Doğu Sınırında bir Taş Kale: ANİ HARABELERİ
Taşın çekim gücü ne kadar yüksektir? Yanıtı bulmak için, gözünüzü doğu sınırına çevirmeniz yeterli. Ani Harabeleri, her yıl yerli-yabancı on binlerce ziyaretçiyi, Türkiye’nin en uç noktasına, doğu sınır kapısına kadar getiriyor. Bu heybetli uygarlık mirası, tepilen binlerce kilometrenin hakkını sonuna kadar veriyor.
Ani Örenyeri, Kars’a 42 kilometre uzaklıkta. Son yıllarda gezginlerin gözdesi haline gelen Doğu Ekspresi’nin son durağında indikten sonra, bu ücra antik kente ulaşmak aslında zor değil. Yine de Ani Antik Kenti, hem Kars’ın, hem de Türkiye’nin doğu sınırını çiziyor.
Ani Örenyeri’nin tarihi M.Ö. 6. yüzyıla kadar uzanıyor. Ermeni krallıklarına başkentlik yapmış, Bagratlılardan Selçuklulara, Gürcülerden Saltuklulara, Karakoyunlulardan Osmanlılara, farklı devletlerin egemenliğinde kalmış olan şehir, Ortaçağ’da büyük önem kazanmış. Bir zamanlar “1001 Kiliseli Kent” olarak adlandırılan Ani’de, şehir surları, hamam, kilise, saray ve cami, bugüne ulaşan taş yapılar arasında.
4,5 km uzunluğunda surlarla çevrili, toplam 78 hektarlık alana yayılan Ani’de, toplam 7 kapı var. Bugünkü ören yerini oluşturan iç kale, 4. yüzyılda Kars şehrine ismini veren Karsaklılar tarafından yaptırılmış. Dış cephe surları ise, Bagratlıların eseri. Bu da yetmemiş olacak ki, 1064 yılında Ani Beyi olan Ebu’l Menuçehr, 3. sur sistemini de kente hediye etmiş.
Kale surları, devetüyü ve siyah renkli tüf taşından, yer yer iki ve üç sıra halinde Horasan harcı ile yapılmış. Kurulduğu araziye uyum sağlamak amacıyla, üçgenimsi bir şekilde inşa edilen surların en önemli kapıları, Aslanlı Kapı, Kars Kapısı, ve Sarnıçlı Kapı. Arazinin eğimine göre yer yer 5 metre yüksekliğe kadar ulaşan surların dış cephelerinde haç motifleri, aslan ve yılan kabartmalı rölyefler, çini süslemeler var. Surları uzun kuşatmalara dayanıklı hale getirmek için yapılan destekleme kuleleriyse, aynı zamanda kentin erzak ve tahıl depoları.
Tigran Honents Kilisesi
Taş kent Ani’deki 21 tescilli taşınmaz arasında, Tigran Honents Kilisesi’nin özel bir yeri var. Gürcü egemenliği sırasında yapılan kilise, zengin süslemeleriyle hemen kendini fark ettiriyor. Kilisenin iç cephe duvarları ile kubbe kısmında, İncil ve Tevrat konulu sahnelerin yanı sıra, bitkisel kompozisyonların arasına yerleştirilmiş kartal, keklik, aslan gibi hayvan figürleri de var. Kilise aynı zamanda, Ermeniler arasında Hıristiyanlığı yayan Aziz Krikor Lusoraviç’in hayatını tasvir eden sahnelere yer veren, tek örnek.
Anadolu’daki ilk Türk Camisi
Tamamı düzgün kesme tüf taşından yapılan bir cami ve bitişiğindeki 99 basamaklı taş minare de günümüze dek ayakta kalmış. Ani Antik Kenti’nde, Anadolu’daki ilk Türk Camisi olan Ebul Menuçehr Camisi, Anadolu’daki en büyük kilise olan Büyük Katedral ve Selçuklu mimarisinin en güzel taş işçiliğini sergileyen muhteşem Selçuklu sarayı, asırlardır bir arada duruyor.
Birbirinden çok farklı özellikteki bu yapıların günümüze ulaşmasının sırrı, taşın sağlamlığında saklı. Halen çekici ve görkemli olmalarını da, taşın güzelliğine borçlular. Tam da bu yüzden Ani, 2016’dan bu yana da Unesco Dünya Kültür Mirası Listesi’nde yer alıyor.
Taş, Toprağın Devamı
Yılın büyük bölümünde sisler altında adeta bir hayal gibi göreceğiniz Ani Örenyeri, volkanik bir tüf tabakası üzerine kurulmuş bir ortaçağ şehri. Burası yüzyıllarca Anadolu'ya İpek Yolu üzerinden girişte ilk konaklama merkezi olduğundan, kentteki refah, bayırlık ve iskana dönüşerek vücut bulmuş. Düzgün kesme tüf taşından yapılan, kimi zaman bazalt taşının da kullanıldığı bu eserler, renkleri ve dokularıyla adeta toprağın, doğanın izdüşümü...
Ani’de binlerce yıl önce yapılan büyü, gücünü koruyor. Taşın büyüsü bu. Peki sizin yaşam alanlarınızda biraz sihire yer var mı? Taşın gücünden, taşın güzelliğinden yararlanmak için tescilli bir yapıda yaşamanız gerekmez. Kalitesi tescilli ürünlerimiz, tam da bunun için var. Katalogumuza göz atın, taşın büyüsünü, yaşamınıza katın!