تلازم بعض الأعراض المرضى فترة طويلة ويعتمد الوقت الذي يتطلبه الشفاء على مدى الإصابة أولا، فبعض المرضى يشفون سريعا، لكن المرض قد يخلف مشاكل دائمة عند البعض. تؤثر عوامل السن والجنس وأية مشاكل صحية أخرى يعاني منها المريض في زيادة مخاطر الإصابة بفيروس كوفيد-19. وكلما كان العلاج الذي يتلقاه المريض أكثر توغلا في الجسم وكلما زادت فترة حصول المريض عليه كان الزمن اللازم للشفاء أطول. ماذا لو كانت الأعراض بسيطة؟ معطم الذين يصابون بالمرض يشعرون بالأعراض الأساسية كالسعال والحمى، لكنهم قد يحسون بآلام جسدية وإرهاق والتهاب الحلق والصداع. مواضيع قد تهمك نهاية يكون السعال في البداية جافا، وقد يصاحبه مخاط لدى بعض المرضى في مرحلة لاحقة ، ويحتوى ذلك المخاط على خلايا ميتة من الرئتين قتلها الفيروس. تُعالج هذه الأعراض بالمكوث في السرير وشرب الكثير من السوائل وتعاطي مسكنات الألم مثل باراسيتامول. يشفى المرضى الذين تكون أعراضهم طفيفة في مدة قصيرة. وتزول الحمى خلال أقل من أسبوع ، مع أن السعال قد يمكث فترة إضافية. ويتضح من تحليل لمنظمة الصحة العالمية مبني على بيانات من الصين أن معدل الزمن اللازم للشفاء هو أسبوعان. ماذا لو كانت الأعراض أكثر خطورة؟ قد تكون أعراض المرض أكثر خطورة عند البعض، ويحدث هذا بعد مرور سبعة إلى عشرة أيام على الإصابة. وقد تحدث هذه النقلة بشكل مفاجئ، حيث يصبح التنفس صعبا وتُصاب الرئتان بالتهاب. ويعود ذلك إلى أن النظام المناعي للجسم يحاول المقاومة فيتمادى في حربه على الفيروس ويحدث أضرارا جانبية في الجسم. يشفى بعض المرضى ذوي الأعراض الخفيفة خلال أسبوع يحتاج بعض المرضى للمكوث في المستشفى والحصول على أكسجين. تقول الطبيبة ساره جارفيس: "قد يحتاج ضيق التنفس وقتا طويلا للتحسن... وليتغلب الجسم على الإصابة والالتهاب الذي تسبب به الفيروس". وتضيف أن الشفاء التام قد يستغرق ما بين أسبوعين إلى ثمانية أسابيع، مع بقاء الإنهاك. ماذا لو احتجت إلى قسم العناية الفائقة؟ تقدر منظمة الصحة العالمية أن واحدا من كل عشرين مريضا سيحتاج لقسم العناية الفائقة، وهذا قد يتضمن عمليات التخدير ووضع المريض على جهاز التنفس الصناعي. ويحتاج المرء وقتا للتعافي من عوارض البقاء تحت العناية الفائقة، مهما كانت طبيعة مرضه، حيث ينقل المرضى بعدها إلى جناح عادي في المستشفى لفترة من الوقت قبل الذهاب إلى البيت. وتقول د. أليسون بيتارد، عميدة قسم طب العناية الفائقة إن الإقامة في قسم العناية الفائقة تترك آثارا تتطلب وقتا يتراوح بين 12 -18 شهرا للشفاء منها. ويؤدي قضاء فترة طويلة على سرير المستشفى إلى ضمور العضلات، وسيحس المرضى بالوهن والضعف. وتحتاج العضلات إلى فترة من الوقت لاستعادة عافيتها. ويحتاج بعض المرضى إلى علاج طبيعي من أجل استعادة القدرة على المشي. وقد يعاني المريض من الهذيان جراء ما يتعرض له الجسم في قسم العناية الفائقة، وقد يصاب المريض بمتاعب نفسية أخرى. ويقول بول توز ، وهو أخصائي نفسي في العناية الفائقة: "يبدو أن هناك جانبا آخر متعلقا بهذا المرض، فالإجهاد الذي يتسبب به الفيروس هو عامل مؤثر كبير بالتأكيد". وأفادت تقارير من الصين وإيطاليا بمعاناة المرضى من الضعف العام طوال اليوم ومن ضيق في التنفس بعد أي جهد يبذلونه، وسعال متواصل وتنفس غير منتطم، بالإضافة إلى الحاجة إلى النوم لساعات طويلة. ويستغرق المرضى فترة طويلة للشفاء، قد تمتد لشهور، ولكن من الصعب التعميم. إذ يقضي بعض المرضى فترة قصيرة نسبيا في العتاية الفائقة بينما يحتاج آخرون لأجهزة التنفس الاصطناعي على مدى أسابيع. هل يترك فيروس كورونا آثارا بعيدة المدى؟ الضعف الجسدي يبقى ملازما للمرء فترة زمنية بعد الشفاء لا نعرف تماما، حيث لا تتوفر بيانات تغطي فترة طويلة، لكن بإمكاننا النظر لأعراض أخرى. وقد يعاني المرضى الذين تتعرض أجهزتهم المناعية لإجهاد يتسبب بضرر في الرئتين مما يعرف بـ "متلازمة الضائقة التنفسية الحادة". ويقول د توز إن هناك بيانات تفيد بأن المرضى قد يعانون من صعوبات نفسية وفيزيائية حتى بعد مرور خمس سنوات. ويرى د جيمس غيل، وهو طبيب ومحاضر في كلية طب وارويك أن المرضى بحاجة لمساعدة سيكولوجية للشفاء. ويقول: "تواجه صعوبات في التنفس ويقول لك الطبيب: نحتاج لوضعك على جهاز التنفس الاصطناعي وتنويمك، فهل تريد وداع عائلتك؟ معاناة أعراض ما بعد الصدمة ليست مفاجئة في هذه الحالات . سوف تخلف أعراضا نفسية تدوم لفترة طويلة". وهناك احتمال أن تترك الأعراض البسيطة أيضا مشاكل بعيدة المدى، كالإجهاد. كم عدد الذين تماثلوا للشفاء؟ من الصعب الحصول على رقم دقيق. تُفيد بيانات جامعة جون هوبكنز حتى 15 إبريل/نيسان أن 500 ألف شخص من أصل مليونين من المرضى قد تماثلوا للشفاء. لكن الدول المختلفة تستخدم أساليب متباينة لتسجيل البيانات. ولا يسجل بعض البلدان أعداد الذين تعافوا من المرض، كما أن المرضى الذي يعانون أعراضا طفيفة قد لا يؤخذون في الحسبان. هل يمكن أن أصاب بالعدوى مرة أخرى؟ كان هناك الكثير من الجدل بهذا الخصوص، لكن لا يوجد الكثير من الأدلة حول مدى المناعة التي يكتسبها المريض. إذا تغلب المريض على الفيروس فإن جسمه يكتسب مناعة له على الأغلب. وقد تكون التقارير عن أشخاص أصيبوا بالمرض مرة ثانية ناجمة عن عدم الدقة في تقييم الفحوص التي أفادت بخلو جسمهم من الفيروس. قضية المناعة حيوية لفهم ما إذا كان المرضى عرضة للإصابة بالعدوى مرة أخرى ومدى فاعلية أي لقاح قادم.
Албете, буга бейтап вирустун оор же жеңил түрүнө кабылганы таасир этет. Айрымдар коронавирустан тез эле айыгып кетет, башкалары көп жылдар бою вирустун ден-соолукка болгон кесепетинен жабыркашы ыктымал. Ошондой эле, бейтаптын жашы, жынысы жана өнөкөт оорулары дагы таасир этет. Вирустун жеңил түрүнө кабылгандар Covid-19 вирусун жуктуруп алгандар анын негизги симптомдоруна кабылат - жөтөлүү жана дене табынын жогорулашы. Вируска кабылгандардын булчуңдары түйүлүп, өзүн алсыз сезип, тамагы жана башы ооруйт. Көп учурда бейтаптар кургак жөтөлгө кабылышууда. Бирок убакыт өткөн сайын, бейтаптар какырык менен кошо вирус өлтүргөн өпкөнүн клеткаларын жөтөлө баштайт. Дарыгерлер бул симтомдорду парацетамол сыяктуу даары, көп суюктук ичүү жана эс алуу менен айыктырышууда. Вирустун жеңил түрүнө кабылгандар тез эле сакайып кетет. Дене табы бир жуманын ичинде түшөт, жөтөлүү болсо андан узакка созулат. Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму Кытай бөлүшкөн маалыматка таянып, жөтөлүү эки аптанын ичинде жок болот деп билдирди. Вирустун оор түрүнө кабылгандар Вирустун оор түрүнө кабылгандар симтомдорду 7-10 күндөн кийин көрсөтө баштайт. Бейтаптын ден-соолугу тез арада начарлап, деми кыстыгат. Буга иммунитеттин вирус менен күрөшүп жатканы себеп. Иммунитет болгон чараларды колдонуп жатканда, организм бир топ кыйынчылыкка туш болот. Айрым бейтаптар дем алууга жардам берген аппараттарды колдонушу керек. "Деми кыстыккан бейтаптарга вирустан сакайып кетүү үчүн узак мөөнөт талап кылынат. Мындай учурда өпкө шишигенсип калат. Демек, убакыт керек",-дейт дарыгер Сара Жарвис. Дарыгерлер мындай учурда бейтап 2-8 аптанын ичинде гана айыгат деп билдирди. Жандардыруу бөлүмүнө кимдер жаткырылууда? Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму вируска кабылган ар бир жыйырма кишинин бирөө жандандыруу бөлүмүнө жаткырылып жатканын билдирди. Кайра жандандыруу бөлүмүнө жаткырылгандар дагы узак мөөнөттөн кийин гана өзүнө келишет. Жандандыруу бонча медицина факультетинин башчысы Алисон Питтард, жандандыруу бөлүмүндө жаткандар 12-18 айдан кийин гана толугу менен сакайып кетерин айтат. Узак мөөнөткө ооруканада жаткандар булчуңдарын жоготот. Керебетте көп жаткан айрым бейтаптар басканды кайрадан башынан үйрөнүшү керек, дейт дарыгерлер. Коронавирустан кийинки терапия, Франция Жандандыруу бөлүмүндөгү кыйынчылыктан улам, айрым бейтаптар психологиялык дагы жардамга муктаж болот. Кытай жана Италиянын дарыгерлери бир нече апта бою деми кыстыгып, керебеттен турбай жаткандар вирустан сакайып кеткенден кийин деле өзүн бир нече ай бою алсыз сезип жатканын айтышкан. Дүйнөдө канча киши вирустан сакайды? Так маалымат алуу абдан татаал. Johns Hopkins университетинин 20-апрелге карата маалыматына ылайык, эки миллион үч жүз миңден ашуун киши вируска кабылып, 620 миңден ашуун киши вирустан сакайды. Кыргызстанда болсо 20-апрелге карата 568 учур катталып, 201 киши ооруканадан чыгарылды, жети адам көз жумду. Мароккодо Covid-19 вирусунан сакайган бейтап оорукананын кире беришин өөп, даарыгерлерге ыраазычылыгын билдирди Дүйнөдөгү мамлекеттер ар башка усулдарды колдонуп жаткандыктан, так маалыматты айтуу кыйын. Айрым мамлекеттер вирустун жеңил түрүнө кабылгандарды статистикага кошкон жок, башкалары маалымат менен бөлүшкөн жок. Бирок эксперттер вируска кабылгандардын 99-99.5 пайызы сакайып кетет деп жоромолдошууда. Covid-19 вирусу экинчи жолу жугушу мүмкүнбү? Covid-19 вирусунун кайрадан жугушу жана адамдын иммунитетинин бул вируска туруштук берүүсү жөнүндө ар түрдүү жоромолдор айтылып жатат. Азырынча бул багытта далилдер абдан аз. Вирустан сакайып кеткен бейтаптын иммунитети ага туруштук бериши керек. Айрым эксперттерге ылайык, вирусту экинчи жолу жуктуруп алды делген бейтаптар башынан эле вирустан айыгып кеткиче ооруканадан чыгарылган болушу мүмкүн же вирусту аныктоочу тест туура эмес көрсөткөн. Учурда бул суроо абдан маанилүү болуп жатат. Өзгөчө вакцинанын үстүнөн иштеп жаткандарга вирусту экинчи жолу жуктурду делгендердин анализи керек. (AT) Жэймс Галлагерlby Twitterбаракчасы