ESB-þingið samþykkir nýjar reglur um móttöku hælisleitenda - taka gildi 2015 - Frétt - Evrópuvaktin
12. júní 2013 klukkan 15:40
Eftir umræður í 13 ára hefur tekist samkomulag á vettvangi ESB um nýtt kerfi og reglur vegna hælisleitenda. Markmiðið er að settar verði sambærilegar reglur um meðferð hælisumsókna í öllum ESB-ríkjum og væntanlega einnig í Schengen-ríkjum utan ESB.
Starfið við að móta hinar nýju ESB-reglur hófst árið 1999 en hefur dregist á langinn vegna ágreinings um efni málsins en einnig vegna valdabaráttu milli ESB-þingsins og aðildarríkjanna. Síðasta hindrunin hvarf miðvikudaginn 12. júní þegar ESB-þingið samþykkti með miklum meirihluta reglur sem ná til fimm ólíkra þátta.
Cecilia Wikström, ESB-þingmaður frjálslyndra frá Svíþjóð, hefur leitt starfið á þessu sviði í ESB-þinginu og hún taldi að um söguleg þáttaskil væri að ræða þegar þingið hafði samþykkt tillögur hennar.
Cecilia Malmström, innanríkisrmálastjóri ESB, sagði að allar nýju reglurnar væru til bóta og ykju ábyrgð þeirra sem tækju á móti flóttamönnum í Evrópu. Málið hefur haft forgang hjá henni síðan hún settist í framkvæmdastjórn ESB árið 2009.
Á sænsku vefsíðunni Europaportalen kemur fram að reglurnar sem ESB-þingið samþykkti vekja ekki alls staðar ánægju. Til dæmis er fundið að því að í nýju reglunum sé ekki tekið á skiptingu hælisleitenda milli landa, sum ríki sitji uppi með miklu fleiri sem biðja um hæli en önnur.
Árið 2012 sóttu alls 332.000 manns um hæli í ESB-löndunum. Skipting milli landa var á þann veg að 70% kusu að leita hælis í fimm löndum: Þýskalandi, Frakklandi, Svíþjóð, Bretlandi og Belgíu.
Svíar samþykktu 39% umsókna en Grikkir 0,8%. Árið 2012 settust 17,3% allra hælisleitenda innan ESB að í Svíþjóð.
Í nýju reglunum segir að ekki megi taka lengri tíma en hálft ár að afgreiða hælisumsókn og tryggja verði hælisleitanda viss grunnréttindi eins og húsaskjól, fæði og heilsugæslu á meðan mál hans er til meðferðar.
Þeir hælisleitendur sem eru veikir eða þroskaheftir eiga rétt á sérstakri aðstoð. Reglur um vistun hælisleitenda á lokuðu svæði hafa verið skerptar og skal aðeins gripið til þess ráðs í sérstökum tilvikum.
Einstök ríki ráða hve mörgum hælisleitendum þau veita dvalarleyfi.
Nýju reglurnar taka gildi seinni hluta árs 2015. Nýjar Dublin-reglur taka gildi á árinu 2014. ESB-ríki geta óskað eftir fjárstuðningi til að innleiða nýju reglurnar og hrinda þeim í framkvæmd.