Umhvørvisstovan - Leikur
Vætulappar
Suttur og suttufløskur
Føstulávintssmyrsl
Skúlaamboð og spælitaskur
Eins og aðrar vørur kunnu leikur eisini innihalda skaðilig kemisk evni. Børn sleppa nærum ikki undan at koma í samband við evni, sum í ávísum førum kunnu vera heilsuskaðilig ella dálka umhvørvið.
Børn meira viðbrekin
Smábørn kanna umheimin við at koyra lutir í munnin og súgva og bíta í teir. Tí koma børn oftari í samband við kemisk evni, ið eru at finna í leikum og øðrum vørum, enn vaksin. Børn eru eisini meira viðbrekin fyri kemiskum evnum enn vaksin. Hetta ger, at vit mugu vera eyka varðin, tá tað ræður um børn og kemisk evni.
Í ES og grannalondunum eru lóggávur, sum verja børn móti kemiskum evnum í leikum. Í Føroyum hava vit ikki tílíkar serreglur, og mugu vit tí ansa eftir, hvat vit keypa til børnini.
Leikur úr Kina
Meginparturin av øllum leikum, sum vit finna á handilshillunum í dag, verða framleiddar í Kina, har framleiðslan fer fram undir øðrvísi viðurskiftum enn t.d. í ES londum. Royndirnar hjá norskum umhvørvismyndugleikum eru, at leikur úr metali, træi og plasti, sum eru framleiddar í Kina, kunnu innihalda tungmetal, serliga í málingini ella lakkinum.
Leikur úr plasti
Ftalat, klorparafin og loysingarevni kunnu vera í bleytum plastleikum. Bisfenol A kann vera í klárum, hørðum plasti. Keyp ikki plastvørur, sum eru merktar við 03 (PVC) ella 07 (kann vera gjørt úr polycarbonati).
Leikur úr træi
Træleikur kunnu innihalda formaldehyd, sum kann elva til ovurviðkvæmi. Blýggj og krom kunnu koma fyri í máling og lakki á træleikum.
Leikur, sum brúka streym ella battarí
Sí ellutir og elektronikkur.
Dømi um dálkandi evni í leikum:
Ftalat Nonylfenol Formaldehyd
Blýggj Krom Bisfenol A Góð ráð
Keyp einans leikur, sum eru CE merktar. Les um CE merkið her, Keyp svanamerktar leikur, sí niðanfyri,
Lat ikki smábørn spæla við gamlar leikur úr bleytum PVC,
Keyp heldur leikur úr hørðum plasti enn úr bleytum. Bleytt plast kann geva skaðilig evni frá sær,
Um tað ber til, so vaska nýggjar leikur áðrenn barnið fer at spæla við tær,
Keyp ikki leikur, sum anga. Angi kann elva til ovurviðkvæmi,
Um nýggj leika luktar, so “lufta” hana út, áðrenn barnið fær hana,
Lat ikki børn yngri enn 3 ár spæla við leikur, ið eru merktar við ávaring, sum sigur at tær ikki eru egnaðar til børn yngri enn 3 ár,
Annars er skilagott at keypa leikur, sum halda leingi og sum ikki brúka streym ella battarí.
Umhvørvismerkini gera tað lætt og skjótt at finna umhvørvisvinarligar leikur. Les meira um umhvørvismerkir her. Tá ein vøra er merkt við Blómuni ella Svananum, er tað trygd fyri:
Svana- og Blómumerktar leikur Leikur - úr plasti Burturbeining
Leikur, sum eru reinar og í góðum standi, kunnu latast til felagsskapir og endurnýtsluhandlar.
Leikur, sum brúka streym ella battarí, skulu beinast burtur sum elektriskt og elektroniskt burturkast. Battarí skulu burturbeinast sum serliga dálkandi burturkast. Aðrar leikur kunnu burturbeinast sum vanligt húsarhaldsburturkast. Les meira um burturbeining av burturkasti her.
Les hvat onnur skriva Miljøstyrelsen (DK) Um modellervoks, sum skal herða í ovninum
Miljøstyrelsen (DK) Um kemiskar leikur
Miljøstyrelsen (DK) Ftalat í leikum og lutum til smábørn.
Klima- og forurensningstilsynet (NO) Vørur og leikur seldar í Norra, ið ikki liva upp til norsk krøv. Klima- og forurensningstilsynet (NO) Vørur og leikur til sølu í ES, ið ikki liva upp til norsk krøv. Vit tú vita meira?