เมื่อลาผนวชแล้ว เข้ารับราชการเป็นผู้ร่างหนังสืออยู่กองคลัง หลวงพระบาง 
พระองค์อภิเษกสมรสกับเจ้าหญิงคำแว่น พระพี่นางเธอของเจ้าศรีสว่างวงศ์ ซึ่งตกพุ่มหม้ายและมีอายุมากกว่าหลายปี ทั้งนี้ว่ากันว่าเป็นการประสานรอยร้าวระหว่างราชวงศ์หลวงพระบางสายเจ้ามันธาตุราชกับสายเจ้าอุ่นแก้ว (ตระกูลวังหน้ากับตระกูลวังหลัง) มีพระโอรสและพระธิดา 3 องค์ คือ เจ้าหญิงคำผิว (เสียชีวิต) เจ้าหญิงคำจันทร์ (สามีเป็นชาวฝรั่งเศส) และเจ้าชายสุริยะราช
ขณะรับตำแหน่งผู้ตรวจราชการหัวเมืองลาวที่นครเวียงจันทน์ ได้อนุชายา ชื่อนางศรี (ชาวเวียงจันทน์) บุตรธิดา 2 คน ได้แก่ เจ้าหญิงอรุณา (เจ้านา) เพชรราช และเจ้าชายอุ่นแก้ว (เจ้าแก้ว) เพชรราช (ภายหลังเมื่อสิ้นเจ้าเพชรราชแล้ว ทั้งสองท่านนี้ได้ตามหม่อมอภิณพร รัตนวงศามาอยู่ในเมืองไทย เจ้านาเรียนพยาบาล และเจ้าแก้วรับราชการทหาร)
พ.ศ. 2489 เมื่อต้องทรงลี้ภัยทางการเมืองเข้ามาอยูในประเทศไทย พร้อมรัฐบาลลาวอิสระและประชาชนเมืองลาวผู้รักอิสรภาพหลายพันคนเป็นเวลานานถึง 11 ปี ขณะพำนักลี้ภัยในประเทศไทย มีคุณอภิณพร ยงใจยุทธเป็นแม่บ้าน ต่อมาได้สมรสกับคุณอภิณพรเปลี่ยนเป็นหม่อมอภิณพร รัตนวงศา (นามสกุล “รัตนวงศา” ทรงตั้งขึ้นเองเมื่ออยู่ในเมืองไทย สืบเนื่องจากพระมหาอุปราชอุ่นแก้วพระปัยกา) หม่อมอภิณพรฯ เป็นกำลังสำคัญของการปฏิบัติการกู้ชาติ ผู้ทำหน้าที่แม่บ้านปกครองดูแลผู้คนจำนวนมาก เป็นเจ้าหน้าที่ประสานงานกับรัฐบาลไทย บริหารการจัดการเงินจัดหาค่าใช้จ่าย เป็นเลขานุการส่วนพระองค์ ปฏิบัติหน้าที่ผู้แทนพระองค์เจ้าเพชรราช เจรจาการเมืองและ
เรื่องส่วนพระองค์ ทั้งในและนอกราชอาณาจักรไทย ไปพนมเปญ ไปย่างกุ้ง เพื่อทำความเข้าใจร่วมระหว่างลาวเขมรญวนและพม่าที่ต่างมุ่งล้างอิทธิพลชาวผิวขาวด้วยกัน เหลี่ยมเพชรกะรัต
วันรุ่งขึ้น กะรัตแต่งตัวเตรียมสมัครงานอีกครั้ง เธอได้ยินอ้อมขวัญพูดโทรศัพท์แว่ว ๆ ก็พอเดาได้ว่า อ้อมขวัญมีนัดกับ วีรเดช อีกแล้ว ซึ่งกะรัตไม่พอใจมากเพราะวีรเดชแต่งงานแล้ว ในแวดวงไฮโซ วีรเดชกับ พจนีย์ ภรรยาเป็นคู่สามี – ภรรยาตัวอย่างที่ถึงแม้จะแต่งงานกันมานาน 12 ปี แม้ไม่มีลูกด้วยกัน ทั้งคู่ก็ยังสวีทหวานแหววต่อกันเสมอ คำสัมภาษณ์ลงแมกกาซีนผู้หญิงเล่มดัง วีรเดชพูดชัดว่าเขารักภรรยาของเขามาก ถึงจะมีข่าวเขากับผู้หญิงอื่น แต่เขาพูดได้เต็มปากว่าเขาภูมิใจภรรยาของเขามาก ซึ่งเขาเปรียบเป็นเพชรแท้ในชีวิต ผู้หญิงอื่นเป็นแค่ทางผ่าน กะรัตอ่านเจอแค้นจนแสนแค้นแทนเพื่อน แต่ซื้อหนังสือมาให้อ้อมขวัญอ่านไม่ทัน กะรัตอ่านหนังสือที่ร้านเสริมสวยแห่งหนึ่ง เมื่อกลับไปอีกหนังสือเล่มนั้นก็ไม่อยู่แล้ว เธออยากให้อ้อมขวัญรู้ว่าวีรเดชเป็นอย่างไร อ้อมขวัญรักวีรเดชมาก เธอพบเขาโดยบังเอิญเพราะเธอไปติดต่องานที่บริษัทแมกกาซีนแฟชั่นของวีรเดชในวันหนึ่ง ด้วยความเพลียและเหนื่อยอ้อมขวัญจึงเป็นลม ก่อนที่เธอจะล้มลง วีรเดชเข้ามาพบพอดี เขาอุ้มเธอไปที่ห้องรับรองลูกค้าโดยมีพนักงานหญิงตามไปด้วย วีรเดชดูแลเธออย่างดีและเป็นสุภาพบุรุษทำให้อ้อมขวัญประทับใจเขามาก แม้อายุจะต่างกันเกือบยี่สิบปี แต่อ้อมขวัญก็ไม่สนใจ ขอเพียงเธอได้รักเขา ไปกินข้าวและเที่ยวกับเขาบ้างเธอก็พอใจแล้ว วีรเดชเองก็พอใจอ้อมขวัญเช่นกัน เธอสวย หวาน เรียบร้อย บอบบางน่าทะนุถนอม วีรเดชจึงไม่เคยล่วงเกินเธอมากไปกว่ากอดหรือหอมแก้มเนียนใสเบา ๆ เท่านั้น กะรัตถามเพื่อนรักตรง ๆ ว่า มีอะไรเกินเลยกับวีรเดชหรือไม่ เธอไม่อยากให้อ้อมขวัญต้องทำผิดมากไปกว่านี้ ถึงแม้ไม่มีอะไรกัน แต่ก็ต้องถือว่าผิดศีลธรรมอยู่ดี อ้อมขวัญเองก็รู้ตัว แต่ก็ห้ามใจไม่ได้สักที กะรัตได้แต่เตือนเพื่อนอย่างเป็นห่วงก่อนออกไปสมัครงาน จนใกล้เที่ยงกะรัตเดินออกจากบริษัทโฆษณาที่ไปสมัครงานอย่างเพลีย ๆ เธอไปมาหลายแห่งแล้วทุกแห่งบอกให้รอเรียกสัมภาษณ์ทั้งนั้น ระหว่างเดินอยู่บนทางเท้า เธอได้ยินเสียงผู้หญิงร้องให้ช่วยว่าถูกวิ่งราวกระเป๋า กะรัตหันไปดูก็เห็นผู้หญิงสูงอายุคนหนึ่งโบกมือร้องให้ช่วย
ขณะเดียวกันเธอก็เห็นชายวัยรุ่นผอม ๆ วิ่งผ่านหน้าเธออย่างเร็ว กะรัตวิ่งตามทันที เธอเคยเป็นนักวิ่งแข่งของโรงเรียนมาก่อนระดับแชมป์เลยทีเดียว เธอวิ่งกวดคนร้ายไม่ลดละ รองเท้าส้นสูงที่ใส่อยู่ทำให้เธอวิ่งไม่ถนัด กะรัตวิ่งพลางสลัดรองเท้าทิ้งอย่างรวดเร็ว เธอวิ่งทันคนร้ายจนได้ คนร้ายเมื่อจวนตัวก็โยนกระเป๋าถือของเหยื่อใส่หน้ากะรัตเพื่อหนีต่อ แต่กะรัตหลบทัน เธอก้าวไปหามันอย่างลืมตัว คนร้ายชักมีดคัตเตอร์อันใหญ่ขึ้นมาทันที กะรัตยกแขนขึ้นป้องกันใบหน้าตามสัญชาตญาณ คมมีดคัตเตอร์กรีดลงบนแขนเธอเป็นแผลลึกและยาว ก่อนที่เหตุการณ์จะเลวร้ายกว่านี้ ก็มีพลเมืองดีซึ่งเป็นผู้ชายตามมาช่วยจับคนร้ายไว้ทัน กะรัตหยิบกระเป๋าถือหรูราคาแพงส่งให้เจ้าของ ซึ่งอุตส่าห์วิ่งกระหืดกระหอบตามมา กะรัตอดนึกชมไม่ได้ที่สตรีผู้นั้นดูดี แต่งตัวงามสมวัย เมื่อส่งกระเป๋าคืนให้เจ้าของแล้ว กะรัตทำท่าจะไปแต่เรืองรองหรือเจ้าของกระเป๋าท้วงว่าเลือดที่แขนไหลมาก กะรัตมองแขนตัวเองเห็นเลือดไหลอาบแขนก็ชักตกใจเหมือนกัน เธอจึงยอมให้เรืองรองพาไปโรงพยาบาล หมอต้องพาเธอไปเย็บแผลเพราะแผลยาวและลึกอย่างน่ากลัว
ระหว่างเรืองรองรออยู่หน้าห้องฉุกเฉิน เธอโทรตามชัย แต่เขาอยู่ไกลมากจึงติดต่อนิพนธ์มาดูแลมารดาแทน เมื่อพบกันนิพนธ์กอดเรืองรองอย่างห่วงใย จะอย่างไรผู้หญิงที่เป็นแม่เลี้ยงคนนี้ก็ดูแลเขามาอย่างลูก เมื่อรู้เรื่องจากเรืองรอง นิพนธ์เสนอให้เงินกะรัตก้อนหนึ่งเพื่อเป็นรางวัล แต่เมื่อเห็นกะรัตสาวสวยผู้ช่วยเหลือมารดา นิพนธ์มองอย่างตะลึงและไม่เชื่อว่า สาวสวยสูงเพรียวแต่งตัวเปรี้ยวคนนี้คือคนที่ช่วยเหลือมารดา เรืองรองขอไปส่งหญิงสาวที่บ้าน แต่กะรัตปฏิเสธบอกว่าเพื่อนมารับแล้ว เมื่อเธอขอตอบแทนกะรัตที่ช่วยเหลือเธอ กะรัตปฏิเสธอย่างน่ารัก เธอตอบว่าเธอช่วยโดยไม่หวังอะไรตอบแทน โดยนิสัยแล้วเธอไม่ชอบพวกเอาเปรียบคนอื่นอยู่แล้ว นิพนธ์พยายามยื่นข้อเสนอเพราะอยากคุยกับสาวสวย แต่อ้อมขวัญมาพอดี อ้อมขวัญแปลกใจที่เห็นกะรัตยืนคุยกับเรืองรอง ประธานบริษัท และ นิพนธ์ ลูกชายซึ่งเป็นผู้บริหารคนสำคัญ เอื้อมขวัญทำความเคารพทั้งสองคนอย่างเรียบร้อย เรืองรองถามชื่อพลเมืองดีคนสวย กะรัตบอกอย่างเรียบร้อย นิพนธ์มองตามอย่างเสียดาย เมื่อกลับบ้านเรืองรองเล่าให้ชัยฟัง ขณะที่นิพนธ์บอกแต่ว่า กะรัตสวย และเก่งมาก ชัยฟังเรื่องกะรัตอย่างไม่สนใจ เขาห่วงมารดามากกว่า ชัยบอกว่าทรัพย์สินไม่ต้องเสียดาย เขาเป็นห่วงมารดามากกว่า แต่เรืองรองบอกว่าในกระเป๋ามีเข็มกลัดเพชรซึ่งสมศักดิ์ให้เธอไว้ ซึ่งเป็นของมีค่าต่อจิตใจของเธอมาก เรืองรองพูดถึงความดีของกะรัตอีกหลายคำ และพยายามหาทางตอบแทนเธอ ชัยจึงแนะให้เรืองรองถามเพื่อนกะรัตที่ทำงานที่บริษัทดูแล้วกัน
วันรุ่งขึ้น เรืองรองจึงไปบริษัทและเรียกอ้อมขวัญมาคุย เมื่อรู้ว่ากะรัตกำลังหางานทำและเธอต้องตกงานเพราะอะไร เรืองรองสงสารมาก เธอให้กะรัตมาสมัครงานที่บริษัท เอส เอส โฆษณาทันที ด้วยความเห็นชอบอย่างเต็มที่ของนิพนธ์ อ้อมขวัญมาบอกกะรัตอย่างดีใจ กะรัตเองก็ดีใจเช่นกัน แต่ก่อนเริ่มงานใหม่ เธอไปทวงเงินที่เหลือจากเกษม จึงรู้ว่าเกษมพูดถึงเธออย่างเสียหาย กะรัตโมโหจึงอาละวาด และว่าเขาเจ็บ ๆ ต่อหน้าลูกค้า เมื่อกะรัตทวงเงิน เกษมจึงยอมจ่ายแต่โดยดี เพราะท่าทางของกะรัตนั้นพูดจริงทำจริงแน่ กะรัตรับเงินที่เหลือมาอย่างสะใจ เธอออกจากห้องเกษมและออกมาประกาศกับพนักงานโดยเฉพาะผู้หญิงว่า ให้ระวังเกษมซึ่งเป็นคนเจ้าชู้ เจ้าเล่ห์ และหัวงูให้ดีแล้วกัน เสียงของกะรัตดังเข้าไปถึงหูเกษม เขาโกรธจนหน้าแดงแต่ไม่กล้าโวยวายเพราะเขาผิดจริง
ต้นเดือน กะรัตมาทำงานที่ เอส เอส โฆษณา เธอพบชัยซึ่งมาในมาดของพนักงานส่งเอกสาร ทั้งคู่จำกันได้ดี กะรัตอธิบายชัยอีกครั้ง แต่สายตาเขาดูไม่เชื่อ กะรัตไม่ว่าอะไร เมื่อถึงบริษัททั้งคู่ต้องอึ้งเมื่อพบว่าทำงานที่เดียวกัน ในออฟฟิศฝ่ายโฆษณา มี โชติ ที่ดูจะเป็นมิตรกับกะรัต ส่วน พิทักษ์ กับ รัชนี นั้นดูไม่น่าไว้ใจ โดยเฉพาะรัชนีที่ประกาศความเป็นศัตรูอย่างชัดเจน ในบริษัทพิทักษ์กับ รัชนี วางมาดราวกับเจ้าของ จนชัยนึกตำหนินิพนธ์ว่าควรเข้ามาดูบ้าง รัชนีวางอำนาจข่มกะรัตกับชัยจนน่าเกลียด แต่ทั้งคู่ไม่สนใจ เวลาผ่านไปชัยได้รู้ว่ากะรัตเป็นผู้หญิงน่ารัก จริงใจ และน่าคบ กะรัตไม่ถือตัว ไม่แบ่งชนชั้น เธอนับถือคนที่นิสัยใจคอ ไม่ใช่เปลือกนอก ทั้งคู่สนิทกันมากขึ้น นิพนธ์ทำยุ่งเมื่อส่งดอกไม้มาให้กะรัต รัชนีหึงจนตาลาย เพราะนิพนธ์กับเธอมีความสัมพันธ์ที่ลึกซึ้งต่อกัน และทุกครั้งเขาบอกว่าเขาจะแต่งงานกับเธอ แต่มาวันนี้นิพนธ์ดูจะสนใจกะรัตมากไป รัชนียิ่งหาเรื่องกะรัตมากขึ้นทุกวัน วันหนึ่งพิทักษ์บอกว่าบริษัทผลิตเบียร์รายใหญ่กำลังเปลี่ยนแคมเปญโฆษณา และพิทักษ์อยากให้บริษัทได้งานนี้ รัชนีเจ้าเล่ห์วางแผนชวนกะรัตไปเจรจากับ พิชิต ซึ่งเป็นผู้จัดการฝ่ายโฆษณาด้วยกัน กะรัตไปเพราะงาน ในห้องอาหารญี่ปุ่น กะรัตถูกบีบให้นั่งคู่พิชิตโดยพิทักษ์กับรัชนีอยู่ฝั่งตรงข้าม ทั้งคู่รู้ดีว่าพิชิตชอบดื่มและชอบผู้หญิง พิชิตเองเมื่อเห็นกะรัตก็ถูกใจ พอเริ่มเมาก็เริ่มลวนลามจนกะรัตโมโห พิทักษ์และรัชนีไม่มีทีท่าว่าจะช่วยเธอเลย
ความอดทนของกะรัตสิ้นสุดเมื่อพิชิตบอกว่าเขาจะเสนอเรื่องให้ประธานบริษัทคือ คุณยุทธ์ ทันที ถ้ากะรัตยอมไปกับเขาและอยู่กับเขาตลอดคืน กะรัตยกแก้วเหล้าสาดหน้าพิชิต และหนีกลับทันที เธอหวั่นใจว่าอาจตกงานอีกครั้ง ส่วนอ้อมขวัญถูกพจนีย์ภรรยาวีรเดชตามระราน ตบหน้าประจานถึงบริษัท เธอทั้งเจ็บทั้งอาย ดีว่า อนุชา น้องวีรเดช คอยช่วยทุกครั้ง อนุชาเป็นเพื่อนกับชัย เขาสงสารอ้อมขวัญเพราะรู้ฤทธิ์พจนีย์ดี กะรัตกัดฟันทำงานต่อไปเพราะชัยให้กำลังใจ นิพนธ์ยังตามส่งดอกไม้ไม่เลิก จนกะรัตเบื่อเต็มที เธอไม่ชอบทะเลาะกับใคร รัชนีให้พิทักษ์บีบให้กะรัตลาออก โดยยื่นคำขาดให้เธอติดต่อขอโทษพิชิต เพื่อทำสัญญาโฆษณากับบริษัทของยุทธ์ให้ได้ภายใน 1 เดือน กะรัตยอมอดทนไปติดต่อ จนพิชิตยอมพบ เขานัดเธอคนเดียวที่ห้องอาหารเดิม กะรัตไม่วางใจนัก เธอเล่าให้ชัยฟังอย่างอดไม่ได้
วันต่อมา กะรัตไม่สบายใจจึงไปก่อนเวลา เธอแวะพักใจ พักสมองที่สวนสาธารณะแห่งหนึ่ง ระหว่างเดินเล่น เธอเห็นเด็กวัยรุ่นวิ่งไล่กัน และชนชายแก่คนหนึ่งตกน้ำ กะรัตรีบลงไปช่วยลุงคนนั้นทันที อะไรบางอย่างทำให้เธอเล่าให้ชายชราซึ่งบอกว่าชื่อยุทธ์ฟังเรื่องงาน ลุงยุทธ์ฟังอย่างสนใจ ก่อนแยกจากกันกะรัตให้เงินแกกลับบ้าน 100 บาทอย่างหวังดี แล้วก็ถึงวันนัดกับพิชิต กะรัตแต่งตัวเรียบร้อยเป็นพิเศษ เธอแวะสวนสาธารณะตามเคย และพบลุงยุทธ์อีก ยุทธ์คืนเงินให้เธอ ธนบัตรถูกพับอย่างเรียบร้อย แต่กะรัตไม่รับ เธอขอให้แกเอาใจช่วยให้เธอทำงานสำเร็จ เมื่อพบพิชิต แม้กะรัตจะระวังตัวอย่างดี เธอก็พลาดจนได้ พิชิตแอบวางยาเธอ กะรัตหลับไม่รู้เรื่อง พิชิตประคองเธอไปอย่างกระหยิ่มใจ เขากะจะแก้แค้นกะรัตให้เจ็บแสบ พอพิชิตประคองกะรัตถึงรถ ชัยเข้ามาช่วยเธอพอดี ชัยกับพิชิตต่อยกัน พิชิตสู้ไม่ได้ ชัยจึงพากะรัตไปทาวน์เฮ้าส์ของเพื่อนและเฝ้าเธอทั้งคืน จนใกล้เช้ากะรัตจึงรู้ตัว เธอขอบคุณชัย และกินอาหารกับเขา ชัยทอดเบค่อน ไข่ดาว ปิ้งขนมปังอย่างคล่องแคล่ว เมื่อกะรัตถามเขาก็บอกว่าอยากเก่ง อยากหรูบ้าง ระหว่างกินข้าวกะรัตแนะให้ชัยเรียนต่อ และถ้ามีโอกาสเธอจะสนับสนุนเขาเอง ชัยยิ่งประทับใจเธอมากขึ้น เวลาผ่านไป ชัยและกะรัตสนิทกันมาก ชัยดีใจที่กะรัตไม่รักนิพนธ์
วันหนึ่งกะรัตพาชัยไปพบยุทธ์และพาไปกินข้าว กะรัตเล่าเรื่องพิชิตให้ยุทธ์ฟัง ซึ่งยุทธ์ฟังอย่างสนใจ ส่วนชัยกับยุทธ์มองตากันเหมือนรู้ว่าต่างก็มีความลับต่อกัน ในเย็นวันต่อมาชัยแอบมาพบยุทธ์ ทั้งคู่คุยกันอย่างเปิดอก จึงรู้สถานะที่แท้จริงของกันและกัน ชัยดีใจมากที่รู้ว่ายุทธ์คือประธานบริษัทเบียร์ กะรัตถูกบีบให้ทำสัญญาให้ได้ ทั้งคู่ตกลงกันว่าจะไม่บอกกะรัต ส่วนอ้อมขวัญตัดสินใจบอกเลิกกับวีรเดช แต่วีรเดชไม่ยอมขอนัดอีกครั้งเป็นครั้งสุดท้าย เมื่อกะรัตรู้เธอไม่ยอมให้อ้อมขวัญไป เธอจะไปเอง เมื่อถึงเวลานัดชัยขอไปเป็นเพื่อนด้วย กะรัตพูดรุนแรงกับวีรเดชมากจนตัดสินใจกลับ ส่วนชัยรออยู่ข้างนอกเขาเห็นพจนีย์คอยหน้าร้านอย่างลับ ๆ ล่อ ๆ น่าสงสัย เมื่อกะรัตออกมาชัยจึงประกบทันที เป็นจังหวะเดียวกับที่พจนีย์สาดน้ำกรดใส่กะรัตเพราะเข้าใจว่าเป็นอ้อมขวัญ ชัยกระชากกะรัตหลบอย่างเฉียดฉิว น้ำกรดไม่โดนหน้าแต่แรงสาดน้ำกรดทำให้แขนกะรัตและชัยโดยพิษของมันเต็มที่ วีรเดชตกใจมากรีบพาทั้งคู่ไปโรงพยาบาล กะรัตเจ็บมากกว่า ส่วนชัยทำแผลแล้วก็ไปนั่งเฝ้ากะรัต อ้อมขวัญรู้เรื่องรีบตามมาโรงพยาบาล เธอพบวีรเดชและรู้ว่าลึก ๆ ในใจแล้ว วีรเดชรักพจนีย์มากกว่าเธอ เมื่อเขาขอให้อ้อมขวัญขอร้องกะรัตไม่ให้แจ้งความเพื่อเห็นแก่พจนีย์และชื่อเสียงของเขา อ้อมขวัญเจ็บใจและตาสว่าง เธอกลับไปบอกให้กะรัตและชัยแจ้งความ แต่กะรัตกลับใช้มาเป็นเครื่องต่อรองกับวีรเดชให้เลิกยุ่งเกี่ยวกับอ้อมขวัญ
วันต่อมา เมื่อกะรัตมาทำงานก็โดนพิทักษ์ซึ่งเป็นคู่ขาเก่าของรัชนี และรัชนีบีบเรื่องสัญญาอีก พอดีว่าวันนั้นยุทธ์มาบริษัทมาในแบบธรรมดา ซึ่งแกถูกรัชนีชนจนล้มบาดเจ็บ และไล่แกอย่างรังเกียจ แต่ชัยกับกะรัตออกมารับพอดี รัชนียิ่งไม่พอใจเพิ่มขึ้น กะรัตพา 2 หนุ่มต่างวัยไปกินข้าว เมื่อส่งยุทธ์แล้ว ชัยพยายามบอกเป็นนัยว่าเขาชอบกะรัต ซึ่งเธอมีท่าว่าไม่รังเกียจ ขณะที่ทุกคนวุ่นวายกัน จึงไม่รู้ว่าพิทักษ์แอบยักยอกเงินบริษัทไปมากมาย จนชัยเห็นรัชนีทะเลาะกับพิทักษ์ เขาจึงสังเกตมากเป็นพิเศษ ก่อนสิ้นเดือนรัชนีข่มขู่กะรัตอีกเรื่องสัญญาบริษัทเบียร์ กะรัตไม่สนใจ จนถึงวันสุดท้าย ระหว่างกะรัตค่อย ๆ เก็บของเพราะคิดว่าคงต้องออกจากงานอีกแล้ว ยุทธ์ก็เข้ามาคราวนี้เขาแต่งตัวสมภาคภูมิ รัชนีไล่ตามเคย ยุทธ์ตรงไปหากะรัตและพูดชัดเจนว่าจะมาจ้างบริษัท เอส เอส โฆษณาทำโฆษณา รัชนีช็อค แต่ยังปากดีดูถูกแกอีก กะรัตเริ่มโมโห ก่อนเหตุการณ์จะบานปลาย พิชิตวิ่งเข้ามาอย่างกระหืดกระหอบพร้อมกระเป๋าเอกสาร รัชนีและพิทักษ์แทบช็อคเมื่อพิชิตขอโทษยุทธ์และถูกตำหนิต่อหน้าคนอื่น พิชิตบอกว่ายุทธ์คือประธานบริษัทเบียร์ที่พิทักษ์และรัชนีบีบกะรัตหนักหนานั่นเอง ยุทธ์ระบุให้กะรัตรับผิดชอบงานนี้คนเดียว รัชนีเสียหน้ามากเธอง้อนิพนธ์ แต่นิพนธ์ปฏิเสธ รัชนีจึงหันมาหาพิทักษ์ พิทักษ์จำยอมรับส่ง เพราะรัชนีรู้ความลับของเขา ทั้งคู่ไม่รู้ว่าชัยก็รู้เช่นกัน แล้ววันหนึ่ง ทุกคนในบริษัทตกใจกันหมดทุกคน เมื่อเรืองรองและชัยในมาดของ ชัย ลูกชายของเรืองรอง และตำรวจมาจับพิทักษ์และรัชนีข้อหาฉ้อโกง ความจริงของชัยทำให้กะรัตโกรธ ยิ่งก่อนหน้านี้ รัชนีเป่าหูว่าชัยจีบเธอเพราะเธอง่าย กะรัตเสียใจที่สุด เธอเขียนใบลาออกเพราะโกรธชัย กะรัตไม่ยอมพบชัยอีก เธอไปพบกับยุทธ์บ่อย ๆ ส่วนชัยเมื่อเคลียร์งานเสร็จ จึงตามไปง้อกะรัตที่สวนสาธารณะ เขารู้ว่าเธออยู่ที่นั่น เพราะยุทธ์ช่วย เมื่อชัยมากะรัตจะหนี ยุทธ์เตือนเธอว่า เธอและชัยเป็นคนดี เธอควรเปิดโอกาสให้ชัยอธิบายบ้าง ยุทธ์เดินไปเพื่อเปิดโอกาสให้หนุ่มสาว และเหมือนฟ้าเป็นใจเมื่อฝนตกอย่างแรง ชัยจึงฉุดกะรัตไปหลบฝน เขาฉวยโอกาสกอดเธอพลางสารภาพเรื่องทั้งหมด กะรัตเองยอมแพ้ใจเธอเอง เพราะเธอก็รักเขาเช่นกัน ชัยขอเธอแต่งงาน กะรัตแกล้งทวงแหวนเพชร ชัยจึงจูบเธอ บอกว่าจูบมัดจำแทนแหวนเพชรสำหรับ กะรัตผู้หญิงที่เขารัก และอยากให้เป็นเพชรในชีวิต กะรัตยิ้มพลางซุกอกชัยอย่างอบอุ่น เธอสัญญาว่าจะเป็นเพชรให้สมกับชื่อกะรัตของเธอเช่นกัน ส่วนอ้อมขวัญให้อนุชาดูแลรักษาหัวใจ จนเริ่มมีความสุขอีกครั้ง ทุกอย่างจึงลงเอยด้วยดี ... (อวสาน) แหวนทองเหลือง
เธอไปถึงที่ทำงาน ก็รีบไปบอกเรื่องนี้ให้เสาวรศฟัง และจะหาทางมาพบกฤษฎาให้ได้เพื่อถามหาความจริง กฤษฎาถูกเชิญให้มาทำงานที่บริษัทของดวงใจ และเมื่อมีโอกาสอยู่ตามลำพัง ดวงใจก็พยายามเลียบเคียงถามถึงเรื่องคนรักของกฤษฎา กฤษฎาก็เล่าบอกแบบไม่ปิดบัง เขาบอกว่าความจริงว่า เขาเคยมีภรรยาแล้วชื่อ ดวงใจ เป็นสาวงามแห่งดอยติ รักเรากันมาก แต่ที่ไม่ได้อยู่ด้วยกันก็เพราะเขาไปเป็นเสรีไทยต่อต้านญี่ปุ่นแล้วถูกจับ กระทั่งพ้นโทษออกมา จึงไปตามหาดวงใจที่ดอยติ ก็ทราบความจริงจากพ่อกำนันว่า ดวงใจตายแล้ว เขาก็เลยเดินทางกลับกรุงเทพฯ แล้วมาถูกรถเชี่ยวชน ท้าวเทพกระษัตรีและท้าวศรีสุนทร
คุณจัน เป็นบุตรคนแรกของจอมร้างบ้านเคียน ซึ่งเกิดจากนางหม้าเสี้ย มีพี่น้องร่วมบิดา มารดาเดียวกัน 5 คน เมื่ออายุสมควรจะมีเรือน บิดามารดาก็ได้จัดการแต่งงานให้กับหม่อมภักดีภูธร (สามีคนแรก) มีธิดา 1 คน คือแม่ปราง และบุตร 1 คน คือนายเทียน (ต้นสกุล ประทีป ณ ถลาง) หลังจากคลอดนายเทียน หม่อมภักดีภูธรเสียชีวิตลง คุณจันอยู่เป็นหม้ายจนกระทั่งแต่งงานครั้งที่สองกับพระยาพิมลอัยา (ขัน) ภายหลังเป็นพระยาสุรินทราชาพิมลอัยา (ขัน) มีบุตรธิดาอีก 2 คน คุณจันเป็นผู้ประกอบด้วยความงาม มีอัธยาศัยสุภาพอ่อนโยน และมีความกล้าหาญเด็ดเดี่ยวสมกับเป็นบุตรของจอมร้างบ้านเคียน จึงเป็นที่สนิทเสน่หาของบิดามารดาและวงศ์ญาติทั้งหลาย เมื่อบิดามารดาแก่เฒ่า คุณจันก็ได้รับภาระปกครองผู้คนบ่าวไพร่ และดูแลการงานภายในครอบครัวแทนบิดามารดาโดยสิทธิ์ขาดเพราะเป็นพี่คนโต เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"เฉลยเหตุธิเบศร์ให้ สฤษดิแสร้งแต่งผล" เจ้าพระยานครราชสีมา (ทองอินทร์ ณ ราชสีมา)
เจ้าพระยานครราชสีมา (ทองอินทร์) เกิดในปี พ.ศ. 2323 เป็นพระราชโอรสในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี กับเจ้าจอมมารดาเจ้าหญิงจวน ราชธิดาของพระเจ้านครศรีธรรมราช รับราชการฝ่ายใน ณ ราชสำนักกรุงธนบุรี เมื่อทรงครรภ์แล้ว สมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีจึงพระราชทานแก่เจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น ณ ราชสีมา) ให้เป็นแม่เมือง หาได้ถือเป็นภรรยาไม่ เจ้าพระยานครราชสีมา (ทองอินทร์) จึงถือได้ว่าเป็นพระราชโอรสองค์หนึ่งของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี และเป็นบุตรบุญธรรมของเจ้าพระยานครราชสีมา (ปิ่น ณ ราชสีมา) ในตอนปลายรัชกาลกรุงธนบุรี ปรากฏว่าเจ้าเมืองนครราชสีมาขณะนั้น คือ พระยากำแหงสงคราม (บุญคง กาญจนาคม) ไปราชการช่วยเหลือสมเด็จพระมหาอุปราช เจ้าฟ้าจุ้ย กรมขุนอินทรพิทักษ์ ในการสงครามกัมพูชา-ญวน และเมื่อเกิดการเปลี่ยนแผ่นดิน พระยากำแหงสงคราม(บุญคง) ถูกสำเร็จโทษ ตามเจ้าฟ้ากรมขุนอินทรพิทักษ์ แต่บุตรหลานสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีที่ยังเล็กไม่ได้ถูกสำเร็จโทษด้วย เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"บุญส่งจงลุได้ เสด็จด้วยดั่งถวิล" พระนางสิริยศวดีเทวี
"...เจ้าพญายอดมีลูกกับด้วยนางป่งน้อย เจ้าราชบุตรเกิดในปีเต่ายี สกราช ๘๔๔ ตัว ชื่อว่าเจ้ารัตนราชบุตร พญายอดตนพ่อบ่รักหลายเท่ารักลูกห้อผู้ ๑ ชื่อ เพลาสลัง เอามาเลี้ยงเป็นลูก แล้วหื้อไปกินเมืองพร้าวหั้นแล [...] เจ้าพญายอดเท่าเอาใจไปคบกับห้อ เสนาอามาจไหว้ว่ารือก็บ่ฟัง บ่ขับตามรีตท้าวคลองพญา บ่ชอบทัสสาธัมม์ เสนาอามาจบ่เพิงใจ จึงพร้อมกันเอาพญายอดไปไว้เสียเมืองซะมาศ แล้วพร้อมกันอุสสาภิเสกเจ้ารัตนราชบุตร อายุได้ ๑๔ ปี เป็นพญา..." เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
ภายหลังจากที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) ได้ปราบดาภิเษกเป็นปฐมกษัตริย์แห่งราชวงศ์จักรีแล้ว พระองค์ได้สถาปนาให้เจ้านางคำแว่นเป็นเจ้าจอมแว่น พระสนมเอกแห่งกรุงรัตนโกสินทร์ ต่อมาเพียเมืองแสน (คำพาว) เจ้านายในราชวงศ์เมืองสุวรรณภูมิผู้เป็นเครือญาติกับเพียเมืองแพน (ศักดิ์) พระบิดาของเจ้าจอมแว่น ได้วิวาทกับกรมการเมืองเดิมของเมืองสุวรรณภูมิจึงได้แยกตัวออกไปตั้งไพร่พลที่บ้านหนองกองแก้ว จากนั้นจึงได้ถูกแต่งตั้งเป็นพระจันทรประเทศ เจ้าเมืองชลบถวิบูลย์ (อำเภอชนบท จังหวัดขอนแก่น) ทำราชการขึ้นเมืองนครราชสีมา ในตำนานพื้นถิ่นเมืองขอนแก่นเล่าว่า ฝ่ายพระบิดาของเจ้าจอมแว่นเห็นดังนั้นก็ปรารถนาจะเป็นเจ้าเมืองกับเขาบ้าง จึงได้ปรึกษากับพระธิดาของตน ฝ่ายเจ้าจอมแว่นเห็นว่าพระบิดาของตนอยากเป็นเจ้าเมืองก็ทรงเห็นดีเห็นงามด้วยอย่างยิ่ง ต่อมาจึงได้ทูลขอพระกรุณาโปรดเกล้าฯ จากพระราชสวามีเป็นการส่วนพระองค์ ให้เพียเมืองแพน (ศักดิ์) ผู้เป็นพระบิดาซึ่งยกไพร่พลแยกออกจากเมืองสุวรรณภูมิ มาตั้งที่บ้านบึงบอน (ปัจจุบันคือ บ้านเมืองเก่า ตำบลในเมือง อำเภอเมืองขอนแก่น) ตั้งแต่ พ.ศ. 2332 เป็นเจ้าเมืองเช่นเดียวกับเพียเมืองแสน (คำพาว) ต่อมา พ.ศ. 2340 พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เพียเมืองแพนผู้เป็นพระบิดาดำรงบรรดาศักดิ์เป็นที่ พระนครศรีบริรักษ์ เจ้าเมืองขอนแก่นหรือผู้ว่าราชการเมืองขอนแก่นพระองค์แรก โดยตั้งนามเมืองตามนามบ้านขามอันเป็นที่ตั้งพระธาตุขามแก่น แล้วทำราชการขึ้นกับเมืองนครราชสีมา ด้วยจำนวนประชากรของเมืองเพียง 330 ครอบครัวเท่านั้น แหวนทองเหลือง
ต่อมาซ่องโสเภณีถูกเครื่องบินทิ้งระเบิดตายหมด คงเหลือแต่ดวงใจจึงถูกนายทหารญี่ปุ่นนำไปเลี้ยงดูเป็นเมียเช่า แต่เมื่อสงครามโลกสิ้นสุดลง นายทหารญี่ปุ่นก็ต้องเดินทางกลับและเกิดเรืออับปาง ทำให้ดวงใจไม่มีเงินจ่ายค่าเช่าบ้านจนต้องยกเฟอร์นิเจอร์ในบ้านใช้หนี้ทำให้ค้นพบว่าในห้องใต้ถุนมีทองคำจำนวนมากที่นายทหารญี่ปุ่นยักยอกเอาไว้ ดวงใจจึงกลายเป็นเศรษฐีนีใหม่และเปลี่ยนชื่อเป็น หทัยทิพย์ เกิดนพคุณ โดยได้อุปโลกน์หญิงรับใช้คือ เสาวรศ ที่กอดคอดูแลกันมาเป็นพี่สาวและเปิดบริษัทใหญ่โต แหวนทองเหลือง
ต่อมาพ่อกำนันรู้เรื่องว่าดวงใจท้องกับกฤษฎาก็โกรธแต่ก็ไม่อาจจะไปสู้หน้าท่านเจ้าคุณ พ่อของกฤษฎาผู้มีพระคุณไม่จึงจับดวงใจขังไว้ในบ้านและจะให้แต่งงานกับผู้มีอันจะกินของหมู่บ้านแทน พอถึงวันแต่งงาน ดวงใจซึ่งถูกมัดล่ามโซ่ไว้ ก็เชือดส้นเท้าตัวเองรูดโซ่ออก กระโดดหน้าต่างหนีไปเพราะรักมั่นในกฤษฎาคนเดียวเท่านั้นระหว่างทางก็แลกชุดแต่งงานกับชุดของชาวบ้านที่กำลังท้องและเพราะไม่มีเงินติดตัวมาเลยก็เลยเดินทางตามทางรถไฟมุ่งหน้าจะไปหากฤษฎาคนรักที่กรุงเทพฯ ระหว่างเดินทางนั้น ดวงใจก็เป็นลมหมดสติ ก็มีนายแพทย์รถไฟเขต ที่นั่งรถโยกมาตรวจสุขภาพเจ้าพนักงานกรมรถไฟที่ชื่อ เมตตา มาพบเข้าและพาไปทำคลอด ออกลูกเป็นผู้หญิงและเมื่อรู้ว่า ดวงใจจะไปตามหากฤษฎาที่กรุงเทพฯ ก็เลยอาสาพาไปด้วย เจ้าจอมเพ็ง ในรัชกาลที่ 2
เจ้าจอมเพ็ง เป็นพระสนมในพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย เป็นธิดาพระยารัตนจักร (หงส์ทอง สุรคุปต์) สกุลอำมาตย์รามัญต่างมารดากับเจ้าจอมมารดาป้อม เป็นละครหลวงรุ่นกลางในรัชกาลที่ 1 สำรับเดียวกันกับเจ้าจอมมารดาป้อม พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวตรัสเล่าไว้ว่า ""ดีแต่บทบาท แต่รูปพรรณหน้าตานั้นก็ไม่สู้งาม ถึงเมื่อออกโรงก็เป็นแต่สวมหน้าโขน"" นอกจากตัวพระรามที่ท่านเล่นจนมีชื่อเสียงแล้ว ท่านยังเล่นเป็นตัวนางบาหยันอีกด้วย ต่อมาท่านได้เป็นครูละครของพระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้ากุญชร กรมพระพิทักษเทเวศร์ พระนางคานธารี
เมื่อพระนางคานธารี รู้ว่าต้องอภิเษกกับท้าวธฤตราษฎร์ สามีตาบอด นางได้ตั้งสัตย์ปฏิญาณถวายความภักดี โดยใช้ผ้าผูกตาให้มืดมิดเหมือนสวามีชั่วชีวิต พระนางมีโอรส 100 คนและธิดาอีก 1 พระองค์ โดยมีทุรโยธน์ เป็นพี่ใหญ่ มีนิสัยอันธพาลชาติชั่ว เหมือนศกุนิผู้เป็นลุง มังกรหยก (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2526)
ก๊วยเชาเทียน และเอี้ยทิซิม สองพี่น้อง ได้คบหากับปรมาจารย์นักพรตสำนักช้วนจินก่า ชิว ชู่จี ทั้งสองกำลังจะมีบุตร ชิว ชู่จีจึงได้ทิ้งมีดสั้นวิเศษ 2 เล่ม ให้แก่ทั้งคู่ โดยสลักชื่อ เอี้ยคัง' และก๊วยเจ๋งไว้คนละด้าม ต่อมาอ้วนง้วนเลียกองค์ชายแห่งกิมก๊กถูกใจเปาเสียะเยาะ ภรรยาของเอี้ยทิซิม จึงวางแผนจ้างให้ขุนนางชาวฮั่นมาฉุดคร่าพาตัวไปให้ ก๊วยเชาเทียนถูกลูกหลงจนตายไป เอี้ยทิซิมไม่รู้เป็นตายร้ายดี หลีเพ้ง ภรรยาของก๊วยเชาเทียน ถูกขุนนางชั่วจับตัวเป็นตัวประกัน เปาะเสียะเยาะถูกอ้วนง้วนเลียกหลอกลวง จนยินยอมเป็นพระสนมให้เพื่อรักษา 'เอี้ยคัง' ลูกของตนเอาไว้ ด้านชิว ชู่จี มาช่วยสหายไม่ทัน จึงได้ตัดพ้อตัวเองว่าไม่เอาไหน และไล่ล่าขุนนางชั่ว จนไปขัดแย้งกับเจ็ดประหลาดแห่งกังหนำ และทั้งสองฝ่ายก็ไม่ยอมใคร แต่ชิว ชู่จีไม่อยากหักหาญน้ำใจกันไปมากกว่านี้ จึงได้คิดอุบายชุบเลี้ยงบุตรของสหายทั้งสองขึ้น และตกลงกับเจ็ดประหลาดแห่งกังน้ำว่า อีก 18 ปี ให้หลัง ให้พาบุตรของสหายที่ฝ่ายตนได้ฝึกมาประลองยุทธ์กันที่ดินแดนกังหนำ หลีเพ้งหาทางจนหลบหนีขุนนางชั่วมาได้ แต่เคราะห์กรรมกลับซัดพาไปอยู่ ณ ดินแดนมองโกล ที่นั่นเอง ที่ๆ ก๊วยเจ๋ง ได้ถือกำเนิดขึ้น เสือสั่งฟ้า
เสือหาญ ในวัยเยาว์เคยเป็นเพื่อนสนิทกับ พล.ต.ต.ยิ่งยศ ไพรีพ่าย นายตำรวจมือปราบแห่งกรมตำรวจ ด้วยเคยเรียนวิชาอาคมมาด้วยกัน พล.ต.ต.ยิ่งยศ แม้ภายนอกจะดูดี แต่ที่จริงแล้วเป็นตำรวจที่ทุจริต ทำทุกอย่างด้วยความอธรรม ผู้การยิ่งยศมีลูกชายเพียงคนเดียวชื่อ ร.ต.ต.เพชร ไพรีพ่าย ที่เกิดกับเกศินี ภรรยาที่เคยเป็นคนรักเดิมของเสือหาญ ร.ต.ต.เพชร เป็นนายตำรวจหนุ่มไฟแรง ต้องการจะปราบชุมโจรเสือเมฆให้ได้ แม้จะอ่อนประสบการณ์ก็ตาม วันหนึ่งเสือหาญสามารถจับเพชรได้ และได้พบกับตะกรุดสามกษัตริย์ที่ห้อยคอเพชร จึงทราบว่าแท้ที่จริงแล้ว เพชรเป็นลูกชายของตนกับเกศินี แต่ปางก่อน
ในที่สุดดวงชะตาของคนสองคนที่ได้พลัดพรากจากกันมานานแสนนานก็ได้กลับมาพบกัน ท่านชายใหญ่ได้กลับมาเกิดเป็นลูกชายคนเดียวของคุณชายจิรายุสกับคุณหญิงสวรรยาชื่อว่า หม่อมหลวงจิราคม ส่วนราชาวดีได้กลับมาเกิดเป็นลูกสาวของคุณถวิลเพื่อนรักของราชาวดีชื่อว่า อันตรา และมีใบหน้าละม้ายกับราชาวดีเป็นอย่างยิ่ง ทั้งสองสนิทสนมกันอย่างรวดเร็วจนคุณชายจิรายุสแปลกใจ แต่เมื่อคุณถวิลได้นำจดหมายของราชาวดีที่เขียนถึงเธอก่อนตาย และได้เล่าเรื่องราวทั้งหมดของเธอ ทำให้คุณชายจิรายุสเข้าใจและรู้ว่าที่ราชาวดีไม่รับรักเขาเป็นเพราะอะไร ทั้งจิราคมและอันตราผูกพันกันอย่างรวดเร็วเนื่องด้วยเพลงลาวม่านแก้วที่ทั้งคู่ชื่นชอบเป็นพิเศษจนทำให้ความสัมพันธ์พัฒนาอย่างรวดเร็วทั้ง 2 แต่งงานกันแต่ระหว่างนั้นดวงวิญญาณของท่านหญิงวิไลเลขา ผู้มีจิตอาฆาตไม่ยอมไปเกิด ก็ได้มาเล่นงานทั้งคู่ แต่แล้วคุณชายจิรายุสผู้เป็นดั่งแก้วตาดวงใจของท่านหญิงวิไลเลขาก็พูดจนท่านหญิงวิไลเลขาละความพยาบาทและไปเกิดได้ ในที่สุด การรอคอยและความรักของคนทั้งคู่ที่รอคอยการพบกันมานานแสนนานก็ได้กลับมาพบกันและสุขสมหวังอีกครั้งปี พ.ศ. 2530 ละครเรื่อง แต่ปางก่อน ซึ่งสร้างเป็นครั้งแรกโดย มยุรฉัตร เหมือนประสิทธิเวช ได้รับการกล่าวขวัญจากผู้ชมทั้งในแง่เนื้อหาและเทคนิค จนได้รับรางวัลเมขลา จำนวน 3 รางวัล คือ ผู้แสดงประกอบดีเด่นฝ่ายหญิง (ดวงตา ตุงคะมณี), ผู้กำกับรายการละครดีเด่น (อรุโณชา ภาณุพันธุ์) และ ผู้ประพันธ์เพลงนำละครดีเด่น (วิรัช อยู่ถาวร) ซึ่งเพลงดังกล่าวได้รับความนิยมตั้งแต่ละครออกอากาศ จนมีการจัดทำเป็นอัลบั้มรวมเพลงฮิต และมีการขับร้องต่อโดยศิลปินนักร้องท่านอื่นๆ ตามงานอัลบั้มบันทึกเสียง งานคอนเสิร์ต งานฉลองต่างๆ แม้กระทั่งงานมงคลสมรส จึงกลายมาเป็นเพลงประกอบการแต่งงานยอดนิยมอีกเพลงหนึ่งด้วย เจ้าข่ายแก้ว ณ เชียงใหม่
เจ้าหญิงข่ายแก้ว ณ เชียงใหม่ เป็นเจ้าหญิงที่มีสิริโฉมงดงามยิ่ง แต่ด้วย เจ้าทักษิณนิเกตน์ฯ พระบิดา ดำรงตำแหน่งเป็นเสนาวังใน พระเจ้าอินทวิชยานนท์, พระเจ้าผู้ครองนครเชียงใหม่ องค์ที่ ๗ และคุมคุกหลวง จึงเป็นที่ยำเกรง ไม่มีเจ้านายคนใดกล้าสู่ขอ จนกระทั่ง พระเจ้าบรมวงศ์เธอ พระองค์เจ้าโสณบัณฑิต กรมขุนพิทยลาภพฤฒิธาดา ซึ่งทรงดำรงตำแหน่ง "ข้าหลวงต่างพระเนตรพระกรรณ มณฑลพายัพ" ทรงทราบในพระกิตติศัพท์ความงาม จึงได้ทรงสู่ขอมาเป็นหม่อมในพระองค์ อย่างไรก็ตาม ภายหลังได้ทรงเลิกแล้วต่อกัน (ไม่มีพระโอรสธิดา) เจ้าจันทร์คำ บุรีรัตน์
คุณหญิงเจ้าจันทร์คำ บุรีรัตน์ (สกุลเดิม:วงศ์เมืองแก่น) เป็นธิดาคนที่ 3 ในจำนวนพี่น้อง 11 คนของพระเมืองแก่น (เจ้าหนานขัติ วงศ์เมืองแก่น) พระเมืองแก่นนครแพร่ และแม่เจ้าพิมพา วงศ์เมืองแก่น เกิดเมื่อราว พ.ศ. 2402 ณ บ้านประตูชัย ตำบลในเวียง อำเภอเมือง จังหวัดแพร่ สมรสกับเจ้าน้อยหนู มหายศปัญญา บุตรเจ้าบุรีรัตน์ (หนานปัญญา) ซึ่งต่อมาเจ้าน้อยหนูได้เป็นพระยาบุรีรัตน์ เจ้าจันทร์คำจึงนับเป็นคุณหญิงคนแรกของจังหวัดแพร่ แม้คุณหญิงเจ้าจันทร์คำจะไม่ได้เรียนหนังสือในโรงเรียน แต่ท่านก็เป็นคนเก่ง มีสติปัญญา ทันเหตุการณ์ กล้าและเข้มแข็ง สามารถต้อนรับแขกบ้านแขกเมืองชั้นสูงได้เป็นอย่างดี ในสังคมเมืองนครแพร่สมัยนั้นจึงไม่มีใครเด่นเทียบท่านได้ คุณหญิงเจ้าจันทร์คำไม่มีบุตรธิดากับพระยาบุรีรัตน์ ท่านจึงนำลูกหลานทั้งของพระยาบุรีรัตน์ที่เกิดจากภรรยาเดิมและภรรยาน้อย กับลูกหลานฝ่ายคุณหญิงเองมาเลี้ยงดู โดยให้ความรัก ความสุข ความสบายทั่วหน้ากัน มังกรหยก (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2546)
ก๊วยเชาเทียน และเอี้ยทิซิม สองพี่น้อง ได้คบหากับปรมาจารย์นักพรตสำนักช้วนจินก่า ชิว ชู่จี ทั้งสองกำลังจะมีบุตร ชิว ชู่จีจึงได้ทิ้งมีดสั้นวิเศษ 2 เล่ม ให้แก่ทั้งคู่ โดยสลักชื่อ 'เอี้ยคัง' และ 'ก๊วยเจ๋ง' ไว้คนละด้าม ต่อมาอ้วนง้วนเลียกองค์ชายแห่งกิมก๊กถูกใจเปาเสียะเยาะ ภรรยาของเอี้ยทิซิม จึงวางแผนจ้างให้ขุนนางชาวฮั่นมาฉุดคร่าพาตัวไปให้ ก๊วยเชาเทียนถูกลูกหลงจนตายไป เอี้ยทิซิมไม่รู้เป็นตายร้ายดี หลีเพ้ง ภรรยาของก๊วยเชาเทียน ถูกขุนนางชั่วจับตัวเป็นตัวประกัน เปาะเสียะเยาะถูกอ้วนง้วนเลียกหลอกลวง จนยินยอมเป็นพระสนมให้เพื่อรักษา 'เอี้ยคัง' ลูกของตนเอาไว้ ด้านชิว ชู่จี มาช่วยสหายไม่ทัน จึงได้ตัดพ้อตัวเองว่าไม่เอาไหน และไล่ล่าขุนนางชั่ว จนไปขัดแย้งกับเจ็ดประหลาดแห่งกังหนำ และทั้งสองฝ่ายก็ไม่ยอมใคร แต่ชิว ชู่จีไม่อยากหักหาญน้ำใจกันไปมากกว่านี้ จึงได้คิดอุบายชุบเลี้ยงบุตรของสหายทั้งสองขึ้น และตกลงกับเจ็ดประหลาดแห่งกังน้ำว่า อีก 16 ปี ให้หลัง ให้พาบุตรของสหายที่ฝ่ายตนได้ฝึกมาประลองยุทธ์กันที่ดินแดนกังหนำ หลีเพ้งหาทางจนหลบหนีขุนนางชั่วมาได้ แต่เคราะห์กรรมกลับซัดพาไปอยู่ ณ ดินแดนมองโกล ที่นั่นเอง ที่ๆ 'ก๊วยเจ๋ง' ได้ถือกำเนิดขึ้น มัลลิกา ภรรยาของพันธุลเสนาบดี
พวกเจ้าลิจฉวีเมื่อทราบว่ามีผู้บุกรุกก็ออกติดตาม มหาลิลิจฉวีสหายร่วมสำนักของพันธุละ ซึ่งบัดนี้ตาบอดทั้งสองข้าง และเป็นอาจารย์ของลิจฉวีราชกุมารทั้งหลาย ได้ยินเสียงฝีเท้าม้าและล้อรถวิ่งผ่านไป รู้ทันทีว่าเป็นพันธุลเสนาบดีผู้เกรียงไกร จึงร้องห้ามพวกลิจฉวีไม่ให้ตามไป เพราะจะเป็นอันตรายแก่ชีวิตแต่พวกเจ้าลิจฉวีไม่เชื่อฟัง เรือนร้อยเล่ห์
คุณอุ่นหญิงสาวผู้เพียบพร้อมไปด้วยตระกูล รูปและทรัพย์ตกลงแต่งงานกับหลวงราชบดี ข้าราชการหนุ่มอนาคตไกล หลังจากชายหนุ่มสัญญาและสาบานว่าจะรักเดียวใจเดียวตลอดไป แม่นวล สาวทรงเสน่ห์ที่เติบโตขึ้นเยี่ยงทาสในเรือนก็มีใจให้นายหนุ่มไม่แพ้กัน แม่นวลใฝ่สูงและไม่อยากเป็นสองรองใคร เมียหลวงและหญิงเพียงคนเดียวของหลวงราชบดีเท่านั้นคือสิ่งที่แม่นวลต้องการ แต่เมื่อไม่ได้คุณหลวงด้วยเล่ห์ก็เอาด้วยกล เมื่อไม่ได้ด้วยมนต์ก็ต้องเอาด้วยคาถา ไสยศาสตร์จึงถูกนำมาใช้เป็นเครื่องมือและสิ่งที่ตามคือวิญญาณที่อาฆาตแค้น เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
เจ้าจอมแว่นเป็นผู้มีความกล้าหาญ และมีศิลปะในการเพ็ดทูลเรื่องราวต่างๆ ที่ไม่มีผู้ใดกล้านำขึ้นกราบบังคมทูลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช (รัชกาลที่ 1) และหากเจ้าจอมแว่นเห็นว่าเรื่องนั้นเป็นสิ่งสมควรและถูกต้องแล้ว ก็จะกราบทูลทันทีมิได้เกรงกลัวพระราชอาญา ความกล้าหาญของเจ้าจอมแว่นเป็นที่ประจักษ์เมื่อปี พ.ศ. 2339 คราวที่พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกหาราช (รัชกาลที่ 1) ทรงเหน็ดเหนื่อยพระวรกายจากการว่าราชการงานเมือง ขณะบรรทมหลับก็เกิดพระสุบินและทรงละเมอ ทำให้ข้าราชบริพารตกใจไม่ทราบว่าจะทำอย่างไรดี เจ้าจอมแว่นจึงใช้ความหาญกล้าตัดสินใจกัดนิ้วพระบาท จนพระเจ้าอยู่หัวทรงรู้สึกพระองค์และตื่นพระบรรทม เจ้าจอมแว่นจึงได้รับความดีความชอบและเป็นที่โปรดปรานของพระองค์อย่างมาก และด้วยความจงรักภักดีสุจริตใจของเจ้าจอมแว่นนี้ พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกหาราช (รัชกาลที่ 1) จึงไม่ทรงพิโรธ ความกล้าหาญของเจ้าจอมแว่นอีกครั้งหนึ่งได้ปรากฏ ดังนี้ เจ้าจอมเอื้อน ในรัชกาลที่ 5
เนื่องจากเจ้าจอมเอื้อนเป็นธิดาคนสุดท้อง เป็นที่รักใคร่ของเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์และท่านผู้หญิงอู่ และตั้งใจเลี้ยงดู ไม่ถวายตัวเข้าวังเช่นเดียวกับพี่ ๆ แต่แล้วเมื่อวันที่ 24 กรกฎาคม ร.ศ. 123 (พ.ศ. 2447) พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ได้เสด็จประพาสเมืองเพชรบุรีทางชลมารค และเสด็จไปยังจวนของเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ และทรงพบกับเจ้าจอมเอื้อน ซึ่งขณะนั้นอายุได้ 17 ปี ทรงพอพระทัยในรูปโฉมที่งามพิลาส หลังจากนั้นเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ ท่านบิดา ได้นำตัวธิดาคนสุดท้อง ที่ตั้งใจจะให้อยู่ใกล้ชิด เข้าถวายตัวรับใช้ในราชการฝ่ายใน เป็นที่โปรดปรานของพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ข้างหลังภาพ
6 ปีล่วงไป นพพรสำเร็จการศึกษาและฝึกหัดงานที่ญี่ปุ่นพอสมควรแก่การแล้วก็กลับสยาม ในขณะนี้หม่อมราชวงศ์กีรติเป็นหม้ายแล้ว และบำเพ็ญชีวิตอยู่อย่างสงบเสงี่ยม เขาทั้งสองคนได้พบกันอีกครั้งหนึ่ง แต่เป็นการพบที่นพพรรู้สึกเหมือนพบพี่สาวที่ดีคนหนึ่งเท่านั้น เวลา 6 ปีในญี่ปุ่นได้เปลี่ยนจิตใจของนพพรเด็กหนุ่มผู้อ่อนแก่ความรักให้เป็นชายหนุ่มญี่ปุ่นที่ไม่ใคร่จะคิดถึงใครจะคิดถึงอะไรนอกจากงานและการตั้งตัวเท่านั้น ครั้นแล้วนพพรก็แต่งงานกับคู่หมั้นที่บิดาหาไว้ไห้เมื่อครั้งก่อนไปศึกษาอยู่ที่ญี่ปุ่น เมื่อแต่งงานแล้วได้สองเดือน นพพรได้ทราบว่าหม่อมราชวงศ์กีรติได้เจ็บหนักด้วยโรควัณโรค และอยากพบเขา จนแพทย์และพยาบาลรู้สึกว่าควรจะมาตามเขาให้ไปพบ เพื่อให้คนไข้ได้สงบจิตใจในวาระสุดท้าย นพพรก็ไปเยี่ยมและหม่อมราชวงศ์กีรติก็ให้ภาพเขียนที่ระลึกถึงสถานที่ให้กำเนิดความรักแก่เขาทั้งสอง ซึ่งเป็นภาพวาดโดยฝีมือของเธอเอง พร้อมด้วยคำตัดพ้อบางประโยคเป็นที่สะกิดใจนพพรให้ระลึกถึงความหลังและหวนคิดเสียดายอาลัยคนรักคนแรกของตน ครั้นแล้วหม่อมราชวงศ์กีรติสตรีผู้อาภัพในเรื่องรักก็ถึงแก่กรรมใน 7 วันต่อมาจนถึงวันนี้ มังกรหยก (ละครโทรทัศน์ พ.ศ. 2560)
ก๊วยเชาเทียน และเอี้ยทิซิม สองพี่น้อง ได้คบหากับปรมาจารย์นักพรตสำนักช้วนจินก่า ชิว ชู่จี ทั้งสองกำลังจะมีบุตร ชิว ชู่จีจึงได้ทิ้งมีดสั้นวิเศษ 2 เล่ม ให้แก่ทั้งคู่ โดยสลักชื่อ 'เอี้ยคัง' และ 'ก๊วยเจ๋ง' ไว้คนละด้าม ต่อมาอ้วนง้วนเลียกองค์ชายแห่งกิมก๊กถูกใจเปาเสียะเยาะ ภรรยาของเอี้ยทิซิม จึงวางแผนจ้างให้ขุนนางชาวฮั่นมาฉุดคร่าพาตัวไปให้ ก๊วยเชาเทียนถูกลูกหลงจนตายไป เอี้ยทิซิมไม่รู้เป็นตายร้ายดี หลีเพ้ง ภรรยาของก๊วยเชาเทียน ถูกขุนนางชั่วจับตัวเป็นตัวประกัน เปาะเสียะเยาะถูกอ้วนง้วนเลียกหลอกลวง จนยินยอมเป็นพระสนมให้เพื่อรักษา 'เอี้ยคัง' ลูกของตนเอาไว้ ด้านชิว ชู่จี มาช่วยสหายไม่ทัน จึงได้ตัดพ้อตัวเองว่าไม่เอาไหน และไล่ล่าขุนนางชั่ว จนไปขัดแย้งกับเจ็ดประหลาดแห่งกังหนำ และทั้งสองฝ่ายก็ไม่ยอมใคร แต่ชิว ชู่จีไม่อยากหักหาญน้ำใจกันไปมากกว่านี้ จึงได้คิดอุบายชุบเลี้ยงบุตรของสหายทั้งสองขึ้น และตกลงกับเจ็ดประหลาดแห่งกังน้ำว่า อีก 16 ปี ให้หลัง ให้พาบุตรของสหายที่ฝ่ายตนได้ฝึกมาประลองยุทธ์กันที่ดินแดนกังหนำ หลีเพ้งหาทางจนหลบหนีขุนนางชั่วมาได้ แต่เคราะห์กรรมกลับซัดพาไปอยู่ ณ ดินแดนมองโกล ที่นั่นเอง ที่ๆ 'ก๊วยเจ๋ง' ได้ถือกำเนิดขึ้น เจ้าจอมก๊กออ
เจ้าจอมก๊กออ หรือ เจ้าจอมพงศ์ออ เป็นชื่อที่ใช้เรียกพระสนมเอกทั้งห้าในพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว ที่มีนามขึ้นต้นด้วยอักษร อ. อ่าง อันได้แก่ เจ้าจอมมารดาอ่อน, เจ้าจอมเอี่ยม, เจ้าจอมเอิบ, เจ้าจอมอาบ และเจ้าจอมเอื้อน ซึ่งทั้งหมดเป็นสตรีจากสายราชินิกุลบุนนาค เป็นบุตรีของเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค) กับท่านผู้หญิงอู่ ภริยาเอก มนต์เลิฟสิบหมื่น
เรื่องราวความรักอลเวงครื้นเครงด้วยเสียงเพลงเริ่มต้นขึ้นเมื่อไอ้หนุ่มบ้านนาคนซื่อชื่อ "ไอ้คล้าว" (นิว-ชัยพล จูเลี่ยน พูพาร์ต) ถึงคราวต้องเดินหน้าชนกับ "ทองก้อน" (ปั๋ง-ประกาศิต โบสุวรรณ) ว่าที่พ่อตาขาโหดที่ยอมยก "ทองกวาว" (แพรว-เฌอมาวีร์ สุวรรณภาณุโชค) ลูกสาวคนสวยให้คล้าวก็ได้ แต่มีข้อแม้เดียวว่า "ข้าคิดค่าสินสอดสิบหมื่น !"คล้าวถึงกับผงะแทบหงายหลัง เขาจะหาเงินตั้งสิบหมื่นมาจากไหนกัน และแล้วก็ได้เวลาออกโรงของ "ไก่สู้ฟัด" เพื่อนซี้พันธุ์ไก่ชนที่จะซัดไม่ถอยสอยไม่เลี้ยง ช่วยกำจัด "ไอ้เจิด" (ปูไข่-พงศ์สิรี บรรลือวงศ์) เสี้ยนหนามศัตรูหัวใจของพี่คล้าวอย่างสุดพลังไก่ และยังมีหัวเรี่ยวหัวแรงอย่าง "ไอ้แว่น" (แจ๊ส ชวนชื่น) เพื่อนซี้พันธุ์กวน นักพากย์หนังลีลาสุดเกรียนเซียนตัวย่อที่มีลูกล่อลูกชนไม่แพ้ไก่ และกำลังอินเลิฟบอกรักฝากใจอยู่กับ "บุปผา" (บูม-ชญาภา พงศ์สุภาชาคริต) เพื่อนรักของทองกวาวสมทบด้วย "บุญเย็น" (สน-สนธยา ชิตมณี) บาร์เบอร์ช่างตัดแหลก รวมทั้งพลพรรคสุดเก๋า "วงบรรเลงบันลือ" ที่จะรวมหัวกันวางแผนหาทางช่วยเหลือไอ้คล้าวเพื่อนรักอย่างสุดพลังคนและทำให้ "มนต์เลิฟสิบหมื่น" ของ "พี่คล้าว-น้องทองกวาว" ได้สมรักสมรสกันจริง ๆ ซักกะที Princess Hours Thailand รักวุ่น ๆ เจ้าหญิงจอมจุ้น
คะนิ้ง (แพตตี้ อังศุมาลิน) เด็กธรรมดาสุดเปิ่นที่ต้องตกกระไดพลอยโจนมาแต่งงานอภิเษกสมรสกับ องค์ชายอินทร์ (เต๋า เศรษฐพงศ์ เพียงพอ) รัชทายาทสุดหล่อที่แสนจะเย็นชา ซึ่งเหตุผลนั้นเป็นเพราะสัญญาของคุณปู่และพระอัยยิกาที่หมั้นหมายกันไว้ให้ทั้งคู่ได้แต่งงานกัน เพื่อสืบสันตติวงศ์และความมั่นคงของราชวงศ์ สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
นาคมีสิริโฉมงดงามสมเป็นกุลสตรี ครองตนเป็นโสดมา 23 ปี กระทั่งมีข้าหลวงเที่ยวไปตามหัวเมืองและตำบลใหญ่ ๆ ในชนบท เพื่อสืบหาหญิงงามเพื่อจะส่งชื่อไปถวายพระเจ้าแผ่นดินให้ทรงเลือก บิดาและมารดาของนาคจึงต้องรีบขวนขวายจัดหาคู่ครองให้เธอโดยเร็วเพื่อพ้นจากการถูกส่งไปเป็นพระสนม ประจวบกับหลวงยกกระบัตรเมืองราชบุรี (ทองด้วง; ต่อมาคือพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช) ข้าราชการหนุ่มรูปงามจากราชบุรีนั่งเรือผ่านมาเห็นเธอกำลังปีนต้นไม้ที่ริมคลองเพื่อเก็บผลไม้แล้วพลัดตกลงมาจุกเสียดอยู่โคนต้น หลวงยกกระบัตรจึงให้หยุดเรือลงไปช่วย แต่อาการไม่ดีขึ้นจึงอุ้มเธอลงเรือไปส่งที่บ้าน อาการจึงเป็นปกติ เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"...เมื่อเจ้าจอมแว่นมาอยู่ในทำเนียบสมเด็จเจ้าพระยาฯ แล้ว ท่านผู้หญิง (สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี) ก็หึงหวงมาก มีปากเสียงกับสมเด็จเจ้าพระยาฯ ด้วยเรื่องคุณแว่นนี้อยู่บ่อยๆ จนคืนวันหนึ่ง ท่านผู้หญิงถือดุ้นแสมไปยืนดักคอยอยู่ในที่มืด บนนอกชานเรือน พอคุณแว่นเดินออกมาจากเรือนหลังใหญ่ อันเป็นที่อยู่ของสมเด็จเจ้าพระยาฯ ท่านผู้หญิงก็เอาดุ้นแสมตีหัว คุณแว่นก็ร้องขึ้นว่า เจ้าคุณขา คุณหญิงตีหัวดิฉัน สมเด็จเจ้าพระยาฯ ก็โกรธยิ่งนัก ฉวยได้ดาบออกจากเรือนจะมาฟันท่านผู้หญิง ฝ่ายท่านผู้หญิงก็วิ่งเข้าเรือนที่ท่านอยู่ แล้วปิดประตูลั่นดาลไว้ สมเด็จเจ้าพระยาฯ ก็เอาดาบฟันประตูอยู่โครมๆ..."
ที่เหตุการณ์เป็นเช่นนี้เรื่องมีอยู่ว่า เมื่อครั้งพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (รัชกาลที่ 1) ยังมิได้ปราบดาภิเษกนั้น ทรงดำรงตำแหน่งเป็นสมเด็จเจ้าพระยา สมเด็จเจ้าพระยาทรงเสน่ห์หาในตัวอาชญานางแว่นมาก ด้วยหน้าตางามสวยหมดจดและเป็นเชื้อสายลาวพุงขาว แต่ทรงเกรงในท่านผู้หญิงนาค (สมเด็จพระอมรินทรามาตย์) ที่มีปากเสียงกับสมเด็จเจ้าพระยาด้วยเรื่องของบาทบริจาริกาและหญิงบำเรออยู่บ่อยๆ สมเด็จเจ้าพระยาจึงได้แต่ให้อาชญานางแว่นดูแลงานบ้านงานเรือนทั่วไป รอเวลาให้ท่านผู้หญิงนาคไปประทับในพระราชวังเป็นเพื่อนบุตรสาวที่เป็นสนมเอกในพระเจ้าตากสิน ท่านผู้หญิงนาคนั้นรู้ทันในสามี จึงสั่งนางข้ารับใช้ชื่อกลัดซึ่งมีหน้าที่บีบนวดให้สามีทุกคืนว่า หากท่านสั่งหาอาชญานางแว่นให้มาเคาะบอกแก่ท่านเสียก่อน แล้วค่อยไปตามอาชญานางแว่นมา ส่วนตัวท่านผู้หญิงนาคเองก็ไม่เข้าไปค้างแรมในพระราชวังมาเป็นเวลานานถึง 2 เดือน จนคืนหนึ่งท่านสมเด็จเจ้าพระยาอดรนทนไม่ไหว จึงสั่งให้นางกลัดไปตามหาอาชญานางแว่นมาหา นางกลัดก็ทำตามที่ท่านผู้หญิงนาคสั่ง คือเคาะบอกท่านก่อนจึงไปตามอาชญานางแว่นมา ท่านผู้หญิงนาคก็ถือดุ้นแสมไปยืนคอยดักอยู่ในที่มืดบนนอกชานเรือน พออาชญานางแว่นทาแป้งและน้ำอบเสร็จแล้วเดินมาทางเรือนหลังใหญ่อันเป็นห้องของท่านสมเด็จเจ้าพระยา ท่านผู้หญิงก็เอาดุ้นแสมตีลงไปกลางศีรษะอาชญานางแว่นจนเลือดไหลท่วมไปหมด อาชญานางแว่นเมื่อเห็นท่านผู้หญิงนาคทำดังนั้นก็ร้องขึ้นหาสมเด็จเจ้าพระยา เงิน แซ่ตัน
เจ้าขรัวเงิน แซ่ตัน เป็นพระภัสดา (สามี) ในสมเด็จพระเจ้าบรมวงศ์เธอ เจ้าฟ้าแก้ว กรมพระศรีสุดารักษ์ (พระพี่นางในพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมหาราช) มีนามเดิมว่า เงิน เป็นบุตรชายคนคนที่ 4 ของเศรษฐีชาวจีนฮกเกี้ยนกับน้องสาวของท่านผู้หญิงน้อย ภรรยาของเจ้าพระยาชำนาญบริรักษ์ (อู่) บิดาของท่านสืบเชื้อสายมาจากขุนนางในกรุงปักกิ่ง มีพี่น้อง 4 คน คือ พระเจ้าบรมวงศ์เธอ กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์
กรมหลวงชุมพรเขตอุดมศักดิ์ ยังมีความสามารถในด้านศิลปะ โดยพระองค์ได้ทรงเขียนภาพพุทธประวัติไว้ที่ผนังโบสถ์ของวัดปากคลองมะขามเฒ่า อำเภอวัดสิงห์ จังหวัดชัยนาท อันเป็นภาพเหตุการณ์ที่พระพุทธเจ้าพบปัญจวัคคีย์ ซึ่งเป็นผลงานที่ยังคงปรากฏสืบมาจนถึงปัจจุบัน และได้รับการกล่าวขานว่าเป็นผลงานที่มีความละเอียดอ่อนลึกซึ้งทางด้านชีวิตส่วนพระองค์ อภิเษกสมรสกับ พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทิพยสัมพันธ์ พระธิดาใน สมเด็จพระเจ้าน้องยาเธอ เจ้าฟ้าภาณุรังษีสว่างวงศ์ กรมพระยาภาณุพันธุวงศ์วรเดช เมื่อวันที่ 28 กุมภาพันธ์ พ.ศ. 2443 พระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวโปรดเกล้าฯ กรุณาพระราชทานน้ำสังข์ในพิธีอภิเษกสมรส ณ พระที่นั่งจักรีมหาปราสาท พระบรมมหาราชวัง 
แต่ในภายหลัง พระวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าทิพยสัมพันธ์ ทรงน้อยพระทัยพระองค์เจ้าอาภากรเกียรติวงศ์ และปลงชีพพระองค์เองด้วยยาพิษ พญาพรหมโวหาร
พญาพรหมโวหารสมรสกับเจ้าสุนา ณ ลำปาง กล่าวกันว่า พญาพรหมโวหารมีภรรยาถึง 42 คน คนสุดท้ายชื่อ บัวจม  นอกจากความสามารถทางด้านกวีแล้ว พญาพรหมยังมีความรู้ในศาสตร์อื่น ๆ อีกเช่น ไสยศาสตร์ โหราศาสตร์ และคชศาสตร์ ซึ่งในด้านคชศาสตร์นี้เอง ท่านพญาพรหมโวหารได้แต่งค่าวแสดงคุณลักษณะต่าง ๆ ของช้าง ได้แก่ ค่าวพรรณนางาช้าง ค่าวช้างหลับหรือคำกล่อมขวัญช้าง ค่าวช้างขึด ค่าวช้างขึดมีที่มาจากเมื่อครั้งที่มีคนช้างมากราบทูลเจ้าวรญาณรังสี ว่ามีช้างงามต้องลักษณะตัวหนึ่งที่เมืองแพร่ โดยเจ้าของจะขายเพียง 2,000 ท็อก (เงินล้านนาสมัยก่อน) เจ้าวรญาณรังสีจึงมอบเงินให้แก่พญาพรหมโวหาร เพื่อไปดูช้างและซื้อกลับมาหากช้างนั้นต้องลักษณะจริง เมื่อพญาพรหมโวหารออกเดินทางและแวะพักที่บ้านป่าแมด ก็หมดเงินจำนวนนี้ไปกับการพนัน ด้วยเกรงความผิดจึงแต่งค่าวช้างขึด เพื่อส่งไปถวาย ทำให้พ่อเจ้าวรญาณรังสีกริ้ว และทรงประกาศิตว่า "หากไอ้พรหมมาละกอน (ลำปาง) วันใด หัวปุดวันนั้น" ด้วยเหตุนี้เองพญาพรหมโวหารจึงต้องอยู่เมืองแพร่และได้พบกับนางบัวจม   ที่แพร่นี้พญาพรหมก็เกือบเอาชีวิตไม่รอดจากการ ตัดสินประหารของพ่อเจ้าวิชัยราชา ต่อมาก็หลบหนีไปอยู่เมืองลับแล จังหวัดอุตรดิตถ์ กับนางบัวจมและค้าขายเลี้ยงชีพ ภายหลังนางบัวจมหนีกลับแพร่ พญาพรหมจึงแต่งค่าวฮ่ำนางจม ซึ่งถือเป็นอมตะกวีที่มีคุณค่าแห่งล้านนาอีกชิ้นหนึ่ง เจ้าจอมมารดาอำพัน ในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี
ท่านเป็นธิดาเจ้าอุปราชจันทร์ (ครั้นตั้งเจ้าชุมนุนก๊กต่างๆ สมัยกรุงศรีอยุธยาแตก) แห่งนครศรีธรรมราช ซึ่งต่อมาโปรดเกล้าฯมีบรรดาศักดิ์เป็นที่เจ้าพระยาสุรินทรราชา ข้าหลวงสำเร็จราชการอยู่เมืองถลาง กำกับราชการหัวเมืองทะเลหน้านอก ๘ หัวเมืองมาก่อนแล้ว ต่อมาเป็นอุปราชเมืองนครศรีธรรมราชในภายหลัง
เจ้าพระยาสุรินทรราชา อุปราชเมืองนครศรีธรรมราช บุรพชนเป็นพราหมณ์มาแต่อินเดียตัวท่านเป็นบุตรคนที่ ๓ ของเจ้าพระยาชำนาญบริรักษ์ (อู่) ผู้มีชื่อเสียงในรัชสมัยแผ่นดินพระเจ้าอยู่หัวบรมโกศครั้งกรุงศรีอยุธยา ท่านเองเป็นต้นสกุล “จันทโรจวงศ์” ท่านมีภริยาหลายคน ได้มีบุตรหลานแตกสกุลออกหลายสาย เช่น “บุรณศิริ” “ศิริวัฒนกุล” “ชัชกุล” บุตรชายคนหนึ่งของท่านชื่อ “ฤกษ์” ตกค้างอยู่เมืองถลางได้ภรรยาเป็นหลานตัวของท้าวเทพกระษัตรีชื่อ พุ่ม ภายหลังนายฤกษ์ รับราชการบรรดาศักดิ์ได้เป็นที่พระยาถลาง เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
ในตำนานกล่าวถึงความสัมพันธ์ของวัดกับเจ้าจอมแว่นไว้ว่า ภายหลังการสร้างวัดเสร็จเจ้าจอมแว่นได้ส่งข้าหลวงสนิทคนหนึ่งเป็นหญิงมดชื่อจ่ายให้ไปเฝ้าสวนของพระองค์ ซึ่งมีเนื้อที่ติดกับที่ของนายสังข์ ด้วยเจ้าจอมแว่นเห็นเหมาะที่จะเฝ้าสวนจึงได้ส่งมา ภายหลังไม่นานนางจ่ายกับนายสังข์มีความสนิทชอบพอกันมาก จึงดำริร่วมใจกันที่จะสร้างวัดนี้ต่อไป นางจ่ายถึงกับขันอาสาไปขอความช่วยเหลือจากเจ้าจอมแว่น ในที่สุดความปรารถนาของทั้งสองก็สมประสงค์ เจ้าจอมแว่นได้มอบทุนให้มาจำนวนหนึ่ง ครั้งหลังก็ได้สร้างเพิ่มเติมขึ้นอีกหลายอย่าง คือ สร้างกุฏิขึ้น 4 คณะ ทางมุมด้านใต้เป็นกุฏิตึกถือปูนทั้งหมด แต่ละคณะก็มีกุฏิ 4 หลัง หลังหนึ่งๆ มี 2 ห้อง กุฏิเจ้าอาวาสปลูกอยู่ทางทิศตะวันออกของคณะ ได้สร้างถนนผ่านระหว่างช่องกุฏิ แล้วก่อกำแพงอิฐล้อมรอบสูง 1 วา มีประตูเข้าออกทั้ง 4 ทิศ บริเวณที่หมู่กุฏินี้ตั้งอยู่ บัดนี้กลายเป็นเขตบ้านเช่าไปหมดแล้ว วิชัย สังข์ประไพ
ต่อมาในวันที่ 20 กันยายน ปีเดียวกัน พล.ต.ต.วิชัย ได้ยื่นหนังสือลาออกจากราชการ หลังจากคณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติ (ป.ป.ช.) ได้มีมติกล่าวหา พล.ต.ต.วิชัย เมื่อครั้งดำรงตำแหน่งผู้บังคับการตำรวจนครบาล 1 กับพวก ว่าใช้อำนาจในตำแหน่งโดยทุจริต จับกุมผู้กล่าวหาแล้วบีบบังคับให้ใช้หนี้เจ้าหนี้พนันมีมูลความผิด
พล.ต.ต.วิชัย แม้จะได้รับฉายาว่า มือปราบหูดำ อันเนื่องจากมีปานดำที่ใบหูข้างซ้าย แต่ผู้ใกล้ชิดและผู้ใต้บังคับบัญชาจะนิยมเรียกว่า ""ผู้การแต้ม"" ตามชื่อเล่น ชีวิตส่วนตัวสมรสกับ นางทิพวรรณ สังข์ประไพ เมื่อสมัยที่ยังรับราชการเป็นตำรวจจะนอนที่ทำงานทุกวัน จะกลับบ้านต่อเมื่อวันหยุดสุดสัปดาห์เท่านั้น มีงานอดิเรก คือ เล่นกีฬา วิ่งออกกำลังกาย และอ่านหนังสือประเภทพ็อคเก็ตบุ๊ค ปัจจุบัน กิจกรรมทางสังคม เป็นประธานของสโมสรฟุตบอลจังหวัดนนทบุรี และเป็นเจ้าของค่ายมวย "ว.สังข์ประไพ" ซึ่งมีนักมวยที่ได้แชมป์ระดับเวทีมาตรฐานทั้งเวทีมวยราชดำเนิน และเวทีมวยลุมพินี มีอาหารที่ชื่นชอบคือ งูเห่า
ในปี พ.ศ. 2556 ได้รับแต่งตั้งให้เป็นที่ปรึกษาของ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ดูแลงานด้านจัดระเบียบความเรียบร้อยและการปราบปรามยาเสพติด แต่ต่อมา พล.ต.ต.วิชัย ได้ยื่นหนังสือลาออกต่อ ม.ร.ว.สุขุมพันธุ์ บริพัตร ผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร เมื่อวันที่ 26 มกราคม พ.ศ. 2559 โดยระบุสาเหตุของการลาออกว่าจะไปประกอบธุรกิจส่วนตัว ซึ่งผู้ว่าราชการกรุงเทพมหานคร ก็ได้ลงนามอนุมัติพ้นจากตำแหน่งตั้งแต่วันที่ 31 มกราคม ปีเดียวกัน ชิวหา
ชิวหา คำผวน: ชาหิว เป็นตัวละครในวรรณกรรมเรื่องรามเกียรติ์ เป็นน้องเขยของทศกัณฐ์ สามีของนางสำมนักขา มีลักษณะกายสีหงเสน ยอดน้ำเต้ากลม ตาจระเข้ ปากแสยะ แลบลิ้น เมื่อครั้งนั้น ทศกัณฐ์ไปประพาสป่า จึงให้น้องเขยเฝ้าเมืองไว้ ฝ่ายชิวหา เมื่อได้รับหน้าที่ก็ทำหน้าที่อย่างดี จ้าว หย่าจือ
จ้าวหย่าจือ แต่งงานตั้งแต่แรกเริ่มเข้าวงการในวัยเพิ่งจะ 20 ปีกับนายแพทย์ หวงฮั่นเหว่ย เมิ่อปีพ.ศ. 2518 และมีบุตรชายด้วยกัน 2 คนคือ หวงกวงหง (Huang Guanghong) และน้องชาย หวงกวงอี๋ (Huang Guangyi) ต่อมาความรักของทั้งคู่ก็เกิดปัญหาอย่างหนัก จนกระทั่งในปีพ.ศ. 2524 จ้าวหย่าจือ ตัดสินใจฟ้องหย่าสามีและยื่นขอเป็นผู้ดูแลลูกชายทั้ง 2 คนเอง ซึ่งตามกฎหมายในประเทศฮ่องกง หลังจากยื่นฟ้องหย่าแล้ว ทั้งสามีและภรรยาต้องแยกกันอยู่อีกถึง 2 ปี ถึงจะหย่ากันได้สมบูรณ์ตามกฎหมาย ซึ่งในช่วงที่เธอกับสามีเก่าแยกกันอยู่ ศาลได้ตัดสินให้บุตรชายทั้ง 2 คนอยู่ในความดูแลของจ้าวหย่าจือ เมียแต่ง
เมียแต่ง บทประพันธ์ของ นันทนา วีระชน เป็นเรื่องราวของ คงไคย หนุ่มไฮโซใช้ชีวิตเสเพลมาตลอดชีวิต ที่โดน คุณหญิงภควัน แม่ของเขาบังคับ ให้แต่งงานกับ อรุณประไพ โดยที่เขาเองก็มี แฟนสาวที่กำลังคบหาดูใจกันอยู่แล้วอย่าง ปรุงฉัตร นางแบบสาวสวย สาเหตุที่อรุณประไพ ยอมแต่งงานกับ คงไคยทั้งที่ไม่รู้จักกัน คุญหญิงภวันต้องการให้ลุกชายคนเดียว เลิกเที่ยวเตร่และทำตัวเพลย์บอย จึงมุ่งหวังให้เขาแต่งงานให้ได้ แต่อรุณประไพและคงไคยต่างก็ไม่ได้มีความสนใจในกันและกันเลยแม้แต่นิดเดียว อรุณประไพมีคนรักคือ ภุชงค์ ปลัดหนุ่มหล่อที่คบหามานาน แต่เมื่อได้ทราบว่าภุชงค์ตัดสินใจแต่งงานกะทันหันกับเบญจวรรณ อรุณประไพจึงตัดสินใจเข้าพิธีแต่งงานกับคงไคยซึ่งเข้าพิธีแต่งงานด้วยการบีบบังคับจากมารดาอีกทั้งปรุงฉัตรเองก็ปฏิเสธที่จะแต่งงานกับเขาเพราะยังรักในอิสระและมองหาความสุขในเพศรสที่หลากหลายในชีวิตต่อไป อรุณประไพต้องพบกับความกระด้างและหยาบคายของสามีมีเพียงความดีงามและจิตใจที่เข้มแข็งเท่านั้นที่ทำให้เธอยืนหยัดอยู่ได้ในตำแหน่งและฐานะ เมียแต่ง ที่เป็นอยู่ แปลก พิบูลสงคราม
นักเรียนทำการนายร้อยว่าที่ร้อยตรีแปลก เข้าประจำการเหล่าปืนใหญ่ที่ 7 พิษณุโลก และไม่นานนักได้พบรักกับท่านละเอียด พิบูลสงคราม (ขณะนั้นสกุล พันธ์กระวี) ซึ่งเป็น "นักเรียนชั้นสูงสุดเพียงคนเดียว" ในโรงเรียนผดุงนารี โรงเรียนของคณะมิชชันนารี และเป็นโรงเรียนหญิงแห่งแรกของพิษณุโลก ทั้งทำหน้าที่ "ครูฝึกหัด" ฝึกหัดสอน "ชั้นเล็กๆ" ในโรงเรียนแห่งนี้ด้วย ไม่นานนักทั้งสองก็ทำพิธีหมั้นและพิธีแต่งงานเมื่อวันที่ 14 มกราคม 2459 เมื่อว่าที่ร้อยตรีแปลกอายุย่างเข้า 20 ปี ท่านผู้หญิงละเอียดย่างเข้า 15 ปี มีบุตร 6 รายได้แก่ พลตรี อนันต์ พิบูลสงคราม พลเรือโท ประสงค์ พิบูลสงคราม ร้อยเอกหญิง จีรวัสส์ ปันยารชุน รัชนิบูล ปราณีประชาชน พัชรบูล เบลซ์ นิตย์ พิบูลสงคราม เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
ในพงศาวดารหัวเมืองมณฑลอีสานของหม่อมอมรวงศ์วิจิตร (ม.ร.ว. ปฐม คเนจร) ได้กล่าวถึงเหตุการณ์การตั้งเมืองขอนแก่นของพระบิดาในเจ้าจอมแว่นไว้ว่า "...ลุจุลศักราช 1159 ปีมเสง นพศก (พ.ศ. 2340) ฝ่ายเพี้ยเมืองแพน บ้านชีโล่น เมืองสุวรรณภูมิ เห็นว่าเมืองแสนได้เป็นเจ้าเมืองชนบท ก็อยากจะได้เป็นบ้าง จึงเกลี้ยกล่อมผู้คนให้อยู่ในบังคับสามร้อยคนเศษ จึงสมัครขึ้นอยู่ในเจ้าพระยานครราชสีมา แล้วขอตั้งบ้านบึงบอนเป็นเมือง เจ้าพระยานครราชสีมาได้มีใบบอกมายังกรุงเทพฯ จึงโปรดเกล้าฯ ตั้งให้เมืองแพนเป็นที่พระยานครศรีบริรักษ์ เจ้าเมือง ยกบ้านบึงบอนขึ้นเป็นเมืองขอนแก่น ขึ้นกับเมืองนครราชสีมา..." ส่วนพงศาวดารอีสานฉบับพระยาขัติยวงศา (เหลา ณ ร้อยเอ็จ) ได้กล่าวถึงเหตุการณ์การตั้งเมืองขอนแก่นของพระบิดาในเจ้าจอมแว่นไว้ว่า "...ได้ทราบข่าวว่าเมืองแพน บ้านชีโล่น แขวงเมืองสุวรรณภูมิ พาราษฎร ไพร่พลประมาณ 330 คน แยกจากเมืองสุวรรณภูมิไปขอตั้งฝั่งบึงบอนเป็นเมือง จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้เมืองแพนเป็นพระนครศรีบริรักษ์ ผู้ว่าราชการเมืองขอนแก่น..." นวลฉวี (ภาพยนตร์)
มีการพบศพของ นวลฉวี รุ้งเพชร (สินจัย หงษ์ไทย) นางพยาบาลสาวสวยแห่งโรงพยาบาลยาสูบในแม่น้ำเจ้าพระยาท้องที่นนทบุรี จากการสืบสวนพบว่า ผู้บงการฆาตกรก็คือหมออุทิศ ราชเดช (อภิชาติ หาลำเจียก) คนรักของนวลฉวีนั่นเอง เหตุที่ต้องลงมือฆ่านวลฉวี หมออุทิศบอกว่าเพราะนวลฉวีมารบเร้าขอให้จดทะเบียนสมรสกัน สุดท้ายหมออุทิศถูกศาลพิพากษาประหารชีวิตภาพยนตร์ได้รับรางวัลพระราชทานพระสุรัสวดี (ตุ๊กตาทอง) ประจำปี พ.ศ. 2527 จำนวน 3 รางวัล คือ ผู้แสดงหญิงยอดเยี่ยม(สินจัย เปล่งพานิช) ออกแบบเครื่องแต่งกายยอดเยี่ยม และ บันทึกเสียงยอดเยี่ยม ทั้งที่ยังไม่ทันเข้าฉายในโรงภาพยนตร์วันที่ 12 มกราคม พ.ศ. 2528 และเป็นผลงานการแสดงภาพยนตร์เรื่องแรกของ อภิชาติ หาลำเจียก พระชายาทองอยู่
""เดิมเป็นนางข้าหลวงของเจ้าฟ้าหญิงจันทวดี พระราชธิดาพระเจ้าบรมโกศ ซึ่งทรงหนีรอดจากการเสียกรุงศรีอยุธยามาอยู่ที่กรุงธนบุรี ท่านทองอยู่ต่อมาได้สมรสกับพระยาสุริยอภัย หลานชายเจ้าพระยาจักรี ในรัชกาลที่ ๑ เมื่อพระยาสุริยอภัยเลื่อนขึ้นเป็นกรมพระราชวังหลัง ผู้คนก็พากันเรียกพระชายาว่า "เจ้าครอกทองอยู่" หรือ "เจ้าครอกวังหลัง" ในเมื่อท่านเคยเป็นกุลสตรีในสมัยอยุธยามาก่อน ตลอดชีวิตท่านก็แต่งองค์อย่างหญิงผู้ดีอยุธยา คือไว้ผมยาวประบ่า นุ่งผ้าจีบ ไม่ตัดผมสั้นและนุ่งโจงกระเบนอย่างสตรีอื่นๆ ที่ต้องเปลี่ยนการแต่งกายให้ทะมัดทะแมงคล้ายผู้ชายในยามศึกสงครามตั้งแต่ตอนเสียกรุงครั้งที่สอง"" เจ้าจอมเอื้อน ในรัชกาลที่ 5
เจ้าจอมเอื้อน เป็นผู้มีฝีมือในการถ่ายภาพ และมีความสามารถในการล้างรูป เช่นเดียวกับเจ้าจอมเอิบผู้พี่ อีกทั้งยังมีความสามารถในการเล่นไวโอลิน
เมื่อพระบาทสมเด็จพระจุลจอมเกล้าเจ้าอยู่หัวเสด็จสวรรคต เจ้าจอมอาบได้พำนักอยู่ที่ตำหนักในวังสวนสุนันทา ปัจจุบันอาคารนี้มีชื่อว่า "ตึกเอื้อนอาชว์แถมถวัลย์" ภายในมหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ต่อมาได้ย้ายไปมาอยู่ที่เรือนสร้างใหม่ริมคลองสามเสน สร้างบนที่ดินพระราชทานแก่เจ้าจอมก๊กกออ ที่เรียกว่า "สวนนอก" ระหว่างเรือนเจ้าจอมเอี่ยม กับเรือนเจ้าจอมอาบ เรือนหลังนี้เป็นไม้สักทั้งหลัง ที่หน้าจั่วมีลายฉลุไม้งดงามมาก แต่ปัจจุบันถูกรื้อแล้ว เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
เจ้าจอมแว่นเป็นผู้มีฝีมือในการปรุงอาหารอย่างยิ่ง อาทิ การปรุงน้ำยาขนมจีน (สันนิษฐานว่าคงเป็นน้ำยาแบบลาว) นอกจากนี้ในตำนานยังกล่าวว่าทรงเป็นผู้คิดประดิษฐ์ขนมไข่เหี้ย สาเหตุเนื่องจากพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลก (รัชกาลที่ 1) มีพระราชประสงค์จะเสวยไข่เหี้ยกับมังคุด แต่ไม่มีผู้ใดหามาได้เนื่องจากมิใช่ฤดูกาลวางไข่ของตัวเหี้ย เจ้าจอมแว่นจึงได้คิดประดิษฐ์ขนมไข่เหี้ยขึ้นตั้งเครื่องถวายแทน โดยประดิษฐ์เลียนแบบรูปร่างของไข่เหี้ย จนเป็นที่พอพระราชหฤทัย ต่อมา ขนมไข่เหี้ยนี้ทางสยามได้เรียกชื่อใหม่ว่า ขนมไข่หงส์ จอมพราน
ทั้งสองต่างฝากรักต่อกัน และวันนั้น หลังจากซื้อของในเมืองและพบกับนางรำเพย แม่ของรพินทร์แล้ว ดารินก็ไปพักอยู่ที่บ้านที่หนองน้ำแห้งของรพินทร์ คุยกันไปได้สักประเดี๋ยวสองฝ่ายก็แตกคอกันเองเนื่องจากดารินเย้ารพินทร์ว่าตนกำลังจะแต่งงาน ฝ่ายรพินทร์เห็นเป็นการไม่สมควรที่จะอยู่คลุกคลีใกล้ชิดกับดารินอีกต่อไป ทั้งยังเจ็บช้ำใจนักก็ผละไป แต่การ์ดแต่งงานที่ดารินส่งให้เขานั้นเป็นการ์ดปลอมที่เขียนฝากมาว่า จะมาเป็น "เจ้าสาว" ของเขาที่หนองน้ำแห้งแห่งนี้ แต่กว่ารพินทร์จะรู้ตัว ดารินก็งอนสะบัดไม่ยอมพบหน้า และคืนนั้นรพินทร์เองก็ถึงแก่จับไข้สั่นอยู่กลางลานบ้าน ไม่มีคนเห็น จนกระทั่งบุญคำไปพบเข้า และพากันหามขึ้นไปหาดารินบนบ้านให้ช่วยรักษา ชี เหม่ยเจิน
ในปีพ.ศ. 2533 เธอได้แต่งงานกับ "เหมียวเฉียวเหว่ย" ซึ่งเป็นนักแสดงชายชื่อดังในกลุ่ม "5 พยัคฆ์ทีวีบี" ของยุค 80s และหลังจากนั้นเธอได้ถอนตัวออกจากวงการ เพื่อไปช่วยธุรกิจแว่นตา ของสามี ที่ทำธุรกิจร่วมกับครอบครัวของเธอและยังมียี่ห้อแว่นตาเป็นของตัวเอง จนธุรกิจประสบความสำเร็จมากมายทำให้ทั้งคู่กลายเป็นเศรษฐีผู้ร่ำรวย อีกทั้งเธอก็ยังเป็นแม่ของลูก 2 คน อีกด้วย กุหลาบตัดเพชร
หญิงสาวพราวเสน่ห์ เบื้องหน้าเปิดธุรกิจร้านอาหารกับน้า มีความสามาถเป็นนักร้อง วาดภาพ เบื้องหลังเป็นโจรแมวตาเพชร รับจ้างปล้นจากคนชั่วนำไปแล้วสร้างสกุล ไม่สนใจความรัก เพราะต้องการแก้แค้นให้พ่อ หลอกใช้ตำรวจและไปตีสนิทกับเทวัญ เพือสืบข้อมูล โดยหารู้ไม่ว่า เทวัญมีพิเศษอำนาจและเป็นคนฆ่าพ่อของเธอ
หนุ่มเพลย์บอย รูปหล่อ เจ้าสำอางค์ เบื้องหน้าเป็นเจ้าของร้านเพชร มีความสามารถด้านมายากล ลีลาการปล้นรวดเร็วว่องไว มีอุปกรณ์ไฮเทคมากมายช่วยอำนวย เป็นจอมโจรที่มีอุดมการณ์ มิใช่ปล้นเพื่อตัวเอง แต่ปล้นส่งเพชรคืนสู่เจ้าของที่แท้จริง พร้อมๆ กับสืบหาร่องรอยฆาตกรฆ่าพ่อหมอปราการ(นพดล) ที่นับถือเป็นพี่แท้ๆ ของกันยิกา แต่ก็มักเสีคนฆ่าพ่อของเธอ
นายตำรวจหนุ่มไฟแรง จบหลักสูตร FBI จากอเมริกา มุ่งมั่นในการทางาน เป็นเพื่อนรักของดนุภพตั้งแต่เด็ก ได้รับมอบหมายให้ทำคดีปล้นเพชร จอมโจรกุหลาบขาวและแมวตาเพชร ตกหลุมรักกันยิกา แต่โดนกันยิกาหลอกใช้เพื่อสืบข้อมูลตำรวจ และเป็นคู่กัดกับเสาวนุชนักข่าวสาวฝีปากกล้า ที่แอบชอบเอกราชตั้งแต่สมัยมัธยม
นักข่าวสาวไฟแรงฝีปากกล้า เชื่อว่าผู้หญิงกับผู้ชายเท่าเทียมกัน นักข่าวสายลุย ไม่กลัวตาย ทำหน้าที่ตรงไปตรงมา เกาะติดข่าวปล้นเพชรและพยายามตีแผ่ให้สังคมรับรู้ จนบางครั้งล้ำเส้นของตำรวจไป หลงรักเอกราชตั้งแต่สมัยเรียน แต่โดนเอกราชปฏิเสธ จากคนรักเลยกลายมาเป็นคู่จิกกัดการทำงานผิดพลาดของเอกราช ความใกล้ชิดทำให้เปิดใจรักกัน
หมอผ่าตัดฝีมือดี เพิ่งกลับมาจากอเมริกา เป็นพี่ชายของกันยิกา เปลี่ยนชื่อตัวเองเป็นนพดล เพื่อความปลอดภัยจากจากฆาตกรที่ฆ่าพ่อแม่ นพดลตามหาน้องสาวกันยิกาและน้าดาราวรรณมาโดยตลอด แต่มีเหตุคลาดกันทุกครั้งเพราะพิมพ์ชลคอยขัดขวาง กลัวว่าหมอนพดลเห็นจะตกหลุมรักกันยิกาและดาราวรรณโดยหารู้ไม่ว่าทั้งสองเป็นครอบครัวเดียวกัน
พยาบาลสาวที่อยู่ในความอนุเคราะห์ของกันยิกาและดาราวรรณ เป็นลูกสาวของบอดี้การ์ดของพ่อกันยิกาที่ถูกเทวัญฆ่าตาย และดาราวรรณช่วยพาหนีออกมาพร้อมกับกันยิกา เพิ่งเรียนจบเป็นพยาบาลฝึกหัด พิมพ์ชลแอบหลงรักหมอนพดลโดยไม่รู้ว่าหมอนพดลและดาราวรรณเป็นญาติกัน เธอทำทุกวิถีทางเพื่อไม่ให้ทั้งคู่ได้พบกัน แต่หมอก็เจอกับดาราวรรณจนได้ ทำให้เธอเข้าใจผิดและนำความลับไปบอกกับเทวัญ
เซเลบ สาวสังคมไฮโซ สวยรวย แต่ขี้อิจฉา หลงรักดนุภพ กลัวกันยิกาแย่งหัวใจดนุภพไปครอง จัดการแต่ก็ถูกกันยิกาโต้ตอบกลับมาแบบหนักหน่วง พอมาเจอเทวัญ อิสริยากลับหลงใหลอย่างไม่รู้ตัว และทำทุกวิธีทางให้เทวัญประทับใจ แต่เทวัญกลับไปหลงรักกันยิกา
หนุ่มหล่อ สมาร์ท มหาเศรษฐี เบื้องหน้าเป็นเศรษฐีใจบุญชอบบริจาคเงินช่วยเหลือสังคม เบื้องหลังคือหาเพชรในตำนาน เทวัญคือชายวัยชราหน้าตาอัปลักษณ์ แต่ด้วยอำนาจวิเศษของเพชรเพลิงสุริยา ได้แปรเปลี่ยนโฉมให้เทวัญกลายเป็นคนหนุ่ม มีความรู้เรื่องเพชร โดยมีลูกทั้งสองคนเป็นแขนขาในการโจรกรรม เทวัญหลงรักกันยิกา โดยไม่รู้ว่ากันยิกาคือแมวตาเพชร ทำทุกอย่างเพื่อให้ตัวเองเป็นอมตะ
น้าสาวของกันยิกา พากันยิกาหนีรอดจากการฆาตกรรมครอบครัวเมื่อ 14 ปีก่อน เบื้องหน้าเปิดร้านอาหารหรูหาข้อมูลคนรวย เบื้องหลังเป็นผู้ช่วยคนสาคัญของกันยิกาในการโจรกรรมเพชรทุกครั้ง
อาของดนุภพ หนุ่มหล่อ อารมณ์ดี มีไอคิวเหนือคนธรรมดา มีความสามารถในการประดิษฐ์อุปกรณ์ต่างๆ มาให้ดนุภพ เพื่อโจรกรรมเพชรได้สะดวกมากขึ้น เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"บูชิตเชษฐชินศรี เฉลาฉลัก หินเฮย" พญาโคตรตะบอง
พญาโคตรตะบอง เป็นโอรสของพญาโคดมเชื้อสายพระมหาพุทธสาครผู้ครองอาณาจักรอยู่ริมเกาะหนองโสนตรงที่เป็นวัดเดิม (ปัจจุบัน คือวัดอโยธยา) พญาโคตรตะบองเป็นกษัตริย์มีพละกําลังมาก มีตะบองเป็นอาวุธคู่มือ ไม่มีอาวุธใดจะสังหารพระองค์ได้ วันหนึ่งโหรหลวงทำนายว่าจะมีผู้มีบุญมาเกิดในเมืองของพระองค์ พระองค์จึงสั่งให้ฆ่าหญิงมีครรภ์เสียทั้งหมด จนโหรทำนายต่อว่า ผู้มีบุญได้เกิดมาแล้ว พระองค์จึงสั่งให้จับเด็กทารกมาเผาไฟ แต่มีทารกผู้หนึ่งรอด เพราะพระภิกษุรูปหนึ่งไปพบเข้าจึงนําไปเลี้ยงไว้ที่ วัดโพธิ์ผีให้ ผ่านมา 17 ปี ทารกเติบโตเป็นหนุ่มแต่พิการเดินไม่ได้เพราะถูกไฟคลอกมือ และเท้างอมาแต่เล็ก จะไปไหนก็ต้องลากเท้าเสียงดังแกรก ๆ คนจึงเรียกว่านายแกรก และมีข่าวลือว่า ผู้มีบุญกําลังมาแล้ว นายแกรกจึงพยายามไปดูผู้มีบุญ พระอินทร์ได้แปลงตัวเป็นชายชราจูงม้า มาฝากไว้และบอกว่าจะไปดูแล้วกลับมาเล่าให้ฟัง ถ้าหิวข้าว ก็ให้เอาข้าวที่ห่อไว้กินไป นายแกรกรออยู่นานจนหิวก็เอาข้าว มากิน เมื่อกินแล้วเกิดมีกําลัง ในห่อนั้นยังมีขวดน้ํามันอยู่ด้วย จึงเอาน้ํามันมาทาตัว แขนขาที่งอหงิกก็หายเป็นปลิดทิ้ง จึงขึ้น ม้าสวมเครื่องกกุธภัณฑ์ที่พระอินทร์มอบไว้ ม้าก็เหาะมาที่พระตําหนัก พระชายาทองอยู่
พระชายาทองอยู่ศรัทธาในศาสนา และมีเมตตาต่อบริวารด้วยดี ในจำนวนนั้นคือ คุณจัน ภริยาของสุนทรภู่ ที่แต่เดิมก่อนสมรสเป็นข้าหลวงในพระองค์และเมื่อหย่าร้างก็ได้กลับมาพึ่งพระบารมีพร้อมบุตรชาย คือ นายพัดกับนายตาบ ซึ่งพระชายาทรงมีพระเมตตาถึงกับเกล้าจุกให้ทุกวัน ดังที่สุนทรภู่เขียนรำพันอาลัยสำนึกในพระกรุณาไว้ใน นิราศวัดเจ้าฟ้า รำลึกถึงเมื่อครั้งเจ้าครอกทองอยู่สิ้นพระชนม์ เล่ห์นางฟ้า
หลังถูกสาปบิวตี้ก็ร้อนใจบินไปขอความช่วยเหลือจากคนรอบข้าง แต่เธอกลับได้รู้ว่าไม่มีใครจริงใจกับเธอสักคน แถมเธอยังได้ล่วงรู้ว่ามีคนคิดทรยศบริษัท บิวตี้ทั้งช็อคทั้งเสียใจจึงบินโซซัดโซเซไปถึงบ้านของ ธีภพ (พุฒ-พุฒิชัย เกษตรสิน) ลูกชายของ ธนา (อนุวัฒน์ นิวาตวงศ์) หุ้นส่วนบริษัทและเพื่อนของพ่อเธอ ธีภพกับบิวตี้เป็นไม้เบื่อไม้เมากันมาตั้งแต่เด็ก แต่เมื่อนกหงส์หยกบิวตี้ได้รับการดูแลอย่างอ่อนโยนจากธีภพ เธอจึงเริ่มรู้สึกดีกับเขา แม้ในใจจะยังระแวงว่าธีภพอาจจะเป็นคนที่คิดทรยศบริษัท หม่อมยิ่ง
พระองค์เจ้ายิ่งเยาวลักษณ์มีข่าวอื้อฉาว เนื่องจากเมื่อครั้งยังเป็นดรุณีแรกรุ่นได้เสด็จไปฟังเทศน์ที่วัดพระศรีรัตนศาสดาราม พระที่เทศน์ชื่อ พระภิกษุโต ปรากฏว่าพระองค์เจ้าหญิงพระองค์นี้และพระโตมีจิตปฏิพัทธ์เสน่หาต่อกัน ต่อมาพระโตได้สึกออกไป พระองค์เจ้ายิ่งเยาวลักษณ์จึงได้จัดหาตึกให้ทิดโตพำนักอยู่แถวถนนเจริญกรุง ทิดโตได้ปลอมตัวเป็นหญิงและลอบปีนเข้าหาพระองค์เจ้ายิ่งเยาวลักษณ์ในพระที่นั่งศิวาลัยมหาปราสาท จนเกิดเรื่องอื้อฉาวเนื่องจากพระองค์เจ้าหญิงพระองค์นี้ทรงมีครรภ์ แรกเริ่มชาววังโจษกันว่าพระองค์หญิงประชวรด้วยโรคท้องมาน เล่ากันว่าเจ้าจอมมารดาเปี่ยมได้ขอให้พระองค์หญิงเปิดพระภูษาเพื่อดูพระนาภี เมื่อเจ้าจอมมารดาเปี่ยมเห็นเช่นนั้นจึงทูลว่า ""ขอประทานโทษเถอะนะเพคะ มองดูแล้วเหมือนกับคนท้องไม่มีผิด"" พระองค์หญิงก็ทรงตอบว่า ""ก็ดูเถอะค่ะ โรคเวรโรคกรรมอะไรก็ไม่รู้"" กรมพระเทพามาตย์ (นกเอี้ยง)
ตามอภินิหารบรรพบุรุษ นกเอี้ยงสมรสกับชายจีนแต้จิ๋วชื่อหยง แซ่แต้ () ที่มีถิ่นฐานเดิมในตำบลหัวฟู่ อำเภอเทงไฮ้ (เฉิงไห่) นิธิ เอียวศรีวงศ์ ได้อธิบายว่า พระราชบิดาของสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรีน่าจะประกอบอาชีพค้าขายเป็นหลัก มิใช่นายอากรบ่อนเบี้ย เป็นคำอธิบายที่ว่าเหตุใดนายสินจึงไม่ทรงประมูลอากรสืบต่ออาชีพจากบิดา จึงน่าจะเป็นพ่อค้าเกวียนมากกว่า ส่วน "ตำนานอากรบ่อนเบี้ย" พระนิพนธ์ของสมเด็จกรมพระยาดำรงราชานุภาพ ทรงให้ข้อมูลว่าตำแหน่งขุนพัฒน์เพิ่งมีขึ้นในรัชสมัยของพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย ภายหลังหยงและนกเอี้ยงได้ให้กำเนิดบุตรชายชื่อว่า "สิน" เมื่อวันที่ 23 มีนาคม พ.ศ. 2277 และภายหลังได้ยกเป็นบุตรบุญธรรมของเจ้าพระยาจักรี (ครุฑ) ซึ่งต่อมานายสินได้เป็นครองราชย์เป็นพระมหากษัตริย์และตั้งราชธานีที่ธนบุรี พระสุนทรโวหาร (ภู่)
สุนทรภู่ลอบรักกับนางข้าหลวงในวังหลังคนหนึ่ง ชื่อแม่จัน ชะรอยว่าหล่อนจะเป็นบุตรหลานผู้มีตระกูล จึงถูกกรมพระราชวังหลังกริ้วจนถึงให้โบยและจำคุกคนทั้งสอง แต่เมื่อกรมพระราชวังหลังเสด็จทิวงคตในปี พ.ศ. 2349 จึงมีการอภัยโทษแก่ผู้ถูกลงโทษทั้งหมดถวายเป็นพระราชกุศล หลังจากสุนทรภู่ออกจากคุกก็เดินทางไปหาบิดาที่เมืองแกลง จังหวัดระยอง การเดินทางครั้งนี้สุนทรภู่ได้แต่ง "นิราศเมืองแกลง" พรรณนาสภาพการเดินทางต่าง ๆ เอาไว้โดยละเอียด และลงท้ายเรื่องว่า แต่งมาให้แก่แม่จัน "เป็นขันหมากมิ่งมิตรพิสมัย" ในนิราศได้บันทึกสมณศักดิ์ของบิดาของสุนทรภู่ไว้ด้วยว่า เป็น "พระครูธรรมรังษี" เจ้าอาวาสวัดป่ากร่ำ กลับจากเมืองแกลงคราวนี้ สุนทรภู่จึงได้แม่จันเป็นภรรยา พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์
พระเจ้าวรวงศ์เธอ พระองค์เจ้าจุลจักรพงษ์ ทรงพบ หม่อมเอลิสะเบธ (นามเดิมคือ Elisabeth Hunter) เมื่อครั้งไปเรียนศิลปะการวาดภาพ โดยพระองค์เจ้าพีระ ซึ่งโปรดสตรีร่วมห้องเรียนกับหม่อมเอลิสะเบธ จึงชวนพระองค์นัด เสด็จไปดินเนอร์กัน 4 คน จึงได้พบและหลงรักกัน แต่ขณะนั้นท่านตั้งพระทัยจะไม่รักสตรีต่างชาติ เนื่องจากล้นเกล้ารัชกาลที่ 7 รับสั่งมาทางจดหมายว่า อย่าทำตามที่ เจ้าฟ้าจักรพงษ์ภูวนาถ พระบิดาทรงทำ คือการแต่งงานกับสตรีต่างด้าว จนกระทั่งหลังการเปลี่ยนแปลงการปกครอง ทรงรู้สึกเป็นอิสระจากภาระหน้าที่ตามพระราชประเพณี จึงตัดสินพระทัยเสกสมรสกับหม่อมเอลิสะเบธ (Elisabeth Hunter) เมื่อวันที่ 30 กันยายน พ.ศ. 2481 หลังการเสกสมรสในปีเดียวกันทรงพาหม่อมเอลิสะเบธกลับประเทศไทยพร้อมกับพระองค์เจ้าพีระทรงนำหม่อมซีรีลกลับ โดยเสด็จทางเรือและขึ้นบกที่สิงคโปร์ และต่อรถไฟมายังหัวลำโพง การเสด็จกลับครั้งนี้นับเป็นข่าวใหญ่มาก ประชาชนต่างมารอรับเสด็จกันแน่นขนัด เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"…ที่ในวิหารพระโลกนาถมีรูปจำหลักด้วยศิลาอ่อนทำเป็นเด็กแต่งเครื่องอาภรณ์ติดฝาผนังไว้ 2 ข้างพระพุทธรูป เล่ากันมาว่าเมื่อสร้างวัดพระเชตุพนนั้น เจ้าจอมแว่นพระสนมเอกผู้เป็นราชูปถาก ซึ่งเจ้านายลูกเธอเกรงกลัวเรียกกันว่า คุณเสือ อีกนาม 1 กราบทูลพระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าฯ ว่า อยากจะทำบุญอธิษฐานขอให้มีลูก จึงทรงพระกรุณาโปรดเกล้าฯ ให้ทำรูปเด็ก 2 รูป อย่างเป็นเครื่องประดับพระวิหาร…" สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี
"แว่นแก้ว" เป็นชื่อที่พระองค์ทรงตั้งขึ้นเอง ซึ่งพระองค์มีรับสั่งถึงพระนามแฝงนี้ว่า ""ชื่อแว่นแก้ว นี้ตั้งเอง เพราะตอนเด็ก ๆ ชื่อลูกแก้ว ตัวเองอยากชื่อแก้ว ทำไมถึงเปลี่ยนไปไม่รู้เหมือนกัน แล้วก็ชอบเพลงน้อยใจยา นางเอกชื่อ แว่นแก้ว"" พระนามแฝง แว่นแก้วนี้ พระองค์เริ่มใช้เมื่อปี พ.ศ. 2521 เมื่อทรงพระราชนิพนธ์และทรงแปลเรื่องสำหรับเด็ก ได้แก่ แก้วจอมซน แก้วจอมแก่น และขบวนการนกกางเขน ดวงตาสวรรค์
แพน หรือ พันพร เทพประทาน หญิงสาวนาฏศิลป์สาวผู้มากด้วยฝีมือ แสดงละครรำได้อย่างประทับใจผู้ชม ขนาดเพื่อนชาวต่างประเทศของ ม.ร.ว. ราชาณัต เทวพันธุ์ขอสั่งภาพจิตรกรรมรูปแพนใส่เครื่องรำขนาดเท่าตัวจริง ชายใหญ่ปลาบปลื้มไปกับแพนจนถึงกับหลงรักและขอแต่งงานกับแพนในที่สุด โดยท่านชายผู้เป็นบิดาของชายใหญ่ก็ยินยอม อันที่จริงชายใหญ่เคยรู้จักแพนมาตั้งแต่ทั้งคู่ยังเป็นเด็กครั้งที่ชายใหญ่ได้อพยพหนีภัยสงครามโลกไปอยู่ที่ผักไห่ แต่เมื่อสงครามยุติ กลุ่มเด็กชาวกรุงฯ ได้แก่ ชายใหญ่ หญิงออนและหลานในไส้ คือ เอียดและเล็ก ลูกของราศี พี่สาวของประภากับพลตรี โภคา พากันกลับกรุงเทพฯ วันนั้นเองแพนได้ลอบขึ้นเรือมาจนกระทั่งเล็กมาสังเกตเห็น แพนได้ขอติดตามไปเรียนที่กรุงเทพฯ ประภายินยอมรับอุปถัมภ์แพน และราศีก็ช่วยฝากแพนเข้าเรียนนาฏศิลป์พร้อมกับตั้งชื่อให้ใหม่ว่า "พันพร เทพประทาน" การที่แพนตกลงใจยอมแต่งงานกับชายใหญ่ทำให้เทิน หนุ่มจากผักไห่ ซึ่งเป็นเพื่อนของแพนมาตั้งแต่เด็ก หัวใจแตกสลาย แพนทำท่าทีเหมือนว่าไม่ได้เคยรักเขามาก่อน เทินพ่ายแพ้แก่ชีวิตและหนีเตลิดไป ระหว่างทางน่านและหทัยได้พบกับเทินที่กำลังป่วยทั้งทางใจและกาย ทั้งสองจึงพาเทินมารักษาตัวที่บ้านพักตากอากาศของตระกูลที่ห้วยทราย ซึ่งอยู่ไม่ห่างจากบ้านพักตากอากาศของโภคา ที่นั้นเทินได้พบภาพถ่ายของตนสมัยเด็กจึงได้รู้ว่า น่านก็คือหนึ่งในเด็กชาวกรุงที่เคยอพยพหนีสงครามมาอยู่ที่ผักไห่ ทั้งน่าน และ หทัยต่างดีใจและอนุญาตให้เทินอาศัยอยู่ที่บ้านได้โดยไม่มีกำหนด สมเด็จพระอมรินทราบรมราชินี
ในสมัยกรุงธนบุรี ได้เกิดเหตุที่ทำให้ท่านผู้หญิงนาคและสามีเคืองใจกันคือสมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึกนั้นเป็นแม่ทัพไปตีเมืองเวียงจันทน์จนแตกพ่ายไป และได้รับคำแว่นเป็นภรรยาตามธรรมเนียม โดยได้เชิญเสด็จพระราชบุตรในพระเจ้าศิริบุญสาร (นักองค์บุญ) เจ้านันทเสน เจ้าอินทวงศ์ และเจ้าอนุวงศ์ ทั้งยังกวาดต้อนชาวลาวพร้อมทั้งทรัพย์สมบัติมีค่าต่าง ๆ กลับมายังธนบุรีด้วย มีบันทึกว่าสมเด็จเจ้าพระยาเสน่หาในตัวหญิงเชื้อสายลาวคนนี้มาก แต่เกรงท่านผู้หญิงนาคผู้เป็นภรรยาที่มีปากเสียงกับท่านด้วยเรื่องของหญิงบำเรอของท่านอยู่บ่อย ๆ ท่านจึงได้แต่ใช้สอยคำแว่นในฐานะบ่าวรับใช้ รอเวลาท่านผู้หญิงไปอาศัยอยู่ในพระราชวังหลวงกับธิดาที่เป็นพระสนมเอกในสมเด็จพระเจ้ากรุงธนบุรี ท่านผู้หญิงนั้นรู้ทันสามีจึงสั่งบ่าวรับใช้ชื่อกลัด ซึ่งมีหน้าที่บีบนวดให้สามีทุกคืนว่า หากสามีสั่งหาคำแว่นให้มาเคาะบอกแก่เธอเสียก่อน แล้วค่อยไปตามคำแว่นมา และเธอเองก็ไม่เข้าไปค้างแรมในพระราชวังหลวงเป็นเวลาถึง 2 เดือน จนคืนหนึ่งสมเด็จเจ้าพระยาสั่งให้กลัดไปตามคำแว่นมา กลัดก็ทำตามที่ท่านผู้หญิงสั่งคือเคาะบอกเธอก่อนจึงไปตามคำแว่นมา ท่านผู้หญิงก็ถือดุ้นแสมไปยืนคอยดักอยู่ในที่มืดนอกชานเรือน พอคำแว่นเดินมาทางเรือนหลังใหญ่อันเป็นห้องของสมเด็จเจ้าพระยา ท่านผู้หญิงก็เอาดุ้นแสมตีลงไปกลางหัวคำแว่นจนเลือดไหลท่วมไปหมด คำแว่นจึงร้องขึ้นว่า "เจ้าคุณเจ้าขา ท่านผู้หญิงตีหัวดิฉัน" ฝ่ายท่านผู้หญิงเองเมื่อเห็นเลือดออกมากก็ตกใจวิ่งเข้าเรือนแล้วปิดประตูลั่นดาลไว้ สมเด็จเจ้าพระยาออกมาเห็นคำแว่นเจ็บก็โกรธยิ่งนัก ฉวยดาบออกจากเรือนจะมาฟันท่านผู้หญิงแต่ถีบประตูไม่ออก จึงเอาดาบฟันประตูเสียงดังอึกทึกครึกโครม เมื่อฉิม บุตรชายได้ยินเสียง จึงช่วยกันกับพี่เลี้ยงเข็นเอาครกตำข้าวมาต่อใต้หน้าต่างเรือนมารดาพลางร้องเรียกให้หนีลงมาและพาหลบหนีไปอยู่ในพระราชวังหลวง โดยอาศัยอยู่ในตำหนักเจ้าจอมฉิมใหญ่(พี่สาวที่เป็นพระสนมเอก) สมเด็จเจ้าพระยาจึงให้คำแว่นรับตำแหน่งดูแลบริวารและความเรียบร้อยในเรือนทั้งหมดแทนท่านผู้หญิง สาวแว่น
สำหรับผู้ชายที่ใส่แว่นนั้นเรียก "หนุ่มแว่น" (メガネ男子 meganedanshi, "เมะงะเนะดันชิ") ส่วนในทางวิชาการ เรียกการเกิดกามารมณ์ต่อบุคคลที่สวมแว่นว่า "การเกิดอารมณ์เพศจากแว่นสายตา" (glasses fetishism) ปืนใหญ่จอมสลัด
เหตุการณ์เกิดขึ้นเมื่อ 400 ปีก่อน องค์หญิงฮีเจา (จารุณี สุขสวัสดิ์) ธิดาคนโตขึ้นเป็นรายาสตรีองค์แรกแห่งลังกาสุกะ ภายหลังจากที่รายาบาฮาดูร์ ชาห์ ถูกลอบปลงพระชนม์ ซึ่งลังกาสุกะเป็นรัฐอิสระที่อยู่รายล้อมกลุ่มกบฏและโจรสลัดต่าง ๆ จนยานิส บรี (Andre Machielsen) ปราชญ์แห่งอาวุธชาวดัตช์ เดินทางมาพร้อมกับ ลิ่มเคี่ยม (จักรกฤษณ์ พณิชย์ผาติกรรม) ลูกศิษย์ นักประดิษฐ์ชาวจีน เพื่อนำมหาปืนใหญ่ ถวายรายาฮีเจาใช้ป้องกันบ้านเมือง แต่ก็กลับถูกกลุ่มโจรสลัดนำโดย เจ้าชายราไว (เอก โอรี) และ อีกาดำ (วินัย ไกรบุตร) จอมสลัดผู้มีวิชาดูหลำ ซุ่มโจมตีจนเรือฮอลันดาแตก ยานิส บรีถึงแก่ความตาย ส่วนมหาปืนใหญ่จมลงสู่ก้นทะเล แต่ศิษย์ของเขาลิ่มเคี่ยมรอดชีวิตมาได้ นางสิงห์สะบัดช่อ
ผู้กองหนุ่มชาวกรุง ถูกย้ายมาประจำที่บ้านไม้งาม เป็นคนเถรตรง รักความยุติธรรม เป็นคู่กัดกับเก่ง ทั้งที่ในใจก็มีความรู้สึกดีๆ ให้
โดยที่ไม่รู้ว่าเก่งเป็นผู้หญิงและเป็น นางสิงห์ ที่ร่วมมือกับตนปราบอิทธิพลเถื่อน
เด็กสาวกำพร้า นิสัยห้าว ลุย ไม่ยอมคน ใช้โฉมหน้าของเด็กหนุ่มชื่อเก่งและนางสิงห์ เพื่อหาทางแก้แค้นคนที่ฆ่า ผู้ใหญ่ทอง ผู้มีพระคุณของตน คอยช่วยผู้กองธัมโม ผดุงความยุติธรรมจนตกหลุมรักเขาในที่สุด
หนุ่มสุดซื่อ ลูกชาย เถ้าแก่ตง เจ้าของร้านกาแฟประจำหมู่บ้าน ฝันอยากเป็นฮีโร่แต่ไร้ฝีมือ รู้ความลับว่าเก่งหรือแก้วคือนางสิงห์
แอบรัก หมอวาสนา มาตั้งแต่เด็ก พยายามทำดีทุกอย่างเพื่อเอาชนะใจเธอ
ลูกสาวคนเดียวของ กำนันศร ข้าราชการบ้าอำนาจ จิตใจดี ภายนอกดูอ่อนแอ แต่จริงๆ เป็นคนใจเด็ด ไม่พอใจที่พ่อทำตัวเหนือกฎหมายจึงพยายามทำดีกับชาวบ้านเพื่อลบล้างความผิดให้พ่อ
ผู้หมวดหญิงมากฝีมือ ถูกส่งตัวมาช่วยงานผู้กองธัมโม เก่งการต่อสู้หลายรูปแบบ เป็นคนช่างสังเกต มีไหวพริบ ชอบทำตัวลึกลับ สงสัยว่าเก่งหรือแก้วคือนางสิงห์จึงคอยจับผิดอยู่เสมอ พอรู้ความจริงว่านางสิงห์คือแก้ว เธอเปิดเผยตนเองว่า เธอชื่อ บัว เป็นลูกสาวผู้ใหญ่ทอง เธอมีแก้วเป็นพี่เลี้ยง ทำให้บัวคิดกับแก้วเป็นคนรักทั้งๆที่รู้ว่ามันเป็นเรื่องที่ผิดธรรมชาติของคนสองคน
พี่สาวของย้ง สาวหมวยเซ็กซี่ขวัญใจหนุ่มๆ ในหมู่บ้าน ชอบแต่งตัวเปรี้ยวจี๊ด นิสัยร่าเริง เห็นเก่งครั้งแรกก็ปิ๊งทันทีโดยที่ไม่รู้ว่าเก่งเป็นผู้หญิง เป็นคู่ปรับกับ ลิ้นจี่ เมียใหม่ของกำนันศร
เพื่อนร่วมอุดมการณ์ของผู้ใหญ่ทองและเป็นครูของแก้ว นิสัยรักคุณธรรม แต่หลังผู้ใหญ่ทองถูกฆ่าตายก็กลายเป็นคนขี้เหล้าเมายา
ภายหลังได้สติจึงคอยช่วยแก้ววางแผนล้มอำนาจเถื่อน
กำนันกังฉิน เป็นนักเลงเก่า มีวิชาอาคม ชอบใช้อำนาจกดขี่ชาวบ้าน ร่วมมือกับเสี่ยเล้งทำธุรกิจค้าไม้เถื่อน แต่ลับหลังก็วางแผนโค่นอำนาจอีกฝ่ายอยู่เสมอ เป็นคนฆ่าผู้ใหญ่ทอง สันติ-วีณา
เรื่องราวของชายหนุ่มตาบอด สันติ (พูนพันธ์ รังควร) กับประสบมรสุมชีวิตมากมาย วีณา (เรวดี ศิริวิไล) เป็นหญิงสาวผู้มอบความรักและความเมตตาแก่สันติด้วยความบริสุทธิ์ใจ แต่แล้วความรักของทั้งคู่ก็พบอุปสรรคจากไกร (ไพจิต ภูติยศ) เป็นคู่หมั้นของวีณา ผู้พยายามกลั่นแกล้งสันติในทุกทางมาโดยตลอด สุดท้ายเขาต้องสูญเสียคนที่รักไปอย่างไม่มีวันหวนคืน ในตอนจบของเรื่องสันติยุติปัญหาด้วยการหันเข้าหาศาสนาซึ่งเป็นรากฐานของการดำรงชีวิตของคนไทย เล่ห์นางฟ้า
บิวตี้เริ่มปรับปรุงตัวไปในทางที่ดี ทำให้ธีภพเริ่มรู้สึกดีกับบิวตี้มากขึ้นเรื่อยๆ ระหว่างนั้นบิวตี้ก็ใช้ร่างนกหงส์หยกคอยสืบหาหลักฐานว่าใครที่เป็นคนทรยศ เมื่อบิวตี้ก้าวเข้ามาเป็นประธานบริษัทร่วมกับธีภพ เธอจึงได้รับเชิญไปร่วมงานที่ห้างสรรพสินค้าของครอบครัว อรวิภา (ซี-หทัยภัทร สมรรถวิทยาเวช) ว่าที่คู่หมั้นของธีภพ พอบิวตี้เห็นธีภพให้ความสนใจ อรวิภามากกว่าตน บิวตี้จึงประชดด้วยการหันไปสนิทสนมกับ เจตน์ชาญ(ดิว-ภัทรพล กันตพจน์) เจ้าของบริษัทคู่แข่งของธนบวร นอกจากจะประชดธีภพแล้วบิวตี้ยังหวังจะสืบว่าเจตน์ชาญมีส่วนเกี่ยวข้องในการฮุบบริษัทของเธอหรือไม่ ธีภพหงุดหงิดใจที่บิวตี้ไปสนิทกับเจตน์ชาญแต่ก็ทำอะไรไม่ได้ เจตน์ชาญพาบิวตี้ชมโรงงานยกเว้นห้องลับในแผนกดีไซน์ บิวตี้เชื่อว่าในห้องนั้นต้องมีหลักฐานซ่อนไว้ พอตกกลางคืนนกหงส์หยกบิวตี้จึงแฝงตัวเข้าไป ทำให้เธอเจอหลักฐานแบบเสื้อที่ลอกมาจากบริษัทของเธอ และยังได้พบว่ากรเทพนัดพบกับเจตน์ชาญอย่างลับๆ บิวตี้จึงมั่นใจว่ากรเทพเป็นคนที่ทรยศบริษัท แต่เรื่องราวร้ายๆ ยังไม่จบเพียงเท่านี้ เพราะสิ่งที่พ่อของบิวตี้และบิวตี้เคยทำไว้กับผู้อื่นในอดีตกำลังย้อนกลับมาทวงคืนถึงขั้นเอาชีวิต แถมเวลาแก้คำสาปของบิวตี้ก็น้อยลงทุกที งานนี้บิวตี้จะรักษาบริษัทไว้ได้หรือไม่? แล้วเธอจะหาทางแก้คำสาปได้อย่างไร? ความรักระหว่างบิวตี้กับธีภพจะลงเอยอย่างไร? ติดตามชมและร่วมลุ้นได้ในละคร “เล่ห์นางฟ้า” 20.25น. ทางช่อง 5 เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
ครั้นแล้วเสร็จ เมื่อจะขอพระราชทานวิสุงคามสีมาต่อพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ซึ่งเป็นตอนที่จะเชิดหน้าชูตาผู้สร้าง ก็เกิดทะเลาะเบาะแว้งเป็นปากเสียงเกี่ยงแย่งกันจะเอาชื่อ นางจ่ายก็ปรารถนาขอพระราชทานในนามของตนเพราะตนอุตส่าห์วิ่งหาเงินหาทองมาสร้าง ฝ่ายนายสังข์ก็ไม่ยอม ปรารถนาจะขอในนามของตนเช่นกัน เพราะตนก็สละหยาดเหงื่อและแรงกายทุ่มเทมาตั้งแต่แรกเริ่ม เมื่อต่างมาเกิดแตกคอกันขึ้นในเรื่องนี้ นางจ่ายจึงวิ่งเข้าหาเจ้าจอมแว่นนายของตน แล้วเล่าความเป็นมาให้ทราบ โดยฐานะที่เจ้าจอมแว่นเป็นที่พระสนมเอก พระเจ้าอยู่หัวโปรดปรานมาก จะทูลสิ่งใดก็ทูลได้ ครั้นเมื่อได้นำความกราบบังคมทูลเพื่อขอให้พระราชทานวิสุงคามสีมา พระบาทสมเด็จพระพุทธยอดฟ้าจุฬาโลกมีพระราชดำรัสว่า วัดที่นายสังข์นางจ่ายสร้างขึ้นนั้น ไม่สวยสมเกียรติกับพระสนมเอกเช่นเจ้าจอมแว่น ทรงรับจะสร้างพระราชทานใหม่ จึงโปรดเกล้าฯ ให้กรมหมื่นไกสรวิชิตมาเป็นนายงานควบคุมสร้างพระอุโบสถขึ้น ให้หันหน้าไปทางคลองบางวัวทองอยู่เคียงกับกุฏิสงฆ์ของเดิม พร้อมกับได้สร้างกุฏิขึ้นใหม่อีกหมู่หนึ่งตรงมุมพระอุโบสถด้านใต้อีกด้วย เล่ากันว่า แรกขุดพระอุโบสถนั้น พบพระกัจจายน์องค์หนึ่งกับสังข์ตัวหนึ่ง เฉพาะสังข์ชำรุดเพราะแรงจอบเสียมที่ขุด วัดนี้มีความแปลกประการหนึ่ง ด้วยวัดนี้นายสังข์กับนางจ่ายเป็นผู้ริเริ่มสร้าง เมื่อนำเอาชื่อของคนทั้งสองมาเข้าคู่กันเป็น สังข์-จ่าย ก็ฟังใกล้เคียงกับคำว่า สังข์กระจายน์ ตามนามที่พระราชทานเป็นที่สุด ข้างหลังภาพ เดอะมิวสิคัล
หม่อมราชวงศ์กีรติดำรงความเป็นสาวอยู่จนเข้าขีดความสาวทึมทึก ก็ยังไม่พบรักหรือชายที่สมควรแก่ความรักของเธอมาสู่ขอในขณะที่อายุย่างเข้าปีที่ 35 จึงมีข้าราชการชั้นพระยาอายุ 50 ปี ซึ่งเป็นพ่อหม้ายมีลูกติด 2 คนมาสู่ขอ ด้วยความหมดหวังที่จะได้พบชายที่ดีกว่านั้น และนิสัยนักศิลปะของเธอทำให้มีความต้องการจะรู้จักความเป็นไปของโลกให้กว้างกว่าที่ได้พบเห็นอยู่ในวงแคบเป็นเวลาถึง 35 ปี หม่อมราชวงศ์กีรติจึงได้ยอมแต่งงานกับเจ้าคุณผู้นั้น และแล้วก็ได้พบเห็นโลกภายนอกบ้านของเธอสมความปรารถนา เจ้าคุณสามี ( พระยาอธิการบดี ) พาเธอไปเที่ยวญี่ปุ่น ณ ที่นั้นเอง หม่อมราชวงศ์กีรติก็ได้พบกับนพพร นิสิตหนุ่มอายุ 22 ปี แห่งมหาวิทยาลัยริคเคียว ซึ่งเป็นบุตรชายของเพื่อนสามี และซึ่งสามีของเธอขอร้องให้ช่วยจัดหาบ้านพักและนำเที่ยวด้วยเป็นครั้งแรก เส้นทางฝันของสาวน้อยขนมหวาน
ฉายา:เจ้าชายแว่น(นัทสึเมะตั้งให้) อำเภอเวียงแก่น
ตามตำนานสิงหนวัติ กล่าวถึงสมัยอาณาจักรล้านนา บริเวณอำเภอเวียงแก่นปกครองโดยเจ้าหลวงเวียงแก่น มีชายาชื่อ เจ้านางแว่นเตียม มีโอรส 1 องค์ คือ เจ้าองค์คำ เจ้าหลวงเวียงแก่นปกครองเมือง ไพร่ฟ้า ประชาชน ด้วยความสันโดษ ต่อมาพญามังรายได้รวบรวมอาณาจักรล้านนาให้เป็นปึกแผ่นเพื่อผนึกกำลังไว้ต่อสู้กับกองทัพมองโกล พระองค์จึงได้ยกทัพตีเมืองต่างๆ ในแถบน้ำแม่อิงมาจนถึงเมืองเวียงแก่น เจ้าหลวงเวียงแก่นได้รบกับพญามังราย ด้วยความรักและความหวงแหนแผ่นดินแต่กำลังทหารฝ่ายเจ้าหลวงเวียงแก่นมีน้อยจึงเป็นผู้แพ้ในการศึก ในการต่อสู้ดังกล่าวต่างฝ่ายต่างล้มตายเป็นจำนวนมากทำให้เกิดเลือดไหลนอง เมื่อเจ้าหลวงเวียงแก่นได้เห็นผู้คนล้มตายจำนวนมากมายเช่นนั้นจึงเกิดเป็นลมหมดสติสิ้นในไปการรบ ปัจจุบันเรียกที่แห่งนั้นว่า "ทุ่งคาว" อยู่บริเวณบ้านหล่ายงาวในปัจจุบัน จากนั้นเมืองเวียงแก่นจึงร้างไป ข้างหลังภาพ
นพพร และ หม่อมราชวงศ์กีรติ พบกันครั้งแรก ที่สถานีรถไฟโตเกียว นพพรอายุ 22 ปี เป็นนักศึกษามหาวิทยาลัย ริคเคียว ส่วนหม่อมราชวงศ์กีรติ หญิงวัย 35 มาฮันนีมูน กับ พระยาอธิการบดี สามีที่ อายุคราวพ่อ ท่านเจ้าคุณเป็น เพื่อนสนิทกับ พ่อของนพพร จึงขอร้องให้นพพร พาหม่อมราชวงศ์กีรติ เที่ยวญี่ปุ่นเพราะตัวท่าน เองแก่เกินกว่า จะไปไหนต่อไหนได้ หลายแห่ง แต่ก็ยังอยากให้หม่อมราชวงศ์กีรติสนุกกับการอยู่ญี่ปุ่น และนั่นเป็นโอกาสให้นพพร เด็กหนุ่มที่ไม่เคย รู้จักความรักมาก่อน ได้อยู่ใกล้ชิดกับผู้หญิงที่สวย สง่า กิริยาวาจาแช่มช้อยเป็นผู้ดี แม้เธอจะสูงวัยกว่า แต่ยิ่งใกล้ชิด นพพรก็ยิ่งหลงรักเทอดทูน หม่อมราชวงศ์กีรติ ทั้ง ๆ ที่รู้อยู่แก่ใจว่าเธอ แต่งงานแล้ว นพพรเฝ้าถามหม่อมราชวงศ์กีรติว่าทำไมเธอจึงแต่งงานกับ ชายวัยพ่อ ทั้ง ๆ ที่เธอทั้งสวย สง่างามมาก ฉลาด และฐานะเดิมก็ดีอยู่ก่อนแล้ว ทั้งไม่ได้ถูกใครบังคับและไม่ได้รักเจ้าคุณด้วย ทุกครั้งที่นพพรถาม หม่อมราชวงศ์กีรติเลี่ยงที่จะตอบ จนวันหนึ่ง เขาพาเธอไปเที่ยว มิตาเกะ หม่อมราชวงศ์กีรติที่ตามปกติจะ วางตัวสง่างาม กลับกลายเป็นสาวน้อย ผู้ร่าเริงท่ามกลาง แมกไม้ และสาย และความหลัง ที่เป็นความลับ ของหม่อมราชวงศ์กีรติจึงถูกเปิดเผย และทุกครั้งที่นพพร ถามว่าหม่อมราชวงศ์กีรติรักเขาไหม คุณหญิงกีรติไม่เคยตอบตรงคำถามเลย ส่วนนพพรยืนยันว่า "“ผมจะรักคุณหญิง ตราบชั่วฟ้าดินสลาย”" เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
ต่อมา ในรัชสมัยพระบาทสมเด็จพระพุทธเลิศหล้านภาลัย (รัชกาลที่ 2) โปรดให้ปฏิสังขรณ์พระอุโบสถ โดยเจ้าจอมแว่นได้อุทิศสวนของตนซึ่งอยู่ติดกับเขตวัดให้แก่วัดสังข์กระจาย ต่อมา ในปี พ.ศ. 2393 พระบาทสมเด็จพระนั่งเกล้าเจ้าอยู่หัว (รัชกาลที่ 3) โปรดให้ปรับปรุงปฏิสังขรณ์ใหญ่ทั้งพระอาราม โดยการสร้างกุฏิใหม่เรียงรายล้อมหอฉัน ศาลาการเปรียญ หอระฆัง และศาลาท่าน้ำ 5 แห่ง ซึ่งปัจจุบันวัดได้ปรับปรุงก่อสร้างและทำการพัฒนาวัดให้เป็นไปตามแบบแปลนที่สวยงาม ซึ่งได้ทำสืบเนื่องมาตั้งแต่พุทธศักราช 2452 ในยุคของพระครูอริยศีลาจารย์ (วรรณ ปณฺฑิโต) เป็นต้นมา เจ้าพระยาเทเวศร์วงศ์วิวัฒน์ (หม่อมราชวงศ์หลาน กุญชร)
คุณนายช่วง ในหนังสืออนุสรณ์ในงานพระราชทานเพลิงศพ หม่อมหลวงสำลี อิศรพงศ์พิพัฒน์ กล่าวถึงคุณนายช่วงไว้ตอนหนึ่งว่า "“เจ้าพระยาเทเวศรฯ ได้แต่งงานกับหญิงสาวชื่อช่วง มีเชื้อสายจีน ในบ้านมักจะเล่ากันว่า “เป็นลูกสาวเจ้าสัวโรงกะทะ” คนในบ้านเรียกกันอย่างยกย่องว่า คุณนายช่วง ภรรยาที่แต่งงานนี้ มีบิดามารดาเป็นคนมั่งคั่ง หม่อมสุดมารดาซึ่งมีเชื้อสายจีน เป็นผู้ไปสู่ขอมาให้ลูกชายคนเดียวของท่าน โดยที่เจ้าพระยาเทเวศรฯ มิได้มีความรักแลปรารถนา เมื่อแต่งงานแล้วก็ไม่ค่อยไปเยี่ยมเยือน ต้องให้หม่อมสุดเป็นผู้เตือนอยู่บ่อยๆ คุณนายช่วงเป็นหญิงที่ไม่ค่อยจะมีโชคดีนัก มีลูกหญิงกับเจ้าพระยาเทเวศรฯ คนหนึ่ง แล้วตัวท่านกับลูกท่านก็เสียชีวิตไปในเวลาใกล้เคียงกัน”" (ไม่ทราบนามผู้แต่ง, ๒๕๑๖: ๘๔ - ๘๕) ไอ๊หยา อาตือ
เมื่อเสื้อหยกจักรพรรดิแห่งราชวงศ์ฮั่นของประเทศจีนมาจัดแสดงที่ประเทศไทย ก็เป็นที่ฮือฮาของผู้คน และทำให้ เสี่ยกังไส พ่อค้าวัตถุโบราณรายใหญ่ต้องการครอบครอง จึงส่งลูกสมุนไปขโมยมา แต่ปรากฏว่าผิดพลาด เมื่ออาตือ สมุนคนหนึ่งถูกตำรวจยิงอาการสาหัส ทำให้ พล.ต.ต.ปืนไทย ผู้บัญชาการตำรวจในคดีนี้ไม่รู้จะทำอย่างไร ถึงจะสาวไปสู่ตัวผู้บงการใหญ่ได้ ขณะเดียวกัน ชาลินี ลูกสาวเพียงคนเดียวของ พล.ต.ต.ปืนไทย ก็เพิ่งเรียนจบกลับมาจากสหรัฐอเมริกา พร้อมกับ ศักดิ์ระบือ แฟนหนุ่ม ศักดิ์ระบือมีหน้าตาเหมือนกับอาตือไม่มีผิด ต่างกันเพียงอาตือจะมีใฝเม็ดหนึ่งที่ริมฝีปากเท่านั้นเอง พล.ต.ต.ปืนไทย จึงเกิดความคิดที่จะให้ศักดิ์ระบือปลอมตัวเป็นอาตือ ที่ตายไปแล้ว เพื่อสืบหาไปสู่พรรคพวกของเสี่ยกังไสต่อไป โดยมีข้อแม้ว่า หากศักดิ์ระบือทำการนี้สำเร็จ ก็จะยกชาลินีให้แต่งงาน เรื่องวุ่น ๆ กับภารกิจแปลก ๆ นี้จึงบังเกิดขึ้น เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"รจนาสุดารัตนแก้ว กุมารี หนึ่งฤๅ" เจ้าแว่นทิพย์ ณ เชียงตุง
เจ้าแว่นทิพย์ ณ เชียงตุง พระธิดาในเจ้าฟ้ารัตนะก้อนแก้วอินแถลง เจ้าฟ้าเชียงตุงองค์ที่ 6 ประสูติแต่เจ้านางบัวทิพย์หลวง โดยเจ้าแว่นแก้วมีพี่น้องร่วมมารดา 5 คน ได้แก่ สุภาพบุรุษมงกุฎเพชร
สุภาพบุรุษมงกุฏเพชร หรือ เพลงรักทุ่งทอง เป็นละครโทรทัศน์แนว มิวสิคัล-โรแมนติก-ดราม่า-คอมเมดี้ ผลิตโดยบริษัท เดอะ วัน เอ็นเตอร์ไพรส์ จำกัด สร้างจากเค้าโครงเรื่องโดย นิพนธ์ ผิวเณร, มิกิ ยามาโตริ, วาทินีย์ ออกอากาศครั้งแรกในปี พ.ศ. 2561 ทางช่องวัน สุภาพบุรุษมงกุฏเพชรออกอากาศทุกวันจันทร์-พฤหัสบดี ออกอากาศวันแรกเมื่อวันที่ 1 ตุลาคม พ.ศ. 2561 – 26 พฤศจิกายน พ.ศ. 2561 ประเดิมเวลาละครช่วงเวลาใหม่ 19.00 - 19.55 น. นำแสดงโดย ยุทธนา เปื้องกลาง, เปาวลี พรพิมล มนต์รักล็อตเตอรี่
เมื่อ เจ๊กำมะหยี่ (เนาวรัตน์ ยุกตะนันท์) แม่ค้าบ้าหวยต้องมาเจอกับ คุณนายสายหยุด (ดวงตา ตุงคะมณี) เจ้าของตลาดที่บ้าหวยยิ่งกว่า ความชุลมุนจึงเกิดขึ้น เมื่อทั้งสองฝ่ายต่างไม่ยอมกันงัดกลยุทธ์ไม้เด็ดในการขอหวยมาประชันกันสุดฤทธิ์ โดยมีพวกพ้องและผองเพื่อนมาร่วมด้วยช่วยกันขูด...ขูด...และหาเลขเด็ด แม้ว่า ตะวันฉาย (วรเวช ดานุวงศ์) ลูกชายหัวแก้วหัวแหวนของเจ๊หยี่จะรักแม่มาก แต่ก็อยากให้แม่เลิกเล่นหวย ลูกชายตัวดีจึงต้องหาวิธีมาทำให้แม่เลิกหวย ต่อให้ต้องทนเห็นแม่ลงแดงก็ตาม ด้วยความร่วมมือของ ปลายฟ้า (จักรินทร์ ศิลป์ชัยกิจ) ลูกเลี้ยงแสนเรียบร้อยของคุณนายสายหยุด ที่ต้องการให้คุณนายเลิกบ้าหวยเหมือนกัน แต่แล้วทั้งสองหนุ่มก็มีภารกิจสำคัญที่มาควบคู่ไปกับการที่ต้องรักษาพวกแม่ๆ จากอาการบ้าหวง นั่นคือ ดวงดารา (ทักษอร ภักดิ์สุขเจริญ) ลูกสาวสุดสวยของคุณนายสายหยุด ที่มาทำให้จิตใจแมนๆ ของตะวันฉายหวั่นไหว ส่วนปลายฟ้าเค้าก็ใจเต้นทุกครั้งเมื่อได้เห็นหน้า พิไลพร (เอวิตรา ศิระศาสตร์) สาวห้าวประจำซอยที่จิ๊กโก๋แถวนั้นยังยอมเรียกพี่ ทั้งสองหนุ่มต้องรับศึกหนักทั้งจากบรรดาขาหวย และเจ้าพ่อเจ้าแม่ที่มาหลอกลวงให้เลขเด็ด แล้วยังปัญหาหัวใจ เมื่อความ เจ้าจอมเอื้อน ในรัชกาลที่ 5
เจ้าจอมเอื้อน เกิดที่จังหวัดเพชรบุรี เมื่อวันศุกร์ พ.ศ. 2430 เป็นธิดาคนสุดท้องในจำนวน 14 คน ของเจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ (เทศ บุนนาค) ที่เกิดกับท่านผู้หญิงอู่ (สกุลเดิม วงศาโรจน์) มีพี่น้องร่วมบิดาทั้งสิ้น 62 คน โดยในจำนวนนี้ มี 5 คน ที่เกิดจากท่านผู้หญิงอู่ และได้เป็นเจ้าจอมในรัชกาลที่ 5 คือ เจ้าจอมมารดาอ่อน เจ้าจอมเอี่ยม เจ้าจอมเอิบ เจ้าจอมอาบ และเจ้าจอมเอื้อน เรือนเสน่หา
ภรรยาคนที่สามของคุณหลวง เป็นบ่าวอยู่ในเรือน หลานสาวของยายพิศ น้องสาวของไอ้มิ่ง ไม่ค่อยมีปากมีเสียง และมักเกรงใจเอื้องคำและชมนาด
เพื่อนสนิทของคุณหลวง เป็นหมอประจำตระกลู คอยช่วยเหลือให้คำปรึกษากับคุณหลวงในทุกเรื่อง
ชาวจีนเจ้าของโรงฝิ่นในพระนคร เคยเอาของมากำนันคุณหลวงที่เรือน จนได้พบเอื้องคำ ก็ถูกใจในความสวยทันที หลังจากเอื้องคำต้องออกจากเรือนคุณหลวงไปเถ้าแก่ซ้งก็รับเอื้องคำไปเป็นภรรยาของตน
เป็นบ่าวอยู่รับใช้บ้านคุณหลวงมาตั้งแต่รุ่นเจ้าคุณพ่อของคุณหลวง เป็นข้าเก่าเต่าเลี้ยงที่ซื่อสัตย์และจงรักภักดีมาก เป็นคนคอยดูแลบ่าวไพร่ในโรงครัว เป็นป้าของมิ่งและสร้อย
ลูกชายของมะลิกับคุณหลวง เป็นแฝดคนน้องที่มะลิช่วยจากกองไฟเอาไว้ได้ เมืองนั้นเป็นคนใจร้อน มุทะลุ เอาจริงเอาจัง แข็งแกร่ง เห็นถูกเป็นถูก เห็นผิดเป็นผิด ยอมหักไม่ยอมงอ เมืองคอยปกป้องดูแลมะลิและน้อง เป็นที่พึ่งให้มะลิและสายหยุดได้
ลูกสาวของคุณหลวงไว เพื่อนของคุณหลวงธำรงฯ ที่เป็นหมอ ด้วยความที่เรียนที่โรงเรียนฝรั่ง ทำให้เดือนเป็นหญิงสาวที่มีความมั่นใจ ทันสมัย เรียนเก่ง พูดภาษาฝรั่งเศสได้ รักความถูกต้อง ชอบช่วยเหลือผู้อื่น เดือนถูกหมั้นหมายให้กับสุข แต่เดือนไม่สนใจเรื่องคู่ครอง มองสุขเป็นแค่เพียงพี่ชายเท่านั้น เดือนมีน้ำใจและนิสัยดีแต่มักจะมีปากเสียงกับเมืองเสมอ ยิ่งเมื่อเดือนมาช่วยให้สุขกับสายหยุดได้คบหากัน เดือนยิ่งขัดแย้งกับเมือง
ลูกชายของคุณหลวงกับมะลิ เป็นแฝดคนโตที่อี่เก็บมาให้ชมนาดเลี้ยง เมื่อเป็นลูกชายคนแรกของบ้าน ทำให้คุณหลวงรักมากผิดกับชมนาด ที่ไม่ค่อยใส่ใจสุข สุขเป็นเด็กใฝ่ดี กตัญญู ขยัน 
เรียนเก่ง ได้ทำงานราชการอย่างที่คุณหลวงตั้งใจเอาไว้ ได้อย่างใจคุณหลวงทุกอย่าง แม้สุขจะน้อยใจอยู่ลึกๆ ว่าชมนาดรักเทพมากกว่าตน แต่สุขก็ไม่เคยคิดอิจฉาเทพ อี่นั้นคอยให้ความรักและความห่วงใยสุขมาตั้งแต่เด็ก ทำให้สุขผูกพันกับอี่
เป็นลูกสาวของสาย ผู้หญิงที่ไอ้มิ่งและมะลิขอติดเรือมาด้วย เข้าใจว่าตนเองเป็นลูกมะลิกับมิ่ง สายหยุดเป็นคนจิตใจดี สวย หัวอ่อน ด้วยการอบรมเลี้ยงดูของมะลิ ทำให้สายหยุดงดงามทั้งหน้าตาและจิตใจ อ่อนหวาน เจียมตัว สายหยุดมีฝีมือการทำอาหารเหมือนมะลิ รักแม่และพี่ชายมาก 
ลูกชายของคุณหลวงและชมนาด สนุกสนาน ร่าเริง สดใส กะล่อนนิดๆ ชอบเที่ยวมากกว่าเรียน แม้เทพจะเรียนไม่เก่งเท่าสุข แต่เทพก็ไม่ได้เก็บมาใส่ใจ เทพมองโลกในแง่ดีเสมอ 
เทพถูกชมนาดเลี้ยงมาอย่างตามใจ ทำให้เทพชอบอ้อนชมนาด จนบางครั้งชมนาดถึงกับช่วยเทพปิดบังความผิด เมื่อเทพได้พบกับชวนชม ก็ตกหลุมรักชวนชมแต่แรกเห็นทันที ยิ่งเห็นความสวยลึกลับของชวนชม เทพก็ยิ่งอยากอยู่ใกล้
ลูกสาวของชมนาดที่เอื้องคำขโมยไป สวย ลึกลับ แม้ชวนชมจะเติบโตมาในย่านคนจีนแต่ชวนชมก็ได้รับการเลี้ยงดูแบบผู้ดีอย่างเพียบพร้อม ทำให้เก่งทุกด้านเฉกเช่นสาวชาววัง ไม่ว่าจะเป็นร้อยมาลัย อาหารชาววัง ชวนชมเชื่อฟังเอื้องคำทุกอย่างเพราะเชื่อว่าเอื้องคำเป็นคนที่รักและหวังดีกับตนอย่างแท้จริง ชวนชมไม่รู้เลยว่าตนเองตกเป็นเครื่องมือการแก้แค้นของเอื้องคำ เจ้าจอมก๊กออ
เจ้าพระยาสุรพันธ์พิสุทธิ์ ผู้บิดาเป็นบุตรของสมเด็จเจ้าพระยาบรมมหาประยูรวงศ์ กับหม่อมหรุ่น ซึ่งสืบเชื้อสายจากเฉกอะหมัด วานิชชาวเปอร์เซียที่เข้ามาค้าขายในไทยช่วงกรุงศรีอยุธยา ส่วนมารดาคือ ท่านผู้หญิงอู่ เป็นบุตรีของพระยาภักดีนฤบดินทร์ (กุ้ง วงศาโรจน์) เจ้าเมืองราชบุรีคนที่ 5 เจ้าพระยาราชบุรี (เสม วงศาโรจน์)
เจ้าพระยาราชบุรี (เสม วงศาโรจน์) เป็นญาติกับเศรษฐีทอง ชาวบ้านบางช้าง ตำบลอัมพวา แขวงเมืองแม่กลอง เมื่อครั้งที่พระเจ้าแผ่นดินแห่งกรุงศรีอยุธยา โปรดให้มหาดเล็กคอยสืบเสาะหาสตรีรูปงามไปถวาย
มหาดเล็กคนสนิทกราบทูลว่า มีสตรีรูปงามในแขวงบางช้างนางหนึ่งเป็นบุตรเศรษฐีบางช้าง จึงโปรดให้เจ้าเมืองราชบุรีไปสู่ขอต่อบิดา-มารดา ด้วยสมัยนั้นเมืองสมุทรสงครามเป็นหัวเมืองตรีขึ้นต่อเมืองราชบุรีส่วนเมืองราชบุรีเป็นหัวเมืองชั้นโท ท่านเศรษฐีทองและภรรยา ได้บ่ายเบี่ยงว่าขอถามความสมัครใจของธิดาก่อน แล้วนำความไปปรึกษาพระแม่กลองบุรี (เสม) เจ้าเมืองแม่กลองซึ่งเป็นญาติก่อน ธิดาของเศรษฐีทองไม่สมัครใจเป็นนางสนมในวัง เศรษฐีทองสงสารธิดา จึงพร้อมด้วยเจ้าเมืองสมุทรสงคราม นำความเข้าหารือกับหลวงพินิจอักษร(ทองดี) เสมียนตรากรมมหาด ไทย หลวงพินิจอักษรก็ได้เกิดปัญญาว่านายทองด้วงบุตรชายได้บวชเรียน แล้วยังไม่มีคู่ครอง หากได้ธิดาเศรษฐีทองมาเป็นภรรยาก็นับว่าเหมาะสมกันยิ่ง เพราะเป็นหญิงอุดมด้วยทรัพย์สมบัติและรูปสมบัติ ฝ่ายชายแลก็รูปงามมีสติปัญญาเฉลียวฉลาด รับราชการในวังนับว่าเหมาะสมกันดียิ่งนัก ทั้งยังเป็นเกราะป้องกันมิให้ธิดาตกเป็นสนมในวัง เมื่อคิดอุบายได้ทั้งสองฝ่าย จึงเห็นดีด้วย จึงได้ทำฎีกากราบทูลว่าธิดาท่านเศรษฐีบางช้างตนได้สู่ ขอให้นายทองด้วงบุตรชายแล้วขอพระราชทานให้แก่บุตรชายของตนเสียเถิด
พระเจ้าแผ่นดินได้ทราบเพียงกิตติศัพท์ความงามของนางนาก แต่ยังมิเคยได้ทอดพระเนตรรูปร่างหน้าตา จึงมิได้อาลัยและพระราชทานอนุญาตให้วิวาห์ได้ตามความประสงค์ ธิดาท่านเศรษฐีทองจึงได้วิวาห์มงคลกับนายทองด้วงมหาดเล็ก ซึ่งต่อมาได้ตำแหน่งหลวงอร่ามฤทธิ์ หลวงยกบัตรราชบุรี และเมืองสมุทรสงคราม รับราชการในกรุงธนบุรีได้เลื่อนเป็นพระราชวรินทร์ เจ้ากรมพระตำรวจซ้าย พระยาอภัยรณฤทธิ์ พระยายมราช เจ้าพระยาจักรี สมเด็จเจ้าพระยามหากษัตริย์ศึก และเมื่อหมดบุญสมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช ได้ปราบดาภิเษกเป็นพระมหากษัตริย์ ธิดาของท่านเศรษฐีทองจึงได้เป็นพระอัครมเหสีขององค์ปฐมกษัตริย์แห่งกรุงรัตนโกสินทร์ พันท้ายนรสิงห์ (ภาพยนตร์ พ.ศ. 2493)
สิงห์มีเมียรักชื่อ นวล (สุพรรณ บูรณะพิมพ์) ที่คอยช่วยเหลือทั้งงานบ้านและการต่อสู้กับขุนนางที่ฉ้อราษฎร์บังหลวง เธอเคยรบเร้าให้สิงห์เลิกเป็นโจรหลายครั้งแต่ไม่เป็นผลเนื่องจากสิงห์ต้องการสร้างความยุติธรรมให้กับชาวบ้าน ต่อมาพระเจ้าเสือได้ทรงพระราชดำเนินไปตกปลากับขุนนางคนสนิทเป็นการส่วนพระองค์ ซึ่งนัยหนึ่งพระองค์ต้องการทราบถึงความเป็นอยู่ของชาวบ้าน การเสด็จพระราชดำเนินในครั้งนั้นได้ปะฝีมือเชิงมวยกับสิงห์ผู้เป็นชาวบ้านธรรมดา โดยไม่รู้ว่าคนที่ตนกำลังชกอยู่ด้วยเป็นพระเจ้าแผ่นดิน แต่ไม่ทันได้รู้ผลแพ้ชนะก็มีขุนนางที่ฉ้อราษฎร์บังหลวงมาอ่านพระบรมราชองค์การในการเกณฑ์ราษฎรชายไปเป็นทหาร ทำให้พระเจ้าเสือได้รับทราบการทุจริตของข้าราชการและได้พูดคุยกับสิงห์อย่างถูกคอ นักเลงเดี่ยว
จ่าดับ จำเปาะ หลังจากที่ไปช่วยหกสหายปราบ 7 ผู้ร้ายที่หาดใหญ่มาแล้ว เขากลับมาบ้านต้องพบกับความรันทดแสนสาหัส เมื่อเมียรักของเขาคลอดลูกตายทั้งกลม จ่าดับคำนึงถึงความเป็นนักเลงมือปืนของเขา คงจะก่อเป็นกรรมเก่าสนองเขา ให้ได้รับความโทรมนัสเช่นนี้ จึงได้ลาออกจากหน้าที่กำนัน ไปใช้ชีวิตเป็นชาวไร่ กำนันคนใหม่ที่รับตำแหน่งจากจ่าดับคือ สวน (ล้อต๊อก) มีลูกสาว 2 คนคือ ชะเอม (วิภา วัฒนธำรงค์) นิสัยเรียบร้อย เสงี่ยมเจียมตัว น้องสาวชื่อ อ้าย (พะเยาว์ สาริกบุตร) เป็นคนชอบฟุ้งเฟ้อ หรูหรา อีกคนหนึ่งเป็นลูกเลี้ยงชื่อ ชะอม (จันตรี สาริกบุตร) สำหรับอ้อยความที่เป็นสาวปราดเปรียว จึงเป็นที่หลงรักของ เจ้าเด่น (พงศ์ศิริ เพียงพรหม) ซึ่งเป็นน้องชายคนสุดท้องของจ่าดับ แต่เจ้าเด่นเป็นหนุ่มลูกทุ่งที่เซ่อซ่า ขี้ขลาดตาขาว จึงหาเป็นที่รักใคร่ชอบพอของอ้อยไม่ แทนที่อ้อยจะรับรักหนุ่มบ้านเดียวกันกลับ ไม่มีจิตรพิศมัยกับอ้ายเสือทอม ซึ่งเป็นอ้ายเสือรูปงาม บ้าบิ่นจนกระทั่งหนีตามอ้ายเสือทอมข้ามเขตต์แดนไป แต่แล้วอ้อยก็ต้องหนีเตลิดกลับมา เพราะไปเห็นสภาพความกักขระโสมมของบรรดาอ้ายเสือร้าย สี่พ่อลูกพี่น้อง เจ้าพระยาราชบุรี (เสม วงศาโรจน์)
เจ้าพระยาราชบุรี (เสม วงศาโรจน์) สมรสกับท่านผู้หญิงอิน ธิดาท่านตาขุนศรี(ชู) ท่านตาขุนศรี(ชู) เป็นบุตรของท่านยายเจ้าเมือง พระปิตุจฉาที่ 1 ในสมเด็จพระอมรินทร์ฯ มีบุตรชายชื่อ เจ้าจอมแว่น ในรัชกาลที่ 1
"สถิตย่อยู่เบื้องหลัง พระไว้"