blót sb. n. (ONP)
blót sb. n. [-s; -]
1) [e-rs / á e-n] blot, offerceremoni, det at ofre, dyrkelse af guder/vætter ‖ sacrifice, sacrificial ceremony, sacrificing, worship of gods/supernatural beings
Þórólfr Mostrarskegg fekk at blóti miklu ok gekk til fréttar við Þór Ebˣ 76
allra blota mest var þa magnat Gefionar blot Nik2 3011
hann var þvi vanr meðan heiðni var at hafa þrenn blot hvernn vetr. Eitt at vetrnottom. annat at miðiom vetri þriðia at svmre ÓH 28915
ok drap hann son ⸢blot bẏskups [var. hofgoðans PhJˣ 7369] þess er fẏrir þvi bloti red PhJ SÁM 1 85va37
allir þeir er vęl lifþo fyrir gvþi varo nęíddir til blota Ridd623 2511
ef maðr uærðr at þui sannr at han fær með hæiðin blott þau er firerboðen ero at bok male. han er sæckr .iij. morkum BorgKr¹ 35113
Blot er oss oc quiðiat at ver scolom eigi bl‹ota heiðit guð. ne hauga ne horga› GulKrII 49524
reisti fyrst kirkior á siálfs síns hǫfoþbólom ok feldi blót ok blótdrykkior Ágr 2213
Vm blot a heiðnar uettr FrostKrI 15216
enn Gisli let af blotum sidan hann var i Vebiaurgum i Danmorku Gísl 1411
Ef aller gofgoðv einn gvð i vpp have hvaðan hofs blot skẏrgvða Eluc675(1989) 1111
efster pisl hans (ɔ: Krists). es enom fornom logom iafnat viþ blót Eluc674(1989) 1336
síþan óx maɴkyn í á cafare illengar. at til dréifþom hvaþan ęfa synþom. oc þui es. eɴ er veʀa ꜵllom blótom scurþgoþa HómÍsl⁶²(1993) 102r22
tóc hann. at neyþa cristna menn til blota Andr¹Cod645 1258
Um blot (cap.). Blot er oss oc kviðiat GulKrI 182
sva er at þeir snvaz til blota ÓH 26512
þat er siðr þeirra at hafa blot a havst oc fagna þa vetri. Anant at miðiom vetri .. ÓH 2669
gerþa ec þat at breɴa fyr þeim er þeir hꜹfðv adr gengit af trv siɴi oc tecit vp blot ÓH 5417
En ef maðr uærðr at þuí sannr at hann fær með hæiðin blott þau er fyrir boðen ero .. BorgKr AM 78 4° 7vb(14)18
þa voru hofð blot i Skirings-sal, er til var sott um alla Uikina Fornk 2530
Blott er os kuiðiat at ver skulum æigi blota hæiðnar vetter. oc æigi hæiðin guð ne hauga ne horgha SvKr 43017
aðr kirkian var reist var lvtað vm hvarvm megin vagsins standa skylldi ok hlautzt fyri norðan. þar varv aðr blót ok horgar Kristni 14117
hann hafði blot a Ho‹f›stoðvm LdnHauksb 6628
Asgeiʀ hafnaði sialfraði blotvm LdnHauksb 10417
Her segir huaðan blot skur guða hofust Eluc544(1989) 11011
Þat varþ i Sviðioð. at griþvnngr sa er til blótz var øtlaðr var gamall ok ø̨gr HkrFris 1922
Konvngr ... gerþi blot mikit at miþivm vetri ok blotaþi til þess at haɴ lifþi i konvngdæmi sino .ccc. vetra SnEU 732
ek vil gera honvm (ɔ: Baal) mikit blot StjC 62918
Antiokvs ... savrgadi Jervsalem ok sva Templvm Domini i blotvm heidina goda VerA 4120
ef men fara meðr blott GulKrExc 1814
han fær med hæidin blot BorgKr³ 3725
Vm hœidin blot EiðKrC 40317
Þorvarðr gaf spákonu meira fé, ok þá hann blótit (og han fik gavn af blotet ‖ and he benefitted from the sacrifice) Korm 2842
.viij. hỏfðingiar þeir er mest reðu fyrir blotum i ollum Þrænda logum ÓTI 3513
gerði blot mikit. þa komu þar hrafnar ij. flíugandi ok gullu hátt. þottiz jarl þa vita at Oðinn mundi þegit hafa blotit ÓTI 1465
Þrændir hỏfðo blot stor at vetr nottum ÓTI 3679
þu ert maðr skirðr ok her ero blót mikil ok munu menn ecki þora. ath þv halldir þann sið sem þu hefir aðr iatat Hallfr61 9315
Ekki vandiz Oddr blótum, trúði hann á mátt sinn ok á megin ǪrvM 822
Goi huarf a brot ok gerdi Þorri blot maanadi sidarr en hann var vanr at blota GenealFlat 223
Þorri var blotmadr mikill; hann hafde blot a hueriu are at midium uetri; þat kolludu þeir Þorrablót Orkn 111
at Uppsaulum voru ‹blot› sva mikil i þann tima, *at hvergi hafa verit meire a Nordrlaundum Ragn 13226
Hvat er þat, er hann truir mest a i blotum? Hann segir: Þat er kyr ein mikill Ragn 1442
Eigi er blot med Jacob. oc eigi sezt skurgud med Jsrael Stj² 33636
Jtem at þeir sem fara med blott. hvortt sem at karll edur kona verdur at þui kunnur. og sanur. þa ꜳ kongur og biskup hvern penning fiar þeirra DI II (*[1281]›AM 186) 22322
bydur hann henni (ɔ: Þorgerði) alla menn til blota, nema sialfann sig og syni sina Jvs510 7918
Þá gerði hann blót mikit ok blótaði ǫðrum syni sínum HkrIˣ 4611
Þat var forn siðr, þá er blót skyldi vera, at allir bœndr skyldu þar koma, sem hof var, ok flytja þannug fǫng sín, þau er þeir skyldu hafa, meðan veizlan stóð HkrIˣ 18616
bauð ek þá búǫndum, at þeir skyldu láta skírask, en þeir buðu mér þar i mót, at ek skylda hverfa til blóta með þeim HkrIˣ 38212
hofnudu marger menn blótumm ok brutv skvrðgoð sin Kristniˣ 1287
þeir lodu þar varda er blotid hafdi verit LdnHb105ˣ 56
þar hia er sa domringr er þeir dæmdu menn til ⸢blota [var. blóts Ebˣ 189] LdnHb105ˣ 3223
[var. Domhringur var a þijngstadnum er þeir menn voru i skipader er þad straff hófdu ad þeir uoru dæmdir til blotz AM 106 fol “Þ”] LdnSkˣ 14614
Þeɴa vetr fek Ingolfr at bloti miklu ok leitade ser heilla vm forlaug sin LdnStˣ 13217
þessa þræla þína, er heita nu at hverfa fra blotum, ger þu þa styrka ok staðfasta SJ¹ˣ 78420
sǫgdu at godinn skylldu alldreigi þeigit hafa sva ha̋leit blőt. ok ⸢þegar er blőtit var reist [var. er þeir hofdu framid blotid TrójS 21819] var þat sva a̋feingtt at TrójOˣ 2186
mun ek halda minni sýslu fyrir blóti þínu Vatnˣ 5117
[var. hann setti mǫrg blöt þau er Römveriar hielldu leingi sijdann AM 731 4° “B⁵”] VerA 471
Þar sér enn dómhring þann, er menn váru dœmðir í til blóts; í þeim hring stendr Þórs steinn, er þeir menn váru brotnir um, er til blóta váru hafðir Ebˣ 189
Nú mun ek, sagði hann, fara til blotsins, en ek vil ecki, at Egill fari þangat Eg 1522
þeir Þórer fóru til blotsins ok var þar allmikit fjolmenni ok dryckjur miklar Eg 15211
● auka blót intensivere blotvirksomhed ‖ augment the sacrificing
syniz mer þat konungligra at auca helldr ⸢blotin [var. blotið ÓTOddS 16324] en þuerra ÓTOdd 1632
● efla/efna blót foranstalte/afholde blot, ofre ‖ arrange a sacrifice, sacrifice
hann baud Suium ad efla bloot fyrir þeim ... þa var framm leitt hross eitt a þingid og hogguit i sundur og skipt til atz, enn *rodid blodinu blottrie HeiðrUˣ 16011
þeir hofdu spurt, at blotid var ⸢*efnt [; non emend. enpt], en villdu eigi saurga kristinn sid i skurgoda þionustu Maurit 64732
Hacon ... toc at æfla blot með mæiri freko en fyrr hafðe veret. þa batnaðe bratt arfærð FskBˣ 695
Galdra-Heðinn ... fór upp á Arnarstakksheiði ok efldi þar blót mikit. Þá er Þangbrandr reið austan, þá brast í sundr jǫrðin undir hesti hans NjR1908 2356
fór hann upp á Arnarstakksheiði ok efldi þar blót mikit NjM 25912
er þeiri smid uar lokid efldu þeir blot stor. oc ⸢er þeir hofdu framid blotid [var. þegar er blőtit var reist TrójOˣ 2186] þottiz Vlixes sia huersu borgina skyldi uínna TrójS 21818
let hann sidan efla blot mikit ok skylldadi alla at sveria yfir blotinn at beriaz hraustliga Maurit 6467
Þá eflðu Svíar blót stór at Upsǫlum HkrIˣ 3010
eflde hann blőt mijkil Hrafnk156ˣ 38
● eyða blót/blótum udrydde afgudsdyrkelse ‖ eradicate idolatry
kom hann hingat til þess at eyða ⸢ỏll blot þau [var. blotum aullum. þeim SÁM 1] er a Indialandi eru Barth¹ˣ 7451
eyþer hann blot or oc alre dyrþ goþa vaʀa ClemCod645 6623
Hann ... hræinsaði oc æyddi ⸢ỏll blot [var. aullvm blotvm AM 226 fol “A”] skvrðgoða. er faðir hans hafði eflt oc vppræist StjC 58524
*hann (ɔ: Ingi) eyddi blotum i Suiþiod og bad folk allt þar kristnast HeiðrUˣ 15915
● fremja blót blote, ofre (til guderne) ‖ sacrifice (to the gods)
Nu koma þeir ad blot husinu þar sem kongar voru inne og fromdu blotinn FriðBFrg 8032
roðnir stallar af bloði oc framit blot oc veittr sa formali at þat scylldi vera til arbotar ÓH 26111
er þeiri smid uar lokid efldu þeir blot stor. oc ⸢er þeir hofdu framid blotid [var. þegar er blőtit var reist TrójOˣ 2186] þottiz Vlixes sia huersu borgina skyldi uínna TrójS 21819
● gá blótsins beagte/aflæse spådom, etc. ved offerceremoni ‖ heed/interpret a prophecy, etc. given in conn. with a sacrificial ceremony
þa feck Vebiorn at bloti miklu ... en er hann var at blotinu eɢiudu brædr hans hann til brott farar. ok gadu þeir ei blotsins ok letu þeir vt .. LdnHauksb 4726
Þá gekk Vébjǫrn at blóta, en bræðr hans eggjuðu burtfarar, svá at hann gáði eigi blótsins, ok létu þau út ok brutu inn sama dag undir hávum hǫmrum í miklu illviðri StuIR440ˣ 55
● hafa til blóts [e-n/■] udvælge som blotoffer ‖ select as sacrificial victim
seɴdimennina villdu sumir hengia lata en sumir lata hafa til blotz ÓH 3998
Sá maðr, er hofseið skyldi vinna, tók silfrbaug í hǫnd sér, þann er roðinn var í nauts blóði, þess er til blóta væri haft Glúm 863
koma menn til fundar þessa at dæma Hallfreð. ... ok kom þat a samt með þeim at hafa Hallfreð til blota Hallfr 892
kom þat helldz ꜳ samt með þeim at glæpa maðr þessi hinn vtlendi mundi hafðr vera til blota Hallfr61 8813
2) udstyr til brug ved ofring (ɔ: rituelle genstande: figur af afgud el. andet) ‖ sacrificial equipment (ɔ: ritual objects: idols or other paraphernalia)
er sell herasmus com fvr þetta licneski. þa tok hann at retta heɴdr sinar til himins oc melti ... briottv niþr blot þetta drottinn miɴ Eras 2017
Martinus sa, at þeir foru meþ lik en eigi meþ blót Martin¹ 55917
morg onnur *blotskapar skrimsl bædi hamra ok hỏrga skoga votn ok tre ok oll onnr blot bædi meiri ok minni ÓH1005 69413
Engi maðr skal hafa i husi sinu staf eða stalla. vit eða blot. eða þat er til hæiðins siðar ⸢uæit [var. horfuer OsloUB 317 4° “B”] EiðKrA 3831
En benedictus brꜹt niþr blot ok heiþni þa er þar. var firer i bꜵ Theol655XXI 16929
ef blot er funnit i husi laslausu matblot EiðKrA 3833
Engi maðr a at trua. a finna. eða fordæðor. eða a vit. eða blot. eða rot. eða þat. er til hæiðins siðar hꝍyrir. eða læita ser þar bota EiðKrA 38927
3) offer, offergave ‖ sacrifice, sacrificial offering
engum guðe scal oc blot fꝍra. þeim er nu gofgha menn. nema þeim einum er ... heiminum haghaðe oc hann gerþi FskAˣ 3867
kómu þar fljúgandi hrafnar ii. ok gullu hátt; þá þykkisk jarl vita, at Óðinn hefir þegit blótit HkrIˣ 30313
Séofþu guþe blót lofs. oc gialltu enom hǽsta héit þín HómÍsl⁶⁰(1993) 100r10
gerði blot mikit. þa komu þar hrafnar ij. flíugandi ok gullu hátt. þottiz jarl þa vita at Oðinn mundi þegit hafa blotit ÓTI 1466
nu verdr þat vmsidir at Þorgerdr þa blotit at honum ok kyss Erling son hans JvsFlat 19130
4) banden ‖ cursing, swearing
⸢blot eða bonnur [var. blotan oc bannan AM 304 fol “B”] oc allzskyns fulyrði Hirð 4182
Hann bidr nu ok Alfdise vera sem versta ... ok at mæla þat allt illt, er þer kemr i hug, bæde i blote ok skattyrdum Gísl 533
Sneri hann til dvra ok ‹sá› fimm menn vti; *heyrði hann þa blot ok boluon, ok voro nefndir ymsir menn til atgongv StuIK 3965
Nv gengv þeir i skalann með havggvm ok bloti, ok hivggv þa allt þat er firir varþ StuIK 40028
Kolbeinn hliop þa vpp or kiallaranvm med bloti ok qvad Ion þess verdan, at hann væri drepinn StuIR 45418
spretta þeir brædr upp er þeir heyra blot ok bỏluan Fær 12935
flyde hann ... fra þeim sem fravmdv eida og bloth ... og adra hlvte sem ꜳ mothe gvde (váru) NikTolReyk 15120
eg hefe synder gort allar þær er vondur madur ma misgỏra. i blote oc í banne. meineidum .. DI VII (*[1495]›Adv 21 7 14ˣ) 2397
lét ræna Þorstein son Sigurðar blótz AnnSk 19832
(i propr.comp.) váru nǫkkurir þeir konungar, er kristni kǫstuðu ok heldu upp blótum, svá sem gerði Blót-Sveinn eða síðan Eiríkr inn ársæli HkrIIIˣ 29710
(i propr.comp.) þeim manni er het Ubbi ok var kallaðr Blot Ubbi Hallfr61 8716
(i propr.comp.) Þesir ero Dana konungar ... Blot-Sveinn GenealAlfrIII 57a23
(i propr.comp.) hirði ek ‹ecki› ⸢blot Maʀ [var. vm blotmannin Hallfr1005 359] segir Hallfreðr Hallfr 351
(i propr.comp.) hans son var Sigurdr er bardizt vid Blotharalld Sams 4723
(i propr.comp.) Blot-Sueirn var iij vetur kongur yfir Suiumm HeiðrUˣ 16017
(i propr.comp.) hǫfðingjar, er mest réðu fyrir blótum í ǫllum Þrœndalǫgum ... Ormr af Ljoxu ... ⸢Blót- [var. bot- AM 45 fol “F”, etc.] -ólfr af Ǫlvishaugi .. HkrIˣ 19312
Forms: blot (39); blót (11); blota (8); Blot (6); blotum (6); bloti (5); blott (4); blotsins (3); blóti (3); blóta (3); blotid (3); blótz (2); blotit (2); blotz (2); blotvm (2); blótit (2); blote (2); Blót (2); Blott (1); blöt (1); blóts (1); blőt (1); bloth (1); blotom (1); blotin (1); blótsins (1); blőtit (1); blótumm (1); bloot (1); (1); blótom (1); blotinn (1); blótum (1);
Gloss.: EJ; ClV; Fr; Hertzb; Suppl4; Bin item Blót-; Rím; LP; AH; AJ; deVr; Fr4; NO; ÁBlM (blóta); Bl
Literature: Bjorvand 1994 37; Boyer 1975 [Gripla 1] 144; Bø 1970 [MSc 2] 135; Düwel 1985 ; Ejerfeldt 1966 [KLNM 11] 215; Grønvik 1989 [MM 1989] 15; Grøtvedt 1939 25; Jón Hn. Aðalsteinsson 1997 ; Jón Hn. Aðalsteinsson 1997 53-54, 65, 198; Jón Hn. Aðalsteinsson 2005 [Skírnir 179] 60; Lid 1957 [KLNM 2] 10-13; Nordland 1967 [KLNM 12] 516-517; Olsen 1966 24-25, 57; Raudvere 2005 180, 183, 196, 198-199; Ström 1952 23-38; Ström 1966
Genre. (expected): historical works: 40 (21); religious works: 28 (32); family sagas: 18 (14); legal works: 13 (11); legendary sagas: 7 (5); contemporary sagas: 6 (9); romances: 4 (12); charters: 2 (9); þættir: 1 (3); learned works: 1 (4);