Yönetim Fonksiyonları
Yönetim Fonksiyonları
Yönetim başkaları aracılığıyla amaçlara ulaşma sürecidir. İşletmelerin var olma amaçlarına etkin ve verimli olarak ulaşabilmeleri için yönetim süreci hayati bir önem taşımaktadır. Girdilerin çıktıya dönüşme sürecinde, işletme içinde yerine getirilmesi gereken bazı fonksiyonlar vardır. Bunlara yönetimin fonksiyonları adı verilir. Bu fonksiyonların doğru yapılması tüm sürecin doğru işlemesine, işletmelerin rekabet koşullarında faaliyet gösterirken öne çıkmalarına imkan sağlar.
Yönetim fonksiyonları olarak adlandırdığımız bu dört fonksiyon planlama, örgütleme (organiza etme), yöneltme (yürütme) ve kontrol (denetim)’dir.
Yönetimin ilk ve en genel fonksiyonu olan planlama, bugünden gelecekte nereye varılmak istendiğinin ve nelerin gerçekleştirilmek istendiğinin kararlaştırılması sürecidir. Planlama, ne yapılacaktır, kim yapacaktır, ne zaman yapılacaktır, nasıl yapılacaktır, hangi olanaklar kullanılacaktır sorularına cevap arar. Planlama süreci işletmeler için büyük önem taşımaktadır. Çünkü işletmeler planlama faaliyeti sayesinde gelecek için bir hedef koyarlar ve bu hedefe ulaşmak için plan yaparlar. Planlama hem yöneticilere hem çalışanlara takip edecekleri bir yön sağlar, yönetimin son işlevi olan kontrol için bir standart sağlar. Böylece hedeflenenle ulaşılan yer arasında bir tespit yapmak mümkün olur. Planlama geleceğe yönelik, kapsamlı bir faaliyettir, kararlar toplamıdır ve belirli bir süreyi kapsamaktadır. Süreler açısından planlama kısa, orta ve uzun vadeli planlar olarak ayrılabilir. Başka bir ayrımda kullanılma seçenekleri açısından gruplandırmaktır. Tek kullanımlık plan türleri programlar, bütçeler ve projelerdir. Sürekli kullanılan planlar ise politikalar, prosedürler ve kurallardır.
Yönetimin ikinci fonksiyonu örgütlemedir. Plan yapmak amaçlara ulaşmak için tabiki yeterli değildir. Planların sonuca ulaşması gerekir. Sonuca ulaştırmak için de örgütleme işlevi şarttır. Örgütleme işlevi planları başarıya ulaştırmak için işletme yapısını kurmaya yarar. Plan işletmelerde ne yapılması gerektiğini söylerken örgütleme ise bunun nasıl bir yapı ile geçekleşeceğini açıklar. Örgütleme sürecinde öncelikle görülecek işler belirlenir ve gruplara ayrılır. Daha sonra bu işlere uygun olacak personel belirlenir ve atanır. Son olarak ise işin yapılacağı yer, araç ve gereçler saptanır ve tayin edilir.
Yönetimin üçüncü işlevi ise yöneltmedir. İşletmelerde yönetim faaliyeti planlama ile başlar, örgütleme ile devam eder. Yöneltme fonksiyonu sayesinde işletmede yer alan kişilere verilen görevlerin en doğru ve en verimli şekilde yapmaları sağlanır. Yöneltme ile ulaşılmak istenen amaç, planlar doğrultusunda çalışanların harekete geçirilmesi ve bunun sürdürülmesidir. İyi ve etkin bir yöneltme fonksiyonu kurmada emir vermenin önemi büyüktür. Verilecek emirlerin doğru, açık, yerine getirilebilir ve makul olması sayesinde işletme çalışanları, işlerini etkin ve verimli yapmaya yöneltilmiş olur. Yöneltme sisteminin etkin çalışması için yöneticinin personeli iyi tanıması, görev ve sorumluluklarını yerine getirmede kronik sorun halini almış personelin işten uzaklaştırılması, takım ruhunun gelişirilmesi, personelin izlenmesi gerekmektedir. Benzer şekilde yöneltme sisteminde liderlik, motivasyon, iletişim ve güç konuları da büyük önem taşımaktadır.
Yönetim fonksiyonlarından sonuncusu ise kontrol (denetim)’dür. Yukarıda bahsettiğimiz tüm yönetim fonksiyonlarının gerçekleşmesinden sonra sıra denetime gelir. Kontrolü başarılması istenenle başarılan arasında bir köprü olarak düşünebiliriz. Kontrol düzeltici bir fonksiyondur. Kontrolün gerçekleşmesi için önceden saptanmış amacın, planın, bir politikanın varlığı gereklidir. Bunlardan sonra faaliyetlerin sonuçları alınır, diğer bir ifadeyle iş başarısı ölçülür. Mevcut iş başarısı ile planda saptanan karşılaştırılır ve sonucunda düzeltici tedbirler alınır. Kontrol süreci gerçekleştirilirken öncelikle standartlar belirlenir, fiili durum saptanır. Ayrıca standartlarla fiili durumun karşılaştırılıp sapmaların belirlenmesi, nedenlerinin anlaşılması ve düzeltici tedbirlerin saptanması gerekir.