أسرة تعاني من الهواء الملوث في مدينة دلهي الهندية ويعتقد الباحثون أن التأثير السلبي يزداد مع التقدم في العمر، ويكون التأثير أسوأ في الرجال الأقل تعليما. وعلى مدى أربع سنوات، رصدت الدراسة الأمريكية الصينية المهارات الحسابية والكلامية لنحو 20 ألف شخص في الصين. ويعتقد الباحثون أن النتائج مهمة على المستوى العالمي أيضا، إذ أن أكثر من 80 بالمئة من سكان المدن في العالم يستنشقون مستويات غير آمنة من الهواء الملوث. واستندت الدراسة،التي أجراها باحثون في جامعة بيكنغ الصينية وجامعة يال الأمريكية، إلى قياسات ثاني أكسيد الكبريت وثاني أكسيد النيتروجين والجسيمات التي يقل قطرها عن 10 ميكرومتر في الأماكن التي يعيش بها المشاركون في الدراسة. ولم تشر الدراسة إلى النسبة التي يساهم بها كل من هذه الملوثات الثلاثة في هذه الأضرار. ولم تتضمن الدراسة أول أكسيد الكربون والأوزون والجسيمات الأكبر حجما. ويتسبب تلوث الهواء، الذي يوصف بأنه "قاتل غير مرئي"، في نحو سبعة ملايين حالة وفاة مبكرة سنوياً في جميع أنحاء العالم، وفقاً لمنظمة الصحة العالمية. وقالت الدراسة التي نشرت في دورية الأكاديمية الوطنية للعلوم: "نحن نقدم دليلا على أن تأثير تلوث الهواء على الاختبارات الكلامية يصبح أكثر وضوحا مع تقدم الناس في العمر، خاصة بالنسبة للرجال والأقل تعليما." وتشير الدراسة إلى أن التلوث يزيد أيضا من مخاطر الأمراض التنكسية مثل مرض الزهايمر وأشكال أخرى من الخرف. وقال شى تشن، أحد معدي الدراسة ومن كلية ييل للصحة العامة، لصحيفة الغارديان إن التعرض لمستويات عالية من الهواء الملوث "يمكن أن يقلل مستوى إدراك أي شخص لمدة عام، وهو أمر جديد جداً." ووجدت دراسات سابقة أن تلوث الهواء له تأثير سلبي على القدرات الإدراكية لدى الطلاب. وفي هذه الدراسة، أجرى الباحثون اختبارات لأشخاص من الجنسين في عمر 10 سنوات أو أكثر خلال الفترة بين عامي 2010 و2014، من خلال طرح 24 سؤالًا موحداً في الرياضيات و34 سؤالًا للتعرف على كلمات. وظائف في الهواء الطلق ويُعتقد أن العديد من الملوثات تؤثر مباشرة على كيمياء المخ بطرق مختلفة - فعلى سبيل المثال يمكن للجسيمات أن تحمل السموم عبر ممرات صغيرة وتنقلها مباشرة إلى الدماغ. ويمكن لبعض الملوثات أيضا أن يكون لها تأثير نفسي، ما يزيد مخاطر الإصابة بالاكتئاب. ويعود أحد الأسباب ،التي تجعل الباحثين يشيرون إلى أن كبار السن من الرجال الذين لديهم قدر أقل من التعليم هم الأكثر تضررا من التعرض المزمن لتلوث الهواء، إلى أن هؤلاء الأشخاص غالبا ما يعملون في وظائف في الهواء الطلق. وخلصت الدراسة إلى أن "النتائج التي توصلنا إليها بشأن التأثير المدمر لتلوث الهواء على الإدراك، وخاصة على المخ في سن الشيخوخة، تشير إلى أن التأثير غير المباشر على الرعاية الاجتماعية قد يكون أكبر بكثير مما كان يعتقد من قبل." تلوث الهواء في أندونيسيا وتشير الدراسة إلى أنه على الرغم من أن نتائج الدراسة خاصة بالصين، إلا أنها يمكن أن تلقي الضوء على الدول النامية الأخرى التي تعاني من ارتفاع معدلات التلوث. علماء يرصدون تلوث الأوزون بتقنية "استنشاق الهواء" عربات الأطفال تُعرض الرُضع للهواء الملوث بالمعادن السامة ويشير مؤلفو الدراسة إلى الـ 98 في المئة من المدن التي يوجد بها أكثر من 100 ألف شخص في البلدان منخفضة ومتوسطة الدخل والتي تفشل في تلبية إرشادات منظمة الصحة العالمية الخاصة بجودة الهواء.
Индиянын 14 шаары дүйнөдөгү абасы эң кир деп таанылган 20 калаанын катарына кирет Окумуштуулар булганыч аба өзгөчө улгайган адамдарга терс таасир этээрин аныктады. АКШ менен кытайлык окумуштуулар төрт жыл бою Кытайдагы 20 миң адамдын математика жана сүйлөө жөндөмүнө байкоо жүргүзүшкөн. Алардын маалыматына таянсак, бул изилдөө Кытайда жүргүзүлгөнү менен, башка аймактарда дагы актуалдуу. Изилдөөчүлөрдүн айтымында, учурда дүйнөдөгү шаар тургундарынын 80 пайызы зыяндуу заттар менен дем алып жатат. Бул изилдөө Кытайда жүргүзүлгөнү менен, башка аймактарда дагы актуалдуу Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюмунун маалыматына ылайык, көрүнбөгөн "киши өлтүргүч" деген атка конгон булганган аба жылына жети миллион адамдын өмүрүн алат. Буга чейин булганыч аба альцгеймер жана деменцияга (алжып калуу) алып келээри аныкталган. Окумуштуулардын бири Си Чен "көп жылдар бою булганыч аба менен дем алуу бир жылдык билим алууну кемитип койгонгонго барабар" деп айтты. Бул изилдөөдө окумуштуулар 2010-2014-жылдары он жаштан өйдө кишилерге 24 математикага жана 34 когнитивдик ой жүгүртүүгө байланыштуу суроо жолдошкон. Дүйнөдөгү булганыч аба көйгөйү - статистика Булак: Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму Бишкекти ууландырган 240 миң тонна Ѳкмөт алдындагы айлана-чөйрөнү коргоо жана токой чарба агенттигинин маалыматына караганда, Бишкектеги абага жылына 240 миң тонна булганыч заттар тарап жатат, анын 180 миң тоннасын автоунаалар бөлүп чыгарат. Мамлекеттик экологиялык органдарына ылайык, Бишкекте абаны булгаган зыяндуу заттардын 90 пайызын автоунаалар чыгарып жатат. Ошондуктан өкмөт автоуналарды газга өткөрүүнү жана экологиялык зыяны көп күйүүчү майларды колдонууга тыюу салууну максат кылууда. Кыргызстан 2019-жылдан тартып бештен төмөнкү экологиялык класстагы автомобиль бензиндерин жана дизель майларын сатууга чыгарууга жана пайдаланууга тыюу сала баштайт. Кыргызстанда мунайды иштетүүчү беш завод бар. Алардын Кара-Балтада жана Токмокто курулган соңку экөөсү Кытай курган заманбап технологиядагы заводдор деп макталганы менен алардын баары эң төмөнкү экологиялык сапаттагы күйүүчү майды чыгарышат. «Алар чыгарган күйүүчү май экинчи класска араң жетип жатат. Биз айтып атабыз, алар мейли чыгара берсин, бирок Кыргызстанга сатпасын, Тажикстан, Афганистан сыяктуу мамлекеттерге сатсын деп жатабыз»,-дейт ЖК депутаты Дастан Бекешов. Кыргызстанда бүгүнкү күндө абанын булганышын шарттаган бензин курамындагы бензол, сера газдарын аныктоочу лабораториялар жок. Ошондуктан сырттан кирип жаткан күйүүчү майлардын сапаты жөнүндө сертификаттар кандайча берилип жатканы түшүнүксүз болууда. Ошол себептүү депутаттар күйүүчү майлардын сапатына сертификат берүүнү тартипке салууну өкмөттөн талап кылышкан. Газ бензинге караганда он эсе таза күйөөрү дагы айтылууда. Активисттер автоунааларды газга өткөрүүнү сунуш кылышууда. Ошону менен катар Бишкекте күйүүчү май менен жүргөн коомдук транспортту азайтып, аларды газга өткөрүүгө жана троллейбус паркын кеңейтүү керек дешүүдө. (AT)