أبو الغيط: لا بديل لمبادرة السلام العربية ووصف وزراء الخارجية العرب، في بيان مشترك عقب اجتماع طارئ لجامعة الدول العربية في القاهرة، بحضور جميع الأعضاء، إعلان ترامب بأنه "انتهاك خطير للقانون الدولي." وأفاد البيان بأن وزراء الخارجية أكدوا أنه "لا أثر قانونيا لهذا القرار الذي يقوض جهود تحقيق السلام ويعمق التوتر ويفجر الغضب ويهدد بدفع المنطقة إلى هاوية المزيد من العنف والفوضى وإراقة الدماء وعدم الاستقرار. وحث الأمين العام للجامعة، أحمد أبو الغيط، المجتمع الدولي على رفض قرار ترامب بشأن القدس، ودعا العالم إلى الاعتراف بدولة فلسطين. وأشار أبو الغيط إلى أن "قرار (ترامب) كشف عن مدى عزلة الموقف الأمريكي." ودعا وزير الخارجية اللبناني، جبران باسيل، الدول العربية إلى بحث فرض عقوبات اقتصادية على واشنطن لإثنائها عن تنفيذ قرارها بنقل سفارتها من تل أبيب إلى القدس. "جردها من أهليتها" ووصف وزير خارجية فلسطين، رياض المالكي، قرار ترامب بـ "خرق لرسالة الضمانات للفلسطينيين بأنها لن تقترب من القدس ولن تعترف بها عاصمة لإسرائيل". وشدد على أن القرار "يجرد الولايات المتحدة من أهليتها للعب دور في عملية السلام." ودعا وزير الخارجية العراقي العالم أجمع إلى "الاعتراف بدولة فلسطين وعاصمتها القدس الشرقية." كما شدد وزير الخارجية المصري، سامح شكري، على أن بلاده لا تعترف بأي إجراءات تترتب على إعلان ترامب. وأضاف أن اعتراف أمريكا "الأحادي منافٍ للقانون الدولي، وجرس إنذار أخير للمجتمع الدولي بأسره وللعرب والمسلمين بأن الوضع الملتهب بفلسطين يضع المنطقة بأسرها على حافة الانفجار." وجدد وزير الخارجية السعودي، عادل الجبير، من جهته، تحذير بلاده من أن أي إعلان (يتعلق بالقدس) قبل التسوية النهائية يشكل استفزازا للمسلمين." في السياق ذاته، كان الرئيس التركي رجب طيب اردوغان دعا إلى قمة لقادة دول منظمة التعاون الاسلامي في اسطنبول في 13 ديسمبر/كانون الاول. في غضون ذلك، تواصلت الاحتجاجات في القدس وعدة مدن فلسطينية، وخرجت مظاهرات غاضبة في عدة دول من بينها مصر وتركيا والأردن وتونس والصومال واليمن وماليزيا وإندونيسيا، بالإضافة إلى مظاهرة أمام السفارة الأمريكية في برلين بألمانيا. وأكّد ترامب في الوقت نفسه أن الولايات المتحدة تدعم حل الدولتين إذا أقره الإسرائيليون والفلسطينيون. وطالب ترامب وزارة الخارجية الأمريكية ببدء الاستعدادات لنقل السفارة من تل أبيب إلى القدس. وتعد القدس معضلة في صميم الصراع الإسرائيلي-الفلسطيني، إذ يعتبر الفلسطينيون أن القدس الشرقية عاصمة لدولتهم المستقبلية. وقال مسؤولون في البيت الأبيض إن قرار ترامب "اعتراف بواقع حالي وتاريخي" وليس موقفا سياسيا، وإنه لن يغير الحدود الفعلية أو السياسية للقدس.
Батыш жээгинде жана Газа тилкесинде үч күндөн бери башаламандык уланып жатат. Араб өлкөлөрүнүн лигасынын Тышкы иштер министрлеринин билдирүүсүндө, эми АКШнын чөлкөмдөгү тынчтыкка жетүүдөгү ортомчулук ролуна ишеним жоголду деп айтылган. Билдирүү жасаган 22 өлкөнүн арасында АКШнын жакын союздаштары да бар. Кайрылуу Батыш жээгинде жана Газа тилкесинде үч күндөн бери башаламандык уланып жаткан учурда жасалды. Каршылык акцияларына жүздөгөн кишилер чыгып, башалмандыктар учурунда төрт кишинин каза тапканы кабарланууда. Палестиналыктар менен израилдиктердин ортосундагы бул эң талылуу маселе боюнча АКШ ондогон жылдар нейтралдуу позицияны карманып келген эле. Иерусалимди Израилдин борбору катары таануу менен Трамп шайлоо алдындагы убадасын аткарды. Араб өлкөлөрүнүн лигасынын резолюциясы бир нече саатка уланган сүйлөшүүлөрдөн кийин макулдашылды. Аны АКШнын союздаштары Бириккен Араб Эмираттары, Сауд Арабиясы жана Иордания дагы колдоду. Буга чейин алар Трамптын чечими боюнча тынчсызданууларын дагы билдиришкен. Эмне үчүн Трамптын билдирүүсүнө өзгөчө көңүл бурулуп жатат? Иерусалимдин макамы боюнча маселе жаңжалдашкан эки тарап үчүн тең талылуу бойдон кала берүүдө. Израил көп жылдан бери эле Иерусалимди өзүнүн борбору катары санап жүрөт. Ошол эле учурда 1967-жылы Жакынкы Чыгыштагы согуштан кийин Израил тарабынан басып алынган Иерусалимдин чыгыш бөлүгүн палестиналыктар болочоктогу өлкөсүнүн борбору катары көрөт. Иерусалимде иудейлер, христиан жана мусулмандардын ыйык санаган жайлары бар. 1967-жылы Чыгыш Иерусалимди Израил басып алып, кийин 1989-жылы аннексиялаган. Бирок шаарды бир дагы өлкө Израилдин борбору катары тааныган эмес. Чыгыш Иерусалимде болжолу 330 миңдей палестиндер жана көчүрүлүп келген 200 миң чамалуу жөөттөр жашайт. 1993-жылдагы макулдашууга ылайык Иерусалимдин макамы тынчтык сүйлөшүүлөрүнүн алкагында аныкталышы керек. Бирок мындай сүйлөшүүлөр 2014-жылы туңкуюкка кептелди. Дональд Трамп өзүнүн чечими менен бул сүйлөшүүлөрдө ортомчулук кылып жаткан АКШнын ролун жокко чыгарды дейт палестиналык өкүлдөр. (AbA)