Hane halkı kullanılabilir gelirinin, hane halkı büyüklüğü ve kompozisyonu dikkate alınarak hesaplanan eşdeğer hane halkı büyüklüğüne bölünmesiyle elde edilen "eşdeğer hane halkı kullanılabilir fert gelirine" göre, en yüksek gelire sahip yüzde 20'lik grubun toplam gelirden aldığı pay, geçen seneye göre 0.6 puan artarak yüzde 46.5, en düşük gelire sahip yüzde 20'lik grubun payı 0.1 puan azalarak yüzde 6.1 oldu. Toplumun en zengin yüzde 20'sinin gelirinin, en yoksul yüzde 20’sinin gelirine oranı 7.4'ten 7.6'ya yükseldi.
Eşitsizlik her geçen yıl arıyor
Gelir dağılımı eşitsizliği ölçütlerinden olan Gini katsayısı, sıfıra yaklaştıkça gelir dağılımında eşitliği, 1’e yaklaştıkça gelir dağılımında bozulmayı ifade etmektedir. 2015 yılı sonuçlarına göre Gini katsayısı bir önceki yıla göre 0.006 puan artış ile 0.397 olarak tahmin edildi. Toplam eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert gelirleri içerisinde en yüksek pay yüzde 49.7 ile maaş ve ücret gelirlerine ait iken, ikinci sırayı yüzde 20 ile sosyal transferler, üçüncü sırayı ise yüzde 18.8 ile müteşebbis gelirleri aldı.
Sosyal transferlerin yüzde 92’sini emekli ve dul-yetim aylıkları, müteşebbis gelirlerinin ise yüzde 73.4’ünü tarım dışı gelirler oluşturdu.
Nüfusun yüzde 21.9'u yoksul
Eşdeğer hanehalkı kullanılabilir fert medyan gelirinin yüzde 60'ı dikkate alınarak belirlenen yoksulluk sınırına göre ise yoksulluk oranı bir önceki yıla göre 0.1 puan artarak yüzde 21.9 oldu.
Tek kişilik hanehalklarının yoksulluk oranının bir önceki yıla göre 0.9 puan artışla yüzde 8.1, bağımlı çocuğu olmayan hanehalklarının yoksulluk oranının 0.1 puan artışla yüzde 4.8, bağımlı çocuğu olan hanehalklarının yoksulluk oranının ise 0.3 puan düşüşle yüzde 18.1 olduğu görüldü.
Eğitim düştükçe yoksulluk artıyor
TÜİK verilerine göre okur-yazar olmayanların yüzde 27.2’si, bir okul bitirmeyenlerin yüzde 23.7’si yoksul iken, bu oran lise altı eğitimlilerde yüzde 12.8, lise ve dengi okul mezunlarında ise yüzde 5.6 oldu.
Yükseköğretim mezunları ise yüzde 1.6 ile yoksulluk oranının en düşük gözlendiği grup oldu. Dört yıllık panel veri kullanılarak hesaplanan sürekli yoksulluk oranı, 2014 yılında sürekli yüzde 15.1 iken 2015 yılında bu oran yüzde 15.8'e yükseldi.
Maddi yoksunluk oranı yüzde 30.3
Türkiye'de vatandaşlar, çamaşır makinesi, renkli televizyon, telefon, otomobil sahipliği, beklenmedik harcamalar, evden uzakta bir haftalık tatil, kira, konut kredisi, borç ödemeleri, iki günde bir et, tavuk, balık içeren (veya vejetaryenler için eşdeğer yiyecekler) yemek ve evin ısınma ihtiyacının ekonomik olarak karşılanamaması şeklinde tanımlanan finansal sıkıntıda olma durumunu ifade eden maddi yoksunluk konusunda da çok kötü durumda. Yukarıda belirtilen dokuz maddenin en az dördünü karşılayamayanların oranı olarak tanımlanan ciddi maddi yoksunluk oranı 2014 yılında yüzde 29.4 iken 2015 yılında yüzde 30.3’e yükseldi.
Bu göstergelerden, evden uzakta bir haftalık tatili karşılayamayanların oranı yüzde 71.4, iki günde bir et, tavuk ya da balık içeren yemek masrafını karşılayamayanların oranı yüzde 35.8 ve beklenmedik harcamaları karşılayamayanların oranı yüzde 32.6 oldu.
TÜİK verilerine göre nüfusun, yüzde 68.5’i yıpranmış ve eskimiş mobilyalarını yenileme ihtiyacını ekonomik nedenlerle karşılayamadığını, yüzde 67.9’u konut alımı ve konut masrafları dışında taksit ödemeleri veya borçları olduğunu ve yüzde 23.2'si ise konut masraflarının hanelerine çok yük getirdiğini beyan etti.
Haber Merkezi