Maya Nedir? Lezzet Garantili Püf Noktaları
https://www.nefisyemektarifleri.com/blog/maya-nedir/
İhtiyacınız Olan İpuçlarıyla: Mayaların Özellikleri
Şimdi çocukluğumuza kısa bir dönüş yapalım mı? Hani, annelerimiz hamuru bir bezin altında bir süre bırakırdı ve o bez açıldığında bir bakardık ki hamur kocaman olmuş ve sanki sihir yapılmış gibi heyecanlanırdık! Bu mucizevi etkiyi sağlayan sadece bir eklemeydi: Maya! Artık mayanın etkisine çocukluğumuzdaki gibi şaşırmıyor olabiliriz ama harika etkisinden sürekli, keyifle faydalandığımız bir gerçek.
Maya özellikle hamur işi tariflerinin ve mutfağın vazgeçilmezleri arasındadır. Peki, leziz tatları yumuşacık yapan ve kabartan maya nedir? Maya aslında biyolojik olarak mikroorganizmadır. Günlük olarak tükettiğimiz başta ekmek olmak üzere birçok şeyin içinde maya vardır. Tahıllı gıdaların çoğunda, soslarda, içeceklerde maya bulunur. Yoğurt, kefir gibi süt ürünlerinin içerisinde de doğal olarak maya vardır.
En sık kullanılan maya çeşitlerine göz atalım ve tariflerimiz için “Mayanın anlamı nedir ve mayaları doğru kullanmanın püf noktaları nelerdir?” Sorularının cevaplarına bakalım.
Instant Maya Nedir?
- Instant maya önceden eritilmesine gerek kalmadan direkt una ilave edilebilen mayadır. Günümüzde artık her şey hızlandığı için mutfakta da hızlı olmak önemlidir. Instant mayaya bu açıdan çağa ayak uyduran maya çeşidi de diyebiliriz.
- Pratik olması açısından instant maya çok fazla tercih edilir. Direkt kullanılabilmesi sayesinde beklemeye gerek kalmadan tariflerin ilerleyen aşamalarına geçilebilir. Diğer maya çeşitlerinde su veya şekerle karıştırma aşaması varken bu maya türünde böyle bir ek işleme ihtiyaç yoktur.
- Miktar olarak 5,5 su bardağı una 1 paket instant maya eklenmesi yeterli olur.
- Bu maya çeşidini kullanıyorsanız dikkat etmeniz gereken şey sadece mayalı hamurunuza direkt sıcak veya soğuk su ilave etmemektir. Bu mayanın bozulmasına neden olabilir.
- Instant maya ile pizza, ekmek, poğaça, pide, kek, börek, çörek, kiş, bazlama, kete vb. hamur işlerini hızlıca yapabilir ve pofuduk sonuçlar elde edebilirsiniz.
Şirden Maya Nedir?
Şirden ya da halk arasında şırdan olarak isimlendirilen bir sakatat bölümü aslında hayvanların midesinin bir parçası diyebiliriz. Adana’nın yöresel bir yemeğidir de aynı zamanda şırdan hatta şırdana özel sokak satıcılarının namı da yaygındır.
Peki, şırdanın mayayla ne ilgisi olabilir?
- Ot yemeye geçmemiş ve süt emmeye devam eden kuzu, manda, oğlak ve buzağıların şirdenlerinden elde edilen ve peynir yapımında kullanılan özel mayaya şirden mayası denir. Bir maya türünün hayvan iç organından elde ediliyor olması ilginç değil mi? Doğanın bizi şaşırtan döngülerinden biri de şirden mayası yapımında karşımıza çıkıyor.
- Kurutulmuş şirdenler ortalama 7-8 gün süren, özel birçok işlemden geçirildikten sonra ancak şirden mayası elde edilir. Bu meşakkatli iş aslında aynı zamanda, yıllar boyu nesilden nesile aktarılmış, çok değerli geleneksel bir aktarımdır.
- Yapımı kadar saklanması da özen isteyen şirden mayasının ağzı sıkı kapalı, ışık geçirmeyen kaplarda ve serin bir yerde muhafaza edilmesi gerekir. Saklama koşulları ne kadar uygun olursa alınacak verim de o kadar yüksek olur. Konu şırdan mayasıysa, ne kadar ekmek o kadar köfte! Elbette tüm verilen emeğin kat kat karşılığını da alırsınız.
- Şirden mayası bol probiyotik içerir ve bağırsak florasını korur.
- Evinizde şirden mayasından peynir yaparak sindirim sisteminizin bayram etmesini sağlayabilirsiniz.
Ekşi Maya Nedir?
- Aklınıza ilk olarak ekşi mayalı ekmek gelmiş olabilir. Mayhoş tadıyla kahvaltılara renk katan bu ekmek türünün kendine has tadını ekşi maya verir. Aslında köy ekmeği dediğimiz, geleneksel ekmek yapımında da ekşi maya kullanılır. Yani ekşi maya için özümüzden gelen bir maya çeşididir diyebiliriz.
- Ekmekte, poğaçada, simitte… Tatlı olanlar dışında hamur kullanılan pek çok şeyde ekşi maya kullanabilirsiniz.
- Ekşi maya adı üstünde ekşi olduğu için kullanıldığı tariflere de hafif bir ekşilik verir. Bu yüzden tatlılarda kullanılması tercih edilmez.
- Hem lezzetli hem sağlıklı hamur işi olur mu? Ekşi mayayla olur. Eğer gluten oranı az çavdar, siyez, karakılçık buğday unu gibi seçenekleri de tariflerinize ekleyebilirseniz tüketimde içiniz çok daha rahat olacaktır.
Yaş Maya Nedir?
- Minik küpler halinde satılan yaş maya biraz nazlı bir maya türüdür, kısa sürede kullanılması gerekir, ufak ısı değişimlerinden de çabuk etkilenip bozulabilir. Bu miniklerin buzdolabı ömrü en fazla 1-2 haftadır.
- Yaş mayayı una doğrudan ya da su ile eriterek ilave edebilirsiniz.
- Parmak da yedirten tarifler içinse ununuzu elemeyi, eklediğiniz sütü ılıtmayı, hamuru pürüzsüz oluncaya dek yoğurmayı, mayalama için hamur üstüne örteceğiniz bezi nemlendirmeyi unutmayın.
- Ayrıca ekstra bir püf noktası da verelim: ilk mayalama ardından hamuru biraz yoğurup 20 dakika, yarım saat kadar ikinci mayalamayı yaparsanız hamurunuzun pofidiklik oranı tam kıvamında olur.
Kuru Maya Nedir?
- Kuru maya aslında yaş mayanın kurutulmuş ve küçük taneciklere dönüşmüş halidir.
- Ilık su ve sütle tüm hamur işi tarifleri için göreve hemen hazır hale gelir.
- Yaş maya gibi nazlı olmayan kuru maya paketi açıldıktan sonra 4 haftaya kadar buzdolabında bozulmadan kalabilir.
Maya çeşitlerini birbiri yerine de kullanabilirsiniz sadece oranları değiştirmeniz gerekir:
- Aynı ölçüdeki tariflerde 1 birim kuru maya, 2 birim yaş maya yerine geçer.
- Instant maya ise kuru 1 birim kuru mayanın ¾ ‘ü olacak şekilde kullanılabilir.
Kuru mayanın içerisinde ortalama:
- %40-60 oranında protein
- %35-45 oranında karbonhidrat
- %4-6 oranında lipid (yağ)
- %5-7 oranın mineraller (potasyum, sodyum, kalsiyum, magnezyum, fosfor) ve çok az miktarda vitamin (B1, B2, B6, PP) bulunur.
Probiyotik Maya Nedir?
- Dünya Sağlık Örgütü açıklamasına göre probiyotikler sağlığımıza pozitif katkısı olan yararlı bakterilerdir.
- Özellikle günümüzde “ikinci beyin” olarak adlandırılacak kadar önemli görülen bağırsaklar için bulunmaz nimetlerdir.
- Probiyotik mayalar aslında içerisinde probiyotik bulunduracak yoğurt ve peynir yapımında kullanılabilen özel mayalardır.
- Bu tarz mayalarla yapacağınız süt ürünleri sayesinde bağırsaklarınızın daha verimli çalışmasına katkıda bulunabilirsiniz.