Karl Marx ile birlikte bilimsel sosyalizmin kurucularından biri olarak bir “zeka meşalesi” olarak anılan Engels, 125 yıl önce bugün; 5 Ağustos 1895’te yaşamını yitirdi.
Friedrich Engels 28 Kasım 1820’de (Marx’ın doğumundan 2 yıl sonra) Ren bölgesinin Barmen şehrinde dünyaya geldi. Ren tacirlerinden biri olan Baba Engels dönemin zengin kapitalistlerindendi.
‘Orta sınıfın porto şarabından vazgeçtim’
Engels, askerliğin hemen ardından kapitalizmin ana merkezi İngiltere’ye gitti. Babasının Manchester’da bulunan dokuma fabrikasında çalışarak İngiliz proleter-yasının çalışma koşullarını gözlemledi.
Gözlemlerini, “İngiltere’de Emekçi Sınıfının Durumu” adlı kitabında topladı. Zengin kapitalist bir aileden gelen Engels, “İngiltere’de Emekçi Sınıfın Durumu” kitabında “Emekçiler! Alman ülkedaşlarımın önüne koymaya gayret edindiğim bu çalışmayı sizlere adıyorum. Şirketten, ziyafetten, orta sınıfın porto şarabından vazgeçtim, tüm zamanımı siz emekçilere adadım…” diye seslendi.
Sovyet devriminin önderi Lenin ise daha sonra bu kitabı “Modern proleteryanın durumunu en iyi sergileyen belge” olarak tanımlayacaktı.
Hayatının devamında yol arkadaşı Marx ile birlikte devrim ve sosyalizmin yapıtaşlarını ortaya koymuş; yüz yılı aşkın süre sonra dünyanın tüm komünistlerine yol göstermeye devam etmiştir.
5 Ağustos gecesi Londra’da Regents Park Caddesi’nin 41 numaralı evinde, sosyalizmin “zeka meşalesi” Engels hayata gözlerini yumdu. Engels, vasiyetinde “mütevazi bir cenaze töreni” istemişti ve bu isteği aynı mütevazilikle yerine getirildi.
Lenin: Anısı hep yaşayacak
1895 sonbaharında, Engels’in anısına hitaben Lenin, “Friedrich Engels’in, proleteryanın büyük savaşçısının ve öğretmeninin anısı hep yaşayacak!” diyecekti!