Biyoloji delisi arkadaşlar bugünkü konumuz hayvanlar alemi.. bitkilerin aksine hayvanların hareket edebilme yani kımıldanma özelliği var bitkilerin de hareket etmesi söz konusu ama daha çok yönelme ırganım şeklindedir buradan mahallenin bakkalına git desen saksı çiçeğine abi ayaklarım mı var nasıl gideyim der.. doğru zaten gitmesine gerek de yok herşey ayağına gelmiş Ayşe Teyze suladıktan sonra güneş amca da ışığını kesmedikten sonra kendi fotosenteziyle ürettiği besinleri tüketip hayatına devam eder..
Ama gariban hayvanlar öyle değil kırk takla atıyor karnını doyurmak için çitasından maymununa, zebrasından beygirinde kadar hayvanların hepsi yaşam micadelesi vermektedir. Söz hayvanlardan açılmışken bu dersimizin konusu da hayvanlar alemi omurgasızlar biyoloji konu anlatımı.. Sınıflandırma konusuna devam ediyoruz aslında hani orada bir tablo yapmıştık ökaryotları alt başlıklara ayırdık ya işte sırayla onlara bakıyoruz.
Hayvanlar Alemi
- Tamamı Ökaryot hücre yapısına sahiptir.
- Depo polisakkaritleri GLİKOJEN dir.
- Hücre çeperi bulundurmazlar
- Tamamı oksijenli solunum yapar
- Tamamı çok hücrelidir.
- Tamamı heterotrof beslenir.
- Hayvanlar alemi 3 şubeye ayrılmaktadır: Omurgasızlar, İlkel kordalılar ve Omurgalılar
sever öğrenciler bu biyoloji konu anlatımı önceki dersin devamı niteliğinde.. omurgasızlardan bahsetmiştik şimdi omurgalılardan devam ediyoruz öncesinde omurgasızlar ile omurgalılar arasında kalan bir grup var çok kısaca ondan bahsedeceğim ilkel kordalılar grubu bunlar ne omurgalıdır ne de omurgasızdır. // iki cami arasında beynamaz vaziyeti 🙂 //
İlkel Kordalılar
- Notokord adlı iskelet görevi gören bir sırt şeridi vardır
- Notokord boyunca uzanan içi boş sinir kordonu bulunur
- Notokord boyunca uzanan sindirim borusu yer alır
- Önemli örnekleri Amfiyoksüs ve Tulumlulardır
OMURGALILAR ŞUBESİ
- Notokord yerine omurlardan oluşan omurga vardır
- Kapalı dolaşım görülür
- Kemik ve/veya kıkırdaktan oluşan İç iskelet vardır
- Embriyonik gelişimin ilk döneminde solungaç yarığı görülür
- Gelişmiş sinir sistemleri ve beyinleri vardır
- Akciğer veya solungaç solunumu yaparlar
- Kanları kırmızı renktedir
- Boşaltım organları böbreklerdir.
- Balıklar , Amfibiler(iki yaşamlılar demek kurbağa gibi) , Sürüngenler , Kuşlar ve Memeliler olmak üzere 5 sınıftırlar.
1.Balıklar
- Solungaç solunumu yaparlar //arkadaşlar bunu unutmayın sakın!//
- Kalpleri 2 gözlüdür //bunu zaten unutmayın çok önemli //
- Kalplerinde daima kirli kan bulunduğundan soğukkanlı canlılardır //çok şey istiyorum ama bunu da .. :)//
- Yüzgeçlerle ve pullarla kaplı vücutları vardır //zaten bilinen bir özellik//
- Genelde dış döllenme görülür
- Balıklar Kıkırdaklı ve Kemikli balıklar şeklinde ikiye ayrılır
- Kıkırdaklı balıklarda iç döllenme görülür yüzme keseleri yoktur bu yüzden sürekli hareket ederler köpek balıkları ve vatozlar gibi.
- Kemikli balıkların yüzme keseleri vardır
- Levrek,Çupra,Alabalık,Hamsi bu gruba örnek verilebilir.
2.Amfibiler (iki yaşamlılar)
- Yaşamlarının bir kısmı suda bir kısmı karada geçer
- Suda solungaç solunumu karada akciğer + deri solunumu yaparlar
- Gelişme döneminde başkalaşım geçirirler
- Kalpleri üç gözlüdür kirli ve temiz kan kalpte karışır bu yüzden soğuk kanlıdırlar
- Kış uykusuna yatarlar
- Dış döllenme ve dış gelişme görülür
- Kuyruksuz kurbağalar, semenderler ve bacaksız iki yaşamlıları örnek verebiliriz.
3.Sürüngenler
- Akciğer solunumu yaparlar
- Derileri kalın keratin pullarla kaplıdır
- Kalpleri üç odacıklıdır (iki kulakçık ve bir karıncık) fakat karıncık yarım bir perde ile ayrılmıştır yine de tam ikiye bölmemiştir
- Kalpte kirli ve temiz kan karıştığı için soğukkanlı canlılardır ayrıca kış uykusuna yatarlar
- İç döllenme dış gelişme görülür (bazıları doğurabilir)
- Timsah yılan kertenkele ve kaplumbağa örnek verilebilir.
4.Kuşlar: Kuşlar bizim için memeliler kadar olmasa da çok önemli özellikleri de çok kolay. Biyoloji biliyorum diyebilmenin şartlarından biri kuşların ve memelilerin özelliklerini öğrenmektir zaten basit özellikler kafanızda bir kuş hayal edip birçok özelliği hiç buradan okumadan bulursunuz.
- Akciğer solunumu yaparlar
- Vücutları tüylerle kaplıdır
- Keratinle kaplı gagaları vardır
- Kalpleri 4 gözlüdür
- Kirli ve temiz kan karışmaz sıcakkanlılardır
- Sıcakkanlı canlılarda vücut sıcaklığı sabittir
- Kemiklerin çoğunun içi boştur
- Akciğerlerine bağlı hava keseleri uzun kemiklerin içine doğru uzanır (kaldırma kuvveti)
- İç döllenme ve dış gelişme görülür
- Yumurtaları sert bir kabukla kaplıdır
5.Memeliler: Arkadaşlar biyolojide en önemli sınıf memelilerdir insanlar da bu gruba dahildir özelliklerini öğrenmek çok kolaydır hemen hemen her sene bununla ilgili sınav sorusu gelmektedir.
- Akciğer solunumu yaparlar
- Vücutları kıllarla kaplıdır
- Yavrularını sütle beslerler
- Diyafram kasları vardır
- Yavrularını doğururlar
- Olgun alyuvarları çekirdeksizdir
- İç döllenme iç gelişme görülür
- Kalpleri 4 odalıdır sıcakkanlı canlılardır
- Ağızlarında dişleri vardır
- Boşaltım organları böbreklerdir.
Gagalı Memeliler: Memelilerin gagalı olan grubudur. Yavruları yumurtadan çıkar yani doğmazlar ama süt emerler.
Keseli Memeliler: Yavru anneden doğduğunda gelişimini tamamlamamıştır bir süre de annesinin kesesinde yaşar ve buradan süt emerek gelişimini tamamlar.
Plesantalı Memeliler: Yavru anneden doğduğunda gelişimini tamamlamıştır. Anne karnında plesanta adı verilen yavrunun beslenmesinden ve boşaltımından sorumlu bir yapı bulunur yavru plesantaya kordon ile bağlıdır.
Bir biyoloji dersinin daha sonuna geldik arkadaşlar umarız ki omurgalı hayvanlar özellikle de memeliler iyice anlaşılmıştır. Buradaki 5 sınıfı zaten sürekli sistemlerde tekrar edeceğiz. Örneğin dolaşım sistemini ele alıyoruz diyelim ki, burada diyeceğiz ki Balıkların kalbi iki gözlüdür bir karıncık bir kulakçık yani buradaki bilgilerimizi tekrar edeceğiz biraz.
OMURGASIZLAR ŞUBESİ
- Yapılarında iç iskelet bulunmaz (genelde)
- Bir kısmında vücudun dışını kaplayan kabuk gibi dış iskelet bulunur.
- Omurgasızlarda genellikle açık dolaşım vardır (kan damarlarda dolaşmıyor)
- Sırt ipliği (Notokord) bulundurmazlar yani omurgaları yoktur.
- Solucanlar , Eklembacaklılar , Derisi Dikenliler , Kabuklular , Yumuşakçalar ve Süngerler şeklinde 6 sınıfta incelenirler
A) Süngerler
- Çok basit yapılı canlılardır
- Herhangi bir gelişmiş sistemleri yoktur
- Solunum boşatım ve beslenme difüzyon ile gerçekleşir
- Tatlı suların ve denizlerin diplerinde yaşarlar
- Vücut boşluklarında organ bulunmaz
- Tomurcuklanma ile eşeysiz çoğalabilirler , eşeyli de üreyebilirler (kafalarına göre takılır bu süngerler)
- Banyo süngeri örnek verilebilir.
B) Sölenterler
- Vücut merkezinde sindirim boşluğu var
- Vücutlarında hem ağız hem anüs işi yapan tek açıklık var
- Solunum ve boşaltım difüzyon ile olur
- Hidra , mercan , deniz anası örnek verilebilir
- Hayat evreleri polip ve medüz şeklindedir polipler başkalaşımla medüzlere dönüşür.
- Sölenterlerde basit bir sinir sistemi vardır.
C) Solucanlar
- Bileteral simetriye sahiptirler (iki taraflı simetri)
- Denizde , karada , tatlı suda ve insan vücudunda yaşayan çeşitleri bulunur.
- Genelde eşeyli üreme görülür.
- Yassı Solucanlar , Yuvarlak Solucanlar ve Halkalı Solucanlar şeklinde üçe ayrılırlar
1) Yassı Solucanlar
- Solunum ve dolaşım sistemleri pek gelişmemiştir.
- Ağız ve anüs olarak çalışan tek bir boşluk vardır.
- Planarya , Tenya ve Karaciğer kelebeği örnek verilebilir bunlar aynı zamanda iç parazittir.
2) Yuvarlak Solucanlar
- Solunum ve boşaltım sistemleri gelişmemiştir.
- Ağız ve anüs şeklinde iki farklı açıklıkları vardır.
- Yuvarlak solucanların bir kısmı insanlara ve hayvanlara zarar veren parazit solucanlardır.
- Kancalı kurt , askaris , trişin vb örnek verilebilir.
3) Halkalı Solucanlar
- Vücutları segmentler şeklinde halkalı halkalıdır
- Kapalı dolaşım görülür
- İki açıklıktan oluşan sindirim kanalları vardır
- Karada yaşayanlarda solunum nemli deriden difüzyonla olurken suda yaşayanları solungaç solunumu yapar.
- Boşaltım için gelişmiş özel yapıları bulunur.
- Beyin ve sinir kordonundan oluşan bir sinir sistemleri de mevcuttur.
- Toprak solucanı ve sülük örnek olarak verilebilir.
D) Yumuşakçalar
- Salyangoz midye ahtapot gibi yumuşak görünüme sahip canlılardır
- Bazıları kabuklu bazıları kabuksuzdur
- Suda yaşayan yumuşakçalar solungaç solunumu yapar
- Otçul , etçil veya parazit beslenen türleri vardır.
E) Eklembacaklılar
Kabuklular:
- Yengeç, ıstakoz , midye , karides vb.
- Vücutları sert bir kabukla çevrilidir
- Kabukları aynı zamanda iskelet görevi yapar
- Solungaç solunumu yaparlar
- Tatlı su veya denizlerde yaşarlar
Araknidler (örümcekgiller):
- Baş ve göğüs birbirine kaynamıştır (böceklerde baş göğüs ve karın ayrıdır ama bunlarda baş ve göğüs bitişik)
- Vücutları iki bölmelidir (başve karın)
- Örümcek kene ve akrep en bilinenleridir
- Zehirlidirler
- Kitapsı akciğer solunumu görülür
- Antenleri bulunmaz
Çok Ayaklılar:
- Derileri pullarla kaplıdır
- Vücutları bölmelidir her bölmeden ayaklar çıkar
- Kırkayak ve çiyan örnek verilebilir
Böcekler
- Arı,karınca,sinek vb örnek verilebilir.
- Trake solunumu yaparlar
- Açık dolaşım görülür
- Kitinden oluşan dış iskeletleri vardır
- Boşaltım malpigi tüpleriyle gerçekleşir
- Eşeyli üreme ve başkalaşım görülür (genelde)
- Vücutları baş göğüs ve karın şeklinde 3 bölmelidir
- Baş kısımlarında antenleri vardır
- Genelde iki çift kanatları ve üç çift bacakları vardır
F) DERİSİDİKENLİLER
- Deniz yıldızı, deniz hıyarı, deniz kestanesi örnek verilebilir.
- Diken şeklinde çıkıntılarla kaplı vücutları vardır
- Solungaç solunumu görülür
- Kapalı dolaşım sistemi vardır