Ritið : tímarit Hugvísindastofnunar - 01.01.2016, Blaðsíða 99
﻿98 Lútherska heimssambandsins hverfist um. Manngildi hinna fátæku er allt of víða fótum troðið, hagsmunir þeirra fyrir borð bornir í heimi sem er á hraðri leið til glötunar. Miða verður við þarfir þessa hóps í öllum aðgerð- um sem hugsanlega verður ráðist í til að stemma stigu við áframhaldandi hlýnun jarðar. Ásamt áherslunni á hina fátæku eru komandi kynslóðir og möguleikar þeirra til bærilegs lífs á jörðinni í kastljósi orðræðunnar. Þetta atriði er þó ekki nýtt, fremur en áherslan á hina fátæku, heldur er hér tekið undir með fyrri orðræðum um umhverfis- og náttúruvernd, bæði á vegum Sameinuðu þjóðanna og Alkirkjuráðsins. Að lokum, það sem mér virðist blasa við eftir skoðun á hinu trúarlega efni er einkum tvennt: Annars vegar áberandi samstaða innan hins kristna trúarsamfélags um að orsaka loftslagsbreytinga sé að leita í syndugu fram- ferði mannsins þar sem græðgi og ofneysla hefur vaðið uppi. Maðurinn hefur villst af réttri braut, hann hefur sett sig yfir sköpunarverkið og gerst græðgisfullur drottnari í stað vökuls ármanns. Hins vegar hin kristnu meðul til að fá almenning til að snúa af rangri braut. Dygðasiðfræði forn- aldar, með áherslum á hófstillingu, þakklæti og lítillæti, virðist vera meg- inverkfærið ásamt brýningu í þá átt að fólk iðrist, taki sinnaskiptum og temji sér nýja lífshætti. Allt eru þetta klassísk stef sem eiga uppruna sinn í völdum ritningarstöðum Biblíunnar og vel þekkt sem valdaverkfæri kirkj- unnar. En hvað sem líður alvarleika loftslagsbreytinga, munu þau virka á tuttugustu og fyrstu öldinni? Erum við tilbúin til að láta af fyrri lífsháttum og lifa einfaldara lífi? Það eru spurningar sem framtíðin ein getur svarað. ú T D R Á T T U R Trú og loftslagsbreytingar Kristin trú hefur haft afgerandi hugmyndafræðileg áhrif á vestrænan skilning á manni, heimi og náttúru. Um það vitna nýlegar yfirlýsingar kristinna trúarsam- taka sem settar voru fram í aðdraganda COP21 í París 2015. Orðræða yfirlýsing- anna, sem kallast á við eldri trúarlega orðræðu um náttúruvernd og umhverfismál, snýst í meginatriðum um endurskoðun hefðbundinnar náttúrusýnar og mannskiln- ings. Maðurinn, skapaður í mynd Guðs, er ekki kóróna sköpunarverksins í þeirri merkingu að hann hafi einn eigið gildi innan sköpunarverks Guðs. Náttúran er hluti sköpunarverks Guðs, hún er jafningi og meðbróðir mannsins sem þarf að umgangast með varúð og virðingu jafnframt því að huga að komandi kynslóðum. Mannmiðlægni hefðbundinnar kristinnar siðfræði þarf því að umbreytast í líf- og SÓLVEIG ANNA BÓASDÓTTIR