27 Mart 2018 Tarih 2.Mükerrer Resmi Gazeteyle yayımlanan 7103 Sayılı Kanunun meslek mevzuatımızı ilgilendiren kısımlarına dair bilgiler sunmaya çalışacağım.
Bu makalemde Vergi ve SGK bölümlerini ayrı ayrı ele almanın daha anlaşılır-sade olacağını düşünüyorum.
Vergisel anlamda değişiklikleri içeren yenilikler;
- Madde 4: Bilindiği üzere mevzuatımızda belli sayıda işçi çalıştıran işyerlerinin kadın çalışanlarına kreş hizmeti vermeleri mecburidir. Kanunun bu maddesinde işverenler tarafından kadın çalışanlarına verilen kreş ve gündüz bakım ve hizmetleri her çocuk başına aylık brüt asgari ücretin %15’ini aşmamak kaydıyla sağlanan menfaatler vergi hesaplamasından istisna tutulur. Bu oranı aşan menfaat ve ödemeler doğrudan ücret olarak vergilendirilir. Bu hizmetin işveren tarafından değil de doğrudan bu hizmetleri sağlayan gelir veya kurumlar vergisi mükellefleri tarafından verilmesi durumunda da aynı uygulama geçerlidir.
- Madde 6: Söze konu kanunun bu maddesi her yıl ekim aylarında asgari ücretli çalışanların 2.vergi dilimine girmesi sebebiyle maaşlarının sene başında belirlenen net asgari ücretin altında kalmasının engellenmesiyle ilgilidir. Yani vergi diliminin değişmesi alınan net maaşı hiçbir şekilde etkilemeyecek aradaki fark tutar asgari geçim indirimine eklenerek işçinin maaşına yansıtılacaktır. Burada diğer önemli bir husus işveren içinde vergisel anlamda hiçbir şey değişmeyeceğidir. Çünkü işveren devlete ödeyeceği vergiyi asgari geçim indirimini artırarak işçiye maaş olarak ödeyecek, idare de bu durumda alacağı vergiden feragat etmiş olacaktır.
- Madde 9: Bu madde tasfiyeye girmiş işletmelerin vergi tarhiyatı ve ceza kesme işlemiyle ilgilidir. Şöyle ki ; tasfiye edilerek tüzel kişiliği ticaret sicilinden silinmiş olan mükelleflerin, tasfiye öncesi ve tasfiye dönemlerine ait her türlü vergi tarhiyatı ve ceza kesme işlemi , müteselsilen sorumlu olmak üzere tasfiye öncesi dönemler için kanuni temsilcilerden, tasfiye dönemi için tasfiye memurlarından herhangi biri adına yapılır. Bilindiği üzere limited şirket ortakları bu kapsamda doğacak amme alacaklarından şirkete koydukları sermaye oranında sorumludurlar.
- Madde 11: 7103 sayılı kanunun bu maddesi tamamıyla yurt dışından ülkemize para emisyon ederek yatırım yapmak isteyen tam mükellef sermaye şirketlerini ilgilendirmektedir. Yatırım teşvik belgesi kapsamında yatırım yapmak isteyen bir sermaye şirketi, işe başlanılan dönemi takip eden hesap dönemi sonuna kadar yurtdışından getirilerek sermaye olarak konulan yabancı paraların, değerlenmesi sonucu oluşan kur farkı vergiye tabi tutulmaz bu farklar pasifte özel bir fon hesabına alınabilir. Burada önemli nokta ; işe başlanılan hesap dönemi sonuna kadar yabancı paraların kullanılmayan kısmının değerlemeye tabi tutularak matraha ilave edileceğidir. Değerlemeye tabi tutulmayan yani yatırımda kullanılan yabancı paraların kur farklarının izlendiği özel fon hesapları sermayeye ilave edilmesi dışında kullanılırsa aynı dönemde vergiye tabi tutulur.
- Madde 12: Kanunun bu maddesiyle özel usulsüzlük cezalarında bir hayli sadeleştirilmeye gidilmiştir. Kısaca fatura,makbuz, pusula gibi belgelerin düzenlenmemesi alınmaması,verilmemesi veya gerçeğe aykırı meblağların yer alması durumunda muhataplarına her birine her bir belge için 240 TL’den aşağı olmamak üzere belge de yazılı tutar ve tutar farkının % 10’nu tutarında özel usulsüzlük cezası kesilir. Diğer sadeleştime de fiş , ödeme kaydedici cihazla verilen fiş, bilet, irsaliye,liste gibi belgelerin düzenlenmediğinin,kullanılmadığının,bulundurulmadığının veya gerçek meblağlarının gösterilmediğinin tespiti durumunda her bir belge için 240 TL özel usulsüzlük cezası kesileceğiyle ilgilidir.
- Madde 14: Bu madde usulsüzlük ve özel usulsüzlük cezalarında indirimin %50 oranında yapılacağını belirtmektedir.
- Madde 16: Bu madde imalat sanayii ve ar-ge tasarım faaliyetlerinde bulunan mükelleflerin 01.05.2018 ile 2019 takvim yılı sonuna kadar aldıkları yeni makine ve teçhizat için ve aynı tarihe kadar yatırım teşvik kapsamında aldıkları da dahil olmak üzere Maliye Bakanlığı’nın bu kıymetler için belirlediği faydalı ömür sürelerinin yarısı dikkate alınarak uygulanmasıyla ilgilidir. Yani kısa bir örnekle açıklayalım. İmalat sanayi sektöründe faaliyet gösteren firmamız 05.05.2018 tarihinde bir makine alımı yaptı diyelim. Bu makinanın faydalı ömrü de 5 yıl olsun dedik. Kanunun bu maddesi uyarınca ; bu makinenin faydalı ömrü 2,5 yıl olacak yine kanun maddesi uyarınca küsurat bir üst rakama iblağ edilerek uygulanacaktır. Yani kıymetimiz 3 yıl da amortisman ayrılarak itfa edilecektir.
- Madde 29: Bu madde meşhur KDV Kanunumuzla ilgilidir. Bilindiği üzere KDV Kanunun 13. Maddesinde ifa edilen bazı teslim ve hizmetlerin katma değer vergisinden müstesnadır. İşte bu maddeye J bendi de eklenerek “ organize sanayi bölgeleri ve küçük sanayi siteleri tarafından su,kanalizasyon,arıtma,doğalgaz,elektrik vb. hatta küçük sanayi sitelerindeki işyerlerinin inşasına ilişkin, bunlara veya bunlar tarafından oluşturulan iktisadi işletmelere yapılan mal teslimi ve hizmet ifaları kdv’den müstesna tutulmuştur.” şimdilik :-) son halini almıştır.
- Madde 30: Bu madde de okul aile birlikleri tarafından kantin olarak belirlenen alanların kiraya verilmesi işleminin kdv’den istisna tutulmasıdır. Yani kantinciler bu habere sevinecekler doğrusu, çünkü artık sorumlu sıfatıyla beyanname vermeyecekler.
- Madde 31: Söze konu kanunun bu maddesi şunu anlatmaktadır. Sanayi sicil belgesine sahip imalat sanayi ve ar-ge tasarım kapsamında olan faaliyet gösteren mükelleflere bu faaliyetlerinde kullanılmak üzere yapılacak makine ve teçhizat teslimleri kdv’den istisna edilmiştir. Tarih aralığı olarak da 01.05.2018 – 31.12.2019 tarihleri belirlenmiştir.
- Madde 59: Kanunun bu maddesi ihracat yapan mükellefleri ilgilendirmektedir. Bilinmektedir ki; ihracat işlemlerinde verginin tecil ve terkini söz konusudur. İşte tam burada ihracatın beklenmedik durum veya mücbir sebeple 3 ay içinde gerçekleştirilememesi durumunda idare 3 aylık sürenin dolduğu tarihten itibaren 15 gün içinde başvuran ihracatçılara, uygun görülmesi durumunda 3 aya kadar ek süre verebilecektir.
- Madde 74: Bu madde de de kısaca şu özetlenebilir. 5520 Sayılı Kurumlar vergisi kanunumuzun 4.maddesi vergiden muaf kurum ve kuruluşlardan bahsetmektedir. İlgili maddenin Ö. Bendi yürürlükten kaldırılarak , Ekonomi bakanlığının iznine tabi olarak kurulan Bölgesel Yönetim Merkezleri bundan böyle kurumlar vergisinden muaf değillerdir.
Şimdi de isterseniz Kanunun SGK açısından getirdiği yeniliklere göz atalım;
Kanunu ilk incelediğimde iki tane aslan gibi SGK Teşvik uygulaması dikkatimi çekti.
Bu teşviklerle başlayalım.
- Madde 42: Geçici Madde 19(4447)
İşçi Yönünden Şartlar
İş kurumuna kayıtlı işsiz olması
- 01.01.2018-31.12.2020 tarihleri arasında işe girmiş olması
- İşe girdikleri aydan önceki 3 aylık sürede toplam 10 günden fazla prim bildirilmemiş olması ( İsteğe bağlı hariç)
İşveren yönünden şartlar
- Özel Sektör işyeri olması
- Personeli işe aldığı yıldan bir önceki takvim yılında çalıştırdığı ortalama sigortalı sayısına ilave olması.
- Bildirimlerin yasal süresi içerisinde verilmesi ve primlerin zamanında ödenmesi
- SGK’ya prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme zammı ve cezası bulunmaması. Tabii olarak bu ceza ve primlerin 6183 sayılı kanunun 48.maddesine göre tecil veya taksitlendirme yapılması durumunda teşvikten yararlanılabilir.
Genel Şartlar ve Düzenlemeler
- Bu teşvik süresi 2020 yılı Aralık dönemi aşılmamak üzere, destek kapsamına giren sigortalılar için 12 ay süreyle uygulanır.
- İşe giriş tarihi itibariyle 18 yaşından büyük kadın veya 18 yaşından büyük erkek 25 yaşından küçük erkekler için ve kuruma engelli olarak kayıtlı sigortalılar için 18 ay süreyle uygulanır.
- Teşvik primi sigortalı ve işveren hisselerinin tamamı tutarında uygulanır.
- Destek kapsamına girdikten belli bir süre sonra teşvik süresi dolmadan işten ayrılan bir sigortalı yeniden aynı işyerinde işe başlaması durumunda işe başladığı tarihteki durumu dikkate alınarak kalan teşvik süresi kadar destekten yararlanmaya devam eder.
- Bu destek SGDP ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.
- 01.01.2018-31.12.2020 tarihleri arasında tescil edilmiş işyerleri ve daha önce tescil edildiği halde ortalama sigortalı sayısının hesaplandığı yılda sigortalı çalıştırmaması nedeniyle ilk defa sigortalı bildiriminde bulunan ayı takip eden 3.ayda bu destekten yararlanmaya başlayabilir.
- Bu destekten yararlanan sigortalı başka teşvikten yararlanamaz.
- Sahte sigortalılık ve sigortasız işçi çalıştırma ediminde bulunanlar hakkında 5510 Sayılı Kanunun ek 14.Maddesi uyarınca işlem yapılır.
Madde 43: Geçici Madde 20(4447)
İşçi Yönünden Şartlar
İş kurumuna kayıtlı işsiz olması
- İşe giriş tarihi itibariyle 18 yaşından büyük ve 25 yaşından küçük olmak
- 01.01.2018 tarihinden sonra işe girmiş olmak
- İşe girdikleri aydan önceki 3 aylık sürede toplam 10 günden fazla prim bildirilmemiş olması ( İsteğe bağlı hariç)
İşveren yönünden şartlar
- İmalat sanayiinde faaliyet göstermek ve bu sektörde ustalık belgesine sahip özel sektör işyeri olması
- 2017 yılında kayıtlı sigortalı ortalama sayısı 1 ila 3 olması ve 2017 yılı ortalama sigortalı sayısına ilave olması.
- Bildirimlerin yasal süresi içerisinde verilmesi ve primlerin zamanında ödenmesi
- SGK’ya prim, idari para cezası ve bunlara ilişkin gecikme zammı ve cezası bulunmaması. Tabii olarak bu ceza ve primlerin 6183 sayılı kanunun 48.maddesine göre tecil veya taksitlendirme yapılması durumunda teşvikten yararlanılabilir.
Genel Şartlar ve Düzenlemeler
- Bu desteğin süresi 2018 Aralık Dönemine (dahil) kadardır.
- Prime esas kazancın alt sınırı üzerinden işveren ve sigortalı hisselerinin tamamı tutarında uygulanır.
- 2018 yılında 5510 sayılı kanun kapsamına alınan işyerleri ile 2017 yılında kanun kapsamına alındığı halde sigortalı çalıştırmayan işyerleri bu destekten yararlanamaz.
- Bu destekten yararlanan sigortalı için destek sağlanan aya ilişkin prim ödeme gün sayısının 53,44 TL ile çarpılması sonucu bulunacak tutar , ücret desteği olarak kurum tarafından işverene ödenir ve destek tutarı fondan karşılanır. Bu ödeme 2018 Yılı Aralık dönemini geçmemek üzere sigortalının işe alındığı ayı takip eden ilk aydan başlar ve her ikinci ay için uygulanır.
- Bu madde kapsamına giren işyerleri destekten en fazla 2 sigortalı için yararlanılır.
- Bu destek kapsamında işten ayrılan sigortalı yeniden işe başlaması halinde, kanun maddesinde belirtilen şartları sağlaması kaydıyla 2018 aralık dönemini geçmemek üzere yeniden destekten yararlanabilir.
- Bu destek SGDP ve yurt dışında çalışan sigortalılar hakkında uygulanmaz.
- Bu destekten yararlanan sigortalı başka teşvikten yararlanamaz.
- Sahte sigortalılık ve sigortasız işçi çalıştırma ediminde bulunanlar hakkında 5510 Sayılı Kanunun ek 14.Maddesi uyarınca işlem yapılır.
- İşe giriş tarihi itibariyle sigortalının, işverenin birinci derecede kan veya kayın hısmı yada eşi olması durumunda bu destekten yararlanması mümkün değildir. Ancak işe giriş tarihten sonra oluşan hısımlık veya evlilik durumları destekten yararlanmayı etkilemez.
Madde 44: Geçici Madde 21 (4447) 7103 sayılı kanunun bu maddesi yukarıda belirtilen SGK Teşviklerinin bir mütemmim cüzü olarak uygulanacak olup, Asgari ücretlere ait hesaplanan gelir vergisinden asgari geçim indirim tutarının mahsup edildikten sonra kalan kısmının muhtasar beyannameyle terkin edilmesiyle ilgilidir.
7103 sayılı kanunun meslek hayatımıza getirdiği yenilikleri sizlere aktarmaya çalıştım. Kanunun uygulanabilirliği açısından tebliğ ve genelgelerin kısa sürede yayınlanarak daha net ve anlaşılır olmasını ümit ediyorum.
Seyithan KÜTÜKÇÜOĞLU
S.M. Mali Müşavir