|Nineteen Eighty-Four|
|Yazar||George Orwell|
|Çevirmen||Celâl Üster|
|Ülke||İngiltere|
|Dil||İngilizce|
|Konu||III. Dünya Savaşı sonrası yeni dünya düzeni|
|Türler||Politik, distopya, alegorik, birey özgürlüğü|
|Yayım||8 Haziran 1949|
|Yayımcı||Can Yayınları|
|Medya türü||Basılı|
|Sayfa||352|
Bin Dokuz Yüz Seksen Dört (özgün adı: Nineteen Eighty-Four), İngiliz yazar George Orwell tarafından kaleme alınmış olan alegorik, distopik ve politik bir romandır. Romanın hikâyesi distopik bir dünyada geçer. Distopya romanlarının en ünlülerindendir. Özellikle kitapta tanımlanan Big Brother (Büyük Birader) kavramı günümüzde de sıklıkla kullanılmaktadır. Aynı zamanda kitapta geçen "düşünce polisi" gibi kavramları da yazar George Orwell günümüze kazandırmıştır.
Yazılış süreci[değiştir | kaynağı değiştir]
George Orwell, bu romanı İskoçya'da verem ile boğuşurken, 1947-1948 yılları arasında yazmıştır. Rus yazar Zamyatin'in Biz adlı eserinden esinlenen bu roman, ilk başta "Avrupa'daki Son Adam" (The Last Man in Europe) ismiyle yazılmıştır. ABD ve Birleşik Krallık'ta aynı anda satışa sunulan kitabın yayımcısı, pazarlama açısından romanın adını Bin Dokuz Yüz Seksen Dört'e (Nineteen Eighty-Four) çevirmiştir. Roman ilk kez 8 Haziran 1949'da basılmıştır.
|“||Yeni romanımda (Bin Dokuz Yüz Seksen Dört) sosyalizme ya da bir destekçisi olduğum Britanya İşçi Partisine bir saldırı kastetmedim fakat merkezileştirilmiş bir ekonominin yol açabileceği, hâlen komünizm ve faşizmde kısmen gerçekleşmiş olan bozukluklara değindim... Kitabın konusunun Britanya'da geçmesi, İngilizce konuşan ırkların doğuştan diğerlerine göre daha üstün olmadığını ve karşı durulmadığı takdirde totalitarizmin herhangi bir yerde zafer kazanabileceğini vurgulamak içindir.[1]||„|
Romanın distopik dünyasında, totaliter bir merkezî tek partinin yönetiminde gerçekleştirilen korku, propaganda ve beyin yıkama ile halk ve hayat manipüle edilmektedir. Roman, daha sonra ünlenecek olan Büyük Birader ve Düşünce Polisi gibi kavramları içermektedir. 20. yüzyılın en etkili romanlarından biri olmasının yanı sıra, satış anlamında da çok başarılı olmuştur.
İngiliz tarih profesörü ve siyaset teorisyeni Gregory Claeys tarafından Orwell'in Şovenizm Üzerine Notlar adlı denemesinin Bin Dokuz Yüz Seksen Dört romanını iyi anlamak için temel öneme sahip bir kaynak olduğu belirtilmiştir.[2]
İngiliz yazar Aldous Huxley'in Cesur Yeni Dünya isimli romanıyla birlikte Bin Dokuz Yüz Seksen Dört, İngilizce edebiyatın ilk ve en ünlü anti-ütopik edebi eserlerindendir. Kitap birçok farklı dile çevrilmiştir. Türkiye'de Can Yayınları tarafından Türkçe olarak basılmıştır.
Bu roman, aynı zamanda 1984 yılında sinemaya uyarlanmıştır.
Kitaptaki "çiftdüşün tekniği" ile karşıt kavramlar bir arada kullanılarak kişinin bariz gerçeğe aykırı olanı kabul etmesi beklenir. Çünkü, kitaptaki düzende merkezî tek partiye bağlılık gösterilmesi için, insanın gerekirse akla aykırı olanı bile doğru olarak kabul etmesi gerekir.
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Why Orwell Matters, Christopher Hitchens, Basic Books, New York, 2002, s. 85.
- ^ Gregory Claeys, "Orwell's 'Notes on Nationalism' and Nineteen Eighty-Four", Thomas Horan (editör), "Critical Insights: Nineteen Eighty-Four (The Salem Press, 2016), s. 71-82.
- ^ "George Orwell kitaplarının telif hakları, yazarın ölümünün 70. yılında sona erdi". BBC News Türkçe. 5 Ocak 2021 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 16 Ocak 2021.