Petrol, yapısında sadece karbon ve hidrojen atomları bulunduran, dolayısıyla hidrokarbon olarak da isimlendirilen bir fosil yakıttır.
Bilim insanlarının neredeyse tamamı, petrolün bir zamanlar yaşayan organizmaların çürümesi sonucunda oluştuğuna inanıyorlar. Fakat, bu çürüme kısa sürede gerçekleşebilecek kadar hızlı gerçekleşmiyor.
Bugün var olan petrol yataklarının yüzde 70’i günümüzden 66 – 252 milyon yıl öncesine denk gelen Mezozoik çağda, yüzde 20’si 65 milyon yıl önceki Senozoik çağda, yüzde 10’u ise 252 – 541 milyon yıl önceki Paleozoik çağda oluşmuştur. Mezozoik çağın diğer çağlara göre çok daha büyük yüzdeye sahip olmasının nedeni ise, bu çağda hüküm süren tropik iklim ve okyanuslarda bulunan büyük miktardaki plankton varlığı olarak görülüyor.
Petrol Oluşumu
Petrol oluşumu, milyonlarca yıl önce Dünya’da bulunan ılık, sığ okyanuslarda başlar. Bu okyanuslarda yaşayan plankton, fitoplankton, algler ve diğer deniz organizmaları öldüğünde, deniz tabanına sürüklenirler ve toplu olarak çürüyerek tabandaki tektonik plakaların çöktüğü yerlere yerleştirilir.
Ölü organizmaların içerisinde bulunan proteinler, lignin ve selüloz çok hızlı bir şekilde amino asitlere ve şekerlere ayrılarak, organik olarak zengin bir çamur oluştururlar. Bu çamur sadece durgun su ortamlarında oluşabilir. Çamur çok fazla oksijene maruz bırakılamaz, aksi takdirde çamurdaki organik madde bakteriler tarafından ayrıştırılır ve çabucak yok olur.
Milyonlarca yıl içerisinde daha fazla çamur biriktikçe, alt tabakalar, üzerlerine uygulanan basıncın artışıyla birlikte sıkıştırılır. Çamur tabakaları, 2 ile 4 kilometre kadar altta en üst yüzeyin altında kalırsa, sıcaklığı Dünya’nın iç kısmındaki konumu nedeniyle artar. Bu artan basınç ve sıcaklık onu kerojen olarak bilinen mumsu bir maddeye dönüştürür. Bu kerojenler, uzun ömürlü lipitler ve hücre duvarının kalan parçaları ile birlikte, petrole dönüşecek ham maddeyi oluşturur.
Bir kerojen tabakası gömülü tabakalar içerisinde, sıcaklık 50 ile 150 ° C aralığına çıkar. Birkaç veya on milyonlarca yıl boyunca, kerojen ve diğer moleküllerdeki karbon bağları parçalanır. “Çatlama” adı verilen bu işlem, petrol dediğimiz basit hidrokarbon moleküllerini üretir.
Kerojenin sıcaklığı 90 ° C’den yüksek, 160 ° C’den düşükse, petrol ve doğal gaza dönüşür. Bundan daha yüksek sıcaklıklarda, sadece doğal gaz veya grafit oluşur.
Petrol, sudan daha hafif olduğu için kayaların içindeki gözeneklerden kaçarak yükselir ve suyun yüzeyini kaplar. Petrolün yatağında sıkışıp kalması için bir çeşit kalın, geçirimsiz kaya tabakası olmalıdır. Bu geçirimsiz tabaka varsa, petrol, gaz ve su altına hapsolur. Ve keşfedileceği güne kadar saklı kalır. Fakat, yer kabuğundaki jeolojik değişimler bu birikintileri yüzeye yaklaştırabilir ve erişmeyi daha kolay hale getirebilir.