كريستيان كرول قرر تغيير مسار حياته بعد زيارته للهند كريستيان كرول لا يطمح فيما هو دون تغيير العالم. يقول " أريد أن أجعل العالم مكاناً أفضل وأكثر خضرة. أريد أيضاً أن أثبت أن هناك بدائل أخلاقية أكثر لهذا النوع من الرأسمالية الجشعة التي توشك على تدمير كوكبنا." المواطن الألماني البالغ من العمر 35 عاماً هو مدير محرك البحث إيكوسيا، والذي يقدم نموذجاً من الشركات، غير اعتيادي وصديق للبيئة، حيث يوجه معظم أرباحه لصالح زرع الأشجار. يحقق محرك البحث إيكوسيا -الذي أسسه كريستيان عام 2009- أرباحه من عائدات الإعلانات مثلما يفعل غوغل. يحصل الموقع على مكسب في كل مرة يقوم فيها شخص بالضغط على إعلان يظهر أعلى وبجوار نتائج البحث. مواضيع قد تهمك نهاية يتبرع إيكوسيا بعد ذلك بـ80% من أرباحه لصالح المنظمات الخيرية المعنية بزراعة الأشجار. وتمكن حتى الآن من تمويل زراعة أكثر من مئة وخمسة ملايين شجرة في بلدان عدة، من إندونيسيا إلى البرازيل، ومن كينيا إلى هايتي. محرك البحث إيكوسيا يدعم عشرين مشروعاً لزراعة الأشجار في 15 دولة وحيث أنه ليس كل شخص يقوم بالضغط على الإعلانات، تقول الشركة إنه في المتوسط يستغرق الأمر 45 عملية بحث لتوفير تكلفة زراعة شجرة واحدة وهي 0.22 يورو. وتقول شركة إيكوسيا الذي تتخذ من برلين مقراً لها إن عدد مستخدميها يبلغ 15 مليون شخص. وهو بمثابة قطرة في محيط غوغل، الذي يسجل نحو 5.6 مليار عملية بحث في اليوم الواحد. لكن كريستيان يقول إن لديه طموحات هائلة في "التوسع بشكل ضخم، واجتذاب المزيد من المستخدمين، وزراعة المزيد من الأشجار." وخلافاً للمليارديرين مؤسسي غوغل لاري بيدج وسيرغي برين، يعد كريستيان بألا يقوم أبداً بشراء يخت عملاق، قائلاً " بينما يمتلكان هما يخوتا عملاقة، لدى قارب هوائي أحب أن اتنزه به في البحيرات. الاستهلاك من أجل إرضاء الذات ليس ملائماً في عالم يشهد تغيراً مناخيا." هل يشكل تغير المناخ خطرا يحتاج تحركا مثل فيروس كورونا؟ "أكثر من 3 مليارات شخص قد يعيشون في حر شديد بحلول 2070" كيف يسمم تغير المناخ طعامنا؟ كيف يساعد الخيال العلمي على إدراك خطورة تغير المناخ؟ يخت اشتراه لاري بيدج مؤسس غوغل بـ45 مليون دولار عام 2011 في الواقع فإن كريستيان حتى وإن أراد، فإنه لن يستطيع تحمل تكلفة شراء يخت، إذ أنه وضع لشركته شرطين ملزمين من الناحية القانونية، بحيث لا يحق لحملة الأسهم أو الموظفين أن يقوموا بصورة شخصية ببيع أسهم أو الحصول على أرباح خارج نطاقها. لم يكن كريستيان الذي ولد في ألمانيا الشرقية سابقاً عام 1985 يتمتع دوما بهذا القدر من الإيثار. فقد دأب في سنوات مراهقته في بلدة فينتبرغ على أن يضارب وأصدقاؤه في البورصة، وكثيراً ما حققوا مكاسب بثلاثة أضعاف. وأراد أن يصبح وسيطاً في البورصة، فالتحق بجامعة إيرلانغين-نومبيرغ في بافاريا لدراسة إدارة الأعمال. غير أن نظرته للعالم تغيرت كلياً في عمر الثامنة عشرة حين سافر للهند في رحلة لمدة 3 أشهر. " التقيت أناساً أكثر ذكاء مني ولم تكن أمامهم نفس الفرص المتاحة أمامي لأنهم لم يولدوا في ألمانيا." ويضيف "بدأ يتضح لي أنه ربما يتعين علي أن أفعل شيئاً لأجعل العالم مكاناً أفضل." زراعة الأشجار توفر فرص عمل للمزارعين كهذه المزارعة في غانا وخلال دراسته الجامعية بدأ يولي اهتماماً بإعلانات الإنترنت بينما كان يؤسس موقعاً إلكترونياً للمقارنة بين الوسطاء المختلفين. " صُدمت بقدر ما كنت أنفقه على إعلانات غوغل من أرباحي بغرض جذب المستخدمين للموقع." ومن هنا نشأت فكرة "إيكوسيا" " اتضح لي أن غوغل نموذج شديد الذكاء للشركات، وكان واضحاً أيضاً أن هناك مجالاً لإنشاء محرك بحث يقوم بشيء مماثل، وأن يكون موجهاً لغرض معين، أن يستخدم الأرباح لتمويل زراعة الأشجار." بعد إنهاء دراسته الجامعية، أمضى كريستيان 6 أشهر في نيبال عام 2007، فشل خلالها في محاولة إطلاق محرك بحث لجمع التبرعات لصالح مؤسسة خيرية محلية ومشاريع غير حكومية. " لم أكن على دراية بكيفية بدء مشروع، فقد كانت مصادر التمويل محدودة، وكنا نعاني من مشكلات في شبكة الانترنت والكهرباء في أغلب الأيام." أمضى بعد ذلك 10 أشهر في أمريكا الجنوبية، حيث هاله مارآه من مستويات إزالة الغابات فصمم على إطلاق "إيكوسيا" عام 2009 بعد عودته إلى ألمانيا. بعض الأشجار تنتج محاصيل يمكن للناس بيعها كالكاجو ويعد الإسم مزيجاً بين كلمتي "إيكو" و"يوتوبيا". ويقول كريستيان إنه تمكن من تأسيس وتشغيل الشركة بمساعدة آخرين، " الحقيقة هي انني لم أمتلك الخبرة التقنية لتنفيذ ذلك، لكن كان بإمكاني الاعتماد على خبرات العائلة والأصدقاء." والآن يبلغ عدد موظفي إيكوسيا 70 شخصا، وتقوم الشركة بنشر بياناتها المالية إلكترونياً كل شهر. تقول الشركة إن الطاقة الكهربائية التي تستهلكها تأتي من الطاقة الشمسية، وإن 80% من مستخدميها أقل من 29 عاما. ويستخدم محرك البحث الخاص بها تكنولوجيا بينغ المملوكة لمايكروسوفت، بناء على اتفاق طويل الأمد. ويقول كريستيان " إنهم يحبون بالفعل ما نقوم به ". يقول إريك هاغستروم المحلل في مؤسسة Insider Intelligence لأبحاث الشركات إن إيكوسيا وغيره من محركات البحث الصغيرة تواجه "عقبات كبرى". ويضيف " الأهم من ذلك أن غوغل يوفر خاصية البحث التلقائي للأجهزة التي تعمل بنظام أندرويد، وكذلك محرك بحث كروم، كما ينفق مليارات الدولارات سنوياً من أن أجل أن يصبح المحرك التلقائي لأجهزة أبل." " أغلب المستخدمين لا يلجأون إلى محركات بحث أخرى خلاف المتوفرة على أجهزتهم أو المحركات التلقائية. وعلى الجانب الآخر يستخدم المعلنون غوغل لأنه يحقق أداء جيداً للغاية." يقر كريستيان بأن المسألة "قد تكون صعبة"، ويود لو تتدخل الجهات المنظمة لتخفيف قبضة غوغل على السوق. وبشكل عام، يأمل كريستيان في أن يرى الرأسمالية تتغير للأحسن, ويقول " هذا ما نحتاجه فعلاً في القرن الحادي والعشرين." "ما نحاول فعله هو إصلاح الرأسمالية. اعتقد أن وضعها الحالي ليس صحيا. أرغب في أن نعيد التفكير في ما طريقة عمل الطريقة والدور الذي تقوم به."
Кристиан Кролл Индияны кыдырып чыккандан кийин турмушун толугу менен өзгөртүп, айлана-чөйрөгө көңүл бурууга өткөн Кристиан Кроллдун бир мүдөөсү бар - дүйнөнүн өзгөртүү, капитализм системасын реформалоо. "Дүйнөнүн жашылдандыргым келет. Ошондой эле планетабызды талкалап жаткан ач көздүк системасына альтернатива бар экенин көрсөтүүнү көздөйм",-дейт ал. 35 жаштагы немис жигит Ecosia издөө системасын негиздеген. Ecosia аркылуу "Гугл" сыяктуу эле маалымат издесеңиз болот. Бирок бул компаниянын айлана-чөйрөгө жагымдуу модели бар. Себеби кирешенин көбү дүйнөнүн булуң-бурчунда бак-дарак тигүүгө колдонулат. Компания 15 мамлекетте жыйырмага чукул бак-дарак тигүү долбоорун колдоп келет 2009-жылы негизделген Ecosia жарнамалар аркылуу акча табат. Колдонуучу сайтка кирип маалымат издегенде жарнамалардын бирин басса, компанияга акча түшөт. Баса "Гугл" дагы дал ушул ыкма аркылуу акча табат. Андан кийин Ecosia кирешесинин 80 пайызын бак-дарак тигүү үчүн жумшайт. Учурда компания Индонезиядан Бразилияга чейин жана Кениядан Гаитиге чейин 105 миллион бак-дарактын тигилишин каржылады. Албетте, колдонуучулардын баары жарнамаларды баспайт. Компаниянын айтымында, 45 киши маалымат издесе орточо эсеп менен алганда 0.22 евро (26 АКШ цент) киреше табылат же бир бак-дарактын тигилиши каржыланат. Берлинде жайгашкан Ecosia издөө системасын 15 миллион киши колдонот. Ага салыштырмалуу "Гуглдын" издөө тутумун күнүнө 5.6 миллиард киши колдонот. Бирок Кристиан амбициясын жашырбайт. Ал келечекте миллиондогон колдонуучуларды интернет баракчасына тартып, миллиарддаган бак-даракты тигүүнү көздөйт. "Гуглдун" негиздөөчүлөрү Ларри Пейдж жана Сергей Бринден айырмаланып, Кристиан өзүнө кымбат унаа же кеме сатып ала албайт. Себеби бизнесин негиздеп жатканда, ишкер эки беренени документтерге кошуп салган - компанияда үлүшү бар кишилер менен кызматкерлер аны сатып, кирешесин Ecosia компаниясынан чыгарып кете албайт. Андан тышкары Кристиан "кемелер экологияны бузат, андан көрө үйлөтмө кайыкта жүргөн жакшы" деп айтууда. Кристиан кымбат кеме же башка байлыкка кызыкпайт 1985-жылы Чыгыш Германияда туулуп-өскөн Кристиан дайыма эле берешен болгон эмес. Өспүрүм кезинде эле ишкер баалуу кагаздар базарына кызыгып, инвестицияларын үч эсе көбөйткөн учурлар болгон. Ал чириген байга айлангысы келип, университетке Бизнес башкаруу кесибине тапшырган. Бирок 18 жашында үч ай бою Индияны кыдыргандан кийин, Кристиандын дүйнөгө болгон көз карашы өзгөргөн. "Индияны кыдырып жүрүп, өзүмдөн үч эсе акылдуу жаш балдарга кезиктим. Бирок алар Германияда туулуп-өспөгөндүктөн билим алууга, чоң компанияларда иштөөгө мүмкүнчүлүк алган жок. Ошондо дүйнөнү өзгөртүү керек экен деп калгам",-дейт Кристиан. Университетте окуп жүргөн кезинде Кристиан интернеттеги жарнамаларды изилдеген. Google кантип миллиондогон доллар таап жатканын аныктаган. Ошондо Ecosia интернет баракчасын негиздөө идеясы туулган. "Google алдыңкы бизнес моделди колдонуп жатканын түшүндүм. Ошол эле учурда издөө системасында атаандаштык жаратууга мүмкүнчүлүк бар экен. Бирок бир чоң айырмасы андан түшкөн кирешени бак-дарак тигүүгө жумшаса болот экен деп калдым",-дейт Кристиан. Бак-дарак тигүүдө сөзсүз түрдө жергиликтүү калк ишке алынат 2007-жылы университетти жыйынтыктагандан кийин Кристиан алты ай Непалда жашады. Алгач издөө системасын түзүп, акчаны кайрымдуулук уюмуна которуп турууну көздөгөн. Бирок андан майнап чыккан жок. "Бизнести кантип башташ керек экенин билген эмесмин. Каражатым дагы тартыш болчу жана Непалда интернет менен электр жарыгы үзгүлтүккө көп учурайт экен". Андан кийин 10 ай Түштүк Америкада жашап, бак-дарактардын кыйылышынын кесепетин көрүп, Ecosia компаниясын негиздөөгө шашкан. 2009-жылы Германияга кайтып келип, "эко" жана "утопиа" сөздөрүнөн турган компаниясын ачкан. "Чынында техникалык билимим начар эле. Бирок досторумдун жана үй-бүлөмдүн жардамы менен компанияны негиздедим",-дейт ал. Учурда Ecosia компаниясында жетимиш киши иштейт жана ай сайын кирешесинин отчетун сайтка ачык чыгарып турат. Өткөн жылы 19.3 миллион евро ($22.8 млн.) киреше тапкан. Салыктарды төлөгөндөн кийин 14.5 миллион евро колуна тийген. Кешью сыяктуу дарактар тигилгенден кийин, жергиликтүү эл анын түшүмүн жыйнап жана сатып оокат кылышууда Компания электр энергиясын жашыл технологиялар аркылуу жаратат жана издөө системасын негизинен жаштар колдонот. Адистер болсо мындай издөө системалар бир топ кыйынчылыктарга туш болуп жатканын айтышууда. Анткени "Гугл" жыл сайын миллиондогон доллар сарптап, Apple жана Android системасында негизги издөө тутуму болууну камсыз кылат. Албетте, колдонуучу кааласа системаны өзгөртө алат, бирок көптөр ал кадамга баруудан эринет же аны жасоону билбейт. Ошондой эле кызмат көрсөткүсү келген компаниялар жарнамасын "Гуглга" жайгаштырууну көздөйт. Себеби бул системаны күн сайын миллиондогондор колдонот. Кристиан болсо кыйынчылыктар бар экенин мойнуна алат жана бул тармакты тескеген мекемелерди чара көрүүгө үндөйт. "Биз капитализмди реформалагыбыз келет. Себеби азыркы абал зыян гана алып келет. Бизнес өзгөрүшү зарыл, бизнестин ролу башкача болушу керек",-дейт Кристиан. (AT)