దబ్బల రాజగోపాల్ రెడ్డి
దబ్బల రాజగోపాల్ (రాజ్ రెడ్డి) (1937 జూన్ 13) ఒక కంప్యూటర్ శాస్త్రవేత్త మరియు ట్యూరింగ్ అవార్డు గ్రహీత. ఆయన కంప్యూటర్ సైన్సు మరియు కృత్రిమ మేధస్సు (ఆర్టిఫిషియల్ ఇంటెలిజెన్స్) రంగాలలో ఖ్యాతి గడించాడు. ఆయన గత 40 సంవత్సరాలుగా స్టాన్‌ఫర్డు మరియు కార్నెగీ మిలన్ విశ్వవిద్యాలయాలలో ఆచార్యుడిగా సేవలందిస్తున్నాడు. రోబోటిక్స్ సంస్థకు డైరక్టరుగా కూడా ఉన్నాడు. ఇంటర్నేషనల్ ఇనిస్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఇన్ఫర్మేషన్ టెక్నాలజీ (ట్రిపుల్ ఐటీ), హైదరాబాద్ నకు ఛైర్మన్ గా కూడా ఉన్నాడు. అల్ప అదాయ వర్గాల వారు, ప్రతిభావంతులైన యువకుల విద్యావసరాలను తీర్చడానికి రాజీవ్ గాంధీ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ నాలెడ్జి టెక్నాలజీ స్థాపనకు సహాయం చేశాడు. ఆసియా ఖండంలో ACM ట్యూరింగ్ అవార్డు పొందిన మొదటి వ్యక్తిగా గుర్తింపు పొందాడు. ఈ అవార్డు ఆయనకు 1994 లో వచ్చింది. ఈ అవార్డు కంప్యూటర్ విజ్ఞానంలో ఇచ్చే అత్యున్నత అవార్డు. ఇది ఆయన కృత్రిమ మేథస్సు రంగంలో చేసిన కృషికి ఇవ్వబడింది.
వ‌ల్ల‌భ‌భాయ్ వాసారాంభాయ్ మార్వ‌నీయ
తరువాత ఆ పంట స‌రిగా ఎద‌గ‌డానికి, మంచి దిగుబ‌డి రావ‌డానికి చాలా ప‌రీక్ష‌లు చేసి ఒక కొత్త వంగ‌డాన్ని కూడా క‌నిపెట్టాడు. దాని పేరు "మ‌ధువ‌న్ గాజ‌ర్‌". ఈ కొత్త వంగడానికి చెందిన మొక్క‌ల మీద‌కి తుమ్మెద‌లు అధికంగా వ‌స్తుండ‌టం వ‌ల్ల ఈ పేరు పెట్టాడు. ఉత్త‌ర భార‌త‌దేశంలో ఎక్కువ దిగుబ‌డినిస్తున్న క్యారెట్ వంగ‌డం ఇదే అని తేల్చి, నేష‌న‌ల్ ఇన్నోవేష‌న్ ఫౌండేష‌న్ వారు 2017లో నేష‌న‌ల్ గ్రాస్‌రూట్స్ ఇన్నోవేష‌న్ అవార్డును అతనికి అంద‌జేశారు. ఈ అవార్డును ఆయ‌న మాజీ రాష్ట్ర‌ప‌తి ప్ర‌ణ‌బ్ ముఖ‌ర్జీ చేతుల మీదుగా అందుకున్నాడు. గుత్తికొండ సుబ్బారావు
గుత్తికొండ సుబ్బారావు ప్రముఖ సాహితీకారుడు. ఆయనకు తెలుగు భాషా సేవా పురస్కారం లభించింది. ఆయన 2015 సంవత్సరం ముఖ్యమంత్రి చేతులమీదుగా ఉగాది పురస్కారం, తెలుగు భాషా సేవా పురస్కారం అందుకున్న సాహితీకారుడు. ఈయన పేరుతో "శ్రీ గుత్తికొండ సుబ్బారావు సాహితీ సేవాపురస్కారం"ను ప్రతి సంవత్సరం రచయితలకు అందజేస్తున్నారు.
ఆయన కృష్ణా జిల్లా రచయితల సంఘం అధ్యక్షులుగా వ్యవహరిస్తున్నారు. 1971లో వేకువ అనే సాహిత్యత్రైమాసపత్రికను కె.శివారెడ్డి సంపాదకత్వంలో ఈయన గౌరవ నిర్వాహకుడిగా హైదరాబాద్ నుండి నడిపారు. దాచూరి రామిరెడ్డి
యుటిఎఫ్‌ ఆవిర్భావం నుంచీ ఆయన రాష్ట్ర కార్యదర్శిగా బాధ్యతలు నిర్వహిస్తుండేవారు. అనంతరం రాష్ట్ర అధ్యక్షునిగా 1981 నుండి 2000 ల మధ్య సేవలనందించారు. సమరశీల పోరాటాలు నడపటమేకాదు, ఒక్కరోజు సమ్మెతో ఆనాటి ముఖ్యమంత్రి ఎన్‌.టి.రామారావును ఒప్పించి రీగ్రూపింగ్ స్కేల్స్ పై ఆధారపడిన ఆటోమాటిక్‌ అడ్వాన్‌మెంట్‌ స్కేల్‌ తేవటంలో ఆయన దూరదృష్టి నాయకత్వ లక్షణంతోపాటుగా సమయస్ఫూర్తి కనిపిస్తుంది.
నిరాడంబరత, నిజాయితీ, ఆదర్శవంతం కలగలిసిన జీవనశైలి ఆయనది. 16 ఏళ్ల ఉద్యోగ సర్వీసును వదిలి యుటిఎఫ్‌లో పూర్తికాలం కార్యకర్తగా పనిచేశారు. 1982లో యుటిఎఫ్‌ రాష్ట్ర అధ్యక్షులుగా ఉంటూ తూర్పు రాయలసీమ నియోజకవర్గం నుండి శాసనమండలి సభ్యులు (ఎంఎల్‌సి) గా గెలుపొందారు. 2007లో మరలా ఎంఎల్‌సిగా విజయం సాధించారు. ఉపాధ్యాయ సమస్యలు పరిష్కారానికి సంఘాలు చేసే పోరాటాలను శాసన మండలి వేదికపై ప్రతిబింబించేవారు. శాసనమండలి సభ్యునిగా వచ్చిన అలెవెన్సులన్నీ సంఘానికి జమ చేసి, సంఘం ఇచ్చిన నామమాత్రపు అలవెన్సుతో సాధారణ జీవితం గడిపిన ఆదర్శమూర్తి ఆయన. కార్యకర్తల పట్ల ఎంత ప్రేమగా ఉంటారో క్రమశిక్షణ విషయంలో అంతే కఠినంగా ఉండేవారు. ఎక్కడికి వెళ్లినా వచ్చినా కార్యకర్తల ఇళ్లలో ఉండేవారు. వారి కుటుంబ సభ్యులతో కలిసిపోయేవారు. తమకు స్వంత పిల్లలు లేకపోయినా కార్యకర్తల ఇళ్లలో పిల్లలు ఆయన్ని ఆత్మీయునిగా తాతయ్యగా, మామయ్యగా, భావించేవారు. పాఠశాల, సంఘ సమావేశం, మహాసభ ఏదైనా నిర్ణీత సమయానికి ముందే హాజరయ్యేవారు. రాజేంద్ర సింగ్
డా.రాజేంద్ర సింగ్ (జ. 1959 ఆగస్టు 6) భారతదేశంలోని రాజస్థాన్ రాష్ట్రంలో అల్వార్ జిల్లాకు చెందిన నీటి పరిరక్షకుడు,సంఘసేవకుడు. అతనిని "వాటర్‌మ్యాన్ ఆఫ్ ఇండియా" గా పిలుస్తారు. అతను స్టాక్‌హోం వాటర్ ప్రైజ్ ను గెలుచుకున్నాడు. అతను ప్రభుత్వేతర సంస్థ "తరుణ్ భారత్ సంఘ్" ను 1975లో స్థాపించాడు. రాజస్థాన్‌ లో మంచి నీటి నిర్వహణలో విశేష కృషి చేసినందుకు గాను 2001 లో రామన్ మెగసెసే పురస్కారాన్ని అందుకున్నాడు. ఎడారి రాష్ట్రమైన రాజస్థాన్‌లో అంతరించిపోయిన 5 నదులకు జీవం పోసి, 1000 గ్రామాలకు నీరందించిన ఘనమైన చరిత్ర ఆయనది. వందల అడుగులు తవ్వితేగానీ జల పడనిచోట ఆయన పాటించిన విధానాలతో 15 అడుగుల లోతులోనే నీళ్లు పడేంతగా భూగర్భజలాలు చార్జ్‌ అయ్యాయక్కడ. అతను వర్షపు నీటిని నిల్వచేసేట్యాంకులు, చెక్ డ్యాం లను ఉపయోగించి నీటిని సంరక్షించే విధానాలను అవలంబిస్తాడు. 1985లో ఒక గ్రామం నుండి ప్రారంభించి ఈ సంస్థ 8600 జోహాద్‌లు, ఇతర నీటి సంరక్షణ నిర్మాణాలను ఏర్పాటు చేసి వర్షపు నీటిని నిల్వచేసింది. అతను చేసిన ఈ విధానాల వల్ల రాజస్థాన్ లో అర్వారి, రూపారెల్, సర్సా, భగాని, జగజ్వాలి అనే ఐదు నదులు పునరుజ్జీవనం పొంది 1000 గ్రామాలకు నీటిని అందించాయి. రామ్‌థారీ సింగ్ దినకర్
ఆయన ఇతిహాస పద్యం "కురక్షేత్ర"కు ఈయన ఉత్తర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం మరియు భారతదేశ ప్రభుత్వం, కాశీ నగ్రి ప్రచారిణీ సభ నుండి అవార్డు అందుకున్నారు. ఈయన 1959లో తన రచన "సంస్కృతి కీ చార్ అధ్యయ్‌"కు సాహితీ అకాడమీ అవార్డును అందుకున్నారు. ఈయన 1959లో మొట్టమొదటి భారతదేశ రాష్ట్రపతి డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్ చేతుల మీదుగా భారతదేశ ప్రభుత్వం నుండి పద్మ భూషణ్‌ను స్వీకరించారు. ఈయన భాగల్పూర్ విశ్వవిద్యాలయం ఛాన్సలర్ డా. జాకీర్ హుస్సేన్ (తర్వాత ఈయన భారతీయ రాష్ట్రపతిగా నియమించబడ్డారు, తర్వాత ఆయన బీహార్ గవర్నర్‌గా చేశారు) చేతుల మీదుగా "డాక్టర్ ఆఫ్ లిటరేచర్" సత్కారాన్ని పొందారు. ఆయనను గురుకుల్ మహావిద్యాలయ "విద్యావాచస్పతి"గా ప్రశంసించింది. అతను 1968 నవంబరు 8న ఉదయ్‌పూర్, రాజస్థాన్ విద్యాపీఠం "సాహిత్య-చూడామణి" అని సత్కరించింది. దినకర్ 1961లో ప్రచురించబడిన ఒక కవిత్వం "ఊర్వశి"కి 1972లో జ్ఞానపీఠ అవార్డు పొందాడు. ఆయన 1952లో రాజ్యసభలో ఒక సభ్యుడిగా ఎన్నికయ్యారు. పత్తిపాక మోహన్‌
పత్తిపాక మోహన్‌ నేషనల్‌ బుక్‌ ట్రస్ట్‌ హైదరాబాద్‌ ప్రాంతీయ సంపాదకులు, బాల సాహితీవేత్త, కవి, సాహిత్య విమర్శకుడు. అతను 14 అక్టోబర్‌, 2018 న "డా.వేదగిరి రాంబాబు బాల సాహిత్య పురస్కారం" అందుకున్నాడు.
పత్తిపాక మోహన్ తెలంగాణ రాష్ట్రం.కరీంనగర్ జిల్లాకు చెందిన సిరిసిల్ల గ్రామానికి చెందినవాడు. వారి కుటుంబం పూర్వీకుల నుండి చేనేత వృత్తిని చేసేవారు. అతను వివిధ భాషల్లోని కథలు తెలుగులోకి అను వాదం చేశాడు. అతను నేషనల్ బుక్ ట్రస్టు తెలుగు సంపాదకులుగా వ్యవహరిస్తున్నాడు. వీరు ‘ముత్తుకలలు’ తోకలు, మంచి విత్తులు, టిప్పు సుల్తాన్, ప్రాణ స్నేహితులు మొ॥వి తెలుగులోనికి అనువదించాడు.
అతను రచయితగా సుమారు 15 పుస్తకాలు రాసాడు. రాయంకుల శేషతల్పశాయి
2004లో “స్కోప్ మెరిటోరియస్ అవార్డ్ ఫర్ బెష్ట్ ప్రాక్టీషు ఇన్ హ్యూమన్ రిసోర్స్ మేనేజిమెంట్” అవార్డును అప్పటి భారీ పరిశ్రమల శాఖా మంత్రి అనంత గీతే నుండి, తెహ్రీ హైడ్రో డెవలప్మెంట్ కార్పోరేషన్ ఇండియా లిమిటడ్ ను పరిధికి మించి ప్రగతి సాధించినందుకు “స్కోప్ మెరిటోరియస్ అవార్డ్ ఫర్ సి.యస్.ఆర్. అండ్ రెష్పాన్సివ్నెస్” అవార్డును 2012లో అప్పటి రాష్ట్రపతి ప్రతిభాపాటిల్ నుండి అందుకున్నాడు. సిరిసిల్ల రాజేశ్వరి
జనవరి 6 2015 న రవీంద్ర భారతిలో సుద్దాల ఫౌండేషన్ సుద్దాల హనుమంతు జానకమ్మ జానపద కళాపీఠం ఆధ్వరంలో సిరిసిల్ల రాజేశ్వరికి సుద్దాల హనుమంతు-జానకమ్మ పురస్కారాన్ని 2014 సంవత్సరానికిగానూ డా. సి .నారాయణ రెడ్డి చేతుల మీదుగా ప్రదానం చేసారు. ఆమె కవితల పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించారు. కాగా, ఈ పురస్కార ప్రదాన కార్యక్రమంలో రాజేశ్వరిని ఆర్థికంగా ఆదుకుంటామని ప్రభుత్వం హామీ ఇచ్చింది.
రాజేశ్వరికి ప్రతినెలా రూ.10 వేలు పెన్షన్ అందేలా ఏర్పాట్లు చేయాలని తెలంగాణ ముఖ్యమంత్రి కె.చంద్రశేఖర్‌రావు నిర్ణయించారు. వైకల్యాన్ని లెక్కచేయకుండా రచనలు చేస్తున్న రాజేశ్వరిని గుర్తించాలని ముఖ్యమంత్రి కేసీఆర్ నిర్ణయించారు. రూ.10 లక్షలను బ్యాంకులో డిపాజిట్ చేయడం ద్వారా వచ్చిన వడ్డీ సొమ్మును రాజేశ్వరికి పెన్షన్‌గా అందజేయాలని అధికారులను ఆదేశించారు. సీఎం కేసీఆర్‌ ఆదేశాల మేరకు భాషా సాంస్కృతిక శాఖ కార్యాలయంలో జనవరి 11 2015 న రూ.10లక్షల ఫిక్స్‌డ్‌ టర్మ్‌ డిపాజిట్‌ పత్రాన్ని రాజేశ్వరికి అందజేశారు. ఈ డబ్బుపై ప్రతీ నెలా వచ్చే వడ్డీని ఆమెకు భృతిగా అందజేయనున్నారు. జీవితకాలం పాటు ఈ ఆర్థిక సహాయం అందేలా చర్యలు తీసుకున్నామని భాషా సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకులు మామిడి హరికృష్ణ తెలిపారు. తుర్లపాటి కుటుంబరావు
కుటుంబరావు సాహిత్యం మరియు విద్యారంగంలో చేసిన సేవలకు గాను 2002 లో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ పురస్కారంతో సత్కరించినది.ఇదేకాక మరెన్నో పురస్కారాలు పొందాడు. వాటిలో కొన్ని గీత్ సేథి
భారతదేశంలో ఒక ప్రధాన క్రీడా నాయకుడు అయిన ఈయన భారతదేశ అత్యున్నత క్రీడా అవార్డు రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న పురస్కారాన్ని 1992-1993 సంవత్సరానికి గాను అందుకున్నారు. 1986లో పద్మశ్రీ మరియు అర్జున అవార్డును అందుకున్నారు. 1993లో కె.కె.బిర్లా అవార్డును ఆయనకు ప్రదానం చేశారు.[1][3] నోబెల్ బహుమతి
అర్థశాస్త్రంలో నోబెల్‌ బహుమతిని అందుకున్న వారిలో భారతదేశంలోనే కాదు, ఆసియా ఖండంలోనే ఏకైక వ్యక్తి ప్రొఫెసర్‌ అమర్త్యసేన్‌. మొత్తం ప్రపంచ దేశాలు, అర్థశాస్త్రం మీద నూతన దృష్టిసారించడానికి కారణం అయిన వ్యక్తి అమర్త్యసేన్‌. పశ్చిమ బెంగాల్‌ రాష్ట్రంలోని శాంతినికేతన్‌లో పుట్టిన అమర్త్యసేన్‌కు పేరు పెట్టింది రవీంద్రనాథ్‌ టాగూర్‌. అమర్త్యసేన్‌ ప్రపంచ ఆర్థికశాస్త్రంలో దారిద్య్రం, కరువులకు అన్వ యించేటట్లుగా నైతిక, తాత్త్విక అసమానతలు వివరించాడు. ఆయన బహుముఖ ప్రజ్ఞకు 1998లో ఆయనను ఆర్థిక శాస్త్రంలో ప్రపంచ ప్రసిద్ధిగాంచిన నోబెల్‌ బహుమతి వరించింది. అదే సంవత్సరం భారతదేశపు అత్యంత ప్రతిష్ఠాత్మక ‘భారతరత్న’ బిరుదు ఇవ్వబడింది. ఇప్పటివరకు అర్థశాస్త్రంలో నోబెల్‌ బహుమతి పొందిన ఏకైక మేధావి. తాడేపల్లి లక్ష్మీ కాంతారావు
తెలుగు సినిమాల్లో అనేక సాంఘిక, జానపద, పౌరాణిక పాత్రలు ధరించిన కాంతారావు నిర్దోషి చిత్రం ద్వారా సినీరంగ ప్రవేశం చేశాడు . ఈయన సినిమా రంగానికి చేసిన సేవలకు గాను ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వము 2000 లో రఘుపతి వెంకయ్య పురస్కారంతో సత్కరించింది. ఆయన స్వీయ చరిత్ర "అనగనగా ఒక రాకుమారుడు". ఆయన మొత్తం 400 పైగా చిత్రాలలో నటించాడు. రామారావు, నాగేశ్వరరావు లకు సమకాలికులుగా కొన్ని సందర్భాలలో వారితో సమానమైన గుర్తింపు పొందారు. దాసరి నారాయణరావు మాటల్లో "తెలుగు చలనచిత్ర సీమకు రామారావు, నాగేశ్వరరావులు రెండు కళ్ళైతే , వాటి మధ్య తిలకం వంటివారు కాంతారావు". దార్ల వెంకటేశ్వరరావు
భారతీయ సాహిత్య పరిషత్ (రాజమండ్రి శాఖ) వారు 1996లో రాష్ట్రవ్యాప్తంగా నిర్వహించిన వ్యాసరచన పోటీల్లో ప్రథమ బహుమతిని సాధించారు.
యునైటెడ్ ఫ్రంట్ ఫర్ ఎస్సీ, ఎస్టీ ఎంప్లాయీస్, సాహితీవిభాగం, వరంగల్లు వారు జాషువా జాతీయ పురస్కారం (2016)తో 2016 నవంబరు 6 వతేదీన డా.బి.ఆర్.అంబేద్కర్ సార్వత్రిక విశ్వవిద్యాలయం వైస్-ఛాన్సలర్ ఆచార్య ఆర్.సీతారామారావుగారి చేతుల మీదుగా సత్కరించారు. అంతర్జాల మాసపత్రిక‘విహంగ’ 2017 వ సంవత్సరం నుండి విహంగ సాహితీ పురస్కారాలను ప్రదానం చేస్తుంది. ఈ యేడాది విహంగ అంతర్జాల పత్రిక పురస్కారాన్ని డా.దార్ల వెంకటేశ్వరరావు అందుకున్నారు. ఈ పురస్కారాన్ని పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, సాహిత్య పీఠం, బొమ్మూరు (రాజమహేంద్రవరం)లో 2017 జనవరి 11 వతేదీన జరిగిన పురస్కార ప్రదానోత్సవ సభలో యూనివర్సిటి వైస్-ఛాన్సలర్ ఆచార్య ఎస్వీసత్యనారాయణ, సాహిత్య పీఠం డీన్ ఆచార్య ఎండ్లూరి సుధాకరరావు, విహంగ మాసపత్రిక సంపాదకురాలు డా. పుట్ల హేమలతల చేతుల మీదుగా ఈ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. భారతరత్న
1954, జనవరి 2వ తేదీన రెండు పౌర పురస్కారాలను ప్రారంభిస్తున్నట్లు భారత రాష్ట్రపతి యొక్క కార్యదర్శి కార్యాలయం నుండి ఒక ప్రకటన జారీ అయ్యింది. వాటిలో మొదటిది అత్యున్నత పౌర పురస్కారం భారతరత్న కాగా రెండవది దానికన్నా తక్కువ స్థాయి గల మూడంచెల పద్మవిభూషణ్ పురస్కారం. పద్మవిభూషణ్ పురస్కారం ప్రథమ, ద్వితీయ, తృతీయ వర్గాలుగా విభజించారు[1]. 1955, జనవరి 15న పద్మవిభూషణ్ పురస్కారాన్ని పద్మవిభూషణ్, పద్మభూషణ్, పద్మశ్రీ అనే మూడు వేర్వేరు పురస్కారాలుగా పునర్వర్గీకరించారు[2]. పరమ వీర చక్ర
పరమ వీర చక్ర 1950 జనవరి 26 (గణతంత్ర దినోత్సవం) న స్థాపించారు. కానీ ఈ పురస్కారం 1947 ఆగస్టు 15 (స్వాతంత్ర్య దినోత్సవం) నుండి అమలులో ఉన్నట్లు పరిగణిస్తూ చట్టం చేసారు.[1][5] ఈ పురస్కారం త్రివిధ దళాలకు సంబంధించిన ఏ సైనికుడికైనా మరియు సైన్యాధికారికైనా అందించవచ్చు.[6] ఈ పురస్కారాన్ని ఒకే వ్యక్తికి ఒక్కసారి కంటే ఎక్కువ సార్లు అందించే వెసులుబాటు ఉంది. ఒక సైనికుడికి రెండోసారి ఈ పురస్కారం అందచేయబడితే పరమ వీర చక్ర రిబ్బన్ కు ఒక గీత జత చేయబడుతుంది. ఒక వజ్రపు ఖడ్గం నమూనా కూడా అందచేయబడుతుంది.[1] ఇప్పటి దాకా ఏ సైనికుడికి రెండు సార్లు ఈ పురస్కారం అందించలేదు. గ్రహీతలు తమ పేరు తరువాత "PVC" అని ఆంగ్లంలో జత చేసుకోవచ్చు.[5] మాధవ్ గాడ్గిల్
ఫ్రొఫెసర్ మాధవ్ గాడ్గిళ్ ప్రఖ్యాత పర్యావరణ శాస్త్రవేత్త#. ఇoడియన్ ఇనిస్టిట్యూట్ అఫ్ సైన్సు,బెంగళూరు లో 30 సంవత్సరాలు పని చేసి అనేక పరిశోధనలు చేసారు.250 పైగా రీసేర్చ్ పేపెర్స్, 5 బుక్స్ ప్రచురించిన ఘనత.2006 పద్మ భూషణ్ పురస్కార గ్రహీత. 2015 లో పర్యావరణాన్ని పరిరక్షించిన వారికిచ్చే టైలర్ ప్రైజ్ పొందాడు. వంగారి మాథాయ్
1984: రైట్ లైవ్లీహుడ్ పురస్కారము 1986: బెటర్ వరల్డ్ సొసైటీ పురస్కారము 1987: గ్లోబల్ 500 రోల్ పురస్కారము 1991: గోల్డ్మన్ పర్యావరణా బహుమతి 1991: హంగర్ ప్రాజెక్ట్ యొక్క ఆఫ్రికా నాయకత్వ బహుమతి[3] 1993: ఎడిన్‌బర్గ్ పురస్కారము - (సైన్సు ద్వారా మానవత్వానికి అందించిన విశిష్ట సేవ కు) (for "Outstanding contribution to Humanity through Science") 1993: జేన్ ఆడమ్స్ నాయకత్వ పురస్కారము 1993: బెనెడిక్‌టైన్ కళాశాల Offeramus Medal[4] 1994: గోల్డెన్ ఆర్క్ పురస్కారము 2001: జూలియట్ హోలిస్టర్ పురస్కారము 2003: ప్రపంచ పర్యావరణ పురస్కారము, ప్రపంచ ప్రభుత్వేతర సంస్థల ద్వారా 2004: సహజ వనరుల సంరక్షణ శాస్ట్రవేత్త పురస్కారము కొలంబియా విశ్వవిద్యాలయము 2004: జె. స్టెర్లింగ్ మోర్టాన్ పురస్కారము 2004: పెట్రా కెల్లీ బహుమతి 2004: సోఫీ బహుమతి 2004: నోబెల్ శాంతి బహుమతి 2006: లెజియన్ డి హొన్న్య్యుర్ 2007: ప్రపంచ పౌరసత్వ పురస్కారము 2007: ఇందిరాగాంధీ పురస్కారము 2007: సెయింట్ బెనెడిక్ట్ క్రాస్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ పురస్కారము.[4] 2008: ఎలిజబెత్ బ్లాక్వెల్త్ పురస్కారము హోబర్ట్ మరియు విలియం స్మిత్ కళాశాలల ద్వారా 2009: NAACP ఇమేజ్ పురస్కారము-అధ్యక్ష విభాగంలో (అల్ గోర్ తో కలిసి పంచుకున్నారు)[5][6] 2009: Grand Cordon of the Order of the Rising Sun of Japan[7][8] 2011: నికోలస్ ఛాన్సలర్ పురస్కారము - వాండర్ బిల్ట్ విశ్వవిద్యాలయం ద్వారా ప్రదానము[9] రిచర్డ్‌ ఫ్లానగన్‌
రిచర్డ్‌ ఫ్లానగన్‌ ఆస్ట్రేలియా రచయిత. 2014 సంవత్సరానికి ప్రతిష్ఠాత్మక బుకర్ బహుమతికి ఎంపికై వార్తలలో నిలిచాడు.
1961లో జన్మించిన రిచర్డ్‌ గొప్ప నవలాకారుడుగా పేరు తెచ్చుకున్నారు. పలు సినిమాలకు ఆయన దర్శకత్వం వహించారు.2014లో భారత సంతతి బ్రిటిష్‌ రచయిత నీన్‌ ముఖర్జీ కూడా బుకర్‌ ప్రైజ్‌ కోసం పోటీ పడ్డారు.
ఇతడు రాసిన ద నేరో రోడ్‌ టు ద డీప్‌ నార్త్‌ అనే నవలకు గాను 2014 బుకర్ బహుమతి లభించింది. బుకర్‌ ప్రైజ్‌తోపాటు రూ. 50 లక్షల నగదును గెలుచుకున్నాడు. బర్మా యుద్ధ సమయంలో ఒక వైద్యుడి సాధక బాధకాలను ఈ నవల వర్ణిస్తుంది. బుకర్‌ ప్రైజ్‌ అందుకున్న మూడో ఆసే్ట్రలియన్‌గా రిచర్డ్‌ రికార్డు సృష్టించారు. దండ తిరుపతిరెడ్డి
తెలంగాణ కోసం అంకుటిత దీక్షతో 41 రోజులు తెలంగాణ మాల ధరించి తెలంగాణ రాష్ట్ర ఆవశ్యకతను తెలంగాణ వ్యాప్తంగా ఊరురా తిరిగి కరపత్రాల ద్వారా తెలియజేశారు. 90 వ దశకంలో జిల్లాలో ఏర్పాటు చేసిన "అక్షరాస్యత కార్యక్రమం", "అక్షర ఉజ్వల" కోసం తెలంగాణ ప్రముఖ ఉద్యమకారుడు మల్లావఝ్జుల సదాశివ్ తో కలిసి ఉద్యమంలో కీలక భూమికను పోషించారు. ఈ ఉద్యమ క్రమంలో ప్రభుత్వ నిర్బంధాలను, అనేకనేక దాడులను, పోలీస్ కేసులను భరించి పోరాడిన ఉద్యమకారుడు. 1969లో జరిగిన తెలంగాణ ఉద్యమంలో దీక్ష చేపట్టి పది రోజులు జైలు జీవితం గడిపారు. ఈ క్రమంలో టీఆర్‌ఎస్‌ రిటైర్డ్‌ ఎంప్లాయిస్‌ రాష్ట్ర అధ్యక్షనిగా పనిచేశారు. తెలంగాణ వ్యాప్తంగా అనేక సభలను నిర్వహించి ఎంతో మందిని చైతన్యవంతున్ని చేసారు. ఎం. ఎల్. తంగప్ప
అతనికి 1991లో తమిళనాడు ప్రభుత్వం భారతీ దాసన్ పురస్కారం యిచ్చి సత్కరించింది. పద్యభాగంలో జీవిత కాల సాఫల్యంపురస్కారంగా 2007లో సిప్రి సాహిత్య పురస్కారం అందుకున్నాడు. తమిళ భాష హక్కుల ఉద్యమంలో క్రియాశీలకంగా పనిచేసి, పుదుచ్ఛేరి ఎకలాజికల్ సొసైటీకి వ్యవస్థాపక సభ్యునిగా ఉన్నాడు. అతని తమిళ రచనల నుండి ఆంగ్లంలోనికి అనువాద రచనలలో "లవ్ స్టాండ్స్ ఫర్ ఎలోన్: సెలక్షన్స్ ప్రం తమిళ సంగం పోయట్రీ" ముఖ్యమైనది. అతను తన కుటుంబంతో పుదుచ్చేరిలో నివాసముంటున్నారు. 
తమిళభాషపై తీవ్ర మక్కువ కలిగినవారు కావడంతో తన పిల్లలకు ‘సెంకదిర్‌, ‘విన్‌మీన్‌’, ‘ఇలంపిరై’, ‘మిన్నల్‌’ అనే అందమైన తమిళ పేర్లు పెట్టారు. 
పుదుచ్చేరి అవ్వైనగర్‌లో నివసిస్తున్న తంగప్ప గత కొంతకాలంగా తీవ్ర అనార్యోగంతో బాధపడుతూ చికిత్సపొందుతూ వచ్చారు. 2018 మే 31న తుదిశ్వాస విడిచాడు. జొన్నలగడ్డ రాజగోపాలరావు
ఈయన విద్యార్థి దశలో అనేక అవార్డులు, గౌరవ పురస్కారాలు అందుకున్నారు. అటామిక్ ఎనర్జీ కమిషన్ వారి స్కాలర్‌షిప్ (1963-64) ను, పి.హెచ్.డి కాలంలో కేంద్రప్రభుత్వం స్కాలర్ సిప్ తో పాటు డిమానిస్ట్రేటర్ ఉద్యోగాన్ని కూడా అందుకునారు. జర్మన్ అకడమిక్ ఎక్సేంజి సర్విసు వారు అడ్వాన్సెడ్ రీసెర్చి అవార్డు ప్రదానం చేసారు. రాజగోపాలరావు ఆయన సతీమణి రామలక్ష్మితో కలసి మంగాదేవి బాలసాహిత్య పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. నానక్ సింగ్
ఆయన జైలులో ఉన్నప్పుడు నవలలు రాసేవారు. గురుముఖి లిపిలో దాదాపు 40,000 పేజీలు రాశారు. 1960లో పంజాబీ సాహిత్యం లోనే అత్యంత విలువైన పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు ఆయన. ఆయన రాసిన చారిత్రిక నవల ఇక్ మైన్ దో తల్వారన్ (1959) కు 1962లో సాహిత్య అకాడమీ పురస్కారం అందుకున్నారు నానక్. దేవానంద్
ఢిల్లిలో ఈ చిత్రం ముందుచూపు కు, ప్రధాన మంత్రి మినహాయించి భారత ప్రభుత్వ మంత్రులంతా హాజరయారు. కుర్చీలు లేక కొందరు ప్రభుత్వాధికారులు నిల్చుని కూడా చిత్రాన్ని ఆసాంతం, ఆసక్తిగా చూశారు. 1965 ఫిబ్రవరి 6 న చిత్రం విడుదలయ్యింది. పంపిణీదారులు ఆసక్తి చూపక పోయినా, గైడ్ చిత్రం గురించి ప్రచారంలో వున్న వార్తలు ప్రేక్షకులను చిత్రశాలలకు రప్పించాయి. విజయానంద్ పఠిష్టమైన చిత్రానువాదం, దర్శకత్వం, కథలో వైవిధ్యం, ఎస్.డి.బర్మన్ సంగీతం, వహీద నృత్యాలు, దేవానంద్ నటనా కౌశల్యం ప్రేక్షకులను ఆకట్టుకున్నాయి. చిత్రం ఒక కళాఖండమయ్యింది. ప్రేక్షకులు గైడ్ చిత్రాన్ని మరల మరలా చూసి కాసుల వర్షం కురిపించారు. గైడ్ సంగీత దర్శకత్వం మినహాయించి మిగతా అన్ని శాఖలలోను ఫిల్మ్ ఫేర్ ఉత్తమ బహుమతులను 7 శాఖలలో గెల్చుకొని, చిత్రరాజమై నిల్చుంది గర్వంగా. చాలా సంవత్సరాల తర్వాత, దూరదర్శినిలో ఈ చిత్రాన్ని ప్రదర్శించినప్పుడు రహదారులలో వాహనాలు తగ్గాయి, మనుషులు లేరు. ఎవరిళ్లలో వారు ఈ చిత్రాన్ని టి.వి.లో చూస్తూ కుర్చీలకతుక్కుపోయారు. విదేశీ చిత్రాల కోవలో, ఆస్కార్ చిత్రోత్సవానికి భారత దేశ అధికార చిత్రంగా ఎంపికయ్యింది. విడుదలయిన 42 ఏళ్ల తర్వాత, 2007 లో కేన్స్ చిత్రోత్సవంలో ఈ చిత్రాన్ని ప్రదర్శించారు. దేవానంద్, వహీదా రెహమాన్ ల నట జీవితంలో గైడ్ ఒక అణిముత్యమై ప్రకాసిస్తుంది. జ్ఞానపీఠ పురస్కారం
సంవత్సరంపేరుకృషిభాష1965జి. శంకర కురుప్ఒడక్కుజల్ (వేణువు)మలయాళం1966తారాశంకర్ బందోపాధ్యాయగణదేవతబెంగాలి1967డా.కె.వి.పుట్టప్ప (కువెంపు) శ్రీ రామాయణ దర్శనకన్నడ1967ఉమాశంకర్ జోషినిషితగుజరాతీ1968సుమిత్రానందన్ పంత్చిదంబరహిందీ1969ఫిరాఖ్ గోరఖ్‌పురిగుల్-ఎ-నగ్మాఉర్దూ1970విశ్వనాథ సత్యనారాయణరామాయణ కల్పవృక్షంతెలుగు1971బిష్ణు డేస్మృతి సత్తా భవిష్యత్బెంగాలి1972రామ్‌ధరీ సింగ్ 'దినకర్'ఊర్వశీహిందీ1973దత్తాత్రేయ రామచంద్ర బెంద్రెనాకుతంతి (నాలుగు తీగలు (తంత్రులు) )కన్నడ1973గోపీనాథ్ మొహంతిమట్టిమతల్ఒరియా1974విష్ణు సఖారాం ఖాండేకర్యయాతిమరాఠీ1975పి.వి.అఖిలాండంచిత్రప్పావైతమిళం1976ఆశాపూర్ణా దేవిప్రథం ప్రతిశృతిబెంగాలి1977కె.శివరామ కారంత్మూక్కజ్జియ కనసుగళు (బామ్మ కలలు)కన్నడ1978ఎస్.హెచ్.వి.ఆజ్ఞేయకిత్నీ నావోన్ మే కిత్నీ బార్ (ఎన్ని పడవల్లో ఎన్నిసార్లు?)హిందీ1979బీరేంద్ర కుమార్ భట్టాచార్యమృత్యుంజయ్అస్సామీ1980ఎస్.కె.పొట్టెక్కాట్ఒరు దేశత్తింతె కథ (ఒక దేశపు కథ)మలయాళం1981అమృతా ప్రీతంకాగజ్ తే కాన్వాస్పంజాబీ1982మహాదేవి వర్మహిందీ1983మాస్తి వెంకటేశ అయ్యంగార్చిక్కవీర రాజేంద్రకన్నడ1984తకళి శివశంకర పిళ్ళె"కాయర్" (కాఁయిర్ - నార)మలయాళం1985పన్నాలాల్ పటేల్గుజరాతీ1986సచ్చిదానంద రౌత్రాయ్ఒరియా1987విష్ణు వామన్ శిర్వాద్కర్కుసుమాగ్రజ్మరాఠీ1988డా.సి.నారాయణ రెడ్డివిశ్వంభర కావ్యంతెలుగు1989ఖుర్రతుల్-ఐన్-హైదర్"ఆఖిరీ షబ్ కే హంసఫర్" (ఆఖరు రాత్రి తోటి ప్రయాణికులు)ఉర్దూ1990వి.కె.గోకాక్భారత సింధు రశ్మీకన్నడ1991సుభాష్ ముఖోపాధ్యాయ"పదాతిక్" (వాహనరహిత సైనికుడు)బెంగాలి1992నరేశ్ మెహతాహిందీ1993సీతాకాంత్ మహాపాత్రఒరియా1994యు.ఆర్.అనంతమూర్తికన్నడ1995ఎం.టి.వాసుదేవన్ నాయర్మలయాళం1996మహాశ్వేతా దేవిబెంగాలీ1997అలీ సర్దార్ జాఫ్రిఉర్దూ1998గిరీష్ కర్నాడ్కన్నడ1999నిర్మల్ వర్మహిందీ1999గురుదయాల్ సింగ్పంజాబీ2000ఇందిరా గోస్వామిఅస్సామీ2001రాజేంద్ర కేశవ్‌లాల్ షాగుజరాతీ2002డి.జయకాంతన్తమిళం2003విందా కరందీకర్‌అష్టదర్శనేమరాఠీ2004రెహమాన్ రాహి‌కష్మీరీ2005కువర్ నారాయణ్‌హిందీ2006రవీంద్ర కేళేకర్‌కొంకణి2006సత్యవ్రత శాస్త్రి‌సంస్కృతం2007డా.ఓ.యన్.వి.కురూప్మళయాళం2008అక్లాక్ ముహమ్మద్ ఖాన్ఉర్దూ2009అమర్ కాంత్హిందీ2009శ్రీ లాల్ శుక్లాహిందీ2010చంద్రశేఖర కంబారకన్నడ2011ప్రతిభా రాయ్ఒడియా2012రావూరి భరద్వాజపాకుడురాళ్ళు (మాయాజలతారు)తెలుగు2013కేదార్‌నాథ్‌ సింగ్హిందీ2015రఘువీర్ చౌదరిగుజరాతీ2016శంఖ ఘోష్బెంగాలీ2017కృష్ణ సోబ్తిహిందీ భారతరత్న
భారతరత్న పురస్కారం కేవలం భారతీయులకే ప్రదానం చేయాలన్న నిబంధన ఏమీ లేదు. ఈ పురస్కారాన్ని భారత పౌరసత్వం స్వీకరించిన మదర్ థెరీసాకు 1980లో, మరో ఇద్దరు విదేశీయులు ఖాన్ అబ్దుల్ గఫార్ ఖాన్‌కు 1987లో, నెల్సన్ మండేలాకు 1990లో ప్రదానం చేశారు[3]. ప్రఖ్యాత క్రికెట్ క్రీడాకారుడు సచిన్ టెండూల్కర్‌కు తన 40వ యేట ఈ పురస్కారం లభించింది. ఈ పురస్కారం లభించినవారిలో ఇతనే అతి పిన్నవయస్కుడు మరియు మొట్టమొదటి క్రీడాకారుడు[4]. సాధారణంగా భారతరత్న పురస్కార ప్రదాన సభ రాష్ట్రపతి భవన్, ఢిల్లీలో జరుగుతుంది. కానీ 1958, ఏప్రిల్ 18వ తేదీన బొంబాయిలో జరిగిన ఒక ప్రత్యేక కార్యక్రమంలో ధొండొ కేశవ కర్వేకు అతని 100వ జన్మదినం సందర్భంగా ఈ పురస్కారాన్ని అందజేశారు. ఇతడు జీవించి ఉండగా ఈ పురస్కారం అందుకున్నవారిలో అతి పెద్ద వయస్కుడు.[5] 2015 నాటికి ఈ పురస్కారాన్ని మొత్తం 45 మందికి అందజేయగా వారిలో 12 మందికి మరణానంతరం లభించింది[6]. జొన్నవిత్తుల రామలింగేశ్వర రావు
చదువు అయిపోయిన తర్వాత 1985 లో "ఆసియన్ లాంగ్వేజ్ బుక్ సొసైటీ" అనే సంస్థలో ఉద్యోగం వచ్చింది. ఆ ఉద్యోగంలో భాగంగా చెన్నై వెళ్ళాడు. కొద్ది రోజులకు ఆ సంస్థ మూసేయడంతో ఆయన ఉద్యోగం పోయింది. ఒక మిత్రుడి ద్వారా నటుడు మురళీ మోహన్ తో పరిచయం అయింది. మురళీ మోహన్ ఇతన్ని దర్శకుడు కె. రాఘవేంద్ర రావుకు పరిచయం చేశాడు. ఆయన ఈయను విద్వత్తును గౌరవించి ఆయన తర్వాత సినిమా భారతంలో అర్జునుడులో అన్ని పాటలు రాసే అవకాశం కల్పించాడు. కానీ రచయితగా విడుదలైన మొదటి పాట మాత్రం రౌడీ పోలీస్ అనే చిత్రం లోనిది. తర్వాత జంధ్యాల, బాపు లాంటి దర్శకులు ఆయనకు అవకాశాలిచ్చి ప్రోత్సహించారు. ఆయన సినిమా ష్ గప్ చుప్ లో ఆయన రాసిన తిట్లదండకం బాగా ప్రాచుర్యం పొందింది. 1989లో వచ్చిన స్వరకల్పన అనే సినిమాలో కేవలం సప్తస్వరాలను మాత్రమే వాడి ఓ పాట రాశాడు. అది తెలుగులోనే మొట్టమొదటి ప్రయోగం. వంశీ సినిమా కోసం ఆయన సంస్కృతంలో రాసిన డిస్కో, జంధ్యాల సినిమాలకు రాసిన తిట్లదండకం, రూపాయి దండకం లాంటివి సినిమా పాటల్లో ఆయన చేసిన వినూత్నమైన ప్రయోగాలు. 1997లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి నారా చంద్రబాబు నాయుడు ఆయన్ను తెలుగు అధికారభాషా సంఘం సభ్యుడి పదవినిచ్చాడు. డార్జిలింగ్ తేనీరు
1841లో ఆర్ధర్ కాంప్బెల్ డార్జిలింగ్ లో మొదటిసారి తేయాకు పండించడం ప్రారంభించారు. ఆయన భారత వైద్య సర్వీస్ లో సివిల్ సర్జన్ గా పనిచేసేవారు. 1839లో నేపాల్ లోని ఖాట్మండూ నుంచి డార్జిలింగ్ కు ట్రాన్స్ ఫర్ అయిన ఆయన కుమౌన్ నుంచి చైనా తేయాకులను తెప్పించి పంట వేసి, డార్జిలింగ్ లో ప్రయోగంగా పండించారు. ఇదే సమయంలో బ్రిటిష్ ప్రభుత్వం కూడా టీ నర్సరీలను పెంచడం మొదలుపెట్టింది. అయితే తేయాకు వాణిజ్యపంటగా మాత్రం 1850ల్లో మొదలైంది. 1856లో కుర్సెంగ్ అలుబరీ టీ తోటను, డార్జిలింగ్ టీ కంపెనీలను ఇతరులు స్థాపించారు. అమితాబ్ బచ్చన్
2003లో ఫ్రెంచి పట్టణం డీవిల్లే హానరీ సిటిజన్ షిప్ కూడా అందుకున్నారు అమితాబ్.[97] పౌర పురస్కారాలు భారత ప్రభుత్వం 1984లో పద్మశ్రీ, 2001లో పద్మ భూషన్, 2015లో పద్మవిభూషన్ పురస్కారాలతో గౌరవించింది. అంతర్జాతీయ సినిమా రంగంలో ఆయన చేసిన కృషికిగానూ ఫ్రెంచి ప్రభుత్వం ఆ దేశపు అత్యున్నత పౌర పురస్కారం అయిన లెగియన్ ఆఫ్ హానర్ పురస్కారం అందించింది.[98] దలీప్ కౌర్ తివానా
అక్టోబరు 14 2015 న ఆమెకు వచ్చిన పద్మశ్రీ అవార్డును వెనుకకు యిచ్చె వేసారు. దాదరీ ఘటన, కల్బుర్గీ హత్యకు నిరసనగా అవార్డులు వెనక్కి ఇచ్చే పరంపరగా ఈ అవార్డును వెనుకకు యిచ్చివేసారు. ఆమెకు ఈ అవార్డు సాహిత్యం మరియు విద్యా అంగాలలో చేసిన కృషికి గానూ 2004 లో వచ్చింది. మద్దిపట్ల సూరి
సూరిగారి అనువాదాలలో అధికభాగం సాహిత్య ఎకాడమీ పురస్కారాలు అందుకున్నవారి రచనలే. వారి శైలి సంస్కృతం వన్నెమీరిన వ్యావహారికం. రవీంద్రనాథ్ టాగోర్ 21 ప్రసిద్ధకథలకు సూరి అనువాదాలు రవీంద్ర కథావళ అన్నపేరుతో 1968 లో ప్రచురించారు. ఈ సంకలనానికి సోమనాత మిత్ర అవిస్మరణీయమైన పీఠిక, ఈ అనువాదాలు సుప్రసిద్ధమయినవి. బి.యస్.ఆర్ ఈ పుస్తకానికి సమీక్ష రాస్తూ, “పోస్ట్ మాస్టర్, కాబూలీవాలా అనువాదాలను చదివి చెమ్మగిల్లని వారుండరు,” అని వ్యాఖ్యానించారు.
సూరిగారి హాస్యప్రియత్వంగురించి ఏల్చూరి మురళీధరరావు ఇలా వ్యాఖ్యానించారు, “సూరిగారు సరస హాస్యప్రియులు. గంగూలీ & గంగూలీ అన్న కథలో వ్యాపారనష్టాలను పూడ్చుకోవటానికి కాళీమంత్రం అష్టోత్తరం రాయమని ఎవరో సలహా ఇస్తారు. మోసాలు అలవాటయిన గంగూలీ పన్నెండు నామావృత్తులతో ఒక రబ్బరుస్టాంపు చేయించి, దాన్ని తొమ్మిదిసార్లు కొట్టి దేవతకే టోపీవేద్దామనుకొంటాడు. మరొక కథలో రైలుప్రయాణంలో సంప్రదాయ కుటుంబపెద్ద తమతో ఒక నవయువకుడి పలకరింపు చొరవను సహింపలేకపోతాడు. రైల్లో వంటచేస్తుండగా కూతురి చీరకు నిప్పంటుకొంటే ఆ యువకుడు చూసి రక్షిస్తాడు. కుటుంబం వారంతా అతన్ని ఆదరిస్తారు. యువతీయువకులకు ప్రేమభావం అంకురిస్తుంది. రాత్రివేళ మాటలు కలుస్తాయి. అంతలో అతని స్టేషను వస్తుంది. హడావుడిగా దిగిపోతూ ఆమె వివరాలడుగుతాడు. ఆమె సమాధానం వినబడకుండానే రైలు కదిలిపోతుంటుంది. ఇంకో కథలో ఒక సంపన్న బ్రాహ్మణయువకుడు పెద్దలు కుదిర్చిన ఆధునికభావాల యువతి మల్లికను చేసుకొంటాడు. ఆమె అతని వేషభాషలను మార్చి, మాంసాహారం కూడా అలవాటుచేస్తుంది. ఎంత ప్రేమ చూపినా ఆమెను సంతృప్తిపరుపలేక అతను విహ్వలుడు కావటాన్ని ఎంతో రమ్యంగా చిత్రీకరిస్తారు.” దబ్బల రాజగోపాల్ రెడ్డి
రాజ్ రెడ్డి చిత్తూరు జిల్లా, బుచ్చినాయుడు ఖండ్రిగ మండలం, కాటూరు గ్రామంలో జన్మించాడు. ఆయన తండ్రి శ్రీనివాసులు రెడ్డి. తల్లి పిచ్చమ్మ గృహిణి. ఆయన తాత ఒక భూస్వామి. దాన ధర్మాల వల్ల వారి ఆస్తి కరిగిపోయింది. రాజ్ రెడ్డి తల్లి దండ్రులకు ఏడుగురు సంతానం. నలుగురు కొడుకులు, ముగ్గురు కూతుర్లు. వారిలో రాజ్ రెడ్డి నాలుగోవాడు. రాజ్ రెడ్డి మొట్టమొదటిసారిగా తన గ్రామంలోని పాఠశాలలోనే ఇసుకలో అక్షరాలు నేర్చుకున్నాడు. ఐదో తరగతి దాకా అదే ఊళ్ళో చదివాడు. ఆరో తరగతి నుంచి పదో తరగతి దాకా శ్రీకాళహస్తిలో చదివాడు. పదో తరగతిలో మొదటి శ్రేణిలో ఉత్తీర్ణుడవడంతో మద్రాసు లయోలా కళాశాలలో ఇంటర్మీడియట్ చదవడానికి అవకాశం వచ్చింది. పదో తరగతి దాకా తెలుగు మాధ్యమంలోనే చదివాడు. ఇంటర్మీడియట్ లో ఆంగ్లమాధ్యమంలో చేరినప్పుడు కొంచెం ఇబ్బంది పడ్డాడు. మెల్లగా ఆంగ్లం మీద పట్టు తెచ్చుకుని ఇంటర్మీడియట్ మంచి మార్కులతో ఉత్తీర్ణుడయ్యాడు. ప్రతిభ, మౌఖిక పరీక్ష ఆధారంగా గిండీ ఇంజనీరింగ్ కళాశాలలో సీటు దొరికింది.[2] 1958 లో చెన్నైలో మద్రాసు విశ్వవిద్యాలయానికి చెందిన గిండీ కాలేజ్ ఆఫ్ ఇంజనీరింగ్ (ప్రస్తుతం అన్నా విశ్వవిద్యాలయం) నుంచి సివిల్ ఇంజినీరింగ్ లో బ్యాచిలర్స్ పట్టా పుచ్చుకున్నాడు.[3] తల్లావజ్ఝుల సుందరం
గోగ్రహణం నాటకాన్ని 1985లో ఎర్నాకులంలో జరిగిన సౌత్ జోన్ థియేటర్ ఫెస్టవల్ లో ప్రయోగాత్మకంగా ప్రయోగించాడు. మద్రాస్ కళాసాగర్ నాలుగు సంవత్సరాలకొకసారి ఇచ్చే థియేటర్ టెర్నియల్ అవార్డు, 1985లో ఇదే సంస్థ ఉత్తమ దర్శకుడి అవార్డు, 1992లో హైదరాబాదు లయన్స్ క్లబ్ ఉత్తమ రంగస్థల దర్శకుడి అవార్డు, 1994లో పినిసెట్టి శ్రీరామమూర్తి స్మారక గోల్డ్ మెడల్, తెలుగువిశ్వవిద్యాలయం 1993లో ధర్మనిధి పురస్కారం వంటి ఎన్నో అవార్డులు అఅందుకున్నారు.ప్రజానాట్య మండలి, చైతన్య భారతి, వంశీ కళా కేంద్రం, యువ కళావాహిని, సుమధుర కళానికేతన్ వంటి పలు సంస్థలు అవార్డులిచ్చి ఘనంగా సత్కరించాయి. 1999లో వర్చస్వికి ఉత్తమ దర్శకుడిగా నంది అవార్డు అందుకున్నారు. రామచంద్ర దత్తాత్రేయ లెలె
పరమాణు సంబంధిత వైద్య రంగంలొ గణనీయమైన పరిశోధన చేసి, అంతర్జాతీయ ఖ్యాతిని కూడా అందుకున్న ఆయన 1990లో గిప్టెడ్ టీచర్స్ అవార్డును, 1992 లో పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని అందుకున్నారు. ముంబైలోని జస్లోక్ హాస్పటల్ లో గౌరవ స్థానాన్ని పొంది జీవిత పర్యంతం పరిశోధనలకే అంకితమయ్యారు. బాపు
బాపు దర్శకత్వం వహించిన ముత్యాల ముగ్గు చిత్రానికి ఉత్తమ ప్రాంతీయ చిత్రంగా (1975 వ సంవత్సరం) భారత ప్రభుత్వ పురస్కారంతో పాటు సినిమాటోగ్రాఫర్ ఇషాన్ అర్యాకి ఛాయగ్రాహకుడిగా పురస్కారం. 1986 వ సంవత్సరంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వారి ఎ.పి కళా వేదిక ద్వారా రఘుపతి వెంకయ్య స్మారక పురస్కారం మదర్ థెరిస్సా బహూకరించగా తన స్నేహితుడు ముళ్ళపూడి వెంకట రమణతో కలిసి స్వీకారం.[6] చెన్నై (తమిళనాడు) లో స్థాపించిన శ్రీ రాజలక్ష్మి ఫౌండేషన్ వారి ప్రతిష్ఠాత్మకమయిన రాజ్యలక్ష్మి పురస్కారం 1982 వ సంవత్సరంలో ఇవ్వబడింది. 1991 వ సంవత్సరంలో ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయం వారి గౌరవ డాక్టరేట్ కళాప్రపూర్ణ బహూకరణ. 1992 వ సంవత్సరంలో అమెరికా తెలుగు అసోసియేషన్ (ATA) వారిచే శిరోమణి పురస్కారం అమెరికాలో స్వీకరణ. మిస్టర్ పెళ్ళాం సినిమాకి ఉత్తమ ప్రాంతీయ చిత్రంగా భారత ప్రభుత్వ పురస్కారం. (1993 వ సంవత్సరం). 1995 వ సంవత్సరంలో తెలుగు అసోసియేషన్ అఫ్ నార్త్ అమెరికా (TANA) వారిచే తెలుగు చిత్ర కళా, సాహిత్య, సాంస్కృతిక, సినిమా రంగాలకు తన ఏభై సంవత్సరాల (గోల్డెన్ జూబ్లీ సెలేబ్రషన్) సేవకు గాను ఘన సన్మానం. బాపు మీద ప్రముఖ తెలుగు సినిమా దర్శకుడు వంశీ తీసిన డాక్యుమెంటరీ చిత్రానికి 1996 వ సంవత్సరంలో ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వ నంది అవార్డు.[7] 2001 జూన్ 9 వ సంవత్సరంలో ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ కార్టూనిస్ట్స్ (IIC) వారిచే జీవిత సాఫల్య పురస్కారంతో సన్మానం. 2002లో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం నుండి సాంస్కృతిక రంగంలో విశిష్ట పురస్కారం అకాడమీ అఫ్ ఫైన్ ఆర్ట్స్, తిరుపతి వారిచే ప్రెసిడెంట్ అఫ్ ఇండియా అవార్డు బహూకరణ.[8] బాలరాజు కథ (1970), అందాల రాముడు (1973), ముత్యాల ముగ్గు (1975), పెళ్లి పుస్తకం (1991), మిస్టర్ పెళ్ళాం (1993), శ్రీరామరాజ్యం (2011) సినిమాలకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వం వారి నంది పురస్కారాలు. 2013 కు గానూ ప్రకటించిన పద్మ పురస్కారాలలో కళల విభాగంలో తమిళనాడు రాష్ట్ర విభాగంలో పద్మశ్రీ పురస్కారం. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే పురస్కారం
యాశ్ చోప్రా, అక్కినేని నాగేశ్వరరావు, జావేద్ అక్తర్, జగ్జిత్ సింగ్, ఆశా పరేఖ్ లు జ్యూరీ మెంబర్స్ గా వ్యవరిస్తున్న ఈ పురస్కారాన్ని గత సంవత్సరం శతాధిక చిత్ర నిర్మాత, గిన్నిస్ బుక్ రికార్డ్ ల్లోకి ఎక్కిన డాక్టర్ డి రామానాయుడు గారికి అందచేశారు.నవతరంగం వెబ్ లో అమ్మంగి వేణుగోపాల్
తెలంగాణ రాష్ట్ర ప్రభుత్వం వారి ప్రతిష్ఠాత్మకమైన పద్మవిభూషణ్ కాజోజీ నారాయణరావు పురస్కారం (09.09.2015) సుమారు 20 గ్రంథాలకు పీఠికలు రాశారు. సురవరం ప్రతాపరెడ్డి, కాళోజీ, అళ్వారు స్వామి, దాశరథి కృష్ణమాచార్య, రాజా బహదూర్ వెంకటరామిరెడ్డి, పొట్లపల్లి రామారావు, నెల్లూరి కేశవస్వామి వంటి తెలంగాణ వైతాళికులు, రచయితల మీద సుమారు 30 వ్యాసాలు రాశారు. సూర్య దినపత్రికలో రెండున్నర సంవత్సరాలు దస్తూరి కాలమ్ నిర్వహించి 100 దాకా సాహిత్య వ్యాసాల ప్రచురించారు. 'తేనా' అమెరికా ఎన్.ఆర్.ఐ. సాహిత్య సాంస్కృతిక సంస్థ ప్రతియేటా ఇచ్చే పురస్కారాల సంఘం సభ్యులు (2014 నుండి) గా ఉన్నారు.అమ్మంగి వేణుగోపాల్ సాహిత్యం-ఒక పరిశీలన అన్న అంశంమీద పరిశోధన చేసిన డా. ఆర్ సూర్య ప్రకాశరావుకు ఉస్మానియా విశ్వవిద్యాలయం పిహెచ్.డి. పట్టా ప్రదానం చేసింది (2015) డిజేంద్ర కుమార్
డిజేంద్ర కుమార్ (జననం 3 జూలై 1969) భారత సైనికదళంలో రాజపుతన రైఫిల్స్ రెజిమెంటు యొక్క రెండవ బెటాలియన్ లో మాజీ సభ్యులు. ఆయనకు 1999 ఆగష్టు 15 న మహావీర చక్ర పురస్కారం భారతదేశ ప్రభుత్వం నుండి లభించింది. ఆయన కార్గిల్ యుద్ధంలో అసమాన ధైర్యసాహసాలను ప్రదర్శించారు. ఆయన 2005 జూలై 31 న పదవీవిరమణ చేసారు. వేదగిరి రాంబాబు
తెలంగాణ రాష్ట్ర సాంస్కృతిక శాఖ, లేఖిని మహిళా సాహిత్య సాంస్కృతిక సమాఖ్య, సాధన సాహితీ స్రవంతి సంయుక్తాధ్వర్యంలో వేదగిరి రాంబాబు కథానికలతో ఒక సాయంత్రం పేరిట రాంబాబు నివాళి ప్రత్యేక సంచిక "స్ఫూర్తిపథం" పుస్తకావిష్కరణ 2018 అక్టోబరు 14న రవీంద్రభారతి కాన్ఫరెన్స్ హాల్ లో జరిగింది. ఈ కార్యక్రమంలో సాంస్కృతిక శాఖ సంచాలకుడు మామిడి హరికృష్ణ ముఖ్యాతిథిగా హాజరై పుస్తకాన్ని ఆవిష్కరించాడు. ఈ సందర్భంగా డా.వాసా ప్రభావతికి శ్రీపాద సుబ్రహ్మణ్యశాస్త్రి సాహిత్య పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసారు. అరవింద్ అడిగ
అరవింద్ రాసిన మొట్టమొదటి నవల "ది వైట్ టైగర్" తోనే బుకర్ ప్రైజ్ గెలుచుకోవడం విశేషం. 2008 సంవత్సరానికిగానూ ఈ పురస్కారం అందుకున్నాడు అతను. ఈ పురస్కారం పొందిన నాలుగవ భారతీయ రచయిత అరవింద్. అతనికి ముందు సల్మాన్ రష్దీ, అరుంధతి రాయ్, కిరణ్ దేశాయ్, విద్యాధర్ సూరజ్ ప్రసాద్ నైపాల్ (భారత సంతతికి చెందిన వాడే అయినా కరేబియన్ ద్వీపంలో పుట్టాడు) వంటి వారు ఈ పురస్కారం అందుకున్నారు. [9] భారత్ ప్రపంచ నూతన ఆర్థిక శక్తిగా ఎదగడం, ఈ నవల ఇతివృత్తం. ఈ నవలలోని కథానాయకుడు బలరాం గ్రామీణ పేదరికం నేపథ్యంగా కలవాడు.[10] చల్లగల్ల నరసింహం
చల్లగల్ల నరసింహం భారతీయ సివిల్ సర్వెంట్ మరియు రచయిత. ఆయన ఆంధ్రప్రదేశ్ రాజధాని అయిన హైదరాబాదు లోని జూబ్లీహిల్స్ ను ఆధునీకరించడంలో ప్రసిద్ధి గాంచాడు. ఆయన ఐఏయస్ అధికారిగా పనిచేశాడు. 1947 నుండి 1953 వరకు చెన్నై కార్పొరేషన్ కు కమీషనర్ గా పనిచేశాడు. తమిళనాడు లోని చెన్నై నగరంలో టౌన్ షిప్ ను అభివృద్ధి చేశాడు. ఆయన స్వీయ చరిత్ర "మి అండ్ మై టైమ్స్" తో 1986 లో ప్రచురితమైనది. భారత ప్రభుత్వం ఆయనకు 1962లో పద్మశ్రీ అవార్డును యిచ్చి సత్కరించింది. భారతరత్న
1988లో సినీనటుడు, తమిళనాడు మాజీ ముఖ్యమంత్రి ఎం.జి.రామచంద్రన్‌కు భారతరత్న ప్రకటించడం త్వరలో జరగనున్న తమిళనాడు ఎన్నికలలో ఓటర్లను ప్రభావితం చేయడానికే అని అప్పటి ప్రధానమంత్రి రాజీవ్ గాంధీపై విమర్శలు వచ్చాయి.[29][30]బి.ఆర్.అంబేద్కర్, వల్లభభాయ్ పటేల్ వంటి స్వాతంత్ర్య సమరయోధుల కన్నా ముందే ఎం.జి.రామచంద్రన్‌కు భారతరత్న పురస్కారం ప్రకటించడం విమర్శలకు దారితీసింది.[31]రవిశంకర్ ఈ అవార్డు కోసం పైరవీలు చేశాడని[32], 1977లోకె.కామరాజ్‌కు ఈ అవార్డు ఇవ్వాలని ఇందిరా గాంధీ నిర్ణయించడం తమిళ ఓటర్లను ప్రభావితం చేయడానికి అనే ఆరోపణలు వినిపించాయి. దళితులను ప్రసన్నం చేసుకోవడానికి వి.పి.సింగ్ అంబేద్కరుకు మరణానంతరం భారతరత్న ఇప్పించాడని విమర్శలు వెలువడ్డాయి.[33][29] బెంగాల్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనము
19వ శతాబ్దము, 20 వ శతాబ్దపు మొదటి భాగములలో బ్రిటిష్ ఇండియాలో బెంగాల్ (ప్రస్తుత పశ్చిమ బెంగాల్, బంగ్లాదేశ్) ప్రాంతములో జరిగిన సామాజిక విప్లవాలను కలిపికట్టుగా బెంగాల్ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనము ఆంటారు. ఈ సాంస్కృతిక పునరుజ్జీవనము రాజా రామ్మోహన్ రాయ్ (1775-1833) తో మొదలై రవీంద్రనాథ్ టాగోర్ (1861-1941) తో అంతమైనది అని చెప్పవచ్చు. టాగోర్ తరువాత కూడా దిగ్గజాల వంటి మహానీయులు పుట్టి కళలను, సృజనాత్మకతను ప్రోత్సహించారు. 19వ శతాబ్దపు బెంగాల్ మత, సామాజిక ఉద్దారకులు, పండితులు, సాహిత్యకారులు, పాత్రికేయులు, దేశభక్తి ప్రాసంగికులు, శాస్త్రవేత్తల మిశ్రమము
ఈ కాలములో బెంగాల్ లో రెనైసాన్స్ వలే బుద్ధి జాగరణ జరిగిందని చెప్పవచ్చు. ఐరోపా వాసులకు బెంగాల్ వాసుల వలే బ్రిటిష్ వారి వంటి ఆక్రమణ దారులను ఎదిరించవలసిన అవసరము రాలేదు. ఈ బుద్ధి జాగరణ మహిళలు, పెళ్ళి, కట్నము, కులము, మతము వంటి సంప్రదాయములలో చాదస్తములను ప్రశ్నించింది. మొదట ప్రారంభమైన యువ బెంగాల్ ఉద్యమం, విద్యావంతులైన హిందువులలో వివేకము, నాస్తికత్వము (శూన్య వాదము) లను పౌర నడవడికకు కామన్ డినామినేటర్గా పరిగణించింది. కర్రి రామారెడ్డి
2014 సంవత్సరానికి ప్రతిష్టాత్మక బి.సి.రాయ్ నేషనల్ అవార్డు సొంతం చేసుకున్నారు. 2017మార్చి28న న్యూ డిల్లీలో రాష్ట్రపతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ చేతులమీదుగా ఈ అవార్డ్ అందుకున్నారు. ఇక అదే ఏడాది ఇండియన్ సైకియాట్రిక్ సొసైటీ నుంచి అంత్యంత ప్రతిష్టాత్మక డాక్టర్ డి.ఎల్.ఎన్.మూర్తి అవార్డు అందుకున్నారు. ఈ సంస్థ 70ఏళ్ళ చరిత్రలో తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి ఈ అవార్డు అందుకున్న తొలి వైద్యుడు ఈయనే.అలాగే అత్యంత ప్రతిష్టాత్మక డాక్టర్ బి.సి.బోరా ఆరేషన్ అవార్డును అసోసియేషన్ ఆఫ్ ప్రైవేటు సైకియాట్రి నుంచి అందుకున్నారు. ఐ.ఎం.ఎ. నుంచి డైమండ్ జూబిలీ జాతీయస్థాయి ప్రసంగ పురస్కారం, డాక్టర్ ఆర్.కె.మెండా జాతీయ ఆరేషన్ అవార్డ్ ను పొందారు. తమిళ మేగజైన్ "నాం ఉరత్త సింతానై" నుంచి లైఫ్ టైం ఎచీవ్ మెంట్ అవార్డ్, ఫిలాంత్రిక్ సొసైటీ నుంచి కీర్తి పురస్కార్,రాజమండ్రి రౌండప్, ఎడ్యుకేషనల్ స్పెషల్ నుంచి సేవా పురస్కార్ అందుకున్నారు. 2018లో జె.కె. త్రివేది లైఫ్ టైం ఎచీవ్ మెంట్ అవార్డ్ ను తెలుగు రాష్ట్రాల నుంచి తొలిసారిగా ఇండియన్ సైకియాట్రిక్ సొసైటీ నుంచి అందుకోనున్నారు. అదేవిధంగా గ్లోబల్ అసోసియేషన్ ఆఫ్ ఫిజిషియన్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ ఆరిజన్ నుంచి GAPIO లైఫ్ టైం ఎచీవ్ మెంట్ అవార్డ్ ను అందుకున్నారు. తూర్పు గోదావరి జిల్లా యంత్రాంగం నుంచి ఉగాది పురస్కారం,నారద జయంతి సభ నుంచి నారద జయంతి పురస్కార్ అందుకున్నారు. భాస్కర్ మెడికల్ కాలేజి, జెబి ఎడ్యుకేషనల్ సంస్థల నుంచి జె. భాస్కరరావు స్మారక అవార్డ్ అందుకున్నారు. [2] డి.వి.యస్.రాజు
డి.వి.యస్.రాజు ప్రసిద్ధులైన దాట్ల వెంకట సూర్యనారాయణ రాజు తెలుగు సినిమా నిర్మాత. వీరు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ఫిల్మ్ ఛాంబర్ అధ్యక్షులుగా పనిచేశారు. ఇతనికి ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం 1988 సంవత్సరపు రఘుపతి వెంకయ్య అవార్డును ప్రదానం చేసి గౌరవించింది. 2001 సంవత్సరంలో భారత ప్రభుత్వం పద్మశ్రీ అవార్డు బహుకరించింది. భారతరత్న
భారత స్వాతంత్ర్య సంగ్రామానికంటే అంటే 1947 కంటే ముందు, లేదా ఈ పురస్కారం ప్రారంభించిన ఏడాది 1954 కంటే ముందు మరణించిన వారికి ఈ పురస్కారాన్ని ప్రకటించడాన్ని పలువురు చరిత్రకారులు తప్పుబట్టారు.[34] ఇటువంటి ప్రదానాలు మౌర్య చక్రవర్తి అశోకుడు,[35] మొఘల్ చక్రవర్తి అక్బర్, మరాఠా వీరుడు శివాజీ, నోబుల్ బహుమతి గ్రహీత రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్,[36] హిందూ ఆధ్యాత్మికవాది స్వామి వివేకానంద,[37], స్వాతంత్ర్య యోధుడు బాలగంగాధర తిలక్[38] వంటి అనేకులకు భారతరత్న పురస్కారం ఇవ్వాలనే డిమాండ్లకు వీలు కల్పించాయి. అప్పటి ప్రధాన మంత్రి పి.వి.నరసింహారావు 1991లో వల్లభభాయి పటేల్‌కు అతడు మరణించిన 41 సంవత్సరాల తర్వాత ఈ పురస్కారం ప్రకటించడాన్ని, 1945 నుండి ఆచూకీ లేని సుభాష్ చంద్రబోస్‌కు 1992లో ప్రకటించడాన్ని విమర్శించారు.[38][39] అలాగే 2015లో నరేంద్ర మోడీ 1946లో మరణించిన మదన్ మోహన్ మాలవ్యాకు ఇవ్వాలని నిర్ణయించడాన్ని కాంగ్రెస్ పార్టీ నాయకుడు జనార్దన్ ద్వివేది తప్పుపట్టాడు. మాలవ్యా వారణాశిలో ఎక్కువగా పనిచేశాడని, మోడీ వారణాశి నియోజకవర్గం నుండి పార్లమెంటు సభ్యుడు కావాలని ఉద్దేశ పూర్వకంగా మాలవ్యాను ఈ పురస్కారానికి ఎంపిక చేశాడని ఆరోపించాడు.[40] రుడ్యార్డ్ కిప్లింగ్
రుడ్యార్డ్ కిప్లింగ్ (డిసెంబర్ 30, 1865 – జనవరి 18, 1936) ప్రసిద్ధ ఆంగ్ల రచయిత మరియు కవి. బొంబాయిలో జన్మించాడు. ఈయన రాసిన చాలా కథలను ఆంగ్ల చందమామ పుస్తకంలో ప్రచురితమైనాయి.1894 లో ఆయన రాసిన ది జంగిల్ బుక్ అనే కథా సంకలనంతో ప్రపంచవ్యాప్తంగా పాఠకులకు చేరువయ్యాడు. కథా సాహిత్యంలో ఆయన ఒక దార్శనికుడుగా కొనియాడబడ్దాడు.. పిల్లల సాహిత్యంలో ఆయన చేసిన కృషి అజరామరమైనది.. సాహిత్యంలో ఆయన చేసిన విశేష కృషికి గాను 1907 లో ఆయనకు నోబెల్ బహుమతి లభించింది. నోబెల్ బహుమతి పొందిన మొట్టమొదటి ఆంగ్ల రచయిత ఆయనే కావడం విశేషం. అంతే కాకుండా నోబెల్ బహుమతి నందుకున్న అతి పిన్న వయస్కుడిగా కూడా గుర్తింపు పొందాడు. ధనరాజ్ పిళ్ళై
అతను 1999-2000 సంవత్సరానికి, భారతదేశపు అత్యున్నత క్రీడా పురస్కారం, రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న అవార్డు అందుకున్నాడు. 2000 సంవత్సరములో అతను పౌర పురస్కారం అయిన పద్మశ్రీని అందుకున్నాడు. ధనరాజ్ తన శకంలో గొప్ప నైపుణ్యం కలిగిన ఫార్వర్డ్స్ లో ఒకడు. చిన్న చట్రము మరియు పారుతున్న లాక్స్ తో అతను ప్రత్యర్థుల ఎత్తుగడలను మట్టి కరిపించి ప్రతీకారం తీర్చుకోగలడు. అతను 2002 ఆసియా క్రీడలలో గెలుపొందిన హాకీ జట్టు యొక్క విజయ సారథి.[3] జర్మనీలోని కలోన్ లో జరిగిన 2002 చాంపియన్స్ ట్రోఫిలో అతను ఆ టోర్నమెంట్ లో ఉత్తమ ఆటగాడిగా పురస్కారం అందుకున్నాడు. టంగుటూరి సూర్యకుమారి
1960 దశకంలో ఈమె లండను వెళ్ళి అక్కడ 'ఇండియన్ పెర్ఫార్మింగ్ ఆర్ట్స్' సంస్థను స్థాపించింది. ఇందులో భారతీయ పాశ్చాత్య కళలను, కళాకారుల ప్రదర్శనలు ఏర్పాటు చేయడం, పరస్పర సదవగాహన పెంపొందించం ముఖ్య ఆశయం. 1968లో ఈమె కృషిని బ్రిటిషు రాణి గుర్తించింది. 1969లో గాంధీజీ శతజయంతి ఉత్సవాల సందర్భంగా మహాత్మా గాంధీకి నివాళులర్పిస్తూ సెయింట్ పాల్ కెథెడ్రల్ లో గానం చేసిన ప్రథమ భారతీయ వనిత ఈమె. ఈమె నార్వే, స్వీడన్, హాలెండ్, స్పెయిన్, కెనడా, అమెరికామొదలైన పలు దేశాలలో భారతీయ సంగీత శిక్షణాలయాలు నెలకొల్పి, వందలాది కళాకారులను తయారుచేశారు. అమెరికాలో బ్రాడ్వే థియేటరులో విశ్వకవి రవీంద్రుని 'కింగ్ ఆఫ్ ది డార్క్ ఛాంబర్' నాటకంలో రాణి పాత్ర ధరించి, బ్రాడ్వే అవార్డు పొందిన మొదటి భారతీయ వ్యక్తి. ఈ నాటకాన్ని న్యూయార్కులో ఎనిమిది నెలలపాటు ప్రదర్శించి, అటు తరువాత ఆఫ్రికాలో నాలుగు నెలలు పర్యటించింది. కొలంబియా యూనివర్సిటీలోనూ, లండను యూనివర్సిటీ విద్యాసంస్థలలోను, బ్లాక్ థియేటరులోను భారతీయ నృత్యకళ సంగీతంపై వర్క్ షాపులు నిర్వహించింది. ప్రాచ్య, పాశ్చాత్య నృత్య సంగీతాలకు మధ్య సుహృద్భావ సేతువుగా అంతర్జాతీయ కీర్తినందిన మధురగాయని ఈమె. కాళోజీ నారాయణరావు
1992: పద్మవిభూషణ్ - భారత రెండవ అత్యున్నత పురస్కారం 1972: తామ్రపత్ర పురస్కారం. 1968: "జీవన గీత" రచనకు ఆంధ్రప్రదేశ్ ప్రభుత్వంచే అనువాద పురస్కారం. బూర్గుల రామకృష్ణారావు మెమోరియల్ మొదటి పురస్కారం. ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వంచే 1981లో సత్కారం. "ప్రజాకవి" బిరుదు. ఆంధ్రప్రదేశ్ లో అనేక సాహితీ సంఘాలచే సన్మానాలు. రామినేని ఫౌండేషన్ అవార్డు[9] గాడిచర్ల ఫౌండేషన్ అవార్డు కాకతీయ విశ్వవిద్యాలయం, వరంగల్ వారు 1992 లో డాక్టరేట్ ప్రదానం చేసారు. 1996లో సహృదయ సాహితీ విశాఖ వారి గురజాడ అవార్డు. 1996లో కళసాగర్ మద్రాస్ వారి విశిష్ట పురస్కారం.[10] భారతరత్న
భారతరత్న పురస్కారం భారతదేశంలో పౌరులకు అందే అత్యుత్తమ పురస్కారం. ఇది జనవరి 2, 1954లో భారతదేశ మొదటి రాష్ట్రపతి డా. రాజేంద్ర ప్రసాద్ చేత స్థాపించబడింది. ఈ పౌర పురస్కారం కళ, సాహిత్య, విజ్ఞాన, క్రీడా రంగాలలో అత్యుత్తమ కృషికి ప్రదానం చేస్తారు. ఇప్పటివరకు నలభై మందికి ఈ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేశారు. వారిలో ఇద్దరు విదేశీయులు కూడా ఉన్నారు. ఈ పురస్కారం 1977 జూలై 13 నుండి 1980 జనవరి 26 వరకు జనతా పార్టీ పాలనలో కొద్దికాలం పాటు నిలిపివేయబడింది. మరియు ఒకే ఒక్కసారి 1992లో సుభాష్ చంద్రబోస్కు ఇవ్వబడిన పురస్కారం చట్టబద్ధ సాంకేతిక కారణాల వల్ల వెనుకకు తీసుకొనబడింది. దర్బారు రాగం (పుస్తకం)
శ్రీ లాల్ శుక్లా (డిసెంబరు 31 1925 - అక్టోబరు 28 2011)ప్రముఖ హిందీ రచయిత. ఈయన హిందీ భాషలో వ్యంగ్య రచయితగా ప్రసిద్ధి పొందారు. ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రావిన్స్(బ్రిటీష్ ఇండియాలో) ప్రొవిన్షియల్ సివిల్ సర్వీసెస్(పి.సి.ఎస్.) అధికారిగా పనిచేశారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసెస్ లో భాగమయ్యారు. ప్రముఖ హిందీ రచయిత. ఈయన హిందీ భాషలో వ్యంగ్య రచయితగా ప్రసిద్ధి పొందారు. ఉత్తరప్రదేశ్ ప్రావిన్స్(బ్రిటీష్ ఇండియాలో) ప్రొవిన్షియల్ సివిల్ సర్వీసెస్(పి.సి.ఎస్.) అధికారిగా పనిచేశారు. స్వాతంత్ర్యానంతరం ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీసెస్ లో భాగమయ్యారు. ఆయన 25 పుస్తకాలు రచించారు. ఆయన రచనలలో "మకాన్ "(తిండి/రొట్టె), "సోని ఘాటీ కా సూరజ్ "(సోనీ ఘాటీ సూర్యుడు), "పెహ్లా పడావ్ "(ముందు చదువుకో), "బిస్రాంపూర్ కా సంత్ "(బిస్రాంపూర్ సాధువు) ముఖ్యమైన నవలలు. 1969లో రాగ్ దర్బారీ నవలా రచనకు కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు, 1999లో "బిశ్రాంపూర్ కా సంత్" నవల రచనకు , 2008లో సాహిత్యరంగంలో చేసిన కృషికి గాను భారత రాష్ట్రపతి చేతులమీదుగా పద్మభూషణ్ పురస్కారం, 2009లో ఆయన సాహిత్య కృషికి జ్ఞానపీఠ్ పురస్కారం పొందారు. ధూళిపాళ సీతారామశాస్త్రి
ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ నాటక అకాడమీ వారి నాటక కళాప్రపూర్ణ ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వ ఆత్మగౌరవ పురస్కారం తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం వారు తెలుగు వెలుగులు ఉగాది పురస్కారం అందజేశారు. బాంధవ్యాలు చిత్రంలో ఉత్తమ నటుడిగా ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం అవార్డు ప్రదానం చేసింది. అజో-విభో-కందాళం ఫౌండేషన్‌ వారు సైతం 2007 ప్రతిభా పురస్కారానికి ధూళిపాళను ఎంపిక చేసింది. తమిళ పత్రికలు సైతం ఆయనను ‘నడిప్పిళ్‌ పులి నడత్తళ్‌ పసువు’ అని అభివర్ణించారు. అంటే... నటనలో పులి...నడతలో (నిజజీవితంలో) గోవు అని అర్ధం. అలాన్ ట్యూరింగ్‌
కంప్యూటర్ సైన్సులో నోబెల్ బహుమతి లేదు కాని ట్యూరింగ్ పేరు మీద దానికి దీటైన బహుమతి ఉంది. దాదాపు గత యాభై ఏళ్ళుగా ప్రతి సంవత్సరం దీనిని కంప్యూటర్ సైన్సులో చెప్పుకోదగ్గ పరిశోధనలని చేసిన వారికి ఇస్తున్నారు. కార్నెగీ మెలన్ విశ్వవిద్యాలయంలో రొబోటిక్స్ ప్రొఫెసరు కృత్రిమమేధారంగంలో (Artificial Intelligence) చేసిన పరిశోధనలకి 1986 లో ఈ అవార్డుని స్టాన్‌ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం ప్రొఫెసర్ ఫైగెన్‌బామ్‌తో (Edward Feigenbaum) పంచుకున్నారు. కపిలవాయి లింగమూర్తి
కపిలవాయి లింగమూర్తికి సాహిత్య రంగంలో చేసిన విశేషకృషికి గుర్తింపుగా రాష్ట్ర స్థాయిలో అనేక సందర్భాలలో సన్మానాలు జరిగాయి. 1983లో అప్పటి రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి నందమూరి తారక రామారావు వీరిని సన్మానించారు. తరువాత నారా చంద్రబాబు నాయుడు, వై.యస్. రాజశేఖరరెడ్డిలు ముఖ్యమంత్రులుగా ఉన్నకాలంలోనూ వారిచే సన్మానాలు పొందారు. తెలంగాణ రాష్ట్ర సమితి దశాబ్ధి ఉత్సవాల సందర్భంగా ఆ పార్టీ అధ్యక్షులు, తెలంగాణ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి కల్వకుంట్ల చంద్రశేఖరరావు వీరిని సన్మానించారు. నలుగురు ముఖ్యంత్రులచే సన్మానింపబడిన ఏకైక తెలుగు కవి, పరిశోధకులు కపిలవాయి లింగమూర్తి. ఇంకా తెలుగు విశ్వవిద్యాలయ ప్రతిభాపురస్కారం, బూర్గుల రామకృష్ణారావు ప్రతిభా పురస్కారం, బ్రౌన్ సాహిత్య పురస్కారం, నోరి నరసింహశాస్త్రి పురస్కారం, కందుకూరి రుద్రకవి పురస్కారం, పులికంటి సాహితీ పురస్కారం, బి.ఎన్.శాస్త్రి స్మారక పురస్కారం మొదలైన ఎన్నో సత్కారాలను పొందాడు. టి.ఆర్.రాజకుమారి
రాజకుమారి 1922లో జన్మించింది. తన పిన్ని ఎస్.పి.ఎల్.ధనలక్ష్మి (తమిళనటి) వల్ల సినిమారంగానికి పరిచయమైంది. రాజకుమారి మొదటి సినిమా 'కుమార కుళోత్తుంగన్' (1941). 'కచదేవయాని' చిత్రంతో తారాపథానికి వెళ్లింది. 'మంత్రావతి', 'సూర్యపుత్రి', 'మనోన్మణి', 'హరిదాస్', 'కృష్ణభక్తి' చిత్రాలు రాజకుమారిని ఆనాటి కుర్రకారుకు కలలరాణిని చేశాయి. 1948 లో విడుదలై సంచలనాత్మక విజయం సాధించిన జెమినీ వారి 'చంద్రలేఖ'లో ఈమే కథానాయిక. ఈ చిత్రం అటు తమిళనాడులోనే కాక, ఆంధ్రదేశంలోనూ రజతోత్సవం జరుపుకుంది. దాంతో రెండు భాషల్లోనూ రాజకుమారి పేరు మారుమ్రోగింది. దబ్బగూడ
వరి లచ్చపాలెం
ఈ పాఠశాలలో ప్రధానోపాధ్యాయులుగా పనిచేయుచున్న శ్రీ కొంగర దుర్గాప్రసాద్‌ ను, ఒంగోలుకు చెందిన ఘంటసాల నేషనల్ ఆర్ట్ ఎకాడమీ అను సంస్థ, జీవిత సాఫల్య పురస్కారం నకు ఎంపికచేసినది. ఈ పురస్కారాన్ని వీరికి 2017,ఏప్రిల్-23న, ఒంగోలులో అందజేసెదరు. గత 6 సంవత్సరాలుగా లయన్స్ క్లబ్ ద్వారా వీరు 120 శిక్షణ శిబిరాలు ఏర్పాటుచేసి, పలు అంశాలలో శిక్షణను ఇప్పించినందుకుగాను వీరికి ఈ పురస్కారానికి ఎంపికచేసారు. [1] తారాశంకర్ బందోపాధ్యాయ
1959లో ఇతడు కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం నుండి జగత్తరణి స్వర్ణపతకం పొందాడు. మద్రాసులో జరిగిన అఖిల భారత రచయితల సదస్సుకు అధ్యక్షత వహించాడు. 1960లో పశ్చిమ బెంగాల్ విధాన పరిషత్తులో సభ్యత్వం ముగిసిన తర్వాత రాజ్యసభకు భారత రాష్ట్రపతిచే నామినేట్ చేయబడి 1966 వరకు రాజ్యసభ సభ్యునిగా కొనసాగాడు. 1962లో భారత ప్రభుత్వం ఇతనికి పద్మశ్రీ పురస్కారాన్ని ప్రదానం చేసింది. 1963లో శిశిర్‌కుమార్ పురస్కారాన్ని చేజిక్కించుకున్నాడు. 1966లో నాగపూర్‌లో జరిగిన బెంగాలీ సాహిత్య సమ్మేళనానికి అధ్యక్షత వహించాడు. అదే సంవత్సరం భారత అత్యున్నత సాహిత్య పురస్కారం జ్ఞానపీఠంను గెలుచుకున్నాడు. 1969లో ఇతనికి పద్మభూషణ్ పురస్కారం లభించింది. 1970లో వంగీయ సాహిత్యపరిషత్‌కు అధ్యక్షుడిగా ఎన్నికైనాడు. ఇతనికి కలకతా విశ్వవిద్యాలయం, జాధవ్‌పూర్ విశ్వవిద్యాలయాలు గౌరవ డాక్టరేట్‌ను ఇచ్చి గౌరవించాయి. ఇతడు విశ్వభారతి విశ్వవిద్యాలయం, కలకతా విశ్వవిద్యాలయాలలో స్మారకోపన్యాసాలు చేశాడు. దబ్బల రాజగోపాల్ రెడ్డి
అప్పటి ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్ర ముఖ్యమంత్రి అయిన చంద్రబాబునాయుడు అభ్యర్థన మేరకు రాష్ట్రంలో ట్రిపుల్‌ ఐటీల ఏర్పాటుకు మార్గదర్శిగా, పాలక మండలి అధ్యక్షుడిగా ఉండటానికి అంగీకరించాడు. విద్యార్థులకు ఐటీలో పరిశోధనలకు సంబంధించిన శిక్షణ ఇచ్చే ఉద్దేశంతో హైదరాబాద్‌లో తొలి ట్రిపుల్‌ఐటీని ఏర్పాటు చేశాడు.[9]. రాజీవ్ గాంధీ యూనివర్సిటీ ఆఫ్ నాలెడ్జి టెక్నాలజీస్</i>కు ఛైర్మన్ మరియు ఛాన్సిలర్ గా వ్యవహరించాడు.[10]. రెడ్డి గారు 1999 నుండి 2001 లో యేర్పాటు చేయబడిన "ప్రెసిడెంట్స్ ఇన్పర్మేషన్ టెక్నాలజీ అడ్వైజరీ కమిటీ" (PITAC) కు సహ ఛైర్మన్ గా ఉన్నారు[11][12] . ఇవటూరి విజయేశ్వరరావు
ఆయన అక్టోబరు 19 2014 న మరణించారు.ఆంధ్రప్రదేశ్‌ ప్రభుత్వం తరఫున 2009లో అప్పటి ముఖ్యమంత్రి కొణిజేటి రోశయ్య చేతులమీదుగా రాజీవ్‌ప్రభ పురస్కార్‌ అందుకున్నారు. ఇవటూరి సేవలకు గుర్తింపుగా ప్రభుత్వం 2011లో ప్రతిభా రాజీవ్ పురస్కారంతో సన్మానించింది. తెలుగు కవిత్వం, లలిత కళలు, అవధానం తదితర రంగాల్లో విశిష్ట సేవలు అందించిన 11 మంది ప్రముఖులతో పాటు ఈయనకు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ప్రతిభాపురస్కారాలను ప్రకటించింది. దబ్బల రాజగోపాల్ రెడ్డి
రాజ్ రెడ్డి స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో కొద్దికాలం ఆచార్యుడిగా పనిచేశాడు. తరువాత కార్నెగీ విశ్వవిద్యాలయంలో రోబోటిక్స్ ప్రొఫెసరుగా ఉన్నాడు. 1960 నుండి రాజ్ రెడ్డి ఆస్ట్రేలియాలో ఐ.బి.ఎంలో పనిచేశాడు.[4] 1969 లో ఆయన కార్నిగీ యూనివర్సిటీనందు అసోసియేట్ ప్రొఫెసర్ గా చేరాడు. 1973 నుండి ఆయన పూర్తిస్థాయి ప్రొఫెసర్ గా నియమింపబడ్డాడు. 1984 లో యూనివర్సిటీ ప్రొఫెసర్ అయ్యాడు.[5] అక్కినేని నాగేశ్వరరావు
విశిష్ట వ్యక్తి అవార్డు - 10.03.1988 - సాహితి సాంస్కృతిక సంస్థ, తెనాలి. రాజ్ కపూర్ స్మారక అవార్డు - 10.06.1989 - కిన్నెర ఆర్ట్ థియేటర్స్, హైదరాబాదు. రఘుపతి వెంకయ్య నాయుడు అవార్డు - 10.03.1980 - ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం పద్మవిభూషణ్(భారత ప్రభుత్వం) పద్మ భూషణ్ - 1988 - భారత ప్రభుత్వం. కాళిదాస్ సమ్మాన్—మధ్య ప్రదేశ్ దాదా సాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు - 07.04.1991 - ఆర్. వెంకట్రామన్, భారత రాష్ట్రపతి, కొత్త ఢిల్లీ. లైఫ్ టెమ్ అఛీవ్ మెంట్ అవార్డు - 21.10.1994 - కౌన్సిల్ ఆఫ్ ఇండియన్ అసోసియేషన్, పిట్స్ బర్గ్. అన్నా అవార్డు - 24.11.1995 - జయలలిత, తమిళనాడు ముఖ్యమంత్రి, చెన్నై. పద్మశ్రీ - 1968 భారత ప్రభుత్వం. యన్టీయార్ జాతీయ పురస్కారము (ఆంధ్ర ప్రదేశ్ ప్రభుత్వం) డాక్టర్ ఆఫ్ లెటర్స్ అవార్డ్, దక్షిణ భారత హిందీ ప్రచార సభ మద్రాసు నటసామ్రాట్ [3] కళాప్రపూర్ణ (గౌరవ డాక్టరేట్) తాడేపల్లి
డా. రెడ్డీస్ ల్యాబ్స్ వ్యవస్థాపకులు. 
వీరు నాటకరంగానికి 30 సంవత్సరాలుగా చేయుచున్న కృషికి గుర్తింపుగా, పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, వీరికి 2015వ సంవత్సరానికి గాను, ప్రతిష్ఠాత్మక కీర్తి పురస్కారం ప్రకటించింది. వీరికి ఈ పురస్కారాన్ని 2017,మార్చి-30,31వతేదీలలో తెలుగు విశ్వవిద్యాలయంలో అందజేసెదరు.
వీరు, రెండు దశాబ్దాలుగా భారత స్వాతంత్ర్య చరిత్రను పరిశోధించుచూ తెలుగు భాషలోనికి రాని విశిష్ట సమాచారాన్ని వెలికితీసి, వందలాది వ్యాసాలు వ్రాసినారు. 13 పరిశోధనాత్మక చరిత్ర గ్రంథాలను ప్రచురించారు. ఎంతో విలువైన సమాచారాన్ని తెలుగు ప్రజలకు అందించుచున్నందుకు గుర్తింపుగా పొట్టి శ్రీరాములు తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం, 2015వ సంవతరానికి గాను, వీరికి ప్రతిష్తాత్మక పురస్కారాన్ని ప్రకటించింది. తెలుగు నాటకరంగానికి చెందిన ప్రముఖుల ఛాయాచిత్రాలను సేకరించి, వాటిని పలుప్రాంతాలలో ప్రదర్శించటం ద్వారా అనేకమంది కళాకారులను పరిచయం చేసారు. వీరు అనేక నాటకాలలో నటించడమే గాకుండా దర్శకత్వం వహించారు. నంది నాటకోత్సవాలలో బంగారు నందులు ఆయనకు ఈ పురస్కారంగా లభించినవి. [6] సచిన్ దేవ్ బర్మన్
అక్టోబర్ 1 2007లో దేవ్ 101వ జయంతుత్సవాల సందర్భంగా భారత తపాలా శాఖ త్రిపురలోని అగర్తలలో నిర్వహించిన దేవ్ కళాప్రదర్శనలో భాగంగా సచిన్ దేవ్ బర్మన్ పేరు మీద ఒక తపాలా బిళ్ళ విడుదల చేశారు. తరువాతి సంవత్సరాలలో ప్రభుత్వం దేవ్ పేరుమీదుగా సంగీతంలో "సచిన్ దేవ్ బర్మన్ స్మారక అవార్డ్" ప్రకటించింది. సునీల్ గంగోపాధ్యాయ
గంగోపాధ్యాయ రాసిన రెండు నవలలను ప్రముఖ దర్శకుడు సత్యజిత్ రే సినిమాలుగా రూపొందించారు. గంగోపాధ్యాయ స్మృత్యర్థం కోల్‌కతాకు చెందిన ‘ది బెంగాల్’ సంస్థ ఈ అవార్డును 2012లో నెలకొల్పింది. పురస్కార గ్రహీతలకు రెండు లక్షల రూపాయల చొప్పున నగదును కూడా బహూకరిస్తారు. సునీల్ గంగోపాధ్యాయ స్మారక పురస్కారాలను ప్రముఖ బెంగాలీ కవులు నీరేంద్రనాథ్ చక్రవర్తి, శంఖ ఘోష్‌లకు రాష్టప్రతి ప్రణబ్ ముఖర్జీ జనవరి 11,2014న అందజేశారు. సునీల్ గంగోపాధ్యాయ స్మారక పురస్కారాన్ని 2012 సంవత్సరానికి గాను నీరేంద్రనాథ్, 2013కు గాను శంఖ ఘోష్ అందుకున్నారు. తారాశంకర్ బందోపాధ్యాయ
తారాశంకర్ బందోపాధ్యాయ (23 జూలై 1898 - 14 సెప్టెంబర్ 1971) ప్రముఖ వంగ నవలా రచయిత. ఈయన 65 నవలలు, 53 కథా సంకలనాలు, 12 నాటకాలు, 4 వ్యాస సంకలనాలు, 4 ఆత్మకథలు, 2 యాత్రా వర్ణనలు వ్రాశాడు. ఇతడు బహుముఖ ప్రజ్ఞాశాలి. ఈయన రబీంద్ర పురస్కార్, సాహిత్య అకాడెమీ పురస్కారం, జ్ఞానపీఠంతో పాటుగా పద్మభూషణ్ కూడా అందుకున్నాడు. బెజవాడ గోపాలరెడ్డి
సాహితీ రంగంలో ఆయన సవ్యసాచి. 1946 నుండి తెలుగుభాషా సమితి అధ్యక్షులుగా వ్యవహరించారు. 1957 నుండి 82 వరకు ఆంధ్ర ప్రదేశ్ సాహిత్య అకాడమీకి అధ్యక్షులుగా 25 సం||లు పనిచేశారు. 1978 నుండి కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ కార్యనిర్వాహక సభ్యులు. 1963 నుండి ఎనిమిదేళ్ళు జ్ఞానపీఠ అధ్యక్షులు. ఆయనకు పరిచితులుకాని సాహితీకారులు లేరు. అనేక భాషలలో సన్నిహిత పరిచయం గల గోపాలరెడ్డి రవీంద్రుని గ్రంథాలను తెలుగులోకి అనువదించారు. తొలుత అనువాదాలతో ప్రారంభమై డెబ్బయివ ఏట స్వతంత్ర రచనలు మొదలుపెట్టారు. 1978లో తొలి స్వీయ కవితాసంపుటి వెలువరించారు. ఆమె, ఆమె జాడలు, ఆమె నీడలు, ఆమె తళుకులు, ఆమె చెరుకులు. ఇలా ఆమె పంచకం వెలువడింది. కాలవాహిని, సాహిత్య సుందరి అనే వచనకవితా సంపుటాలు ప్రకటించారు. గోపాలరెడ్డి నోబెల్ బహుమతి గ్రహీతయైన రవీంద్రనాథ్ ఠాగూర్ వ్రాసిన ఊర్వశి, గీతాంజలి వంటి పలు రచనలను తెలుగులోకి అనువదించారు.[1] కె. వి. రబియా
భారతదేశ ప్రభుత్వం యొక్క మానవ వనరుల అభివృద్ధి మంత్రిత్వ శాఖ నుండి నేషనల్ యూత్ పురస్కారం పొందినప్పుడు ఆమె మొదటి జాతీయ గుర్తింపు 1993 లో వచ్చింది. భారత ప్రభుత్వ బాలల సంక్షేమ శాఖ 2000 లో కన్నకి స్త్రీ Sakthi అవార్డు అందుకున్న మొట్టమొదటి వ్యక్తి. 2000 లో భారత ప్రభుత్వ సెంట్రల్ యూత్ వ్యవహారాల మంత్రిత్వ శాఖ మరియు UNDP సంయుక్తంగా ఏర్పాటు చేసిన పావర్టీకి వ్యతిరేకంగా యూత్ వాలంటీర్ను కూడా ఆమె గెలుచుకుంది. 1999 లో ఆమె జూనియర్ చాంబర్ ఇంటర్నేషనల్ టెన్ ఔట్స్టాండింగ్ యంగ్ ఇండియన్స్ అవార్డుకు ఎంపికయింది. ఇతర అవార్డులు నెహ్రూ యువ కేంద్ర అవార్డు, బజాజ్ ట్రస్ట్ అవార్డ్, రామశ్రమం అవార్డు, రాష్ట్ర అక్షరాస్యత సమితి పురస్కారం, సీతాయ్ సాహిబ్ స్మారక అవార్డు (2010), అత్యుత్తమ సామాజిక కార్యక్రమంలో జోసెఫ్ ముందస్సేరి అవార్డ్ (2010) మరియు డాక్టర్ మేరీ వర్ఘీస్ అవార్డ్ ఫర్ ఎక్సలెన్స్ ఇన్ ఎంపవర్యింగ్ ఎబిలిటీ (2013).[8][9][10][11] దినేష్ కార్తీక్
ఈ ప్రదర్శనల తరువాత, కార్తీక్‌ను తిరిగి రంజీ ట్రోఫీ జట్టులోకి 2003–04 సీజన్ ఆరంభంలో పిలవబడినాడు.[1] ఈసారి, అతను 438 పరుగులను సరాసరి 43.80తో చేశారు, ఇందులో రెండు శతకాలు మరియు ఇరవై క్యాచ్‌లు ఉన్నాయి.[7] రౌండ్-రాబిన్ ఫేజ్ యొక్క బ్యాటింగ్ ఆరంభించిన తరువాత, మరియు కేవలం 159 పరుగులను 19.87 వద్ద నాలుగు మ్యాచ్‌లలో పోరాడుతుండగా, కార్తీక్ అప్పుడు జోనల్ అండర్-19 ఒకరోజు-ఆటగాళ్ళుగా ఉన్నారు, ఇందులో కేవలం 28 పరుగులను నాలుగు ఇన్నింగ్స్‌లో చేశారు. కార్తీక్ తిరిగి మిడిల్ ఆర్డర్‌లో రైల్వేస్‌కు వ్యతిరేకంగా సెమీ-ఫైనల్‌లో ఆడారు, అతని మైడన్ ఫస్ట్-క్లాస్ శతకంగా చేసిన 122 పరుగులు అతని జట్టు మొదటి ఇన్నింగ్స్ ఆధిక్యత తీసుకోవటానికి సహాయపడింది. అతను దీనిని 48తో రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో అనుసరించారు, ఇది రైల్వేస్ లక్ష్యానికి 300ల పరుగుల తక్కువ వద్ద ఉండటంవలన డ్రాగా ముగియటంతో తమిళనాడును అంతిమ మ్యాచ్‌లోకి వెళ్లటానికి సహాయపడింది.[8] అతను ఈ విధంగానే ముంబాయితో జరిగిన చివరి మ్యాచ్‌లో ఆడి 109 పరుగులను సాధించాడు. తమిళనాడు యొక్క 294లో అతని ఇన్నింగ్స్ ముఖ్యంగా చోటు చేసుకున్నాయి, కానీ ముంబాయి మొదటి ఇన్నింగ్స్ ఆధిక్యత చేస్తూ 613 పరుగులను సాధించాడు. తమిళనాడు ఇందులో 4/393 పరుగులను రెండవ ఇన్నింగ్స్‌లో కార్తీక్ బ్యాటింగ్ చేయకుండానే సాధించారు, కానీ డ్రా అయిన మ్యాచ్‌లో మొదటి ఇన్నింగ్స్ ఆధిక్యత‌లో ఉన్నందుకు ముంబాయి టైటిల్ గెలిచింది. కార్తీక్ ఈ ఇన్నింగ్స్ లో మూడు క్యాచ్‌లను సాధించాడు.[9] అయిననూ ఈ ప్రదర్శనలు ప్రాంతీయ గుర్తింపును పొందటానికి సరిపోయేంతగా లేవు, మరియు అతను తన దృష్టిని దులీప్ ట్రోఫీలోని సౌత్ జోన్ మ్యాచ్‌లవైపు మళ్ళించారు.[10] రాజబాబు
వరుసగా ఏడు సార్లు ఫిలింఫేర్ అవార్డు పొందిన మొట్టమొదటి హాస్యనటుడు రాజబాబు. ఆయన జీవితంలో మొత్తం తొమ్మిది ఫిలింమ్ ఫేర్ అవార్డులు, మూడు నంది బహుమతులు, మరియు ఎన్నెన్నో అవార్డులు రివార్డులూ పొందాడు. "చెన్నై ఆంధ్రా క్లబ్బు" వారు వరుసగా ఐదు సంవత్సరాలు "రోలింగ్ షీల్డు"ని ప్రధానం చేసారు. అంతే కాక శతాబ్దపు హాస్య నటుడిగా అవార్డు పొందాడు.
రాజబాబుకు ఘంటసాల పాటలంటే ఎంతో ఇష్టం. మహా శివరాత్రి రోజు మరియు ఘంటసాల వర్ధంతి అయిన ఫిబ్రవరి 11 రోజున మొత్తం ఘంటసాల పాటలు వింటూనే ఉన్నారు. అదే రోజు రాత్రి గొంతులో ఏదో ఇబ్బంది వచ్చి హైదరాబాదు లోని థెరెసా ఆసుపత్రిలో చేరాడు. ఆ ఆసుపత్రి లోనే ఫిబ్రవరి 14, 1983 రోజున తెలుగు సినీ అభిమానుల్ని శోక సముద్రంలో ముంచి స్వర్గస్తుడయాడు. అనుకరించడానికి అసాధ్యమైన ప్రత్యేకమైన శైలి రాజబాబుది. ఆయన మరణంతో తెలుగు చిత్రసీమకు కలిగిన లోటు ఎప్పటికి తీర్చలేనిది. విఠల్ రావు
1995లో అప్పటి ప్రధాని పీవీ నర్సింహారావు ద్వారా అవార్డు, 2001లో కెనడాలో గ్యాలిక్ అకాడమీ అవార్డు, 2004లో అప్పటి గవర్నర్ సుర్జీత్‌సింగ్ బర్నాల నుంచి రాష్ట్ర స్థాయి అవార్డు, 2007లో అమీర్ కుస్రో సొసైటీ ఆఫ్ కెనడా అవార్డు, 2008లో ప్రెసిడెంట్ ఆఫ్ ఇండియన్ అసోసియేషన్ అవార్డ్ ఆఫ్ న్యూజిలాండ్, న్యూఢిల్లీలోని బేగం అక్తర్ అకాడమీ అవార్డు, పద్మభూషణ్ డాక్టర్ సీ నారాయణరెడ్డి చేతుల మీదుగా జీవిత సాఫల్య పురస్కారం అందుకున్నారు. వేదగిరి రాంబాబు
సముద్రం గ్రంథానికి తెలుగు విశ్వవిద్యాలయం ఉత్తమ కథానిక సంపుటి పురస్కారమ్ పాపం పసివాళ్ళు ధారావాహికం - రాష్ట్ర ప్రభుత్వ బంగారు నంది అడవి మనిషి - టెలిఫిల్ం - రజత నంది ఆకాశవాణిలో జింగిల్స్ కి ప్రసారభారతి పురస్కారం రాష్ట్ర ప్రభుత్వం నుండి గురజాడ స్మారక పురస్కారం గిడుగు పురస్కారం దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్
కేంద్ర సాంఘిక సంక్షేమ బోర్డు వారు 1998లో ఈవిడ పేరున డా.దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ అవార్డును నెలకొల్పారు. ఈ వార్షిక అవార్డు మహిళాభ్యున్నతికి పాటుపడే స్వచ్ఛంద సంస్థకై ఉద్దేశించబడింది. ఢిల్లీలో ఉన్న బ్లైండ్ రిలీఫ్ అసోసియేషన్ వారు 2006లో ఈవిడ పేరున దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ కాలేజ్ ఆఫ్ స్పెషల్ ఎడ్యుకేషన్‌ను నెలకొల్పారు. ఆంధ్ర విశ్వవిద్యాలయంలో 1987లో నెలకొల్పబడిన సెంటర్ ఫర్ ఉమెన్స్ స్టడీస్ 2006లో డా.దుర్గాబాయి దేశ్‌ముఖ్ సెంటర్ ఫర్ ఉమెన్స్ స్టడీస్‌గా నామాంతరం చెందింది. దివ్యా దత్తా
2010 - బిగ్ పంజాబీ ఎంటర్టైన్మెంట్ అవార్డ్-ఎంటర్టైనర్ ఆఫ్ ది ఇయర్ 2010 - పిటిసి పంజాబీ ఫిలిం ఉత్తమ నటి అవార్డ్-సుఖ్మని 2009 - స్టార్ సబ్సే ఫేవరెట్ కౌన్ అవార్డ్- వెల్ కమ్ టు సజ్జన్ పూర్ 1998 - స్మితా పాటిల్ అవార్డు 1997 - దివ్య భారతి అవార్డు 1997- ఆశీర్వాద్ అవార్డు 1994 - 25వ సినీగోయర్స్ అవార్డు 1993 - పంజాబ్ యూత్ ఫెస్టివల్ ఉత్తమ నటి & ఉత్తమ డ్యాన్సర్-1993 అవార్డు తారాశంకర్ బందోపాధ్యాయ
1955 - "ఆరోగ్య నికేతన్ " అనే నవలకు రవీంద్ర పురస్కారం
1956 - కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు
1966 -"గణదేవత " నవలకు జ్ఞానపీఠ పురస్కారం.
1962 - పద్మశ్రీ పురస్కారం
1969 - పద్మభూషణ్ పురస్కారం
1948 - "శరత్ స్మృతి పురస్కారం" 
1959 - కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయంచే"జగత్తరణి స్వర్ణపతకం" గాడ్గే బాబా
మహారాష్ట్రలోని అమరావతిలో ఆయన పేరుమీదుగా మే 1, 1983న సంత్ గాడ్గే బాబా అమరావతి విశ్వవిద్యాలయాన్ని నెలకొల్పారు.[3] 1977 సంవత్సరంలో దేవకీ నందన్ గోపాలా పేరుతో గాడ్గే బాబా జీవితాన్ని చలనచిత్రంగా ప్రముఖ నిర్మాత డడ్డీ దేశ్‌ముఖ్ నిర్మించారు. ఆ చలనచిత్రానికి పురస్కారాలు, విదేశీ చలన చిత్రాల్లో పాల్గొనే అవకాశాలు కూడా లభించాయి. 1999లో భారత ప్రభుత్వము గాడ్గేబాబా గౌరవార్థం తపాలా స్టాంపును విడుదల చేసింది. 2001లో వాజపేయి నేతృత్వంలోని కేంద్ర ప్రభుత్వం భారతదేశ వ్యాప్తంగా గ్రామస్థాయి పరిశుభ్రతను మెరుగుపరిచేందుకు సంత్ గాడ్గే బాబా అండ్ గ్రామ్ స్వచ్ఛతా అభియాన్ పేరిట పథకాన్ని తయారుచేసి అమలుపరిచింది.[4] దబ్బల రాజగోపాల్ రెడ్డి
ఆయన "రోబోటిక్స్ ఇనిస్టిట్యూట్ "కు వ్యవస్థాపక డైరక్టర్ గా ఉన్నాడు[6] 1979 నుంచి [7] 1991 దాకా [8] మరియు 1991 నుండి 1999 మధ్య కాలంలో కార్నెగీ మిలన్ యూనివర్సిటీ కంప్యూటర్ విభాగానికి డీన్ గా కూడా వ్యవహరించాడు. ఆ సమయంలోనే లాంగ్వేజ్ టెక్నాలజీస్ ఇనిస్టిట్యూట్ మరియు మానవ-కంప్యూటర్ అన్యోన్యత, సెంటర్ ఫర్ ఆటోమేటెడ్ లెర్నింగ్ అండ్ డిస్కవరీ మరియు ఇనిస్టిట్యూట్ ఫర్ సాఫ్ట్‌వేర్ రీసర్చ్ లను ఏర్పాటు చేశాడు. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే పురస్కారం
ఆ తర్వాత కాలంలో పృధ్వీ రాజ్ కపూర్, రూబీ మేయర్స్, బి.యన్ సర్కార్ లాంటి ప్రముఖులకు ఈ అవార్డ్ అందచేశారు. కానీ మొట్టమొదటగా ఈ అవార్డు అందుకొన్న తెలుగు వారు మాత్రం బియన్ రెడ్డిగా పిలవబడే బొమ్మిరెడ్డి నరసింహా రెడ్డి. తెలుగు వారే కాదు భారతదేశం గర్వించదగ్గ సినిమాలైన “మల్లీశ్వరి”, “బంగారు పాప” లాంటి అత్యుత్తమ సినిమాలు రూపొందించిన బి.యన్.రెడ్డి సోదరుడైన మరో బియన్ రెడ్డి కూడా ఈ పురస్కారాన్ని పొందడం విశేషం. భారతదేశంలోని ఏడు అద్భుతాలు
తాజ్ మహల్ ("తాజ్" అని కూడా పిలుస్తుంటారు), మొఘల్ సామ్రాజ్య శిల్పకల్పకు సంబంధించిన ఒక ఉత్కృష్ట నిర్మాణం అని * ఆర్కియాలజికల్ సర్వే ఆఫ్ ఇండియా వర్ణన పేర్కొంది, మొఘల్ చక్రవర్తి షాజహాన్ తన రాణి ముంతాజ్ మహల్ స్మృతి చిహ్నంగా దీన్ని నిర్మించాడు. పర్షియన్, టర్కిష్, భారతీయ, మరియు ఇస్లామిక్ చిత్రకళ శైలిలోని అంశాలను సొంతం చేసుకున్న ఈ ప్రత్యేక శైలి నిర్మాణం మొఘల్ చిత్రకళకు సంబంధించిన ఒక అత్యద్భుత ఉదాహరణగా పరిగణించబడుతోంది. 1983లో యునెస్కో ప్రపంచ వారసత్వ ప్రదేశంగా తాజ్ మహల్ ఎంపిక కావడంతో పాటు "భారత దేశంలోని ముస్లిం కళకు సంబంధించిన ఆభరణంగాను మరియు విశ్వవ్యాప్తంగా మెచ్చుకోబడిన ప్రపంచ వారసత్వ సంపదల్లో భాగమైన అద్భుత కళాఖండాల్లో ఒకటిగాను" ఉదహరించబడింది. నిర్మాణాల యొక్క సమీకృత సౌష్టవ సముదాయమైన ఈ కట్టడం 1648 ప్రాంతంలో నిర్మాణాన్ని పూర్తి చేసుకుంది. తాజ్ మహల్ నిర్మాణానికి సంబంధించి ఉస్తాద్ అహ్మద్ లహౌరీని సాధారణంగా ప్రధాన రూపశిల్పిగా భావిస్తారు. తంగిరాల పాల గోపాల కృష్ణ
1995 సంవత్సరములో అవార్డ్ పొందిన తుట్టగుంట సుబ్రహ్మణ్యం, వి.వై.వి, సోమయాజి, ఎం.ఎస్.ఆర్.శాస్త్రి, సుశర్మ లకు 'నన్నయ భట్టారక పీఠం'సన్మానము చేసినప్పుడు వ్రాసిన పద్యము. నోబెల్ బహుమతి పొందిన భారతీయులు
ఆంగ్ల రచయిత, సాహిత్యంలో 2001 నోబెల్ గ్రహీత వి.ఎస్ నైపాల్ ట్రినిడాడ్‌లో పుట్టి, బ్రిటన్‌లో పెరిగినా భారతీయ సంతతివాడే. పర్యావరణంపై ఐరాస అంతర్‌ ప్రభుత్వ ప్యానల్ సభ్యుడిగా మన దేశానికి చెందిన ఆర్.కె.పచౌరీ నోబెల్‌ శాంతి బహుమతిని అల్‌గోరెతో పంచుకున్నాడు. 1907లో సాహిత్యంలో నోబెల్ పురస్కారం అందుకున్న ప్రముఖ బ్రిటన్ రచయిత రుడ్యార్డ్ కిప్లింగ్ 1865లో ముంబాయిలో జన్మించాడు. సికిందరాబాదు లో మలేరియాపై పరిశోధనలు సాగించిన రోనాల్డ్ రాస్ (బ్రిటన్ పౌరుడు).. ఉత్తరాఖండ్‌లో జన్మించాడు. 1902లో వైద్యంలో నోబెల్ అందుకున్నాడు. విజయేందర్ సింగ్
జులై 2009న, విజయేందర్ తో పాటుగా సుశీల్ మరియు మరొక బాక్సర్ మేరీ కామ్ లు భారత క్రీడలలో అత్యన్నత పురస్కారము అయిన రాజీవ్ గాంధీ ఖేల్ రత్న పురస్కారముతో గౌరవించబడ్డారు. ఇలా ముగ్గురు ఆటగాళ్ళు ఈ పురస్కారమునకు ఒకేసారి ఎంపిక కావడము అనేది మొదటిసారి జరిగింది, వీరే ఎంపిక చేసిన బృందము వీరు 2008–09 సంవత్సరములో చూపిన ప్రతిభ ప్రాతిపదికగా అందరినీ గౌరవించాలని నిర్ణయము తీసుకున్నది. కామ్ మరియు విజయేందర్ లు ఈ పురస్కారము తొలిసారిగా పొందిన బాక్సర్లు మరియు దీనికి గాను వారికి 7.5 లక్షల రూపాయల నగదు పత్రము మరియు ఒక ప్రశంసా పత్రము పొందారు.[14] భారత క్రీడలు మరియు గృహ మంత్రిత్వ శాఖల వారిచే సుశీల్ మరియు విజయేందర్ లు ఇరువురు పద్మ శ్రీ పురస్కారమునకు వారి తరఫున నమోదు చేసారు కానీ పద్మ పురస్కారముల బృందము వారిని 2009 పురస్కారములకు తగిన స్థాయిలో లేరు అని నిరాకరించింది. వారికి పద్మ శ్రీ పురస్కారము ఇవ్వకపోవడము అనేది ప్రజలలో క్రోధం రగిలించింది మరియు కేవలము కొన్ని ఆటలను మాత్రమే ఆడనిచ్చారు.[15] విజయేందర్ ఆ తరువాత నెలకు 14,000 రూపాయల జీతముతో హర్యానా రక్షక భట శాఖలో ఉద్యోగములో చేరాడు.[16] రామేశ్వర్ ఠాకూర్
రామేశ్వర్ ఠాకూర్ (28 జూలై 1927 – 2015 జనవరి 15) బీహారు రాష్ట్రానికి చెందిన స్వాతంత్ర్య సమరయోధుడు, భారత జాతీయ కాంగ్రేసు పార్టీ అగ్ర రాజకీయనాయకుడు మరియు కేంద్ర ప్రభుత్వంలో మాజీ మంత్రి. 2004 నుండి 2011 వరకు వరుసగా, ఒడిశా, ఆంధ్రప్రదేశ్, కర్ణాటక మరియు మధ్యప్రదేశ్ రాష్ట్రాలకు గవర్నరుగా పనిచేశాడు. వృత్తిరీత్యా ఛార్టర్డ్ అకౌంటెంట్ ఐన ఠాకూర్, 1966 నుండి 1967 వరకు ఇన్ స్టిట్యూట్ ఆఫ్ ఛార్టర్డ్ అకౌంటెంట్స్ ఆఫ్ ఇండియా అధ్యక్షుడిగాకూడా పనిచేశాడు. సుడిగాలి
మరెన్నో కార్యక్రమాలలో ప్రజల చెంతన నిలచిన సుడిగాలి సేవలకు పత్రిక సంపాదకులు వాకిచర్ల మాధవరావుగారికి 
1997 వ సంవత్సరంలో బెంగుళూరులో కర్ణాటక గవర్నర్ చే ఇందిరా సత్భావనా అవార్డును, 2000 వ సంవత్సరంలో ఆర్యవైశ్య మహాసభవారు మాజీ ముఖ్యమంత్రి వర్యులు శ్రీ కొణిజేటి రోశయ్యగారిచే దానశీలా బిరుదును అందించారు. వీటితోపాటు స్థానికంగా, జిల్లా స్థాయిలో అనేక అవార్డులు, సత్కారాలు అందుకున్నారు. కల్యంపూడి రాధాకృష్ణ రావు
గ్యూ మెడల్ ఇన్ గోల్డ్ (2011), రాయల్ స్టాటిస్టికల్ సొసైటీ [6] ఇండియన్ సైన్స్ అవార్డు 2010 [7] ఇంటర్నేషనల్ మహాలనోబిస్ ప్రైజ్ (2003), ఇంటర్నేషనల్ స్టాటిస్టికల్ ఇనిస్టిట్యూట్ వారిచే[8] శ్రీనివాస రామనుజన్ మెడల్ (2003), ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ వారిచే నేషనల్ మెడల్ ఆఫ్ సైన్స్ ను 2002 జూన్ 12 లో అమెరికా అధ్యక్షుడు జార్జ్ డబ్ల్యూ బుస్ చే అందుకున్నారు. పద్మవిభూషణ (2001), భారత ప్రభుత్వం వారిచే మహాలనోబిస్ చెటెర్నరీ గోల్డ్ మెడల్ (1993?), ఇండియన్ సైన్స్ కాంగ్రెస్ వారిచే. విల్క్స్ మెమోరియల్ అవార్డు (1989), అమెరికన్ స్టాటిస్టికల్ అసోసియేషన్ వారిచే. మేఘనాథ్ సాహా మెడల్ (1969), ఇండియన్ నేషనల్ సైన్స్ అకాడమీ వారిచే. Guy Medal in Silver (1965) of the Royal Statistical Society శాంతిస్వరూప్ భట్నాగర్ అవార్డు (1963) జె.సి.బోస్ గోల్డ్ మెడల్, బోస్ ఇనిస్టిట్యూట్ వారిచే కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం వారి గోల్డ్ మెడల్ 2003 లో కలకత్తా విశ్వవిద్యాలయం వారిచే డాక్టరేట్ ఆఫ్ సైన్స్..[9] దండమూడి రాజగోపాలరావు
దండమూడి రాజగోపాలరావు (అక్టోబరు 16, 1916 - ఆగష్టు 6, 1981) భారతదేశానికి చెందిన వెయిట్‌లిఫ్టింగ్ క్రీడాకారుడు, "ఇండియన్ టార్జన్" అన్న బిరుదు పొందారు.తెలుగు రంగస్థల మరియు సినిమా నటుడు. ఈయన 1951లో ఢిల్లీలో జరిగిన ప్రథమ ఆసియా క్రీడోత్సవాలలో వెయిట్‌ లిఫ్టింగ్ పురుషుల సూపర్ హెవీవెయిట్ (+105 కేజీలు) వర్గములో కాంస్య పతకాన్ని గెలుచుకున్నాడు. ఈయన 1963లో విడుదలైన నర్తనశాల సినిమాలోనూ, 1965లో విడుదలైన వీరాభిమన్యు సినిమాలోనూ, భీముని పాత్ర పోషించాడు. ధూళిపూడి ఆంజనేయులు
డా.సి.ఆర్.రెడ్డి (Dr. C.R.Reddy, Makers of Indian Literature) పై మోనోగ్రాఫ్ సాహిత్య అకాడమీ కోసం 1973 లో రచించారు.[2] సోవియట్ రష్యా, ఐరోపా లలో తన పర్యటన అనుభవాలతో 'విండో టు ది వెస్ట్' (Window to the West), త్రివేణి పబ్లిషర్స్, మద్రాసు, 1967.[3] కందుకూరి వీరేశలింగం జీవితచరిత్ర, భారత ప్రభుత్వ పబ్లికేషన్ డివిజన్ కోసం 1976లో రచించారు.[4] సెక్యులర్ సెయింట్ లిట్ ఎ సోరావ్ మెసేజ్ గ్లింప్సెస్ ఆఫ్ తెలుగు లిటరేచర్ (Glimpses of Telugu Literature), 1987.[5] ఆథర్ యాజ్ ఆర్టిస్ట్ ది ఆర్ట్ ఆఫ్ బయోగ్రఫీ (The art of biography), క్రిస్టియన్ లిటరేచర్ సొసైటీ, మద్రాసు, 1982.[6] డైనమిక్స్ ఆఫ్ ఇండియన్ సోషల్ రిఫార్మ్ (Dynamics of Indian Social Reform), ఇండియన్ ఇన్స్టిట్యూట్ ఆఫ్ వరల్డ్ కల్చర్, బెంగళూరు.[7] గుబ్బి తోటదప్ప
గుబ్బి తోటదప్పకు సంతానం లేదు, తన ఆస్తిని పర్యాటకులకు, విద్యార్థుల ప్రయోజనాలకు ఉపయోగించాలని అతని ఆశయం. రావు బహదూర్ ధర్మప్రవర్ధ గుబ్బి తోటదప్ప చారిటీస్ (RBDGTC) అనే ట్రస్ట్ ను స్థాపించారు. 1897 లో, ఈ ట్రస్ట్ బెంగుళూరు సిటీ రైల్వే స్టేషన్ సమీపంలోని భూమిని కొనుగోలు చేసింది. 1903 ఫిబ్రవరి 11న, నాలుగవ కృష్ణరాజ ఒడయారు అధికారికంగా ధర్మఛత్రా (పర్యాటకులకు), ఉచిత హాస్టల్ (విద్యార్థులకు) ప్రారంభించారు. . తన చివరి రోజులలో అతను తన ఆస్తి మొత్తాన్ని RBDGTC ట్రస్టుకు విరాళంగా ఇచ్చాడు. కె.పుట్టన్న చెట్టిని ఆ ట్రస్ట్ యొక్క మొదటి అధ్యక్షుడిగా నియమించారు. ఈ ట్రస్ట్ దాని పనిని కొనసాగిస్తోంది. ఈ హాస్టల్ సదుపాయం కర్ణాటకలో విస్తరించి ఉంది. 2005 లో, హాస్టల్ పునర్నిర్మించబడింది. దాని శత జయంతి కోసం ట్రస్ట్ ఆదాయ వనరుగా కెంపెగౌడ బస్‌స్టేషన్ వద్ద బెల్ హోటల్ నిర్మించింది. బస సౌకర్యాలు నామమాత్రపు రుసుముతో వసతి సదుపాయం ఉంది. మతంతో సంబంధం లేకుండా అందరికీ ప్రవేశం ఉంది. వీరశైవా (లింగాయతి) వర్గానికి చెందిన విద్యార్థులకు 
హాస్టల్‌లో ప్రాధాన్యత ఇస్తారు. ఇప్పటి వరకు ప్రభుత్వంవారు హాస్టల్ మంజూరు చేయలేదు. ప్రతి సంవత్సరం లింగాయతి విద్యార్థులకు అర్హత కోసం ట్రస్ట్ స్కాలర్షిప్పులు ఇస్తుంది.1910 ఫిబ్రవరి 21 లో, 72 సంవత్సరాల వయస్సులో తోటదప్ప మరణించారు. శ్రీలాల్ శుక్లా
శ్రీలాల్ శుక్లా 1925లో ఉత్తరప్రదేశ్ రాష్ట్రంలోని లక్నో జిల్లా లో జన్మించాడు. 1947లో అలహాబాదు విశ్వవిద్యాలయం నుండి పట్టభద్రుడై, 1949లో ప్రొవిన్సియల్ సివిల్ సర్వీసెస్ లో చేరి ఉద్యోగ జీవితాన్ని ప్రారంభించాడు. సివిల్ సర్వీసు ఉద్యోగిగా ఈయనకు ప్రభుత్వం యొక్క పనిరీతు, సామాన్య ప్రజల జీవితాలపై చక్కని అవగాహన ఏర్పడింది. ఈ అనుభవాలే తన వ్యంగ్య రచనలకు ఎంతగానో తోడ్పడ్డాయి. శుక్లా సాహితీ వ్యాసాంగం 1954లో ప్ర్రారంభమై హిందీ సాహిత్య ప్రపంచంలో ఒక గొప్ప సాహిత్య కృషికి బీజం వేసింది. ఈయన తొలి నవల "సూనీ ఘాటీ కా సూరజ్" 1957లో ప్రచురించబడింది. తొలి వ్యంగ్య రచన "అంగద్ కా పావ్" 1958లో ప్రచురితమైంది. స్వాతంత్ర్యానంతర భారతదేశపు గ్రామీణ జీవితంలో దిగజారుతున్న నైతిక విలువలను పొరలు పొరలుగా ఎత్తి చూపుతూ ఈయన వ్రాసిన నవల రాగ్ దర్బారీ (1968) కి గాను 1970లో కేంద్ర సాహిత్య అకాడమీ అవార్డు పొందారు. ఈ నవల ఆధారంగా దూరదర్శన్‌లో ఒక ధారావాహిక కూడా ప్రదర్శించబడింది. 1983లో ఇండియన్ అడ్మినిస్ట్రేటివ్ సర్వీస్ నుంచి పదవీ విరమణ పొంది, పూర్తి సమయాన్ని సాహిత్యసేవకే కేటాయించాడు.
ఇవే కాక ఈయన అనేక సాహితీ సదస్సులలో పాల్గొనటానికి, అవార్డులను అందుకోవటానికి యుగోస్లావియా, జర్మనీ, ఇంగ్లాండు, పోలాండు, సూరీనాం తదితర దేశాలు పర్యటించారు. భారత ప్రభుత్వం చైనా పర్యటనకు పంపిన రచయితల బృందానికి శ్రీలాల్ శుక్లా అధ్యక్షత వహించాడు. రాజేంద్ర సింగ్
2001 నాటికి టి.బి.ఎస్ 6,500 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించింది. అందులో మధ్యప్రదేశ్, గుజరాత్, ఆంధ్రప్రదేశ్ రాష్ట్రాలు కూడా ఉన్నాయి. వారు రాజస్థాన్ లోని 11 జిల్లాలలో 850 గ్రామాలలో 4500 మట్టి చెక్‌డ్యాములు, జోహాడ్లను వర్షపునీటిని సంరక్షించడానికి నిర్మించారు. అతని కృషి ఫలితంగా 2001లో రామన్ మెగసెసే పురస్కారం లభించింది. అనేకమంది గ్రామ ప్రజల ద్వారా అడవులను పునరుద్ధరించడం జరిగింది. ముఖ్యంగా సమాజ వనరులను పరిరక్షించడానికి గ్రామ సభలు ప్రత్యేకంగా ఏర్పాటు చేయబడ్డాయి. ఆర్వారి జిల్లా కేంద్రంలో గల భానొటా-కొల్యాల గ్రామం సమీపంలో గల "భైరోన్‌దేవ్ లోక్‌ వన్యజీవ్ అభయారణ్య" 12 చదరపు కిలోమీటర్ల మేర విస్తరించడం వారి కృషికి చక్కని నిదర్శనం. దివ్యా దత్తా
2002లో దివ్య ఆరు సినిమాల్లో నటించారు. నేపాలీ చిత్రం మాయా నమారాలో అతిథిపాత్రలో కనిపించారు. శక్తి:ది పవర్, సుర్:ది మెలోడీ ఆఫ్ లైఫ్, జిందగీ ఖూభ్ సూరత్ హై, 23rd మార్చి 1931:షాహీద్ సినిమాల్లో సహాయ నటి పాత్రల్లో నటించారు ఆమె. 23rd మార్చి 1931:షాహీద్ సినిమా మాత్రం ఫ్లాప్ అయింది. 2003లో ప్రాణ్ జాయే పర్ షాన్ నా జాయే, బఘ్బాన్, లాక్:కార్గిల్ సినిమాల్లో నటించారు. ఈ సినిమాలు మంచి విజయాలను నమోదు చేసుకున్నాయి. ఆమె నటనకు కూడా విమర్శకుల నుండి ప్రశంసలు లభించాయి.[8] ఆ తరువాత విడుదలైన గోగ్గర్స్ పార్క్ లో ఆమె నటనకు మొదటిసారి స్టార్ గిల్డ్ ఉత్తమ సహాయ నటి పురస్కారానికి నామినేషన్ లభించింది. దబ్బల రాజగోపాల్ రెడ్డి
మద్రాసులో ఇంజనీరింగ్ పూర్తి కాగానే మద్రాసు పోర్టు ట్రస్టులో ఇంజనీరుగా ఉద్యోగం వచ్చింది. అప్పుడు ఆయన జీతం మూడు వందల రూపాయలు. ఉద్యోగం చేస్తున్నపుడే మరో ఇద్దరు స్నేహితులతో కలిసి ఆస్ట్రేలియాలో పై చదువులకోసం దరఖాస్తు చేశాడు. అలా 1960 లో ఆస్ట్రేలియా వెళ్ళి అక్కడ న్యూ సౌత్ వేల్స్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి మాస్టర్స్ డిగ్రీ సంపాదించాడు. మాస్టర్ డిగ్రీ చేసేటపుడే కంప్యూటర్ల మీద కలిగిన ఆసక్తి వలన ఐబీయంలో ఉద్యోగంలో చేరి అక్కడే మూడేళ్ళపాటు పనిచేసి కంప్యూటర్ మెళకువలు తెలుసుకున్నాడు. కంప్యూటరు గురించి మరింత పరిశోధన చేయాలన్న తపనతో స్టాన్ఫర్డ్ విశ్వవిద్యాలయంలో పీ.హెచ్.డీకి దరఖాస్తు చేశాడు. 1966 లో స్టాన్ఫోర్డ్ విశ్వవిద్యాలయం నుంచి కంప్యూటర్ సైన్స్ లో డాక్టరేటు సంపాదించాడు. స్టాన్‌ఫర్డ్‌ యూనివర్సిటీ నుంచి కంప్యూటర్‌ సైన్స్‌లో మొట్టమొదటి డాక్టరేట్‌ అందుకున్న ఘనత ఆయనదే.[2] మాగోడ్ బసప్ప రవీంద్రనాథ్
టోలోలింగ్‌ పాయింట్‌ కార్గిల్‌ యుద్ధంలో అత్యంత కీలకమైనది. శత్రుమూకల అధీనంలో ఉన్న ఈ పాయింట్‌ను తిరిగి చేజిక్కించుకోవడంలో రవీంద్రనాథ్‌ కీలకపాత్ర పోషించాడు. ఈ పోరాటం భారత సైన్యం చేసిన అత్యంత కఠినమైనది. ఈ యుద్ధం "బ్యాటిల్‌ ఆఫ్‌ టోలోలింగ్‌"గా ప్రసిద్ధి చెందింది. శతృ సైనికులు ఈ పాయింట్ పై కాపుకాసి భారత సైనికులకు ఆహారం అందకుండా కాపలా కాస్తున్నారు. వారు పైన ఉండటంతో క్రింది నుండి పైకి వచ్చిన భారత సైనికులపై కాల్పులు జరప సాగారు. కర్నల్‌ రవీంద్రనాథ్‌ నేతృత్వంలోని రాజ్‌పుటాన రైఫిల్స్‌లో ఉన్న 90 మంది సైనికులు మూడు బృందాలుగా విడిపోయి మూడు వైపుల నుంచి శత్రుసేనలను ముట్టడించారు. ముట్టడి ప్రారంభమయ్యే ముందు కర్నల్‌ రవీంద్రనాథ్‌ వారితో.. ‘‘మీరు కోరినవి నేను ఇచ్చాను. ఇప్పుడు నేను కోరుతున్నది మీరు ఇవ్వాలి’’ అన్నాడు. ఆయన మాటలకనుగుణంగా సైనికులు పోరాడి మర్నాడు తెల్లవారుజామున 4.10 గంటలకల్లా టోలోలింగ్‌ పాయింట్‌ను దక్కించుకున్నారు. ఆ పాయింట్‌పై అదుపు లభించాక భారత సైన్యానికి మిగతా పాయింట్లపైనా గెలుపు జెండా ఎగరేయడం సులువైంది. శత్రు సైనికులు ఎల్‌వోసీకి ఉత్తరంగా పలాయనం చిత్తగించి ప్రాణాలు కాపాడుకున్నారు.  దేవులపల్లి వెంకటేశ్వరరావు
నల్గొండ జిల్లా కడవెండి గ్రామంలో శాంతియుతంగా సాగుతున్న వాలంటరీ దళ ఊరేగింపుపై 1946 జూలై 6న భూస్వాముల గూండాలు కాల్పుల్లో దొడ్డి కొమురయ్య మరణించాడు. దీంతో తెలంగాణ రైతాంగ ప్రజా ఉద్యమం ఉన్నత స్థాయికి చేరి, సాయుధ పోరాట రూపం తీసుకున్నది. 1946 డిసెంబర్ నాటికి దాదాపు120 గ్రామాల్లో గ్రామ రాజ్యాలేర్పడి 3,000 ఎకరాల భూస్వాముల భూములను పేదలకు పంచారు. 1946 నుండి 1951 వరకు సాగిన ఈ పోరాటంలో డీవీ ప్రధాన పాత్రధారి. సాయుధ పోరాటాన్ని విరమించాలని 1948లో ఆంధ్ర కమ్యూనిస్టు పార్టీ నిర్ణయించినప్పుడు డీవీ ‘తెలంగాణ సాయు ధ పోరాటాన్ని విరమించాలనే తప్పుడు ధోరణులపై విమర్శ’ అన్న గ్రంథాన్ని రచించారు.[4] చందూలాల్ మాధవ్‌లాల్ త్రివేది
1931 నూతన సంవత్సర సత్కారాల జాబితాలో త్రివేదిని ఆర్డర్ ఆఫ్ బ్రిటీషు ఎంపైర్ (ఒ.బి.ఈ) అధికారిగా నియమించబడ్డాడు 1935 జన్మదిన సత్కారాల జాబితాలో కంపానియన్ ఆఫ్ ది ఇండియన్ ఎంపైర్ (సి.ఐ.ఈ) గా, 1941 జన్మదిన సత్కారాల జాబితాలో కంపానియన్ ఆఫ్ ది స్టార్ ఆఫ్ ది ఇండియా (సి.ఎస్.ఐ) గా సత్కరించబడ్డాడు. 1945 జన్మదిన సత్కారాల జాబితాలో "సర్" గా సత్కరించబడి, 1945 ఆగష్టు 18న వైస్రాయ్ హౌస్ (ప్రస్తుత రాష్ట్రపతి భవన్) లో జరిగిన సమావేశంలో లార్డ్ వేవెల్ ఈయన్ను లాంఛనంగా నైట్ ను చేశాడు. ఆ తర్వాత అదే సంవత్సరం 1945 డిసెంబరు 21న నైట్ కమాండర్ ఆఫ్ ది ఆర్డర్ ఆఫ్ ది స్టార్ ఆఫ్ ఇండియా (కె.సి.ఎస్.ఐ) గా ప్రకటించబడ్డాడు. 1956లో భారత ప్రభుత్వం ఈయన్ను పద్మవిభూషణ సత్కారంతో గౌరవించింది. రొమిల్లా థాపర్
2005 జనవరిలో ఆమె భారత ప్రభుత్వం అందజేసిన ప్రతిష్టాత్మక పురస్కారమైన పద్మభూషణ్ ను తిరస్కరించింది. అంతకు ముందు 1992 లో కూడా ఆమె పద్మభూషణ్ పురస్కారాన్ని తిరస్కరించింది. ఆమె తాను ఇటువంటి రాష్ట్ర పురస్కారాలను తీసుకోననీ, వృత్తిపరమైన గౌరవాలను మాత్రమే స్వీకరిస్తానని తెలియజేసారు. దబ్బల రాజగోపాల్ రెడ్డి
బిల్‌ క్లింటన్‌ అమెరికా అధ్యక్షుడిగా ఉన్న సమయంలో ఆయన ఐటీ సలహా సంఘానికి కో-ఛైర్మన్‌గా పనిచేశాడు. ఫ్రాన్స్ ప్రభుత్వం సాంకేతిక పరిజ్ఞానం నిరుపేదలకూ సామాన్యులకూ ఉపయోగపడే సాంకేతికతను అభివృద్ధి చేసేందుకు ఓ ప్రత్యేక కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేసింది. ఆ ప్రాజెక్టుకు ఆయన చీఫ్‌ సైంటిస్టుగా పనిచేశాడు. తక్కువ ఖర్చులోనే కంప్యూటర్లను తయారు చేసి 80వ దశకం తొలిరోజుల్లోనే ఆఫ్రికా దేశాల్లోని పాఠశాలలకు వాటిని అందేలా చూశాడు. వైద్యం, రోడ్డు ప్రమాదాల నివారణ, మందుపాతర్లూ, ప్రకృతి విపత్తుల గుర్తింపు లాంటి అనేక రంగాల్లో ఉపయోగపడేలా రోబోల తయారీకి పునాది వేశాడు. ఆయన సేవలకు గుర్తింపుగా అప్పటి ఫ్రాన్స్‌ అధ్యక్షుడు మిట్టరాండ్‌ స్వయంగా అమెరికా వచ్చి ఫ్రాన్స్‌ అత్యున్నత పౌర పురస్కారమైన లీజియన్‌ ఆఫ్‌ ఆనర్‌</i>ను అందించాడు.[2] మురళీధర్ దేవదాస్ ఆమ్టే
1971: భారత ప్రభుత్వపు పద్మశ్రీ అవార్డు.[6] 1974: మహారాష్ట్ర ప్రభుత్వపు దళిత్ మిశ్రా అవార్డు. 1978: రాష్ట్రీయ భూషణ్ అవార్డు. 1979 ; జమన్‌లాల్ బజాజ్ అవార్డు. 1983: అమెరికాకు చెందిన డామియెన్ డట్టన్ అవార్డు (కుష్టువ్యాధి పీడితుల కోసం కృషిసల్పిన వారికిచ్చే ప్రపంచంలో అత్యున్నత అవార్డు). 1985: రామన్ మెగ్సేసే అవార్డు. 1985: మధ్య ప్రదేశ్ ప్రభుత్వపు ఇందిరా గాంధీ స్మారక అవార్డు. 1986: భారత ప్రభుత్వపు పద్మవిభూషణ్ అవార్డు. 1986: రాజారాం‌మోహన్ రాయ్ అవార్డు. 1988: ఐక్యరాజ్య సమితి మానవహక్కుల అవార్డు. 1988: జి.డి.బిర్లా అంతర్జాతీయ అవార్డు. 1988: ఫిక్కి అవార్డు. 1989: అంతర్జాతీయ జిరాఫీ అవార్డు. 1990 ; టెంపుల్టన్ అవార్డు. 1991: రైట్ లివ్లీహుడ్ అవార్డ్ (ఈ అవార్డు ప్రత్యమ్నాయ నోబెల్ బహుమతిగా పేరుపొందింది) [7][8] 1991: ఆదివాసీ సేవక్ అవార్డు. 1992: మహారాష్ట్ర ప్రభుతపు అంబేద్కర్ దళిత్ మిత్ర అవార్డు 1997: మహాత్మా గాంధీ చారిటేబుల్ ట్రస్ట్ అవార్డు. 1999: గాంధీ శాంతి బహుమతి. 1999: అంబేద్కర్ అంతర్జాతీయ అవార్డు. 2008: భారత్‌వాసా అవార్డు. కొంగర జగ్గయ్య
నోబెల్ పురస్కారము అందుకున్న రవీంద్రుని గీతాంజలిని "రవీంద్ర గీతా" అనే పేరుతో తెలుగులోకి అనువాదించారు. గీతాంజలికి ఇది తొలి తెలుగు అనువాదం. రవీంద్రనాథ ఠాగూరు రాసిన నాటకం సాక్రిఫైస్ (Sacrifice) ను తెలుగులోకి "బలిదానం" అనే పేరుతో అనువదించాడు.2004, మార్చి 5 న 76 సంవత్సరాల వయసులో చెన్నైలో గుండెపోటుతో జగ్గయ్య మరణించాడు..రెండవ సంపుటి దేవికారాణి
ఆమె సినిమా రంగానికి చేసిన సేవలకు గుర్తింపుగా భారత ప్రభుత్వం 1958లో పద్మశ్రీ పురస్కారం ఇచ్చింది. దాదాసాహెబ్ ఫాల్కే అవార్డు నెలకొల్పిన తొలిసారి ఆమెకు 1969లో ప్రకటించారు. చివరిరోజుల్లో బెంగుళూరులో గడుపుతూ 1994 మార్చి 9 తేదీన పరమపదించారు.