Asgari ücret artışını ve ülke ekonomisine olacak etkilerini değerlendiren Turgut Özal Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Şit, asgari ücretin fiyatlara yansımaması için sağlam bir iç kontrol yapısına sahip olunması gerektiğini dile getirdi.
Malatya Turgut Özal Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Fakültesi Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Şit, asgari ücret artışını ve ülke ekonomisine olacak etkilerini değerlendirerek, BUSABAH Medya’ya konuştu.
Asgarin ücretin belirlenmesindeki etkenleri sıralayan Uluslararası Ticaret ve Finansman Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Ahmet Şit, asgari ücrette psikolojik olarak 16 bin TL olmasının beklentisi olduğunu söyledi.
“İŞLETMELERİN ÜRETİM MALİYETİ ARTACAK”
“Yeni rakam 17 bin 2 lira olarak belirlendi” diyen Şit,
“Aslında enflasyon oranına baktığımızda beklenen artış iyi bir artış mı? Evet, yaklaşık yüzde 50 civarı bir artış yaşandı. Gönül isterdi ki 20 bin olsun ama işin reel boyutuna bakıldığında şu an gerek piyasalarda, gerekse hazine bütçesi açısından, bu 20 bin rakamının gerçekleştirilebilir rakam olması mümkün değildi. Mesela bir üretim işletmesini düşünün. Üretim işletmelerinin en önemli üç maliyet kaleminden bir tanesi işçilik maliyetidir. Dolayısıyla işçilik maliyetinin artması sonucu asgari ücreti beklenen piyasada belli bir seyrin üzerinde artması işletmelerin üretim maliyeti artacak. Üretim maliyetleri artınca satış fiyatları artacak. Dolayısıyla bu durumda da enflasyonla mücadele tam manasıyla gerçekleşmiş olmayacaktır. Asgari ücreti şu açıdan belirlemek çok zor, bir yandan geçim şartları göz önüne alındığında şu rakamların bile üzerinde olması arzu ediliyor. Ama diğer taraftan gerek işletmeler için gerek işletmelerin maliyetlerin artmasından dolayı direkt makro anlamda düşündüğünüzde enflasyonla mücadele ve devlete olan maliyetinden dolayı bu rakam tercih edildi. Sonuçta bu asgari ücretin bir kısmı devlet tarafından işletmelere karşılanmaktadır. Dolayısıyla devlet tarafından teşvik kapsamında verildiği için daha fazla asgari ücret artışı da enflasyonla mücadeleyi sekteye uğratacağı gibi hazineye ek bir maliyet getirecektir”
ifadelerini kullandı.
“HABER GELMEDEN HABERİ FİYATLIYORUZ”
Asgari ücretle birlikte diğer kalemlere gelen zamları değerlendiren Şit,
“Bizim piyasalar etkili piyasalardır. Bir haber gelmeden önce bu haberi algılayan, bu haberi fiyatlayan bir piyasaya sahibiz. Dolayısıyla gelen maliyet artışlarına karşı piyasa da bu asgari ücret artışını fiyatlamaya başlamıştı. Bu noktada ben en büyük rolün açıkçası kamu denetleyici kurumlarına düştüğünü düşünüyorum ki bu noktada Ticaret Bakanlığının da faaliyetlerinin olduğunu haberlerden görüyoruz. Dolayısıyla denetlenmediği takdirde bir devlet olarak sağlam bir iç kontrol yapısına sahip olmadığımız zaman bu asgari ücret artışı fiyatlara da yansıdığı için yapılan asgari ücret artışı daima altta kalacaktır, ezilecektir. Yapılan zammın da bir anlamı olmayacaktır”
şeklinde konuştu.
“İŞİN BİR DE EKONOMİK BOYUTU VAR”
Faiz politikasındaki artışın iki temel nedeni açıklayan Şit, şunları kaydetti:
“Paraya olan kolay ulaşımın talep enflasyonuna neden olabileceğini ve fiyat seviyelerini yükseltebileceğini ifade ederek,
“İktisatta bir teori vardır, insan ihtiyaçları sınırsızdır. En son açıklanan açlık sınırı 14 bin TL olarak bir rakam açıklandı. Dolayısıyla şu an 17 bin lira reelde baktığınızda özellikle kirada oturan bir vatandaş için gerçekten geçim anlamında zor bir rakam. Ama dediğim gibi işin bir de ekonomik boyutu var. Bakan Mehmet Bey'in politikasına değinmek istiyorum. Şimdi bir şey piyasada çok olursa değersiz olur. Şu anki Hükûmetin politikası, yani bu kadar faiz oranlarındaki artış bizim Türkiye'deki politika faiz oranımız birçok gelişmekte olan ülkeler seviyesinin üzerinde. Yani bunun iki sebebi var. Birisi enflasyonla mücadele. Tabii enflasyonla mücadele için bu piyasadaki fazla parayı çekmek istiyoruz. Ve tedavülde olması gereken kadar para hacmi olduğu zaman açıkçası Türk lirasının değer kazanacağını düşünüyorum. İkincisi de paraya kolay ulaşımı önlemeye çalışmak. Şimdi paraya kolay ulaşım olursa ne olur? Bir konutun değeri 2 milyon lira ise, eğer o konuta arz eden o kişinin kolay ve düşük maliyetli para bulacağını biliyorsa 2 buçuk milyon yaptığı takdirde buna talep olacağını düşünerek fiyatlarda bir artış yaşanıyor. Talep enflasyonu yaşıyoruz. Talep enflasyonundan dolayı da fiyatların genel seviyesinden yükseldiğini görüyoruz.”