Nefes Aldıran Bir Peyzaj: Arboretum
Nefes Aldıran Bir Peyzaj: Arboretum
Yaşadığımız coğrafya da bulunan birçok bitki türüne kentlerde rastlamak mümkün değildir. Bunun nedeni olarak hızlı bir kentleşme, kirlilik,toprak yapısının bozulması gibi nedenleri gösterebiliriz. Şehrin yıpratıcı etkisi, gürültüsü ve yoğunluğundan uzaklaşmak için ihtiyaç haline gelen açık yeşil alanların farklı kullanımlarından biri de arboretumlardır. Arboretumun anlamı Latince “ağaç” anlamındaki ‘arbor’ kelimesi ile “belli bitkilerin yetiştirildiği alan” anlamına gelen ‘etum’ kelimesinin birleştirilmesi ile türetilmiştir. Burada bilimsel olarak bitki formlarının ve özelliklerinin incelenmesi temel amaçtır. Bilimsel yaklaşımın yanı sıra arboretumun en önemli özelliği kullanıcılar için sosyal ve rekreasyonel faaliyetlerini gerçekleştirebildikleri, şehrin yoğun havasından uzaklaşarak keşif yapabildikleri aynı zamanda bu keşiflerde birçok bitki türünü yerinde gözlemleyebildikleri öğretici ve eğlenceli bir peyzaj tasarım örneğidir olmasıdır.
1949 yılında İstanbul Üniversitesi Orman Fakültesi ve Orman Genel Müdürlüğü’nün ortaklaşa planlayıp tasarladıkları şehrin beton görüntüsünden uzak olan Atatürk arboretumu ziyaretçilere yeşil mozaik çatısı altında çok şey sunmaktadır. Ziyaretçiler burada farklı birçok bitki türünü bir arada gözlemleme şansına sahiptir. Arboretumda en çok dikkat çeken şey uzun alle yollardır.Burası hem yürüyüş parkuru hem de sirkülasyon alanı olarak tasarlanmıştır. Alanda gezerken cam seralara rastlanmaktadır. Bu seralarda farklı bitki türlerinin üretimi yapılmaktadır. Geniş yeşil alanlardaki bitki türlerinin seçimi uzun boylu ağaçlardan yana olmuştur. Alanda yedi parsel vardır ve yedi kıtayı temsil etmektedir. Her parselde farklı bir peyzaj tasarımına yer verilmiştir. Her peyzaj tasarımında farklı ve çok çeşitli bitkilerle bitkisel tasarım yapılmıştır. İki adet gölet içinde fauna çeşitliliği etrafında ise flora çeşitliliği hemen göze çarpmaktadır Burada farklı türde köprüler, hayvan barınakları, oturma ve dinlenme alanları tasarımın doğallığına uyum sağlamaktadır. Öğretici ve eğlenceli bir tasarım öğesi olarak oluşturulan farklı türdeki ağaç kütüklerinin halkalarına bakarak yaş hesaplaması yapılabilmektedir.
Yaklaşık 345 hektarlık alana 2000’e yakın bitki çeşidi ve koleksiyonuyla yayılan Atatürk arboretum aynı zamanda ekolojik çeişitliliğin çok fazla olduğu, canlıların adaptasyon sürecini hızlandıracak ve onlara habitat oluşturabilecek etkilere sahip doğal bir peyzaj tasarımıdır.
Kaynak: mimarmedya