HAKKIMIZDA
Az.TM
Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Yanında Tercüme Merkezi
Azerbaycan Cumhuriyeti Bakanlar Kurulu Yanında Tercüme Merkezi Azerbaycan Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Sayın İlham Aliyev’in 23 Mayıs 2014 tarihli 2236 sayılı direktifiyle kuruldu. Merkez, tercümesi yapılan tüm kaynaklarda Azerbaycan dilinin doğru kullanılmasıyla ilgili yurtiçi ve uluslararası bağlamda sosyal siyasal, bilimsel, teknik, edebî kültürel alışverişlerin ve ilişkilerin dil ve çeviri açısından dengelenmesi, ülke çapında tercüme süreçlerinin bilimsel, teknik, tıp, hukuk ve diğer alanlarda yapılandırılması ve diğer alanlarda denetimini sağlayan yönetici kurumdur.
Merkezin görev alanları üzerinde öngörülen çalışmaları gerçekleştiren birimleri ve diğer kurumları şunlardır:
1. Resmî Yazışmalar Şubesi – yurtiçi ve uluslararası alanda gündemde olan resmî belgelerin dil ve çeviri açısından denetlenmesi, merkezîleşmiş şekilde organizasyonu ve mükemmelleştirilmesi yapılmaktadır. Merkeze sunulan hazır çeviri belgelerine bilirkişi raporu verilmekte veya devlet siparişi üzere çevriler gerçekleştirmektedir.
2. Bilim, Eğitim ve Kültür Şubesi – bilim, eğitim, kültür, edebiyat alanlarında çevrilerin merkezîleşmiş şekilde yapılması, dengelenmesi, Azerbaycan yazı dilinin kurallarının uygun şekilde kullanılmasının denetimini yapmaktadır. Azerbaycan edebiyatının, bilimsel kültürel mirasının uluslararası alanda tanıtılması çalışmalarının, bu bağlamda dünya edebiyatının, kültür ve bilim örneklerinin Azerbaycan diline çevirmekle ülkede tanıtım süreçlerini gerçekleştirmektedir. Merkezin kitap ve yayın organlarının çeviri ve baskı süreçlerini denetlemektedir.
3. Uluslararası İlişkiler Şubesi –Azerbaycan edebiyatının, bilimsel kültürel mirasının dünyaya tanıtımı mekanizmasını oluşturmaktadır. Dünyanın ileri gelen dil uzmanları, yayınevleri, kültür merkezleri, diğer ilgili uluslararası kurumlarla ilişkiler kurmaktadır. Edebiyatlar, kültürlerarası uluslararası deneyimin kazanılması amacıyla çeviri uzmanlığına, çeviri teorisine ve kültürüne ait uluslararası düzeyde bilgi şöleni (sempozyum), çalıştay vb. bilimsel toplantılar gerçekleştirmektedir. Dünyanın öncül yazarlarının dil ve çevri uzmanlarının ülkeye iş gezilerini, ülkede çalışma yapan tercüme uzmanlarının yurtdışında uzmanlık kurslarında eğitimini sağlamaktadır.
4. Yayın Şubesi –Dünyanın öncül yayınevleriyle ilişkiler kurmakta, Azerbaycan edebiyatının, bilimsel kültürel mirasının dünya dillerinde, dünya edebiyatının Azerbaycan dilinde basımını sağlamaktadır. Merkezin kitap ve süreli yayınlarının basılmasını gerçekleştirmekte, Azerbaycan edebiyatının, bilimsel kültürel örneklerini yayına hazırlamaktadır. Hazar Dünya Edebiyatı dergisine ve Aydın Yol edebî siyasal gazetesine ek yapılmasını sağlamaktadır.
5. Bilim Kurulu – Merkezin Bilim Kurulu sosyal temellerle çalışma yapmaktadır. Bilim, eğitim, edebiyat, kültür alanlarında uluslararası camiada çevrisi ve yayını düşünülen ebedi, bilimsel eserlerin, Azerbaycan diline çevrisi gerekli bulunan öncül dünya edebiyatlarının üç aylık, senelik, konu planlarını onaylamaktadır.
6. Bilirkişi Kurulu – Merkezin Bilirkişi Kurulu sosyal temellerde çalışma yürütmektedir. Dil ve çevri kalitesinin denetimi üzere Merkeze sunulmuş metin ve kaynakların çevrisinin yapılmasını gerçekleştiren uzmanların beceri düzeylerinin değerlendirilmesini gerçekleştirmektedir.
7. Hazar Dünya Edebiyatı Dergisi – Çağdaş dünya edebi süreçlerine sürekli ışık tutmaktadır. Dünyanın öncül edebî şahsiyetlerinin eserlerinin, hayat ve çalışmalarına ait bilgilerin çevrisini ve yayımını gerçekleştirmektedir. Edebi tercümenin mükemmelleştirilmesi yönünde gereken çalışmaları yapmakta, genç çevirmenlerin ortaya çıkarılmasını sağlayacak köşeler oluşturmakta, edebî çevrinin özelliğine ve teorisine ait diğer metin ve kaynakların basım ve tanıtım işlerini yürütmektedir.
8. Aydın Yol – Haftalık edebi sosyal gazete
Azerbaycan ve dünya edebiyatının örneklerini, ünlü edebiyat adamlarının hayat ve çalışmalarına ışık tutar. Azerbaycan dilinin kural ve ilkelerine uygun şekilde kullanılmasına, dil ve çeviri kültürünün teori alanlarına ait kaynakların, edebî, bilimsel, sosyal-politik eserlerin yayımını yapar. Edebî, bilimsel, sosyal-politik eserlerin, ders kitaplarının, bu bağlamda dil ve çevirinin kullanıldığı diğer kaynakların dil, içerik ve çeviri açısından niteliklerinin incelenmesine, yayın, dublaj, reklam, sokak panoları ve diğer bu gibi kamusal alanlarda yapılan dil ve çeviri hatalarına ve diğer ilgili yazılara yer vermektedir.
Merkezin iç çalışmaları düzenleyen diğer şubeleri
a) Genel Şube
b) Muhasebat
c) Ekonomi şubesi
Merkezin Tarihi Hakkında Kısa Bilgi
Cumhuriyyet Edebi Tercüme ve Edebi İlişkiler merkezi Azerbaycan Cumhuriyetinin Bakanlar Sovyeti’nin 6 Mart 1989 tarihinde 113 sayılı Fermanıyla Sovyet ve dünya edebiyatının en güzel örneklerini SSCB ve yabancı ülke halklarının dillerine çevirip yayınlamak, tanıtımını yapmak amacıyla kurulmuştu.
Merkezin ilk başkanı 1991 yılında feci bir şekilde hayatını kaybetmiş yetenekli bilim adamı, Türkolog, milletvekili Aydın Memmedov olmuştur. 13 Haziran 1991 tarihinden 16 Mayıs 2014 tarihine kadar Merkeze yazar ve çevirmen Afak Mesut başkanlık yaptı.
Ülkenin zor siyasal – sosyal dönemlerinde (savaş, siyasal, ekonomik kriz) otofinansman kurumu olarak kurulmuş Merkez bu yıllar içinde kendi çabasıyla öncül dünya edebiyatının, Kuran’ın, İncil’in, dünya edebî düşüncesinin Franz Kafka, Gabriel García Márquez, William Faulkner, Thomas Wolfe, Salinger gibi ünlülerinin eserlerinin ilk defa Azerbaycan diline çevirisini, Hazar Dünya Edebiyatı dergisinin, haftalık Yol Tercüme Edebiyatı bülteninin baskısını gerçekleştirmeyi başarmıştır.