NEDİM GÜLER
İYİ Fırka Yalova İl Başkanı ve sakat Yalova Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Osman Kenevir, 6 Küçük Ay depremiyle ilgilendiren “Tığ A’dan Z’ye herhangi bir şeyi kusurlu yapıyoruz. Ben 9 sene Yalova Belediyesi’nde çalıştım. ‘Aman benim zeminimi batıl çıkarma’ diyen yurttaş kabahatli. Yani diplomayı alıyor mühendis kolaylıkla ertesi haset ofisini açıyor. Bu insanları kontrol eden belediyelerde genelde ilgilendiren mühendis olmuyor. Yani yer bilimi mühendisi bulundurmuyorlar” dedi. Kenevir, şehirlerin acilen deprem master planlarının yapılması gerektiğini söyledi.
İYİ Öğür Yalova İl Başkanı, eski Yalova Jeoloji Mühendisleri Odası Başkanı Osman Kendir, 6 Gücük Ay depreminin 5 sayı 17 Ağustos depremi gücünde olduğunu belirterek, şunları söyledi:
“Tığ 7,4 şiddetinde bir yer sarsıntısı yaşadık. Yalovalılar şunu hayalet etsin. 5 parça 17 Ağustos depremi yaşadıklarını düşünsünler. 5 adet 17 Ağustos depreminin bittabi ayrımsız etkisi olacaksa orada üstelik öyle bire bir külfet oldu.
“KAR YAĞIŞINDA DIŞARIDA ATLET VE ŞORTLA GEZEN HERIF GİBİYİZ”
Kar yağıyor dışarıda eksiklik 15 paye aynı soğuk var. Dışarıda atlet ve şortla gezen bir insan görseniz hangi söylersiniz. ‘Delirdin mi’ dersiniz. Şöyle tıpkısı ülkede yaşıyoruz. 24 çıngı ilin ve 110 şerha ilçenin canlı kırık hattının üstünde olduğu, ülkenin yüzdelik 90’ının bir numara etap zelzele bölgesinde olduğu tıpkı alanda bizim dahi o atlet ve şortla gezenden ayrımsız farkımız bulunmayan.
Sadece zemine veya bir yapıya bakamıyoruz. Genel uzanım itibarıyla bizler maalesef deli pozisyonundayız. Facia bölgesini incelediğimizde yapıların kırık hattı süresince açılan ovalara yerleşmesinden ve inşaat mesnet uyumunun genellikle sağlanmaması, hassaten bakir binalarda birlikte bu uyumun olmamasından dünya yıkımın gerçekleştiğine şahit oluyoruz. İlk katabolizma onların ağır sıklet hasar verdiği binaların ikinci depremde yıkılıyor olması haddinden fazla deli tıpkı ebat değil amma ilk depremde bu hasarları düz ve yıkılan binaları çok yoğun anlamda sorgulamak gerekir. 7,7’nin üstüne 7,6 olması şuncacık daha oradaki durumu esasta tehlikeli, ağdalanmış ağıl getiriyor. Majör olan bahis şu; böyle benzeri depremde hep dünyanın arama istirdat ekiplerini bire bir araya getirseniz burada bu mücadeleyi veremezsiniz. Önemli olan hakeza ayrımsız pozisyona düşmemek. Yani 6 bin binanın yıkılmasını oluşturacak pozisyona düşmemek.”
“AFET MASTER PLANI YAPILMALI”
Oluşan depremin beklenen Marmara Depremi ile benzeri ilgisi olmadığını dahi kaydeden Kendir, konuşmasını şöyle sürdürdü:
“Bilmemiz gereken burada bire bir kırık hattı var. Bu kırık hattı süresini tamamladı, imdi kırılacağı zamanı bekliyor. Biz da o kırılmadan ilk önlemimizi almamız gerekiyor. Bu kesim Türkiye’deki riskli alanlardan bir tanesi. Burada hangi fora etmek gerekir diyerek sorarsanız bence Türkiye’nin tıpkı zelzele ülkesi olduğunu bilmemiz gerekiyor. Bunların bundan sonra sürelerinin yaklaştığı veya geçtiği üzerine hemfikir olduğumuz alanlarda ayrımsız ‘kiyamet master planı’ -bir şehrin, bölgenin tür- zelzele master planı yapılması gerekiyor. Oradaki kırık hatlarının ortaya konulduğu, dayanak koşullarının belirlendiği, yapıların durumunun analizinin çıktığı, röntgenini, hastalığın tayin edildiği benzeri deprem master planı. Kent planlarının ortaya konduğu, harita uygulama sorumluluklarının hukuki boyutlarının açıldığı ve bütün bunların ayrımsız arada saha aldığı deprem master planı. Bu bize hangi fayda sağlayacak? Bu bizim afet öncelikli kentsel dönüşüme yöneleceğimiz alanları belirleyecek. Bugünkü dünyanın içerisinde bulunduğu yalnız ülkemizin değil ekonomik olaya baktığımız antlaşma ekonomik göstergeler şurası gösteriyor. Bizim hep Türkiye’yi dönüştürmemiz. Hep fay hatlarındaki yapıları dönüştürmemiz bahis konusu değil. Öncelikle riskli alanları tayin edip bu alanlarda dönüşüme başlamamız icap. Yalova bile bunlardan biri.”
“Kırık hattı üzerine karı yapılmaz” yorumlarına da değinen Başkan Osman Kendir, sözlerini şöyle sürdürdü:
“Şöyle söyleyeyim; zaman Maraş’ta, Hatay’üstelik, 17 Ağustos’ta Adapazarı Ovası’nda, Yalova Hacımehmet Ovası’nda, deniz boyu kesiminde, Düzce depreminde Düzce Ovası’nda yapılar yıkıldı ve bu ovadaki yapıların hiçbirinin altında kırık hattı geçmiyordu. Kırık elan güneyde dağdan ilerledi ancak ovada yadımlama meydana geldi. Zaman Kahramanmaraş’ta da kırık hattının geçtiği alanlarda yadımlama var fakat ovada baktığımızda takkadak temel taşı yapı ilişkisi sağlanamadığından ekolojik ortam yıkılan sönük zeminlerin olduğu görülüyor.”
“A’DAN Z’YE HERKES MESUL”
Osman Kendir, Türkiye’birlikte hareket üzerine güçlü çokça şeyin kusurlu yapıldığından dahi bahsederek şunları söyledi:
“Biz A’dan Z’ye gelişigüzel şeyi falsolu yapıyoruz. Ego 9 sene Yalova Belediyesi’nde çalıştım. ‘Aman benim zeminimi geçersiz çıkarma’ diyen yurttaş kabahatli. Oğluna sektör açan, yer pimpirik işi yaptıran yurttaş dahi kabahatli. Yani diplomayı alıyor mühendis hemencecik devrisi haset ofisini açıyor. Hiçbir tecrübesi olmadan pimpirik yaptığı amacıyla bilcümle işleri alabiliyor ve ona yönlendirebiliyorsunuz. İşini alim insanların piyasada iş ika olasılığı düşüyor. Bu insanları kontrol fail belediyelerde genelde ilişik mühendis olmuyor. Yani jeoloji mühendisi bulundurmuyorlar. Sahadan tıpkı vukuf geliyor bilmiyor, masaya oturttuğunuz adam bilmiyor. Kontrol edeceksiniz yapı denetiminin imza atacak yoldaş bilmiyor. Yerindeki kontrol eden bilmiyor ki biliyor bu işi? Yani bileni nerede? Ne yapıyor yani onun üzere söylüyorum. Bu işten A’dan Z’ye sistem sorumlu. Onun amacıyla yapılan yönetmeliklerin hepsi yüksek kardeşlik. Sahada uygulaması, demir bağlayan idareci, bu mahirane nereden yetişti? Yani Yalova’daki çipo ustası ile Maraş’taki ustanın ayrımsız işi yaptığını düşünmüyorum ego bu yapıyı, yıkıldığını gördükten bilahare.”
İlk öncelikle bayındırlık planlarının ele alınması gerektiğine üstelik değinen Kendir, “Ayrımsız yerde tahavvül yapılacak. Demin herkesin ağzında temas zemine seçkin çatı yapılır kâfi kim akva yapılsın. Tamam üstelik 1 liraya yapacağınız şeyi 100 liraya mal ederseniz yaparsınız. 1 liradan kaçan herif 100 lirayı harcar mı? Harcamaz. O devir eylemek kim rastgele yere her yapı da yapılmaz. Bu anlamda dahi bunu isteyerek muamele etmek lazım. Ülkenizin koşullarına göre o planlama sürecini işletiyor olmanız gerekiyor. İşte tıpkı alanda tığ burayı ada bazında kentsel dönüşüm yapalım benzeri dakika belki oraya yapı yapmamamız gerekiyor. Önceki tıpkı zelzele master planı yapalım ve bu anlamda ortaya aynı veri koyalım sonra önümüze bakalım. 99 depreminin kazanımları var. Ilmî anlamda çokça madde kazandık tığ 99 depreminde. İki aşamada. Tıpkı tanesi planlama ayrımsız tanesi yapım” diyerek konuştu.
“YALOVA, GÜNEYE TAŞINMALI”
Yalova’daki binaların yerinde dönüşüme ihtiyacı olduğunu kaydeden Osman Kenevir, şehrin güneye taşınması gerektiğini anlatım ederek şunları söyledi:
“Yerinde dönüşümü sağlayalım amma benzeri zamanda birlikte şehri geliştirirken ihtiraz alanlar belirleyelim, şehri az buçuk elan çıktı güneye taşımamız gerektiği aşikar değil mi? Bunu elden tıpkısı uray değil yekpare Yalova yerine ele almak lazım. Çünkü kuzeyde fay hattı var. Kuzeyde ovalar var, bahir kenarları bizim yaka şeridi boğazına kadar sıvılaşmaya menus zeminlerle komple. Hacımehmet Ovası aynaz. Illet yıkıldı o büyüklüğünde çatı aha aynaz üzerine çatı yaptınız, temel taşı taşımadı. Taşımadığı için dahi bunlar geldi başımıza. Herhangi Bir şey belli, göre bakarak arabayı duvara sürmenin anlamı bulunmayan.”