Amnesty og mellurnar | Kvennablaðið
Fyrr í vikunni greiddi heimsþing Amnesty International atkvæði með nýrri stefnu í vændismálum. Stefnan gengur út á það að afglæpavæða ,,consensual sex work“ eða kynlífsþjónustu fullvalda og fullorðinna einstaklinga óháð kynferði og kynhneigð. Í stefnunni stendur skýrt að engin breyting verði á stefnu Amnesty International hvað varðar mansal, misnotkun og vændi þegar börn eiga í hlut eða aðrar þvinganir af þriðja aðila.
Stefnan var mótuð til þess að afglæpavæða bæði kaup og sölu á kynlífsþjónustu og til að bæta bága stöðu mannréttinda vændisfólks um allan heim og uppræta fordóma og stigma sem það verður fyrir. Vændisfólki er synjað um nauðsynlega opinbera þjónustu t.d. læknisþjónustu vegna þess að þau eru glæpamenn.
Sjö kvennasamtök á Íslandi hófu afskipti af starfi Íslandsdeildarinnar og skoruðu á samtökin að beita sér gegn þessari stefnu. Íslandsdeildin frábað sér þessi afskipti en ákvað þó að sitja hjá við lokaafgreiðslu málsins í Dyflinni.
Íslandsdeildin boðar engar breyttar áherslur hérlendis i vændismálum. Það vekur furðu mína að slík afstaða sé tekin, því í 2. lið rannsóknarkafla stefnu Amnesty International er sænska leiðin einnig nokkuð harðlega gagnrýnd. Operasjon „Husløs“ eða Heimilissviptingaraðgerð lögreglunnar í Ósló er tekin fyrir. Þar gekk lögreglan hart að leigusölum í borginni sem leigðu húsnæði út til vændiskvenna og hótuðu að kæra húseigendurna fyrir „hallik-virksomhet“ eða fyrir að vera melludólgar.
Hátt á fjórða hundruð húsnæða voru rýmd á fjögurra ára tímabili frá 2007-2011. Vændisfólk missti semsagt heimili sín án nokkurs fyrirvara og lentu á vergangi. Allt í boði ofstækisfullra kvennasamtaka og stjórnmálamanna sem litu undan meðan fólk var gert heimilislaust.
Vændisfólk í Noregi sem Amnesty International ræddi við sagðist vilja öðlast aukið öryggi við að m.a. vinna með öðru vændisfólki. Slík úrræði myndu þó vera í bága við ,,promotion“ kaflann í lögunum (norsk hegningarlög 202, Sexkjøpsloven).
„Strafferammen for å fremme andres prostitusjon eller leie ut lokaler til prostitusjonsvirksomhet er bøter eller fengsel inntil 5 år, mens straffen etter annet ledd for å tilby, formidle eller etterspørre prostitusjon er bøter eller fengsel inntil 6 måneder.’’
Á íslensku: Refsingin fyrir að stuðla að vændi annarra eða leigja húsnæði fyrir vændi er sekt eða fangelsi allt að 5 ár, en refsirammi fyrir að bjóða, miðla eða falast eftir kynlífsþjónustu er sekt eða fangelsi allt að 6 mánuðum.
Þegar vændiskaupin eru gerð ólögleg og kaupendur vilja komast hjá því að verða gripnir af lögreglu og að vændisfólki sé grýtt út úr húsaskjóli sínu og leigusalar eiga yfir höfði sér ákæru fyrir að vera melludólgar breytist starfsumhverfið töluvert. Önnur vændiskona segir í samtali við Amnesty International að henni hafi verið neitað að ráða öryggisvörð henni til aðstoðar meðan hún færi í „outcall“ eða í útkall heim til viðskiptavinar. Öryggisvörðurinn segir að hann muni missa starfsleyfi sitt ef hann stendur vörð um öryggi vændiskonunnar. Ergó: Allir geta ráðið öryggisverði í Noregi nema mellur, þó svo að þær séu ekki glæpamenn.
Að svipta vændisfólki heimilum sínum og öruggara starfsumhverfi eru ekkert minna en ómannúðlegar ofsóknir og gróft brot á grundvallar mannréttindum. Brotavilji yfirvaldsins er einbeittur.
Þegar vændisfólk þarf að setja sig í mun meiri áhættu en ella þá eru lögin ekki að virka sem skyldi. Markmið þeirra var jú að vernda fólkið sem er í vændinu!
Íslensk löggjöf er byggð upp á sama módeli og sú norska (Sænsku leiðinni)
Lög sem áttu að vera sniðin að því að vernda „fórnarlömb“ vændis og mannsals eru gagnrýnd i nýsamþykktri stefnu Amnesty International sem var unnin eftir a.m.k. tveggja ára rannsóknarvinnu.
Það er kannski ekki skrítið að kvennasamtökin sjö skjálfa þegar alþjóðleg mannréttindasamtök á borð við Amnesty International bendi á meingallaða löggjöf sem er sprottin af ideológískri hugsjón, stigma og fordómum, en ekki byggð á hlutlausum rannsóknum.
Ég skora á Amnesty International að vinna að settri stefnu samtakanna bæði hér og erlendis.
Annaðhvort veljum við að styðja vændisfólkið í mannréttindabaráttu sinni eða áframhaldandi þjáningar þeirra.
Merki: amnesty international • mannréttindi • refsistefna • Sænska leiðin • Stefna • vændi • Vændisfólk • vændiskonur
Eitt af fyrstu embættisverkum Katrínar Jakobsdóttur sem forsætisráðherra var að skipa starfshóp sem ætlað var að finna leiðir til auka traust á stjórnmálum og stjórnsýslu á Íslandi. Ég hefði reyndar getað sagt Katrínu, á