Derviş Deniz
Ayakları üzerinde duran bir ülke
KKTC’nin yeni Cumhurbaşkanı Sayın Mustafa Akıncı’nın geçen hafta içinde söyledikleri ve bu söylenenlere Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanından gelen tepki gerek KKTC basınında, gerekse Türkiye basınında önemli bir yer bulmuştur.
Kıbrıslı Türklerin önemli bir çoğunluğu ile seçilen Mustafa Akıncı’nın söyledikleri toplumun uzun zamandır olması gerektiği ile ilgili hislerinin bir yansımasıdır. Toplum, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti’nde yaşananları bugüne kadar yürütülen siyasetin başarısızlığı olarak görmekte ve bu düzenin değişimi için bir mesaj vermektedir.
Söylenenlerin toplumun faydasına gelişebilmesi de, bu toplumun sahip olduğu devletin doğru dürüst yönetilmesinden geçmektedir.
Dünya tarihine ve bugüne kadar gelen sürece baktığımızda, bazı ülkelerin vatandaşlarına refah ve mutlu bir yaşam ortamı, bazı ülkelerin de sefalet ve acı sağladığını görebiliriz. 21’nci yüzyılda sefalet, yıkım ve korkudan refahı sağlamış ülkelere göç etmek isteyen ve bu göç sırasında denizde boğularak can veren binlerce insanın varlığını gördüğümüzde, halklarına açlık, acı ve sefaletten başka bir şey sağlayamayan ülkelerin devlet olmaya hakları olmadığı inancındayım.
Her ne kadar tarihte gelişmiş ülke devletlerinin gelişmemiş ülkeleri emperyalizmin bir parçası olarak sömürdüğü anlatılsa da, yıllarca sömürülen ülkelerin Yirminci yüzyıl içerisinde bağımsızlıklarına sahip olduklarına, ancak bu bağımsızlıklarını doğru dürüst yönetimlerle halkın yararına kullanamadıklarına bu tarih sürecinde şahit olmuşuzdur.
Herhangi bir ülkenin gelişmiş ülkeler tarafından sömürüldüğü ile ilgili görüşlerde, bu sömürünün tek taraflı mı yoksa her iki taraftan da mı olduğu incelenmelidir.
Daha önceki yazılarımda da belirttiğim gibi, devlet olmanın gereklerinden biri de her yönden devleti ekonomik açıdan kendi ayakları üzerinde duran bir devlete dönüştürmektir. Yukarıda sözünü ettiğimiz gelişmemiş devletlerin birçoğu, sahip oldukları ekonomik varlıklar ve doğal kaynaklar nedeni ile gelişmiş ülkelerin ilgisini çekebilir ve bu gelişmiş ülkeler tarafından istismar edilebilir. Ancak, bir ülkenin doğru dürüst yönetim ile yönetilmesi halinde bu dıştan gelen istismar tehdidi ortadan kaldırılabilir.
Görüyoruz ki kaynakları halkın refahı için değil de şahsi çıkarları için kullanan yöneticiler sonunda sadece halklarını sefalete sürüklememekte sonunda ülkenin ekonomik bağımsızlığını da tehlikeye düşürmektedir.
Ekonomik olarak ayakları üzerinde duramamak sadece gelişmemiş ülkelere has bir durum değildir. Doğru dürüst yönetilmeyen birçok gelişmiş ülke de zaman zaman ekonomik açıdan ayakları üzerinde duramaz duruma gelmektedir.
Son yıllarda Yunanistan’ın yaşadığı sıkıntılar buna bir örnektir. Kendi ayakları üzerinde duracak bir ekonomi yönetiminde popülizm dolayısı ile fire veren bir ülke, kendi içinde bu sıkıntıları aşmak için kemerleri sıkma politikası yürüteceğine, Avrupa’da kapı kapı dolaşıp günü kurtarmak için para dilenmektedir. Bu duruma gelmiş Yunanistan’ın kendi kendine karar alıp yürütmek açısından çok da büyük bir olanağı kalmadığı inancındayım.
Kıbrıs’ın Kuzeyine gelecek olursak, bu ülkede yaşayan insanlarımız bir devlet olarak var olmanın itibarını yaşamak istemektedirler. KKTC uluslararası alanda tanınmamış bir ülke olmasına rağmen, Kıbrıslı Türklerin adanın ortak sahibi olmasından ve bu adayı Kıbrıslı Rumlarla ortak olarak yönetme hakkına sahip olmalarından dolayı siyasi çözümsüzlüğün bir ürünü olarak ortaya çıkmıştır ve devlet olarak varlığını sürdürmektedir. KKTC’nin varlığı, Kıbrıslı Türklerin adanın sahibi olduğunun tescilidir.
KKTC’nin ekonomik açıdan ayakları üzerinde duran bir ekonomik yapıya ulaşması kendi bütçesini dışa ihtiyaç duymadan yerel gelirleri ile karşılamasına bağlıdır. Bütçenin yerel gelirlerle karşılanması sadece cari bütçenin karşılanması değil yatırımların da karşılanması demektir. Bir devlet yatırım, savunma ve cari bütçesini tek başına yerel gelirlerden karşılayamıyorsa mutlaka başka bir ülke ve kuruma muhtaç demektir.
Uluslararası tanınmışlığı olan ülkeler ekonomik yönden kriz yaşadıklarında ve bütçe sıkıntıları ile karşılaştıklarında Uluslararası Para Fonu’na müracaat etmekte ve kredi almaktadır. Kredi alınırken de bu ülkelere yapısal reformlar yapmaları konusunda krediyi sağlayan Uluslararası Para Fonu tarafından bir program çerçevesinde takip etmeleri gereken yol ve kurallar empoze edilmektedir. Zora düşen ülkeler bu ekonomik yaptırımları pek de gönüllü yapmamakta, ancak muhtaç duruma düşmekteki durumu atlatmak için kuralları yerine getirmektedir.
KKTC ile Türkiye Cumhuriyeti arasında yapılan ekonomik protokollerdeki temel de uluslararası para fonunun ülkelere tatbik ettiği yöntemdir. Üzülerek görmekteyim ki yapılan protokollere uymakta KKTC hükümeti zaman zaman sıkıntı çekmektedir. Bu sıkıntılar kısmen protokollerin uygulanamazlığı kısmen de KKTC’yi yönetenlerin popülist davranışlarıdır. Devlet olarak ayakları üzerinde duran bir ekonomik yapı yaratmak istersek, bu protokollere ihtiyaç duymadan ekonomimizi yönetmemiz gerekmektedir. Böyle olunca da büyüdüğümüzü ispat edebiliriz.