2Tanım:Beynin bir hemisferinin vücudun karşı tarafıüzerindeki motor ve fonksiyoneldominansisidir. Göz, kulak ve ekstremitelerinbelirgin dominant kullanımı ilekendini gösterir.
3Tarihçe:Lateralizasyon o kadar eskidir ki yıllıkduvar resimlerinin sağ el kullanılarak yapıldığıtespit edilmiştir.Ortaçağda sol el şeytani kabul edilmişti.Leonardo Da Vinci ve Michelangelo’ nun dasolak olduğu biliniyor. 19.yy.sonunda Brocakonuşma merkezinin sol beyinde olduğunubuldu. Pavlov iki tip insandan sözediyor.Düşünürler ve sanatçılar…
4Genetik:İnsanların %92 sağ elli, %1 sol elli, %7disfonksiyonedir.Sağ ellilerin %90 anne babasağ elli geri kalanında ebeveynlerden birisolak bulunmuş.
5Teori:Fötal hayatta veya perinatalde endokrin birfaktör veya biyoşimik bir hatanın hemisferinspesiyalize olmasını engelleyerek solaklığayol açtığı düşünülüyor.Solaklarda başka anomalilere de rastlanmış.Otoimmun hastalıklar daha çok görülmektedir.
6Fizik Tanı:MR ile solaklarla sağ ellilerin beyin zonlarınınaktivitelerinin farklı olduğu gösterilmiş.Broca’nın konuşma alanı sol beyinelateralizedir. Bu nedenle solaklar çoğunluklaiki hemisferini birden kullanmak zorundadırlarve Corpus Callosum onlar için çok önemlidir.
7Hemisfer Fizyolojisi: Çocuk 3-6 yaşlarında iken bir hemisferdiğerine dominant olmaya başlar.İyi lateralize bir hemisferin diğerine saltüstünlüğü sözkonusudur. Hayvanlardalateralizasyon yoktur.Lateralite üç seviyede yeralır:-Mental(Kortikal)-Affektif(Subkortikal),-Motor
8Hemisfer anatomisi:Her iki hemisfer aşağıdaki yapılarla birbirinebağlanır.-Corpus callosum-Commissura anterior-Commissura posterior-Comissura hippocampi-Commissura habenularum
9Hemisferlerin Fonksiyonları: Sol hemisfer Sağ hemisferSoyut SomutAnalitik BütünselRasyonel İrrasyonelMantıklı Duygusal, sanatsal, sezgiselMatematik Geometriİnisiyatif İmajinatif, yaratıcıAktif, neşeli İrritableSözcük algılama Ses algılamaAğaca konsantre Ormana konsantreZaman kavramı gelişmiş Anı yaşayanSempatik aktivite Parasempatik aktivite
10Kişi iyi lateralize ve hemisferler arası bağlantı iyi ise uyumlu, dengeli, iyiperformanslı, ruhsal ve fiziksel sağlığı iyiolacaktır.Ama hiç kimse %100 sağ elli veya%100 sol elli değildir. Öyle olsa bileinterhemisferik blokajların neden olduğudislateralite görülebilir.Sağ elliler bilimde, sporda daha başarılıiken, sol elliler sanat ve edebiyata yeteneklidir.