Kayseri Çözüm Odaklı Psikoterapi
Çözüm odaklı terapi iki şekilde adlandırılmaktadır. Bunlardan birincisi kısa süreli aile terapisi, ikincisi ise çözüm merkezli ya da olasılık terapisidir. Çözüm odaklı terapinin ana düşüncesi mutlak doğru diye bir şey olmadığıdır. Bu düşünce yapısına göre insanların kendi düşüncelerini kendilerinin oluşturdukları ve yaşanılan problemleri yapıcı bir şekilde düzenleyip çözülebileceği öngörülmektedir.
Çözüm odaklı yöntem merkezinde danışan kişiye müşteri, probleme de şikayet adı verilmektedir. Terapist ise danışan kişilerin sorunlarını kalıcı bir şekilde çözüme kavuşturmak için yeterli kaynaklara sahip olduğuna inanır ve onların daha güçlü yanlarına odaklanmayı tercih eder.
Bu durumda danışan kişinin mevcut olan potansiyeli de en üst seviyeye çıkmış olacaktır.
Çözüm odaklı terapi diğer terapilere göre muhalif bir yöntemdir ve psikoterapi yöntemlerine karşı çıkmaktadır. Farklılıklar ise şu şekildedir;
-Psikoterapi ve diğer yaklaşımlar genellikle değişimin zorlu olduğunu vurgular ancak çözüm odaklı terapi değişimin sürekli olarak gerçekleşebileceğine inanmaktadır.
-Çözüm odaklı terapide bulunan şikâyetler ciddi bir neden olması gerektiği düşünülmektedir.
-Şikâyetin nedenini anlamak, danışan kişiye farkındalık ve iç görü kazandırmak mutlak gerekenler arasında değildir.
-Her şikayetin ortadan kaldırılmasının faydalı olmayacağına inanılır.
-Danışanların değişmek konusunda dirençli olduğuna çözüm odaklı terapide inanılmamaktadır.
-Terapi şekillerinden ilki olan kısa terapi çözüm odaklı terapi için çok önemlidir. Kısa müdahalelerin oldukça etkili olduğu düşünülmektedir.
-Eksiklik ve patoloji geleneksel olan terapi yöntemlerinde son derece önemli iken çözüm odaklı terapide bunların önemi fazla yoktur ve ne olduğuna bakılmaz.
Çözüm odaklı terapinin temel varsayımları ise şu şekildedir;
-Şikayetlerin çözümü için en önemli konu danışanların en güçlü yanları ve kaynaklarının olmasıdır. Burada terapistin görevi ise danışanın en güçlü yanları olan kaynaklarına ulaşmasına ve çözüm için kullanmasına yardımcı olmaktır.
-Çözüm odaklı terapide değişim sürekli ve her zaman mümkün olan bir şeydir. Danışanın bunu bilmesi halinde değişimin kaçınılmaz olduğu şekliyle davranması beklenmektedir.
-Terapistin en önemli görevlerinden birisi değişmenin ne olduğunu çok iyi tanımlamalı ve daha fazla değişme sağlamak adına çaba göstermelidir.
-Çözüm odaklı terapide şikayetlerin çözümü geleneksel çözümlerden farklıdır. Geleneksel çözümlerde şikayet için çok fazla bilgi gerekirken çözüm odaklı yöntemde şikayetin nedenini veya işlevini bilmek sonucu herhangi bir şekilde değiştirmeyecektir.
-Değişim çok önemlidir ve ufak bir değişim domino etkisi yaratıp diğer parçaları da etkilemektedir. Bu yüzden küçük bir değişimin gerçekleşmesinin sağlanması gerekmektedir.
-Hedefler gerçekçi olmalıdır. Gerçekçi olmayan bir hedef söz konusu olmadığından dolayı işleyen süreci danışanlar belirlemektedir.
-Çözüm odaklı yöntem hızlı değişimler getirebilir.
-Tek bir doğru yoldan çok farklı bakış açıları geçerli olabilmektedir.
-Kolay değişebilen şeyler bu terapi yönteminde başarıyı sağlamanın temel kurallarından birisidir.
mümkün olmayan ve zor şeyler terapinin istemediği unsurlardır.
Çözüm odaklı yöntem danışan kişiyi esas almaktadır. Genel olarak insanların neler karşısında motive olduklarından çok danışan kişinin neyi başarmak istediği ve başarma yolunda mevcut olan güçlü kaynaklarını kullanarak çözüm bulmaları hedefler.
Danışanın değişimini sağlamak çözüm odaklı terapi uygulayan psikoloğun en temel yapması gerekenler arasında yer almaktadır. Danışanın şikayetleri de çözüm odaklı terapide olumsuz olarak değerlendirilmez, bunlar değişmek için uygun özel davranışlar olarak düşünülür ve ele alınır.
Kişilik gelişimi ve kişilik bozukluğu ile ilgili herhangi bir kuram getirmeyen çözüm odaklı terapi, psikolojik danışma kuramları dışında hareket etmektedir. Danışan değişimi gerçekleştirmek istiyorsa değişimin nasıl gerçekleşeceğini çok iyi şekilde bilmesi gerekir. Çözüm odaklı yöntemde çıkmazda kalmak istiyorsanız bunları yapın;
-Hiç kimseyi dinleme.
-Herkesi dinle.
-Sürekli analiz et, lakin hiçbir değişikliğe gitme.
-Problemlerin ve davranışların için her zaman başkalarını suçla.
-Her olumsuzlukla karşılaştığın zaman hep kendini suçla.
-İşe yaramayan şeyleri yapmaya devam et.
-Odaklandığın şey işe hiçbir işe yaramasa da aynı düşünceleri aklından geçirmeye her zaman devam et.
-Sana yardımcı olacak insanları çevrenden uzaklaştır, yardımcı olmayan insanlarla ilişkilerini sürdür.
-Hep haklı çıkmaya çok fazla önem ver.
Çözüm odaklı terapinin ilk aşaması danışan kişinin ne istediğini bulmaktır. Danışan ile terapist kendi arasında somut olan ve ulaşabilir amaçlar oluşturmalıdır. Hedeflerin hepsi makul değildir diyerek geri çevrilmemelidir çünkü çok küçük olan değişimler büyük değişimlerin habercisi olabilir.
Çözüm odaklı terapi sürecinde aşağıdaki üç hedef amaçlanır.
-Problem olarak algılanan durumda yapılan şeyi tamamı ile değiştirmek.
-Duruma karşı bakış açısını değiştirmek.
-Problemli olan duruma karşı danışanın mevcut kaynaklarını, güçlü yanlarını ve çözümlerini harekete geçirmeyi sağlamak.
Çözüm odaklı terapi şimdiye odaklanır ve ilk seans oldukça önemlidir. Çünkü ilk seansda danışan ve terapist problemi ortak bir şekilde belirleyecek ve bir amaç oluşturacaklardır. Bu terapi yönteminde işe yaran şeylere her zaman devam etmek ve işe yaramayanları bir an önce bırakmak en temel ilkeler arasında yerini alır.
Çözüm odaklı terapide kullanılan terapötik teknikler şu şekildedir;
-Soru sorma: Danışan kişiye farklı seçenekler sunacak şekilde terapist varsayımsal sorular sorar.
-Problemi normalleştirme: Terapist danışan kişiye buraya geldiği için deli olmadığını ve kendisinin en uç noktalarda olan bir insan olmadığını anlatır.
-İltifatlar: İltifatlar herkesin hoşuna gider. Danışan kişinin yaptığı şeyler mutlaka takdir edilir.
-Mucize sorusu: “Farzet ki gece, sen uyurken bir mucize oldu ve problem çözüldü. Bunun olduğunu nereden anlardın? Ne farklı olurdu?” çözüm odaklı yöntemin kendine özgü özel yöntemlerinden birisidir.
-Derecelendirme soruları: Problemin en kötü olduğu durum 0, tamamen çözülmüş olduğu duruma ise 10 denir. 0’dan 10’a kadar derecelendirilmiş bir ölçekte danışanın kendini nerede gördüğü sorusu ile değerlendirmeye alınır.
-Kestirme görevi: Danışanlardan diğer gün problemi yaşayıp yaşamayacaklarını kestirmeleri istenir.
-İleriye dönük sorular: Danışan eğer istisnai durumları düşünemiyorsa bu sefer terapist danışanın gelecekte ki bir durumda problemin yaşanmayacağı bir durumu kendi kafasında tasarlamasını ister.
-Problemin ne olduğunu bulma: Problemi ana kaynağından alıp ortaya çıkarmak için ayrıntılı ve özel sorular sorulur.
-Dışsallaştırma: Danışanı problem dışında tutmak için probleme farklı bir isim verilir.
-İlk seansta görev: Terapist, danışana bir sonraki seansa kadar hayatında ki ilişkilerde gözlem yaparak hayatına devam etmesini ister.
-Sürpriz yapma görevi: Terapist, danışana sevdiği bir insana şaşırtacak bir sürpriz yapmasına yönteltilir.
-Yaz, oku ve yak: Obsesif ya da depresif düşünceler için bu motto son derece faydalıdır.
-Yapılandırılmış kavga: Terapist çiftler için uygulanan bu yöntemde çiftler için bir kavga senaryosu oluşturulur.
-Farklı bir şey yapma: Danışanın “Ne yapsam aynı” sendromunu engellemek için uygulanmaktadır.
-Çözüm odaklı hipnoz: Çözüm odaklı hipnoz yöntemleri uygulanarak problemin çözülmesine çalışılır.
Çözüm odaklı psikoterapi kısacası geleneksel yöntemlere göre daha modern ve daha geliştirilmiş bir yaklaşımlı yöntemdir. Önceliği danışana veren bu yöntem danışanın probleminde en ince ayrıntıya inip vakit harcamak yerine, danışanın şikâyetinde ki odak noktayı bulup çözüme doğru ilerler.
Çözüm odaklı ilerleyen bu yöntem sayesinde danışanın kafası çok fazla karışmaz ve sadece kendi hayatı içerisinde ki bulguları ele alarak hareket eder.
Kayseri Çözüm Odaklı Psikoterapi hakkında bilgi almak için bizimle iletişime geçebilirsiniz