Hátún 8 by Heiðar Samúelsson - issuu
Hátún8Að byggja borg
Listaháskóli Íslands - 2013
Heiðar Samúelsson og Kristinn Pálsson
Leiðbeinendur: Ásmundur Hrafn Sturluson
og Steinþór Kári Kárason11:1000NHátún 8Fjölbýlishúsið að Hátúni 8 er alls níu hæða íbúðablokk með
niðurgröfnum kjallara og lyftustokki
sem að gengur upp úr byggingunni. Alls eru 35 íbúðir í húsinu,
stórt geymslurými í kjallara, sameiginlegu þvottahúsi, lyftu
og stigahúsi. Á neðstu hæð hússins er einnig í dag starfræk
tannlæknastofa.
Byggingin er mjög miðsvæðis, Stutt er í alla þjónustu og eru allar
helstu umferðar æðar í næsta nágrenni en húsið er ekki langt frá
gatnamótum Kringlumýrarbraut og Laugavegs.
Húsið er teiknað af Sigvalda Thordarsyni arkitekt árið 1958.
Sigvaldi Thordarson er fæddur árið 1911 í Vopnafirði. Hann
hlaut sveinspróf í húsasmíði 1934 og varð menntaður
byggingarfræðingur 1939. Hóf nám við arkitektúr í
Kaupmannahöfn en snéri aftur til Íslands 1940 vegna stríðsins.
Hann kláraði svo námið eftir að stríðinu lauk.23L2
1 : 100080 m2 eining er níufölduð og þeim raðar ofan á hvor aðra til þess
að mynda turn.000
10004L1L11:1
: 1000Hverri einingu er síðan skipt upp í íbúðir og skipulagðar. Íbúðin
á efstu hæðinni er inndreginn og þar með minnkuð til þess að
fá betri svalir.1 : 10001 : 1000L2L21:1
: 1000L3
1 : 1000Blokkareiningin er því næst fjórfölduð og þeim raðar í návígi við
hvor aðra.1 : 10001 : 1000L3L3L4
1 : 1000Tveimur af einingunum er snúið um 90 gráður með tilliti til
útsýnis og sólar. Svalir er eru á sama hátt hengdar utan á hvern
hluta fyrir sig.1:1
: 10001 : 10001 : 1000L4L41:1
L21 : 1000
1 : 1000 1 : 1000
: 1000 1 : 10001 : 1000 1 : 1000 1 : 1000 1 : 10001 : 10005L5 L5
1000L51 : 1000
1 : 1000 L6
1 : 1000L61 : 1000
Blokkunum er þjappað saman og þær látnar mynda kross.1000 1 : 10001 : 1000Rýmið á milli byggingarhlutanna er notað sem tengigöng íbúða
blokkarinnar með lyftustokki og inngangi á fyrstu hæð.1 : 1000 1 : 1000 1 : 10001 : 1000L3
1 : 1000 L3
1 : 1000L31 : 1000
1 : 1000 1 : 1000 1 : 10001 : 1000L7
1 : 1000 L7
1 : 1000L71 : 1000
Hluti úr norðuríbúðum hússins er tekinn undir stigahús.L4
1 : 1000 L4
1 : 1000L41 : 1L1 : 1000 1 : 1000 1 : 100L8
L8 XXHL
1 : 1000 L8
1 : 1000L81 : 1HULTíundu einingunni er bætt við neðan á blokkina og hún niðurgrafin. Hæðin er kjallari með sameign, þvottahúsi og geymslum.1 : 1000 1 : 1000 1 : 10001 : 10001 : 1000 1 : 1000 1 : 100UT
D5Þurkherbergi
StraustofaÞvottahúsHjólageymslaSameiginleg
geymslaVsStigi
AnddyriTannlæknarTannlæknastofaKjallara
stigiGeymslurVsStafsfólk
ÞvotturGeymslurAnddyri
GeymslurSorpgeymslaN6Kjallari - 1:2001. Hæð - 1:2002-8. Hæð - 1:2009. Hæð - 1:2007Norรฐur - 1:2008Austur - 1:200Suรฐur - 1:200Vestur - 1:2009AABBSniรฐ AA10Sniรฐ BB11NSólinSvalirnar eru hengdar sérstaklega utaná hverja íbúðarálmuna fyrir
sig. Staðsetning þeirra ræðst að stöðu byggingarinnar gagnvart
sólu og rænir Sigvaldi að hámarka þann tíma sem að hverjar
svalir hafa af sól. Svalirnar eru opnar á tvenna vegu en hafa
einn steyptan vegg. Af hönnun að dæma má gera ráð fyrir að
veggurinn eigi að veita skjól gegn norðanáttinni.
Austursvalirnar njóta því morgunsólar, allt fram að hádegi.
Suðurálman hefur svalir beint í suður sem að hljóta sól um
hádegisbilið, frá morgni og aðeins fram á miðjan dag. Hliðin
fær sólargeisla um miðjan dag og eitthvað frameftir En
norðuríbúðirnar grípa kvöldsólina.127:3010:3013:3016:3019:3010:3013:3016:3019:30Suรฐ-austur
7:30Suรฐ-vestur13LóðarnýtinginHátún 8 er 4611 m2 reitur með byggingu með 35 íbúðum. Byggt
flatarmál blokkarinnar er hátt í 2972 m2 og er því lóðarnýtingin
64%. Norðan Hátúns er stór reitur, mitt á milli Hátúns og
Miðtúns, sem einkennist af einbýlis húsabyggð. Húsin eru öll flest
á tveimur hæðum og er flatarmál húsanna 9.935 m2 á 18.064 m2
byggingarreit. Lóðarnýting einbýlishúsa hverfisins er því 55%
eða ekki nema 9% minni en í Hátúni 8. Má því dæma að lóðin í
Hátúninu sé heldur illa nýtt sé háhýsið borðið við einbýlin.
Á skuggamyndinni hægramegin má sjá myndrænt hve hátt húsið
er og hvaða áhrif það hefur á umhverfið. Byggingin varpar miklum
skugga á sjálfa Hátúnslóðina sem og nálægt umhverfi. Myndin
sýnir skugga fimm daga sólahringsins á sumarsólstöðum, 7:30,
10:30, 13:30, 16:30 og 19:30. Væri sá möguleiki skoðaður að
nýta lóðina og nálægt umhverfi betur með því að byggja fleiri
alveg eins blokkir í kringum þá sem stendur þarna nú myndu þær
varpa skugga hver á aðra. Því myndi hönnun Sigvalda ekki skila
sér en hún byggir að hluta mikið á stöðu sólar og þeirri birtu er
íbúðirnar hljóta af henni.Afstöðusnið frá suðri til norðurs - 1:500141516LitirnirÞekkt fyrirbrygði í hönnun Sigvalda var notkun á litum. Tveir litir
voru einna mest áberandi, gulur og blár. Litina notar hann til
þess að kalla fram dýpt og teikna sterkar línur á móti þeim hvítu
fletum sem byggingar hans einnig skörtuðu. Litirnir sjálfir skipta
ekki máli, heldur sú staðreynd að þeir eru þrír ólíkir tónar, hvítur,
dekkri, dökkur. Hvíti liturinn táknaði einna helst íbúðarrýmið
sjálft, híbýli húseigandans. Þetta má sjá í Hátúni 8 en einingarnar
sem að blokkina mynda eru hvítar. Gula litinn notaði hann til að
skapa dýpt en hann er oftast málaður fyrir aftan þann hvíta og
ýkir þannig skugga en endurkastar ekki eins mikilli birtu. Dökki
liturinn, sá blái, skapaði oftast falska dýpt en hann er í sömu
nálægð og aðrir fletir en virkar eins og rammi utan um málverk.
Blá eru einnig oft aukarými byggingar sem ekki eiga að hljóta
eins mikla athyggli og aðrir hlutar. Þar má nefna sökklar, bílskúrar
og skjólveggir.171819Norรฐ-austur20Suรฐ-austurSuรฐ-vesturNorรฐ-vestur212223FlæðiðÍbúar geta á tvenna vegu ferðast um húsið en byggingin
hefur bæði lyftu og stiga sem að ekki eru á sama stað. Kjósi
einstaklingurinn að taka lyftuna gengur hann um gang sem að
allur er innandyra. En ætli einstaklingurinn að taka stigann þá
er gengið um sér hurð við hliðina á aðalinngang hússins, þegar
upp er komið þarf hann að fara út um dyr sem að liggja út á litlar
opnar svalir og þaðan inn á gang hæðarinnar. Þetta fyrirkomulag
gerir það að verkum að stiginn er aðskilinn gangi og íbúðum og
er því góð flóttaleið í neyð.
Á fyrstu hæðinni eru þrjár íbúðir ásamt tannlæknastofu og er sér
inngangur inn í þær allar.1. Hæð - Anddyri og íbúðir24Stigi-íbúðLyfta-íbúðForstofurnarForstofurnar eru rými milli íbúða og lyftu/stigagans. Forstofurnar
aðskilja íbúðirnar og koma því í veg fyrir hljómburð milli veggja.
Rýmið er ekki nema 3,7 m2 með steypta veggi á tveimur hliðum,
glugga við endann andspænis innganginum sem að er glerhurð
með möttu gleri. Rýmin endurspegla svalirnar sem gengið er
út á þegar stigahúsið er notað. Dyrnar út á svalirnar og inná
forstofurnar eru með gleri til þess að hleypa birtu inn á ganginn
og gegna því mikilvægu hlutverki fyrir það myrkrarými sem
gangurinn er. Á einhverjum tímapunkti frá því að blokkin var
byggð hafa íbúar tekið yfir þessar forstofur sem einkarými og eru
þau nú læst af íbúum þó svo að ljósastýringin sé enn samtengd
fram á gang. Sumir íbúar hafa því tekið upp á því að kaupa sér
nýja útidyrahurð á forstofurýmið og fjarlægt glerið með þeim
afleiðingum að stöðva ljósflæðið fram á gang, því eru sumir
gangarnir ekki eins bjartir og ella.25Kjallari261. Hæð2-8.(9.) HæðAlmennings og einkarýmin
Form hússins móta skil milli einkarýma og almenningsrýma
byggingarnar. Í miðju hússins eru samgöngurými og eru íbúðirnar
byggðar út úr þeim kjarna. Milli íbúða og sameignar eru forstofur
sem milda skilinn milli einkarýma og almenningsrýma.
Skipulag íbúða gerir góð skil milli almennings og einkarýmum
íbúðanna. Herbergi, eldhús og baðherbergi eru skilin frá
umferðarleiðum anddyri, borðkrók og stofu.27NorðuríbúðirNorðuríbúðirnar eru ólíkastar hinum álmunum en hluti íbúðarinnar
fer undir stigahúsið. Hún er því töluvert minni en hinar eða
aðeins um 65 m2 og efsta íbúðin ekki nema 54 m2 en það er
að sjálfsögðu sökum þess að svalirnar eru stækkaðar. Íbúðirnar
njóta ekki sólar fyrr en seinni part dagsins og eru svalirnar þess
vegna í austur með skjólvegg fyrir norðanáttinni. Svalirnar á efsti
hæðinni eru þó í meiri skugga enda snúa þær beint í norður. Fyrir
vikið er stofan á efstu hæðinni með stóra glugga í norður og njóta
því þess útsýnis sem þar er en það geta íbúðirnar fyrir neðan ekki.2-8. Hæð289. hรฆรฐ29Austur- og suðuríbúðir
Þær íbúðir sem að snúa í suður og austur eru með öllu eins en
þeim aðeins snúið um 90 gráður. Þær hafa svalir beint úr frá
endilangri stofunni og því góða veggi beggja vegna sem gætu
nýst nútímaheimilum fyrir sjónvarpið. Svalirnar á báðum íbúðum
hafa skjólvegg sem ver gegn streng í norðanátt. Austuríbúðin
nýturaugljóslega morgunsólarinnar en suðurálman hefur sól
hvað lengst allra íbúða. Það sést sólin að hluta til fyrir hádegi og
langt fram eftir degi. Þegar að líða fer að kvöldi læðist sólinn inn
um eldhúsgluggana. Svipaða sögu er að segja um íbúðirnar á efsti
hæðinni en svalirnar þar snúa einnig í há-austur og suður. Flatarmál
þeirra er 70 m2 eða 10 m2 minna en á hæðunum fyrir neðan.2-8. Hæð
309. hรฆรฐ
31VesturíbúðirÍbúðin í vestur er 80 m2 fermetrar líkt og suður- og
austuríbúðirnar. Með 70 m2 íbúð á 9. hæð. Sökum stöðu
íbúðarinnar eru svalirnar í há-suður og því ekki fyrir enda
stofunnar. Fyrir endann kemur þó gluggi og ekkert almennilegt
veggpláss fyrir nútímauppröðun þar sem að sjónvarpið er
miðpunktur stofunnar. Þess má geta að blokkin er teiknuð
árið 1958 eða átta árum áður en Ríkissjónvarpið hóf fyrstu
útsendingar sínar. Síðan þá hafa þarfir heimila breyst og þessi
fylgihlutur í flest öllum stofum landsmanna. Gluggasetning
stofunnar verður einnig til þess að kvöldsólin leiti þar inn en hún
er einn helsti óvinur sjónvarps áhorfendans.2-8. Hæð329. hรฆรฐ33Hjól og
HjólageymslaStigi
StigahúsAnddyriGeymslaAnddyriGöngGöngÞurrkherb.HitiLyftaGöngSorpgeymslaAnddyriSorpgeymslaGeyms.1. Hæð - Plan frá 19971. Hæð - Plan frá 1958
Geymsla34Vs
TannsmiðurÞvotturÞvottahús/StraustofaTannlæknastofaStafsfólk
GeymslaÞvottahúsTannlæknarKjallara
stigiGeymslurBreytt plan á 1. hæð
Í plani Sigvalda frá árinu 1958 gerði hann ráð fyrir að fyrsta
hæðin einkenndist einna helst af geymslum fyrir íbúa ásamt
sameiginlegu þvottahúsi. Stigahúsið var innangengt af hæðinni
bæði að innan og utan. Í norðurálmunni voru geymslur en þar
var einnig stigi niður í kjallara. Kallarinn var þá einungis undir
norðurálmu hússins sem hýsti fleiri geymslurými. Sigvaldi hefur
því hugsað þessa hæð sem sameign íbúa en ekki sem íbúðir.
Þetta varð þó ekki raunin og eru allar geymslur og þvottahús
niðurgrafið í öllum álmum hússins. Gera má ráð fyrir að
sá möguleiki hafi birst mönnum við byggingu hússins og
niðurgrafinn kjallarinn nýttur.
Teikningar frá 1963 sýna að fyrirhuguð var þjónusta fyrir íbúa
í blokkinni. Tannlæknastofa í suðurálmu ásamt nuddstofu með
hvíldarherbergjum, sturtu og gufubaði í vestur og norðurhluta
byggingarinnar. Íbúð hafði þá verið komið fyrir í Austurálmunni.
Núverandi plan frá 1997 gerir ráð fyrir íbúðum í þremur álmum
hússins sem hafa þó ólíkt skipulag frá íbúðum efri hæða
sökum sorp- og hjólageymslu. Austurálman er tekin undir
tannlæknastofu sem nú er starfræk í húsinu.35All pages:24512141724252728303235InfoSaveLikeShareDownloadMoreHátún 8 Published on Feb 21, 2014 Verkefni úr áfanganum Að byggja borg hja þeim Steinþóri Kára og Ásmundi Hrafni, en verkefnið í verkefninu greindum við 35 íbúða fjölbýlishús...See MoreheidarsamuelssonFollowRead moreRead moreSimilar toPopular nowJust for youGo explore