2014'ten bu yana devam eden Rusya Ukrayna krizi Rusya Ukrayna’yı işgal edecek mi noktasına geldi.ABD başta olmak üzere NATO ülkeleri, Rusya'nın askeri yığınak ve tatbikatları karşısında tedirgin durumdalar. Batılı ülkeler Rusya'nın 2014'te Kırım'ı ilhakından sonra bir kez daha Ukrayna'yı işgal edebileceği yönünde endişelerin arttığını belirterek Ukrayna'ya askeri destek sağlıyorlar. NATO ve ABD istihbarat raporları, Donbass bölgesindeki ayrılıkçılara destek amacıyla Rusya’nın binlerce tank ve zırhlı araç ile on binlerce askerini Ukrayna sınırına konuşlandırdığını gösteriyor. Ayrıca Rusya'ya ait iki adet kısa menzilli balistik füze sisteminin Donbass bölgesinde konuşlandırıldığı tespit edildi. ABD'ye göre Rusya'nın 100 binden fazla askerini sınıra konuşlandırdığı uydu görüntüleriyle ve istihbarat çalışmalarıyla doğrulandı. Bütün bu askeri faaliyetler, Ukrayna'dan ve NATO'dan gelen tepkileri artırdı. Bunun üzerine Rusya, "Birleşik Kararlılık" adı verilen bir ortak tatbikat için askerlerini Belarus'a kaydırdı. Beyaz Saray Basın Sözcüsü JenPsaki, "Elimizde, Rusya'nın doğu Ukrayna'da bir yanıltma harekâtı yürütmek üzere bir grup ajanı önceden konumlandırdığını gösteren istihbarat raporları var” dedi. Rusya'nın Kırım yarımadasını ilhak ettiğinde kullanılan taktikleri taklit ettiğini ve Kiev'i şiddetin kışkırtıcısı olarak göstermek için sosyal medya dezenformasyonunu kullanacağını söyledi.Rusya ise Ukrayna'ya saldırma veya ülkeyi işgal etme planları olmadığını söyleyerek iddiaları reddediyor.
Rusya’nın Ukrayna Hassasiyetinin Arkasındaki Tarihi Sebepler var. Ukrayna’daki Rus nüfus, Kırım dışında Azak Denizinin kuzey bölgelerinde, Kırım ile Odesa arasında ve Donbass’ın kuzey bölgelerinde yoğunlaşmaktadır. Ruslar, daha seyrek olarak Dinyeper nehrinin doğu bölgelerinde kimi yerlerde Homojen olarak, kimi yerlerde heterojen biçimde bulunuyorlar. Ruslar, Ukrayna’nın doğu bölgelerini ve başkent Kiev’i anavatan olarak görüyorlar. Kiev, Ruslar tarafından “Rus şehirlerinin anası” olarak kabul edilmektedir. Tarihte ilk Rus devleti Kiev Knezliği adı altında Ukrayna topraklarında kurulmuştur. Orta Çağ’da Kiev, Hıristiyanlığı, Bizans üzerinden Slav halklarına taşımış ve yaygınlaşmasını sağlamıştır. Rusya Rus kültürü, dini ve kimliği bakımından hayati önem taşıyan Kiev’in bu tarihsel mirasını sahiplenmektedir.
Şunu unutmamak gerekir bu bölgede provokasyona çok açık bir ortam var. Rusya, Ukrayna’nın NATO ile arasında askeri açıdan tarafsız bir tampon bölge olarak kalmasını istiyor. Putin Ukrayna topraklarınaMoskova'ya 10 dakikadan daha az bir zamanda ulaşabilecek füzelerin yerleştirilmesine asla izin vermeyeceklerini dile getirdi. Putin Rusya'ya Gorbaçov döneminde sözlü olarak verilen NATO'nun Rusya sınırlarına doğru genişlemeyeceği teminatının yerine getirilmemesini bekliyor. Kiev ülkenin doğusuna doğru bir askeri harekât başlatmazsa, Rusya ilk saldıran taraf olmaz eğer böyle bir şey olursa hiç kimsenin Rusya'nın kazanacağından şüphesi yok. Moskova'ya karşı batının tek silahı ekonomik yaptırımlar uygulamak ama bu Rusya’yıdurdurabilecek bir silah değil. Rusya’nın sahip olduğu petrol ve doğalgazın dünya pazarında müşterisi bir hayli fazla. Bu nedenle alternatif müşteri olarak Çin, Rusya'nın can simidi olarak beliriyor. ABD'nin Çin'i ikna etmeden Rusya'yı ekonomik olarak ablukaya alması imkânsız.
Ukrayna’yı işgal etmek Rusya açısından akılcı bir harekât değil Kırım Yarımadası’nda nüfusun yarıdan fazlasının etnik olarak Rus olmasına ve bunların önemli bir kısmının Rusya’ya destek olmasına karşın, Ukrayna’nın diğer bölgelerinde halkın eğilimi, çok farklı. O nedenle, o bölgelerde Rusya, yerli halktan destek bulamaz. Daha önce, Kırım’la Donbass dışındaki bölgelerde, “halk cumhuriyeti” kurma girişimleri, kısa sürede bastırılabildi.Mesela Harkov’un nüfusunun da önemli bir kısmı Rusya’ya sempati duysa bile, Rusya’ya katılma yanlısı değil. Her fırsatta Ukrayna’ya bağlı olduklarını ifade ediyorlar.
NATO’nun desteğiyle Ukrayna ile Rusya arasında bir savaşın çıkması durumunda bundan en çok doğalgaz naklinin zarar göreceği aşikâr. Burada cevaplanması gereken sorular var ABD neden Kuzey Akımı'na karşı çıkıyor? Neden Rusya'dan Almanya'ya, Ukrayna'ya gerek kalmaksızın doğrudan doğalgaz transferi sağlayacak projeye yıllardır çok sert bir şekilde muhalefet ediyor. Ve Doğu Avrupa 1991'den bu yana artık varlık nedeni kalmamış NATO tarafından adeta işgal edilmiş durumda.Ukrayna yeni ve küçük bir devlet Kırım'ı bile savaşmadan Rusya'ya teslim etti. Şimdi ise Ukrayna ordusundan Rusya'ya karşı savaşması isteniyor. Ukrayna'nın 230 bin askeri var Rusya'nın ise bir milyona yakın askeri var. Rusya'nın askeri donanımı da çok daha gelişmiş. Rusya gibi nükleer bir güç ile savaşmayı ABD kendisi bile göze alamazken Ukrayna ordusunu cepheye sürmesi ne kadar mantıklı.Ukrayna sorununun çözümü biraz da bu soruların cevaplarında saklı.
Peki Rusya-Ukrayna krizi Türkiye’yi nasıl etkiler?Ukrayna krizinin tırmanmasından en çok endişelenen ülkelerin başında Türkiye geliyor. Batı ittifakı ile Rusya'nın karşı karşıya gelmesi, NATO üyesi olarak siyasi ve askeri yükümlülükleri bulunan Türkiye'ninBaşını bayağı ağrıtabilir. Türkiye açısından bakıldığında olası bir savaş önemli kayıplar içerebilir. Eğer Karadeniz'de bir savaş durumu söz konusu olursa bu yaz hem Rusya'dan hem de Ukrayna'dan turist akışı kesilecektir. Diğer bir sorun ise Türkiye, buğday ihtiyacının büyük kısmını Rusya ve Ukrayna'dan karşılıyor. Savaş çıkarsa bu ithalatı da etkileyeceği için buğday sıkıntısı söz konusu olacaktır.Rus doğalgazı konusunda da çeşitli sorunlar çıkabilir.