toprağımdır, memleketlim olduğundan iyi bilirim.tatar asıllıdır. thkp-cnin kurucusu ve militarist sosyalizmin türkiyedeki başlatıcısı ve kurgulayıcısıdır.ama birilerinin hoşuna gitmeyecek olsa da türk ocaklarının gizlemediği bir mahir çayan gerçeği vardır.kendisi türk ocaklarına takılan ve vaktinde iyi bir türkçü olan,milletinin kurtuluş yolunu düşünürken 2 yol belirdiğini ve sonucunda 2 farklı iddianın varlığının ortaya çıktığı bir duruma düşen kişidir.
1-sosyalizmin ancak bu milleti dirilteceği ve emperyalist güçlere dik durarak gelişebilir-güçlü bir toplum yaratılabileceği fikri,
2-mitin kendisini ülkede sosyalist hareketin ivme kazanması üzerine kullanma isteğine görüşlerini uygulama bakımından yakınlık göstermesi..
yani devletten hep de kopmamıştır. hatta bizzatihi tbmm başkan yardımcısına yüzyüze bu ülkenin kurtuluş yolunun yabancı fikirlerde değil milli sosyalizm üretilmesiyle olacağını söylemiştir.
25 yaşındaki bir insan için allah var özel bir adamdır.. taraftarları kendine çayanist der.. düşünüldüğünde az iş değildir.. 25 yaşında bir adama kendini nispet eden ve ikonlaştıran ideolojik bir grubun olması.. zaten komünistlerin pek çoğunun,komünist olma sebepleri tamda budur.. efsane olma, nefsinin ululanmasıdır yani ego meselesi ki bir tek bu muameleyi bence dönemdaşlarından o haketmiştir! denizden daha fazla samimidir ama onun gibi balonlaştırılmış değildir!
goşisttir,kendi çapında ideologdur ama samimiliğinin ölçüsü toplumudur, onu göz ardi edecek ütopyalardan kaçınır. içindeki galiyev ruhu sebebiyle zannedersem kemalist sola göz kırpmıştır ardından da postu deldirmiştir. milli değerleri silmediğinden olsa gerek türk baasçısı olarak nitelenir. kaypakkaya gibi teorisi ve pratiği güçlü biridir ama onun gibi uçmamıştır, ayakları yere basar. bu sebeple nisbi refah teorisi ve pass fikrini hararetle savunup, kendisini ulalarım.
bir zamanlar türkçü olduğu yönündeki iddiaları destekleyecek bir hatıra aclan sayılganın türkiyede sol hareketler adlı eserinde yer almaktadır:
:--------------------------------------------------spoiler
--------------------------------------------------:
1968 yılı başları idi. siyasal bilgiler fakültesi öğrenci yurdunda kalan bir genç bana, f.k.fnin ilk başkanlarından mahir çayanı tanıyıp tanımadığımı sordu. tanımıyorum, dedim.
çayan beni tanırmış ama sakınılması gereken birisi olarak görürmüş. tanıdığım gence, çayanın hakkımdaki düşünceleri yanlış veya doğru beni ilgilendirmez, ona söyle, ben ne rusum ne amerikalı, ne de ingiliz, türküm, dedim.
bu genç çayana söylediklerimi nakletmiş. bir gün birlikte evime çıkageldiler. mahir çayanla üç saat kadar konuştuk. beni 1963ten tanıdığını, gazi lisesindeki bir konferansımı dinlediğini, o zamanlar necdet sançarın öğrencisi olduğu için türkçü olduğunu, fakat geçen zamanla tatmin olmadığı için sosyalizme geçtiğini, mehmet ali aybarın legalite taraftarı namuslu bir aydın olduğunu, çankaya ilçe kongresinde bir yığın fanatik huzurunda sovyetleri takbih ettiğini söyledi.
mahir çayanın bendeki o günkü tesiri, halim selim, ılımlı fikirleri olan, demokratik sosyalizmden yana bir sosyalist olduğu noktasında toplanmıştı. dil öğrenmek için burs kazanmış, fransaya gidecekmiş. kendisine iyi yolculuklar diledim ve yaşımın verdiği hakla şu öğütte bulundum: yurt dışında başarılı olunuz. fransadır diye, pariste komünistçilik oynamayınız. bin adam toplanır etrafınıza, rus casusu mudur, cia, entelicans servis aparatı mıdır, yoksa döziyem büronun memuru mudur, bilemezsiniz. farkında olmayarak onların kucağına düşersiniz. sizden istirhamım, fransada yalnızca fransızca öğreniniz. türkiyeye döndüğünüzde kavgamızı türk türke yaparız. devlet anamızın ırzına geçirtmeyin küffarı. zannederim bu konuşmamızdan çayan çok memnun kaldı. hararetle el sıkıştık.
:--------------------------------------------------spoiler
--------------------------------------------------:
akıbeti mustafa suphiyle birlikte öldürülen on üç kişi arasında yer alan ethem nejata benzemektedir. zira ethem nejat da, ahmet ferit (tek)in başkanlığında kurulan ve kurucuları arasında yusuf akçuranın da bulunduğu millî meşrutiyet fırkasının kurucuları arasında yer almış eski bir türkçüdür.