Yazar Gül Çiçek Zengin
Yeni girişimler, yeni fikirler gün geçtikçe artıyor. Bazı fikirler henüz başlangıç aşamasındayken sermaye yetersizliği nedeniyle hayata geçirilemiyor. Bazı fikirler ise ar-ge çalışmaları yapılarak hayata geçiriliyor, patent yada faydalı model belgesi alınıyor fakat seri üretime geçmek için yeteri kadar sermaye veya pazar tecrübesi bulunamıyor. İşte tam bu noktada 2011 yılında duyulmaya başlanan “Melek Yatırımcı” kavramının önemi ortaya çıkıyor.
Melekler yatırım yaptıkları işletmelerin kurumsallaşmalarını sağlıyor
Melek yatırımcılar yenilikçi fikirleri olan işletmelerde hisse sahibi olmakla birlikte yönetim kurullarında da yer alarak işletme vizyonuna katkı koyuyorlar. Ancak melekler her ne kadar yönetim kurulunda da yer alsa işletmenin kontrolü yine girişimcinin elinde oluyor. Yani hiçbir melek işletmenin yüzde 50‘sinden fazlasına ortak olamıyor, yönetim kurulu üyelerini yüzde 50‘sinden fazla atayamıyorlar.
Melekler yatırım yaptıkları işletmenin kurumsal mantıkla hareket etmelerini sağlıyor, girişimcileri eğiterek başarılı olma şansını arttırıyor. Ayrıca yaptıkları yatırımla sadece girişimciye veya kendine katkı sağlamıyor, yenilikçi fikirlerin hayata geçirilmesini sağlayarak sektöre öncülük ediyor.
Ülkemizde 2013 yılı itibariyle 153 lisanslı melek var
Haziran 2013’de Hazine Müsteşarlığı tarafından melek yatırımcılara lisans verilmesi işlemi başlatıldı. Lisans alımı için toplam 255 başvuru yapılmış, 154‘üne lisans verilmiş 101’i ise değerlendirme aşamadında olduğu biliniyor. Lisanslı olan yatırımcılara vergi avantajı geleceğinden yatırımcıları borsa yada faize para yatırmak yerine yeni fikirlere yatırım yapmaya yönlendiriyor.
Ülkemizde lisanslı melekler dahil olmak üzere toplamda 1.000’i bulmayan melek yatırımcı bulunmaktadır. ABD’de ise 2010 yılında 250.000 melek yatırımcı bulunmaktadır. Son yıllarda devletin vermiş olduğu destek ve teşviklerle ülkemizde de yatırımcı sayısının artması beklenmekte, 2014 yılında 1000 lisanslı melek yatırımcıya ulaşılması hedeflenmektedir.
Melekler de kar amacı güdüyor
Melek yatırımcının yaptığı yatırım çoğu zaman karşılıksız yapılan yatırım yani hibe olarak algılanabiliyor. Fakat melek yatırımcı da kar elde etmek amacıyla bu yatırımı yapıyor. Girişimcinin beş yıllık iş/finans planına bakarak ilk yaptığı yatırımın kaçıncı yıl da başabaş noktasına geldiğini, beş yıl sonra ne kadar kara geçeceğini hesaplıyor. Yani yatırımcı sermayesini koyduktan sonra elde edeceği karın, bankaya yatırması sonucunda elde edeceği kardan çok daha fazla olmasını bekliyor.
Nerede bu melekler
Melek yatırımcıların bazıları büyük firmaların CEO’ları, bazıları büyük firmalarda görev yapmış genel müdürler, bazıları ise kendi işletmesi olan girişimcilerdir. Söz konusu yatırımcılara ulaşmak elbette kolay değil. Ancak bazı kuruluşlar aracılığıyla melek yatırımcılar ile yenilikçi fikirlere sahip girişimciler karşı karşıya gelerek iş planlarını sunmaktadırlar. Sunumlar sonrasında gelecek vaat ettiği düşünülen fikirlere yatırım yapmak için girişimler başlamaktadır.
Yenilikçi bir iş fikriniz varsa neden meleğiniz olmasın?