Akdeniz ve diğerleri Türkiye'ye karşı" davasında 04 Mayıs 2021 tarihli AİHM kararı (şikayetler NN 41139/15 ve 41146/15).
2015 yılında başvuru sahiplerine şikayetlerin hazırlanmasında yardımcı oldular. Daha sonra şikayetler Türkiye tarafından birleştirildi ve komünize edildi.
Davada, parlamenter soruşturmayla ilgili bilgilerin yayılmasına ilişkin öngörülebilir yasal çerçevenin yokluğunda geçici bir ihtiyati tedbir hakkındaki şikayetleri başarıyla incelediler. Davada Sözleşmenin 10. maddesinin gerekliliklerinin ihlal edildiği kabul edildi.
DAVANIN KOŞULLARI
25 kasım 2014 istendiğinde başkanı meclis komisyonu ile ilgili soruşturma şikayetleri yolsuzluk ile ilgili olarak dört eski bakanlar, dünya yargıç geçici tedbir dağıtım ve yayın ve herhangi bir medya içeriği, veri ve belgeler, talep edilen ve alınan bir komisyon tarafından ifade допрошенных komisyonu tarafından kişiler. yapılan Şikayetler başvurucu, gazeteci güven hastanesi (Gьven), bilim adamları ve ünlü bir sosyal ağ kullanıcıları tarafından Акденизом (Akdeniz) ve Алтыпармаком (Alt parmak), reddedildi. Yasak 9 Ocak 2015 tarihinde iptal edildi.
HUKUK MESELELERİ
Sözleşmenin 34. maddesine uymakla ilgili olarak. Ne gibi soru olabilir mi, başvuranın iddia kurbanı olması yasak, genel bir "sadece varsayımsal riskleri" için, yaşıyor mu diye kendime caydırıcı veya "soğutma niyetlerine etkisi", yetersizdir kurmak için aslında müdahale anlamında madde 10 Kongre veya tanınması için başvuru kurbanı Sözleşmenin ihlali (bkz: Çözüm Avrupa Mahkemesi, davanın "İsviçre derneği, radyo ve televizyon ve diğerleri-İsviçre davası" (Schweizerische Radio - und Fernsehgesellschaft and Others v. İsviçre Radyo ve Televizyon Birliği ve İsviçre'ye karşı diğerleri (Schweizerische Radio- und Fernsehgesellschaft and Others v. Switzerland) davasıyla ilgili Avrupa Adalet Divanı'nın 12 Kasım 2019 tarihli kararı, şikayet N 68995/13.)).
(a) İtiraz edilen tedbirin niteliği ve sınırları. Verilerin herhangi bir medyada yayınlanmasını ve dağıtılmasını yasaklayan bir önlem, ifade özgürlüğü hakkına değinmiştir. Sadece basılı ve görsel materyallere değil, internette yayınlanan her türlü bilgiye de geniş bir uygulama alanına sahip olan itiraz edilen yasak, olası bilgilerin yayınlanmasını ve yayılmasını önlemek için parlamenter incelemenin bir parçası olarak uygulanan önleyici bir önlemdi.
Temyiz edilen geçici ihtiyati tedbir, yapılan parlamento incelemesinin hemen hemen her yönüyle, zarar verici ya da olmayan herhangi bir bilginin yayınlanmasına izin vermemesi için önleyici bir önlem gibi görünüyordu.
Ön soruşturma aşamasında geçerli olan soruşturmanın gizliliği ilkesi, bu tür bir yasağın otomatik olarak uygulanmasını gerektirmez, ancak inceleme veya soruşturma ile ilgili gizli bilgileri ifşa etmekten kaçınmanın genel bir yükümlülüğünü sağlar. Bu bağlamda, Türkiye Ceza Kanunu, soruşturmanın gizliliğini ihlal etmek için bir suç teşkil etmektedir, ancak belirli bir soruşturma sırasında alınan önlemlerin içeriğinin ifşa edilmesine ilişkin genel bir yasak bulunmamasına rağmen. Dahası, Türkiye Ceza Kanunu, devam eden cezai soruşturmayla ilgili bilgileri ifşa etme hakkı çerçevesinde yayınlama hakkını garanti etmektedir. Sonuç olarak, söz konusu geçici yasağın ex post facto "yaptırım" biçimi yoktu, soruşturmanın gizliliği ilkesini yayınlanan bilgilere yayıyordu ya da yetkililerin bilgiyi yaymayı reddetmesiydi.
Bu davanın koşulları, mahkemeler tarafından yayınlanan yasakların içeriği bilinen bazı belgelerle ilgili olduğu davalardan farklıydı. Gerçekten de bu dava, belirli bir belge değil, gelecekteki olası parlamento denetimi hakkındaki olası bilgilerin yayınlanmasını ve yayılmasını yasaklayan genel bir önlemle ilgiliydi. Bu, söz konusu tedbirin sınırlarının, Avrupa Adalet Divanı'nın "Çetin ve diğerleri Türkiye'ye karşı" davalarına ilişkin Kararlarında araştırdığı önlemlerle karşılaştırılabilir olduğu anlamına gelir (Zetin and Others v. Avrupa Adalet Divanı'nın 13 Şubat 2003 tarihli "Çetin ve Diğerlerine karşı Türkiye'ye karşı" (Zetin and Others v. Turkey) davasıyla ilgili kararı, NN 40153/98 ve 40160/98 ile ilgili şikayetler.), "Yurper ve diğerleri Türkiye'ye karşı" (Greg and Others v. Turkey) (Bkz. Avrupa Adalet Divanı'nın 20 Ekim 2009 tarihli "Yurper ve Diğerleri Türkiye'ye karşı" davasıyla ilgili kararı, şikayetler NN 14526/07, 14747/07, 15022/07. Cumhuriyet Vakf ve Diğerleri V. ) ve "Jumhuriet Vakıfları ve diğerleri Türkiye'ye karşı" (Cumhuriyet Vakıf ve Diğerleri V. Türkiye) (Bakınız: Avrupa Adalet Divanı'nın 8 Ekim 2013 tarihli "Jumhuriet Vakıfları ve diğerlerine karşı Türkiye'ye karşı" davasıyla ilgili kararı (Cumhuriyet Vakıfları ve Diğerleri vs. Türkiye), şikayet N 28255/07.İtiraz edilen önlemlerin, yasağın yürürlüğe girdiği tarihte bilinmeyen materyallerin gelecekteki yayınlarıyla ilgili olduğu).
(b) İtiraz edilen önlemlerin başvuru sahiplerinin hakları üzerindeki sonuçları. Anayasa mahkemesi, Türkiye'nin, takdir обжалуемые önlemler, ülke kavramı, "kurban", geniş anlamda, inanarak, gazeteciler ve medya yanı sıra Parlamento üyeleri, Türkiye'nin olabilir iddia onlar vardı mağdur müdahale uygulanması, ifade özgürlüğü onların görüşlerini dikkate alarak, özellikle, bir rol oynadı, bu kişilerin kamusal tartışma konularına önem taşıyan topluma etkisinin yanı sıra, bu kişilerin kamuoyu tarafından söz konusu konularda. Tabi onun son прецедентной uygulamaları Avrupa Mahkemesi başardı katılıyorum, doğru gazeteci güven hastanesi özgürlüğü bilgi ve fikir vermek etkilenen обжалуемого yasağı sürece bir şans olmuştur hatta kısa bir süre yayınlamak veya yaymak bilgileri, fikirleri paylaşmak önemli bir konuda, şüphesiz çekti olacağını yüksek kamuoyunun dikkatini. Avrupa Mahkemesi, davanın koşullarına ilişkin dönemde, davacı Güven'in devlet televizyon kanalında siyasi yorumcu ve haber sunucusu olduğu gerçeğine önem vermiştir. Ayrıca, basın özgürlüğüyle doğrudan bağlantılı olan bilgilerin toplanması da gazetecilerin çalışmaları için önemli bir ön koşul olarak kabul edildi. Bilginin yayınlanmasını kısıtlamanın önündeki engeller, medyada veya ilgili alanlarda çalışan kişilerin kamu yararına olan bir dizi konuyu kapsamamaktan kaçınmasına neden olmuştur. Kamu yararı konularıyla ilgili tartışmalar bağlamında, bu tür önlemler gazetecileri toplum için önemli olan konularda kamuoyu tartışmalarına katkıda bulunmaktan alıkoydu.
İfade özgürlüğü alanında uzman akademisyenler olan diğer iki başvuru sahibi Akdeniz ve Altınparmak, Twitter ve Facebook gibi sosyal medya platformlarının popüler kullanıcılarıydı ve bunların içinde binlerce takipçisi vardı. "Sivil gazeteciliğin" acil niteliğine değinen bu başvuranlar, önemli konulardaki görüşlerini paylaşmak için çeşitli fırsatları ve bahsedilen platformları kullandıklarını iddia ettiler. Bununla birlikte, söz konusu başvuranların, diğer Türk vatandaşları gibi, itiraz edilen tedbirin dolaylı sonuçlarını kendileri üzerinde hissettikleri gerçeğinden biri, Sözleşmenin 34. maddesi gereği onları "mağdur" olarak kabul etmek için yeterli değildi. Avrupa Adalet Divanı'nın "Cengiz ve Diğerleri Türkiye'ye karşı" (Cengiz and Others v. Turkey) davasıyla ilgili kararında (bkz. Avrupa Adalet Divanı'nın 1 Aralık 2015 tarihli "Cengiz ve Diğerleri v. Türkiye" davasıyla ilgili kararı, NN 48226/10 ve 14027/11 şikayetleri // Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'nin emsalleri. 2016. N 6.) YouTube video paylaşımlarına erişimi yasaklama kararı, Akdeniz ve Altınparmak başvuru sahiplerinin bilgi ve fikirleri alma ve yayma hakkını gerçekten etkiledi. Bununla birlikte, Avrupa Adalet Divanı, bu davada başvuranların YouTube video barındırma hizmetinin aktif kullanıcısı olduklarını, çeşitli üniversitelerde öğretmenlik yaptıklarını, insan hakları alanında çalıştıklarını, söz konusu sitedeki çok sayıda görsel materyale erişebildiklerini ve projelerini bu sitedeki hesapları aracılığıyla paylaştıklarını dikkate almıştır. Bu koşulların hiçbiri bu davada gerçekleşmedi.
Geçici yasağın sadece medya profesyonellerine değil, aynı zamanda blogcular ve popüler sosyal medya kullanıcıları gibi internet kullanıcılarına yönelik olduğu göz önüne alındığında, başvuru sahipleri Akdeniz ve Altınparmak, dolaylı olarak itiraz edilen tedbirin sonuçlarından etkilendiklerini haklı olarak iddia edebilirlerdi. Bununla birlikte, itiraz edilen tedbirin yürürlüğe girdiği kısa bir süre boyunca, başvuru sahiplerinin herhangi bir aracı aracılığıyla yapılan meclis incelemesine ilişkin yorum yapmamaları asla yasaklanmamıştır. Sonuç olarak, medyanın parlamenter incelemenin belirli yönleri hakkında bilgi vermesini engelleyen genel bir tedbire itiraz ettiler.
Buna ek olarak, başvuru sahipleri, itiraz edilen tedbirin, ifade özgürlüğü alanında akademik çalışanlar olarak statülerini gerekçe göstererek onları etkilediğini iddia etmişlerdir. Bu nedenle, bilgiye erişim hakkı açısından, üniversite araştırmacıları ve kamu yararı konularındaki çalışmaların yazarları da yüksek düzeyde koruma sağlamaktadırlar. Dahası, akademik özgürlük üniversite ya da bilimsel araştırmalarla sınırlı değildir, aynı zamanda araştırmacıların araştırma, mesleki uzmanlık ve deneyim alanlarında çelişkili ya da popüler olmasalar bile, araştırmacıların görüşlerini ve fikirlerini özgürce ifade etme özgürlüğüne de uzanmaktadır. Bununla birlikte, başvuru sahipleri, ihtiyaç duydukları herhangi bir özel bilgiye erişimin reddedildiğini iddia etmemişlerdir. Buna ek olarak, bu davadaki hiçbir şey, itiraz edilen önlemlerin başvuranların bilimsel özgürlüklerine yönelik olduğunu veya onlara zarar verdiğini öne sürmemiştir. Gerçekten de, başvuru sahiplerinin, parlamento incelemesine ilişkin yorumlarını veya bilimsel araştırma sonuçlarını yayınlamalarına, küçük bir süre boyunca parlamento komisyonunun gizlilik ilkesinin getirdiği çerçeveye uymalarına izin verilmemiştir.
Buna ek olarak, başvuru sahibi Sözleşmenin ihlalinin kurbanı olduğunu iddia ederse, kendisine karşı yapılan ihlalin makul ve ikna edici kanıtlarını sunmalıdır, ancak bu konuda sadece şüphe veya varsayımlar yeterli değildir. Avrupa Adalet Divanı, akademisyen olarak görev yapan ve sosyal medya platformlarının popüler kullanıcıları olarak görev yapan Akdeniz ve Altyparmak başvuru sahiplerinin dolaylı olarak itiraz edilen tedbirden etkilendiklerinin tek başına, bu başvuru sahiplerini Sözleşmenin 34. maddesi gereği "mağdur" olarak tanımanın yeterli olmadığını belirtti. Söz konusu başvuru sahipleri, itiraz edilen yasağın onları nasıl doğrudan etkilediğini gerçekten göstermemiştir.
KARAR
Davada ön itiraz reddedildi (davacı Güven'e karşı). Şikayet, esasen (ratione materiae Sözleşmesinin hükümlerine aykırı olduğu gibi) Akdeniz ve Altınparmak başvuru sahiplerine yönelik olarak değerlendirilmek üzere kabul edilemez ilan edilmiştir.
Sözleşmenin 10. maddesine uymakla ilgili. Gelecekte herhangi bir bilginin yayılmasını ve yayınlanmasını yasaklamayı amaçlayan önleyici bir önlem olan temyiz yasağının, başvuranın önemli bir konuda ifade özgürlüğü hakkını kullanması için anlamlı sonuçları vardı. Sonuç olarak, itiraz edilen önlem, başvuranın Sözleşmenin 10. maddesi tarafından garanti edilen haklarının uygulanmasına müdahale edilmesiydi.
Temyiz edilen tedbirin, dünya hakiminin kararı ile tayin edildiği için yasal dayanağı olduğu sürece yasal dayanağı vardı. Aynı zamanda, Avrupa Mahkemesi, Türkiye Anayasa Mahkemesi'nin, Basın Yasası'nın 3. Maddesinin 2. maddesinin "öngörülebilirlik" ve "açıklık" gerekliliklerini karşılamadığını ve Türkiye Anayasası'nın 28. maddesinin beşinci bölümünün belirli koşullar altında verilerin yayınlanmasını yasaklamaya başvurmasına izin vermesine rağmen, ceza soruşturmaları sırasında bilgilerin yayınlanması yasağının uygulanmasına izin verecek ve "öngörülebilirlik" ve "açıklık" gerekliliklerini karşılayacak bir yasa hükmünün bulunmadığını kabul etmiştir. Sonuç olarak, itiraz edilen müdahalenin "yasal dayanağı" yoktu.
KARAR
Davada Sözleşmenin 10. maddesinin gerekliliklerinin ihlali kabul edildi (oybirliğiyle kabul edildi).
TAZMİNAT
Sözleşmenin 41. maddesinin uygulanmasına göre. Davada herhangi bir tazminat talebi sunulmadı.