Skírnir - 01.01.1973, Blaðsíða 115
﻿SKIRNIR FYLLT UPP I EYÐUR 113 hve því þýðingastarfi, sem unnið var á nítjándu öld, hefur lítt verið haldið áfram á fyrri hluta þeirrar tuttugustu, og því er það, að við eigum á íslenzku undarlega fá af þeim verkum, sem meðal erlendra þjóða hafa verið þýdd hvað eftir annað. Og þeir örfáu, sem hafa fengizt við slíkt að einhverju gagni, svo sem Magnús Ásgeirsson, hafa raunar starfað á fremur þröngu sviði og ekki lokið meiri hátt- ar verkum, nema þá helzt það væri Rubaiyat, en þýðingar fræði- manna á stærri verkum fullnægja naumast listrænum kröfum. Á síðustu áratugum má þó segja, að komið hafi talsverður fjör- kippur í þessa starfsemi, og við höfum eignazt listræna þýðendur sem leita víða fanga. Af þeim ber náttúrlega fyrst að nefna Helga Hálfdanarson, sem hefur með ljóðaþýðingum sínum lætt mörgum gimsteinum úr ýmsum áttum inn í forðabúr tungu okkar, og hefur nú auk þess ráðizt í þau stórvirki að þýða leikrit Shakespeares og Antígónu Sófóklesar. Nú hefur Helgi raunar fengið sína verðskuld- uðu viðurkenningu, en því kann þó að fylgja sú hætta, eins og jafn- an, að menn vilji setja hann á stall og hæla öllu jafnt, sem hann gerir, þótt það sé auðvitað misgott. Að fágun, hnitmiðun og smekk- vísi á Helgi vart sinn líka, og þetta nýtur sín vel í tærum ljóðræn- um verkum, eins og t. d. óðum Hórasar eða japönskum smáljóðum, en hins vegar kann svo að vera, að þessir kostir skipti ekki liöfuð- máli gagnvart villtara og gróskumeira tungutaki leiksviðsins, þar sem meira er komið undir beinni skírskotun og ástríðuþunga en hnökraleysi og fágun orðsins. Með tilliti til þess, hve margt er óþýtt, hefði Helgi sennilega getað nýtt betur hæfileika sína á annan hátt en þann að endurþýða þau leikrit, sem Matthías Jochumsson þýddi á sínum tíma af svo mikilli kynngi. En auk Helga hafa komið fram á síðustu árum með listrænar þýðingar t. d. þeir Jón Helgason, pró- fessor, Geir Kristjánsson og Friðrik Þórðarson, þótt enginn þeirra hafi enn ráðizt í verulegt stórvirki á því sviði. Það hafa hins vegar gert þeir Guðmundur Böðvarsson með Dante- þýðingum sínum, Jón Gíslason með þýðingum sínum á grískum harmleikjum og Yngvi Jóhannesson með þýðingu sinni á Fást eftir Goethe, en allt þetta kom út nýlega. Þýðingum Guðmundar liafa áður verið gerð góð skil í þessu riti, og þarf engu þar við að bæta, en hins vegar má ekki minna vera en að útkoma verka eins og Oresteiu Æskhýlosar og Fást Goethes verði gerð hér að umtalsefni, 8