Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2005, Blaðsíða 85
﻿Rannveig Sverrisdóttir Orð eða mynd Það að eiga samskipti og að geta tjáð sig eru tvær af frumþörfum okkar marmanna, hvort sem tjáningin felst í orði, mynd eða einhverju öðru. Þess vegna má segja að bæði á sviði myndlistar og máls séum við að fjaila um hugsun og samskipti manna og kannski fyrst og fremst um tjáningu. Tónlist getur einnig kallað fram myndir hjá okkur og orð kalla ítrekað fram í huga okkar myndir. Vegna þessa eru skilin á milh orða og mynda ekki alltaf skýr. Mér þótti vel við hæfi að fjalla um táknmál undir þema þessa hefris Ritsins, orð og mynd, af augljósri ástæðu. Fram á síðustu ár hafa táknmál heimsins nefnilega þurft að berjast fyrir tilveru sinni ef svo má segja og kannski einmitt þurft að færa rök fyrir því að í þeim fælust orð - en ekki myndir.' Sagan Saga táknmálsins er samttónnuð sögu heyrnarlausra og er nauðsynlegt að gera örstutta grein fyrir henni þegar ræða á um táknmál. Fyrst ber auð- vitað að nefha að þótt hér sé talað um táknmál í eintölu er táknmál ekki alþjóðlegt. Þessi útbreiddi rmssldhungur hlýtur að byggjast á vanþekk- ingu á táknmálum eða kannski tungumálum yfirleitt.2 Flestir átta sig þó á því þegar á það er bent, að tungumál þróast og breytast og eru þar að Táknari á myndum í sreininni er Anna Guðlaug Gunnarsdóttir táknmálskennari við HI og fær hún bestu þakkir fyrir aðstoðina. Sömuleiðis vil ég þakka Haraldi Bem- harðssy-ni fvTÍr yfirlestur og athugasemdir og Svandísi Svavarsdóttur og Gauta Mar- inóssjTii fyrir góð ráð og aðra aðstoð. Ritstjórar Ritsins fá Kka þakkir f\TÍr gagnleg- ar athugasemdir. Eg nota „tungumál" sem }Tirheiti \TÍr táknmál annars vegar og raddmál hins vegar, raddmál eru þá þau mál sem tjáð eru með rödd eins og íslenskan. 83