الجاسوس الروسي السابق، سيرغي سكريبل، وابنته في حالة خطيرة بالمستشفى وقد عثر على سيرغي ويوليا الأحد فاقدين للوعي في مدينة سالزبيري، ولا يزالان في حالة خطيرة بالمستشفى. وقال مساعد مفوض الشرطة، مارك راولي، إن الشرطي الذي وصل أولا إلى مكان الحادث يرقد أيضا في المستشفى وأن حالته حرجة. الشرطة البريطانية تسابق الزمن لتحديد مصدر الغاز المستخدم في تسميم الجاسوس الروسي وقد عثر على سكريبل، البالغ من العمر 66 عاما، وابنته، 33 عاما، ممددين على مقعد قرب مركز تجاري. ولكن ما هو غاز الأعصاب وما الذي يجب عمله إزاءه؟ يعد غاز الأعصاب من الغازات السامة الأكثر خطورة، إذ يشل الجهاز العصبي وجميع وظائف الجسم ويمكن أن يكون قاتلاً. غاز الأعصاب "استخدم في محاولة قتل" الجاسوس سكريبل ويدخل الغاز الجسم من الفم أو الأنف عادة، ولكن يمكن أن يتسرب من العينين أو الجلد. وأضاف راولي أن الخبراء حددوا نوع الغاز المستعمل، ولكنهم لن يكشفوا عنه في هذه المرحلة. وقال إن الشرطة "تتعامل مع الحادث على أنه محاولة قتل باستعمال غاز الأعصاب، وأن الشخصين المصابين كانا مستهدفين". وأكد أنه لا دليل على مخاطر صحية تهدد الناس في المنطقة. ويقول الدكتور ديفيد كالديكوت كبير المحاضرين بكلية الطب بالجامعة الأسترالية الوطنية:" إن غاز الأعصاب ربما يكون أخطر شيء واجهه الإنسان بعد القنبلة النووية". ما هي أنواعه المختلفة؟ والأنواع الثلاثة الأولى سوائل شفافة بدون لون أو طعم والفي إكس سائل كهرماني زيتي اللون وهو الأشد فتكا فقطرة واحدة منه على جلد إنسان تقتله في دقائق. ما الذي استخدم في هذه القضية؟ لم تؤكد الشرطة النوع المستخدم ولكن مصدرا قال لبي بي سي إنه من المرجح أنه نوع أندر من السارين والفي إكس وهما من أكثر الأنواع شهرة. أين استخدم في الماضي؟ قتل كيم جونغ نام الأخ غير الشقيق لزعيم كوريا الشمالية كيم جونغ أون بغاز الأعصاب في ماليزيا العام الماضي بعد أقل من 20 دقيقة على قيام سيدتين برش وجهه بغاز في إكس بمطار كوالالمبور عام 2017. قتل كيم جونغ نام الأخ غير الشقيق لزعيم كوريا الشمالية كيم جونغ أون بغاز الأعصاب في ماليزيا العام الماضي وتقول الأمم المتحدة إن الحكومة السورية استخدمت السارين في هجومها على الغوطة قرب دمشق عام 2013 ثم في خان شيخون في شمال غرب البلاد في أبريل/نيسان عام 2017 مما أسفر عن قتل المئات. واشنطن: بيونغيانغ اغتالت الأخ غير الشقيق لكيم جونغ-أون بغاز للأعصاب كما استخدم سائل السارين في هجوم مترو الأنفاق بالعاصمة اليابانية طوكيو عام 1995 والذي أسفر عن مقتل 13 شخصا. وعندما قتل العميل الروسي ألكسندر ليتفيننكو مسموما في لندن عام 2006 استخدم عنصر مشع، وليس غاز أعصاب، يدعى بلوتينيوم 210 في فنجان الشاي الخاص به. ما الذي يفعله غاز الأعصاب بالجسم؟ غاز الأعصاب يوقف استقبال العضلات للرسائل من الأعصاب مما يؤدي لانهيار العديد من وظائف الجسم. وهو يعمل خلال ثواني أو دقائق إذا تم استنشاقه وبدرجة أبطأ إذا تعرض الإنسان له من خلال الجلد. وتشمل الأعراض تحول العين للون الأبيض والتشنجات وسيلان اللعاب والغيبوبة وصعوبة التنفس والموت. فإذا قمت برش ذبابة بمبيد حشري ستجدها تقع على ظهرها نتيجة لسريان غاز الأعصاب. كيف يمكن استعماله؟ لأن غاز الأعصاب يجب استنشاقه أو لمسه للجلد فلابد من استعماله عن قرب مع أولئك المستهدفين. تم إغلاق مطعم زيزي القريب من موقع الهجوم الأخير ومطلوب كمية قليلة منه لإحداث تأثير فهو سام للغاية وهو ينقل في شيء محكم الإغلاق ومن ينقلونه ويستخدمونه لابد لهم من ملابس خاصة تحميهم. وتقول الدكتورة أندريا سيلا أستاذة الكيمياء في يونيفرستي كوليدج لندن إنه بسبب السمية الشديدة لغاز الأعصاب فإنه يمثل "خطرا كبيرا" على الشخص الذي ينقله. ما هو الخطر على الجمهور؟ تقول دكتور ستيلا إنه رغم السمية الشديدة فإن غاز الأعصاب ذو "خطر محدود للغاية" على الناس إذ لابد وأن تكون قريبا جدا مكي تتأثر به. ما هو العلاج؟ هناك ترياق يساعد على عكس آثار غاز الأعصاب تحتفظ به خدمات الطوارئ ولكن كلما تم تقديم الترياق بسرعة كلما كانت فرص الشفاء أفضل. ويقول البروفيسور أليستر هاي الأستاذ بجامعة ليدز إنه يمكن علاج المصابين بالأتروبين وتظهر المشكلة إذا لم يتم تقديم العلاج بسرعة. لم يتم الكشف عن المواد التي استخدمت في هجوم سالزبيري بعد من أي مواد يصنع غاز الأعصاب؟ لا يصنع من مواد يمكن عملها بالبيت فمستويات السمية به لا تسمح إلا لمؤسسات متخصصة مثل جامعة أو معمل صناعي بإنتاجه. تهديد بريطاني بالرد على روسيا إذا ثبت تورطها في واقعة الجاسوس سكريبال وكان غاز الأعصاب قد تم اكتشافه بالصدفة في ثلاثينيات القرن الماضي خلال محاولة تصنيع مبيد حشري زهيد الثمن وانتهى به الأمر في سلاح المدفعية الألمانية. وبدأت الولايات المتحدة وروسيا وبريطانيا تجارب غاز الأعصاب بعد الحرب العالمية الثانية وكان العلماء البريطانيون هم من طور غاز إكس في في خمسينيات القرن الماضي. ويرجح خبراء أن يكون غاز الأعصاب الذي استخدم في ساليزبري قد جاء من دولة. كيف يمكنك معرفة مصدره؟ ستفحص السلطات حاوية تستخدم في تسليم المواد حيث تعتبر المواد الكيماوية بمثابة منجم، وذلك بحسب دكتورة ستيلا. من هو الجاسوس البريطاني الذي جرت مبادلته بالجاسوسة الروسية "الأكثر سحرا"؟ وقالت: "من خلال المعلومات يمكن تتبع أصل المادة كما حدث في هجوم خان شيخون بسوريا." وقال هاميش دي بريتون غوردون خبير الأسلحة الكيماوية إن كل دولة تصنع السلاح الكيماوي "باختلاف طفيف" عن غيرها وذلك يساعد العلماء على تحديد مصدر المادة لأنها تحمل بصمات صانعيه".
Скрипаль 2006-жылы соттолуп, 13 жылга абакка кесилген Соода борборунда өзүн жаман сезгени үчүн 66 жаштагы эркек менен жаш кыз ооруканага жеткирилген. Соода борбору жабылып, ага жакын жайгашкан райондордо коопсуздук кызматкерлер иликтөө иштерин баштады. Химиялык затка каршы костюмдарды кийген адистер соода борборунда дезинфекция иштерин дагы жүргүздү. Скрипаль 2006-жылы чыккынчылык үчүн соттолуп, 2010-жылы эки орусиялык менен бирге мунапыс алган. Андан соң Москва айтылган чалгынчыларды АКШда кармалган орус агенттери менен алмашкан. Скрипаль Улуу Британияда жашап жаткан. Химиялык затка каршы костюмдарды кийген адистер соода борборунда дезинфекция иштерин дагы жүргүздү Скприпалдын кошуналары мурдагы чалгынчыны жакшы адам деп мүнөздөштү. Бир нече жыл мурун жубайынын көзү өтүп кеткенин айтып беришти. Окуяга күбө болгондордүн Би-Би-Сиге айтымында, алар түштөн кийин саат төрттө дүкөндүн алдында эки адам отурганын байкашкан. "Эркек киши эсин жоготуп койгондой эле сезилди. Мен убакытты карап, саат 16:10до эле мас болуп калдыбы деп таң калып койгом", -деди Солсбери аймагынын тургуну Фрейа Черч. Дарыгерлер эки күндөн бери Скрипалдын жана анын жанында жүргөн жаш кыздын өмүрүн сактап калуу үчүн күрөшүп жатат. Литвиненконун окуясына окшоштуктар бар Британиянын расмийлери бул тууралуу үн ката элек. Би-Би-Синин коопсуздук боюнча кабарчысы Гордон Кореранын айтымында, Британияда уу заттар тууралуу сөз болгондо 2006-жылы болгон Александр Литвиненконун окуясы эске келет. ФСБнын мурдагы офицери Александр Литвиненко 2006-жылы 23-ноябрында Лондондун ооруканасында 43 жашында каза тапкан. Ага чейин Литвиненко Британиядан баш паанек сураган. Кийин тергөөчүлөр ал баш паанек сураганы үчүн өлтүрүлгөн деген тыянак чыгарышты. Ошондой эле, 2016-жылы Литвиненконун ууландырылышы боюнча коомдук тергөө аны өлтүрүүнү президент Путин жактаган болушу мүмкүн деген тыянагын жарыялаган. Сергей Скрипаль деген ким? Сергей Скрипаль 1951-жылы туулган. Көп жылдар бою Орусиянын чалгын агенттигинде кызмат кылып, полковник наамына чейин жеткен. Орусиянын ММКларында Скрипаль тууралуу маалымат абдан аз. Бирок Би-Би-Синин Британиянын атайын кызматтарына жакын булагы Скрипаль десанттык күчтөрдө өзүн мыкты көрсөткөнүн айтты. Андан соң Скрипалды чалгындоо агенттиги ишке алган. 1990-жылдары Скрипаль Орусиянын чалгын агенттигинде чоң кызматты аркалап, атайын кызматка жаңы кадрларды тандоо жагында иштеген. Скрипаль Улуу Британияда жашап жаткан Орусиянын атайын кызматтары Скрипаль Британия тарапка 1995-жылы өткөн деген пикирде. 2004-жылы ФСБ Скрипалды Британиянын чалгынчылары менен кызматташканы үчүн камакка алып, ага чыккынчылык боюнча айып тагылган. Орусиянын бийлиги Скрипаль пенсияга чыкса дагы, мурдагы кесиптештеринин жардамы менен жашыруун маалыматтарды алып, Британияга өткөрүп турган деген пикирде болуп жатат. 2006-жылы Скрипаль күнөөнү мойнуна алып, Москванын аскердик соту аны 13 жылга эркинен ажыраткан. Ал аскердик наамынан дагы айрылган. Бирок 2010-жылы Скрипалды окумуштуу Игорь Сутягин менен жана дагы эки орусиялыкты кошо АКШда кармалган орус агенттери менен алмашуу чечими кабыл алынган. Кошмо Штаттарында кармалган агенттердин катарында тышкы чалгындоо кызматынын генерал-майору Михаил Васенков жана Анна Чапман бар болчу. Скрипалга мунапыс берүү боюнча документке мурдагы президент Дмитрий Медведев кол койгон. Орусиянын президенти мунапыс алуу үчүн Скрипаль жана үч орусиялык өздөрү кайрылганы айтылат. АКШ Чапман менен башка орусиялык тыңчыларды тышкы чалгындоо кызматынын мурдагы полковниги Александр Потеевдин маалыматына таянып кармашкан. Потеев мурда Орусиянын АКШдагы мыйзамсыз чалгындоо иштеринин башчысы болчу. 2010-жылы ал АКШга орусиялык тыңчылар тууралуу маалымат берип, өзү дагы Кошмо Штаттар тарапка өтүп кеткен. 2011-жылы мурдагы полковникти Орусиянын соту 25 жылга соттогон. 2016-жылы ММКалар Потеев АКШда каза тапканын маалымдашкан. Кремлдин реакциясы Президенттин басма сөз катчысы Дмитрий Песков Скрипалдын өлүмү боюнча тергөө иштеринде чогуу кызматташалы деген сунуш менен Британия тарап кайрылган жок деп маалымдады. "Каргашалуу окуя болду, бирок бизге эч кандай маалымат түшкөн жок, бизде анын себептери тууралуу информация жок, бул адам кандай иштерге аралашып жатканын билбейбиз", -деди Дмитрий Песков. Бирок Песков Москва кызматташууга даяр экенин билдирди.