Türkiye Cumhuriyeti’nin ilk kadın hakimlerinden bahsedeceğim sizlere. Onlar dönemlerinin en güçlü kadınları aynı zamanda şu an ki meslektaşlarına yol açmış birer lider. Aynı dönemlerde yurdun birbirinden habersiz bu 4 kadın aynı dava için savaş vermişler ve aynı zamanlarda aynı mevkilerde görev yapmanın haklı gururunu yaşamışlar. Burada sizlere sayacağım isimler sadece birer semboldür. Daha nice kadınlarımız bu tür zaferlere isimlerini yazmışlardır. Bizler sadece içlerinden 4 tanesini tanıtmak istedik. Peki kim bu kadınlar?
Suat Berk Kimdir
1901 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiş. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Suat Berk hâkim olduğunda 21 yaşındaymış. 1933 yıllarında Berlin’de doktora çalışmaları yapmış. Atatürk’ün isteği ile hukuk okuyan kadınlardan sadece biridir. Suat Berk mesleğinde ilk olmanın nasıl karşılandığını şu sözlerle aktarmış. “Ben zannederdim ki herkes mahkemeleri dinlemek için, işleri olanlar geliyor, meğerse hâkim kadını seyretmek için geliyorlarmış”
Fatma Beyhan Nil Kimdir
1903 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiş. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Fatma Beyhan Nil Tipi 27 yaşında hâkimlik görevine başlamıştır. Türk basınında ve dünya basınında oldukça ilgi görmüştür. 1928 yılında İstanbul barosuna kaydolması ile İstanbul barosunun 5591 sicil numarası ile ilk kadın avukatı olmuştur. 1941 yılında ise Ankara barosuna kaydolmuş ve kendi bürosunu açarak serbest avukatlık yapmaya başlamıştır.
Melahat Ruacan Kimdir
1906 yılında İstanbul’da dünyaya gelmiş. Ankara Hukuk Fakültesi’nin ilk kadın öğrenci olan Melahat Ruacan okulu birincilik ile bitirmiş hâkim olduğunda 24 yaşındaymış. Ankara Adliyesi Asliye Mahkemesi’nde ilk kadın hâkim olmuş. 1945 yılında ise ilk kadın Yargıtay üyesi seçilmiştir.1960 yıllarında dönemin iktidar partisine hizmet etmeyi reddetmiş ve kendisi tavırdan dolayı istifa etmeye zorlanmış. 1963 yılında verdiği haklı mücadeleyi kazanarak görevine geri dönmüş ve tazminatını almıştır.
Handan Dalay Kaftancı Kimdir
1912 yılında Yunanistan’ın Kavala şehrinde dünyaya gelmiş. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi mezunu olan Handan (Dalay) Kaftancı 24 yaşında Bursa’ya hâkim olarak atanmış. 1 yıl boyunca Adliyeye at arabasında gidip gelmiş ve daha fazla dayanamayıp derdini anlatmak için soluğu Ankara’da almış. İçeri alınmayan hâkim Handan Hanım merdivenlerde beklemeye başlamış. Bakan binadan ayrılırken merdivenlerde hâkime hanımı görmüş ve hâkime hanım Atatürk ile görüştürülmüş. İstanbul’da TMO (Toprak Mahsulleri Ofisi) ’da baş hukuk müşaviri olarak avukatlığa adım atmış.
Zamanın ilk kadın hâkimi, savcısı, avukatı gibi meslekleri yapmış bu kadınlar ve daha niceleri çok zorlu süreçlerden geçmişler. Başarılı ve idealist olmanın bedelini ödemişler. Onlar en zor zamanlarda herkese, her şeye inat zoru başarmışlar. Kadınların okumasına bile garip bakan bir zihniyete avukat, hâkim veya savcı olarak kafa tutmuşlar. Onların öncülüğünde açılan bu yolda ne Handanlar ne Fatmalar geçti ve daha niceleri geçecek. Onların aracılığı ile tüm kadınlara, ayakları üzerinde var olma savaşı veren kadın emekçilere teşekkür ederiz. İyi ki var olmuşsunuz.