AFSAD’ın kuruluşu, o dönemdeki Çağdaş Sahne Kültür Merkezinin kültürel etkinliklerinden biri olan fotoğraf çalışmalarının hızla gelişmesi sonucunda çıkan bir fikirle olur ve bu fikir 1977 yılında bir fotoğraf derneği kurulması etkinliğine dönüşür. Derneğin kurucuları arasında Sinan Çetin, Merter Oral, Alparslan Aydın, Celal Ertem, Özcan Yurdalan, Ercan Öztürk, Bülent Demirel ve Cüneyt Ayral yer alır. Beş ay süren kuruluş çalışmalarının sonunda Ankara Fotoğraf Sanatçıları Derneği (AFSAD), 03.09.1977 tarihinde ilk genel kurulunu yaparak resmen faaliyetlerine başlar. İlk yönetim kurulunda, Sinan Çetin, Kemal Cengizkan, Ercan Öztürk, Özcan Yurdalan, Alparslan Aydın, Bülent Demirel, Sevim İpekçi, Celal Ertem, Aydın Ener, Cüneyt Ayral yer alır.
Yıllara göre yönetim kurulu başkanlıkları şu isimler tarafından yürütülmüştür:
1977–1977 Sinan Çetin
1977–1979 Fikret Otyam
1979–1981 Kemal Cengizkan
1981–1982 Ali Rıza Akalın
1982–1985 Kemal Cengizkan
1985–1986 Ahmet Tolungüç
1986–1988 Rıza Arat
1988–1989 Alparslan Aydın
1989–1990 Melih Vurkır
1990–1992 Dursunali Sarıkoç
1992–1994 İsa Özdemir
1994–1995 İbrahim Göğer
1995–1997 Mehtap Yıldız
1997–1998 Ali Rıza Akalın
1998–1999 Cengiz Oğuz Gümrükçü
1999–1999 Cengiz Engin
1999–1999 Feridun Meriç
1999–2000 Serpil Yıldız
2000–2001 Alparslan Aydın
2001–2002 Serpil Yıldız
2002–2003 Gülser Günaydın
2003–2004 Gülser Günaydın
2004–2005 Gülser Günaydın
2005–2006 Gülser Günaydın
2006–2007 Ahmet Gökhan Demirer
2007–2008 Ahmet Gökhan Demirer
2009--2011 Gökhan Bulut
2011--2011 Ali Rıza Akalın
2011--2015 Mustafa Ertekin
2015--2017 Eda Çalışkan Arısoy
Bugüne kadar birbirinden farklı altı adreste konumlanan dernek, 2010 yılı Aralık ayında, kendine ait bir taşınmaz satın almış olup, artık faaliyetlerini Bestekar Sokak’taki adresinde sürdürecektir.
Derneğin ilk kuruluş yıllarında Türkiye'de karmaşa düzeni hâkimdir. Yaşam koşulları zorludur; ancak dernekte işler inançla ve coşkuyla yürütülür. Dernek çatısı altında fotoğrafa gönül verenler, bir yandan AFSAD’ın durması gereken toplumsal ve kültürel yeri tartışır, diğer yandan tüm olumsuzluklara rağmen, derneğin varlığını sürdürmesi için çalışır.
1978, AFSAD için verimli bir yıl olur. Daha sonra geleneksel hale getirilmiş olan AFSAD Fotoğraf Sempozyumları’na öncülük edecek olan bir fotoğraf toplantısı, “Türkiye'de Fotoğraf Sanatının İşlevi” adı altında gerçekleştirilir. Yine bu yılda, yani derneğin kuruluşunun daha ikinci yılında “Fotograf” dergisi çıkartılmaya başlanır. Bu yayın, 1993 yılına dek çeşitli aralıklarla, fakat aynı isimle basılmaya ve dağıtılmaya devam eder. 1978 yılında son olarak, bir fotoğraf derneğinin, fotoğrafı kitlelerle buluşturmasındaki en zaruri etkinlik olan fotoğraf sergilemesi, ilk olarak gerçekleştirilir ve gezici sergi “Selam Yaratana” halkın ve sanatseverlerin beğenisine sunulur.
Kurulduğu tarihten beri fotoğrafın yaygınlaşması, fotoğrafçıların dayanışma ve işbirliğinin sağlanması, kuramsal ve teknik gelişmelerin izlenebileceği platformların oluşturulması amacıyla etkinliklerini sürdüren AFSAD, 1991 yılında “kamu yararına çalışan kurumlar” arasına kabul edilir. Halen, Türkiye’nin ilk ve tek “kamu yararına çalışan fotoğraf derneği” unvanını elinde bulundurmaktadır. AFSAD, Fotoğraf Sanatı Federasyonu, GESAM, Sivil Toplum Kuruluşları Birliği ve Ankara Kültür Platformu'na üyedir; Sanatçılar Kurultayı delegesidir ve Eğitim Hakkını Savunma Komitesi’nin destekçi üyesidir.
İlk yıllarında fotoğraf temelli etkinlikler gerçekleştirmekle işe başlayan AFSAD, aynı zamanda bir sivil toplum kuruluşu olmanın gerekliliklerini yerine getirerek, günün koşullarına paralel, toplumsal konulardan ilham alan etkinlikler de yapar. Yurt içi ve dışında birçok önemli sergi, gösteri ve projeye imza atan Ankara Fotoğraf Sanatçıları Derneği ilk fotoğraf etkinliğine, gezici çadır sergileri ile başlar. Sanatı sergi salonlarından çıkartarak, geniş halk kitlelerine ulaştırmak gibi alternatif bir anlayışı ilke edinen AFSAD, 2002 yılından beri sokak sergilerini yeniden düzenlemektedir. AFSAD’ın yeni açıldığı, sanal iletişimin olmadığı, yayın koşullarının teknik olarak gelişmediği yıllarda, fotoğrafların paylaşılabilmesi ve fotoğrafçıların birbirini tanıması amacıyla sürekli olarak dia gösterileri düzenlenir, sergi değişimi projeleri yapılır.
İlk günlerde fotoğraf seminerlerine katılanlara, teksir makinesiyle çoğaltılarak dağıtılan ders notları birleştirilerek, 1988 yılında toplu olarak yayımlanır. Eğitim konuları, teknolojik gelişim paralelinde değişse de AFSAD Temel Fotoğraf Eğitimi çalışmalarını aralıksız olarak sürdürür ve eğitim ders notlarını sürekli olarak güncellemeye devam eder.
Fotoğraf sanatının toplumsal işlevini yerine getirme ilkesiyle kurumsallaşan AFSAD, fotoğrafla ilgili her türlü çalışmaya kucak açarak, sergi ve gösterilerde izleyicilerle fotoğrafı buluşturur. Dergiler yayımladı, kuramsal çalışmalar yaparak sempozyumlar düzenler. Kaybolan Değerlerimiz, Ankara, GAP Projesi, Çalışan Çocuklar ve bunun gibi pek çok toplumsal konuda belgesel projeler yürütür.
AFSAD demokratik sivil toplum kuruluşu olmanın bilinciyle, çalışmalarını olası en geniş kitleye ulaştırabilme ilkesiyle, iz bırakan dostlukların kurulduğu, birlikte yaşlanma sözlerinin verildiği, iyi ve kötü anıların paylaşıldığı bir mekân olarak, genç soluklarla yoluna 1977’den beri devam etmektedir...
AFSAD'IN FAALİYET ALANLARI:
Fotoğraf Eğitimi
Sergi ve Gösteriler
Projeler
Sosyal Etkinlikler
Kuramsal Çalışmalar
Yayınlar
Kısa Film Eğitimi
EĞİTİM FAALİYETLERİ
1- FOTOĞRAF SEMİNERLERİ:
AFSAD, kuruluşundan bu yana Türkiye'de fotoğraf sanatının yaygınlaştırılması için aralıksız eğitim çalışmaları yapmaktadır. Fotoğrafa yönelik eğitim faaliyetleri üç aşamalı olarak sürdürülmektedir.
İlk aşamayı oluşturan ve üç bölümde verilen Fotoğraf Temel Eğitim Seminerleri'nde, fotoğraf tarihi, fotoğraf makineleri, objektifler, filmler, görüntü, ışık ve renk, flaş ve filtreler konuları işlenmekte ve çekim gezileri yapıldıktan sonra katılımcıların çektikleri fotoğraflarla geniş kapsamlı değerlendirmeler yapılmaktadır. Karanlık Oda Seminerleri, iç ve dış mekan çekim uygulaması, siyah-beyaz film yıkama ve basma tekniklerini ve pratik uygulamaları içermektedir. Bu temel eğitimlere ek olarak, Sayısal Fotoğraf ve Sanat Tarihi seminerleri de eğitimin ilk aşamasında yer alır.
İkinci aşamada verilen İleri Düzey Fotograf Eğitim Seminerleri ise, fotograf çekim teknikleri; uygulama karşılaşılan sorunların değerlendirilmesi; fotoğrafta portre ve özportre; karanlık oda ileri teknik uygulamaları; fotoğraf okuma; kompozisyon; ışık ve fotoğraf; stüdyo fotoğrafçılığı; "zone" sistem; gibi konular ayrı seminerler şeklinde, yıl içine yayılan belirli bir program dahilinde işlenmektedir.
Ayrıca, Anlamlandırma, Sanat Felsefesi Kapsamında Görüntü Felsefesi, Sanat Nedir?, Estetik, ve bazı özel baskı teknikleri konularında da akademik ya da uzman kişilerin verdiği seminerler düzenlenmektedir.
Eğitimin üçüncü aşamasını Atölyeler oluşturmaktadır. Fotoğraf Eğitim Seminerleri'ni tamamlayan kişilerin, fotoğrafta kuramsal, teorik ve pratik anlamda daha da ilerlemesini sağlamak üzere, her biri kendi konularında yetkin atölye şeflerinin önderliğinde yürütülmektedir. Atölye çalışmaları, her yılın sonunda en az bir sergi ya da fotoğrafik bir ürünün sunumuyla tamamlanır.
2- KISA FİLM ve BELGESEL YAPIM SEMİNERLERİ:
Amaç, katılımcılara genel olarak sinema, özel olarak da kısa film ve belgesel yapımı konusunda teknik dahil kuramsal bilgiler vermek, bununla ilgili uygulamalar yapmak ve kısa film ve belgesel üretiminin tüm aşamalarında yer almasını sağlamaktır. Sinema Sanatı ve İşleyişi İlkeleri, Kısa Film, Kamera Kullanımı, Senaryo Yazımı, Oyuncu Yönetimi ve Mekan Seçimi, Sinemada Kurgu, Belgesel, Ses, Deneysel sinema, Işık gibi konular işlenmekte, pratik uygulamalar yapılmaktadır. Digital Video kamera ve aksesuarları, Video monitör ve aksesuarları, Tripod, Kurgu ünitesi ve odası, Işık sistemi ve Ses cihazları donanımlarını, AFSAD seminer katılımcılarına sağlamaktadır.
4- SERGİ ve GÖSTERİLER:
4/1- ULUSAL SERGİLER
1983 yılında ilk değerlendirme ve sergisi gerçekleştirilen "AFSAD Ulusal Fotoğraf Sergileri" 1995 yılına kadar yarışma niteliği taşıdı. 1990'lı yılların ikinci yarısından itibaren hiçbir sanat yapıtının bir yarışma ortamında değerlendirilemeyeceği görüşünü benimseyen ve savunan AFSAD, 1995 yılından itibaren Ulusal Sergileri ödülsüz ve değerlendirmesi izleyiciye açık olarak yapılan prestij sergilerine dönüştürmüştür. AFSAD Ulusal Fotoğraf Yarışma ve Sergileri bugüne kadar aşağıdaki başlıklar altında düzenlenmiştir.
1983 Kaybolan Kültür Değerlerimiz
Kent ve İnsan
Gençlik
Barış
Konut ve İnsan
Emek
Bilim ve Sanat İnsanlarımız 1
Bilim ve Sanat İnsanlarımız 2
Arabesk
Kreatif / Doğa
Zaman / Bilim ve Sanat İnsanlarımız 1
Memleketimden İnsan Manzaraları
Serbest
Serbest
Para
Serbest
4/2- ULUSLARARASI SERGİLER:
Fotoğrafın ortak dili ile farklı kültürlerin birbirini tanıması amacıyla bir çok ülkeyle (ABD, Almanya, Hollanda, Belçika, Azerbaycan, Türkmenistan, Kazakistan, Özbekistan. Kuveyt, Çin) karşılıklı sergiler, saydam gösterileri, söyleşi ve tanışma toplantıları düzenlemiştir.
AFSAD'ın Ankara'da gerçekleşen bir çok etkinliğinde yabancı kültür dernekleri (Alman, Fransız, İngiliz ve Amerikan-Türk Kültür Dernekleri) AFSAD'a destek vermektedirler.
4/3- YIL SERGİLERİ:
AFSAD her 2-3 yılda, tüm üyelerinin 1'er fotoğrafla katılmasına özen gösterdiği, kendi fotoğrafik portresini ve yıllar içinde gelişimini ifade eden Yıl Sergileri yapmaktadır. Bu sergiler daha sonra albümlere dönüştürülmüştür. Son olarak, 28. Yıl Sergisi açılmış ve "DOKSAN BEŞ ÜÇ 100 SEKSEN" adlı sergi albümü yayınlanmıştır.
4/4- ATÖLYE SERGİLERİ:
Atölyede yürütülen çalışmaların sonunda oluşan sergiler ses getirici yetkinlikte olabilmektedirler.
4/5- SEMİNER SONU SERGİLERİ:
AFSAD'da İleri Düzey Fotograf Eğitim Seminerleri sonunda eğitmen ve seminer katılımcıları, temel eğitim ve karanlık oda seminerlerinde öğrendiklerini en iyi şekilde uygulamaya çalışarak çektikleri ve bastıkları fotoğraflardan oluşan bir prestij sergisi açmaktadırlar.
4/6- AYIN FOTOĞRAFLARI SERGİLERİ:
Ayın fotoğrafı sergileri, genellikle üye ve aday üyelerin katılabildiği, eğitim amaçlı bir eğitim etkinliğidir. Her ayın sonunda bu etkinliğe katılmak üzere verilen fotoğraflar, fotoğraf alanında yetkinleşmiş kişilerce, katılımcıların da izlediği bir ortamda değerlendirilir ve sergilenecek fotoğraflar seçilir. Seçilen fotoğraflar Dernek sergi salonunda, derneğin web sayfasında izlenime sunulur. Ayrıca bu fotoğrafların tamamı dernekte arşivlenir. Bu etkinlik sayesinde, fotoğraf ustalarıyla, fotoğrafa özellikle yeni başlayanlar buluşturulur ve ustaların birikimlerinden yararlanılması sağlanır.
4/7- ÜYE SERGİLERİ:
AFSAD üyeleri bireysel olarak fotoğrafik çalışmalarını, dernek sergi salonunda ya da başka galerilerde açabilirler. Bu sergiler AFSAD'ın önderliğinde yapılan organizasyonlarla düzenlenmektedir.
5- SÖYLEŞİ VE GÖSTERİLER:
AFSAD, her ay düzenlediği "Ayın Fotografları Değerlendirmeleri" etkinliğine birer ay arayla, dernek dışından veya Ankara dışından fotoğraf ustalarımızı seçici olarak misafir etmektedir. Ek olarak, bu misafir ustaların çalışmalarının da sunulduğu gösteriler ve söyleşiler düzenlemektedir. Zaman zaman yurtdışından fotoğraf sanatçıları da misafir edilmekte, onlarla Workshop çalışmaları da yapılmaktadır.
6- KISA FİLM ETKİNLİKLERİ:
Belgesel, kısa film, tanıtım ya da uzun metraj vb türde üretim yapanlarla izleyicileri bir araya getirmek amacıyla; ulusal film festivallerinden gösterimler, uzun metraj filmler üzerinde tartışmalar yapılmaktadır. Kısa film yapan ya da filmin yapılmasına katkı yapan kişilerle söyleşiler de yapılmaktadır.
7- PROJELER:
7/1- GAP PROJELERİ:
GAP'la gelen değişimin belgelenmesi çalışmalarına, 1989 yılında, AFSAD - Akpınar A.Ş. işbirliği ile gerçekleştirilen ve SUYA ÖZLEM adını taşıyan sergi ile başlanmıştır. 1995 yılından itibaren Cumhurbaşkanı'nın himayelerinde ve Başbakanlık GAP Bölge Kalkınma İdaresi Başkanlığı ile AFSAD işbirliğinde devam eden ve bölge coğrafyasında, bölgenin ekonomik ve kültürel yapısında ve yöre insanı üzerinde yaratacağı değişimleri fotoğraflarla irdeleyen farklı projelerle;
BİR FIRAT ÖYKÜSÜ,
DÖRT MEVSİM GAP,
SÖZÜMÜZ GAP ÜSTÜNE,
GAP'TA KADIN VE ÇOCUK,
SUYA KARIŞAN HAYAT,
HAYATA KARIŞAN SU,
GAP'TA 10 YILLIK BİRİKİM
sergileri gerçekleştirilmiştir.