Yapılan araştırmalara nazaran dünyadaki her 5 çocuktan 1’i günlük gereksinimlerini karşılayacak suya erişemiyor. Son dört yılda dünyadaki çocuk emekçi sayısı 8,4 milyon artarak 160 milyona yükseldi. Yaklaşık 463 milyon çocuk koronavirüs salgını sırasında uzaktan eğitime, hasebiyle eğitime ulaşamadı.
20 Kasım Dünya Çocuk Hakları Günü nedeniyle açıklama yapan Dr. Öğr. Üyesi Erhan Kanışlı, Birleşmiş Milletler Çocuk Haklarına Dair Sözleşme’yle çocukların korunma altına alındığını anımsatarak “Bugünkü tabloya bakıldığında, çocuğun uygun hayat standartlarında yaşama hakkı, eğitim hakkı, sıhhat hakkı, toplumsal güvenlik hakkı ve kültürel yaşama katılma hakkındaki ihlaller göze çarpmaktadır. Koronavirüs salgını devrinde bu haklardan faydalanma oranının daha da azaldığı, sosyolojik, ekonomik bulguların en süratli çocuklar üzerinde tesirlerinin ortaya çıktığı görülmektedir” dedi.
Çocukların Birinci Yazılı Anayasası
Çocukları korumak ve hayat şartlarını uygunlaştırmak için 20 Kasım 1989’da Birleşmiş Milletler Genel Şurası tarafından “Çocuk Haklarına Dair Sözleşme” imzalandı. Kontratın imzalandığı gün Dünya Çocuk Hakları Günü olarak kutlanmaya başladı.
Dünya Çocuk Hakları Günü’yle ilgili açıklama yapan Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dr. Öğr. Üyesi Erhan Kanışlı, tarihî sürece bakıldığında bu temel metinden evvel de çeşitli milletlerarası örgütlerin çocukların korunmasına ait çeşitli düzenlemeler hazırladığını belirterek mukavelenin ehemmiyetinin çocuk haklarını kozmik prensipler olarak tek bir metinde toplaması olduğunu söyledi. “Sözleşme çocukların Magna Charta’sı, yani tabir yerindeyse birinci yazılı anayasası olarak bilinir” diyen Kanışlı, Dünya Çocuk Hakları Günü’nün kutlanmasının art planında, aslında korunmaya muhtaç canlılara adanan birçok gün üzere, üzücü tarihi gerçeklerin yattığını anımsattı. Kanışlı, “Özellikle 2. Dünya Savaşı süreci ve sonrasında yaşanan güçlü şartlar sebebiyle dünyada binlerce çocuğun yoksulluk, hastalık ve başka meselelerle yaşamaya mecbur bırakılması, bu türlü bir günün çocuklara adanmasının tarihî münasebetini oluşturur” diye konuştu.
Taraf Devletler için Bağlayıcı Bir Kontrat
Bugün itibariyle mukaveleyi 196 ülkenin imzaladığını kaydeden Kanışlı, “Bu memleketler arası mukaveleler tarihinde egale edilmesi sıkıntı bir rekordur. Ayrıyeten mukavelenin salt bir iyi niyet bildirisi olmaması, taraf devletleri bağlayan ve yükümlülük altına alan hukukî bir metin olması, çocuğun bağımsız kişiliğinin ve onurlu saygın bir özne olmasının tanınması açısından son derece önemlidir” sözlerini kullandı.
Kontratın “Yaşama, hayatta kalma ve gelişme hakkı’, ‘Ayrım gözetmeme (ayrımcılık yasağı)’, ‘Çocuğun üstün yararı’, ‘Çocuğun görüşlerine saygı/ iştirak hakkı” olmak üzere dört temel unsurdan yola çıktığını tabir eden Kanışlı, kontratta sıralanan çocuk haklarının genel olarak tipik insan haklarını yansıtmakla birlikte, “ana babadan ayrılmama, parasız eğitim alma ve oyun oynama hakları gibi” salt çocuklara has hakların da bu mukavelede düzenlendiğini lisana getirdi.
En Temel Haklardan Yoksun Kalıyorlar
Kanışlı, “Bugünkü tabloya bakıldığında, çocuğun uygun ömür standartlarında yaşama hakkı, eğitim hakkı, sıhhat hakkı, toplumsal güvenlik hakkı ve kültürel yaşama katılma hakkındaki ihlaller göze çarpmaktadır. Koronavirüs salgını periyodunda bu haklardan faydalanma oranının daha da azaldığı, sosyolojik, ekonomik bulguların en süratli çocuklar üzerinde tesirlerinin ortaya çıktığı görülmektedir” diyerek şu dataları paylaştı:
“UNICEF’in ‘Herkes için su güvenliği (Water Security For All)’ çalışmasına nazaran dünya genelinde 450 milyonu çocuk su kıtlığı riskinin yüksek yahut çok yüksek olduğu yerlerde yaşamaktadır. Bu da dünyadaki her 5 çocuktan 1’inin günlük muhtaçlıklarını karşılayacak suya erişemediği manasına gelmektedir. Milletlerarası Çalışma Örgütü (ILO) ve UNICEF tarafından yayımlanan Haziran 2021 tarihli rapora nazaran, çocuk personel olarak çalıştırılan çocukların sayısı son dört yılda 8,4 milyon artarak dünya çapında 160 milyona yükselmiştir. UNICEF’in ‘Her Çocuk İçin Hayalim’ kampanyası kapsamında çıkan sonuca nazaran, dünyada okul çağındaki çocukların en az üçte biri, yani 463 milyon çocuk, korona virüs salgını nedeniyle okulların kapanmasının akabinde uygulanan uzaktan eğitime erişim sağlayamamıştır. Hollandalı sivil toplum kuruluşlarından ‘KidsRights’ın gerçekleştirdiği çalışmada, koronavirüs devrinde çocuk haklarının karnesi çıkarılmıştır. Buna nazaran Türkiye, korona devrinde haklara ulaşımda 182 ülke ortasında yirminci sırada yer almaktadır.”
Çocuk Hakları İlkokul Müfredatına Dâhil Edilmeli
Çocuk ihlallerinin önüne geçilmesi için bakanlıklar ve sivil toplum kuruluşları işbirliği ile yapılan çalışmaların toplumun her bireyine ulaştırılması ve toplumun dayanağının alınması gerektiğini söz eden Dr. Kanışlı, kelamlarını şöyle sürdürdü:
“Ayrıca, e-devlet, e-posta, SMS yolu ile çocuk hakları ile ilgili bilgilendirmelerin, ihlallerin varlığı halinde hangi kurum ve kuruluşlara başvurulabileceğinin aktarılması, meselelerin tahlilinde faal rol oynayacaktır. Bunun yanı sıra, ilkokul seviyesinden başlamak üzere, çocuk haklarının müfredata dâhil edilmesi kıymetlidir. Çocukların eğitime erişimi, internet yapısının geliştirilmesi ile ilgili çalışmalar acilen tamamlanmalıdır.”
Kaynak: (BHA) – Beyaz Haber Ajansı
Beyaz Haber Ajansı