Başkanlık sistemi tartışmaları bir şekilde gündemimizde yer almaya devam ediyor. Bir konunun bu kadar sıklıkla gündemde yer alması, konunun sağlıklı tartışılabilmesinden uzak olması sebebiyle olumlu olmaktan uzak bir hal alıyor. Başkanlık sistemi tartışmalarında son olarak Amerika Birleşik Devletleri tarzı bir başkanlık sistemi gündeme geldi.
Bir tartışmanın içi doldurulmadan bu kadar sık gündemde tutulması anlaşılır bir durum değil. Bu durumda hükümetinde muhalefetinde ciddi şekilde yanlış tutumu var. Öncelikle, hükümet geçen süre içinde özellikle başkanlık sisteminin Türkiye’ye gelmesi konusunda ısrarlı bir algı operasyonu yapıyor. Ancak, tartışmaların içinin dolu olduğunu söylemek pek mümkün değil. Yüzeysel sözlerle sistemin gelmeyeceği ise açık. Hele ki kavramlarda değişikliğe gitmek, sistem değişikliğinin gerekliliğini sorgulatıyor. Başkanlık sistemi ile partili cumhurbaşkanlığı arasında ne gibi bir farklılık var?
Getirilmek istenen sistemin dengeleyici unsurları neler olacak ve bu unsurlara günümüz koşullarında güvenebilir miyiz?
Başkanlık sistemi içinde muhalefete çizilecek rol nedir? Büyük bir belirsizlik içinde genel çerçeve belirlenmeden, sistemi sağlıksız bir şekilde tartışıyoruz ve bu durum ülkenin enerjisinin gereksiz yere kullanılması sonucunu doğuruyor.
Muhalefet ise başkanlık sisteminin adı anılır anılmaz bir itiraz sürecine girdi. Mevcut durumda ciddi demokratik zaaflarımız var. Bu sistem içinde bile muhalefetin onayı ya da görüşü alınmadan bir çok karar alınabiliyor. Dolayısıyla sıkıntılı olan demokratik sistemimizin gözden geçirilmesi adına başkanlık sistemi tartışmaları olumlu sonuçlar doğurma potansiyeline sahip. Muhalefet, iktidarı sistemin dengeleyici unsurları ve muhalefetin sistem içinde daha etkin olabilmesi için gerekli hususları tartışması için sıkıştırabilir.
Şu an sıkı parti yönetiminin sağlıklı bir demokratik yöntem olduğunu savunmak pek mümkün görülmemektedir. Yasaların çıkarılması konusunda her ne kadar zaman zaman parti içi istişareler yapılıyor olsa da çıkarılacak yasaları belirli bir vekil grubu belirlemektedir. O yasaya karşı olumsuz görüşü olan vekiller, sıkı parti yönetimi içinde olumsuz bir oy kullanamamaktadır. Yada farklı partiye bağlı kişilerin bir yasal düzenleme gerçekleştirmesi bu sistem içinde mümkün değildir. Böyle bir girişimde bulunan vekiller hakkında partilerin çoğu, sonunda vekillerin partiden ihracına yol açacak bir yol ile karşı karşıya kalmaktadırlar.
Demokratik başkanlık sistemi, sistem içinde STK’lara alan açan ve sisteme vatandaşların girebileceği şekilde yapılandırılırsa ülkemiz için çok avantajlı olabilir. ABD sistemine benzer şekilde senatörler ve temsilciler meclisi şeklinde bir yapılanma dahi konulabilir. Özellikle senatörlerin parti kaygısıyla hareket etmeyeceği, daha bağımsız düşünce ile kararlar alabileceği bir sisteme ülke olarak ihtiyacımız var. Bunun yanında temsilciler meclisi şeklinde ki bir meclise giriş barajı %3-5 seviyesine indirilerek, farklı kesimlerin meclis çatısı altında temsili sağlanabilir.
Nihai olarak, tartışmaların özünü kaçırmadan demokratik ve eksiklikleri giderici yeni bir demokratik sisteme şüphesiz ihtiyacımız var. Ancak beklentimiz milletvekilleri tarafından, bu ihtiyacın olduğu gerçeği göz önünde bulundurularak konunun irdelenmesidir…