Parmak izi tespitine ışık tutuluyor
Çin'den araştırmacılar, suç mahallinde bulunan gizli parmak izlerini görüntülemek için çok basit, hızlı, profesyonel adli tıp müdahalesi gerektirmeyecek ve izi yok etmeyecek bir yol bulduklarını söylemektedir.
Bin Su ve Zhejiang Üniversitesi'nde (Hangzhou) çalışan meslektaşları tetrafeniletilen (TPE) isimli konjuge bileşiğin hidrofobik bir etkileşim ile parmak izlerinin yağlı çıkıntılarına yapıştığını farketmiştir. TPE asetonitril çözeltisi içinde fluoresans göstermemektedir, ancak çözelti üzerine 365 nm dalga boyunda ışık düşürüldüğünde, bileşik bu ekstra enerjiyi dönmek suretiyle kaybedebilmektedir. Ancak, TPE parmak izine yapıştığı zaman, molekülleri birbiri üzerine kümelenir (agregasyon olarak da bilinir). Kümelenen moleküller artık dönememektedir, bu sebeple enerjiyi ışık olarak yaymak zorunda kalmaktadır. Bu durum kümelenmeyle oluşan emisyon (AIE) olarak bilinmekte ve sensörlerde kullanılmaktadır,ancak şu ana kadar hiçbir zaman parmak izlerinin tespitinde kullanılmamıştır.
Araştırma grubu, bu sonuca şans eseri ulaşmıştır. Su, “gizli parmak izlerini elektrokemilüminesans ile görüntülenmesini artırmaya çalışıyorduk, ve kümelenme yoluyla emisyonun kimyasal prosedürünün TPE bileşiğini parmak izi çıkıntılarına adsorbe etmenin, mevcut yollardan biri olduğunu bulduk” demiştir.
Birleşik Krallık, Belfast'taki Queen's University kurumunda adli tıp araştırma uzmanı olarak çalışan Steven Bell, protokolü değerlendirdiğinde ihtiyatlı olmayı tercih etmiştir. Bell, “Mevcut yöntemlere göre avantajlarının hâlâ ortaya konması gerekiyor” şeklinde konuşmuştur. “Hassasiyeti ortaya koymak için standart yöntem olan süper-yapıştırıcı tütme yöntemi ile yan yana karşılaştırmalar faydalı olacaktır” diyen Bell'in bahsettiği yöntem, parmak izinin çıkıntıları boyunca beyaz bir malzeme bırakmak üzere, gizli parmak izlerindeki amino asitler, yağ asitleri ve proteinlerle havadaki nem dahil olmak üzere tepkimeye giren bir süper-yapıştırıcı kullanmakta ve parmak izinin resmini çıkarabilmektedir.
Bell'e göre suç mahallinde parmak izlerini boyar madde çözeltisinin içine almak kolay olmayabilir. Bell son olarak şunları eklemektedir: “İşaretleri taşıyan nesne bir araba örneğinde olduğu gibi büyük olduğu zaman bu yöntemi uygulamanın pratik zorlukları olabilir”.
Su, AIE protokolünün gelecekteki adli tıp uygulamaları için ümit verici olduğunu düşünse de, bu yöntemin bazı sınırlamalarının olduğunu da kabul etmektedir. Ancak, Su'ya göre protokolün en azından eğitim alanında bir değeri olacaktır. Su, “Alkolde çözünmesi ve görünür alanda emisyon yapması koşulu ile, bulunacak bileşiklerin kullanılacağı protokolün okuldaki öğrenciler için bir kimyasal veya adli tıp deneyi olarak uygun olabileceğini” belirtmiştir.
Aktaran: Heather Montgomery
Kaynaklar
Y Li, L Xu and B Su, Chem. Commun., 2012, DOI: 10.1039/c2cc30553d