Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, NTV canlı yayın konuğu oldu.
Bakan Mehmet Şimşek’in açıklamalarından satırbaşları şöyle:
Ekonomiye ilişkin mesajlar veren Bakan Şimşek, kredi kartları, konut kredileri ve KKM uygulamalarına ilişkin değerli açıklamalarda bulundu.
Bakan Şimşek, OVP’de birinci önceliğin enflasyonun yeniden tek haneye düşürülmesi olduğunu söyledi. “Bu zor bir süreç ama mümkün. “Geçmişte başardık, yine başaracağız.”söz konusu.
“Yüzde 140 büyüyen krediyle enflasyonla mücadele olmaz.” Şimşek, ilk evin kredilendirilmesi noktasında bir değişiklik yapmayacaklarını ancak ikinci ve sonraki evler için artık krediye esas vermeyeceklerini söyledi.
Yıldırım, “Taşıt kredilerinde çok net sınırlayıcı bir bakış açımız var.”dedi.
Şimşek, Dövizli Emanet uygulamasının geleceğine de değindi. Şimşek, KKM’den çıkış programlarının olduğunu söyledi. “Kademeli olacak.”söz konusu.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞINA YÖNELİK DÜZENLEME GELİYOR
En düşük emekli maaşlarının güzelleştirilmesine de değinen Şimşek, “Memurlarla görüşmeler yapıldı, sene başında personelimiz ile bağlantı kuruldu. Emeklilerimizi enflasyona sokmama prensibimiz var. En düşük emekli maaşı alanların durumlarının iyileştirilmesi için Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatını verdiği çalışmaları yürütüyoruz. Biz bu konuda çok netiz.
KREDİLERDE YENİ DÜZENLEME
”Kredi yüzde 140 büyürken enflasyonla mücadele olmaz.”Şimşek, ilk evin kredilendirilmesi noktasında bir değişiklik yapmayacaklarını ancak ikinci ve sonraki evler için artık kredi desteği vermeyeceklerini söyledi.
Yıldırım, “Taşıt kredileri konusunda çok net kısıtlayıcı bir bakış açımız var.”dedi.
KKM DEVAM EDECEK Mİ?
Şimşek, Dövizli Emanet uygulamasının geleceğine de değindi. Şimşek, KKM’den çıkış programlarının olduğunu söyledi. “Kademeli olacak.”söz konusu.
KÜRESEL EKONOMİYE GÖRÜNÜM
Küresel ekonomiye baktığımızda; Büyümenin düşük olduğu bir dönemdeyiz. Ortalama büyüme yüzde 3 civarında olacak. Bu doğal bir düşük olarak kabul edilir. Bunun pek çok nedeni var ama kısa vadede baktığınızda pandemiden sonra enflasyon yükselmeye başladı. Şu anda küresel finansal koşulların oldukça sıkı olduğu bir dönemdeyiz.
OVP’DE BİRİNCİ ÖNCELİK ENFLASYONU DÜŞÜRMEK
MTP’nin üç temel bileşeni vardır. Bunlardan biri ülkemizin karşı karşıya olduğu en değerli makroekonomik zorluklardan biriyle uğraşmaktır. Enflasyonu makul seviyeye, tek haneye indirecek bir program.
Enflasyonla mücadele programı orta vadeli programımızın en değerli hedefidir. Birinci önceliğimiz fiyat istikrarıdır.
Hedefimiz 3 yılın sonunda enflasyonu tekrar tek haneye düşürmek. Bu zor bir süreç ama mümkün. Geçmişte başardık, yine başaracağız.
İKİNCİ BİLEŞEN: MALİ DİSİPLİN
Programın ikinci bileşeni mali disiplindir. Geçmişte AK Parti hükümetlerinin en güçlü yönü maliye politikasının çıpa görevi görmesiydi. Bütçe açıklarını düşük tutuyoruz ve bu sayede milletimize iş ve yatırım odaklı bütçeler sunmuş oluyoruz.
Önümüzdeki 3 yıla baktığımızda hem depremin hem de geçmişte aldığımız kararların etkisiyle; EYT gibi bütçede de bir bozulma var. Hedefimiz deprem hariç bütçe açığını yüzde 3’e düşürmek.
DEĞERLİ ÜÇÜNCÜ BİLEŞEN: YAPISAL REFORMLAR
Üçüncü değerli malzeme; yapısal reformlar. Şunu açıkça söyleyebilirim; Türkiye rekabet gücünü artıracaksa, verimlilikle büyüyecekse; Bir yandan verimli alanlara yatırım yaparken, diğer yandan mevcut kaynakların verimli kullanılmasına yönelik çok önemli bir yapısal dönüşüm çabası olacak. Geçmişte olduğu gibi sadece metin olarak sunmadık, planladık. Hangi reformları hangi mahallelerde yapacağımızı ortaya koyduk.
ENFLASYON İDDİALARINDA GÜNCELLEME
Üç aylık ve üç aylık bir geçmişi var. Tahminler üç aylık dönemde her zaman değişebilir. Burada resmi anlamaya çalıştık. Önce bir grup oluşturuldu, Sayın Cumhurbaşkanımızın önderliğinde bir Bakanlar Kurulu oluşturuldu. Hazine ve Maliye sorumluluğu bana devredildi. Ayrıca güçlü bir ekip kurduk.
Daha sonra durumu değerlendirdik. Enflasyon hedefimizi tartışmalı bulanlar olabilir. Olabildiğince anın prestijiyle en gerçekçi rakamları ortaya koymaya çalıştık.
Benim izlenimim; Genel olarak programın amaçları gerçekçidir. Burada enflasyona ilişkin varsayımlar, resmi daha doğru anlamamızdan ortaya çıkmıştır.
İki ay önce varil başına 70-80 doların ortasında olan küresel petrol fiyatları, bugün 90’ın üzerinde.
Aralık 2021 ile yaklaşık Mayıs 2023 arasında döviz kuru belli bir seviyede tutuldu. Kendimizi özgür bıraktık. Olağan döviz kuru etkisi var. Sürekli değişen bir konu. Geçirilebilirlik zamanla azalacaktır.
DEĞİŞTİRME NİYETİMİZ YOK
Herhangi bir döviz kurumuz yok. Aslında hiçbir varsayımın olmaması gerekir. Bir program yaptık, programın farklı aşamaları var. Bugün ile haziran arasında farklı bir bakış açısı…
Şu anda küresel finansal koşullar sıkı. Risk iştahı zayıf. 2024 yılının ikinci yarısından itibaren enflasyondaki düşüşle birlikte faizlerde de düşüş konuşulacak. Ancak büyüme beklentileri ve fon akımları farklı bir seyir izleyecektir. Bu nedenle önümüzdeki yılın ilk yarısı ile ikinci yarısına farklı bakış açılarımız var.
Bizim döviz iddiamız veya amacımız olamaz.
KREDİ KARTI VE KREDİ ÇIKARILMASI
1 Eylül itibarıyla kredi kartlarındaki yıllık kredi hacmi yüzde 140 civarında arttı. İki kattan fazla enflasyon. Bu kadar yüksek kredi hacmiyle enflasyonu, cari açığı kontrol edemezsiniz.
Niceliksel sıkılaşma diye bir kavram var. İlk adımı orada attık. KKM’den yanıt gelmedi, yanıt verdik.
Daha değerli konular var.
Taşıt kredilerinde çok net kısıtlayıcı bir bakış açımız var.
Birinci evin kredilendirilmesinde herhangi bir değişiklik yapmayacağız ama vatandaşın ikinci, üçüncü eve veya tatil yerlerine ait olma imkanı varsa krediyle desteklemeyeceğiz.
Bu alandaki krediyi önemli ölçüde sınırlandıracağız.
BAE’DEN PARA GİRİŞİ NE ZAMAN YAPILACAK?
Program için fon arayıp Türkiye’ye yatırım yaptığımızda ilk olarak dost ülkeleri ziyaret ettik. Birleşik Arap Emirlikleri büyük ilgi göstererek yaklaşık 51 milyar dolar değerinde bir program açıkladı.
Bu programın değerli bir bileşeni, beyin sarsıntısının yaralarını iyileştirmeye yönelik 8,5 milyar dolarlık tahvil ihracıdır. Bu yıl bitmeden 8,5 milyar dolarlık tahvil ihracı olacağına inanıyorum.
İhracatın finansmanı için de 3 milyar dolarlık tahvil ihraç edeceğiz.
Toplam 11,5 milyar dolarlık tahvil ihracının bu yıl tamamlanması bekleniyor.
BAE’nin 51 milyar dolardan yaklaşık 27 milyar dolarını yenilenebilir enerjiye yatırması gündemde. Doğal depolama, güneş, rüzgar vb. teknoloji başta olmak üzere sanayi, turizm yatırımlarını öngörüyorlar.
DÜNYA BANKASI’NDAN 35 MİLYAR DOLARLIK PAKET
Merkez Bankası Başkanımızla birlikte Dünya Bankası lideriyle uzun bir toplantı yaptık. Onlara programımızı anlattık. Ayrıca programımızı desteklemek için mevcut 17 milyar dolarlık planlamaya ek olarak 18 milyar dolar daha tahsis edeceklerini söylediler. Toplam 35 milyar dolarlık Dünya Bankası paketi Türkiye’ye sunulacak.
BORSA KORUMALI MEVDUAT UYGULAMASININ GELECEĞİ
Döviz kurunun korunması konusunda fazla konuşmayı tercih etmiyorum. Önceliğimiz programın uygulanmasıdır. Önceliğimiz rezerv biriktirmek.
Bunları başardığımız ölçüde kur korumasından çıkış stratejimizi hayata geçireceğiz. Bir stratejimiz var mı? Burada yavaş yavaş ilerleyeceğiz.
KKM yapan vatandaşların teselli edilmesi lazım, şimdilik devam edecek.
MERKEZ BANKASI KURALLARA MÜDAHALE EDİYOR MU?
Döviz korumasından her gün geri dönüşler oluyor. Onlara döviz sağlamak zorundayız. Bu anlamda talepleri karşılıyoruz. Eğer müdahale olarak algılayacaksanız KKM’den gelen getirilerde döviz talebini Merkez Bankası karşılıyor. Bunun ötesinde makul bir seviyeyi hedeflemek ve bunu korumak için rezerv harcamak mı diyorsanız, bildiğim kadarıyla pek bir şey yok.
HEDEF ENFLASYONA GÖRE FİYAT ARTIŞI
Çalışanlarımızı ve emeklilerimizi enflasyona ezdirmeyeceğiz. Ancak önümüzdeki dönemde çalışanlarımızın çalışma gücünü artırmanın tek yolu enflasyonu kalıcı olarak düşürmektir. Vazgeçilmez ön koşul fiyat istikrarıdır.
Çalışanlarımızın satın alma gücünü nasıl koruruz? Enflasyonu düşürerek koruyoruz. Enflasyon ne kadar yüksek olursa oynaklık da o kadar yüksek olur ve tartışma da o kadar zorlaşır. Şirketlerin planlama yapması da giderek zorlaşıyor. Enflasyonla mücadele, tam olarak desteklenmesi gereken bir programdır.
Önümüzdeki dönemde bu programı sabırla uygulamamız gerekiyor. Bunun bir sürü maliyeti olacak. Kolay olmayacak.
EN DÜŞÜK EMEKLİ MAAŞI YÖNETMELİĞİ
Sene başında memurlarla görüşmeler yapıldı, çalışanlarımızla da temaslarda bulunuldu. Emeklilerimizin enflasyonda ezilmelerini engelleyen bir unsurumuz var. En düşük maaşı alan emeklilerimizin durumlarının iyileştirilmesi için Sayın Cumhurbaşkanımızın talimatını verdiği çalışmaları yürütüyoruz. Biz bu konuda çok netiz.
Çalışanlarımızın yanındayız, çalışanlarımız çok pahalı. Emeklilerimiz çok değerli. Ancak ülkenin imkanları dahilinde hareket etmemiz gerekiyor. Zor bir dönemden geçiyoruz. Yüzyılın felaketi yaşandı. Eminim 86 milyon insanın tamamı felaketin yaralarını iyileştirmeye öncelik vermek isteyecektir.