Kayrak taşının ülkemizin çeşitli yörelerinden çıkan birçok çeşidi var, Denizli Kayrağı, Muğla Kayrağı, Bodrum Kayrağı gibi. İnce katmanlar halinde çıkarılan bu taşlar çok değişik renklerde olabiliyor. Biz doğal olarak en yakındaki ocaklardan gelecek Bodrum kayrağını tercih ediyoruz. Bu taşın özellikle sarı renklisini almasını ve kullanmasını ustamızdan özellikle rica ediyoruz. Kayraklarımız Alazeytin'deki bir kayrak ocağından geliyor.
Kayraklar ile dengeli bir desen oluşturmak ise tamamen kişisel beceri ve tecrübenin ürünü. Fazla derz aralığı kalmamalı, girinti ve çıkıntılar birbirine uyumlu girişimler yapmalı. Sürekli başında durduğum bu çalışmanın yapan için çok yorucu olduğunu söyleyebilirim. Sürekli yere eğilmiş, oturmuş, dizleriniz üzerine çömelmiş durumda çalışmak hiç kolay değil. Sabır ve gayretle çalışmak gerekiyor güzel bir sonuç için.
Bu alan evimizin önünde geniş bir avlu olacak. Alt bahçeden gelen merdiven ve rampa köprü, sağa ve sola gidecek yollar nedeniyle bu alanın bu şekilde kullanımı biraz zorunluluk olarak ortaya çıkıyor. Yaklaşık 35 m2'lik bir alan. Artık nasıl değerlendirileceğine sonra karar verilecek. Taşların döşenmesi iki gün alıyor.Daha kısa zamanda da yapılabilir ama titiz bir işçilik ile iki gün sıkı bir çalışma gerektiriyor. Usta kayrakları getirdiğinde kendisine küçük taşlar getirmişsin diye sitemde bulunmuştum. O da bana büyük taşların yamuk olabildiğini eninde sonunda kırmak durumunda kalacağımızı söylemişti ama ben gene de büyük taşlar istemiştim. Döşerken haklı olduğu ortaya çıktı. Eğer yamukluklara aldırmazsanız büyük taşları koyabilirsiniz rastgele ama bu durumda döşeme yaptığınız alanda kambur veya çukur bölümler oluşuyor ve mecburen çekici vurup yamuk taşları kırmak, bölmek durumunda kalıyoruz. Usta haklı çıkıyor ama beni de kırmayıp olabildiğince düzgün ve büyük taşları koymaya çalışıyor.
Neden yağışsız bir hava gerektiğini bir süre sonra anlıyoruz, eğer yağış olsa bu derz harcının kuruması (çekmesi) gecikiyor çünkü biz derzin fazlasını tel fırça ile alacağız. Gördüğüm kadarıyla bunu her usta yapmıyor. Fırçalanmamış ve öyle bırakılmış çok uygulama gördüm, ama eğer güzelce fırçalar ve derzin fazlasını alarak tam kayrak seviyesine indirirseniz güzel bir görüntü ve işçilik çıkıyor ortaya. Yukarıdaki fotoğrafın sağ alt köşesindeki alan derz kurumaya yüz tutmuşken tel fırça ile fırçalanmış. Bu iş aynı gün yapılmak ve bitmek durumunda, eğer fırçalama yapılmazsa derz donar ve bir daha yapılamaz. Hem derzi koymak hem de aynı gün bu fırçalama işini yapmak böylesi büyük bir alanda gerçekten zor. Ama sonuç güzel oluyor. Derz için bir renk istemiyoruz, çimento ve kum karışımı bizim için yeterli. Duvarlarda kullanılan beyaz çimentoyu yerde kullanmıyoruz çünkü beyaz bir derzin kirlenmesi çok kolay ve temizlenmesi ise neredeyse imkansız olacak. Bahçenin kırmızı toprağı yağmurla sıçrayarak binanın yere yakın eteklerindeki derzi iki senede kırmızıya boyadı bile. Bu alanlarda da 50 cm'lik bir kaplama yapılacak.