Depreme hazırlıkta en önemli konu başlıklarından olan Kentsel dönüşümde bugünlerde işçi krizi yaşanıyor. İstanbul'da kentsel dönüşüm alanında çalışan inşaat firmaları, kalifiye eleman bulmakta güçlük çekiyor.
Müteahhitlere göre bunun en önemli nedenlerinden biri, inşaat sektöründeki kalifiye elemanların birçoğunun deprem bölgesine gitmiş olması.
Anadolu Yakası İnşaat Müteahhitleri Derneği (AYİDER) Başkanı Hakan Şişik, inşaat sektöründe mavi yakalılar konusunda yaşanan sorunu anlattı. Şişik, deprem sonrası yapılan inşaatlar nedeniyle İstanbul ve çevresinde Marmara Bölgesi’ndeki kalifiye elemanların, bölgeye gönderildiğini sıkıntının da bu yüzden ortaya çıktığını ifade etti.
“KALİFİYE ELEMAN BULMAKTA ZORLUK YAŞIYORUZ”
Şişik, “Eleman sıkıntısı nedeniyle çıraklar daha işin inceliklerini öğrenmeden usta konumuna geliyor. Türk inşaat firmalarının yurt dışında birçok projesi var. Pandemi döneminden sonra bu firmalar kalifiye elemanları yurt dışına götürdü. Bunun sonucunda sektörde bir sıkıntı baş gösterdi. Son dönemde yaşanan enflasyonist ortam da sorunu tetikleyince kalifiyeli eleman bulma noktasında bir açık ortaya çıktı.” dedi.
GÜNLÜĞÜ 2 BİN LİRAYA ELEMAN BULUNAMIYOR
Müteahhitlerin en büyük sorununun zaman olduğunu dikkat çeken Şişik, “Zamanla yarıştığı için bir kalfa, sıvacı ya da boyacı ihtiyacı olduğunda, eleman bulmakta sıkıntı yaşadığında, rayicin üzerinde ücret ödemek zorunda kalıyor. Piyasadaki meslektaşlarımızdan duyuyoruz; günlüğü 2 bin liraya işçi zor bulunuyor” diye konuştu.
Deprem güçlendirmesi alanında çalışan firmalar, sorunun çözümünün ara elaman yetiştirmekte olduğunu belirtiyor.
"ARA ELEMAN YETİŞTİRME KONUSUNUN ELE ALINMASI GEREKİYOR"
Deprem Güçlendirme Derneği (DEGÜDER) Başkanı Sinan Türkkan ise İstanbul'daki yaklaşık 1 milyon 200 bin konutun 600'ünün problemli olduğunu belirterek, her binanın yıkılıp yeniden yapılamasına gerek olmadığını, güçlendirerek de depreme dayanıklı hale getirilebileceğini söyledi.
Onarım ile güçlendirmenin karıştırıldığı bilgisini veren Türkkan, "Bir binanın yıkılıp yeniden yapılmasının 3'te 1 maliyetine binalar güçlendirilebilir. Yıkılıp yeniden yapılan bina için 18 ay gerekirken, güçlendirme ile 6 ayda binalar oturulabilir hale geliyor. Maliyeti de aynı şekilde düşürüyor." değerlendirmesinde bulundu.
Güçlendirme konusunda inşaatta çalışacak işçilerin daha kalifiye olması gerektiğinin altını çizen Türkkan, "11 ilde inşaat çalışmaları devam ettiği için İstanbul'da güçlendirme alanında teknik ve kalifiye eleman bulmakta ciddi sıkıntı yaşıyoruz. Özellikle İstanbul'da kentsel dönüşüm nedeniyle inşaat sektörünün eleman ihtiyacı var ama bunun karşılanamadığını görüyoruz. Hızlı şekilde ara eleman yetiştirme konusunun ele alınması ve teknik liselerin sayısının artırılması lazım." ifadelerini kullandı.
Türkkan, yurt dışından işçi getirmek yerine ülkede olan yabancıların eğitilip inşaat sektörüne kazandırılmasının daha iyi olacağını dile getirdi.
"VİNÇ OPERATÖRÜ, MİMAR VE MÜHENDİSTEN DAHA FAZLA MAAŞ ALIYOR"
AYİDER üyesi müteahhit Melih Tavukçuoğlu da depremin adından devletin başlattığı özverili imar çalışmaları nedeniyle Türkiye'nin her bölgesinden inşaat işçilerinin bölgeye gittiğine dikkati çekti.
Bu nedenle büyükşehirlerde inşaat sektöründe kalifiye eleman sıkıntısı çektiklerine işaret eden Tavukçuoğlu, şöyle devam etti:
"Sektörün en önemli sorunu ara eleman yetişmemesi. Üniversitelerden çok sayıda mimar, mühendis mezun ediyoruz ama ara eleman yetiştiren meslek ve teknik liselerimiz yeterli değil. İnşaat sektörü riski yüksek bir iş kolu. Kışın soğukta, yazın sıcakta çalışmak gerekiyor. O yüzden herkes çalışmak istemiyor. Bu da ücretlere yansıyor. Bazen kalfa, kalıpçı ustası ya da vinç operatörü bir mimar ve mühendisten daha fazla maaş alabiliyor. Bugün iyi bir ustanın yevmiyesi 2 bin 500 liradan aşağı değil. Vinç operatörünün aylığı ise 80 bin liradan başlıyor. Düz bir işçinin yevmiyesi ise 1500 lira civarında. Bir vinç ve makina operatörü kolay yetişmiyor. En az 5-10 yıl deneyim gerekiyor. Aynı şekilde kalfalık içinde bu kadar deneyim gerekiyor. İyi bir usta için 3-5 yıla ihtiyaç var. "
"CESARETİ OLAN VARSA GELSİN YAPSIN"
Yaklaşık 12 yıldır kule vinç operatörü olarak çalışan İsmail Aydemir, mesleğe başladığında bir yıl eğitim aldığını vurgulayarak, zor ve riskli bir iş yapmasına rağmen mesleğini sevdiğini söyledi.
Aydemir, vinçin tepesine çıkmak için metrelerce tırmandığını, bina yükseldikçe tırmanma mesafesinin yükseldiğini, yükseklik korkusu olsa bu işi yapamayacağını ve genellikle 8 saat çalıştığını ancak duruma göre 12-13 saat de mesai harcayabildiğini belirtti.
Yüksek maaş eleştirilerine de değinen Aydemir, şunları kaydetti:
"Buna anlam veremiyorum. Maaşımız 80 milyon liradan başlıyor ama iş öyle kolay bir iş değil. Aldığımız her kuruşu fazlasıyla hak ediyoruz. Yapmak isteyen ve cesareti olan varsa gelsin yapsın. İstanbul'da inşaat şirketinin konteynerinde kalıyorum. Eşim, çocuklarım Sivas'ta yaşıyor, 3 ayda bir onları görmeye gidiyorum. Kendi ihtiyaçlarımı karşıladıktan sonra maaşımın büyük bir kısmını aileme gönderiyorum. Çocuklarım ve eşim beni o vincin tepesinde görünce korkuyor, endişeleniyor. Birçok arkadaşım maaşından dolayı vinç operatörü olmak istiyor, 'Gelin öğreteyim' diyorum ama yükseğe çıkmaya korkuyorlar."