Mantar Hastalığı
En çok rastlanılan Sabrolegnia denilen mantardır. Her balığı etkileyen bu hastalık daha çok soğuk su kökenlilerde izlenir mantar salgını diğer hastalıklara zemin hazırlar paraziter sorunları davet eder.Belirtileri
Derinin incetüylü pamuk görünümüyle kaplanması.Tedavisi
Pamuk bir bezi ıslatıp sıkınız bunu iyot veya civakrom eriyiğine batırın daha sonra hasta balığı sudan alıp üzerini ilaçlı bezle silin en sonrada balığı hastahane tankına alıp akvaryumda önleyici tedbirler alınıp mantarın kökü kurutulmalıdırDETAYLI ANLATIM :Mantar oluşumunun sebepleri ve alınması gereken önlemler nelerdir?1-
Kötü su şartları ihtiva eden ve düzenli dip çekimi yapılmayan akvaryumlarda daha iyi barınma alanı bulur. Gelişime açık, varlığını sürdürebildiği bu alanlarda sürekli tetiktedir. Bu nedenle düzenli dip çekimi ile tabanda oluşan atıklar, ölü canlılar akvaryumdan uzaklaştırılmalıdır. İyi sirkülasyon olmayan ortamlarda bir oluşum sebebidir. Düz yumurta döken ebeveyn balıkların, yumurtalarını sürekli yüzgeçleri ile havalandırması bu noktada daha iyi anlaşılabilir. Çünkü yumurtalarda mantar için iyi bir barınma alanıdır.2-
Akvaryumlarımızda bulunan stres faktörleri hastalığa yakalanmaları için zemin hazırlar. Mukoza tabakasında bulunan mukus salgısı strese bağlı olarak düzenli salgılama yapmayabilir. Bunun sonucu olarak balığı hastalıklara karşı çepeçevre saran bu tabaka zayıflar ve mantarlara balığa bulaşması için ortam sağlar. Bilindiği gibi akvaryum canlılarında stresi oluşturan faktörler çok fazla ve kendi başına ayrı bir konudur. Konu burada ele alınamayacak kadar detaylıdır. Mukoza ve deri tabakasını güçlendirmek için B vitamini kompleksleri kullanılmalıdır.3-
Balık üzerinde fiziksel etkiler sonucunda oluşan yaralanmalar, ezikler, çizikler, yırtılmalar mukozayı zedeler. Bu bölgelerde mantar oluşumu için olanak sağlar. Akvaryumlarımızda her zaman ısrarla karşı çıktığımız yapay bitkiler, keskin köşeli mercanlar ve ortama ait olmayan nesneler balıkların yaralanmasına sebep olur. Mümkün olduğunca bu tür dekor malzemelerine yer verilmemelidir. Uygun olmayan ve agresif türler nedeniyle alınan darbeler, yaralanmalara sebep olduğu için, dolaylı yoldan, yaralanmaya ek olarak balığı hastalığa karşı açık hale getirir.4-
Akvaryuma yeni giriş yapacak canlılar ve malzemeler dezenfekte edilmelidir. Bitkiler, balıklar, canlı yemler taşıyıcı konumundadır. Yeni bitki eklenirken uygun şekilde temizliği yapılmalıdır. Balıklar rutin zamanda olduğu gibi, mantar hastalığına karşıda karantina tankında tutulup gözlem yapılmalıdır. Mantar oluşmuş bir balık nasıl teşhis edilir?
Balıkta durgunluk, iştah kaybı, aşırı saklanma, zayıflama gözlenebilir. Deri üzerinde yukarıda sayılan bölgelerde oluşan iplikimsi ve pamukçuk şeklindeki yapılar gözle görülür. Bu yapılar beyaz renklidir, zamanla koyu renk alabilir. Başka bir sebeple yaralanan balığın bu bölgesinde renk değişikliği, bozulmalarda görülür.
Ichthyoponus türü mantar dahili bir mantar olduğu için dış belirtileri hemen görülmez. İçerde organları saran ve zamanla yayılan bu türde zamanla dış etkiler görülür. Bunlar deri; üzerinde noktacıkların oluşması, tümör benzeri çıkıntıların oluşması, galsama şişmesi şeklindedir. Aşağıda değişik mantar oluşumlarını görebilirsiniz.Tedavi yöntemleri nelerdir?
Alınan önlemlere karşın balıkta hastalık oluşmuşsa tedavi edilmelidir. Tedavi balığın mantar oluşmuş bölgesine el yordamı ile permasol, tentürdiyot gibi kimyasalların sürülmesi ve temizlenmesi ile olabileceği gibi, ilaç tedavisi şeklinde de olabilir.
El yordamı ile yapılan tedaviden kesin sonuç almak mümkün olmadığı gibi, müdahale esnasında bir takım riskleri de beraberinde getirir. Pek tavsiye edilmeyen bir yöntemdir.
İlaç tedavisinde kaliteli markalar kullanmak, etkili ve çabuk sonuç almak açısından daha uygundur. Her ilacın ayrı bir kullanım şekli vardır. Bunun için prospektüsünde yazılı olan tedavi dozu ve süreci aksatılmadan uygulanmalıdır. Tedavi işlemi karantina tankında yapılmalıdır. Ayrı ortama alınan balık hem dinlenme, kendini toparlama fırsatı bulmuş olur, hem de ana tank kimyasalların etkisinden uzak kalmış olur.
Bilimsel olarak geçerliliği tam kanıtlanmamış olsa da kaya tuzu kullanımında da iyi sonuçlar alınmıştır. 20 litre suya bir çorba kaşığı kaya tuzu eritilerek ilave edilir. Ancak bu yöntem uygun olmayan türlerde uygulanmamalıdır. Labirentli balıklar, vatozlar gibi... Isıyı yükseltmek tedaviyi etkin kılacaktır. Bu süreçte kontrollü su değişimi yapılmalıdır. Yeni eklenen su dinlenmiş ve aynı ısıda olmalıdır. Her türlü tedavi yönteminde sirkülasyonu balığı yormayacak şekilde ayarlayıp, bol havalandırma yapılmalıdır.
kaynak : akvaryumforum.comAyrıntılı Bilgi 2
Mantar hastalığı bir çok sebepten kaynaklanabilir. Bunların başlıcaları; Akvaryumda bulunan ölü balıklar, akvaryumun içindeki pislikler, yem artıkları, uzun süre temizlenmeyen filtreler, su kalitesinin düşük olması, hastalıklı başka bir balığın akvaryuma konması, uyumsuz türlerin bir arada beslenmesi mantar hastalığının oluşmasında başlıca etkenlerdir. Eğer balığınız sürekli saklanıyor ve dibe çöküp bekliyorsa, üzerinde beyaz noktalar varsa, yeme karşı isteksizse, kuyruğunda ve yüzgeçlerinde erimeler varsa balığınız büyük ihtimalle mantar olmuş demektir. Mantar hastalığının en önemli belirtisi ise balığın vücudunda beyaz pamuksu yaraların oluşmasıdır. Bu hastalığın tedavisinde ilaça gereksinim duyulabilir.
Hasta balığı karantina akvaryumuna ayırarak işe başlayabilirsiniz. Mantar hastalığı bulaşıcı olduğundan anatankınızdan belirli bir miktar su değişimi yapıp filtrenizi temizlemeniz gerekir aksi taktirde hastalık bütün balıklarınıza bulaşacak ve ciddi ölümlere yol açacaktır. Karantina akvaryumuna ayrılan balığa tuzlu su banyosu yaptırılır. Kullanılan tuzun iyotsuz olması gerekmektedir. Kaya tuzunu tercih etmeniz gerekir. Karantina akvaryumundaki her litreye 2-3 damla metilen mavisi damlatmanız gerekir. Tuz banyosu ise anatanktan aldığınız suda tuz eriterek ve balığı içide yaklaşık 1 dk. tutarak yapabilirsiniz. Eğer balıkta beklenmedik bir etki gördüyseniz tedaviyi kesebilirsiniz. Bu işlemi balık iyileşinceye kadar hergün tekrarlayabilirsiniz.
Mantarlar akvaryumda ayrıştırıcı olarak görev yapan ve her akvaryumda bulunan organizmalardır. Balık pisliği gibi atık maddeleri ayrıştırarak temizlik konusunda önemli rol oynarlar ve normal şartlarda akvaryum için yararlıdırlar. Mantar sporları her zaman akvaryum suyunda bulunurlar.
Mukoza zarı zarar görmediği taktirde balıklara zarar veremez. Yani sağlıklı bir balık için tehdit unsuru oluşturmaz. Mukoza mantarların balığa bulaşmasını önleyen doğal bir salgı kalkandır. Mantarlar ise balığın derisinde tutunabilir ve incinme yahut salgı problemleri olduğunda balığı etkiler.
Nakil sırasında oluşan çizikler yada yaralanmalar sonucunda balık risk altında olduğundan hastalığın seyrini beklemeden akvaryumculardan temin edebileceğiniz mantar ilaçlarını kullanıp bemiks kompoze ampul kullanımı ile derinin yahut mukozanın tamirine yardım edebilirsiniz. Akvaryumculardan edinebileceğiniz ilaçlar mukoza zarını koruyan ve hafif sıyrıkları hemen kapatmaya başlayan bir bileşim içerir. Kullanımları ve markaları konusunda bilgi veremeyeceğim çünkü birsürü farklı marka var ve hepsinin kullanımı farklı.
Balıktaki yaralanma kötü durumda yahut derin ise balığı karantina tankına almalısınız. Tercihen dekor ve kum içermeyen bu tankta balık iyileşene kadar ilaç tedavisi uygulanmalıdır.
İlaç tedavisinin yanı sıra ısıyı kademeli olarak günde 2şer derece artırarak 30 derece civarına çıkartınız. Tüm ilaçlar gibi mantar ilaçlarını kullanırken yüksek havalandırma yapınız. Vatoz varsa çıkartılıp uygun miktarda kaya tuzu eklenmelidir. Hastalık kaybulana dek her gün %15, hastalık kaybolduğunda ise %30 dip çekimi uygulamanız faydalı olacaktır. Bemiks kompoze ampul balığın derisinin ve mukozasının oluşumuna yardımcı olacak bir unsurdur ve asla tek başına tedavi edici değilidir. Derin yaralanmalarda karantinaya aldığınız balık için aynı yöntem uygulanmalıdır. Karantinaya alma amacı hastalığın yayılmasını engellemektir. Hastalık diğerlerine bulaşmamış görünse bile karantina tankı yanında ana tanktada ilaç kullanımı ve dip çekimi faydalı olacaktır.
Ek olarak bazı durumlarda aşırı stres mukoza salgısını bozduğu için sadece stresde mantar hastalığına sebep olabilmektedir. Böyle bir durum sezildiğinde aynı tedavi yönteminin yanı sıra stresi gidermek için gerekli önlemlerde alınmalıdır.
Motorların kapatılmaması gerekmektedir. Yanlız hastalık durumunda değil, normal durumlarda da nitrifikasyon bakterilerinin yaşaması için dış filtre sürekli çalışır durumda olmalıdır. İç filtre ise çözeltiyi homojenleştirmek konusunda (çözeltiden kastım ilaç eklenmiş akvaryum suyu) bize yardımcı olacağından açık olması faydalı olacaktır.
İlaç uygulaması kullanacağınız ilacın muhteviyatına göre değişeceği için ilaç kutusunda çıkan klavuza uyulmalıdır. Kullanım miktarı ve süresi o klavuzda yer almaktadır. Alırken içine bakarak olup olmadığını kontrol etmek faydalı olacaktır.