Ivo Dimchev, 1976 doğumlu Bulgaristanlı bir koreograf, görsel sanatçı, şarkıcı ve söz yazarı. Çalışmaları; gösteri sanat, dans, tiyatro, müzik, çizimler ve fotoğrafın aşırı ve renkli bir karışımı. Dimchev 30’dan fazla performansın yazarıdır. Dans ve tiyatro için çok sayıda uluslararası ödül almış ve çalışmaları tüm Avrupa, Güney ve Kuzey Amerika’da sunulmuştur. Sanat eserinin yanı sıra Dimchev, Ulusal tiyatro akademisi (Budapeşte) Belçika Kraliyet dans konservatuarı, Antwerp Hochschule der Künste (Bern), DanceWeb (Viyana) gibi yerlerde dersler de vermiştir. Bulgaristan’da Humarts Vakfı’nın kurucusu ve direktörüdür ve her yıl çağdaş koreografi alanında bir ulusal yarışma düzenler.
Dasarts akademi’de (Amsterdam) sahne sanatları üzerine yüksek lisans eğitimini tamamladıktan sonra Ekim 2019 dolaylarında Brüksel’e taşınır ve burada haftalık olarak uluslararası genç sanatçılara görünürlük kazandıran Volksroom performans alanını açar. Ocak 2013’ten itibaren 4 yıl Brüksel’deki Kaaitheater’da bir rezidans sanatçısı olarak yaşamıştır. 2014 yılında Ivo, Bulgaristan’ın Sofya kentinde çağdaş sanat ve müziğe odaklanan bağımsız bir mekan olan MOZEI’yi açar.
“Sahne çalışmaları 2002-2016” adlı kitabı 2016 yılında çıktı ve Avrupa’daki pek çok sanat kitapçısında satışa sunuldu. Kitap, Ivo’nun yıllar boyunca yarattığı 30’dan fazla sahne çalışmasından görüntüler ve dramaturjik metinler sunuyor. “Şarkı Sözleri ve Pederatuses” kitabı 2017’de çıktı ve 150 şiir ve kısa öyküler sunuyor, ancak sadece Bulgarca. Ivo Dimchev 2017’de kendi müziğiyle 2 müzik albümü yayınladı. Birincisi “Songs from my Shows” , İkincisi ise “SCULPTURES.”
“Gösterişsiz koreografi ile bir konser” sloganıyla ortaya çıkan Sculptures’ın müzik, metin ve koreografisi Ivo Dimchev’in kendisine ait. Prömiyeri Viyana’daki Volkstheater’da Impulstanz festivalinde gerçekleştirdi ve video İsviçre’nin Lozan kentindeki Arsenik tiyatrosunda kaydedildi.
“Songs from my Shows”da Ivo Dimchev kariyeri boyunca oluşturulmuş etkileyici bir külliyatı canlı bir konser olarak sunuyor. Son 15 yılda muazzam müzikalite ve olağanüstü dans ve tiyatro prodüksiyonlarının önemli parçaları burada Dimchev tarafından toplanır ve orijinal bağlamlarından kurtarılarak bağımsız, bireysel opuslar olarak sunulur.
Dimchev’in aynı dönemlerde, müziği ve seyirciyi performansa dahil etmeyi hedeflediği Selfie Konseri (2018) bir “beyaz küp” sergi mekanı için üretilmiş interaktif müzikal performans. İzleyici ve sanatçının birlikte sunduğu bu performansı Dimchev kısa bir cümle ile özetliyor:
“Selfie bir kareografi, Selfi bir heykel, Selfie bir trajedi, Selfie aşk. Selfie benimle ilgili değil, bizimle ilgili.”
Dimchev, Türkiye’nin de çeşitli şehirlerine kadar uzanabilen bir sanatçı olmuş. Geçen sene çıktığı turnede İzmir, Antalya, Ankara ve İstanbul’da konserler vermesinin yanı sıra, 2017 senesinde şuan maalesef kapatılan bomontiada’daki Alt Galeri’de “A Corner in the World” programı kapsamında, premieri ilk defa 2015 yılında Kaaitheater’da yapılmış olan “Operville” adlı işini sunmuştu. Chopin, Stephan Hristov’un müzikleriyle donanmış bu performansın metni ve kareografisi Dimchev’e ait, sahnede ise ona eşlik eden Plamena Girginova, Nickolay Voynov bulunuyor. Dimchev “Operville”den şöyle bahsediyor:
“Operville, uzun zamandır gelen bir opera yazma tutkumun ve kişisel tiyatro ve müzikal zevkimin, garip görsellikler ve dinamik performans çerçevesinde karışıklık ve karmaşa yaratmak için birbiriyle çatıştığı bir performans. Bedenleri, kısmen bilinçsiz olduğum formlar ve ilişkilerle, çalışma sürecinin ikinci yarısında yazdığım altyazılı ve biraz bilinçsiz metinler için organize ettim. Operwille’de anlama yönelik soyut ve dolaylı yaklaşım, anlatıların ve kavramların yapıda baskın bir yere sahip olduğu Fest ve Icure çalışmalarından sonra benim için rahatlama veren ve nefes alabildiğim bir alan oldu. Operville benim için yeni bir diyar ve onu daha fazla araştırıp geliştirmeye hazırım.”
Dimchev bu “deneysel doğaçlamaya dayalı opera” performansını iki akşam üst üste İstanbul’da sunduktan sonra Açık Radyo’da Çıplak Ayaklar Kumpanyası’ndan Duygu Güngör’ün konuğu oluyor. Bu konuşmada, önceki günler “A Corner in the World” de sunduğu sanatçı konuşmasında da belirttiği “güvenli alanlar” meselesine değindiklerinde, Dimchev’in kendisini sürekli yenileyen özgün tarzı ile ilgili daha yakından ipuçları da edinebiliyoruz:
“Eğer mesela dramaturji olarak çok dekonstraktif ve parçalı bir şey yaptıysam, sonra belki daha anlatı odaklı bir şey yapıyorum, daha geleneksel bir tiyatro gibi. Sonra da eğer metin kullanmak benim için çok kolaylaşıyorsa, sonraki işimde metni tamamen çıkarıp hiç kullanmadığım bir iş yapıyorum. Ya da bir işte şarkı söylemek konusunda rahat hissetmişsem, yani şarkı söylemek benim için çok doğal bir hal almışsa, bir sonraki işimde şarkı kullanmıyorum. Yoksa böyle her sıkıştığımda şarkı söylerdim, tabi herkes de mutlu olur. Ama bir sanatçı olarak kendimi geliştirmek istiyorsam, güvenli alanımın beni ele geçirmesine izin vermemeliyim.”
Dimchev’in çok boyutlu sesinden kavramsal performanslarına kadar sahnedeyken sahip olduğu ve seyirciye sunduğu tanımsız ve güçlü bir enerji ve ruh hali var. Bu tanımsız ve özgür sahnelemeleri bedeni ile olan ilişkisinde queer bir yön barındırıyor olmasının da etkisi var:
“Bazen gençken, performatif bedenin bir cinsiyeti yok, sadece bir fikir diye düşünürdüm. Her şey olabilir diye düşünürdüm, izleyici beni izlerken bana belirli bir cinsiyet atfetmesinler bana diye çok uğraşırdım. Benim için sahnedeki halimin cinsiyeti, zamanı, yaşı olmaması çok önemliydi. Yani tam nasıl görünüyorsam onları yıkmak isterdim. Ama şimdi nasıl istersem öyle görünme iznini veriyorum kendime. Tabi projeye de çok bağlı, bazen toplumun normal dediği biri gibiyim, bazen belirli bir fikre hizmet etmek için belirli bir karaktere bürünüyorum. Ya da bazen çok Gay’im, Queer’im. Gerçekten projeye bağlı. Ben çeşitliliği seviyorum, değişmeyi seviyorum, tek bir şey, tek bir kimlik olduğumuza inanmıyorum, hepimizin birçok kimliği var, bu sadece kişisel seçimlerle ilgili, birini seçip öyle kalmayıp, farklı fikirler ve farklı kimlikleri birlikte ifade etmeyi seçeceksin.”
BONUS: Dimchev’in I-CURE adlı erken dönem performanslarından birine ait olan parça SCULPTURES adlı albümünden geliyor:
Kaynaklar: