GAZ VE GAZ SANCILARI
Gaz ve gaz sancıları bazen kötü bir anda başlayabilir. Önemli bir toplantı sırasında veya kalabalık bir asansörde gaz sancıları tutabilir. Bağırsak gazını (flatus) çıkarmak genellikle ciddi bir sorun olmasa da, durum utanç verici olabilmektedir. Bağırsak gazına, kabızlığa veya ishale neden olan her şey gaz sancılarına da neden olabilir.
Sponsorlu Bağlantılar
Gaz ağrıları genellikle bağırsaklarınızda gaz biriktiği zaman oluşur. Ancak bu gazları dışarı salamıyoruz. Ortalama olarak, insanların çoğu bir günde en az 10 kez gaz çıkarmaktadır. Gaz ve gaz sancıları durduramamamıza rağmen, birkaç basit önlem ile gaz oluşumunu azaltabilir, rahatsızlık ve utanç verici durumlardan kendinizi kurtarabilirsiniz.
BELİRTİLERİ
Çoğu insan için, gaz ve gaz ağrısına ilişkin bulgu ve belirtiler çok belirgindir. Bunlar şunlardır:
• İstemli ya da istemsiz gaz çıkarma, geğirme ya da yellenme şeklinde.
• Keskin, batıcı karın ağrıları veya kramplar. Bu ağrılar karnın her yerinde oluşabilir ve yerleri süratle değişebilir.
• Karın bölgesinde bir “düğümlenme” hissi.
• Karnınızda şişme ve sıkışma.
Gaz ağrıları genellikle şiddetli ama kısa olur. Gaz ortadan kalktığında, ağrınız da çoğu zaman kaybolur. Bazı durumlarda, ağrı ciddi hissetmenize sebep olacak şekilde sabit ve yoğun olabilir. Gaz için düşünülen yanlış rahatsızlıklar şunlar olabilir:
• Kalp hastalığı
• Safra taşları
• Apandisit
NE ZAMAN BİR DOKTORA GÖRÜNMELİ?
Bir kişinin günde ortalama olarak 10 ila 20 kez arasında yellenme şeklinde gaz çıkarması normal olarak kabul edilir.
Eğer gazınıza aşağıdaki durumlar eşlik ediyorsa doktorunuza başvurunuz:
• Şiddetli, uzun süreli ya da tekrarlayan karın ağrısı
• Bulantı veya kusma
• Kanlı dışkı
• Kilo kaybı
• Ateş
• Göğüs ağrısı
Sponsorlu Bağlantılar
Gaz veya gaz ağrıları normal bir hayat sürdürmenize engel teşkil edecek şekilde sürekli ve şiddetli ise bir doktora görünmeniz gerekir. Çoğu durumda, uygulanan tedaviler sorunu azaltmaya veya hafifletmeye yardımcı olmaktadır.
NEDENLERİ
İnce bağırsakta sindirilemeyen karbonhidratların kalın bağırsaktaki bakteriler tarafından fermente edilmesi sonucu gaz ortaya çıkmaktadır. Ne yazık ki, sağlıklı, yüksek lifli gıdaların gaz oluşumuna genellikle kötü etkileri vardır. Liflerin kan şekeri ve kolesterol seviyesinin düzenlenmesi, sindirim sisteminin iyi çalışmasını düzenlenmesi gibi birçok sağlık faydaları vardır. Ancak, lifler de gaz oluşumuna yol açabilir. Sık olarak gaz ve gaz sancılarına sebep yüksek lifli gıdalar şunlardır:
• Meyveler
• Sebzeler
• Kepekli tahıllar
• Fasulye ve bezelye (baklagiller)
Lif içeren takviyeler, özellikle Psyllium içeren Metamucil gibi ürünler özellikle diyetlere çok hızlı şekilde eklendiğinde bu tür gaz sorunlarına neden olabilir. Ayrıca soda ve bira gibi gazlı içecekler de gaz nedenleridir.
Aşırı gaza neden olan diğer etmenler şunlardır:
• Hava Yutma. İnsanlar her zaman yerken ve içerken hava da yutmaktadırlar. Ayrıca sinirli olduğunuzda, sakız çiğnediğinizde, şeker emdiğinizde veya bir pipetle sıvı içtiğinizde de hava yutabilirsiniz. Bu yuttuğunuz havanın bir kısmı, sindirim sisteminizin içinde kendi yolunu bulur.
• Başka bir sağlık sorunu. Aşırı gaz daha ciddi kronik bir durumun belirtisi olabilir. Örnek olarak divertikülit, ülseratif kolit veya Crohn hastalığı gibi bir iltihaplı bağırsak hastalığı verilebilir.
• Antibiyotikler. Aşırı gaz bazen antibiyotiklerden kaynaklanabilir. Antibiyotikler bağırsak içinde normal bakteri florasını bozduğundan gaz oluşumuna sebep olur.
• Müshil. Müshil ilaçlarının aşırı kullanımı da gaz ile ilgili sorunlara neden olabilir.
• Kabızlık. Kabızlık gaz çıkışını zorlaştıracağından dolayı şişkinlik ve rahatsızlıklara yol açar.
• Gıda İntoleransı. Gaz ve şişkinlik, esasen bu durum sütlü gıdaları yedikten sonra meydana geliyorsa, vücudunuzun süt ürünlerindeki şekeri (laktoz) yıkamadığı için olabilir. Birçok kişide 6 yaşından sonra vücudun laktozu işlemesi yeterli olmayabilmektedir. Yeni doğan bebeklerde bile laktoza karşı aşırı duyarlılık görülebilir. Özellikle buğday ve diğer bazı tahıllarda bulunan bir protein olan gluten gibi diğer gıdalara karşı aşırı duyarlılık da aşırı gaz, ishal ve hatta kilo kaybına neden olabilmektedir.
• Yapay katkı maddeleri. Vücut sisteminizin bazı şekersiz gıdalar, sakızlar ve şekerlerde bulunan sorbitol ve mannitol gibi yapay tatlandırıcıları tolere edememesi de mümkündür. Bu tatlandırıcıların kullanıldığı ürünleri tüketen birçok sağlıklı insanda gaz ve ishal gelişir.
RİSK FAKTÖRLERİ
Eğer aşağıdaki durumlar sizde mevcutsa gaz ile ilgili sorunlar yaşamanız daha olasıdır:
• Laktoz veya glutene karşı duyarlılığınız varsa,
• Meyve, sebze, tam tahıl ve baklagillerle zengin bir diyetle besleniyorsanız,
• İrritabl barsak sendromu, divertikülozis veya iltihaplı bağırsak hastalığı gibi kronik bir bağırsak hastalığınız varsa sizde aşırı gaz oluşumu daha olasıdır.
TESTLER VE TEŞHİS
Doktorunuz büyük olasılıkla gazınıza neyin neden olduğunu belirlemek için ve tıbbi geçmişinize bakacak, beslenme alışkanlıklarınızı sorarak gözden geçirecek ve fizik muayene yapacaktır. Bu şekilde gaz sancılarına neden olan etmenleri belirleyecektir. Muayene sırasında, doktorunuz karnınızın şişkin olup olmadığını görmek için karnınız boş iken sesini dinleyerek kontrol edebilir. Boş ses genellikle aşırı gaz varlığını gösterir. Diğer belirtiler bağlı olarak, doktorunuz kısmi barsak tıkanıklığı gibi, daha ciddi rahatsızlıkları öğrenmek için başka testler de önerebilir.
TEDAVİ VE İLAÇLAR
Yaşadığınız gaz sancıları eğer başka bir sağlık sorunundan kaynaklanıyorsa, bu altta yatan durumun tedavi edilmesi rahatlamanıza yardım edecektir. Aksi durumlarda, rahatsız edici gaz genellikle diyet tedbirleri, yaşam tarzı değişiklikleri ya da ilaçlar ile tedavi edilir. Çözümü herkes için aynı olmasa da, biraz deneme yanılma ile gaz sancılarınızı rahatlatacak tedaviyi bulabilirsiniz.
Diyet
Aşağıdaki diyet değişiklikleri vücudunuzun ürettiği gaz miktarını azaltabilir veya gazın sisteminizden daha hızlı hareket etmesine yardımcı olabilir:
• Vücudunu en çok etkileyen gaz yapıcı besinleri belirleyerek gaz oluşumuna karşı önlem almalısınız. Birçok kişide gaz sorunlarına fasulye, soğan, brokoli, Brüksel lahanası, karnabahar, enginar, kuşkonmaz, armut, elma, şeftali, erik, şekersiz şekerlemeler, sakız, tam tahıllı buğday ekmeği, kepekli tahıllar veya kekler, dahil süt, krema, dondurma, buzlu süt ve bira, soda ve diğer gazlı içecekler gibi gıdalar sebep olmaktadır.
• Kızarmış ve yağlı gıdaların tüketimini kesmeyi deneyin. Genellikle, yağlı gıdalar yemek şişkinlik yaparak, midenin boşalmasını geciktirmekte ve dolgunluk hissini arttırmaktadır.
• Geçici olarak yüksek lifli gıdalara ara veriniz. Bir hafta boyunca yavaş yavaş ekleyerek tekrar tüketmeye başlayabilirsiniz. Eğer fazla miktarda lif takviyesi aldıysanız yavaş yavaş kesmeyi ve durdurmayı denemelisiniz. Belirtiler devam ederse, farklı bir lif takviyesi deneyebilirsiniz. Lif aldıktan sonra her gün boyunca en az 8 bardak sıvı tüketmelisiniz.
• Süt ürünlerinin kullanımını azaltın. Süt yerine, yoğurt gibi, düşük laktoz içeren süt ürünleri kullanmayı deneyin. Laktozu sindirmeye yardımcı ürünler almayı deneyin. Süt ürünlerini tek başına az miktarda veya diğer besinlerle birlikte almak sindiriminde kolaylık sağlamaktadır. Ancak bazı durumlarda süt ürünlerini tüketmeniz gerekebilir.
İlaçlar
Bazı ürünler gaz ağrıları için yardımcı olabilir, ancak her zaman etkili değildirler. Aşağıdaki önerilen ürünleri deneyebilirsiniz:
• Beano. Ürettiği gazın miktarını azaltmak için fasulye ve sebzelere Beano ekleyin. Etkili olabilmesi için Beano yu gıdalarla birlikte ilk lokma ile almak gerekir. Bağırsaklarınızda az gaz olduğu zaman en iyi şekilde çalışır.
• Laktaz takviyeleri. Eğer laktoza karşı duyarlılığınız varsa, laktoz sindirimine yardımcı olması için laktaz enzimi takviyeleri yardımcı olabilir. Ayrıca laktozsuz veya laktozu azaltılmış olan süt ürünlerini de deneyebilirsiniz. Bu tür ürünler çoğu yerde mevcuttur.
• Simetikon. Simetikon içeren ürünler gaz kabarcıklarının patlamasına yardımcı olur. Bu ürünler yaygın olarak kullanılmasına rağmen, gaz ve gaz ağrıları için etkinliği kanıtlanmış değildir.
• Aktif kömür. Kömür tabletleri de gaz sorunları için yardımcı olabilir. Yemekten önce ve sonra alınabilir. Bu tip tabletler doğal gıda mağazalarında ve birçok eczanede mevcuttur.
YAŞAM TARZI VE EV İLAÇLARI
Aşağıdaki değişiklikler aşırı gaz ve gaz ağrısını azaltmaya ya da hafifletmeye yardımcı olabilir:
• Küçük öğünler yiyin. Gün boyunca iki veya üç büyük öğün yerine birkaç küçük öğün yiyin.
• Yavaş yiyin, besinleri iyice çiğnemeden yutmayın. Her lokmayı aldıktan sonra çatalı indirin.
• Sakız çiğnemekten, sert şekerleme emmekten ve pipetle sıvı içmekten kaçının. Bu faaliyetler daha fazla hava yutmanız neden olabilir.
• Eğer, endişeli ve üzgün iseniz ya da aceleniz varsa yemek yemeyin. Rahat zamanlarda yemek yemeğe çalışın. Çünkü stresli olduğunuzda yediğiniz yemek sindirimi olumsuz etkilemektedir.
• Protezlerinizi kontrol edin. Kötü takılmış protezlerle yemek ve içmek aşırı hava yutmaya neden olabilir.
• Sigara içmeyin. Sigara içmek yutulan hava miktarını artırabilir.
• Egzersiz. Fiziksel aktivite sindirim sistemi yoluyla gazın hareketine yardımcı olabilir.
Sponsorlu Bağlantılar