Faisal İslam
BBC İktisat Editörü
Yapay zeka alanında öncü isimlerinden olan bilim insanı Geoffrey Hinton, bu teknolojinin geliştirilme metodlarına karşı ikazlarını lisana getirirken, birçok dalda, yapay zekanın nasıl avantaja çevrileceği üzerine baş patlatılıyor. BBC’nin iktisat editörlerinden Faisal İslam, şirket işverenlerine bu mevzuyu nasıl ele aldıklarını sordu.
Birçok işveren, ChatGPT tipi teknolojisinin, toplantıların hararetli tartışmalarının başında olduğunu söylüyor.
Birkaç hafta evvel, İngiltere’nin en büyük tüketici eksenli şirketlerinden birinin işvereninin yanındaydım. Bu yönetici, bir müşteri şikayetinin dökümünü ChatGPT’ye yükledi ve o anda belirlediği birkaç kurala nazaran de şikayeti yanıtlama talimatı verdi.
Yaklaşık bir dakika sonra ekranda epeyce ikna edici bir karşılık belirdi.
Bana söylenene nazaran, chatbotun sağladığı cevap, yüzde 85 oranında isabetliydi. Bu bir insan çalışandan beklenen standartın sırf biraz altında bir oran. Fakat bir çalışanın şirkete maliyeti ile sohbet robotunun maliyeti göz önüne alındığında bu oranlar daha dikkat alımlı oluyor.
Bu denemeden çıkacak güzel sonuç, müşteri danışmanlarının üretkenliğini de artıracak formda, yapay zekanın başa çıkamadığı, kalan yüzde 15’lik orana odaklanmakta olabilir.
Yapay zeka teknolojisinin merkezinde olduğu Geniş Lisan Modelleri de giderek daha tesirli hale geliyor. Bu teknoloji, yetişkin bir insan zekası düzeyinde olmasa da bu noktaya uzak da değil.
İlerlemeler beklenenden daha süratli gerçekleşiyor ve bu teknoloji, katlanarak gelişme noktasına yaklaşıyor olabilir.
Değişimin benimsenme suratı da göz önüne alındığında, bu yıl içinde bile bir istihdam şoku görülebilir.
Peki yapay zeka, yaşayan en zeki beşerden daha zeki hale geldiği an, bir diğer eski Google çalışanı olan Ray Kurzweil’in ikaz içeren tabiriyle, ‘tekillik’ sürecinin başlangıcı olur mu?
Bu efsaneye nazaran, gelecekte yapay zekâ insan zekâsının ötesine geçerek medeniyeti ve insan tabiatını radikal bir değişime uğratacak. Şu anda bu sürecin başlangıç noktasında olabilir miyiz?
Teknoloji bize hayat kalitemizin artması noktasında birçok ilerleme sağladı. Akıllı telefonlarımız, aradığımız tüm içeriği ve bilgiyi her an bize sunma kapasitesi ile donatılmış durumda.
Üst seviye bir yönetici bana, bu icatların aslında boş vakitleri daha eğlenceli hale getirmeye yaradığını söylemişti ve “İnsani bir deneyim olarak düşünce duymayı ortadan kaldırmış olabilir lakin tüm bu icatlar sizi işte daha üretken hale getirdi mi?” sorusunu iletmişti.
‘Yapay zekayı kullanmayı bilen biri işinizi alabilir’
Open AI/ ChatGPT yöneticisi Sam Altman da kullanım oranlarının büyüklüğünün kendisini şaşırttığını söylüyor.
Gerçek sürpriz ise, bu teknolojilerin, büyük yaratıcılık gerektiren, yetenek odaklı iş kollarına da nasıl uygulanabileceğinin görülmesi oldu. Bu stil iş kollarının kendilerini sağlama aldığı düşünülüyordu.
Bu teknolojiler sayesinde, yaratıcı sürecin başlangıç etabı olan ‘ilk taslak’ ya da ‘boş sayfa’ olarak isimlendirilen kısım, verilen komutlarla saniyeler içinde aşılabiliyor.
Tekrar edelim, var olan yapay zeka teknolojisinin, şimdi yetişkin bir insan kadar zeki olmadığı noktadayız.
Kötü haber ise, bu teknolojinin toplumsal ve ekonomik krizler yaratması mümkünlüğü.
Yapay zeka, kimi kesimlerde o kadar süratli yaşama geçebilir ki, burada çalışanlar yeni duruma adapte olacak vakit bulamayabilir.
1980’li yıllarda madenciliğin başına gelen, 2020’lerde müşteri temsilcilikleri ve yaratıcı ajansların başına gelebilir mi?
Bazı teknoloji guruları, “Yapay zeka işinizi almayacak, lakin yapay zekayı kullanmayı bilen biri işinizi alabilir” diyor.
Ancak emsal şahıslardan, “Herkesin bilgisayar kodu öğrenmesi gerek” tavsiyesi de duyulmuştu. Bu artık, yapay zekanın geldiği noktada, isabetli bir meslek tavsiyesi olmayabilir.