زانغ زان صحفية حاليا ومحامية سابقا، اعتُقلت في مايو/أيار وأدينت زانغ زان البالغة من العمر 37 عاما بتهمة "السعي لإحداث بلبلة وإثارة المتاعب"، وهي تهمة يشيع توجيهها للناشطين في الصين. وألقي القبض على زانغ في مايو/أيار، ودخلت في إضراب عن الطعام لعدة أشهر، ويقول محاموها إنها في حالة صحية متردية. وكانت زانغ قبل امتهان الصحافة تعمل في المحاماة. وبذلك تنضم زانغ لقائمة طويلة من الصحفيين الصينيين الذين واجهوا متاعب جرّاء تغطية تفشي وباء كورونا في ووهان. ويفتقر الإعلام إلى الحرية في الصين التي تضيّق سلطاتها الخناق على الناشطين أو من يسربون الأخبار، وتتهمهم بالسعي لتقويض جهود الدولة الرامية إلى التصدي لانتشار الوباء. مواضيع قد تهمك نهاية يقول رين قوانيو، أحد محاميي زانغ، للوكالة الفرنسية للأنباء: "بدت زانغ محطّمة عند النطق بالحكم، أمّا والدتها التي كانت حاضرة في ساحة المحكمة، فقد انفجرت باكية". فيروس كورونا: وفاة الطبيب الصيني الذي حذر زملاءه قبل تفشي المرض وهددته الشرطة ليصمت وكانت زانغ قد سافرت إلى ووهان في فبراير/شباط لعمل تغطية صحفية مستقلة عن تفشي الوباء في المدينة. وكانت تقارير زانغ التي تبثّها على الهواء تلقى رواجًا على وسائل التواصل الاجتماعي، مما جذب إليها أنظار السلطات الصينية. وتقول شبكة الدفاع عن حقوق الإنسان في الصين إن تقارير زانغ الصحفية تضمّنت تغطية اعتقال صحفيين مستقلين آخرين، وتضييق الخناق على المطالِبين بمحاسبة المسؤولين، من بين عائلات الضحايا. وفي حوارٍ مصوّر أجرته زانغ مع صانع أفلام مستقل قبل إلقاء القبض عليها، قالت إنها قررت زيارة ووهان بعدما قرأتْ منشورا على الإنترنت لأحد سكان المدينة يحكي فيه عن الأوضاع المعيشية في المدينة في زمن استشراء الوباء. من الخوف إلى الحرية: سنة صعبة في الصين في محاربة كوفيد-19 وما أن وصلت زانغ ووهان، حتى شرعت في توثيق ما تراه في شوراع المدينة ومستشفياتها، وبثّه على الهواء مباشرة، رغم ما يتهددها جرّاء ذلك من عواقب. وقالت زانغ في حوارها مع صانع الأفلام المستقلّ، والذي اطلعت عليه بي بي سي: "لن أتوقف عمّا شرعتُ فيه؛ هذه البلاد لن تعود للوراء". وتقول شبكة الدفاع عن حقوق الإنسان في الصين إن زانغ اختفت يوم 14 مايو/أيار. وتكشّف بعد يوم من اختفائها أنها في حوزة الشرطة بمدينة شانغهاي، على مسافة تزيد عن 640 كيلومتر. وفي أوائل نوفمبر/تشرين الثاني واجهت زانغ رسميًا اتهامات بـ "بث أخبار كاذبة" على وسائل التواصل الاجتماعي، وقبول تسجيل حوارات مع محطات أجنبية، ونشْر معلومات عن الفيروس في ووهان بـنيّة سيئة - وهي اتهاماتٌ تترواح عقوبتها بين أربع إلى خمس سنوات من السجن. باحثة صينية تختبئ في قنصلية بلادها في سان فرانسيسكو بالولايات المتحدة تثير أزمة بين البلدين "حُكم مثير للقلق" احتجاجًا على اعتقالها، دخلت زانغ في إضراب عن الطعام تركها في حالة صحيّة متردية، بحسب محامٍ كان قد زارها في أوائل ديسمبر/كانون الأول الجاري. وقال المحامي في بيان أعقب الزيارة إنّ زانغ تُجبَر على التغذّى عبر أنبوب، مشيرًا إلى أن موكِّلته كانت تشكو صداعًا، ودوارًا، وآلاما في المعدة، فضلا عن متاعب نفسية. وكان المحامي قد تقدّم بطلب لإرجاء المحاكمة نظرًا لحالة موكّلته الصحية. وكانت زانغ قد اعتُقلت عام 2019 لإعلانها دعم ناشطين في هونغ كونغ. ويصف ليو لان، وهو استشاري بشبكة الدفاع عن حقوق الإنسان في الصين، الحُكم الصادر ضد زانغ بأنه "مثير للقلق". ويقول ليو لان لـ بي بي سي: "الحكم الصادر بحق زانغ ثقيل جدًا. السلطات الصينية مصممة على إسكات، وتخويف مواطنيها الذين يحاولون كشف ما يحدث في ووهان". وأضاف ليو: "أنا قلِق بشأن مصير مواطنين آخرين معتقلين كانوا أيضا قد نشروا تقارير عن الوباء". وكان صحفيون صينيون آخرون ممّن نشروا تقارير عن تفشي كورونا في ووهان قد تعرّضوا للاختفاء في وقت سابق من العام الجاري.
Чжан Чжанды май айында камакка алышкан Кесиби боюнча юрист Чжан Чжань май айында камакка алынып, бир нече айдан бери ачкачылык кармап жатат. Анын жактоочусу кыздын саламаттыгына доо кеткенин айтууда. Ал коронавирустан кийинки Ухандагы абалды чагылдырып, бийлик тарабынан куугунтукталган жарандык журналисттердин бири болуп калды. Кытайда эркин ЖМК жок жана өкмөт пандемияга байланыштуу окуяларды ачык айткандарга катаал чара көрүүдө. Франс-Пресс агенттигине адвокаттардын бири Чжан Чжань катаал өкүмдү өтө оор кабыл алганын айтып берген. Ошондой эле сот залында апасы көпкө чейин өксүп ыйлаганын кошумчалады. Кытай бийлиги эпидемия тууралуу айткан журналисттерге өтө катаал чара көрүүдө Чжан Чжань Уханда эпидемия учурундагы окуяларды чагылдырган. Көчөдө, ооруканада эмне болуп жатканын ачык көрсөтүүгө аракеттенген. Бийликтин коркутууларына моюн берген эмес. Анын баяндары коомдук сайттар аркылуу кеңири тарады. "Кытайдагы адам укугун коргоо" бейөкмөт уюмунун маалыматы боюнча, Чжан Чжань кармалган башка журналисттердин тагдыры тууралуу дагы иликтеген. Укук коргоочулардын айтымында, Чжан Чжань 14-мартта дайынсыз кетип, кийинки күнү Ухандан 640 чакырым аралыктагы Шанхайдан полиция камакка алганы белгилүү болгон. Ага ноябрдын башында расмий айып тагышты. Аны WeChat, "Твиттер" жана YouTube платформаларына жалган маалымат тараткан деп күнөөлөшкөн. Ошондой эле чет жерлик басылмаларга маек берип, Ухандагы коронавируска байланышкан кырдаал боюнча атайлап жалган маалымат таратты деп айыпташты. Чжан Чжань камакка алынгандан кийин ачкачылык жарыялады. Бизге жеткен маалыматтар боюнча абалы оор. Декабрдын башында адвокаттары аркылуу айттырып, аны зордоп трубка аркылуу тамактандырып жатышканын билдирген. Башы айланып, ашказаны ооруп жатканын айткан. "Аны 24 саат кишенде кармап жатышат. Дааратканага баруу үчүн ага жардам керек. Ал нервден катуу жабыркап, жакшы уктай албай калган",-деп билдирген адвокаты. Саламаттыгына байланыштуу ал соттон ырайым сураган эле. Чжань Чжан өткөн жылы Гонконгдогу активисттерди колдогону үчүн дагы кармалган. "Кытайдагы адам укугун коргоо" бейөкмөт уюмунун кызматкерлеринин бири журналист кызга чыккан өкүм кооптуу коңгуроо болуп калганын белгиледи. "Бул өтө катаал өкүм. Кытай бийлиги анын оозун жабуу менен башкалардын дагы үшүн алып, Уханда эмне болгонун айтууга даабай турган кылууда",-деди ал. "Мени Ухандагы кырдаал боюнча маалымат таратып камакка алынгандардын тагдыры тынчсыздандырат",-деп кошумчалады уюмдун өкүлү. Жыл башында Ухандагы окуяларды чагылдырган Ли Цзехуа, Чэн Циши жана Фан Бин дайынсыз кеткен. Кийин Линин дайыны билинип, аны күч менен карантинге кармашканын айткан. Ал эми Чэндин болсо жакындарынын үйүндө полициянын көзөмөлү астында жашап жүргөнү тууралуу маалыматтар бар. Фан Биндин кайда экени белгисиз.