AB Komisyonu, üye ülkelere Ukrayna'ya verilen askeri destek nedeniyle azalan silah ve cephanenin yenilenmesi ve ortak silah alımlarını kolaylaştırmak için 500 milyon euro tutarında bir ortak fon oluşturulmasını önerdi.
Avrupa Birliği (AB) Komisyonu, üye ülkelere Ukrayna'ya verilen askeri destek nedeniyle azalan silah ve cephanenin yenilenmesi ve ortak silah alımlarını kolaylaştırmak için 500 milyon euro tutarında bir ortak fon oluşturulmasını önerdi.
AB Komisyonu İç Pazardan Sorumlu Temsilcisi Thierry Breton tarafından bugün Brüksel’de düzenlenen basın toplantısında kamuoyuna tanıtılan projeye göre AB, en az üç üye ülkenin oluşturacağı konsorsiyumlara silah satın almaları için mali teşvikler sağlayacak.
Savunma harcamalarındaki artışın koordineli bir şekilde yönlendirilmesini isteyen AB, daha büyük üye devletlerin kıtanın silah şirketlerini tekelleştirmesinin önüne geçmeyi hedefliyor.
AB Komisyonu tarafından önerilen teklifin, AB Konseyi ve Avrupa Parlamentosu tarafından kabul edilmesi halinde ilk etapta devreye sokulacak 500 milyon euro tutarındaki fon, AB savunma politikaları açısından bir ilk olacak.
AB ülkelerinin, Rusya tarafından işgal edilen Ukrayna’ya milyarlarca euro tutarında silah yardımı yapmasının ardından kendi silah ve cephanelerindeki eksikliğin giderilmesi ihtiyacı üzerine bu proje ilk kez gündeme gelmişti.
“Bugün Avrupa savunmasının entegrasyonu için tarihi bir adım atıyoruz.” diyen Breton bu konuda şunları söyledi: “Bu başlatılan girişim, Avrupa'nın Ukrayna’ya verdiği askeri desteğin ardından azalan stokların bir kısmının yenilemesine imkan sağlayacak. Avrupa bütçesine katkıda bulunarak, üye devletlerin birlikte satın almaları için bir teşvik sistemi oluşturuyoruz. Bu bizim kamunun parasını daha iyi harcamamıza ve Avrupa silah sanayini güçlendirmemizi sağlayacak.”
Ortak projelerin yüzde 10 ila 15'i fondan karşılanacak
Ukrayna savaşı yüzünden AB içinde son aylarda Rusya’ya yönelik tehdit anlayışı değişirken, üye ülkelerde savunma harcamalarını artıma yoluna gitmeyi tercih etti.
AB ülkelerinin ortak savunma için ayıracakları bütçelerin artık 200 milyar euroyu bulması bekleniyor.
Yeni AB Komisyonu önerisine göre, eğer AB içindeki bir savunma sanayi şirketinden, bir kaç AB ülkesinin ortak silah satın alması söz konusuysa, AB bütçesinden bu harcamanın yüzde 10 ila 15’inin karşılanması öngörülüyor.
500 milyon euro tutarındaki fon ilerde artabilir
AB yetkilileri, projenin başarılı olması halinde 500 milyon euro tutarında fonun artırılmasının gündeme gelebileceğine dikkat çekiyor.
AB içinde ortak savunma sanayi projelerinin desteklenmesi daha önce de defalarca gündeme gelmiş, ancak üye ülkeler kendi ulusal savunma sanayilerine zarar vermeme veya ABD’ye daha fazla güvenme adına bu konuda çok fazla istekli davranmamıştı.
2020 yılı verilerine göre, üye ülkelerdeki savunma sanayi harcamalarının sadece yüzde 11’i AB içindeki ortak projelerle yürütüldü.
Avrupa Savunma Ajansı, bu oranını yüzde 35’e çıkartılması konusunda uzun süredir baskı yapıyor.