Sağlıklı dışkı yumuşak, kahverengi ve katıdır. Dışkı sayısı ve dışkı rengi değişikliği birçok hastalığın habercisi olabilir. Olağan dışkılama sayısının artması dışkının sıvı kapsamının artması, kanlı ve mukuslu olması ishal olarak kabul edilir.
Yenidoğan ve anne sütü ile beslenen bebeklerde ilk ayda 5-6 kez, daha sonraki aylarda aynı günde 1-5 kez dışkılama normaldir. Haftada 3 kereden az dışkıya çıkma, beş gün içinde bir kez dışkılama kabızlık olarak tanımlanır.
Dışkının rengi birçok hastalığın tanımlanmasında son derecede önemlidir. Bu yazımızda dışkı rengi ile ilgili değişiklikler özetlenmeye çalışılacaktır.
İçindekiler
Kanlı Dışkı
Dışkıda kan olması ciddi bir klinik tablodur. Enfeksiyon ve enfeksiyon dışı nedenler kanlı dışkıya yol açmaktadır. Enfeksiyöz nedenlerin başında ;
Basilli ve amipli dizanteri gelmektedir. Basilli dizanteriye Shigella bakterisi Amipli dizanteriye Entamoeba histolitika adlı parazit neden olmaktadır. Hastalarda;
- Karın ağrısı
- İshal
- Kanlı dışkı
- Ateş ve kusma görülür.
Her iki klinik tablo ağır seyreder . Tanı ve tedavinin süratle yapılması gerekir.
Mide barsak sistemi kanamaları kanlı dışkıya neden olur.
- Kalın bağırsak polipleri
- Mide kanserleri
İltihaplı (inflamatuvar) barsak hastalıkları çoğu kez kanlı ve sulu dışkı nedeniyle hekime başvururlar.
- Basur (hemoroid)
- Makatta çaklak olması
- Bazı ilaçlar
Bazı gıdalar örneğin ;
- Pancar
- Yaban mersini
- Meyan kökü
- Domates
Dışkının kırmızı renkte olmasına yol açar.
Siyah Dışkı Rengi
Dışkı renginin siyah olması ciddi bir tablodur. Mide barsak sisteminin üst kısmında var olan kanamayı gösterir. Barsağın son kısmındaki kanamalar kırmızı renklidir. Meyve kökü ve Greyfurt gibi bazı gıdalar dışkının siyah renkte olmasına neden olabilirler.
Yeşil Dışkı Rengi
Dışkının yeşil renkte olması safraya bağlı olabildiği gibi, demir preparatları alanlarda dışkı koyu yeşil renkte çıkar.
Renksiz Dışkı
Renksiz veya kil renginde dışkı safra yolları ve karaciğer hastalığını düşündürür. Diğer taraftan aliminyum hikrosit ihtiva eden antiasit preparatlarıda renksiz dışkıya yol açar.
Yeşil ve Yağlı Dışkı
Yeşil ve yağlı dışkı ise çölyak gibi emilim bozukluğu yapan hastalıklarda görülür. Bebeklerde beyaz kireç renginde açık sarı kaka tanımlanıyorsa bebeğin safra yolları gelişim bozukluğu yönünden değerlendirilmesi uygundur.
Yenidoğan bebeklerin ilk günlerde yaptığı dışkı mekonyum olarak adlandırılmaktadır. Bu dışkı siyah renklidir. 3-4 gün içinde rengi açılmaya başlar.
Anne sütü alan bebeklerin dışkısı hardal sarısı rengindedir. Bazen sulu gevşek , bazen de pütürlü olabilir. Ek gıda başlanan bebeklerde dışkı renk ve kıvamında değişiklik olabilir.
Aşağıdaki videolarda Uzm. Dr. Alper Özkılıç, “Çocuklarda Kabızlık” ve çeşitli sağlık konuları ile ilgili bilgiler veriyor.