Türkiye’de Tarihi ve Kültürel zenginlikleri ile dikkat çeken Beyşehir’in 18 kilometre doğusundaki Fasıllar mahallesinde bulunan 2 bin yıllık geçmişe sahip kaya oyma Lukuyanus Anıtı’ndaki kitabede, at yarışlarının yazılı kuralları olduğu ortaya çıktı.
Bilindiği üzere Fasıllar Mahallesi Hitit Misthia üzerine kurulu olup Hitit Bizans ve Roma dönemlerine ait bir çok eseri barındırmaktadır.Hititlerin en önemli merkezi kabul edilen fasıllar mahallesindeki “Bereket Tanrısı” veya “Kurt Beşiği adı ile bilinen 72 ton ağırlığındaki fasıllar anıtının 3 bin yol öncesine ait olduğu tahmin edilmektedir
Fasıllar Anıtının 100 metre kuzeyinde bulunan ve “Lukuyanus Anıtı” ismiyle bilinen at kabartması Roma- Pagan döneminde yapılmıştır.Selçuk Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Prof.Dr Hasan Bahar Lukuyanus Anıtı ile ilgili yaptığı açıklamada anıtın Roma’lı at binicisi Lukayanus isimli gencin erken yaştaki ölümü üzerine yapıldığını söyledi.
Yöredeki insanlar tarafından “Atkaya” ismi ilede tanınan bu kabartmanın çevresinde at yarışlarının düzenlendiğini söyleyen Bahar “Burası bir hipodrom. Bu anıt, Lukuyanus adlı Romalı biniciye ait. Bu kişi yarışçıdır. Bu yapıdan da burada at yarışlarının yapıldığını ve at yetiştirildiğini anlıyoruz. Hititler anıtları çevredeki kutsal olduğuna inandıkları dağlar için yapıyordu. Roma döneminde de at yarışları belki bu dağları kutsamak için yapılıyordu”diye sözlerine ekledi.
Tercüme edilen kabartmanın altındaki yazılarda ‘Savaşçı Lukuyanus, evlenmeden öldü. Kahramanımız’ denildiğini ifade eden Bahar “Çok üzülmüşler ölümüne. Roma’da, evlilik çok önemli bir aşamadır. İnsanlar için çok üzücü, bekar gencin ölümü. Bu da Helenistik Roma döneminde önemli bir ayrıntı. Bölge, Roma’nın Pisidya eyaletinin doğu sınırı oluyor. Bu yapı, Pisidya dönemine ait bir kabartma diyebiliriz. Roma-pagan dönemi, 2 bin yıllık geçmişe sahip.” diyerek devam etti.
At kabartmasının altındaki kaya üzerinde bulunan Grekçe yazılı kitabenin çevirisinden bahzede Bahar, şunları kaydetti:
“Kitabede, yarış kuralları var. Bir at birinci olduysa başka yarışlara katılamaz. Atın sahibi de yarışmada atı birinci olduysa ikinci atı katılamaz. Atın kendisi katılamadığı gibi sahibinin ikinci atı da katılamaz. ‘Bir at, 10 kupa aldı, sahibi şu kadar kupa kazandı’ diye sevinmiyor. Aksine ‘ben birinciliği tattım, diğer insanlar ve atları da kazanmalı’ düşüncesiyle, diğerlerine de kazanma şans veriliyor. Güzel bir kaide var. Modern dünyadakilerin aksine yarışlar, centilmenlik üzerine kurulu.Spor kurallarını ortaya döken ve yarışın yapılış şekline ilişkin kuralların bulunduğu benzer bir kitabe görmedim. At yarışlarından bahseden kaynaklar var ama kurallarını ve yapılışını anlatan yok. Lukuyanus Anıtı’ndaki kitabenin, at yarışlarının kurallarını anlatan en eski kitabe olduğunu söyleyebiliriz.”
Bu bilgiler ışığında Beyşehir ve çevresinin çeşitli uygar toplumlara ev sahipliği yaptığını ve üzerinde bulunan tarihsel zenginliklerin o dönemler hakkında bizlere bilgi sağladığını söyleyebiliriz.
Kaynak: www.trtavaz.com.tr
Bu içerik Ersen Selçuk Gül tarafından 3 sene önce eklendi.
Ersen Selçuk Gül tarafından 3 sene önce eklendi.
Ersen Selçuk Gül tarafından 3 sene önce eklendi.
Ersen Selçuk Gül tarafından 3 sene önce eklendi.