Son dönemlerde hem endüstriyel ürün satıcıları hem de büyük elektronik mağazaları akım korumalı priz altında bilgisayar, buzdolabı, çamaşır makinesi gibi cihazların yıldırımdan korunduğu konusunda ürünler pazarlıyorlar. Peki gerçekten de bu ürünlerin elektronilk cihazlarını yıldırımdan koruma şansı var mı?
Öncelikle yıldırımdan korunmada Tip 1 ag parafudr kullanılması gerekir. IEC 62305 yıldırımdan korunma standartında Tip 1 ag parafudrların nasıl ve nerede kullanılması gerektiği açıklanmıştır. Tip 1 ag parafudr kullanmadan, bu ürünün arkasında kullanacağınız tip 2 veya tip 3 ag parafudr kullanılmasının bir anlamı yoktur. Çünkü gerçekten de evinize beya ofisinize bir yıldırım darbesi geldiğinde bu darbe 10/350 eğrisinde olacak ve Tip2/3 ürünlerinizi de etkisiz hale getirecektir. Bu yüzden yıldırım darbesi 10/35o eğrisinde koruma yapabilen Tip 1 ag parafudr tarafından sönümlenmelidir. Bu noktada kademeli koruma ve önemi ortaya çıkmaktadır. Akım korumalı priz aslında bir Tip 3 ag parafudr çeşididir ve bu ürün 8/20 eğrisinde koruma yapar. Bu 8/20 eğrisi yıldırım darbesi değil, iç aşırı gerilim darbesidir. Bu darbeler, anahtarlama, harmonik, şalt hareketleri vb nedenlerle görülür. Doğru bir koruma için ana panolarımızda Tip 1, tali panolarda Tip 2 ve eğer gerekli ise son nokta hassas sistem koruması Tip 3 ag parafudrlarla yapabiliriz. Ana panonunuz korunmadan, bilgisayarınızı akım korumalı prizle yıldırımdan korunmanız bir şehir efsanesidir.
Peki Neden Kademeli Koruma!
Aldığınız ag parafudrun üzerinde Up koruma seviyesi bulunur. Bu değer parafudrun gelen darbeyi indirebildiği gerilim seviyesidir. Bu değer Tip 1 parafudrlarda yüksek, Tip 2lerde Tip1lere göre daha düşük, Tip 3lerde en düşük seviyededir. Çünkü ana panoya güçlü bir yıldırım darbesi geldiğinde parafudr bu darbeyi sönümler ve üzerinde yazan Up seviyesine düşürür. Aynı şekilde Tip 3 ürünlerde de Up seviyesi koruduğu cihaza zarar vermeyecek şekilde seçilir ve bir darbe geldiğinde darbe gerilim seviyesi istenilen seviyeye düşürülür. İşte siz ana panoda gerilim seviyesini düşürmeden Tip 3 parafudrla ürününüzü korumaya çalışırsanız, muhtemelen elinizde kömürleşmiş bir ürün bulacaksınız.