Anne ve baba olmak başlangıçta tüm çiftler için güç olabilir. Bir çocuğun dünyaya gelmesiyle iki kişilik ilişki artık üç kişilik yaşanmaya başlar. Eşler sahip oldukları tüm rollerle beraber, ‘annelik ve babalık’ rolleriyle hayatlarında pek çok açıdan farklılık hissederler. Bu farklılığa uyum sağlamak herkes için birbirinden farklı süreçler içerir. Gelin, ilişkilerde bebekle birlikte gelen değişiklikleri ele alalım…
Çocuk sahibi olduktan sonraki tutumlarınızı ve davranışlarınızı değerlendirmeye kendi ebeveynlerinizden başlayın.
Kendi ebeveynlerinizin aile içi tutumları, şimdiki ailenizde ‘eş ve baba’ olma davranışlarınızı şekillendirir. Tatmin edilememiş duygular, eksik kalan ihtiyaçlar, psikolojik veya fiziksel şiddet görme, ihtiyaçların abartılı karşılanması, aşırı korumacı tutumlar, baskı altında hissetme… gibi pek çok farklı yetiştiriliş tarzı annelik-babalık rollerinizi; çocuklukta gözlemlenen anne-baba ilişkisi de eşinize karşı davranışlarınızı etkiler.
Doğum sonrası kendinize zaman tanıyor musunuz?
Gebelik sürecinde geçirilen yorucu ve heyecanlı dokuz ayın ve zorlu doğum sürecinin eşler üzerinde zorlayıcı etkileri vardır. Bu etkilerden sıyrılamadan bebeğin sürekli bakıma ihtiyaç duyması tükenmişlik hissedilmesine neden olabilir. Bebek bakımında özellikle ilk çocukta anne kaygılı ve yetersiz hissedebilir. Ne yapacağını bilememe, bocalama, etrafındaki kişilerin müdahaleleri, aile büyüklerinin yetersiz hissettirmesi gibi faktörlerle bu süreç daha da zorlaşır. Ayrıca, “lohusalık sendromu” adı verilen doğum sonrası depresyonu görülebilir. Doğum sonrası cinsel isteksizlik, değersizlik, umutsuzluk, sürekli değişen ruh hali, intihar düşüncesi gibi belirtilerin şiddetli ve uzun süreli görülmesi durumunda bir uzman desteği almakta fayda olabilir.
Anne ve baba olarak iyi bir takım mısınız?
Eşler arası ilişkinin sağlıklı devam edebilmesi için bu süreçte iş bölümü yapmak oldukça önemlidir. Bebekle beraber evde artan sorumluluklar eşlerin arasında gerginlik yaratabilir. İş birliği, eşlerde psikolojik olarak ‘yalnız değilim, eşim bana değer veriyor, beni önemsiyor, o iyi bir baba-anne…’ gibi inançların gelişmesini sağlar. Çocuk büyütmenin zorlu yanlarına odaklanmak yerine eşiyle ortak bir amaç için birlikte emek harcadığını görmek iyi hissettirir.
Anne-baba-eş rollerinin ayrıştırılması oldukça önemlidir. Yeni anne olan kadın, annelik duygusunu hayatının merkezine alır. Tüm enerjisini ve zamanını bebeğine ayırmak ister. Bu noktada ‘eş’ rolünü ihmal ederek ilişkisini sağlıksız bir yere doğru sürükleyebilir. Bu noktada, anne ve baba sorumluluklarının dışında eş olarak çiftlerin birbirine zaman ayırması oldukça önemlidir.
Kendinizi ihmal mi ediyorsunuz?
Annenin-babanın bireyselleşme ve sosyalleşme ihtiyacının karşılanması gerekir. Deşarj olmak, enerji toplamak, anne-baba-eş olmanın dışında kendiyle ilişki kurmak ve zaman geçirmek her bireyin ihtiyacıdır. Sosyalleşmek, çocuktan sonra ihmal edilebilir ancak mümkün olduğunca karşılanmalıdır. Bu zamanı yaratmak için, çocukla zaman zaman dönüşümlü ilgilenmek ya da kısa süreli de olsa güvenli bir şekilde aile büyüklerinden, yardımcıdan yardım almak faydalı olacaktır.
Eşiniz doğum sonrası mutsuz mu?
Hamilelik ve doğum sonrası kadının bedensel memnuniyetsizlikleri görülebilir. Hamilelik süreciyle vücudundaki değişimler nedeniyle kadınlarda bedensel yetersizlikler, memnuniyetsizlikler ve özgüven sorunları görülebilir. Bu durum beraberinde eşinden uzaklaşma, cinsel isteksizlik sorunlarını getirebilir. Bu dönemde kadın, eşinin ilgisine her zamankinden daha fazla ihtiyaç duyar.
ÖNERİLER…
- Yeni yaşam düzeninize ve ‘anne-baba’ rolüne alışmak için zaman tanıyın.
- İlişkinizi taze tutmak için etkinlikler, aktiviteler planlayın.
- Birbirinizi duygusal yönden besleyin.
- Bazen eşiniz ihtiyaçlarınızın farkına varamayabilir. Duygu ve düşüncelerinizi dile getirin.
- Eşinizle iletişiminizi artırın, sorunlarınızı birlikte çözmeye çalışın.
- Eşinizin hoşlandığını düşündüğünüz şekilde yakınlık göstererek onu şımartın.
- Cinsel birliktelik için zaman tanıyarak, duygusal olarak tatmin etmeye çalışın.
- Üçüncü kişilerin ev düzenine müdahale etmelerine sınır koyun.
Unutmayın, bu dönemde yaşadığınız tüm güzellikleri eşinizle birlikte hissedip; tüm sorunların üstesinden birlikte gelebilirsiniz. Ve, unutmayın, bebeğinizin ve ilişkinizin bu dönemlerini geri getiremeyeceksiniz, keyif almaya odaklanın. Bebeğinizle birlikte ilişki nizi de besleyin ve büyütün.
UZM KLİNİK PSİKOLOG
NURBANU PERİŞAN UBUZ
Diğer Makaleler:
Kaynaklar:
Doss, B.D., Rhoades, G.K., Stanley, S.M., & Markman, H.J. (2009). The Effect of the Transition to Parenthood on Relationship Quality: An 8-Year Prospective Study. Journal of Personality and Social Psychology, 96(3), 601–619 beziehung nach geburt.