Kadın sağlığı fizyoterapisi nedir?
Kadın sağlığıyla ilişkili fizik tedavi yöntemlerine denir. Fizik tedavi yöntemleri ilaçsız ve cerrahi girişim gerektirmeyen yöntemler olup vücut dışından tatbik edilen fizik tedavi aletleri ve özel egzersizleri içerir. Kadınların sıklıkla ve bazen doğal olarak karşılaştıkları ağrılı adet görme, gebelik ve idrar kaçırma gibi sorunlarının üstesinden gelmede fizyoterapi cerrahi olmayan önemli bir enstrümandır.
Kadın sağlığı fizyoterapisi adet kanamasıyla başlayıp menopoza kadar devam eden dönemde kadınların ağrısız adet görmelerine ve dolayısıyla evlerinde, işlerinde ve toplum içinde konforlu bir hayat geçirmelerine yardım eder.
Hamilelik durumunda uygulanan fizyoterapi, gebelik sorunlarını giderip rahat bir hamilelik geçirmenin yanında normal ve kolay bir doğuma da katkıda bulunur. Ayrıca doğum sonu annenin daha sağlıklı olmasını temin eder.
Kadınların önemli sağlık sorunlarından biri de idrarını tutamayıp kaçırmaktır. İdrar kaçırma hastayı hijyen, koku, fazladan bez gibi giysiler kullanmaya mecbur edeceği gibi iş yerinde ve işinde, arkadaşlarla ilişkilerinde ve toplum içinde bir çok sorunla karşı karşıya getirir. İdrar kaçırma durumunda fizyoterapi başvurulacak tedavi yöntemlerin başında gelmektedir.
Pelvik taban kasları neden önemlidir?
Kadını bireysel, mesleki ve sosyal yönden de etkileyen bu durumlar pelvik taban kaslarının fonksiyonunu yerine getirememesinden kaynaklanmaktadır.
Leğen kemiği olarak bilinen pelvisin tabanında yer alan kasılma, gevşeme ve stabilizasyon gibi görevleri olan kaslardır. Bir hamak gibi üzerinde bulunan mesane, rahim, kalın bağırsak gibi organları taşırlar. İşeme, dışkılama ve cinsel fonksiyonlarda, hamilelikte ve doğumda görev alırlar.
drar kaçırma (inkontinans) nedir?
Pelvik taban kaslarının görevini yerine getirememesi durumunda istemsiz şekilde tutamayıp damlalar halinde veya daha yoğun olarak idrar kaçırma (üriner inkontinans) sıkça görülen kadın sağlığı sorunlarından biridir.
Çoğunlukla inkontinans üç şekilde ortaya çıkar.
a. Stres inkontinans. Öksürme, gülme ya da karın içi basıncı artıran yük kaldırma, ıkınma gibi durumlarda idrarın damla damla kaçırılmasıdır.
b. Urge tip inkontinans. Aniden idrar yapma hissi ile tuvalete yetişememe ve idrar kaçırma durumudur.
c. Miks tip inkontinans. Bazen de her iki tip idrar kaçırma birlikte görülebilir.
İdrar kaçırmada risk faktörleri nelerdir?
Otuz yaşından sonra her 4 kadından birinde görülür. Menopoza giren ve çok doğum yapmış kadınlarda görülme sıklığı fazladır. Başlıca kadın inkontinans sebepleri şunlardır:
- Yaş. Menopozdan sonra sıklığı artar
- Sigara
- Obezite
- Kabızlık
- Fazla kahve gibi aşırı kafein alınması
- Hamilelik
- Doğum sayısının fazla olması
- Bebek ağırlığının fazla olması
İnkontinans tedavisi nasıl yapılır?
Fizyoterapi, özel eğitimli kadın sağlığı fizyoterapisti tarafından uygulanan, cerrahi olmayan, yan etkisiz ve başarılı sonuçların alındığı bir yöntemdir. Pelvik taban kaslarına uygulanan özel egzersizlerle zayıf kasların güçlendirilmesi, gergin kasların gevşetilmesi ve kasların dayanıklılığının arttırılması tedavinin temelini oluşturur. Ayrıca kadın sağlığı fizyoterapistinin hastaya önerdiği yaşam tarzı değişiklikleri ve mesane eğitimi de tedaviye önemli katkılarda bulunur. Gerekirse, EMG- biofeedback gibi yöntemlerle pelvik taban kaslarının izole şekilde fonksiyonunu yerine getirmesi sağlanır. İdrar kaçırma tedavisi hastaların yaşam kalitesini arttırmakta ve hayata katılımlarını sağlamaktadır. İdrar kaçırma kader olmaktan çıkmaktadır.