Tarihin ilk çağlarından beri, ailelerin kabile ,kabilelerin ise milletleşme sürecine girdiği dönemleriden itibaren, medenileşme süreci başlamış ve medeniyetler ortaya çıkmıştır.
M.Ö 2000 yılınndan itibaren,tarihsel geçmişi incelediğimizde,medeniyetlerin birbirlerine olan rekabeti ve bu rekabet sonucu sonrasında ,medeniyetlerin çıkar çatışmalarına tarihsel belgeler ışık tutmuştur.
Tarihin her devrinde yaşanan bu kanlı rekabet , Amerika’nın keşfedilmesi ve Sanayii devriminin başlamasıyla çok farklı boyutlarla ulaşmıştır.
1.Dünya harbi ile başlayan ittifaklar , çok uluslu güç dengelerinin, çıkar çatışmasına sebep olmuş ,yenilen devletlere tahakküm ettirilen tazminatlarla ,çok uluslu güçlerin güç dengeleri kırılmış ,tek başına güç kontrolünü elinde tutmak isteyen devletler doktrinleri ortaya çıkmıştır.
Devletlerin süper güç olma iddiaları, tarihsel perspektifte bakıldığında ilk olarak II.Dünya harbiyle ,İngiltere, ABD ve Sovyetler Birliği’ne atıfta bulunmak adına kullanılmıştır.
Süper Güç kavramının en makul açıklaması ise ABD’li Siyaset Bilimci Miller’in ; “Dünya’nın herhangi bir yerinde ve bazen dünyanın bir çok noktasında egemen güç ve nüfus sahibi olma kapasitesine sahip bir ülke” olarak tanımlaması olmuştur.
Tarihin her döneminde yaşanan bu güç çarpışmaları son yüzyıl içerisinde daha kapsayıcı ve daha doktrinel bir noktaya varmıştır. Zira süper güç olabilmenin yolları, planları ,programları ve araçları milletler tarafından stratejik bir politikaya dönmüştür.
Pekala süper güç olmanın ana şartları nelerdir ?
Süper Güç Olabilmenin 4 Ana İlkesi
ASKERİ GÜÇ
Eski Sovyetler Birliği, askeri bir süper güç iken, ekonomik bakımdan bir cüceydi.(Henry Kissinger –Diplomasi)
Öncelikli olarak Dünya ülkeleri arasında caydırıcı bir güç olmanın ana temel noktası, Askeri gücünüzün ne boyutta olduğudur. Askeri güç çağımızın şartlarında sadece , insan gücüne dayalı değildir, teknolojik yenilikler, güçlü istihbarat ağı, lojistik faaliyetleri gibi temel harp kabiliyetleri gücünüzün niteliğini ortaya koymaktadır.
EKONOMİK GÜÇ
Bir milletin parasını kontrol eden, o milleti de kontrol eder.E.Garfield
Süper güç olabilmenin ikinci ana çizgisi ise Ekonomidir. Dünya pazarından aldığınız pay, katma değerli ürün oluşturabilme yeteneğiniz dolayısıyla Teknoloji ,Ar-Ge yatırımlarınız ve Dünya ülkelerini kendinize bağımlı hale getirebilmek adına yapılacak çalışmalar ,Süper Güç olabilmenin ikinci lokomotifidir.
POLİTİK GÜÇ
Güçlü olanın, mutlaka haklı olması gerekmez. (B.C.Leeming)
Askeri ve Ekonomik güce sahip olan Ülkelerin iddia sahibi olması için ,Politika dolayısıyla da Diplomasi’ye ihtiyacı vardır.Zira bu gücü pazarlayacak olan en önemli husus Politika bilincidir. “Kontrolsüz Güç,Güç Değildir” perspektifi ,gücünüzün ne zaman ve nasıl kullanılacağını en iyi anlatan bir Fransız deyişidir.Bu gücünüzün seviyesini ,Politikalarınız ve Politikacılarınız belirleyecektir.Bu sebeple Politika ,Süper Güç olabilmenin üçüncü vazgeçilmez noktasıdır.
KÜLTÜREL GÜÇ
Kültür emperyalizmi, sömürgeci ülkelerin ekonomik ,askeri ve siyasi gücünün etkisiyle ortaya çıkar (Theodor Adorno)
Süper Güç olabilmenizin 4.ana hususu “ Kültür”dür. Askeri,Ekonomik ve Politikayla taçlandıracağınız gücü ,şekillendirecek ana husus Kültürdür. Amerika Birleşik Devletlerini incelediğimiz de ,Hollywood ,ABD Kültürünü tüm dünyaya pazarlayan ve bu pazardan da ekonomik pay alan bir model görürürüz. Amerikan Rüyası gibi bir sloganla giyimimizi ,konuşmamızı hatta yaşantımızı dizayn eden bu kültürel emperyalizm ,hayatımızın bir parçası haline getirmiştir.
Bununla da kalmayıp ABD’nin ,Askeri ,Ekonomik ve Politik sömürü düzenini adeta bir narkozla hafızalarımızdan silmek istemiş ve kısmen de başarılı olmuştur.
İlk Çağlardan bu yana medeniyetler arasında yaşanan bu alan hakimiyeti savaşı 21.YY’a gelindiğinde çok daha bilimsel metotlarla ,nakış nakış işlenmiş ve bir biriyle ilintili 4 ana parametreyle ilişkilendirilmiştir.
Makalemizin ilk bölümünde ,Küresel Güç olabilmenin 4 ana parametresini inceledik.Bir sonra ki yazımız da ise Süper güç olabilmenin 7 aracını inceleyeceğiz.
Herşey gönlünüzce olsun, en derin sevgi ve saygılarımla…