CNC ((Computer Numerical Control) (CNC Torna ve CNC Freze))
CNC Dik İşleme Tezgahı (CNC FREZE) CNC TORNA TEZGAHI
Tanım :
Üniversal tornanın ,üniversal frezenin veya her iki üniversal tezgahında yapabileceği işleri daha hassas tolerans değerleri ve daha az sürede daha fazla ürün üretmeye(seri üretime) yarayan ,sayısal komutların bilgisayar yardımı ile kontrol edilmesidir.
Üniversal Freze Tezgahı Üniversal Torna Tezgahı
CNC Takım Tezgahlarının Avantajları :
- CNC tezgahlarında yapılacak üretim öncesi hazırlıkların üniversal tezgahlarında yapılacak üretim öncesi hazırlıklardan daha kısa sürede tamamlanır.
- Her bir üretilen parça için hazırlanan programlar istenildiği sürece saklanabilir.
- İnsan faktöründen dolayı kaynaklanan etkilerin azaltılmasından dolayı hassas ve seri imalat mümkündür.
- Kalifiyeli eleman ihtiyacı daha azdır.
- Seri üretime geçiş daha hızlıdır.
- Tezgahta yapılacak işlemler yüksek bir hassasiyete sahiptir.
- Parça üzerinde yapılacak değişikler sadece programda bulunan ilgili bölümlerin değiştirilmesi ile esnek bir yapıya sahiptir.
- Tezgahın performansı uygun koşullarda her zaman yüksek ve aynıdır.
- Üretimdeki maliyet ve süre asgari düzeydedir.
- Karmaşık şekilli parçaları daha rahat bir şekilde işleyebilir.
- CAM programları yardımı ile sanal ortamdan parça için gerekli olan işlemlerin kodları kolay bir şekilde elde edilebilir.
CNC Takım Tezgahlarının Dezavantajları :
- Parça için gerekli işlemlerin belirlenmesi ve işlemler için hazırlanacak olan kodlar için kalifiyeli elemana ihtiyaç vardır.
- Üretim için biraz daha pahalı yatırım gerekmektedir.
- Tezgahın saat ücreti fazladır.
- Bakım ve titiz kullanımı daha fazladır.
- Periyodik bakım ve onarım için uzman ve yetkili kişiler lazımdır.
- Uzun ömürlü ve kaliteli kesiciler lazımdır.
CNC Takım Tezgahlarının Yapısal Özellikleri :
A-) Konum Ölçümü :
CNC takım tezgahlarında kesicinin ve parçanın konumlarının bilinmesi gerekir ve bu konumların belirlenmesinde 3 ayrı yöntem vardır;
1-)Ölçme yöntemleri :
- Mutlak Koordinat Sistemi (Absolute Coordinate System) ;
Bu koordinat G90 ile ifade edilir.Ölçü sürekli olarak orjin noktası referans alınarak ölçülür.
- Eklemeli Koordinat Sistemi (Incremental Coordinate System) ;
Bu koordinat G91 ile ifade edilir.Ölçü her zaman kesici takımın son bulunduğu noktaya göre referans alınarak ölçülür.
- Polar Koordinat Sistemi (Polar Coordinate System) ;
Bu koordinat sistemi rastgele bir noktanın referans olarak atanması sonucunda atanan noktaya göre referans alınarak ölçülür.
2-) Ölçü Değeri Algılanması:
İki tür konum ölçüsü kullanılır.Bunlar açısal ve doğrusal ölçülerdir.
3-) Devir Kontrolü:
DC motorları yardımı ile en çok tercih edilen hareket sistemidir.DC motorlarının elektriksel yolla hız hareketi kazandığından dolayı voltaj değiştirerek ölçülebilir.
B-) Elektrik Motorları :
- Ana Mil Motoru
- İlerleme Motoru
- Yardımcı İşlem Motorları
C-) Bilye Vidalı Miller :
CNC tezgahlarında ileri geri hareketlerde oluşan sürtünme kuvveti ve sürtünmeden dolayı oluşan aşınmalar uzun zaman sonra miller arasında boşlukların oluşmasına sebep olacaktır. Bu sebeplerden dolayı mikron düzeyinde hassaslık gerektiren işlerde istenen verimi alabilmek için sürtünme en aza indirilmelidir.Bu hassasiyetlik yuvarlama hareketinin tercih edildiği bilyeli cıvata (bilye vidalı mil) mekanizmaları ile sağlanabilir.
D-) Kayıt ve Kızaklar :
CNC tezgahlarında eksenel hareketlerde yüksek hız ve ani yavaşlamalar gerekir. Bu durum hassas konumlamalar için çok önemlidir. Kayıt ve kızaklarda yüksek sertlik ve titreşimleri sönümleme özellikleri istenir. Bu nedenle CNC tezgahlarında düşük sürtünmeye sahip doğrusal ve bilyeli kızak sistemleri kullanılır.Sürtünmeleri en aza indirmek için yağlanmaları sağlanır.
E-) Takım Değiştirme :
CNC tezgahlarında iki şekilde takım değiştirme seçeneği vardır:
- NC programında M06 komutunun yazılaması ile takım program akışına göre değiştirilmesi sağlanır.
- Bu takım değiştirme şekli ise manüel olarak CNC paneli üzerinde belirtilen düğme veya tuşlar yardımı ile değiştirme sağlanır.
+ Takım Revolveri :
Bunun bilinen adı CNC Torna Tezgahlarında “Taret” dir. Taret’in üzerinde (6-12-24) numaralar bulunur ve istenilen takım bu numaralar ile kodlanır.
+Takım Magazini :
Bunun bilinen adı CNC Dik İşleme (Freze) Tezgahlarında “Magazin”dir. Kesicilerin değiştirilmesi işlemi,otomatik kesici değiştiriciler ile yapılır.Magazinlerin belirli sayılarda (20-180) kesici haznesi vardır ve bunların çağrılma işlemi belirli sayılar ile kodlanır.
F-) Bağlama Gereçleri :
Bağlama gereçleri kesici ve iş parçası bağlama gereçleri olarak iki ana gruba ayrılır;
1-) Kesici Takımı Bağlama Gereçleri :
< >Torna Tezgahlarında Kesici Takımı Bağlama Gereçleri :
- Standart kesici takım bağlama mekanizması kullanılır.Örneğin ;
Dış çap,kanal,kesme,vida açama,delme,iç çap vb. kesici takımlara göre dizayn edilmiştir.
Genel olarak takımların bağlanma aparatları standarttır.
<>Freze Tezgahlarında Kesici Takımı Bağlama Gereçleri :
- Standart kesici takım bağlama mekanizması kullanılır.Örneğin ;
Matkap,delik büyütme aparatları,parmak freze,yüzey frezeleme takımları vb. kesici takımlara göre dizayn edilmiştir.
Genel olarak takımların bağlanma aparatları standarttır.
2-) İş Parçası Bağlama Gereçleri :
<>Torna Tezgahlarında İş Bağlama Gereçleri :
- Aynalar (Hidrolik ve Pnömatik Tahrikli)
- Pensler
- Alın Sürücüleri
- Destek Puntası
<>Freze Tezgahlarında İş Bağlama Gereçleri :
- Bağlama Pabuçları
- Mengeneler
- Modüler Bağlama Aparatları
- NC Kontrollü Divizör
- NC Kontrollü Döner Tabla
- Özel Bağlama Aparatları
Yazar:Mehmet Can Kaplan
İletişim: firstname.lastname@example.org