TC.
OSMAN TÜRKOĞUZ
firstname.lastname@example.org
TV. İZMİR;17 Şubat 2015.
Zonguldak’ta yayınlanan UYANIŞ adlı gazetede yayımlanan yazılarım ilgi ile izleniyordu. Bir Avukat arkadaşım, Yazılarım üzerine konuşmak için yazıhanesine davet etmişti. Bu sırada, Çaycuma ilçe merkezinden Yaşlı bir Karı-Koca, yazıhaneye geldiler. Kocanın kardeşleriyle miras kavgası varmış! Bu konuda açılacak dava için gerekli evrakları Avukatın masasına koyan Adam:”Avukat Bey, Dört kardeşiz, kardeşlerimin Dördüne de dava aç! Dedi. Teferruatlı nüfus suretini inceleyen Avukat:”Siz, İkisi kadın, Dördü de erkek, Altı kardeşsiniz?! Deyince,ol adem,yerinden zıplayarak:”Kadınlar,insan mı?Sen,Allahın kitabında yazdığı gibi taksim davası açacaksın”?!Dedi.
Avukat Bey, sakince sordu:”Eşinizin miras derdi var mıdır?”
“Efendim; onun erkek kardeşleri,”Mirası eşit olarak taksim ettiler!”Deyince; Avukat Bey, elindeki evrakları Ol herifin suratına fırlatarak:”Hemen burayı terk et; burada Türk Miras Hukuku uygulanır!”Diye bağırdı. Adam, karısından önce odayı terk ettiğin de bendeniz ayağa kalkarak:”Ben, bu tehlikeyi kimselere anlatamıyorum. UYANIŞ, Nurculuk üzerine çok emek vererek yazdığım yazıyı, yayından kaldırdı. Bu aymazlıkla çağdaş ömrüm, iş bu yazımı sizlere iletmeyi uygun buldum.”Bölük, Bölük bölen bizden değildir!”Hadis. Mirasçıların,mirastaki haklarının cinslerine göre dağıtılması kabul edilemez?!Ostüzü.
“ASABE:Bir dini yayından?!
“Baba tarafından akbaba, hısım. Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde hisse (pay) takdîr edip bildirdiği vârislerden (Eshâb-ı ferâizden) sonra gelen ve belli bir payı olmayıp artan malı almaya hak kazanan, ölene erkek vasıtasıyla bağlanan erkek akraba veya bazı durumlarda bunlar gibi vâris olan kadınlar.
Hak sâhiplerine paylarını veriniz. Arta kalan asabeye aittir. (Hadîs-i şerif-Buhârî)
Kendileri Eshâb-ı ferâizden iken erkek kardeşleri ile beraber bulunduklarında asabe olan kadınlar şunlardır: Kızlar, oğlun kızları, ana baba bir kız kardeşler ve baba bir kız kardeşler. Oğul en kuvvetli asabe olup, oğul bulunduğu zaman, diğer asabelerin hiç biri asabe olmaz. (Mevkûfât) “
“Baba tarafından akbaba, hısım. Allahü teâlânın Kur'ân-ı kerîmde hisse (pay) takdîr edip bildirdiği vârislerden (Eshâb-ı ferâizden) sonra gelen ve belli bir payı olmayıp artan malı almaya hak kazanan, ölene erkek vasıtasıyla bağlanan erkek akraba veya bazı durumlarda bunlar gibi vâris olan kadınlar.
Hak sâhiplerine paylarını veriniz. Arta kalan asabeye aittir. (Hadîs-i şerif-Buhârî)
Kendileri Eshâb-ı ferâizden iken erkek kardeşleri ile beraber bulunduklarında asabe olan kadınlar şunlardır: Kızlar, oğlun kızları, ana baba bir kız kardeşler ve baba bir kız kardeşler. Oğul en kuvvetli asabe olup, oğul bulunduğu zaman, diğer asabelerin hiç biri asabe olmaz. (Mevkûfât) “
Kaynak: TÜRK HUKUK TARİHİ, Profesör Dr. Coşkun ÜÇOK-Profesör Dr. Ahmet MUMCU.
İSLAMIN MİRAS HUKUKU?!
İslami Miras Hukuku, Arap Kültürünün ve Arap Geleneğinin Tanrı adına formatlanarak;Kadın-Erkek eşitsizliğinin ve haksızlığının ebedileştirilmesidir!?Ostüzü.
Okuyunuz da; Mustafa Kemal Atatürk, nereden nereye getirmiş, aklınız ve vicdanınız varsa anlayınız! Yoksa Arabın çöllerinde sürünür, sömürülür durursunuz! “Kur’anı Kerim’in 4’üncü Nisa Suresi,(184.108.40.206.175’inci ayetler.)Dinci geçinerek Kuranı iyi bildiğini sananlara bu konuda sormuş olduğum sorular, hep boynu bükük yanıtsız kaldılar. Sonunda da birisi, sakallarına kadar kızararak, ıkıla ve sıkıla bu konuda bir yazı yazmamı irica etti?!Ayetleri vereyim dediğimde de:”Siz yazarsanız daha iyi olur!”Uzun boylu yazıyı uzatmadan,konuya hemen giriyorum:
Murisin/Miras bırakanın/ 1-Cenaze giderleri,2-Borçları,3-Vasiyetleri Terekeden çıkarıldıktan sonra düşergeleri Varislerine/Mirasçılarına/ verilir. Miras Hukukumuza tamamen ters bir biçimde Üç çeşit Mirasçılar gruplandırması vardır:
1-Eshab-ül Feraiz(Zevu’l Feraiz),
2-Asebe,
3-Zevu’l-Erham.
1-Eshab’ül Feraiz(Zevu’l Feraiz).Murisin terekesinden, Kur’anı Kerime göre belli olan düşelgeleri almaya hakkı olan mirasçılara denir.Maide4/11.12.175’inci Ayetler.
1-Kız çocuklar,
2-Ana,
3-Baba,
4-erkek kardeş,
5-Kız kardeş,
6-Karı,
7-Koca,
8-1’etanınan hak, Oğlun kızına, sonra.
9-3’e tanınan hak, Büyük babaya, sonra.
10-2’ye tanınan hak, Büyük anaya, sonra.
Daha sonra erkek kardeşler:
11-Ana bir baba ayrı erkek kardeş,
12-Baba bir ayrı erkek kardeş.
a-Baba: Terekenin 1/6’sını alır. Murisin erkek yanından erkek geleni yoksa o zaman Eshab’ül Feraiz’den artanı da gene baba Asebe’den olması nedeniyle alır.
b-Erkek yanından erkek ata, Murisin babası, babasının babasının, babasının, babasının babası gibi. Baba yoksa bunlar da terekeden düşerge alırlar. Baba varsa mirasa giremezler.
c-Ana bir erkek kardeş: Bunlar Murisin babası, erkek yanından erkek atası, çocukları ya da oğlunun çocukları varsa bir şey alamazlar. Bunlar yoksa 1/6 pay alırlar. Birden fazlaysalar1/3 pay alırlar. Ana bir bacıları ile birlikteyseler yine terekenin 1/3’ü aralarında paylaştırılır.
ç-Koca: Murisin çocukları ya da oğlunun çocukları yoksa terekenin 1/2’sinialırlar.Bunlardan birisi varsa terekenin 1/4'ünü alırlar.
d-Karı: Murisin çocukları ya da oğlunun çocukları yoksa terekenin1/4’ünü alırlar. Bunlardan birisi varsa terekenin 1/8’ini alırlar. Birden çok karı varsa bu düşelgeyi aralarında pay ederler.
e-Kız çocukları: Murisin yalınız bir kızı varsa terekenin 1/2’sini alır. Murisin birden fazla kızı varsa, bunlar terekenin 2/3’ünü alırlar. Kız çocukları oğlan çocukları ile bir iseler, Asebe’den sayılırlar ve oğlanlara düşenin yarısı kadar pay alırlar. YANİ İKİ DÜŞERGE OĞLAN ÇOCUĞUNA BİR DÜŞERGE DE KIZ ÇOCUĞUNA VERİLİR.
f-Oğlun Kızı: Ya da oğlun, oğlunun kızı ve böylece. Murisin oğlu ve kızı yoksa oğlunun kızı terekenin 1/2’sini alır. Birden artık oğlun kızı varsa, bunlar birlikte terekenin 2/3’ünü alırlar. Murisin yalınız bir kızı varsa, oğlun kızı ya da kızları terekenin 1/6’sını alırlar. Oğlun oğlu işle birlikte bulunan oğlun kızları Asebe’den sayılır ve bunlara verilenlerin yarısı kadar mirastan pay alırlar. Murisin oğlu ya da iki, ya da ikiden artık kızı varsa oğlun kızı mirastan pay alamaz.
g-Ana-Baba bir Bacı: Murisin çocukları, ya da babası ya da erkek yanından erkek atası yoksa, ana-baba bir bacılar terekenin 1/2’sini alırlar. Aynı durumda birden artık ana-baba bir bacı varsa birlikte terekenin 2/3’ünü pay olarak alırlar. Bunlar arasında baba bir erkek kardeşle birlikte iseler Asebe’den sayılırlar, erkek kardeşlerine düşergelerin yarısını alırlar. Ana-Baba bir bacılar, Murisin kızı, oğlunun kızı ya da oğlunun, oğlunun kızı ile birlikte iseler, başka kimse de yoksa Asebe’den sayılırlar ataları varsa, ana-baba bir bacıları mirastan pay alamazlar ve mirastan artanı alırlar. Murisin erkek yanından art gelenleri ya da erkek ataları varsa, ana-baba bir bacıları mirastan pay alamazlar.
ğ-Baba bir bacılar: Murisin çocukları, babası ya da erkek yanından erkek atası ve ana-baba bir kardeşleri ya da bacıları yoksa başka bir bacı terekenin 1/2'sini alır. Aynı durumda birden artık baba bir bacı varsa terekenin 2/3 payını alırlar. Ana-Baba bir bacı ile birlikte iseler terekenin 1/6’sını alırlar. Ana-Baba bir bacılar, iki ve daha çok iseler, baba bir bacılar terekeden pay alamazlar. Bunlar, baba bir erkek kardeşlerle birlikte iseler Asabe sayılırlar ve baba bir erkek kardeşlere düşergenin yarısını alırlar. Baba bir bacılar, murisin kızı, oğlunun kızı ya da oğlunun, oğlunun kızı ile birlikte iseler ve başka da kimse yoksa gene Asebe’den sayılırlar ve artanı alırlar. Murisin erkek yanından erkek art gelenleri ya da ataları bir varsa baba bir bacılar mirastan pay alamazlar.
h-Ana bir bacılar: Bunlar tıpkı erkek kardeşler gibi düşerge alırlar.
i-Ana: Murisin çocukları ya da oğlunun çocukları ya da
Oğlunun, oğlunun çocukları ya da iki ya da daha çok kardeşleri (ister ana-baba bir olsun, isterse ayrı olsun)varsa Terekenin 1/6’sını alır. Bunlar yoksa terekenin 1/3’ünü alır. Yok, eğer karı-kocadan biri ve baba varsa, önce karı ya da kocanın düşergeleri verilir, artan 1/3 pay da anaya verilir.
İ-Büyük ana: Büyük annelerin, Eshab’ül Feraiz’den sayılabilmeleri için Muris ile aralarında ya yalınız kadınlar (ananın, anasının anası)ya yalınız erkekler(babanın babasının anası gibi) bağıntı bulunmalı ya da bu sıra erkeklerden sonra bu sıra kadın bulunmalıdır.(Babanın babasının anasının anası gibi).Aradakiler değişiyorlarsa(Ananın babasının anası gibi).Bu gibi büyük analar Eshab’ülFeraiz sayılmayıp Zevu’l Erham olurlar. Büyük ana terekenin 1/6’sını alır. Murise aynı uzaklıkta birden çok büyük ana varsa terekenin 1/6’sı aralarında bölüştürülür. Ana sağ ise, büyük ana mirasa katılamaz. Baba sağ ise, baba yanından büyük analar da mirasa katılamazlar. Büyük analardan Murise daha yakın olan, hangi yandan olursa olsun, daha uzak büyük anaları mirastan yoksun bırakır.
Eshab’ül Feraiz düşergeleri tüm terekeyi aşıyorsa, hepsinin düşergelerinden eşit olarak indirilir. Bu işleme “AVLİYYE” DENİR. Düşergeler tüm terekeden az olurda artanı alacak Asebeden kimse bulunmazsa düşergeler oranında herkesin payı arttırılır. Bu işleme de “REDDİYE” DENİR.
2-ASEBE: Murisin erkek yönünden erkek olduklarında hısımlarıdır. E.F.Kadınlardan tek başlarına terekenin yarısını alırlar. Birden çok olduklarında terekenin 2/3’ünü alırlar. Aynı derecede ve durumda erkek mirasçılarla bir arada bulunduklarında Asebe sayılırlar, o erkeğe düşenin yarısını alırlar. Asebe mensupları da kendi aralarında dört gruba ayrılırlar. Bir gruptan birisi varken öteki gruptaki mirastan pay alamaz. Aynı grup içindeki yakın hısım uzak hısımın mirastan pay almasına engeldir. Aşağıdaki mirasçılar ölmüş olan babalarının yerine geçerek aynı derece mirasçı olamazlar,(Halefiyet prensibi yoktur!) Asebe gruplarının biribirine üstün tutulma sırası:
A-Birinci grup: Murisin erkek yanından erkek art gelenleri.
B-İkinci grup: Murisin erkek yanından erkek ataları.
C-Üçüncü grup: Murisin babasının erkek yanından erkek art gelenleri.
Ç-Dördüncü grup: Murisin babasının, babasının erkek yanından erkek art gelenleri.
Azatlı Köle, Asebe yoksa Erkek Efendisinin, onun Asebesi mirasçı sayılır.
Önce Eshab’ül Feraiz artarsa, sıra ile Asebe gelir.
3-Zeu’l ehram: Murise bir kadın aracılığı ile kan hısımı olanlar ya da bir erkek aracılığı ile kan hısımı oldukları halde, Asebe, Eshab’ül Feraiz olamayan kadınlar, mirasta üçüncü grubu oluştururlar. Asebe gibi öncelikle dört grupturlar: Bunlar, Asebe ve Zevu’l Feraizden sağ kanla eş dışında kimse yoksa mirasçı olurlar.
A-Birinci grup: Murisin art gelenleri(kızının oğlu, oğlunun kızının kızı ya da oğlu).
B-İkinci grup: Murisin ataları (Anasının babası, babasının anasının babası).
C –Üçüncü grup: Murisin anasının ya da babasının art gelenleri( Erkek kardeşinin kızı ya da kardeşinin oğlu).
Ç-Dördüncü grup: Murisin babasının ya da anasının atalarının art gelenleri(Amcasının kızı, hala, dayı).
Asebe’de olduğu gibi, birinci gruptan biri varsa, ikinci gruptan olanlar daha yakın olsalar da mirasçı olamazlar. Burada da aynı grup içinde yakın hısım, uzak hısımı mirastan yoksun bırakır. Bununla birlikte her grup için ayrı, ayrı bölüştürme yöntemleri vardır.
Birinci grupta aynı derecede murise yakın birkaç mirasçı varsa bunların içinde Eshab’ül –Feraiz çocuğu Eshab’ül, Feraiz çocuğu olmayana üstün tutulur. Hiç biri Eshab’ül Feraiz çocuğu değilse, erkekler iki, kızlar da bir düşerge alırlar. Ancak murisle mirasçılar arasındaki kuşakların hangisinde cins değişikse, ikili, birli bölüştürme yapılarak mirasçılara ulaşılır. Bir adamın kızının oğlunun kızı ile kızının, kızının oğlu varsa, burada kız iki düşerge, oğlan ise bir düşerge alır.
İkinci grupta aynı derecede ede bulunan kimseler arasında ayrılık gözetilmez. Eshab’ül- Feraiz, ya da Zevu’l-Erham ile murise hısım olanlar eşit tutularak yalınız erkeklik ve kadınlıklarına göre ikili ve birli alırlar. Ancak burada da bu ikili ve birli bölüştürme, hangi kuşakta ilk cins değişikliği ile karşılaşılıyorsa orada yapılır.
Üçüncü gruptaki Asebe çocukları, Asebe çocuğu olmayanlara üstün tutulur. Erkek kardeşin oğlunun kızı, kız kardeşin kızının oğlu ile birlikteyse, tüm mirası birincisi alır, ikincisi de mirasın dışında kalır. Hepsi Asebe çocuğu ise hangisinin atasının miras hakkı varsa mirası o alır. Ana-Baba bir erkek kardeşin oğlunun kızı mirası alır, baba bir erkek kardeşin oğlunun kızı hava alır. Hepsinin Eshab’ül, Feraiz çocuğu olması halinde de usul aynıdır.
Dördüncü gruptaki miras taksim yöntemi de Üçüncü gruptaki gibidir: Aynı derecede murise yakın iki Zevu’l –Erham mirasçıdan erkek kardeşin kızı Asabe çocuğu olduğu için tüm terekeyi mirasçı olarak alır. Bacının oğlu Eshab’ül-Feraiz çocuğu olduğu için, mirastan hiçbir paya alamaz. Erkek kardeşinin kızının yanında bir de oğlu bulunsaydı, Bu, Asebeden olduğu için terekenin tümünü miras olarak alırdı. Bu sefer bacısı da hava alırdı.
3-Eshab’ül Feraiz- Zevu’l-Feraiz).
1-Kız çocukları,2-Ana-Baba,3-Erkek kardeşler,3-Kız kardeşler,4-Oğlun kızı,5-Büyük baba-Büyük anne,6-Baba bir, ana ayrı erkek kardeş,7-Ana bir, baba ayrı erkek kardeş. Bunların mirastan düşergeleri aynı mantık ve hesaplama üzerinedir.