يحظر قانون العقوبات العسكري السويسري الانضمام لجيش أجنبي بدون إذن صريح من الحكومة وجهت السلطات لكوسر تهمة الانضمام لجيش أجنبي بما يخالف قانون الحياد السويسري فضلا عن تقويض أمن البلاد. ولم يسع كوسر إلى التستر على عمله، بل ظل فخورا به. وقال متحدث باسم الجيش :"يحظر القانون القتال في صفوف قوات أجنبية". وُلد كوسر في سويسرا وهو مواطن سويسري، غير أن أجداده ينحدرون من أصول سورية، كما أن عائلته تنتمي إلى الطائفة المسيحية السريانية. يقول كوسار، البالغ من العمر حاليا 37 عاما، إنه سافر إلى سوريا للعمل كصحفي حر، لكنه عندما رأى الجماعات الإسلامية تزحف تجاه الطوائف المسيحية شعر أنه ليس أمامه سوى الدفاع عن هؤلاء المسيحيين. وكان كوسر قد ساعد في تأسيس المجلس العسكري السرياني، الذي جُنّد لصالحه، وسرعان ما شارك بما تعلمه في الجيش السويسري من مهارات عسكرية، من بينها التدريب على الأسلحة وتشكيل نقاط تفتيش. وفي ذروة القتال كان مكلفا بقيادة ما يزيد على 500 شخص. انتهاك الحياد السويسري واعتقلت السلطات السويسرية كوسر فور عودته إلى البلاد. ويحظر قانون العقوبات العسكري السويسري الانضمام لجيش أجنبي بدون إذن صريح من الحكومة. ويستند هذا القانون إلى أسباب تاريخية وجيهة: إذ شهدت القرون الماضية ترك شباب سويسري بلادهم، التي كانت فقيرة في ذلك الوقت، وسفرهم إلى الخارج. واستعانت فرنسا بقيادة نابليون وإسبانيا وهولندا وحتى بريطانيا بمرتزقة سويسريين. بيد أن سويسرا بعد أن اتخذت قرار مبدأ الحياد، رأت أنه من المحرج قتال سويسريين في صفوف قوات عدة في حروب أوروبية، فحظرت ذلك. ويعد الوجود القانوني الوحيد لقوات سويسرية خارج البلاد هو الحرس البابوي السويسري في روما. ويُحاكم كوسر حاليا محاكمة عسكرية. وقوبلت بداية جلسات محاكمته بمظاهرة صغيرة ضمت الأصدقاء والأسرة الذين حملوا لافتات مكتوب عليها "محاربة تنظيم الدولة الإسلامية ليس جريمة". وقال كوسر شخصيا إنه يستحق وسام شرف وليس محاكمة لأنه كان "يحارب الإرهاب" ويحمي الأقليات المسيحية في سوريا من موت محقق، كما يعتقد. حالة تراخي ثمة بعض الإشارات على أن المحكمة قد تكون متساهلة، ويقال إن الجو العام داخل قاعة المحكمة في اليوم الأول للمحاكمة كان متراخيا، حتى ساده روح الدعابة. ويسعى كوسر، الذي يواجه عقوبة قد تصل إلى السجن ثلاث سنوات كحد أقصى، إلى إقناع القضاة بأن دوافعه كان طيبة، وأنه كان "يقاتل في حرب شريفة". ولا ترغب الحكومة السويسرية في إرسال إشارة تبعث الاعتقاد بالتساهل تجاه حالات القتال في حروب أجنبية تحت أي ظروف من الظروف وإن كانت "شريفة". وسافرالعشرات إلى سوريا للقتال في صفوف تنظيم الدولة الإسلامية، أو الزواج من جنود في التنظيم، عاد منهم بالفعل القليل ويقضون عقوبة السجن. ولا يزال يوجد سويسريون آخرون في شمالي سوريا إلى جانب آلاف المقاتلين الأجانب الآخرين معتقلين في معسكرات تديرها جماعات معارضة سورية. وسويسرا، مثل دول في شتى أرجاء أوروبا، في حيرة من أمرها بشأن مصيرهم. وينطوي القتال في صفوف جماعة محظورة مثل تنظيم الدولة الإسلامية على عقوبة السجن المشدد أكثر من العقوبة التي يواجهها كوسر، تصل إلى حد السجن 20 عاما. وقالت وزيرة العدل السويسرية الأسبوع الجاري إنها تود محاكمة المقاتلين الأجانب السويسريين "في موقعهم" في سوريا بدلا من عودتهم إلى سويسرا. بيد أن أحدا لا يعرف على وجه التحديد كيف يمكن تنفيذ ذلك. وتعتزم الحكومة السويسرية إعلان سياستها بشأن المقاتلين الأجانب الأسبوع المقبل، وفي ذات الوقت من المتوقع صدور حكم بحق كوسر قبل يوم الجمعة.
Жохан Косардын 2015-жылы Сирияда тартылган сүрөтү Жохан Косар "чет өлкөлүк армияга кошулуп, өлкөнүн бейтараптуулугун бузуп, коопсуздугуна коркунуч жаратты" деп айыпталууда. Ал дооматтарды четке каккан жок, бирок өз кадамын "туура" болгон деп эсептейт. Швейцария армиясынын өкүлүнүн айтымында, өлкө мыйзамдарында чет өлкөлүк күчтөргө кошулууга тыюу салынган. "Анын кандай күчтөргө кошулганы маанилүү эмес, мыйзам алдында жооп бериши керек". Жохан Косар Швейцария жараны, ушул өлкөдө туулуп-өскөн. Бирок анын чоң атасы Сириядан Европага көчүп барган. Үй-бүлөсү христиан. 37 жаштагы Косар Сирияга журналист катары барган. Бирок өздөрүн "Ислам мамлекети" деп атаган топ христиан коомчулугун мыкаачылык менен кырып жатканына күбө болуп, аларды коргоого аракеттенген. Ал "Сириялык аскер кеңешин" түзүп, Швейцариянын армиясынан үйрөнгөн ыкмаларды колдонуп, сириялыктарды күжүрмөн даярдыкка келтирген. Косар мырзанын буйругу менен атайын көзөмөлдөп өткөрүүчү жайлар да курулган. Салгылашуулар тынымсыз жүрүп жатканда швейцариялык офицер беш жүз куралчанды башкаркаган экен. Соттук угуунун алдында тартылган сүрөт. Косар мырза журналисттердин суроолоруна жооп берүүдө Швейцариянын бейтараптуулугуна шек жаратуу Жохан Косар Швейцарияга кайтып келгенде, дароо камакка алынган. Чет өлкөлүк армия же куралчан топко кошулуу армия тарабынан тыюу салынган. Мунун тарыхый себеби бар. Миңдеген жылдар бою швейцариялык жаштар жумуш издеп, чет өлкөлүк армияга кызмат кылган. Тоолуу аймакта туулуп-өскөн жигиттердин ар түрдүү шартка чыдамкайлыгы Европада бааланчу. Швейцариянын жалданма жоокерлерин учурунда Наполеон дагы кызматка алган. Ошондой эле Испания, Голландия жана Британиянын куралдуу күчтөрүндө кызмат кылышкан. Швейцария бутуна туруп, бейтараптуулук саясатын карманууну тандап алгандан кийин, чет өлкөнүн армиясында кызмат кылган жарандары маселе жарата баштады. Европанын эки мамлекети согушуп жатса, эки каршылаш тарапта швейцариялыктар курал кармап турса, бейтараптуулукка шек жаралат деген тыянак чыгарылган. Жохар Косар ошол тарыхый мыйзам боюнча сот алдында жооп берүүдө. Бүгүнкү күнү бир гана Рим Папасын кайтарган швейцариялык гвардияга чет өлкөдө кызмат кылууга уруксат берилген. Гвардиянын Ватикандагы коопсуздукка жооп бергени көп жылдардан бери салтка айланып калды окшойт. Тарыхый мыйзамды бузган Косарды аскердик сот жазага тартат. Соттук угуу башталышы демонстрациялар менен коштолду. Акцияга чыккандар "Экстремисттер менен күрөшүү кылмыш эмес" деген ураандарды көтөрүп турушту. Жохан Косар болсо террордук топтун баскынчылыгынан сириялыктарды куткарууга салым кошкон үчүн Швейцария медал бериши керек эле дейт. Биринчи соттук угуу жеңил маанайда өттү. Ал тургай адвокаттар бири-бирине тамашалап отурду. Бирок Косар үчүн күлө тургандай деле абал эмес, үч жылга чейин абак жазасына кесилиши мүмкүн. Швейцариянын өкмөтү Жохан Косар "туура кадамга" барса да, мыйзам бузулганын жана ага жол берсе болбойт деген принципти карманууда. Швейцариянын миңдеген жарандары экстремисттик топтордун катарында согушканы тууралуу маалыматтар бар. Ондогон жарандары Сириядан кайтып келип, жыйырма жылга чейин абакка кесилишти. Бирок көптөрү дале Сириядагы качкындар лагеринде кармалууда. Эгереде алар артка кайтып келсе, экстремисттерге кошулганы үчүн жоопко тартылат. (AT)