NAFAKA
Nafaka Türleri
►Tedbir Nafakası
►Yoksulluk Nafakası
►İştirak Nafakası
►Yardım Nafakası
Tedbir Nafakası
•Tedbir nafakası, boşanma davası süresince ödenen nafakadır
Boşanma davasından dolayı kazanılan ayrı yaşama hakkı, karı kocanın birbirlerine karşı bakım yükümünü ortadan kaldırmaz. Eşlerin bu bakım hususunda anlaşamamaları halinde, hakim, dava süresince eşlerden birinin geçiminde güçlük çektiği durumda, diğerinin onun geçimine ne miktarda katkıda bulunacağına karar verir. Dava süresince devam edecek olan bu uygulamaya ‘’Tedbir nafakası’’ denilmektedir.
•Tedbir nafakasında kusur şartı yoktur. Yani kusurlu olan taraf da tedbir nafakası talep edebilir.
Yoksulluk Nafakası
•Süresiz nafaka olarak da bilinen yoksulluk nafakası, boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek tarafa, diğer tarafça yapılan maddi yardımdır.
•Yoksulluk nafakası talep edebilmek için kusursuzluk aranmaz, daha az kusurlu olunması halinde yoksulluk nafakası talep edilebilir. Nafaka miktarının tayinindeki ölçüt, yoksulluğa düşecek tarafın asgari ihtiyaçlarının karşılanmasıdır.
•İki tarafında çalıştığı durumlarda nafakanın talep edilip edilmeyeceği akla takılan sorulardandır. Bu durumda önemli olan kazanç miktarıdır. Yoksulluğu aşacak miktarda kazancı olmayan taraf, asgari ihtiyaçlarını karşılayabilmek için çalışıyor olsa bile nafaka talep edebilir.
•Nafaka talebinde bulunulması için kadın olmak gerekmez. Erkek de şartlar gerçekleşirse nafaka talep edebilir.
•Nafaka; ölüm, evlenme, evli gibi yaşama, yoksulluğun ortadan kalkması vs. gibi durumlarda son bulur. İşbu nedenlerin ne zaman olacağının net bir tarihi yoktur. Net bir tarih verilemediğinden dolayı süresiz nafaka olarak da bilinmektedir.
•Nafaka boşanma davasıyla birlikte talep edilebildiği gibi ayrı bir davayla da talep edilebilir. Kararın kesinleşmesinden itibaren bir yıllık zamanaşımı süresi vardır.
Yoksulluk nafakası taleple bağlıdır. Yoksulluk nafakasına hükmedilebilmesi için yoksulluğa düşecek tarafın talep etmesi gerekir.
İştirak Nafakası
•Boşanmış olma, kendisine velayet verilmemiş olan ana ya da babanın çocuğun bakım masraflarına katılma yükümlülüğüne son vermez. Çocuğun bakım masrafları, velayet kendisine verilmiş ana ya da babaya aittir. Ancak MK 182/2 ye göre, diğer taraf da gücü oranında bu masraflara katılmak zorundadır. Hakim iştirak nafakasına talep olmadan karar verir. Çocuk kendisine bırakılan eş, çocuk için nafaka talep etmediğini beyan etmiş olsa bile, çocuğun menfaati gerektiriyorsa, hakim re’sen iştirak nafakasına hükmeder. (DURAL/ÖĞÜZ/GÜMÜŞ, 149)
•İştirak nafakası, kararın kesinleşmesiyle ödenmeye başlanır ve kural olarak çocuk ergin oluncaya kadar devam eder. Ancak çocuk ergin olmasına rağmen eğitimine devam ediyorsa, iştirak nafakası eğitim sona erene kadar devam eder (MK 328/2).
Yardım Nafakası
•Yardım nafakası, boşanma davası ile ilgili bir nafaka türü değildir. Türk Medeni Kanunu Madde 364’e göre; ‘’Herkes, yardım etmediği takdirde yoksulluğa düşecek olan üstsoyu ve altsoyu ile kardeşlerine nafaka vermekle yükümlüdür’’ demek suretiyle yardım nafakasını düzenlemiştir.
İşbu maddeye göre yardım nafakası, bütün akrabalara değil; üstsoy (anne-baba, dede…) ve altsoy (çocuk, torun…) ile kardeşlere verilir. Yani amca, dayı, hala, teyze gibi akrabalardan yardım nafakası talep edilemez.
Yoksulluktan kasıt yeme, giyinme, barınma, sağlık, ulaşım, eğitim gibi… zorunlu ihtiyaçlarını karşılayacak düzeyde bir gelirin bulunmamasıdır.
•Yardım nafakası, rastgele açılamaz. Mirasçılıktaki sıraya göre açılması lazımdır. Örnek verecek olursak; yoksulluğa düşen tarafın çocukları, torunları yani altsoyu varsa dava ilk önce bunlara açılır. Eğer altsoyu yoksa anne-babaya oda yoksa büyükanne-büyükbabaya gibi…
•Yardım nafakasında yetkili mahkeme aile mahkemesidir. Eğer aile mahkemesi yoksa aile mahkemesi sıfatıyla asliye hukuk mahkemelerinde dava görülür.