Bu başlığı duyunca ilk olarak aklınıza ekmek israfı gelebilir. Evet, ülkemizde yılda 1,4 milyar TL değerinde ekmeği çöpe atıyoruz, bu parayla da neler yapılabileceği (hasta hane, okul, köprü vs.) sık sık kamu spotuyla gündeme getiriliyor. Bizim için çok önemli bir kayıp olduğu aşikâr.
Fakat sizlere bu yazıda, özellikle Giresun’da yıllardır sorun olarak gördüğümüz ve nereye döküp ne yapacağımızı şaşırdığımız “Çöp’e” farklı bir bakış açısıyla bakmanızı sağlayacak bilgiler vermeye çalışacağım.
Birçoğunuzun İsveç’in Norveç’ten çöp ithal ettiği haberlerini duyduğunu düşünüyorum. Evet, İsveç sadece Norveç’ten değil Avrupa ülkelerinden yılda 800.000 ton çöp ithal ediyor. Dünyanın en saygın ekonomi dergilerinden biri olan Fortune geçen yıl bir haber yayınladı. Başlığı aynen şöyle: “Almanya, bir ülkenin çöpünün başka bir ülkenin hazinesi olduğunu kanıtlıyor.” Öte yandan Paris’te bulunan 3 adet çöpten enerji üretim santralinden, Paris’in ihtiyacı olan elektriğin %50’sinin karşılandığını biliyor muydunuz?
Peki, nedir bu işin aslı? Evlerimizde bilinçsizce attığımız çöp temel olarak Organik (bitkisel ve hayvansal atıklar) ve İnorganik (plastik, cam ve metal gibi) maddelerden meydana gelir. Organik maddeler toprağa gömüldüğünde kısa sürede ayrışabilirken, inorganik maddelerin ayrışması 100-1000 yılı bulabilmektedir.
Yukarıda örnek verdiğim tarım, sanayi ve ekonomi anlamında dünyada öncü olan ülkeler bu çöpleri yakarak, fermente ederek enerji üretiyorlar. Bu enerjiyi de evlerinde, fabrikalarında, kamu binalarında elektrik ve ısınma amaçlı kullanıyorlar.
Gelelim bizim memlekete. Bazı kaynaklara göre Giresun’da kişi başı günlük üretilen çöp miktarı ortalama 0,77 kg ile 1,2 kg arasında değişmektedir. Biz bunu iyimser bir rakam olarak 1 kg/gün alalım. Son verilere göre Giresun nüfusu da 426.686 kişi. Giresun’da bir yılda üretilen çöp miktarı 155.740 ton/yıl. Keşke yakın olsak da İsveç’e çöp ihraç etsek demek geliyor içimden.
Çünkü çöp bizim bir problemimiz, eğer ki biz halen bu milli servete problem gözüyle bakarsak onları toprağa gömmeye devam ederiz. Gelişmiş ülkeler enerjilerini doğaya minimum zarar vererek, dışa bağımlılığı azaltarak yenilebilir enerji ve geri dönüşüm yoluyla elde etmeye çalışıyor.
Türkiye’nin ithalatının yaklaşık dörtte birinin veya cari açığımızın % 70’inin enerji ithalatı olduğunu biliyor muydunuz? Ülkemizde de Adana ve Ankara illerinde bu teknoloji kullanılmaya başlandı. Acaba bizde 13 milyon TL harcadığımız Çavuşlu Katı Atık Düzenli Depo Bertaraf Tesisimizi bu maksatla kullanabilir miydik?