"En düşük gramajdaki bir mektup için 1,25 TL ödüyorlar. Ayda 4 mektup yazdığında 5 TL yapıyor."
Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği'nden (CİSST) Zafer Kıraç, cezaevlerindeki çocukların mektup yollarken ödemesi gereken parayı bu sözlerle örneklendiriyor.
Devletin bu parayı almaması için de 5 gündür Ankara Konur Sokak’taki İnsan Hakları Anıtı’nın önünde eylemde. Yağmur yağsa da elinde şemsiyesi ve pankartı ile aynı yerde. Amacı cezaevlerindeki çocukların ailelerine, arkadaşlarına ücretsiz mektup yollayabilmesi.
Kıraç, 1 Ocak’ta Adalet Bakanlığı’nın önünde eyleme başladı. Talebini dile getirdi ve bu konuda toplanan 10 bin imzayı sundu. Adalet Bakanlığı önünde eyleme izin verilmediği için o günden bu yana, Konur Sokak’ta her sabah 08.30 ile 12.30 arasında eylem yapıyor. Kamuoyunun dikkatini cezaevindeki çocukların haklarına çekmeye çalışıyor.
'Mahpus çocukların yüzde 40'ının parası yok'
Kıraç, çocuk hapishanelerinin kapatılması gerektiğini ancak en azından bu gerçekleşene kadar hak ihlâllerinin ortadan kaldırılması gerektiğini söylüyor. Cezaevlerindeki çocukların mektup dâhil başka sıkıntıları da olduğunu belirterek şöyle konuşuyor:
"Çocuklar da tıpkı büyükler gibi infaz rejimine tâbi. Çocukların da üç kapalı, bir açık görüş hakları var, tıpkı yetişkinlerde olduğu gibi. Kapalı görüş dediğimiz şey camın, tel örgünün arkasından. Annesi karşısında ama çocuk ona dokunamıyor. Çocukları annesine dokundurtmayarak iyileştiremeyiz, rehabilite edemeyiz. Aksine travmasını artırmış oluruz. Mektup da sorunlardan biri. Büyükler nasıl pul ücreti ödüyorlarsa çocuklar da ödemek zorundalar. En düşük gramajdaki bir mektup için 1,25 TL ödüyorlar. Ayda 4 mektup yazdığında 5 TL yapıyor. Oysa Adalet Bakanlığı kendi hazırladığı raporlarında diyor ki 'İçerideki çocukların yüzde 35’inin ailesi görüşe gelmiyor, çocukların yüzde 40’ının parası yok.' Mektup daha da önemli bir hale geliyor. O zaman mektup yollamak niye ücretli? Çocukların çoğunun ailesi, arkadaşları ile tek iletişim aracı mektup. Mektup dışarıdakiler için âtıl kalmış bir araç ama hapishanedeki mahpus için inanılmaz kıymetli."
'Çocuk mahpus bizden radyo istedi ama...'
Kıraç, cezaevlerinde kullanımına izin verilen televizyon, buzdolabı ve su ısıtıcısı gibi aletlerin elektrik parasının da mahpusların ödediğini vurgulayarak , "Çocuklar da aynı şekilde bunları kullanırsa aylık fatura ödüyorlar. 13 yaşındaki bir mahpus çocuk bize 'ses istiyorum' dedi. Biz de radyo yolladık. Cezaevi geri yolladı radyoyu. 'Radyonun elektrik parasını ödeyecek parası yok' dediler" diye konuşuyor.
Bakanlık iyileştirme üzerinde çalışıyor
Eylemin ilk gününde Adalet Bakanlığı Müsteşarı Kenan İpek ile görüşüp sorunu ileten Kıraç, Adalet Bakanlığı’nın çocuk hapishanelerinin iyileştirilmesiyle ilgili bir paket hazırladığını anlatıyor. Bu paketin içinde mektupların ücretsiz yollanabilmesi hatta kargo, telefon görüşmelerinin, elektiriğin de ücretsiz olması yönünde çalışmalar var. Kıraç, bunların sözlü ifade edildiğini, yazılı açıklama yapılıp, hayata geçirileceği tarih kesinleştirilinceye kadar eylemine devam edeceğini vurguluyor. Kıraç, "Geçen yıl devlet yeni cezaevi inşaatlar için 519 milyon para ayırdı. Bizim talep ettiğimiz haklar için harcayacağı para çok küçük" diyor.
İtalya'da skype odaları bile var
Avrupa ülkelerindede bu konuda iyi örnekler var. Örneğin İtalya’da hapishanede kurulan Skype odalarında mahpuslar ziyaretlerine gelemeyen aile üyeleriyle internet üzerinden görüşme yapabiliyor.
Kıraç’ın eylemine, sivil toplum kuruluşlarından, öğrencilerde de destek geliyor. Hafta içi eylemini südüreceğini söyleyen Kıraç, hafta sonları da kendi mahallesinde sorunu duyurmaya devam edeceğini belirtiyor.