Kuş Hastalıkları Bakım Beslenme İlaç Teşhis Göz-Körlük-Şeker-Kulak-Gut-Böbrek-Pankreas-Duyma-Tüy -Gaga Tırnak-Cinsiyet-Mantar-Bit-Banyokusma-İshal Vs
MUHABBET KUŞLARINDA DİABETES MELLİTUS
Muhabbet kuşlarında sıklıkla görülmektedir,özellikle yırtıcı kuşlarda neden insulin yetersizliği iken,diğer kuş ırklarında neden insulin yetersizliği değildir.Klinik bulguları depresyon,poliüri,polidipsi,ağırlık kaybı ve iştahın iyi olmasıdır.Özellikle kan glukoz düzeyi 600-2000mg/dl düzeyine çıkar
Muhabbet kuşlarında hipertroid Muhabbet kuşlarında nadir olarak görülmektedir.
1-Tüy anormalliği incelmiş yapıdadır
2- Anormal renklidir.
3-Muhabbet kuşunda yağlanma görülür kilo artışı vardır.
4-Lipom oluşumu
5-Çiftleşme yokluğu(libidoda azalma)
6-Muhabbet kuşunda kiloda azalma.
-TSH cevap testi yapılarak tanı konulur.
-Tedavide değişik ilaçlar kullanılır.
MUHABBET KUŞLARINDA OBESİTE KİLO SORUNU AŞIRI YAĞLANMA
Sıklıkla karşılaşmaktayız yağlı tohumlarla beslenen ,egsersiz yapmayan,aşırı yiyen muhabbet kuşlarında görmekteyiz.Dijital tartımlarda 65 gr riskli seviyedir jumbo muhabbet kuşları hariç gögüs kafesinde ve karın bölgesinde deri altında yağlanma ve lipoma meydana gelmektedir.Kliniğimize gelen muhabbet kuşlarında kilo tartımı yapılmaktadır(dijital tartı ile) olması gereken kilonun üzerinde olan muhabbet kuşlarına diyet uygulanmaktadır
1-Muhabbet kuşlarında egsersizde zorluk hareket ve uçma güçlüğü
2-Soluk alıp vermede zorluk
3-Ayak altlarında yaralar ve ödem
MUHABBET KUŞLARINDA GUATR
Muhabbet kuşlarında iyot yetersizliğine bağlı olarak troid bezinin büyümesidir.Muhabbet kuşları hastalığa aşırı duyarlıdır.İyot yetersizliği olan toprakta yetişmiş tohumla beslenenlerde görülür.
Muhabbet kuşlarında guatr vakalarında klinik belirtiler
1-Solunum esnasında hırıltı
2-Özellikle kursak genişlemesi
3-Kursak boşalmasında gecikme
4-Kusma
Teşhiste bilgiler,radyolojik bulgular ve iyod verilmesine alınacak cevaba bakılarak konulur.Röntgen çekilen vakalarda trakeyanın dorsal veya ventrale doğru yer değiştirdiği görülür.Tiroid bezi toraksın girişinde ve gögüs kafesinin içinde bulunduğu için ell palpe edilerek muayne edilemez.Muhabbet kuşlarında troid bezi 2mm büyüklüğündedir,büyüdüğünde 10-20 mm büyüklüğe ulaşır.Ekspirasyonda ortaya çıkan çatlak ses özellikle muhabbet kuşlarında guatrı akla getirmelidir.Regurgitasyon veya kursağın sarkmasıda benzeri sese yol açar,Anormal solunum sesi bulunan hastalarda gastrointestinal sistemde etkilenmişse genellikle bakteriyel enfeksiyon ve guatr akla gelmelidir.
Tedavinin veteriner hekim tarafından yürütülmesi gerekmektedir.
MUHABBET KUŞLARINDA GÖZLE İLGİLİ RAHATSIZLIKLAR VE TEDAVİSİ.
Muhabbet kuşlarında gözle ilgili rahatsızlıklarda görülen klinik belirtiler şunlardır.
1-Konjunktivitis(konjektiva yangısı)
2-Bilefaritis(göz kapaklarının yangısı
3-Keratitis(
4-Okuler akıntı(göz yaşı akıntısı)
5-Ekzoftalmusgözün dışarı doğru fırlaması
6-Periorbital şişlik(göz etrafında şişlik)
7-Görüşün bozulması(Etrafı göremememe,az görme)
8-Muhabbet kuşlarında gözde aşırı kaşınma görülebilir.
Muabbet kuşlarında gözde muayne ve teşhis yöntemleri
*Sitoloji ve kültürler için muhabbet kuşundan göz yaşı akıntısı örnekleri alınır gerekirse swap yapılır.
*Muhabbet kuşunda gözde anormal şişlik varsa kitlelerin içindeki aspire edilerek alınan örnekler incelenmek üzere labratuvara yollanır.
*Gözün ışıklı cihazlarla incelenmesinde kornea ,göz sıvısı,lens,irisin rengi,ve gözün vaskülasyonuna bakılır.
*Göz içinde ışıkla muaynede konjuktiva ve üçüncü göz kapağı yabancı cisim olup olmadığı muayne edilir.
*Muhabbet kuşları heyecanlandığında pupillayı kısar veya genişletir.Korneal svap veya kazıntı alınabilir.
Muhabbet kuşlarında gözde özellikle konjuktiva hiperemik ve ödemliyse ve çoğu muhabbet kuşunda göz yaşı akıntısıda görülmektedir.Bunun sebebi muhabbet kuşlarında gözde travma,bakteri,bakteriler ve mycoplasma, allerji enfeksiyonları olabilir.
Muhabbet kuşlarında göz hastalıklarında tedavinin muhakkak bir veteriner hekim tarafından yapılması gerekmektedir temel sebep gözün hassas bir organ olması ve muayne edilmeden uygulanacak yanlış bir ilacın göze zarar verebilmesi ve verilen zararın tekrar düzeltilmesi bazı vakalarda mümkün olmamaktadır.
Muahabet kuşlarında ekzoftalmus ve periorbital şişlik /Periorbital ve infraorbital apseler ,infraorbital sinüzitis ve lakrimal kanal apsesi en önemli nedenlerdendir.Muhabbet kuşlarında knemidokoptes akarları en sık temel nedenlerdendir.Muhabbet kuşlarında periorbital deri kalınlaşmaları bakteriyel,fungal veya alerjik olabilir.Göz içinde yer tutan bir lezyon varsa( hematom,apse,neoplazi)strabismus meydana gelebilir.Sinüzitis ekzoftalmusa neden olabilir.Kazıntı alınarak knemidokoptes uyuzu aranır.Kültürde yabancı cisim granülomu,bakteriyel enfeksiyon ve pox virusun neden olduğu lezyon anlaşılabilir.Tanıda kültür metotları,titrasyon,özel boyamalar ,radyografi,plazma biyokimyası,hematolojik muayne yapılması gerekmektedir.Tedavilerde periorbital apseler giderilir,sinüzitis varsa nazal yıkama yapılır,lakrimal kese akıntıları basınç yapılarak akıtılır veya yıkama ile uzaklaştırılır.Neoplazi vakalarında operasyon yapılır.Tedavilerin muhakkak bir veteriner hekim tarafından yapılması gerekmektedir.
Muhabbet kuşlarında göz içi anormallikleri/Üveyitis,katarakt,lens çıkması,retinal hastalıklar,glakom ve göz içi tümörleridir.sebep olarak katarakt,taravmalarpoxvirus enfeksiyonunun deri formu neden olarak sayılabilir.Anamnez bilgisi travmayı ,enfeksiyöz nedenlerle teması ortaya çıkarmaktadır.Kedi dışkısı ile bulaşmış su,gıda veya böceklerinağız yoluyla alınması toksoplazmozis enfeksiyonunun bulaşması yönünden önemlidir.Muaynelerde ışık kaynağı kullanmak şarttır.Tedavilerde destekleyici sağıltım yapılmalıdır.Tedavilerde değişik ilaçlar kullanılır maling tümörlerin sağaltımı tavsiye edilmez.İntraokuler parazitler operatif olarak çıkarılır.viral enfeksiyon kaynaklılarda viral enfeksiyon tedavisi yapılır.
MUHABBET KUŞLARINDA KÖRLÜK
Muhabbet kuşlarında seyrek olarak görülmektedir,santral veya periferal lezyonların neden olduğu bir durumdur.Ensefalitise bağlı körlük diğer nörolojik bulgularla beraber görülür özellikle muhabbet kuşlarında serebrovasküler kazalar temel sebep olarak görülmektedir.Muhabbet kuşlarında hipofiz adenomu görülmektedir.BU muhabbet kuşları 4 yaşında ve genelde erkekdir.
Klinik belirti olarak
1-Muhabbet kuşunda travma
2-Potansiyel toksin(zehir)teması
3-Enfeksiyon hastalıklar araştırılmaktadır.
Muhabbet kuşlarında körlüğe neden olan en önemli toksinler kurşun,sefalouridin ,mikotoksinler ve organik fosforlu insektisitler sıklıkla karşılaştığımız temel etkenler olarak görmekteyiz.Özellikle muhabbet kuşunda belirtiler gıda alımından sonra nortaya çıkıyorsa neden hepatik ensefalopatidir,özellikle kedi dışkısı ve koprofaj böcekleri ile temas toksoplazmozisi akla getirmelidir.
Rastlanan vakalarda göz kapağı,periorbital ve orbital lezyonlar,kornea veya lenste opasite olup olmadığına bakılır,ağız,kulak ve gözde kan görülmesi baş travmasına işaret eder özellikle muhabbet kuşunun herhangi bir yerindeki morarma taravmayı akla getirmektedir.
Poliüri veya hematüri kurşun toksikasyonunu,biliverdinüri kurşun toksikasyonu,hepatik lipidozis,hemakromatosis ve karaciger hastalıklarını akla getirir.muhabbet kuşunda körlükle beraber başka nörolojik bulgularda varsa kurşun zehirlenmesi,organik klorürlü insektisit zehirlenmesi,ensefalitis,hepatopati ve neoplazi düşünülmesi gerekmektedir.Ensefalitisde nöbet ,ataksi,kendi etarafında dönme,niystagmus,avian picorna virus ensefalomiyelitisinde gözde total büyüme,katarakt ve körlük,tremor,paraliz ve ataksi gözlenir.Körlük ile birlikte nonrejeneratif anemi varsa klamidiyozis, aspergillozis,mikobakteriyoziz,neoplazi,mikotoksikozis ve kurşun zehirlenmesi,nonrejeneratif anemi ve protein kaybı görülürse akut kan kaybı ve karaciğer hastalığı (mikotoksikozis ve hepatik lipidoziz)rejenaratif anemi ile birlikte plazma proteini normal ise kurşun toksikasyonu veya mikotoksikozis düşünülmelidir.
Kör muhabbet kuşlarında karaciger büyümesi,hepatik lipidoziz,hemokromatoziz ,mikotoksikozis,klamidiyozis ve bakteriyel enfeksiyonda görülmektedir.
Muhabbet kuşlarında körlüklerde tedavi kesinlikle bir veteriner hekim tarafından yapılmalıdır.
MUHABBET KUŞLARINDA KULLANILAN İLAÇLAR ETKEN MADDE OLARAK MUHABBET KUŞU HASTALIKLARI
Bu ilaçları yazmamın nedeni uygulamaların neden veteriner hekim tarafından yapılması gerektiği ile ilgili ısrarcı olmamın sebebini anlamanız için özellikle yazmak istedim uygulamalar kesinlikle veteriner hekim eğitimi alan kişiler tarafından yapılması gerekir ama gözlemlediğim kadarıyla ülkemizde kuş hastaları kulaktan dolma bilgilerle kuşlarını tedavi etmeye çalışmakta,bu tedavi internet ,pet şhoplardaki ilaç özelliği olmayan vs ürünlerle yapılmakta , hasta sahipleriyle görüşmelerimizde en az 5-6 ilaç denemesi yaptıklarını görmekteyim bunun yanlışlığı nedeniyle tedavi edilecek pek çok kuş yanlış müdehale nedeniyle ölmektedir.muhabbet kuşlarının bünyeleri çok zayıf olduğu göz önüne alınırsa yanlış ilaç uygulamaları böbreklerine,karaciğerlerine vs tamiri mümkün olmayan kalıcı hasarlar bırakmakta kimi vakalarda ölüme bile neden olmaktadır. Bu tedaviler asla deneme yanılma üzerine kurulmamalıdır,kesinlikle deneyim ve labratuvar destekli olmak zorundadır.
Veteriner Hekim
Tolgay Aytar
Muhabbet kuşlarında böbrek hastalıklarının etkenleri şunlardır
1-muhabbet kuşlarında neoplastik
2-muhabbet kuşlarında toksik etmenler
3-Muhabbet kuşunda hiperkalsemi.
4-muhabbet kuşlarında D vitamini toksikozisi.
5-muhabbet kuşlarında Hemoglabin,kurşun,çinko,mikotoksin,tuz,etilen glikol,karbon tetraklorür,aminoglikozid,sulfanamid,allopurinol
6-muhabbet kuşlarında Metobolik hastalıklar/gut,hemokromatoziz,amiloyidozis
7-muhabbet kuşlarında Fiziksel tıkanma/A vitamini yetersizliği,tümör,ürolit,yumurta retensiyonu,ürik asit birikintisi,yangı ve dehidrasyonlar
8-muhabbet kuşlarında Enfeksiyon sebepleri/gram negatif ve pozitif bakteriler,mycobacterium,chlamydia,polyamavirus,paramyxovirus,pachecho s hastalığı,güvercin herpes virüs,adenovirus,reo virus,leucosis/sarkoma virus,aspergillus,cryptosporidium,microsporidium ve encephalitozoon muhabbet kuşlarında böbreklerde en sık karşımıza çıkan etkenlerdir.
Muhabbet kuşlarında böbrek hastalıklarında klinik belirtiler
1-Muhabbet kuşunda letarji
2-Muhabbet kuşunda depresyon
3-Muhabbet kuşunda poliüri
4-muhabbet kuşunda polidipsi
5-Muhabbet kuşunda ağırlık kaybı
6-Muhabbet kuşunda ağırlık kaybı
7-Muhabbet kuşunda ishal
8-Muhabbet kuşunda organomegali
9-Muhabbet kuşunda organomegali
10-Muhabbet kuşunda asites
11-Muhabbet kuşunda dispne solunum güçlüğü
12-muhabbet kuşunda topallık görülür.
Akut renal yetmezliklerde anüri ve oliguri ortaya çıkmaktadır.
Muhabbet kuşlarının böbrek hastalıklarında tanı
1-Muhabbet kuşlarının fiziksel muaynesi yapılmaktadır.
2-muhabbet kuşlarında Klinik bulgular incelenir.
3-Muhabbet kuşunun idrar analizine bakılır.
4-muhabbet kuşlarında Hematoloji
5-Muhabbet kuşunun kan serumu biyokimyasal bulguları
6-muhabbet kuşunda Radyoloji ve ultrasonoggrafik muayene sonuçlarına göre konulmaktadır.
7-muhabbet kuşunda laparoskopi ve böbrek biopsisi yapılabilir.
Damla etrafındaki sıvılar enjektörle çekilerek idrar muaynesi yapılır.Kanda ürik asitin yükselmesi glomerular filtrasyonun %70- 80 inin azaldığı veya tubulusların çoğunun yıkımlandığı gözükmektedir.Muhabbet kuşlarında özellikle a vitamini yetersizliği ve açlık en önemli etmendir.özellikle kimi vakalarda renal yetmezliğe bağlı hiperkalemide kardiotoksik etki görülür.Bu Bu durum özel bir tedaviyle önlenebilmektedir.Ama hiperkalemi düzelmez.Latero lateral radyografide böbrekler son kaburganın posteriorunda fasulye şeklinde görülür.Böbreklerde radyoopasite artışının nedenleri dehidrasyon,renal gut ve urat kristallerinin birikmesidir.
Tedavi kesinlikle bir veteriner hekim tarafından yürütülmelidir.Poliürik kuşlarda dehidrasyonun hipokaleminin önlenmesi gerekmektedir.Tedavi teknik olarak yapılmalıdır.Bu tedaviler İzmir bornovadaki öz-vet veteriner kliniğimizde yapılmaktadır.Bu yöndeki tedavi programlarımız cihaz destekli olarak yapılmaktadır röntgen,kan hemogram,ultrason,yogun bakım küvöz,ultrason,satrifüj sistemleri,froti,şeker testleri vs.
MUHABET KUŞLARINDA KARACİĞER HASTALIKLARI
Muhabbet kuşlarında karaciğer hastalıkları sıklıkla görülmektedir.Nedenleri şunlardır.
1-muhabbet kuşlarında enfeksiyöz hastalıklar.
2-Muhabbet kuşlarında fibrozis.
3-Muhabbet kuşlarında hepatik lipidozis
4-Muhabbet kuşunda hemokromatozis
5-Muhabbet kuşunda zehirlenmeler toxsikozis
6-muhabbet kuşunda Amiloyidozis
7-muhabbet kuşunda Neoplazma
8-Muhabbet kuşunda dolaşım bozuklukları
9-Muhabet kuşlarındaki mineralizasyondur.
Muhabbet kuşlarında karaciğer rahatsızlıklarında klinik belirtiler ve bulgular şunlardır.
1-Muhabbet kuşunda depresyon
2-Muhabbet kuşunda anoreksi
3-Muhabbet kuşunda poliüri
4-Muhabbet kuşunda polidipsi
5-Muhabbet kuşunda biliverdinüri
6-Muhabbet kuşunda regurgitasyon
7-Muhabbet kuşunda dehidrasyon
8-Muhabbet kuşunda abdominal şişlik
9-Muhabbet kuşunda solunum güçlüğü dispne
Özellikle yavru kuşlarda karaciğer sternumun gerisinde büyümüş şekilde palpe edilebilir ve görülebilmektedir.
Asites gelişebilir hepatik ensefalopati varsa sinirsel belirtiler görülebilmektedir.
Hematolojik kan kontrollerinde anemi(kansızlık) ,dehidrasyon(zayıflama),enfeksiyöz hastalıklar görülebilmektedir.Ast artışı karaciğer ve kas yıkımını gösterir.Ck kas yıkımında artmaktadır.Safra asitlerinde yükselme ,albumin ve total protein düzeylerinde düşüş karaciğer fonksiyon bozukluğunu göstermektedir.Röntgenlerde karaciğer bölgesinde artış hepatopati ve proventriküler genişleme sonucu olabilmektedir,baryumlu röntgenlerin çekilmesi gerekebilmektedir.Ultrasonografi karaciğer biyopsisi ve laporotomi de yapılabilmektedir.tedavide nedenler ortadan kaldırılmalı ve muhakkak tedaviler ve kontroller bir veteriner hekim gözetiminde yapılmalıdır.
MUHABBET KUŞLARINDA HEPATİK LİPİDOZİZ MUHABBET KUŞUNDA KARACİĞERDE YAĞ DEPOLANMASI
Bu olgu muhabbet kuşlarında sıklıkla karşımıza çıkmaktadır.
Muhabbet kuşlarında karaciğerde yağ depolanması nedenleri
1-Muhabbet kuşunda Cholin yetersizlikleri
2-Muhabbet kuşunda Biotin yetersizlikleri
3-Muhabbet kuşuna aşırı yağlı gıdaların verilmesi
4-Muhabbet kuşunun aşırı toksik maddelere maruz kalmaları(carbontetrachloride,chloroform,fosfor,kurşun,arsenik,ethioni n vs)
Muhabbet kuşlarında karaciğer yağlanmalarının klinik belirtileri şunlardır
1-Muhabbet kuşunda anoreksi
2-Muhabbet kuşunda Depresyon
3-muhabbet kuşunda İshal
4-Muhabbet kuşunda biliverdinüri
5-Muhabbet kuşunda obesite
6-Muhabbet kuşunda tüyde parlaklık yitimi
7-Muhabbet kuşunda Tüyde zayıflama
8-Muhabbet kuşunda Dispne(soluk alıp vermede güçlük)
9-Muhabbet kuşunda karın genişlemesidir
10-muhabbet kuşunda Karaciğer fonksiyonu aksayınca nöbet,ataksi ve kas tremorları görülür.
Muhabbet kuşlarının karaciğer yağlanmalarında teşhis yöntemleri
1-Bir veteriner hekim tarafından kuşun dikkatli bir şekilde fiziksel muaynesi yapılmalıdır.
2-Muhabbet kuşu dijital bir tartı ile kilo kontrolü yapılmalıdır.Kilo sınırları belirlenmelidir.
3-Muhabbet kuşunun kanının ast,ldh,safra asitleri,cholesterol,total protein ve albumin ve radyoloji (hepatomegali) sonuölarına göre konulması gerekmektedir.
Muhabbet kuşlarında en sık karşılaştığımız ilk klinik belirtileri ana hatlarıyla anlatmaya çalışacağım.
1-Anoreksi/gram negatif bakteri enfeksiyonları,yumurta retensiyonu,yumurtayla ilgili peritonitis,klamidiyziz,anal kandiydiyazis,yaşlı muhabbet kuşlarında neoplazi.
2-Muhabbet kuşlarında bitkinlik/Kandidiyazis,kronik peritonitis,açlık ve giardiyozisdir.
3-Muhabbet kuşunda ağız içi enfeksiyonları/Kandidiyazis,trikomoniyazis ve a vitamini yetersizliği
4-Muhabbet kuşunda özofagus ve kursak hastalıkları.
5-Muhabbet kuşunda kusma enfeksiyonları.
6-Muhabbet kuşunda ishal/klamidiyoziz,bakteriyel enteritis,kurşun ve çinko zehirlenmesi,askarit enfeksiyonu,hepatik hastalıklar,pachecos hastalığı,polymavirus,reovirus,candida enfeksiyonları,gastrointestinal yabancı cisim,paraziter ve viral hastalıklar
7-Muhabbet kuşunda karın genişlemesi
8-Muhabbet kuşlarında aksırma ve nazal akıntı
9-muhabbet kuşlarında öksürük ve ses değişikliği
10-muhabbet kuşlarında anormal solunum sesleri
11-muhabbet kuşlarında solunum güçlüğü
12-muhabbet kuşunda poliüri
13-muhabbet kuşunda konjunktivitis ,bilefaritis,keratitis ve okuler akıntı/bakteri,mycoplasma enfeksiyonları ve travma.
14-muhabbet kuşlarında ekzoftalmus ve periorbital şişlik
15-muhabbet kuşlarında göz içi anormallikleri/kataraktlar
16-Muhabbet kuşlarında körlük
17-muhabbet kuşlarında nöbet
18-muhabbet kuşlarında ataksi
19-muhabbet kuşlarında felç
20-muhabbet kuşlarında başı öne doğru eğme kendi etrafında dönme veya nistagmus
21-muhabbet kuşlarında topallama ve bacak deformiteleri muhabbet kuşlarında kanat düşmesi ve kırıkları
22- Muhabbet kuşlarında eklem şişlikleri özellikle ayak eklemi şişlikleri ,
23- muhabbet kuşlarında deri lezyonları
24- muhabbet kuşlarında tüy anormallikleri
25-muhabbet kuşlarında şekil ,renk ve yapısal bozukluklar kırık ve stres çizgileri
26-muhabbet kuşlarında tüy yolma ve dökülmesi
27-muhabbet kuşlarında gag anormallikleri
28-muhabbet kuşlarında bakteri enfeksiyonları
28-muhabbet kuşlarında virus enfeksiyonları
29-muhabbet kuşlarında mantar enfeksiyonları
30-muhabbet kuşlarında paraziter enfeksiyonlar
31-muhabbet kuşlarında metobolik hastalıklar/muhabbet kuşunda gut hastalığı,hemokromatoziz (DEMİR DEPO HASTALIĞI),hepatik lipidoziz,hipokalsemi,hipoglisemi
32-muhabbet kuşlarında böbrek ve karaciğer hastalıkları
33-muhabbet kuşlarında endokrin hastalıkları/diabetes mellitus,hipotroidizim,obesite,guatr
34-muhabbet kuşlarında vitamin ve mineral yetersizliğine bağlı hastalıklar/a vitamini yetersizliği,kalsiyum fosfor dengesizliği
35-muhabbet kuşlarında toxikozis zehirlenmeler/insektisit,kurşun,mikotoksikosis,teflon,tuz,tütün,d vitamini,warfarin,çinko zehirlenmeleri.
36-muhabbet kuşlarında yumurtlamayla ilgili bozukluklar /yumurta retensiyonu,yumurtaya bağlı peritonitis ve ekttopik yumurta,kronik yumurta,kloakal prolapsus
MUHABBET KUŞLARINDA KNEMİDOCOPTES ENFEKSİYONU
Muhabbet kuşlarında sıklıkla görülmektedir.Etken knemidocoptes pilae dir,muhabbet kuşlarında gaga, göz ve vent etrafında bal peteği görünümünde proliferatif lezyonlar ve üst gagada aşırı uzama meydana getirmektedir.Benzer lezyonlar bacak ve ayaklardada görülebilmektedir.Boyunda ve vücudun dorsal ve ventralinde tüy dökülmesi oluşur veya kuşlar kendi tüylerini yolarlarTanı muhabbet kuşundan alınan kazıntının akarın veya yumurtalarının görülmesi ile konulurtedavi bir veteriner hekim tarafından yapılmalıdır tedavide kullanılşan ilaçlar toksikdir ve kuşun kilosu tartılarak hesaplanmalıdır sarsıntıya karşı ek ilaçlar takviye edilmelidir.
Muhabbet Kuşlarında ve Kuşlarda Tedavide Serum Uygulama Yöntemleri ve Yoğun Bakım Küvöz Kullanımı
MAKALE #6148 © Yazan Vet.Hek.Tolgay AYTAR | Yayın Aralık 2010 | 28,272 Okuyucu
MUHABBET KUŞLARINDA VE KUŞLARDA TEDAVİDE SERUM UYGULAMA YÖNTEMLERİ Ve YOĞUN BAKIM KÜVÖZ KULLANIMI
Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda serum tedavi uygulaması yapılabilir mi?
Evet yapılabilir.Özellikle yemek ve su yemeyen kuşlarda kesinlikle yapılmalıdır.
Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda hangi durumlarda serum uygulamaları gerekmektedir?
Muhabbet kuşlarında yoğun ishal vakalarında.(Klamidiyoziz,bakteriyel enteritis,kurşun ve çinko zehirlenmelerinde,askarit enfeksiyonlarında,hepatik hastalıklar,pachecos hastalığı,polyamavirüs,reo virüs,candida,escherichia coli enfeksiyonu,citrobacter enfeksiyonları, vs),gastro intestinal yabancı cisim,viral hastalıklar,şeker hastalığı,böbrek karaciğer hastalıkları,tümör vakalarında ,zehirlenmelerde(insektisit zehirlenmesi,kurşun toksikasyonu,mikotoksikozis,teflon zehirlenmesi,tuz zehirlenmesi,tütün zehirlenmesi,d vitamini toksikasyonu,warfarin zehirlenmesi,çinko zehirlenmesi,vücudu destekleyici tedavi programında serumlar kuşlarda kullanılmaktadır.
Kuşta kanat venasının tonusu ve dolum zamanı 1-2 saniyeyi geçerse %7 dehidrasyon var demektir .
Muhabbet Kuşunun göz etrafı ve bacaklar gibi kılsız alanlarda dehidrasyon varsa serum verilmelidir.
Muhabbet kuşlarında mukoz memranların kuru oluşu dehidrasyona yol açar.
Muhabbet kuşunda göz göz çukuruna çöker.Bu durumlarda serum uygulaması şarttır.
Muhabbet kuşlarında serum uygulamalarında hangi tür serumlar kullanılabilir?
Kuşlarda serum özellikle destek tedavi sisteminde kullanılması gerekmektedir.Muhabbet kuşlarında laktatlı ringer ve benzeri serumlar uygulanmaktadır.Özellikle laktatlı ringer solüsyonlarının içine %50 lik dekstroz karıştırılarak %5 lik dekstroz olacak şekilde ayarlanması gerekmektedir.Buişlemin muhakkak bir veteriner hekim tarafından yapılması gerekir sakın kendiniz yapmayınız.
Muhabbet kuşlarında serum uygulamalarında uygulama şekli nasıl olmalıdır?
Serum özellikle 37 dereceye kadar ısıtılarak damariçi kemik içi veya deri altı olmak üzere 3 ayrı şekilde verilmektedir.Enjeksiyon yönteminde insülin iğneleri kullanılmalıdır.İntravenöz kateter sağ vena jugularis veya dirsekteki kanat venasına uygulanır muhabbet kuşuna uygulama subcutan tercih edilmesi durumunda kuşun vücudunun gerisinde lateral ve mediyal bölgeden 25-27 lik iğne ile uygulama tercih edilmelidir her bir bölgeye 5-10 ml /kg sıvı verilebilmektedir.Kuşlarda dehidrasyonlarda mukozalarda kuruma anemide solgunluk görülür serum takviyesi şarttır.
Muhabbet kuşlarında verilecek serum miktarı ne kadar olmalıdır?
kuşların kiloları hassas terziyle tartılarak verilecek sıvı miktarı (ml)dehidrasyon yüzdesi X vücut ağırlığı (gr)formülüyle hesaplanarak uygulama yapılmaktadır.
Örnek Vücut ağırlığı 100 gr olan bir kuşta % 10 dehidrasyon varsa kuşa verilmesi gereken sıvı elektrolit miktarı 10 ml olmalıdır.
Kuşlarda günlük sıvı ihtiyacı ne kadar olmalıdır?
Muhabbet kuşları ve diğer kuşlarda günlük sıvı ihtiyacı 50 ml/kg dır.Kuşun günlük ihtiyaç ve sıvı açığının yarısı ilk 24 48 saat içinde verilmelidir.Diğer kısmı 48 saat sonra verilir.Muhabbet kuşuna veya jakoya vs kuşa verilen 10 ml/kg sıvı 5-7 dakikada tolere edilebilmektedir.Bu oranlar
Kanaryada 0.5-1 ml
Muhabbet kuşunda 1-2 ml
Amazon papağanında 7-10 ml daha büyük tropik papağanlarda ise 15-25 ml dir.
Ağaçkakanda 2-3 ml olmalıdır.
Muhabbet kuşlarında Serum uygulamalarından sonra yan etkiler nelerdir?
Özelllikle vena uygulamalarından sonra bölge uygulama noktasında hematom görülebilir.Kemik içine uygulamalarda ulna veya tibiotarsus seçilmeli uygulamalar bu konuda deneyimli bir veteriner hekim tarafından yapılmalıdır.
Kuşlarda uygulanan nebulasyon yöntemi nedir?
Kuşlarda özellikle solunum hastalıklarında bazı antibiyotikler tuzlu su ile karıştırılarak lokal olarak nebulize edilebilirler.
Kuşlarda yoğun bakım küvözlerinin solunum tüplerinin tedavide kuşlara sağladıkları avantajlar nelerdir ?
.Uyğulama kısa sürelerle yapılırsa daha iyi olur acil durumlarda oksijen verilmesi gerekirse ağız maskesi şeklinde hemen uygulamaktayız.Bazı durumlarda kuş oksijenleştirilmiş inkubatör veya özel ünitelere alarak tedavilerini yapmaktayız.Yoğun bakım küvetlerinin dezenfeksiyonu için phenol veya quarterner ammonium solüsyonu kullanılır yoğun bakım küvezlerinde ısıtıcı 29.4 ve 32.2 ye ayarlanır yoğun bakım küvezi zeminlerinde hasta altı bezi kullanmaktayız.Küvözlerde su ve gıda kuşların hareket etmeden ulaşacakları yere koymaktayız.
Hasta kuşların ilk tedavilerinde uygulanan ilaç seçimlerini nasıl yapmaktasınız?
tedavide bakterisidial antibiyotik antifungal bir ilaç vitamin ve doxocylin hemen başlanmaktadır bu tedavi yurtdışından getirttiğimiz özel ilaçlarla yapılmaktadır maalesef ülkemizde bu tür ilaçlar bulunmamaktadır tek bir ilaçla hem mantarı hem bakteriyel enfeksiyonu hemde vitamin verme işlemini sağlayabilmekteyiz türkiyedeki ilaçları kullanmak istersek 3-4ayrı ilaç vermek zorunda kalıyoruz.Tedavi başlandıktan sonra gelecek kültür sonuçlarına göre antibiyotik ve mantar ilaçları değiştirilebilmekte ve tedavi istediğimiz şekilde gerçekleşebilmektedir.İlk gelen kuş hastalarında küvöz ısısı 30-32 C travma geçiren veya hipertermisi varsa 23-25 c ye ayarlanır.Kan örnekleri açken alınmalıdır.muhabbet kuşlarında kan muaynelerinde alınacak kan miktarı vücudun toplam ağırlığının %1 inden fazla olmaması gerekmektedir.Kan alınırken pıhtılaşma olabileceğinden 25 lik hipodermik iğneler veya kapillar tüpler kullanılır.
Çok hasta kuşlarda antibiyotikleri kas içi veya damar içi uygulamaktayız.
İthal edilen kuşlarda özellikle Afrika gri papağanı ve ibikli papağanlarda tenya sağaltımı yapılmalııdr.
Kuşların ilk muaynelerinde
Muhabbet kuşunda nabız Adet /dakika 260-270 solunum sayıları 60-75 solunum (adet/dakika)
Kanaryada nabız adet/dakika 265/325 solunum sayıları 60-80 solunum (adet/dakika)
Ölçülmesi gerekmektedir.
Bu makale kuşlar için özel tedavi olanaklarının kuş severler tarafından bilinmesi amacıyla hazırlanmıştır.Özellikle kuşlar için veteriner hekimlerin uzmanlaşması gerekmektedir ve veteriner fakültelerinin konuya eğilmeleri gerektiğini düşünüyorum.Kuşlarda bilinçsizce kullanılan petşhop vs yerden alınan ilaç olduğu şüpheli veya internetten hastaların kendi araştırmaları ile kendi teşhis ve yanlış ilaç kullanımı sonucu,kurtarılabilecek pek çok kuş maalesef ülkemizde ölmektedir.Bu konuda araştırmacı veteriner hekimlere ihtiyaç duyulmaktadır kuş veteriner alanı kolay bir alan değil ,ileri bilgi birikimi ,ileri cihaz sistemleri(ultrason-röntgen-küvöz-oksijen üniteleri vs) ,labratuvar bilgisi,çok dikkat, aşırı sabır ,özveri gerekmektedir.
Muhabbet Kuşlarında Yumurtlama Sorunları Belirtileri İlk Yardım ve Tedavi Yöntemleri
MAKALE #5383 © Yazan Vet.Hek.Tolgay AYTAR | Yayın Ağustos 2010 | 96,512 Okuyucu ÇOK OKUNUYOR
Yavru Köpek Tasması Modelleri - Aradığın
Ürünler Trendyol'da
trendyol.com
Daha fazla bilgi
MUHABBET KUŞLARINDA YUMURTLAMA BOZUKLUKLARI
MUHABBET KUŞLARINDA KRONİK YUMURTLAMA
Kronik yumurtlama muhabbet kuşlarında sıkça karşılaşılan bir sorundur ve muhabbet kuşu hastalıkları arasında yüksek oranda görmekteyiz. Burada bahsedilen yumurtlama normalden çok daha sıktır. Nedeni çoğu zaman muhabet kuşlarının hormonal mekanizmadaki bozukluklardır.Bütün bunlar muhabbet kuşunda yumurtlama belirtilerinin oluşmasına neden olmaktadır. Dişi kuşun sağlığı, normalden fazla yumurtladığı için, bozulur. Yumurtlama çiftleşme olmasa dahi şekillenmeye devam eder.Yumurtalar dölsüzdür, yavru çıkmaz. Bu tip yumurtlamalar istenen bir durum değildir. Muhabbet kuşunun yumurtlaması kronik olarak kuş konusunda uzman veteriner hekime danışılarak geç kalınmadan engellenmelidir. Veteriner hekim olarak tavsiyem,veteriner hekime gelmeden önce yumurtlama sıklığı bir kağıda not edilmeli, varsa ilgi duyduğu oyuncaklar kaldırılmalı ( yavruya ya da eşe benzetebileceği oyuncaklar), gün ışığını kısıtlama denenmeli, yumurtlamanın herhangi bir evresinde hayvanın genel durumunun bozulması halinde kuş konusunda uzman veteriner hekime başvurulmalıdır.
Muhabbet kuşlarında aşırı yumurtlamayı uyarmamak için yumurtalar kafesten çıkarılmaz. Kafesteki oyuncakların tümü, ayna, varsa erkek kuş kafesten uzaklaştırılmalıdır. Kafesin yeri değiştirilmelidir, kuşun gün ışığıyla teması 6-8saate indirilmelidir. Kuşu uyaracak eşyalar mutlaka kaldırılmalıdır.
Tüm bunların yanı sıra aşırımuhabbet kuşu yumurtlama sonucu Ca(kalsiyum) P(fosfor) eksikliği osteoporozis, malnutrisyon yumurta retensiyonu gelişebilmektedir. Kuşlarda aşırı yumurtlamayı engellemek amaçlı özel enjeksiyonlar yapılmaktadır. Bornova Özkanlardaki Öz-vet Veteriner Kliniğimizde bu uygulamayı 1., 3. Ve 7 günlerde yapmaktayız.Muhabbet kuşu yumurtlaması ile ilğili bilğilere veterinerizmir.com web adresimizden ulaşabilirsiniz.
-10%
Fiyat indirimi
-24%
Yeni
Yeni
-21%
Araba Aksesuarları
Ayrıca aşırı yumurtlama problemi olan muhabbet kuşlarımıza daha özenli bakım yapılmalı ve vitamin, mineral takviyesine önem verilmelidir.Muhabbet kuşu yumurtadan kaç günde çıkar sorusuyla sık karşılaşmaktayız ortalama 21 günde çıkmaktadır.
MUHABET KUŞUNDA ANORMAL YUMURTA YUMURTLAMA
Muhabbet kuşlarında anormal yumurtlamayla sık sık karşılaşmaktayız. Anormal yumurtlama nedenlerinin başında kalsiyum fosfor A vitamini D vitamini iz element eksiklikleri (Yumuşak kabuklu yumurta), beslenme yetersizlikleri, çevresel faktörler,üreme sistemindeki anormallikler normalden sık yumurtlatma, kan katmama vb. Kalın veya düzensiz kabuklu yumurtalar ,ince kabuklu, şekli bozuk yumurtalar uterus(rahim) enfeksiyonları sonucu şekillenebilmektedir.
Tavsiyem bir kuluçka evresinde çıkan anormal yumurta sayısı birden fazla ise mutlaka veteriner hekime başvurulmalı, muhabbet kuşunun rahim enfeksiyonları ve anomalileri yönünden tetkikleri yapılmalıdır.
Anormal yumurtalardan yavru çıkabilir ancak çıkan yavrunun yumurtlama yeteneği düşüktür.
MUHABBET KUŞUNDA YUMURTA RETENSİYONU(YUMURTANIN İÇERİDE KALMASI)
Yumurta retensiyonun sebepleri şekli bozuk yumurtaların gelişmesi, aşırı yumurtlama,ilk kez yumurtlama, eksersiz yetersizliği, aşırı yağlanma, stres, ovidukttaki anormallikler, iz element yetersizlikleri ve enfeksiyonlar,yaşlılık vb.
Ayrıca muhabbet kuşlarında vit.E, vit. A, kalsiyum , selenyum ve protein yetersizliklerinde de yumurta retensiyonu şekillenmektedir. Hasta kuşlarda depresyon, halsizlik, anoreksia (iştahın kesilmesi), karın bölgesinde şişlik genişleme, kanatların düşük tutulması, kuyruğun kalkık tutulması, bacaklarda felç, (bağırsaklara yapılan basınç nedeniyle) şekli bozuk normalden büyük yada küçük dışkılama görülebilir. Teşhis anamnez ,fiziksel muayene, palpasyon ve gerekirse radyolojik bulgulara göre konur. Palpasyon ve radyolojik muayenelerde yumurta tespit edilir. Yumurta kabuğu şekillenmemişse röntgende karın boşluğunda sıvı birikmiş gibi görüntü verir. Bu tür kuşlarda veteriner hekim tarafından önce hastanın durumu iyileştirilmelidir. Çoğu zaman elektrolit takviyesi, vit A ve vit D3 takviyesi yapmak oldukça yararlı olmaktadır. Hasta kuş ılık havlunun içine alınır, veteriner hekime gidene kadar vücut ısısı stabil tutulmaya çalışılır. Bu tip vakalarda geç kalınmamalıdır. Kuşlar konusunda uzman veteriner hekime gidilmeli, bir an önce kuşlar için özel küveze alınmalı, gerekirse oksijen takviyesi yapılmalıdır. Elle masaj yaparken yumurtanın bulunduğu bölge özel jel veya merhemlerle yağlanır (yumurta kesinlikle böbreklere doğru itilmemelidir) , yapılan müdahalelere rağmen yumurta birkaç saatte çıkarılamıyorsa özel hormon enjeksiyonları yapılır. Yumurta 24 saattir çıkarılamıyorsa ve hayvanın durumu kötüye gidiyorsa, yumurta veteriner hekim tarafından operatif olarak çıkarılmalıdır. Operatif işlem sonrası hasta kuşlara antibiyotik, destekleyici tedavi ve kalsiyum uygulanmalıdır.
MUHABBET KUŞLARINDA YUMURTA-YUMURTLAMA SONUCU GELİŞEN PERİTONİTİS (KARIN ZARI İİLTİHABI)
Yavru Köpek Tasması Modelleri - Aradığın
Ürünler Trendyol'da
trendyol.com
Daha fazla bilgi
Bu tip hasta muhabbet kuşları yumurtlamayı keser veya birkaç gün sonra normal yumurtlar. Hasta kuşlarda tüy kabartma, dışkılama pozisyonu alma,zayıflama, depresyon,stres, iştahsızlık ve asites (karın bölgesinde sıvı toplanması) görülür. Hasta kuşlarda en çok dikkat çeken karın bölgesinin aniden genişlemesi ve hayvanın keyifsizleşmesidir. Bu tip vakalarda mutlaka muhabbet kuşu konusunda uzman bir veteriner hekime başvurulmalıdır. Muhabbetkuşu veterineri tarafından sıvı sağaltımı, destekleyici sağaltım (oksijen takviyesi, serum uygulaması, ılık ortam, besleme) yapılır.
MUHABBET KUŞLARINDA KLOAKAL PROLAPSUS
Muhabbet kuşlarında kloakal prolapsus karın içi organların prolapsusu nun (dışarı çıkmasının) başlıca nedenleri , kronik yumurtlama, erişkin yaşa ulaşmadan yumurtlama,anomalili yumurta çıkarma, karın bölgesindeki gerginlikler, enteritis (bağırsak enfeksiyonları), sfinkter problemleri,rektumun kronik irritasyonu, yumurta retensiyonu vbdir. Kuş veteriner hekim tarafından anesteziye alınır, karının gerisine doğru masaj yapılır, dışkı varsa dışkı çıkışı sağlanır, dışkı çıkışı olmazsa parenteral olarak sıvı uygulanır. Prolabe(dışarı çıkan) doku yıkanır , kayganlaştırıcı özel pomadlarla masaj yapılarak çıkan doku içeri red edilir. Doku red edildikten sonra veteriner hekim tarafından özel dikiş tekniğiyle dikiş atılır. Geç kalınmış olgularda bazen kloakapeksis (çıkan dokunun uzaklaştırılması) operasyonu gerekebilir. Yapılan işlem sonrası prolabe dokunun tekrar çıkmaması için kasılma önleyici enjeksiyonlar yapılmalıdır. Ayrıca bölgenin fekal bulaşmaya açık olması nedeniyle koruyucu antibiyotik uygulamaları yapılamalıdır.
MUHABBET KUŞLARINDA YUMURTLAMA BELİRTİLERİ
-Muhabbet kuşunun karında şişlik ve gerginlik
-Dişi muhabbet kuşunun yuvalıkta normalden fazla zaman geçirmesi
-Muhabbet kuşunun tüylerini kabartması.
-Muhabbet kuşunun iştahının artması (İlk çiftleşmeler başlamasından itibaren)
-Muhabbet kuşunun yuvalığı kemirmesi.
-Muhabbet kuşunun gaga taşı veya kalamar kemiğini normalden daha fazla tüketmesi.
-Muhabbet kuşu dişinimin normalden fazla saldırganlaşması sinirlilik.
-Yabancı kuşlara karşı tahamül sınırlarının olmaması.
-muhabbet kuşu yumurtlamaya yakın yuvalık tabanında sık sık nefes alıp vermesi.
-Bazı muhabbet kuşlarında üreme döneminde eşine karşı bile ağresiflik ve saldırganlık görülebilir bu davranış bozukluğudur yavrular içinde yapıp yapmayacağı konusunda tedbirli olunup yavrular takip edilmeli ve izlenmelidir.
Veteriner Hekim
Tolgay AYTAR
Muhabbet Kuşları Jako Papaganlarda İshal Nedenleri ve Tedavisi
MAKALE #4967 © Yazan Vet.Hek.Tolgay AYTAR | Yayın Mayıs 2010 | 29,909 Okuyucu
Yavru Köpek Tasması - Aradığın Ürünler
Trendyol'da
trendyol.com
Daha fazla bilgi
MUHABBET KUŞLARI JAKO PAPAĞANLARDA İSHAL NEDENLERİ VE TEDAVİSİ
Muhabbet kuşları yaşamlarının değişik dönemlerinde ishal olurlar.Muhabbet kuşlarında,papağanlarda ishal,kanarya ishal,jako ishal sebep ve tedavileri,kullanılan ilaçlar ortak özellik göstermektedir. Muhabbet kuşlarında ishallerin bazıları tedavi edilebilir ama bazıları tedavi edilemeyebilir, muhabbet kuşlarında ishal en büyük oranda ölüm sebepleri arasındadır..Özellikle muhabbet kuşları uygun oda ısısında bulunmalı ve hava akımına maruz kalmaması gerekmektedir.Muhabbet kuşları dışkı ve idrarı aynı anda yapma eğilimindedirler.İdrarın rengi süt renginde ve muhallebi kıvamına yakındır,koyu renkli dışkı idrarın etrafında bulunmaktadır,gerçek ishallerde muhabbet kuşlarında dışkı siyah bölgeleri dağılır normal durumlarda dağılmaz.Normalde dışkının kokusuz ve kısa zamanda kuruması gerekmektedir.
MUHABBET KUŞLARINDA İSHAL NEDENLERİ
*Muhabbet kuşunun karın bölgelerinde oluşan tümörler.
*Muhabbet kuşlarında ortam ısısının yeterli düzeyde olmaması.
*Muhabbet kuşunun hava akımında kalması(tüyler kabarmış ve ishalse)
* Muhabbet kuşunun böbrek hastalığına yakalanmış olabilir(akut veya kronik böbrek yetmezliği)
*Muhabbet kuşunun karın bölgesindeki şişlikler.
* Muhabbet kuşunun gut hastalığına yakalanması.
* Muhabbet kuşunun toksin alması.
*Muhabbet kuşunun zehirli gıdaların verilmesi.
*Muhabbet kuşunun içme suyunun filtre edilmeden verilmesi.
* Muhabbet kuşuna fazla miktarda meyve verilmesi.
* Muhabbet kuşunun hormonal bozuklukları.
* Muhabbet kuşunun çok fazla tuz veya glikoz (diyebetik ise)alması.
* Muhabbet kuşunun stress olması(kafesinin yerinin değişmesi,seyehatler vs)psikolojik olgular.
* Muhabbet kuşunun beslenme deyişiklikleri.
* Muhabbet kuşunun aşırı proteinli gıdalarla beslenmesi.
*Muhabbet kuşunun a vitamini eksiklikleri
*Muhabbet kuşunun çürük tohum ve meyvelerle beslenmesi.
*Muhabbet kuşunun soğuk ve dengesiz diyet beslenmeleri.
*Muhabbet kuşunun paraziter hastalıkları(Trichomania vs)
*Muhabbet kuşunun mantar enfeksiyonları(candida)
*Muhabbet kuşunun bakteriyel hastalıkları(streptokok,enterkok,stafilokok,e.coli vs)
*Muhabbet kuşunun bağışıklık sisteminin zayıflaması.
*Muhabbet kuşunun suyu fazla içmesi.
*Muhabbet kuşunun yumurtalık hastalıkları.
*Muhabbet kuşlarında yabancı cisim alımı ve dezenfektanlar.
*Muhabbet kuşlarında ağır ruhsal bozukluklar.
*Muhabbet kuşlarında ağır metal zehirlenmeleri.
MUHABBET KUŞLARINDA İSHALLERDE BELİRTİLER (SEMPTOMLAR)
*Aşırı ishal bazen ishalde kan görülebilir.
*Bitkinlik ve durgunluk,uyku hali görülebilir.
*Fiziksel muaynede karında kitle.
*Muhabbet kuşunun tüylerde kabarma.
*Dışkı bölgesinde yoğun ishal nedeniyle dışkı yapışmaları.
*ishal nedeniyle dehidrasyon ve zayıflama.
*Gözlerde bulanıklık ve anlamsız bakış.
*Ağrı olgusu.
*Ayaklarda şişlik bu bazen iltihaplı olabilir.
*Yem yememe ve iştahsızlık.
*Kuş kumu eksikliği,muhabbet kuşlarında taşlıklıkta kum verilmeme durumunda yemleri Muhabbet kuşlarında ağır ruhsal bozukluklar. sindirmekte zorlanmaktadır.Buda sindirim sisteminde ve bağırsaklarda sorun çıkarmaktadır.
MUHABBET KUŞLARININ İSHAL OLGULARINDA TEŞHİS YÖNTEMLERİ
-Radyografi(röntgen) (yabancı cisim olguları,ağır metal zehirlenmeleri,kanser vakalarında uygulanan yöntemdir.)
-Muhabbet kuşunun bir veteriner hekim tarafından dikkatli bir şekilde muayne edilmesi.(kafes kontrolü)
-İshal numunesinde kültür antibioğram testi yapılması.
-ishalli dışkının makroskobik fiziksel muaynesi.(koku-renk-kıvam-kuruma süresi vs)
-Laborutuvar yöntemleri.(e.coli,streptokok,enterokok vs)
-Dışkıda mikroskobik parazit yumurtası aranması.
Muhabbet kuşlarında antibiyotik kullanımı en son çare olarak düşünülmelidir.ishal olgularında başlangıç tedavi semptomatik olarak yapılmalıdır.Muhabbet kuşlarında ishal olgularında kronik böbrek yetmezliği yavaş olarak ilerler,ama akut böbrek yetmezliği dediğimiz sendromda aniden ortaya çıkar ve çok şiddetli seyredebilir ölümcül olabilir böbrek rahatsızlıklarında ayaklarda topallık ,şişme(iltihaplı),ağrı,çok sık idrara çıkma vs görülebilir sağlıklı böbreklere aşırı protein zarar vermektedir muhabbet kuşlarında böbreklere en fazla toksinler,ağır metaller,zehirli gıdalar,içme suyunun filtresiz verilmesi vs zarar vermektedir. acil bir veteriner hekime başvurmanızı tavsiye ederim.
Muhabbet kuşlarında giardia vakaları ishallerde önemli yer tutmaktadır,giardia tek hücreli, protozoondur.Teşhisi zordur muhabbet kuşunda ishale neden olmakta diğer belirtiler yoğun kaşıntı,stres,uyuşukluk,kilo kaybı ilk klinik belirtilerdir.Muhabbet kuşu sık sık yalama yapar dışkı kuşun arka tarafında yapışık olarak bulunur.Akut ve kronik ve tekrarlayan ishaller şeklinde görülmektedir.Dışkı sulu kokulu ve mukusludur.Muhabbet kuşunda ölümcül olabilmektedir.Ölüm parazitin besin ve yağ metobolizmasında bozulmasından ileri gelmektedir.Muhabbet kuşlarında ayrıca ciltlerinde kurumalar görülmektedir.Giardialar taze muhabbet kuşu pisliklerinde bol olarak bulunmaktadır ve kuşlar bol miktarda kistler ve trofozoitler döker.Etkenin saptanmasında elısa(enzim-immunoassay) kullanılabilir bu test bazen yanlış sonuç verebilir,bu tür durumlarda trichrome boyama yapılır.Giardia tedavi edilebilir bir hastalıktır.
Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda yeşil sarı ishaller karaciğer hastalığı,anorexsia,koyu kanlı olması iç kanama olasılığı aklımıza gelmektedir.Birde kuşlarda kanserlerde ve bağırsak tıkanıklıklarında az dışkı görülmektedir.Radyografi şarttır,erken teşhis önemlidir.
Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda özellikle zehirlenmeler(toksin) kimi bitki ve meyvelerde olabilmektedir.Avakado,akasya,zakkum,yılbaşı çiçeği,çam ağacı, vs gibi.kuşlarda mide(taşlık) ve kursak ekşi meyve(portakal,limon vs) ve bitkilerin yenmesi sonucu oluşan tahribat sonucu bu yapılarda fizyolojik bozulmalar şekillenmektedir.Bu durum kuşlarda ishale neden olabilmektedir.
Muhabbet kuşlarında geçici ishallerin dışında diğerlerinde antibiyotik kullanılmalıdır geçici ishal olgusu muhabbet kuşlarında çok su içme,aşırı meyve tüketme,aç kalma durumlarında bir gün içinde geçer bir günden daha fazla süren ishallerde kesinlikle tedavi programı uygulamak gerekmektedir.
Muhabbet kuşlarında muhakkak düşük diyetler uygulanması gerekmektedir.Gıda verilmelerinde organik sebzeler,bol yeşillik,meyve verilmesi gerekmektedir.ishal durumlarında kafes ve sulukların dezenfekte edilmesi,muhabbet kuşu yemlerinin açık alınmaması ön önlemler olarak düşünülmesi gerekmektedir.
Muhabbet kuşlarını beslenmesinde verilen meyvelerin yıkandıktan sonra kurulanmaması buzdolabından çıktıktan sonra bekletmeden soğukken verilmesi durumunda ishal olguları görülebilmektedir.
Muhabbet kuşlarının kafes seçimlerinde boyasız pirinç kafesler tercih edilmelidir boyalı kafeslerde boya özellikle muhabbet kuşunun kemirmesi nedeniyle oral alınımla toksikasyona zehirlenmelere neden olur.Kafes boyalarında bulunan kurşun karaciğer ve böbrekte geri dönüşü olmayan tahribat yapar,kısa vadede yoğun miktarda boya yenmesi ani ölümlere neden olur bu nedenlerden dolayı boyasız muhabbet kuşunun rahat edebileceği büyüklükte pirinç kafesler tercih edilmelidir.
Özellikle ishallerde muhabbet kuşlarında kan görülmesi durumunda acil veteriner hekim müdehalesi gerekir bu durum kuşunuzu 1-2 saatte öldürebilir.
Muhabbet kuşlarında antibiyotik kullanımı hem yararlı hem de zararlı organizmaları yok etmektedir muhabbet kuşunuz hasta olmadığı halde antibiyotiklerin kullanılması ona zarar verecektir,bu durum daha da tehlikeli bir boyuta geçerek muhabbet kuşunuzun bağışıklık sistemine zarar vererek azalmasına veya çökmesine neden olabilir.
Muhabbet kuşları özellikle sıcak havalarda sık sık banyo yapmak isterler banyo sırasında yoğun su içme sonucu fazla su içme ve banyo sonrası korunmaya dikkat edilmeme sonucu hava akımında kalması nedeniyle ishal görülebilir.Bu nedenle banyonun kısa tutulması banyo sonrası dönemde kuşların üşütülmemesi gerekmektedir.
Birde sık yapılan bir hatalı beslemeden bahsetmek istiyorum özellikle peynir verilmesi pek çok kuş hastası tarafından doğru kabul görmektedir bu yanlış bir inanıştır peynirin mayalı ve süt ürünü olması,tuzlu olması nedeniyle kesinlikle verilmemesi gerekir.Bu durum muhabbet kuşu bakımında önemle dikkat edilmesi gereken bir husustur.Bu durum bizim kültürümüzde olan susam,fındık,fıstık,ceviz gibi yağlı ürünler içinde geçerlidir.Bu tip yağlı gıdalar dışkıda yumuşamaya ve yağlanmaya neden olur.böbrekler yüksek protein ve yağ nedeniyle tahrip olur.kliniğimize başvuran bir muhabbet kuşu sahibi günde bir ceviz vererek kuşunu beslediği için kronik ishal şikayetiyle bize geldi yemek kültüründe çikolata,peynir,çubuk kraker(üzerinde tuz-mayalı) olduğunu söyledi inanamadık gıda diyet programı komple değiştirildi buna rağmen hala bize ama o çok seviyor dedi bilmeden kuşuna ne kadar zarar verdiğini anlattık ve ikna oldu.Kuşunuz kendisine neyin zararlı faydalı olduğunu bilmediğini unutmamalısınız.
Muhabbet kuşları idrar ve dışkıyı aynı anda bırakma eğilimindedirler.Bu durum ishali takip etmeyi zorlaştırmaktadır.
Muhabbet kuşlarında ishallerde neden kesinlikle bulunmalıdır yoksa uygulanan tedavinin başarıya ulaşması zordur.Bu konuda muhakkak bir veteriner hekim müdehale etmelidir,türkiyede petşoplarda satılan ishal kesici ilaç kullanımı kesinlikle yanlıştır bu muhabbet kuşunuza yarardan ziyade zarar verebilir.
Tolgay Aytar
Veteriner Hekim
Muhabbet Kuşlarında, Jako Papağanlarda, Sultan Papağanda,kanarya,güvercin, Lori Papağanı, Macav Papağanı Kusma Tedavisi ve İlaçları
MAKALE #4947 © Yazan Vet.Hek.Tolgay AYTAR | Yayın Mayıs 2010 | 19,596 Okuyucu
Trendyol'a Gel - Fırsatlar Trendyol'da
En Sevdiğin Ürünler Ve Markalar %90'a Varan
trendyol.com Daha fazla bilgi
MUHABBET KUŞLARINDA, JAKO PAPAĞANLARDA, SULTAN PAPAĞANDA,KANARYA,GÜVERCİN, LORİ PAPAĞANI, MACAV PAPAĞANI KUSMA TEDAVİSİ VE İLAÇLARI
Muhabbet kuşlarında ve diğer jako papağanlarda,sultan papağanlarında ,macav, amozon papaganları, güvercinlerde kusma en yogun hastalık olarak karşımıza çıkar.Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda kusma iki türlü görülür kusmaya biz regürgitasyon diyoruz regürgitasyon olayı kuşun yediği yemi sindirmeden olduğu gibi çıkarması birde sindirilen besinlerin dışarı çıkartmasıdır bu kusma köpük köpük veya püskürtme yoluyla gerçekleşmektedir.Kusma aslında kuşlarda hastalık belirtilerinin ortaya çıkması olarak nitelemekteyiz ve bunu ön uyarı olarak görmeli ve gerçek sebep bulunarak tedaviye çok hızlı bir şekilde gidilmelidir. Muhabbet kuşlarında ve papağanlarda kusma sonucu depresyon ve su kaybı görülür,zayıflama,gözlerde durgunlaşma, panik, durgunluk ,yem yememe,aşırı su içme isteği,stres,vs görülebilir.Kuşlarda kusmaların bir çok sebebi vardır bunları sınıflandırmak gerekmektedir.Kusma şikayeti ile gelen kuşlarda öncelikli olarak klinik muayene dikkatli olarak yapılmalıdır.Kuşun cinsine ,yaşına,cinsiyetine göre tanı ve tedavi yöntemleri belirlenir.Ön muayenede dikkatli anamnez almak ve gözlemlemek işin püf noktasıdır,bunları laboratuvar ve radyografi bulguları,kafes kontrolü,fiziksel muayene,kan tetkikleri,mikroskobik bakı,dışkı muayenesi, röntgenle desteklenmektedir.Muhabbet kuşlarında ishalle beraber uyuklama, durgunluk,iştahsızlık,güçsüzlük,sessizlik,uyku,çok su içme,yüzde ıslak tüy,hapşırma,yemek yedikten ve uçmadan sonra kuşta kusma varsa durumu ciddi olabilir o yüzden erken teşhis ve tedavi yapılmalıdır. Bu tip vakalar, vakit kaybetmeden kuşlar konusunda uzman veteriner hekime götürülmelidir. Muhabbet kuşlarında kusmalarda muhakkak deri altında serum verilmesi gerekir bu uygulama kanat altı venasından da(toplar damardan) yapılabilir bu uygulama ile kuşta elektrolit dengesi kurulmaya çalışılır.Kafes ve sulukların hemen dezenfekte edilmesi gerekir. Muhabbet kuşlarında kusmalarda önce askaridden şüphelenmekteyiz,bunun için taze yeni toplanmış dışkıda mikroskobik olarak askarid yumurtası aranmaktadır.muhabbet kuşunda ve papağanlarda kusma şikayetlerinde muaynelerde palpasyon önemlidir.PROTOOZOAN/crop yıkama/ sıvı numune trichomonas gibi hareketli protoozoan kontrolü mikroskobik olarak yapılır.YABANCI CİSİMLER VE TÜMÖRLER Radyografi(röntgen)ve endoskopi/muhabbet kuşlarında ve papağanlarda düz yan ve ventrodorsal çekimler kuş tarafından yutulan yabancı cisimler ve tümörlerin tespit edilmesi amacıyla yapılmaktadır,kuşlarda iyi röntgen alabilmek için fiziksel kısıtlama yapılması gerekmektedir.kuşlarda tümörler treha ve östaki borusuna borusuna dış baskı yapar.onun için muaynelerde muahabbet kuşlarında ve diğer kuşlarda dikkatli gözlem,solunumun dinlenmesi,seslerin oskültasyonla dinlenmesi gerekir.Engel yabancı cisim/kuşlarda yabancı cisimler kusmanın en yaygın sebeplerindendir,özellikle yavru kuşlar ve anne dişi kuşlar taş,ahşap parçaları vs yutarlar bunu yutan kuşlarda klinik yapı yutulan nesnenin boyutuna ve cinsiyetine göre deyişir,yuvarlak nesneler yemek borusu içinde ve göğüs girişinde raslanmaktadır.Yabancı cisimler genel anestezi,endeskopi,cerrahi özel aletlerle veya palpasyonla baskıyla kusturularak çıkartılmaya çalışılır.Hiperplastik troid veya paratroid bezleri/nadiren yemek borusunu tıkar ve kusmaya neden olur.Paraziter,mantar,viral,tüm ağız iltihapları,üst solunum yolu enfeksiyonları,kuş çiçeği faranjit ve oesophagitis en sık viral hastalık belirtileridir.primer bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar çok nadir kusma sebebidir.A VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ MİNERAL DENGESİZLİKLERİ/özellikle bıldırcın ve ördeklerde yüksek duyarlılık vardır.bu konuda papağanlar çok hassastır ve papaganlara ağırlıklı olarak sebze ve meyve vermek gerekir.papağanlarda özellikle düşük a vitamini düşük tohumlarla beslemek bu duruma neden olmaktadır.kuşlarda a vitamini eksikliklerinde corneada bulanıklık,ses deyişikliği,yutma güçlüğü,sinüslerde şişmeler görülmektedir.özafağusta şişme solunum yolları enfeksiyonlarında staphylococcus etkin rol oynamaktadır.PAMUKÇUK/trichonomas gallinae enfeksiyonu protozoon enfeksiyondur,muhabbet kuşlarında daha az görülmektedir daha çok güvercin,yırtıcılar,hindi ve tavuklarda görülmektedir.Peynir lezyonlarıyla karekterizedir ,özellikle durgun sularda yoğun olarak görülür,bulaşmasıyla kuşlarda ölümcül seyredebilir.Genç muhabbet kuşlarında pamukçuk görülen vakalarda kusma şiddetli olarak seyreder,Korunmada hjyen,su ve yemliklerin temiz tutulması önemlidir.Parazitler/nematodlar cryptosporidiosis tedavisi zordur mikroskobik olarak incelenmelidir.Kuş mide mayalar megabacteriosis/kilo kaybı,kilo kaybı,kanama,sarı kusmuk nedenidir.Kandidiaz/candida albicans,proventricular dilatasyon hastalığı özellikle Amerikan papağanlarında israf hastalığı nedeni bilinmemekle beraber virüs kökenli olduğu düşünülmektedir.her iki cinsiyette eşit oranda görülür depresyon,kilo kaybı görülür.ölüm oranı yüksektir.AĞIR METAL ZEHİRLENMESİ/özellikle kuşlarda ağır depresyona neden olmaktadır kuşlarda böbrek ve karaciğeri tutmaktadır.kuşların dışkıları parlak yeşil renktedir.dışkıda kanama görülür,zehirlenmeler radyolojik olarak tespit edilebilir.PSİKOLOJİK/Eş isteyen kuşlar ayna karşısında kusarlar,heyecandan sahibi yanına gelen muhabbet kuşları kusabilirler.Kuşlarda kusmayı korkuda tetikleyebilir.Top,oyuncak vb eşyalara kusabilirler bu tip objeleri eşiymiş gibi algılayabilirler.BESİNLER/Yüksek proteinli gıdalar,yoğun ekmek peynir verilmesi,a,d,e,e vitamini fazlalıkları.KUŞ KUMU KULLANIMI/muhabbet kuşlarına ve diğer kuşlara kuş kumu verilmediğinde kusma sebebi olabilir,kuşlar taşlıklı mideye sahiptir ve yediklerini sindirebilmesi için kuma gereksinim duyarlar doğada bunu kendiliğinden temin edebilir ama kafes ortamında bunun hazır olarak verilmesi gerekir,Muhabbet kuşlarında ve diğer kuşlar,papağanlarda kusma nedeni olarak kalp,karaciğer,böbrek,pankreas,şeker hastalıkları,evlerdeki bazı bitkileri kuşun yemesi(difenbachia vs),kuşlara tuz ve çikolata verilmesi,siğara dumanı,bazı kimyasal ve deterjanların kullanılması,kuşlarda mide ve barsak tıkanmaları,yüksek oranda demir içeren besinler,fazla besleme(obesite) kuşlarda şişmanlık çok sık görmekteyiz,selenyum eksikliği,kuşların gaga hastalıkları ve gagada bozukluklar,stres faktörleri,gazete yemesi,kuşlarda mide iltihabı,kuşlara çürümüş yiyecek verilmesi,hava spreyleri,taşlık problemleri(sindirim kuşlarda taşlıkta başlar taşlıkta yeterince sindirilmesse gıdalar dışarı atılır,travmalar,gazete yemesi,nörolojik bozukluklar,beyin sarsıntıları,kusan kuşlarda meyve kullanımı durdurulmalıdır,kuşlarda kusmalarda kusmalarda kusmuk köpüklü,ekşi kokulu,asidik kokulu,balık kokusunda bazen beyaz,sarı, kahve renkte olabilir nadiren kusmukta kan görülebilir.kuşlarda bağırsak ve midelerinde yabancı cisim olguları ev ortamında serbest bırakılan muhabbet kuşlarında daha fazla görülmektedir muhabbet kuşları serbest bırakıldıklarında meraklıdırlar ve ev ortamındaki her şeyi inceleme ve yeme eğilimi gösterebilirler.kuşlarda beyin hücrelerinin su kaybı ve yaralanmalar kusma sebepleri arasındadır.
Kuşlar üzerine kusma üzerine kuş forum sitelerinde kuş sahiplerinin tedavi konusunda yeterli bilğisi olmadığını ve kuşlarda kusmanın basit bir olgu olarak gördüklerini düşündüğüm için bu yayını yazma ihtiyacı hissettim ve bu konuda kesinlikle bir veteriner hekime danışılması gerekmektedir,
Kuş alanında yetişmiş veteriner hekim ve donanımlı veteriner merkez sıkıntısı bulunmaktadır.Veteriner fakülteleri kuşlar üzerine ve egzotik hayvan üzerine ders proğramları düzenlemelidir bu konuda ihtiyaç büyüktür.Kuş hastalıkları küçümsenmekte ve basit olarak görülmektedir aslında veteriner hekimliğin en zor bölümlerinden birisi ve inanılmaz bir dikkat ve araştırmacılık,hassasiyet,yüksek teknolojili veteriner cihaz sistemleri gerekmektedir.Kuşlar üzerine ilaç tedavileri ve teşhisleri türkiyede veteriner hekimler tarafından değil petşoplar tarafından %70-80 oranında yapılmaktadır buda kuş vakalarının doğru veteriner muaynesini geciktirmekte ve yüksek kayıplara neden olmaktadır.Bu konuda kuş sahipleri bilinçlendirilmelidir diye düşünmekteyim bu nedenle kuşlarda kusma gibi basit bir olgunun sebeplerini bu yayınla yayınlayarak ne kadar çok kapsamlı bir olgu olduğunu göstermek istedim. Bu tür kuş hastalıklarına ve tedavilerine pet şhoplar değil veteriner hekimler müdahale etmelidir.Türkiyede kuş hastanesi,kuş veteriner kliniklere ihtiyaç büyüktür benim görüşüm bu yıllar içinde gerçekleşecektir.İngilterede amerikada vs ülkelerde kuş hastaneleri mevcuttur.Bu ülkelerde kuş veteriner uzmanlar bulunmaktadır,kuş veterinerleri ayrı olarak eğitim kuş üzerine almaktadır.
Tolgay Aytar
Veteriner Hekim
MUHABBET KUŞU MANTAR HASTALIĞI TEDAVİSİ BELİRTİLER(CANDİASİS)
Muhabbet kuşlarında sıklıkla görülen hastalıktır.Bulaşma çoğunlukla hjyen olmayan açık yemlerin kullanılması,kaliteli su verilmemesi,stres, hatalı beslenme,kafes temizliğinin steril olarak yapılmaması,kursağın geç boşalması,A vitamini yetersizliği,virüs enfeksiyonlarının yaptığı tahribatlar,taravma,uzun süreli ve bir veteriner hekime danışmadan antibiyotik kullanımı,aynı ortamda siğara tüketilmesi,kuş sahibinin elerini yıkamadan ellemesi,sıcak ve nemli hava, genç kuşlarda ve bağışıklık sistemi zayıf olan kuşlarda vs ortaya çıkar.
Muhabbet kuşlarında mantar hastalığı genelde gagada başlar sonra gagadan ayaklara atlar. Müdahele edilmese hava keselerine atlar ve ölümüne neden olabilir.Muhabbet kuşu sahipleri veteriner kliniğimize genelde gecikmeli olarak gelmektedirler,ilk başlangıçta kuşçulara fikir sormakta ilaç almakta ve yetersiz kalmakta bize ulaştıklarında mantarı tedavi edebiliyoruz ama tahribatlarını düzeltmek zor (tırnak düşmesi,gaga deformasyonları,akciğer tahribatları vs)muhabbet kuşunuz mantara yakalandığında mutlaka bir veteriner hekime göstermenizi tavsiye ederim.
Kuşlarda erken teşhis önemli kaybedilen zaman içinde vucut dirençleri azalmakta ve hassas bünyeleri tedavinin gecikmesini ne yazık ki tolere edememektedir.Mantar hastalığına yakalanan muhabbet kuşlarında acı çekme eğilimi vardır.Mantar hastalıgına yakalanan kuşlar çift ise muhakkak ayrılmalıdırlar birbirlerine geçirme olasılıkları vardır.
Muhabbet kuşlarında mantar etkeni Candidiasis, kafes kuşlarında Candida albicans adı verilen bir mantar türünün yol açtığı enfeksiyonların genel adıdır. Bu mantar türü normal çok az sayıda bütün kuşların sindirim sisteminde bulunur ancak enfeksiyona neden olmaz. Eğer bu mikroorganizmanın sayısı artarsa veya sindirim sisteminde bir hasar varsa, sindirim sisteminde, gaga ve solunum sistemi gibi diğer organlarda, deri, tüy, göz ve üreme organlarında da enfeksiyon oluşur.
Biolog Leke Kremi İndirim - Şimdi
Net %35 İndirimle 89 TL
Biolog Kozmetik
Daha fazla bilgi
muhabbet kuşu hastalarımızda yaklaşık %20 sinde mantar vakası görmekteyiz bu ciddi bir orandır.Bu tedavilerde başarılıyız ama erken teşhis çok önemli.Teşhiste labratuvar yöntemleri kesinlikle kullanılmalıdır.
Kuşlarda mantar Hastalığı belirtileri yerleştiği organa göre değişiklik gösterir. Tek bir organda olabileceği gibi, birkaç organa aynı anda yerleşebilir. Ağız ve gaga bölgesinde olduğunda ağız kokusu ve ağızda beyaz plaklar oluşur dikkatli bir muayne ile anlaşılabilir.
Enfeksiyon genellikle alt ve üst gaganın birleştiği açıda oluşur. Gagadaki hastalıkta yemi geri çıkarma, iştah kaybı ve halsizlikle birlikte depresyon izlenir. Gaga kalınlaşır, yemin kursağı geçişi gecikmeye başlar.Kuşta dikkat eksikliği ve huzursuzluk hakimdir,zayıflamada başlar.
Kuşun bağışıklık sistemi zayıfsa kolayca yayılır kursak ve kloaktan alınan örnek mantarmı yoksa başka patojenlermlemi uğraştığımızı anlamak yönünden önemli bir ayıraçtır.Tedavide bağışıklık güçlendiricilerin kullanılması gerekmektedir.özellikle uzun süreli antibiyotik kullanımından sonra görülebilir antibiyotikler bakterilere karşı kullanılır bu arada iyi bakterileride öldürüp barsak florasını bozarak ve yayılmaya neden olabilirler.Kuşun kusmuğu mayhoş kokar.ilerlemiş vakalarda felç,denge kaybı,hissizlik,kursak şişliği görülür.Candida spp gaz üretir kursak balon gibi olabilir.Mantar toxin üretir (mycotoxin) karaciğer ve sinir sistemindede tahribatlar yapar.kuşunuz her yediğini kusuyorsa bakteriyel sindirim sistemi enfeksiyonu olabilir.nadir vakalarda kuşların kursağında başka küf mantarıda olabilir mucor spp buda kusma yapabilir.
Enfeksiyon, sindirim sisteminin alt bölgelerine yerleştiyse, sulu dışkı, kusma, kilo kaybı, iştahsızlık ve depresyon görülür. Solunum sistemindeki mantar ise burun akıntısı, ses ve ötüş değişiklikleri, solunum güçlüğü ve kolay yorulma gibi belirtiler izlenir.Burun akıntısı alınarak labratuvar teşhisine gidilebilir.Kaşınma refleksi ayırıcı tanıda dikkat edimesi gereken bir husustur.
Hastalığın teşhisinde mantarın miktarı ve belirtilerin tespiti önemlidir. Tedavi olarak veteriner hekiminizin seçimine ve önerisine göre antifungal ilaçlar kullanılır. Hastalığa zemin hazırlayan stres, kötü bakım ve beslenme gibi koşulların düzeltilmesi de hastalığın iyileştirilmesinde çok önemli rol oynar.Unutulmaması gereken bir şeyde iyileşen vakalarda hjyen ve bakım koşulları tekrar bozulursa kolayca nüks eder.tedavi 4-6 hafta arsındadır kendiliğinden iyileşmesi mümkün değildir.Tedavi süresinde şeker yasaktır,meyve şekerleride dahil maya şekerlerle beslenir.Mantar tedavisi gören muhabbet kuşunuza asla meyve vermeyiniz ve veteriner hekiminizin verdiği diyete uyunuz.
Kuşlardaki mantar etkenleri insanlarda ajan patojen olan etkenlerden genelde farklıdır. Ama tam olarak kesin bulaşmaz demek çok zor.küçük asalaklara (mantar olmayan) direk olarak vazelin boğucu etki yaratmakta ve kısa sürede hastalıklı bölgenin yenilenmesine iyi gelmektedir.Ancak eğer mantar veya bir bakteri etkin bir şekilde deride , gagada veya tırnaklarda kanamalı yaralara yol açıyorsa toz veya aşı şeklinde antibiyotik veya anti-fungal ilaçlar kullanılmalıdır.Kuşlarda mantar hastalığının teşhisinde muayne,kazıntı alınarak ekim yapılması,wood lambasıyla bölgenin karanlık ortamda incelenmesi vs yöntemler kullanılmaktadır. Muhabbet kuşunun gagası, dayanıklı kemiksi özlü madde etrafını çevreleyen keratinden oluşmakta, keratine rağmen de içinde hassas damarlar bulunmaktadır. Bütün papağanlar gibi, muhabbet kuşlarının da kavisli bir gagası var. Onların üst ve alt çeneleri birbirlerinden şekil ve uzunluk bakımından farklıdır. Çene kemiğe yapışık olduğundan hareketsizdir. Kuş, gagasını açtığında , üst çeneyi yukarı doğru hareket ettirdiğinde alt çene görülebilir.Gaga deformasyonlarında muhabbet kuşuna yeni bir gaga küretaj işlemleriyle yapmak mümkündür,bu işlem kazıma ve kesme olmak üzere iki aşamalı olarak yapılmaktadır bu işlem kesinlikle bu konuda deneyimli veteriner hekim tarafından yapılmalıdır Bu yeni gaga yapımı muhabbet kuşunun daha rahat yemi yemesi ve mantar nedeniyle gagada oluşan mantar katmanlarının kazınarak ve kesilerek alttaki sağlıklı gaga katmanına ulaşmayı hedeflemektedir, Bu işlem sırasında ayaklarda mantar nedeniyle tırnaklarda düşmeler ve eğrilmeler görülebililir,eğri tırnaklar düzeltilerek kesilmelidir.Kuşun gagasında ve ayaklarındaki beyaz oluşumlara yakından baktığınızda hatta büyüteç yardımıyla bakıldığında ufak delikler varsa bu mantar değil uyuz demektir. O deliklerin içinde de uyuz böcekleri vardır. Kullandığınız mantar ilaçları de bu yüzden bir çözüm sağlamaz.Muhabbet kuşlarında uyuz etkeni kazıntıl alındığında ancak mikroskopla incelemeyle görülebilir.muhabbet kuşlarında mantar semptomatik olarak ayaklarda gagada beyazlık görülebilir.İlerlemiş vakalarda tırnaklarda düşme gagada elle yüzeyinin sürtülmesi durumlarında parçalanmalar,göz etrafında tüy dökülmeleri,tüyler kabarık,huzursuzluk,yem yemede azalma,kilo kaybı,tüy dökülmesi,kaşıntı vs görülebilir.Muhabet kuşlarında mantar hastalığı başka vakalarlada karışabilir gagada ve ayaklarda pullanma ve kaşıntı muhabbet kuşunun mantar olduğu anlamına gelmez bu durum tek tip beslenmekten dolayı A ve E vitamini eksikliğide olabilir. Bakterilerin dışında diğer mikroplar da kuşlarımıza zarar verebilir. Mantar hastalıkları meydana gelebilir ve çoğunlukla mukoza çevresi iltihaplanmasına neden olur. Birçok olayda maya, sağlık problemlerine neden olur, Mucor türünden mikropların sorumlu olduğu bir pamukçuk veya candidiasis den sözedilir. Kursak iltihapları, kusmaya ve genel hastalığa yol açabilir. Etkilenmiş kuşlar, acı çeker, iştahını kaybeder. Yiyeceklerini kustuktan sonra sonra tüylerine yapışmış sıvı bulunabilir.Mantar kuşlarda çok ileri vakalarda gaga düşmesine de neden olabilir.
Kursak hastalıklarına sebep olabilen başka bir patojen daha vardır. Keşfedildiği zaman, Megabacteria ismindedir mantar benzeri bir organizmadır. Birçok insan bu yüzden, megabacteria ismini kuşların kursak mayası olarak kullanmaktadır ve bilmektedir.Bu sebepler ayırıcı tanıda Veterinerler her zaman,kursak incelemelerinde Megabacteria'yı bulamaz bu olasılık her zaman düşünülmelidir .Çoğunlukla, mikropların bulunması için iki veya daha çok tetkik gerekir.
Tolgay Aytar
Veteriner Hekim
Muhabbet Kuşlarının Bakım ve Beslenmesinde Dikkat Edilmesi Gerekenler
MAKALE #3098 © Yazan Vet.Hek.Tolgay AYTAR | Yayın Mayıs 2009 | 45,144 Okuyucu
muhabbet kuşlarına ingilizcede ''bugdie'' denir anlamı avustralya yerlilerinin dilinden gelen bir sözdür ve ''iyi yemek'' anlamındadır.muhabbet kuşlarında dişler bulunmamaktadır damak yarık ve serttir çene yerine gagalarını kullanmaktadırlar ağızlarında bir kaç tane tad tomurcuğu ve tükürük bezi bulunmaktadır yutulan besinler ilk olarak kursağa gelir kursak açıkçası alınan besinlerin proventriculus (taşlık) ve barsaklarda sindirilmeden önce bekletilen bölgedir.bu muhabbet kuşlarında boynun alt tarafında orta hattın solunda bulunmaktadır kursakta sindirilmeyen besinler mideye ve oradanda barsaklara geçer böbrek sistemi akciğerlerin gerisinde karnın üstünde ve bel kemiğinin kaburgalar tarafındaki cryptleri içinde yer alır özellikle sulfanomidlerin aşırı kullanımı böbreklerine zarar vermektedir muhabbet kuşlarında rahatsızlıklarda dispne varsa ağzını açar ve bu arada kuyruğun bu esnada yükselip alçaldığı dikkat çeker,muhabbet kuşunun çevreyle olan ilişkisi azalmıştır,tüyler kabarmış gözler kapanmış ve baş kanadın altına doğru sokmuştur,hareketlerde azalma dikkati çeker,muhabbet kuşunun ağırlığı 30 gramın altına düştüğünde muhabbet kuşunun yaşama şansı düşükken 28 gramın altına düştüğünde şansı olmamaktadır.bu yüzden muhabbet kuşunuzun kilosunu tartmanız ve kilosunu not almak size önemli avantajlar getirmektedir, kötü beslenmeden ötürü ilk yıllarda ölüm görülebilmektedir,özellikle dünya çapındaki tecrübeli kuş veterinerleri göre kuşlarda görülen hastalıkların %90'ı yalnış beslenmeden kaynaklandığı öngörüsü mevcuttur bende aynı kanaatteyim.şişmanlık,besin eksiklikleri,derinin kornea tabakasının aşırı derecede büyümesi,metaplazi,ciğerin yağlanması,nıkris/gut,organların kireçlenmesi,tüylerin bozuk olması,keratoz,yalnış beslenme çoğu zaman muhabbet kuşlarının bağışıklık sistemlerinide zayıflatmaktadır.kurşun içeren boyalı kafesler gastrointestinal rahatsızlıklara neden olmaktadır,kmuhabbet kuşlarının hastalanma nedenleri yalnış bakımdan ve yetersiz beslenmeden kaynaklanmaktadır,o yüzden muhabbet kuşunuzun uygun beslediğiniz zaman pek çok hastalık sebebinide ortadan kaldırmış olacaksınız.evde beslenen muhabbet kuşlarına sadece hazır gıdalar vermek yeterli gelmemektedir,muhabbet kuşlarının ataları gibi vitamin içeren yemlere ihtiyaç duymaktadırlar ataları avustralyadır,günde 2 çay kaşığı muhabbet kuş yemiyle beraber kara hindiba,ıspanak, ,meyve verilmesinde faydalıdır.ayrıca mineral madde olarak gaga taşı ve mürekkep balığı kemiği bulunmalıdır,büyüme,tüydeyiştirme döneminde,üreme dönemlerinde,yaş,cinsiyet,hareketlilik döneminde olup olmadığına göre ayarlanmasında besinlerin önemi büyüktür. katı yumurta gibi hayvansal proteinlerin verilmesi gerekmektedir,dengeli bir beslenme ile sağlıklı ve uzun bir yaşam sürmeleri mümkündür,18-25 cm büyüklüğünde ve 40-60 gram ağırlığında olan muhabbet kuşları ortalama 8-12 yaşına kadar yaşarlar yalnız bakım ve beslenme hataları nedeniyle ne yazıkki ortalama ömürlari 5-6 yıla kadar olamaktadır.bir şeyleri kemirmeye bayıılırlar o yüzden ıhlamur,kayın,söğüt,meyve ağaçlarının dalları ilaçlanmamış olmalı gayet uygundur,muhabbet kuşunun ağırlığı ile hafif esneyen dallar eniyisidir.beslenme de kaynakları yemler,sebzeler,tohumlar diye sınıflandırabiliriz.taze olamayan meyvalardan uzak durmakta fayda vardır suluklarında herzaman taze ve temiz su bulunmalıdır mümkünse şehir suyu kullananların suları 24 saat dinlendirdikten sonra kullanmalarını tavsiye ederim,yemlikler ara ara kontrol edilmeli ve yem takviyesi yapılmalıdır 24 saat yemek yemezlerse ölebilirler,yem kontrolünde üfleyerek kontrol daha mantıklıdır.meyve olarak tercih edilenler üzüm,armut,elma muz tercih edilebilir,ayrıca bir muhabbet kuşunda çeşitlilik açısından darı,ay çekirdeği,soyulmuş yulaf,ay çekirdeği kenevir verilmesinde fayda vardır.bakım şartlarında altlıklarına gaste koymak sakıncalıdır özellikle sindirimde ciddi sorunlar çıkarmaktadır.kıvırcık salata ve kara lahana ishal yapıcı özelliği bulunmaktadır .çeşitli krakerler verebilirsiniz,yem olarak filizlenmiş tohumlar idealdir,anneler özellikle iyi beslenmelidirler,kuluçka döneminden önce beslenme şırıngası ve yavru yemi almakta fayda vardır yavruları ilk 14 günde şırıngayla sonrsında ise kaşıkla besleyiniz,beslemek istediğiniz yavruyu yumuşak bir havlunun üzerine yatırın,hazırlanan özel yemi özel besleme şırıngasıyla yavrunun diline damlatın,kursak doluncaya kadar bu işleme devam edebilirsiniz.annennin besleyemediği yavrulara bunu herğün yapmamakta fayda vardır.özellikle hatalı beslenmelerden kaynaklanan aşırı kilo alımlarında egsersiz ve düzenli uçurulması gerekmektedir. kilo alımı ileride yumurtlama ve üreme ile ilğili sorunlar çıkatabilir o yüzden günlük ev içinde uçmalrına imkan tanınması gerekmektedir.muhabbet kuşlarının hastalıklarının kimilerini sadece besin deyişikliği ile tedavi edebilmekteyiz.sebze ve meyva genelde ishale neden olmaz pek çok kuş severin yalnış bilğilendiğini düşünüyorum.sadece dışkı tüketimden 1 saat sonra ise normaldir ama bu tüketimden uzun süre sonra görülürse bir hastalıktan şüphelenmekte fayda vardır.tohumdan oluşan hazır satılan yemlerden yiyen muhabbet kuşlarında dışkı katıdır,bazen krem kıvamındadır bunun sebebi su oranının düşük olmasıdır kuş ırklarının çoğu idrar ve dışkıyı aynı anda çıkartırlar.muhabbet kuşları sebze ve meyve yediklerinde içerdikleri su oranı fazla olduğu için dışkı sulu olacaktır ve bu durum normal gaita sayabiliriz.muhabbet kuşları terleyemezler vucut anatomileri buna müsait değildir.beslenmede sadece hazır ürünlerin alınması durumunda belirgin vitamin tozları ve sıvı ilaçlar kullanılabilir.kuş veterineri muayne sonucu ilaçlar reçeteye dönüştürülerek kullanılması önemlidir.
HER GÜN: TAZE SU-YEŞİL YEMLER-AY ÇEKİRDEĞİ-TANELİ YEMLER KAPALI AMBALAJLAR ÖZELLİKLE
HAFTADA BİR:TAZE AGAÇ DALLARI(IHLAMUR,KAYIN,SÖĞÜT)MİNERALLER
ARADA BİR :MEYVE SUYU,PEKSİMET,PİŞMİŞ PATATES,MAKARNA YASSI,YAĞSIZ PİŞMİŞ ET,PİŞMİŞ YUMURTA SARISI,KURU EKMEK,YOĞURT,ILIK MEYVE ÇAYLARI
VERİLMEMESİ GEREKENLER:YAĞLI PEYNİR,KIZARTMA ET,ALKOLLÜ İÇECEKLER,JANBON,SUCUK,SOSİS,TATLI ,TUZLU GIDALAR
en büyük hata sürekli olarak ekmek verme alışkanlığı bunu hastalarımızda çok görmekteyiz.yavru muhabbet kuşlarında bakımı başka bir anne muhabbet kuşuna yaptırabilirsiniz.beslenmelerinde gaga taşı hayati öneme sahiptir kullanılmadığı durumlarda gagasının uzaması kaçınılmazdır buda buda onun yemek yemsini engelleyerek güçten düşmesine zayıflayarak hastalanmasına neden olmaktadır,gaga kesimi kesinlikle özel ve steril olarak yapılmalıdır gagalarından çok kolay enfeksiyon kapabilmektedirler.beslenmede özellikle siğara dumanı kesinlikle azaltıcı bir etkendir.muhabbet kuşlarında hareketsizlik az yeme olgularında tüylerini kabarma gibi klinik belirtilerde dengeli beslenmeyen muhabbet kuşlarında görülmektedir denge taneli bitki ve taze meyve ve yeşillik verilmezsse sindirim sistemleri bozulur hepsinin dengeli verilmesi gerekmektedir aşırı durumlar ishalin,kabızlığın nedeni olabilir.yalnış yemleme sonucu yumurtlama zorluğuda çok sık karşılaştığımız durumlardır bu tür durumlarda veteriner tavsiye kuş ilaçları (vitamin)kullanılmalıdır.sindirim sisteminin iyi çalışması için kuş kullanımı kesinlikle unutulmamalıdır.özellikle iyi kaynatılmamış yumurta sarısı ve yumurta kabuğundan muhabbet kuşlarına salmonella bulaşabileceğini unutmamalıyız.muhabbet kuşlarındaa yalnış beslenme ve mikroplu gıdalar muhabbet kuşunu yavaş yavaş hasta eder.karın altındaki damarlar yeşil olmaya başlar,kızarıklıklar olur ve hafif kararmalar başlar.ishali önlemenin temeli temiz su kullanımı ,temiz mama, ve yem kukullanımı ile mümkündür.küf kokulu yemler kesinlikle verilmemelidir aflatoxicosis,muhabbet kuşlarında uçmalarına izin verilmediği ve beslenmenin fazla yapıldığı durumlarda aşırı yağlanmalara bağlı olarak şişmanlama görülmektedir hareketlerde hantallaşma,konuşmada isteksizlik,hareketlerde azalmalar,aşırı şişmanlık üremedede bazı problemlere ve döllenme güçlüklerine neden olmaktadır.temeli proteinlerin normalden fazla verilmesidir ve hemen tedaviye başlanılmalıdır normal kuşta kalp frekansı 30/50 dk aritmi ve kalp murumurları kuşun uçmasını zorlaştırır,aşırı hareketi engeller,normal solunum frekensında problemler görülebilir normal frekans solunum 85/dk dır.kuşlarda vucut ısısı 40-44 derecedir o yüzden özel derece kullanımı gerekmektedir vucut ısı alım yeri oviduktur vucut ısıları çok deyişken olduğundan klinik açıdan biz veteriner hekimler için önemli olan sadece ''hipotermi''durumunda olması önemli kriter olarak değerlendirilmektedir..deyişik bir bilgi olarak muhabbet kuşlarında total kan hacmi 3cc o yüzden beslenme stabilitede olmak zorundadır.muhabbet kuşlarında özellikle tüy deyişim dönemlerinde yeşillik ve meyve kullanımını azaltmakta fayda vardır.muhabbet kuşlarında verilen yemlerin ve yiyeceklerin çok kuvvetli olması durumunda ara tüy dökümleri görülebilir her şeyde olduğu gibi beslenmenin fazlasıda zarardır.mevsimsiz tüy dökümleri yem ve mama deyişikliğinden de olabilir özellikle muhabbet kuşlarında bazı hastalıkların oluşmasında özellikle mantar hastalığında a vitamin eksikliği,hatalı beslenmeler etkileyici faktör olarak görülmektedir.süs kuşlarında özellikle yalnış beslenmelerde kan hemotokrit(%PCV) değeri yaklaşık olarak %42-65(ort52)dir.bu değer 40 ın altına düştüğünde kuş anemik tir demekteyiz.unutulmamsı gereken bir olguda iyi yıkanmayan meyve ve sebzelerden muhabbet kuşlarınıza geçebilecek paraziter hastalıklara karşı iyi yıkama önermekteyim.aşırı beslenmelerde muhabbet kuşlarında görülen diğer bir rahatsızlıkta kas ve iskelet sitemi hastalıklarıdır o yüzden dengeli beslenme ve egsersiz(uçurmak)şarttır.ayrıca muhabbet kuşlarında haftalık kilo kaybı vücut ağırlığının %1 ini geçmemelidir.beslenmeye dayalı muhabbet kuşlarında gördüğüm bazı rahatsızlıklar şunlardır kursakta ekşime,kursak dolğunluğu,mantar oluşumu dispoze,karaciğer hastalıkları,ishaler(enteritis),1-basit enteritisler:rasyon deyişikliği,bozuk yem yeme.2-hemorajik enteritisler:kötü beslenme,sahipleri tarafından bira,likör vs gibi alkollü içeceklerin verilmesi.3-konstipasyon(kabızlık)aşırı yağlanma(obestsıty)4-tane yemlerin tam sindirilmeden atılması muhabbet kuşuna kum verilmemesi neden olamktadır.muhabbet kuşlarında aşırı yağlanmanın diğer sebebide beslenme hataları aflatoksikozis ve nutrisyonel sebepelrden kaynaklanmaktadır.vit A yetersizliklerinde ağızda dil altı ve ağız mukazasında lezyonlar görülebilir,kursak dolgunluklarında yem deyiştirilir,ventriculus atrofisinde vitamin ve selenyum takviyeleri yapılmaktadır,unutulmaması gereken bir konuya daha deyinmek istiyorum özellikle patojen etkenlerin ve parazitlerin çevreye yayılmasında vektör olarak fare,serçe ve karga gibi hayvanlar rol oynar,bu yüzden muhabbet kuşlarının çeşitli hastalıklara yakalanmaması benim veteriner tavsiye kuş için bu tür hayvanlardan uzak tutulmasında fayda vardırmuhabbet kuşlarında raşitizm yavrularda ve gençlerde ve ileri yaşlarda verilen diyette ca/p oranının dengesizliği ,kalsiyum eksikliği ,vitamin d-3 yetersizliği sonucu oluşmaktadır bunlar besinlerle ve ilaçlarla takviye edilmelidir.muhabbet kuşlarında özellikle yem olarak verilen tohumların zarını çıkartması yememesi ve dışkısında sindirilmemeiş tohumların bulunması goging light sendromunun belirtisidir ideal olanı kuşlarda toplam kan sayımı ve serum kimyası gibi labratuvar testleri yapmaktır bu testler biz veteriner hekimlere kuşlarla ilgili hastalıklarda ciddi avantajlar sağlamaktadır.kuş hastalıklarının sağaltımı kombine bir çalışma,dikkatli ve sistemik bir veteriner hekim muayene gerektirir.kuş veteriner tavsiye ilaç kullanımı ile olmalıdır.
8 saat içinde kuşunuzu veteriner hekime götürmenizi gerektiren önemli durumlar
1-mat ve ıslak tüyler
2-kızarmış bölgeler
3-ani kilo kaybı (dehidrasyonlar)
4-hapşırma
5-dış parazitler
6-kusma(epistakis)
7-şişmiş bölgeler
8-dışkının renginin ,kokusunun veya kıvamının deyişmesi
9-ayakların şişmesi
10-burun ve göz akıntısı
11-aşırı artan veya azalan yem veya su tüketimi
12-şişmiş bölgeler
veteriner Hekim
Tolgay Aytar
Muhabbet Kuşu Papağan ve Diğer Kuşlarda Depresyon Belirtileri ve Tedavisi
MAKALE #18132 © Yazan Vet.Hek.Tolgay AYTAR | Yayın Mart 2017 | 14,423 Okuyucu
Köpek Tasması Trendyol'da - Aradığın
Ürünler Trendyol'da
trendyol.com
Daha fazla bilgi
Son yıllarda insan depresyonuna büyük önem verilmektedir.Doktorlar ve bilim adamları kuşların bizim mutluluğumuzda sağlığımızda ve yaşam kalitemizde önemli bir rol oynadığını farketmeye başlamışlardır.Kuşlar metropollerde bizimle beraber evlerde yaşamaktadırlar.Kuşlar depresyona girmekle kalmaz aynı zamanda uzun süreli depresyon da kendine zarar verir ve bağışıklık sistemi çöker bu durum başka sorunlara yol açar.Kuşunuzun depresyona maruz kaldığından şüpheniyorsanız aşağıdaki olasılıkları gözden geçiriniz.
Depresyona işaret eden işaretler vardır .Kuşunuzun ortamı veya evcil hayvanınızla etkileşim düzeyiniz bir şeyleri değiştirmeniz gerektiğini işaret edebilir.
"İŞTAH KAYBI"
Papağan, kafesin dışında duruyor.
Kuşlarda depresyonun en büyük göstergesi iştah kaybıdır. Kuşların hızlı metabolizmaları olduğu için kuşunuzun yemeyi bırakması çok önemlidir.Kilo kaybı hızlı bir şekilde olabilir ve bu kuşa çok zararlı olabilir, bu nedenle, evcil hayvanınızın besin alımının iki gün boyunca değiştiğini fark ederseniz, konuyu araştırmak için ev kuşunuzu veteriner hekimine götürünüz.
"SALDIRGANLIK"
Bir kuşun depresyondaki en büyük ve en kolay fark edilebilen işaretlerinden biri, kişiliğinin ani bir şekilde değişmesidir. Genellikle, özellikle papağanlarda, bu saldırganlık olarak kendini gösterir. Saldırganlık mevsimlik ve hormonal sebeplerle ilgili olabilirken, sürekli karakter dışına çıkma davranışı, kuşunuzun kronik olarak mutsuz olduğunun bir işareti olabilir. Sadece güvenli olması için, tıbbi olasılıkları ortadan kaldırmak için bir veteriner hekim tarafından araştırılan herhangi bir ani davranış değişikliğini belirtiniz.
"TÜY ÇEKME"
Bir kuş tüyünü çekmeye başladığında, hızla kronik ve yıkıcı bir soruna dönüşebilir. Kuştaki kel lekelerini fark etmeye başladıysanız, kuşunuzdaki veteriner hekimin kontrol etmesini sağlayın böylece hastalıkları giderebilirsiniz. Bir tıbbi sorun olmadığını öğrendikten sonra, kuşunuzun neden kopardığını saptamak gerekir.Birçok kuş can sıkıntısından tüyünü koparmaya yeterli sosyal etkileşime girmediklerinde başlar, bu nedenle her gün kuşunuzla daha fazla zaman ayırmalısınız.
"SESLENDİRME DEĞİŞİKLİĞİ"
Kuşunuzun ortalama bir günde yaptığı seslendirme sıklığını ve türünü çok iyi bilmelisiniz. Kuşunuzun yaptığı seslendirme düzeyinde veya türünde bir değişiklik fark ederseniz, o zaman evcil hayvanınızın depresyon geçirdiğinin bir işareti olabilir. Birçok kuş sıkıntıdan ya da hayal kırıklığından çığlık atmaya çalışır, bu nedenle kuşunuz normalden daha yüksek sesle çıkıyorsa, sıkıntı büyüktür.
"STRES ÇUBUKLARI"
Kuşunuzun stres altında olup olmadığını tüylerinde stres çubuklarının varlığıdır. Stres çubukları bir sağlık endişesi değil, kuşun genel mutluluğu ve yaşam kalitesi ile ilgili sorunları size ipucu verebilir. Kuşunuzda stres çubukları fark ederseniz, kuşunuzun diyetine, çevreye, oyun programına ve sizinle olan etkileşimlere iyi bir göz atın. Geliştirilebilecek alanları görürseniz, biraz adım atın..
Bütün bunların sonucunda etkisiz kalırsanız veteriner hekiminize baş vurunuz.
-10%
-50%
-10%
-49%
-7%
Popüler
Kuş tüyünün doğru incelenmesi kuşlarda depresyon tedavisinde başarı şansını artırmaktadır.Depresyon tedavisinde başarıya ulaşmak için depresyonun neden olduğu rahatsızlıkların (Dahiliye)tedavisiyle beraber yapılmalıki depresyonu iyi tedavi edebilelim .Harici tüy dökümlerinde aşağıdaki işlemler yapılmaktadır.Kuşlarda tüy dökümü depresyonun ilk belirtilerindendir Kuşlarda çoğu zaman depresyon kökenli dahiliye rahatsızlıklar görülebilmektedir bu tür durumlarda tedavi kombine yapılmalıdır.
KUŞLARDA VETERİNER KLİNİK
DAVRANIŞ DEĞERLENDİRMESİ
-Davranış problemleri için anemnez alma
-Davranış problemlerinin klinik belirtileri
-Davranış değişimleri
-Evcil kuşlarda saldırganlık davranışı
-Hakimiyet saldırganlığı
-Korku ısırması
-Korku ısırması
-Belirli bir bölğeye saldırganlık.
-Tahkim edici saldırganlık
-Sıkıcı başkalarına zarar veren ses
-Abartılı korku
-Tüy yolma
SAGALTIM
-Kuşun fiziksel ve sosyal çevresini değiştirme.
-Kafes yeri,oyuncaklarının kullanılabilirliği ve temizlik
-Yeme teşvik edilmeli
-Banyo uygulaması artırılmalı
-Davranış problemlerini önleme
-Hastane odası muayne odasında stres ve korkunun azaltılması
-Sosyalizasyon
-Gelişme ve öğrenme(Ev turu-Renkli oyun-siz çalışırken ıslık,eğitim oyunu)
-Bağımsızlık ve güven
-Sahibiyle bağlantı kurma
Gerektiğinde aşağıdaki ilaç takviyeleri yapılır.
DAVRANIŞ BOZUKLUĞU FARMAKOLOJİSİ
-Clorpramine(tüy yolma,huzursuzluk,korku,bir şeyden korkma)
-Diezapam(Aşırıkorku)
-Diphenhydramine(kaşıntı,irritasyon)
-Fluoxetine((tüyyolma)
Haloperidol(kendiniyaralama)
Leuprolideasetat(Tüyyolma,saldırganlık-Medroksipregesterone asetat(tüy yolma ,saldırganlık,sıkyumurtlama) Nalrexone(tüyyolmakendini yaralama) phenobarbital(nöbet ile tüy yolma)Doxepin(tüy yolma,huzursuzluk,korku)
İlaçları dahiliyeye takviye olarak kullanılır.
DAVRANIŞ BOZUKLUĞU
TÜY YOLMANIN TANI YÖNTEMLERİ
Depresyonlu kuşlar kliniğimize geç gelmekte genelde kronik vakalardır.
-Klinik muayne
(SPESİFİK TANI)
-Deri ve tüylerin muaynesİ
(DERMATOLOJİK TESTLER)
-Deri kazıntısı-Sistemik hastalıkların derideki görünümü)
-Tüy pulpitisinin araştırılması.(tüylerdedistrofi,renk,zedelenme,kan tüyleri,tüy kaybı,folliküler kaybı,parazitler)incelenir.
-Tüy dibi uyuz
-pulpa sitolojisi uygulanır.
-Bakteriyolojik araştırma yapılır.
-Histopatoloji uygulanır.
-İntradermal test uygulanır.
(DERİ HASTALIKLARI)
-Yaralar
-Kabuklar ve hiperkeratosis
-Bakteriyel ve fungal enfeksiyonlar
-Deri parazitleri
-Kaşıntı
-Kendini yaralama
-Kanat derisinin yangısı,polyfolliculitis,Böcek hipersentivitesiPododermatitis,Amazon ayak nekeozu)
-Cipro virüs
-Polyomavirüs
-Frençmolt
-Anormal tüyler
Yönünden incelenir ve ilaçlarla tedavisi yapılır.
Günlük hayatımızda depresyon, anksiyete ve stresle baş edebilmek için profesyonel bir kuş gözlemcisi olmanız gerekmez..Bahçe kuşlarını izleyebilirsiniz..
Memur ,işçi vs pencerelerinden kuşları izleyerek streslerini çözebilirler; bu konuda yapılan bir çalışma, kuşları izleyen insanların daha az endişeli oldukları görüldükten sonra insanlara kuş izlemeleri önerildi..
Kuşları,çalıları ve ağaçları görebilmek ,insanlar için kırsal alanda olmasa bile akıl sağlıklarını korumada yardımcı olabilir.
Bedford, Luton ve Milton Keynes'teki alanlardan 270 kişiyi içeren bu çalışma, insanlarda depresyon, ankisiyete ve stresin daha düşük seviyelerinin oluşmasında ,öğleden sonra görülebilen kuş sayısıyla ilişkili olduğunu buldu. Hangi kuşu izlediklerinin önemi yoktu.
Araştırmayı yöneten Exeter Üniversitesi'nden Dr. Dr Daniel Cox şöyle diyor: "Bu çalışma, doğanın bazı temel bileşenlerinin zihinsel refahımızı sağladığını söyledi"
İngiliz Kuş Bilimi Güvenliği ve Queensland Üniversitesi'nden akademisyen olan araştırmacılar, alışkın olduklarından daha fazla işlerinde zaman geçirenlerin derin kaygı duyduklarını veya bunalımlı olduklarını keşfettiler.Bu nedenle insanların kuş izlemeleri önerildi.
Mahalle yoksunluğu, hane halkı geliri, yaş ve geniş bir yelpazedeki diğer sosyodemografik faktörlerin çeşitliliğini kontrol ettikten sonra bile, insanlarla kuşlar, çalılar ve ağaçlar arasındaki pozitif ilişki ve daha iyi bir zihinsel sağlık görülmüştür.
Dr Cox ekledi: "Evdeki kuşlar ve doğa insanlara sağlık veriyor", böylece şehirler daha sağlıklı, daha yaşanacak daha mutlu yerler haline geliyor".
Araştırma, Bioscience dergisinde yayınlandı.
Kuşlarda Demir Depolama Hastalığı
İnsanlarda olduğu gibi, kuşunuz için de dengeli bir beslenme önemlidir. Herhangi bir beslenme dengesizliği bir dizi rahatsızlığa neden olabilir. Kanda aşırı miktarda demir varsa, bu demir kuşun ana organlarında birikir ve hastalık demir depolama hastalığı olarak bilinir.
Demir, vücut tarafından kanın oksijeni taşıması için hemoglobin üretimi için gereklidir. Ancak miktarın dengeli olması önemlidir. Kuşunuzun beslenmesinde aşırı miktarda demir içeriği var ise kuşunuz anemi hastalığına yakalanabilir ve ilk olarak karaciğerde, akciğerlerde, kalpte ve diğer ana organlarda depolanarak demir depolama hastalığını geliştirebilir. Bu organların zarar görmesi kuş için ölümcül olabilir.
Demir depolama hastalığından sıklıkla yakalanan kuşlar, cennet papağını ve papağan ailesinin diğer kuşlarıdır.
Demir depolama hastalığı yavaş ilerleyen sinsi bir hastalıktır ve genellikle erken evrelerde herhangi bir belirti göstermez. Ne yazık ki, belirtiler yalnızca ölüm yakın olduğu zaman belirgin bir şekilde görülür. O zamana kadar da kuşunuzun sağlığınızdan endişe etmeniz için hiçbir sebep yoktur. Geç görülen semptomlar ise şu şekildedir:
Akciğer hasarına bağlı nefes darlığı
Karın şişliği
Felç
Adından da anlaşılacağı üzere, demir depolama hastalığı vücutta aşırı demir depolanmasından kaynaklanmaktadır. Genellikle kuşunuzun diyetinin demir açısından zengin olması durumunda oluşur; C ve A vitamini içeren gıdalar da vücudun demir emilimini artırır. Kuşlar bu duruma genetik yatkınlıktan dolayı sahip olabileceği gibi stres de bazen demir depolama hastalığında önemli bir rol oynamaktadır.
Düşük demirli gıdalar şunlardır: şeftali, acıbadem kurusu, kavun, kabuksuz elma ve erik.
C veya A vitamini içeriği nedeniyle verilmemesi gereken yüksek demirli gıdalar şunlardır:
Papaya, mango, muz, kabak ve haşlanmış patates. Tek başına, bu gıdalar demir depolama hastalığına neden olmaz. Ancak, C ve A vitaminleri açısından zengin olan, pancar, havuç, biber ve ıspanak gibi zengin yiyeceklerle birlikte verildiğinde, vücutta aşırı demir oluşmasına neden olabilirler.
Kuşlarda Görülen Polyoma Virüs
Polyoma virüs, kuşların vücut bölümlerinin ve organlarının birçoğunu aynı anda etkileyen ölümcül bir enfeksiyondur. Bu enfeksiyon, kafes kuşlarını, özellikle papağan ailesinden olanları etkilemektedir. Yeni doğan genç kuşlar (14-56 gün), en çok risk altındaki kuşlardır ve genellikle ölümcüldür. Kanıtlanmış olmasa da, yetişkin kuşların, polyoma virüs ile bağışıklık oluşturduğu düşünülmektedir.
Kuş, enfeksiyona yakalandıktan sonra hastalık belirtilerinin görülmesi yaklaşık 10-14 gün sürer. Bununla birlikte, bir kuş polyoma virüs enfeksiyonunun herhangi bir işaretini gösterebilir veya göstermeyebilir. Kuşta eğer semptomlar görülürse, maalesef ölümleri yakın zamanda gerçekleşir. (genellikle bir veya iki gün içinde)
Polyoma virüs enfeksiyonu olan kuşlar aşağıdakileri belirtiler gösterebilir:
* Şişmiş karın
* İştah kaybı
* Kusma
* İshal
* Kilo kaybı
* Depresyon
* Tüy anormallikleri
* Aşırı tuvalet
* Nefes darlığı
* Derinin altında kanama
* Felç
Polyoma virüs genellikle diğer enfeksiyonlu kuşlarla doğrudan temas yoluyla bulaşır. Aynı zamanda enfekte dışkılar, hava yolu, yuva kutuları, tüy tozu ya da enfekte diğer kuşlardan yayılır.
Polyoma virüsün Tedavisi Var Mıdır?
Polyoma virüs hastalığı için bilinen bir tedavi yoktur.
Polyoma Virüsü Önlemek İçin Neler Yapılmalıdır?
Yuva kutularının, kafeslerin, veya yemliklerin dezenfekte edilmesi gibi sıkı hijyen yöntemlerinin ardından, kuşunuzun polyoma virüs ile enfekte olmamasına yardımcı olabilirsiniz. Bununla birlikte, bu virüs çoğu dezenfektana karşı dirençlidir; dezenfekte için bu yüzden klor gibi oksitleyiciler kullanın..
Aşılama mevcuttur, ancak etkinliği hala kanıtlanamamıştır. Aşı, genç kuşlara iki doz olarak verilir. İlk doz dört haftalıkken verilir ve ikinci doz altı ila sekiz hafta arasında verilir.
Yetişkin kuşlara da çift dozluk aşılama yapılır; Ikinci doz yaklaşık iki ila dört hafta sonra verilir. Daha sonra aşı dozunu her yıl gereklidir.
Kuşlarda Görülen Pacheco Hastalığı
Pacheco hastalığı, oldukça bulaşıcı ve ölümcül kuş hastalıklarından biridir. Buna, hızla yayılmakta olan Herpesvirüs neden olur ve özellikle papağan ailesindeki kuşları etkiler. Enfekte olduktan sonra, belirtiler gelişebilir veya gelişmez bu duruma bağlıdır, ancak genellikle hastalığa yakalanmadan birkaç gün içinde ne yazık ki ölürler.
Pacheco hastalığı karaciğer, dalak ve böbrekler de dahil olmak üzere kuşların organlarına zarar verir. Kuş enfeksiyonlardan kurtulsa dahi, organ hasarı kalıcı olacaktır.
Pacheco hastalığının ana belirtileri şunlardır:
* Karaciğer hasarına bağlı yeşil renkli dışkılar,
* İshal
* Burun akıntısı
* İştahsızlık
* Şişme
* Gözlerin kızarması
* Kabaran tüyler
Ve bu belirtiler genellikle enfeksiyonun üç ila yedinci gününde görülürken, tüm kuşlarda görülmemesi de işin diğer kötü tarafıdır.
Pacheco Hastalığını Oluşturan Sebepler:
Pacheco hastalığına genellikle diğer enfekte olmuş kuşların dışkıları ve burun boşalmalarından gelen herpesvirüs neden olur. Tüy tozu, huş ve kirli hava, yiyecek, su ve canlı yüzeyler bu ölümcül hastalığın hızla yayılmasına yardımcı olur.
Bir eşin kaybedilmesi, iklim değişiklikleri, diğer çevresel ve duygusal değişiklikler nedeniyle oluşan stres de enfeksiyonun oluşmasını tetikleyebilir.
Tedavisi Var Mıdır?
Veteriner hekimler Pacheco hastalığı için genellikle Asiklovir reçete eder. Bununla birlikte, bu ilacın böbrek hasarına neden olduğu bilinir ve enfeksiyonun ilk evreleri sırasında en iyi sonucu verir. Geç kalınan teşhislerde ne yazık ki bir tedavi yolu yoktur.
Hastalığı Önleme
Kuşunuz Pacheco hastalığına yakalanırsa ve hayatta kalırsa eğer stres, enfeksiyonun yeniden ortaya çıkmasına neden olabilir. Bu nedenle, bu virüsün bulunduğundan şüphe ettiğiniz kuşları bir ila iki ay karantinaya alın ve diğer hayvanlara yayılmadığından emin olun. Kafes ve çevre dezenfektesini titizlikle yapın.
Kuşlarda Solunum Paraziti Nedir?
Akciğer ve hava yolu sorunları kuşlarda ortaya çıkabilen ve parazitler tarafından tetiklenebilen bir solunum problemidir.
Protozoon parazit, kuş dokularına enfekte olur ve çeşitli organlarda, özellikle de solunum yollarında, sinir sisteminde, böbreklerde ve kaslarda kist oluşturur. Sarcosystosis kuşlar için öldürücü bir hastalıktır ve genellikle dışarıda yaşayan kuşları etkiler. Özellikle ABD de sokakta yaşayan papağanları etkilese de, virüsün taşınması ve göç etmesi de olası tehlikelerden biridir.
Bununla birlikte, bir sakosistemoz salgınına sahip bir bölgede bulunuyorsanız, evde beslediğiniz kuşunuz bu hastalığa yakalanabilir.
Solunum Parazitinde Karşılaşılan Belirtiler ve Türler Nelerdir?
Sarcosystosis erken tedavi edilmezse ölümcüldür olabilmektedir. Enfekte olan kuşta görülen belirtiler şunları içerir: huzursuzluk, içilen suyun kusulması ve anemi.
Solunum Parazitinin Altında Yatan Sebepler
Sarcosystosis hastalığı mikroplu yiyecek ve suyun ve çevreye yayılmasıyla çoğalır. Kuşlar, hastalıklı hamamböceği yiyerek veya enfekte olmuş ölü hayvanları, fareleri veya hamamböcekleri dışkılarıyla temas ederek enfekte olabilirler.
Tedavi Yöntemleri
Veteriner hekiminiz solunum yolu paraziti hastalığı için kuşu inceleyecek ve test edecektir. *Test sonuçlarında hastalık bulgusu rastlanırsa, kuşunuza ağızdan veya enjeksiyon yoluyla anti-protozoal ilaçlar verilir. Veteriner hekiminiz ayrıca, anemi, sıvı kaybı ve yetersiz beslenme de dahil olmak üzere ikincil semptomları da tedavi eder.
Hastalığı Önleme
Hijyen bu parazitler için en iyi önlemdir. Kuşunuzu evde kafeste tutun ve kuş yemini hamamböceği veya diğer bulaşıcı hayvanların olmadığı bir yerde saklayın.
Kuşlarda Maya Enfeksiyonu
İnsanlar ve kuşlar arasında görülen birçok hastalık ve enfeksiyon vardır. Kandidiasis birden fazla organı etkileyebilir. En sık görülen enfeksiyon yerleri mide ve bağırsaktır. Bununla birlikte, cilt, solunum yolu, ağız ve burun gibi diğer organlara, ve merkezi sinir sistemine de bulaşabilir.
Maya Enfeksiyonu Belirtilerini Nasıl Anlarız?
Kandidiasis hastalığının görünür belirtileri şunları içerir:
* İştah kaybı
* Yemek yiyememe
* Geciken dışkılama
* İştah kaybı ile birlikte görülen kilo kaybı
* Mukuslu dışkı yapısı (nadir görülür)
* Ağızda beyaz lekelerin oluşması
Agresif bir maya enfeksiyon hastalığına sahip olmayan kuşlar, hastalığın herhangi bir işaretini, belirtisini göstermeyebilir. Genç kuşlar ise, enfeksiyonu kanına, kemik iliğine ve diğer organlarına yayabilir.
Maya Enfeksiyonunun Oluşma Nedenleri
Kandidiyaz, maya (mantar) çeşidi olan candida albicans tarafından oluşur ve kuşların ve insan yavrularının (bebeklerin) sindirim sistemlerine sinsice bulaşır ve bağışıklık sistemi açıklığından faydalanır.
Kuşların bağışıklığı sistemi hassas olduğu zamanları bekleyerek saldıran candida albinasın yerleşmesi için uygun ortam oluşturan zayıf bağışıklık sistemi ise şu şekilde oluşur:
* Hastalıklar
* Çok genç kuşlar (henüz gelişimi tamamlanmamış)
* Diyet ve beslenme yetersizliği
Tedavi Yöntemi ve Hastalığı Önleme Şartları Nelerdir?
Veteriner hekim, uygun ilaç reçetelendirmesi yapmak için kuşu inceleyecek ve muayene edecek ve gerekli testleri yapacaktır. İkincil semptomları önlemek için kuşu rahatlatacak tedaviye de testler sırasında başlayacaktır.
Kandidiasis enfeksiyonunun önlenmesinde kafes, yuva kutusu ve beslenme kaplarının düzenli olarak temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi şarttır.
Kuşlarda Görülen Tüy Kistleri Nelerdir?
Tüy kistleri, evcil kuşlarda sık görülen cilt ve tüy sorunu/bozukluğudur. Bu durumun yaşandığı zamanlarda yeni bir tüy ortaya çıkmaz ve bunun yerine tüy, tüy folikülü içinde derinin altına doğru kıvrılır. Tüy büyüdükçe, kuş tüyünden kaynaklanan yumru da büyümeye devam eder ve kist bu şekilde şekillenerek gözle görülür hale gelir. Bazen bir seferde bir veya birden daha fazla tüy kistleri oluşabilir.
Tüy Kistlerinin Belirtileri ve Türleri Nelerdir?
Bir kuş kisti, kuşun vücudunun herhangi bir yerinde oluşabilir. Ancak papağanlarda ana kanat tüylerinde yaygın olarak görülür. Herhangi bir kuşta tüy kisti hastalığı meydana gelebilir, ancak en fazla papağanlarda ve kanaryalarda görülür.
Tüy Kistlerini Oluşturan Sebepler
Çoğu kuşta, tüy kistleri, bir enfeksiyon veya tüy folikülünün hasar görmesi sonucu oluşur. Kanaryalardaki tüy kistleri ise genetik yatkınlığa bağlıdır.
Tüy Kistlerinin Tedavisi Nasıl Gerçekleşir?
Tüy kistleri genellikle enfekte olmuş, yaralı tüy folikülünün cerrahi olarak çıkarılması ile tedavi edilir. Tüy folikülü eğer ameliyatla çıkartılmazsa, deri altında tüy kisti geliştirmeye devam edecektir ve tüy kisti giderek büyüyecek zavallı kuşa büyük bir acı verecektir. Bununla birlikte, ameliyat her zaman pratik bir seçenek olarak gözükmez. Özellikle kanarya vakalarında, genellikle çoklu tüy kistleri görüldüğü için daha gelişmiş yöntemler takip edilir.
Kuşunuzun kanadında herhangi bir şişlik, yumru ve enfekte bir yara gördüğünüzde vakit kaybetmeden veteriner hekiminize danışmalısınız. Tüy kistinin tedavisi için, kistin çeşidine bağlı olarak bir tedavi yöntemi takip edilir.
Kuşlarda Gut Hastalığı
Gut, kuşların eklem etrafındaki kaslarını ve kemiklerini etkileyen bir kas-iskelet bozukluğudur.
İki çeşit gut vardır.*
Visseral gut: İç organların dokularında oluşur.
Artiküler gut: Bacaklarda veya kanat eklemlerinde sıklıkla görülür, hastalığın kronik bir formudur. Eklemler şişer, kırmızılaşır, yumuşaklaşır ve dokunma hissi ise sıcaktır.
Eklem gutu olan bir kuş, ağrıları nedeniyle tüneye basmak yerine düz bir yüzeye oturmayı tercih eder. Yürümeye zorlanırsa, yaşadığı rahatsızlıktan ötürü acı çekerek daha sık öter. Ayrıca yeşilimsi ishale geçiş yapar, depresif bir hal alır ve vücut su kaybeder. Buna ek olarak, kuşa donuk bir görünüm yerleşir ve tüyleri kabarır.
Gut Sebepleri Nelerdir?
Gut, esasen hasar gören böbreklerden (nefropati) kaynaklanmaktadır. Böbrekler, normal şekilde çalışmayı bıraktıklarında kas ve eklemlerde ürik asit birikimi ve üratlar oluşur. Böbrek hasarı ise aşağıdaki nedenlerden kaynaklanabilmektedir:
* Yüksek kalsiyum ve D3 vitamini
* Yiyeceklerde yüksek miktarda sodyum bikarbonat
* Yiyecekte *yüksek tuz miktarı (yüzde 0.3'den fazla)
* Yiyecekte yüksek miktarda protein (yüzde 30'dan fazla)
* Beslenmede yeterli suyun olmaması (dehidrasyon)
* Yüksek miktarda mineral (yani kalsiyum ve bakır sülfat) içeren suyun tüketimi,
* Viral enfeksiyon
* Gentamisin, nitrofurosonlar ve sülfonamidler gibi antibiyotikler
* Dezenfektanlar (yani kresol ve fenol) ile zehirlenme
Tedavisi Nedir?
Tedavi gutta yatan nedene bağlıdır. Bununla birlikte, veterinerinerinize danışmadan önce kuşunuza su alımı sağlamalısınız; bu dehidrasyonu önleyecektir. Gut vakalarında uikalivitalin azaltılması gerekir ve veteriner hekim bunun için idrar asitleştiricilerini reçete eder.
Kuşlarda Solunum Yolu Enfeksiyonu, Kuş Aspergillozu Belirti ve Tedavi
Solunum yolu enfeksiyonu kuşlarda çok sık görülen bir hastalıktır. Bu yaygın hastalığın sebebi ise Aspergilloz adı verilen bir mantar enfeksiyonudur.
Hastalığın Belirtileri ve Türleri nelerdir?
Hastalığın semptomları enfeksiyonun* şekline bağlıdır. Kuşlar için fungal sporlar akciğerlerin hava keseciklerinde bulunurlar. Hızlı tedavi edilmezse diğer organlara yayılabilir. Kuşlarda bulunun Aspergillosis hastalığının iki formu vardır.
Akur Aspergilloz, genç ve yeni ithal edilen kuşlarda görülür. Çok şiddetli ve kısa sürede kuşlarda iştahsızlık, solunum güçlüğü görülmeye başlar hastalık hemen yayılır. Eğer zamanında tedavi edilmezse, enfekte olan kuş ölebilir. Hava keseleri iltihaplanırsa, problem hava boşluğu iltihabı olarak adlandırılır.
Veteriner muaynesinde, beyaz mukus ile tıkanmış bir kuş akciğerleri ve hava kesesi görülür ve akciğerlerde nodüller olabilir.
Kronik Aspergilloz ise yaşlı kafes kuşlarında görülür.. Enfeksiyon geniş bir zamana yayılarak kendini gösterir ve kuşlarda bu hastalık varken sıklıkla depresyon, sürekli dinlenme hali, solunum sıkıntısı görülür. Belirtiler, enfeksiyon akciğerlere geçtiğinde gözükmeye başlayacağı için hemen fark etmek zor olabilir.
Hastalığa Sebep Olan Nedenler
Mantar enfeksinou, A vitamini eksikliği, kötü beslenme ve zayıf bünyeli kuşlarda görülür. Fungal sporlar kuşun ciğerlerine girerler ve kuşun bağışıklığı düşük olduğunda özellikle bulaşıcıdırlar.
Tedavi
Uygun tanıdan sonra veteriner antibiyotik ilaçlarla Aspergilloz hastalığını tedavi edebilir. Aspergilloz hastalığı belirtileri diğer solunum yolu enfeksiyonlarına benzediğinden dikkatli olmalısınız ve bu semptomlardan herhangi biri belirginleşiyorsa kuşunuzu veteriner hekiminize götürün.
Kuşlarda Solunum Yolu Enfeksiyonu, Kuş Aspergillozu Belirti ve Tedavi
Solunum yolu enfeksiyonu kuşlarda çok sık görülen bir hastalıktır. Bu yaygın hastalığın sebebi ise Aspergilloz adı verilen bir mantar enfeksiyonudur.
Hastalığın Belirtileri ve Türleri nelerdir?
Hastalığın semptomları enfeksiyonun* şekline bağlıdır. Kuşlar için fungal sporlar akciğerlerin hava keseciklerinde bulunurlar. Hızlı tedavi edilmezse diğer organlara yayılabilir. Kuşlarda bulunun Aspergillosis hastalığının iki formu vardır.
Akur Aspergilloz, genç ve yeni ithal edilen kuşlarda görülür. Çok şiddetli ve kısa sürede kuşlarda iştahsızlık, solunum güçlüğü görülmeye başlar hastalık hemen yayılır. Eğer zamanında tedavi edilmezse, enfekte olan kuş ölebilir. Hava keseleri iltihaplanırsa, problem hava boşluğu iltihabı olarak adlandırılır.
Veteriner muaynesinde, beyaz mukus ile tıkanmış bir kuş akciğerleri ve hava kesesi görülür ve akciğerlerde nodüller olabilir.
Kronik Aspergilloz ise yaşlı kafes kuşlarında görülür.. Enfeksiyon geniş bir zamana yayılarak kendini gösterir ve kuşlarda bu hastalık varken sıklıkla depresyon, sürekli dinlenme hali, solunum sıkıntısı görülür. Belirtiler, enfeksiyon akciğerlere geçtiğinde gözükmeye başlayacağı için hemen fark etmek zor olabilir.
Hastalığa Sebep Olan Nedenler
Mantar enfeksinou, A vitamini eksikliği, kötü beslenme ve zayıf bünyeli kuşlarda görülür. Fungal sporlar kuşun ciğerlerine girerler ve kuşun bağışıklığı düşük olduğunda özellikle bulaşıcıdırlar.
Tedavi
Uygun tanıdan sonra veteriner antibiyotik ilaçlarla Aspergilloz hastalığını tedavi edebilir. Aspergilloz hastalığı belirtileri diğer solunum yolu enfeksiyonlarına benzediğinden dikkatli olmalısınız ve bu semptomlardan herhangi biri belirginleşiyorsa kuşunuzu veteriner hekiminize götürün.
Kuşlarda Yaygın Olarak Görülen Görme Bozuklukları
Kuşlar birçok farklı göz bozukluğu sıkıntısı yaşayabilir. Bazen göz bouklukları başka bir tıbbi problemin semptomu olabiliyor. Bu nedenle kuşunuzun bir göz sorunu varsa, ciddi olarak düşünmeli ve büyük bir iç hastalıktan kurtulmak için veteriner hekiminizle görüşmelisiniz.
Kuşlarda Göz Bozukluğu Hastalıkları
Konjonktivit, yaygın görülen bir göz bozukluğudur. Genellikle bakterilerden kaynaklanır ve kırmızı ve şişmiş göz kapakları olarak tanımlanabilir. Kuşta ışığa duyarlılığa (ışıktan kaçmaya) yol açabilir. Konjonktivit aynı zamanda solunum yolu enfeksiyonları da dahil olmak üzere birçok tıbbi problemin semptomudur.
Üveit, gözün iç bölgelerinde bir iltihaba neden olur. Bununla birlikte kuştaki diğer iç hastalıkların belirtileri ile ilişkilidir. Bu özel bozukluğun, katarakt oluşumunu önlemek için çabucak müdahale edilmesi gerekir.
Marek hastalığı ise viral bir enfeksiyonun neden olduğu belirli bir göz bozukluğu türüdür. Bu tıbbi durum düzensiz görmeye, iris problemi körlüğü ve kansere kadar ilerleyebilir. Aşılamalar bu göz bozukluğunun oluşmasını önleyebilir. Bununla birlikte virüsün bulaştığı kuş artık tedavi edilemez.
Avian pox, kuşlarda görülen viral enfeksiyona bağlı başka bir göz bozukluğudur. Genel bir hastalık olmasına rağmen bu hastalıkta göz kapakları şişer, kısmi görme kaybı yaşanır veya tamamen görmeyebilir. Bununla birlikte, gözbebeği enfeksiyondan etkilenmez ve genellikle enfeksiyon tedavi edildikten sonra görme normale döner.
Vitamin eksikliği, gözde mantar enfeksiyonları (küflü yemlerden oluşur), bakteriyel enfeksiyonlar bir çok göz hastalığına neden olur.
Muhabbet Kuşlarının Çiftleşmesi
Muhabbet kuşu sahiplerinin aklına takılan en önemli sorulardan birisi de çiftleşme konusudur. Son derece ciddi bir konu olan muhabbet kuşu çiftleşmesinde titiz davranılmalıdır. Bu konuda yeterli bilgi toplamadan muhabbet kuşları asla çiftleştirilmemelidir.
Muhabbet kuşu çiftleşmesinde tek bir kafeste çift kuş çiftleştirmesi ve toplu yöntemler mevcuttur. Toplu üretim olarak nitelendirilen yöntem daha pratik ve uygun maliyetli bir yöntemdir.
Fakat bu yöntemde kuşlar birbirlerine üstünlük kurmak için şiddetli bir şekilde geçimsizlik yaşayabilirler. Erkek olan muhabbet kuşları baba olabilmek için ciddi bir şekilde diğer muhabbet kuşları ile sıkı bir kavgaya tutuşabilirler. Dişilerin de bu tür dönemlerde kendi aralarında kavgaya tutuştukları bilinmektedir.
Ayırarak Çiftleştirme Yöntemi
Dişi kavgaları meydana geldiği zaman yumurtalar ve yumurta içerisinde yavrular zarar görebilir. Bu sebepten dolayı ayırarak çiftleştirme yöntemi her zaman daha güvenilir bir çiftleştirme yöntemidir.
Ayırarak çiftleştirme yöntemi tek bir çifti olan muhabbet kuşu sahiplerinin genellikle tercih ettiği yöntemler arasında yer almaktadır. Çiftin tek bir yuvaya yerleştirilmesi ile çiftleştirilmeleri sağlanabilmektedir. Ancak erkek ve dişinin karakter bakımından birbirine uyumlu olmasına dikkat edilmesi gerekmektedir. Aralarında kan bağı olan muhabbet kuşlar da çift olarak seçilmemelidir.
Kan bağı olmayan yani akraba olmayan ve en az 1 yaşında olan muhabbet kuşlarını seçtikten sonra kuşların karakterlerinin ve renklerinin birbirinden eminseniz çiftleri yuvalığa yerleştirebilirsiniz.
Muhabbet Kuşları Nasıl Beslenir, Bakımı Nasıl Yapılır?
İlk dönemler sadece alıştıkları yemleri tüketen muhabbet kuşlarına farklı yiyecekler yedirebilmek istiyorsanız bu tamamen sizin elinizde olan bir durumdur. Siz muhabbet kuşunuzu farklı yiyeceklere alıştırırsanız zaman içerisinde onlar da yeni yiyecekleri yemeye başlarlar.
Meyve verdiğiniz zaman bu meyvelerden korkan muhabbet kuşları tamamen normal bir şekilde bu tepkiyi verirler. Her zaman yedikleri yemeğin dışında bir yemek görmüş olmaları onları şaşırtır.
Ancak kısa bir süre sonra fazla ısrar etmeden onlara meyve yemeyi sevdirebilirsiniz. Başlangıç için elma ve armut gibi meyveler seçebilirsiniz. Meyveleri muhabbet kuşlarına verirken her zaman ufak parçalar halinde onlara sunmalısınız. Aşırı büyük gözüken meyveler muhabbet kuşlarını ürkütebilir.
Muhabbet Kuşuna Nasıl Bakılmalı?
Muhabbet kuşları ötüşleri ile insanların beğenisini ve ilgisini toplamayı başaran kuşlardır. Nazik ve narin bir yapıya sahip olan bu kuşların bakımında yapabileceğiniz en ufak bir hata onların rahatsızlanmasına yol açabilir.
Muhabbet kuşları için özel olarak üretilmekte olan gaga taşlarını ve vitaminleri kafesin belirli alanlarına koyarak onların yaşam alanlarını daha sağlıklı yerler haline getirebilirsiniz. Bu esnada kafesin temizliğini ise asla ihmal etmemeniz gerekmektedir.
Kafes temizliğinin süresi duruma göre değişebilmektedir. Bazı muhabbet kuşlarının kafesleri haftada 1 defa temizlenirken, bazı muhabbet kuşlarının kafeslerini daha kısa süreli aralıklar ile temizlemeniz gerekebilir. Kafes bakımı kuşların psikolojisini de etkileyebilmektedir.
Neşeli ve eğlenceli tavırları ile ilgi çekmeyi başaran muhabbet kuşları, tek oldukları ve tek başlarına yaşadıkları zaman daha fazla ek ilgiye ihtiyaç duyarlar. Eğer yanlarında hayatlarını paylaşabilecekleri bir eşleri veya arkadaşları yok ise mümkün olduğu kadar onlarla özel olarak yakından ilgilenmelisiniz.
Sizinle vakit geçirdikçe daha da pozitif hissetmeye başlayan muhabbet kuşunuz, psikolojik olarak daha rahat ve neşeli davranacaktır. Soğuk olan ortamlarda ise muhabbet kuşlarının asla cereyanda bırakılmaması gerekmektedir. Hassas bir yapıya sahip olan muhabbet kuşları soğuk yerlerde üşüterek ölebilirler.
Kafes Konumu Nasıl Olmalı?
Narin yapılı muhabbet kuşlarının kafeslerini de bu sebeplerden dolayı hangi noktaya yerleştirdiğinize dikkat etmelisiniz. Özellikle sabah saatlerinde güneşi doğrudan almalarını sağlamanız onların daha sağlıklı olmasını sağlayacaktır. Öğlen saatlerine doğru ise güneş doğrudan kuşunuzun üzerine geleceği için biraz daha güneşten uzak yerlere kafesi koyabilirsiniz.
Yem ve su muhabbet kuşlarında en fazla dikkat edilmesi gereken konudur. İki günde bir mutlaka yem kabına üfleyerek üst kısımda yer alan kabukların yemlikten dışarıya atılmasını sağlamalısınız. Muhabbet kuşunuzu ayrıca meyve gibi ek gıdalar ile de beslemelisiniz. Elma ve armut gibi meyveleri ufak parçalara bölerek muhabbet kuşunuzun bu meyveleri yemesini ve bu meyvelere alışmasını sağlayabilirsiniz.
Ayrıca muhabbet kuşlarınız belirli anlarda özellikle geceleri karanlık ve sessiz ortamlara ihtiyaç duyarlar. Bu yüzden ışıksız ve sessiz bir ortam geceleri muhabbet kuşları için önemlidir.
Kuşlarda Görülen AGY Hastalığı Avian Gastric Yeast Nedir?
Kafes kuşlarında sıklıkla görülen ve kısaca AGY hastalığı olarak da bilinen Avian Gastric Yeast hastalığı uzun yıllar boyunca bir bakteri çeşidi olarak görülmekteydi. Günümüzde ise bilimsel çalışmalar sonucunda AGY hastalığının maya olduğu anlaşılmıştır.
Kafes kuşları arasından en çok cennet papağanı, muhabbet kuşları, Afrika grisi papağanlarda ve kanaryalarda AGY hastalığına rastlanmaktadır.
Agy mayası kuşların midesine yerleşerek onları sürekli olarak zayıflatır. Kuş ne kadar yemek yerse yesin içinde adeta kurt varmış gibi bir türlü kilo almazlar, hızla kilo kaybederler. Besinleri ise öğütemeden, sindiremeden dışkı yoluyla atmaya çalışırlar.
Dışkı ise sindirilmeyen besinlerin dışkısı olduğundan anormal bir yapıya sahip olur. Çoğu kuşta sindirilmeyen besinler dışarıya siyah renkte ishal olarak dışarıya atılır ve bu dışkıda sindirilmemiş yemin de kalıntıları rahatlıkla görülebilir.
AGY Hastalığının Tedavisi Mümkün Mü?
Üst sindirim yollarında kanamalar meydana gelebilen bu hastalık, hastalığın ilk evrelerinde kendini belli etmeyebilir. Kanama git gide fazlalaşır ve dışkı rengi kanamadan dolayı iyice siyah renk aldığında, halsizlik ve kansızlık hat safhaya ulaşır. Çoğu zaman bu hastalığa yakalanan kuşlar, kafalarını öne eğerek sağa sola sallanırlar.
Bu hastalıktan korunmak için herhangi bir aşı olmadığı için önlem almak gibi bir durum maalesef yoktur. Ancak hastalığın belirtileri kendini gösterdiği zaman acilen veteriner hekime danışmalısınız. Erken teşhisle tedavi mümkün olsa da muhabbet kuşlarında hastalık çok hızlı ilerler. Bu yüzden çok hızlı olunmalıdır.
Kuşlarda Ara Tüy Dökümü
Normal tüy değişimi bir hastalık değildir. Bu dönemlerde sadece gözlemler ihmal edilmemelidir. Normal tüy dökümlerini yılın belli dönemlerinde kuşlar her zaman gerçekleştirir.
Tüy dökümlerinde dikkat edilmesi gereken durumlar beslenmeleri ve bakımlarıdır. İyi bakılmayan bir kanatlı çeşidi tüy dökümü zamanlarından zararla çıkabilmektedir. İyi bakılan bir kuş ise bu süreci tamamen zararsız atlatır ve sağlıklı tüylerine en kısa zamanda yeninden kavuşur.
Ara Tüy Dökümünün Belirtileri Nelerdir?
Ara tüy dökümlerinde dikkat etmeniz gereken nokta, diğer hastalıklardan ayırabileceğiniz durumların farkına varmanızdır. Döküntüyle birlikte halsizlik, iştahsızlık ve kaşıntı da varsa muhtemel bir parazit tehlikesi de düşünülebileceğinden normal ara tüy dökümlerini bunlardan ayırabilmek gerekir.
Ara tüy dökümlerinde bölgesel dökülmeler olur. Örneğin sadece kafasındaki boynundaki tüyler, ya da yumurta üstüne yatan dişi kuşun karnında görülen dökülmeler gibi.
Tüy dökümlerinin en yaygın olduğu mevsim ise ağustos ve eylül aylarıdır. Tabi eğer ev sıcaklığı, gün ışığı gibi etkenler sunileştirilip mevsimsel saptamalar oluşturmamışsa ağustos ve eylül aylarıdır.
Ara tüy dökülmelerinde kuşunuzun bulunduğu yerin hava almasına özen gösterin. Beslenmesi ile ilgili daha titiz davranarak bünyesinin kaldıramayacağından fazla besin ve vitamin vermeye kalkışmayın. Ara tüy dökülmesi bir tür hafif yan etki gibi görülse de bu yan etki bazen daha büyük boyutlarda olur ve yeniden tüy çıkma süresi bakımla doğru orantıda olur.
Kuşlarda Görülen Siyah Benek Hastalığı Nedir?
Siyah benek hastalığı yaygın ve bir o kadar tehlikeli bir kanatlı hastalığıdır. Ölümcül bir hastalık olan siyah benek hastalığı bulaşıcı olduğundan bir çok kuşun aynı yerde bulunduğu kafes ve yuvalarda* tüm kuşların hayatını tehdit edebilir.
Mykoplasmose adlı bakterinin kuşlar üzerindeki etkileri çeşitli hastalıklar sonucunda ortaya çıkar. Kuşlarda yerleşik olan bu tek hücreli bakteri, siyah benek hastalığına doğru evrilmek için enfeksiyonal nezle gibi hastalıklar sonucunda bağışıklık sisteminin zayıflamasını sinsice bekler.
Dişi kuşun yakalandığı zamanlarda ise hastalık yumurtadaki embriyoya geçer ve yumurtadan çıkacak yavruya büyük ölçüde hasar verir. Çok büyük bir ihtimalle karaciğer ve safra kesesinde sorun gözükecek olan yavrunun, yumurtadan çıktıktan sonra yaşama şansı da oldukça düşük olacaktır.
Siyah Benek Hastalığının Tedavisi Mümkün mü?
Doğum anomalisi yaratan bu bakteri, safra kesesinin görevinin tamamlayamayıp deride taşınamayan kanın siyah gözükmesi sonucu siyah benek ismini almıştır. Yavrular için ilk 10 gün bu durumda çok kritik olmakla birlikte, 7 günü atlatan yavrular hastalıktan kurtulabiliyorken, sağlıklı gözüken 15 günlük siyah lekeli olan yavrular ise çok geçmeden aniden ölürler.
Dışkı, salgı, su ve temas yoluyla kolayca bulaşan bu hastalığın görüldüğü kafesler mümkünse atılmalı, çevresi de en titiz şekilde dezenfekte edilmelidir. Her ne kadar tedavisi mümkün olmasa da, anne kuşun önlem olarak antibiyotik alması (4 hafta önceden) sağlanırsa yumurtalar her şekilde sağlıklı olacaktır.
Kuşlarda Psittacosis Hastalığı
Enfeksiyona yolan açan bir hastalık olan ve ismini Chlamydophilia Psittaci adlı bakteriden alan Psittacosis, özellikle yaygın olarak ülkemizde de beslenen Cockatiel ve muhabbet kuşlarında görülür.
Hastalığın Belirtileri Nelerdir?
Bakterinin bulaştığı kuşlarda öncelikli olarak soğuk algınlığı belirtileri gözlenir. Üşüşürler, tüylerini kabartırlar , burun akıntısı ve hapşırık sıklıkla görülür. Psittacosis hastalığında solum yollarının yanısıra sindirim sistemi, gözler ve karaciğer de etkilenir.
Hastalık belirtilerinin bir diğeri ise dış kontrolü ile gerçekleşir.* Normalde dışkının beyaz olan ürat kısmı Psittacosis hastalığı dahil başka bir çok hastalıkta renk değişimi gösterir. Hastalık süresince dışkı yeşil ve sarı renk arasında gözükür.*
Solunum ve sindirim sistemi zayıflayan kuşlar, Psittacosis hastalığında iştahsızlık ve halsizlik belirtilerini sıklıkla gösterir. Çoğu zaman tünekte durmayarak kafesin en uç ve ücra köşelerinde kabararak otururlar.
Tedavisi Mümkün Mü?
Tedavisi mümkün olan bu hastalıkta erken teşhis çok önemlidir. Yukarıdaki belirtilerden bir yada birkaçı görüldüğünde derhal veteriner hekiminize başvurmalısınız. Daha sonra antibiyotik tedavisi ile 30-40 gün sürebilen bir tedavi sürecine geçilir.
Vaktinde teşhisi koyulmazsa ölümle sonuçlanan bu hastalıkta dikkat edilmesi gereken bir diğer huşu bu hastalığın insanlara da geçiyor olmasıdır. Psittacosis teşhisi konan kuşunuzun tedavi süreci başlarken sizin de en yakın sağlık kuruluşuna giderek gerekli testleri yaptırmanız gerekecektir.
Muhabbet Kuşlarında Uyku Problemi
Kuşlar özellikle geceleri kafeslerini adeta devirmek istercesine bir oraya bir buraya çarparak hem kendini hem de sizi uykunuzdan mahrum bırakabilir. Bu gibi durumlarda kuşların yaralanması işten bile değildir. Özelikle sabaha karşı saatlerde bu hareketlenmeleri yaşayan kuşlar bir tehlike sezinlemiş gibi uçmaya çalışırlar.
Muhabbet kuşlarının yaşadığı bölgede, kafesin içinde bulunduğu ortam onlar için çok önemlidir. Özellikle ışık onların uyku düzenlerinin ve günlerin vakit algısını kolaylıkla bozar. Sürekli ışığa maruz kalan bir muhabbet kuşu akşamı sabah zannederek hareketlenir, sabahları da derin uykulara girebilir. Her seferinde ise bu uykular kesik kesik ve düzensiz olacaktır.
Uyku Problemi Nasıl Önlenir?
Yorgunluğunu alamayan huzursuz kuş ise aniden uyanarak stresli haller gösterebilir. Her ne kadar kafesin telleri olsa da o bunu anlamayacak ve bir kısır döngü yaratacaktır. Çünkü kuşlar için bu tip algılar öğrenilmez ve öğretilmez. Yalnızca şuursuz bir şekilde hareket ederler ve ortamın uygunluk kazandığı ana kadar da devam ederler.
Uyku problemi çeken muhabbet kuşları için öncelikle uygun ortam hazırlanmalı ve çevresinde onu rahatsız edecek nesne ve nesnelerin olmamasına özen gösterilmelidir. Mümkün olduğunca gün ışığından yararlanmasını sağlamalı ve suni ışıklardan özellikle akşam saatleri uzak tutmalısınız.
Doğrudan gözüne yansıyan ve yanıp sönen ışıklar muhabbet kuşlarını son derece rahatsız edeceği için, kuşunuzun bulunduğu ortamlarda stabil ve loş ışıkları tercih edin. Uyku saatlerinde ise muhabbet kuşunuzun üzerini örterseniz daha sağlıklı bir uyku garanti etmiş olursunuz.
Muhabbet Kuşlarında Tüy Dökme Tedavisi
Tüy dökümü kuşlar için normal bir süreç olsa da bazı sebeplerden dolayı muhabbet kuşları tüy döküm zamanları dışında da tüy dökebilir. Kimi zaman tüy dökümü geciken kuşlarda bu süreç sağlıksız tüylerin habercisi olarak görülebilir. İlerleyen zamanlarda bu tüylerin uçları bakımsızlaşır ve siyaha yakın bir renge dönüşür.
Tüy dökümlerinin başlıca sebebi aminoasit ve mineral eksikliğidir. Beslenme eksikliği yaşayan muhabbet kuşları bu aminoasitleri ve mineralleri almadığı zamanlar sağlıklı görünmezler ve tüyleri matlaşır.
Bir diğer sebep ise kuşların içinde bulunduğu stres olarak görülebilir. Stresli ortamlar kuşlar için yalnızca tüy dökümü değil; deri dökülmesi, yolunması ve hatta ölüme kadar gidebilen bir çok problemin sebebidir. Özellikle petshoplarda ya da kuş gösterim alanlarında sergilenen kuşlar sıkışık bir düzende, suni parlak ışıklar altında oldukça strese girerler. Bu durumdayken ya birbirlerinin tüylerinin yolarlar ya da tüy dökümü gerçekleşir.
Tedavi Yöntemi Nedir?
Eğer kuşunuz kalabalık kafeste olmasa da kuş döküm zamanları dışında tüy döküyorsa, kanatlı bakımından anlayan bir veteriner ile görüşmenizde fayda olacaktır. Erken bir müdahale kuşunuzun eski parlak tüylerine kavuşmasına yarayacağı gibi, geç kalınan bir tedavi kuşunuzda büyük problemlere yol açabilir.
Muhabbet kuşu tüy dökümünde nedenlerin titizlikle saptanması ve tedavi yönteminin bu yönergede olması gerekmektedir. Bakım ve beslenme tedavide etkin rol oynadığı için öncelikle bu koşulların değişmesi gerekmektedir. Daha sonra gerekirse kafesi ve yaşadığı ortamda da bir takım değişiklikler yapmak gerekebilir.
Kuşlarda Mide ve Bağırsak Hastalığı
Kuşların dışkılarında gözlemleyebileceğiniz birtakım değişiklikler pek çok farklı hastalığı size belirtiyor olabilir. İshalin süreklilik halini alması da ağır bir hastalığın yaşandığının habercisidir. Dışkı içerisinde sindirilmemiş olan yemlerin bulunması da bir mide hastalığı belirtisi olabilmektedir.
Dışkıda sarı renkli şeyler gördüğünüz zaman bu durumda karaciğerde bir sıkıntı olduğunu düşünebilirsiniz. Dışkıda ortaya çıkan kan ise kuşunuzun zehirlendiğini size göstermektedir. Zehirlenmeler gıda kaynaklı olabileceği gibi aynı zamanda çinko ve böcek ilaçlarından dolayı da ortaya çıkabilir.
İshal olan kuşlar zehirlendikleri zaman aynı zamanda sürekli olarak stres içerisinde olurlar. Bu tür hastalık yaşayan kuşunuzun yorgun olduğunu, tüylerini sürekli kabarttığını ve iştahsız olduğunu görebilirsiniz.
Kuşlarda Mide ve Bağırsak Hastalığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Bu durumda hastalığı tetikleyen etkiler tespit edildikten sonra vakit kaybetmeden tedaviye başlanmalıdır. Röntgen çekilmesi tedavinin etkili bir şekilde uygulanabilmesi açısından önemlidir. Mide ve bağırsak hastalıklarına karşı kaliteli yemlerin kuşlara sunulması ve kafeslerin periyodik olarak bakımının aksatılmadan yapılması gerekmektedir.
Kabızlık gibi mide rahatsızlıklarında da kuşunuzun yine tüylerini kabarttığını, hareketsiz kaldığını ve dışkılamasında azalma olduğunu görebilirsiniz. Kuşunuzun kabızlık ve mide sorunları yaşamaması için ek bir önlem olarak ona sunduğunuz gıdaları çeşitlendirmeyi deneyebilirsiniz.
Vereceğiniz yemler ile birlikte ara sıra taze meyveler ve yeşillikler verirseniz kuşunuzun sindirim sisteminin dengelenmesini sağlayabilirsiniz. Veterinerinizin tavsiye ettiği ilaçlar ve uygun oranda verilebilecek yeşillik takviyesi ile bu tür sorunları çözebilirsiniz.
Kuşlarda Kaşıntı ve Bitler
Kuşların gövde bölgesinde, tüylerinin arasında yer alan ve gözle görebileceğiniz ufak canlılar var ise bu canlılar kuşların kaşınmasına sebep olan asalak hayvanlar yani bitler olabilirler. Kuşu elinize aldığınız zaman kanatlarının altına ve ense tüylerine hafif bir şekilde üflerseniz bitleri görmeyi başarabilirsiniz.
Bitlerin aşırı oranda olması kaşıntı ile birlikte ölümcül olaylara da sebep olabilir. Özellikle kanarya türündeki kuşlar için bitlerin varlığı ölümcül olabilmektedir. İlkbahar ve yaz aylarında çok fazla ve hızlı bir şekilde çoğalmaya başlayan bitlere aşırı şekilde dikkat edilmesi gerekmektedir.
Bitler Nasıl Tespit Edilir?
Kafeslerde bit olup olmadığını anlayabilmek için kuşunuzu bir müddet yakından izlemeniz gereklidir. Kuşunuz sürekli huzursuz tavırlar sergiliyorsa ve kaşıntı yaşıyorsa bitler kuşunuzu ele geçirmeye başlamış olabilir.
Yaz aylarında ortaya çıkan bitler, hava karardığında ve kuşların uyku vakti geldiğinde kuşunuzu rahatsız etmeye başlarlar. Kuşun kanını emen bitler aynı zamanda kaşıntı ile birlikte kuşların halsiz ve bitkin düşmesine de sebep olurlar.
Kafeslerdeki tüneklerin başlık kısımlarında yer alan ufak delikler bitlerin saklandıkları yerler arasında yer almaktadır. Bitleri tespit edebilmek için tüneklerin bu bölgelerini de incelemeniz gerekebilir. Kafesin derin köşeleri, alt kısımları, dar bölümleri ve tüneklerin uç kısımları bitleri tespit edebilmeniz incelemeniz gereken yerler arasında yer almaktadır.
Eğer bitleri bir türlü göremiyorsanız kafesin köşe kısımlarına ufak beyaz bir mendil veya pamuk koyarak oraya gelmelerini sağlayabilirsiniz.
Kuşları Zehirleyebilecek Olan Gıdalar Hangileridir?
Evcil hayvanlar arasında en fazla ilgi gören kuşları beslerken pek çok farklı noktaya dikkat edilmesi gerekiyor. Kuşlar çabuk hastalanabilen hayvanlar oldukları için özellikle de beslenmeleri konusunda ekstra çaba sarf etmeniz gerekebilir. Kuşlarda zehirlenmeye yol açabilecek olan gıdaları öğrenerek bu konuda ilk adımı atmayı deneyebilirsiniz.
Bilinen birtakım yiyecekler dışında yapılan kapsamlı araştırmalar neticesinde başka yiyeceklerin de kuşları zehirleyebileceği ortaya çıkmıştır. Bu tür yiyecekler arasında ise ilk sırada Avokado yer almaktadır. Avokado meyvesi yaprakları ve çekirdek kısımları kuşlar için zehirli olabilmektedir.
Sarımsaklı ve soğanlı olan yiyeceklerde kuşların zehirlenmesine yol açabilir. Ayrıca içtiğiniz alkollü ya da kafeinli olan içeceklere kuşlarınızın temas etmesi de zehirlenmelerine ve ölmelerine yol açabilir. Yeşil domates de kuşları zehirleyebilecek gıdalar arasındadır.
Çekirdeklere Dikkat!
Elma, kayısı, şeftali ve armut gibi meyveleri kuşlarına vermenizde herhangi bir sakınca yoktur. Fakat bu meyveleri kuşlarınıza verirken çekirdeklerini dikkatli bir şekilde ayıklamanız gerekmektedir.
Mutfağınızda teflon tava ile yemek pişirirken de kuşunuzu mümkün olduğunca o ortamdan uzak tutmanız gerekmektedir. Kuşlar teflon tava zehirlenmelerine kolay yakalanabilen canlılardır.
Kuşunuzun daha sağlıklı beslenebilmesi için ona özel bir beslenme programı üretebilir ve farklı yiyecekler yiyerek daha sağlıklı bir şekilde gelişmesini sağlayabilirsiniz. Zehirli ve zararlı olan gıdalardan uzak tutarak beslediğiniz kuşlarınızın psikolojileri de daha sağlıklı ve rahat olacaktır.
Muhabbet Kuşlarında Tüy Yolma Hastalığı
Bilindiği üzere kuşlarda görülebilen tüy dökülmeleri yalnızca dökülme olarak değil çeşitli sebeplerle tamamen derisi gözükene kadar yolunmuş da olabiliyor. Eskiden yalnızca papağanlara özgü sanılan bu kendini yolma durumu aslında daha çok muhabbet kuşu ve sultan papağında görülmektedir.
Muhabbet kuşları sosyal hayvanlar olduğu için onlarla ilgilenmediğinizde, yalnız kaldıklarında strese girerler. Bu onları depresyona sürükleyebileceğinden ya kuşunuzla derhal ilgilenmeye ve onun can sıkıntısını gidermeye çalışın ya da muhakkak onun yanına bir eş alın.
Eş alacağınız zaman ise zaten ruhsal olarak çökmüş kuşunuzun eşi reddetme olasılığını da düşünün. Bu yüzden kuşu alacağınız yerde 5 dk. kadar kafesin içinde zaman geçirmesine izin verin, o eşini seçecektir.
Tüy Yolmanın Sebepleri Nelerdir?
Kuşunuzda kendine zarar veremeyeceği bölgelerde yoluk var (örneğin kafasında) bilin ki bunu başka bir kuş yapmıştır. Bu durumda bu kuşları ayırmanız gerekecektir. Tabi ki kısa zamanda tüylerin tekrar uzaması için çeşitli vitaminler ve özel besinler kullanmanız gerekecektir.
Bir diğer yolunma sebebi ise deri hastalığıdır. En yaygın görülen deri hastalığı olan egzamada, bölge sürekli kaşındığı için ve kuş bunu engelleyemediği için kısa süre içinde o bölge kelleşir ve bölgesel yoluklar oluşur. Egzamada deri pullu gözükeceğinden teşhisi oldukça kolaydır. Böyle bir durumda kaldığınızda kanatlı bakımından anlayan uygun bir veteriner ile tedavi hakkında konuşmalı ve ilaçlara başlamalısınız.
Muhabbet Kuşunun Tırnağı Nasıl Kesilir?
Muhabbet kuşları ülkemizde en fazla beslenen kuş türleri arasında yer alıyor. Oldukça sevimli olan bu küçük dostlarımızın kişisel bakımları konusunda ise son derece hassas olunması gerekiyor. Muhabbet kuşlarının uzayan tırnaklarını düzenli olarak uygun bir şekilde kesmemiz gerekiyor.
Muhabbet kuşlarının tırnaklarının düzenli olarak belirli sürelerde kontrol edilerek kesilmesi gereklidir. Tırnakları kesmediğiniz takdirde kuşunuzun tünekler üzerinde hareket etmesi zorlaşır. Ayrıca dışarıya saldığınız kuşun evinizde yer alan eşyalara da takılabilir.
Bu tür olaylar yaşandığı zaman kuşunuzun canı son derece ciddi bir şekilde acıyabilir. Eğer kuşunuzun canının yanmasını istemiyorsanız tırnak kesimine özen göstermelisiniz.
Oval Bir Şekilde Kesin
Muhabbet kuşlarının tırnaklarını kesebilmek için ağzı keskin olan bir tırnak makasına ihtiyacınız olacaktır. Kuşunuzun tırnaklarını keserken diplere girmekten uzak durmalısınız. Tırnak kesiminde her zaman uç kısımları oval bir şekilde kesmelisiniz.
Kuşun tırnaklarını derileri ile birlikte kestiğiniz zaman ufak ve gözükmeyen kılcal damarlara zarar verebilir. Bu durum kuşunuzun ayağında sakatlık yaşamasına yol açabilir.
Kuşunuz tırnaklarının kesileceğini anladıysa ve sizin yanınıza gelmek yerine sizden kaçmaya başladıysa ona nazikçe davranarak ürkütmeyecek hareketler ile yanına yaklaşmanız gerekmektedir. Ayrıca ufak bir ödül olarak ona sevdiği bir yiyeceği de verebilirsiniz.
Önce onun sevdiği bir yiyeceği eliniz ile vererek onu elinize alabilir ve elinizden kaçmadan tırnaklarını kestirmesine izin vermesini sağlayabilirsiniz.
Kuşlar Ne Yemeli?
Kuşları doğru ve sağlıklı bir şekilde besleyebilmek için ilk önce onların temel besin kaynaklarını öğrenmeniz gerekiyor. Kuşlar sadece tohum ve çekirdekler ile beslenebilen canlılar oldukları gibi aynı zamanda meyveleri ve hatta çiçekleri de yemeyi seven canlılardır. Bazı kuş türlerinin böcek türlerini yemeyi tercih ettiği de bilinmektedir.
Kuşların beslenmeleri tamamen onların türleri ile alakalıdır. Bu yüzden kuşunuzu doğru şekilde besleyebilmek için ilk önce onun hangi tür gıdalar ve besinler ile beslenmek istediğini anlamanız gerekiyor. Bu konuda herhangi bir bilginiz yok ise veterinere giderek sağlıklı bir beslenme programı oluşturmasını talep edebilirsiniz.
Kuşların beslenmesinde dikkat edilmesi gereken en temel nokta her ne tür beslenme alışkanlığı olursa olsun kuşunuzu tek tip şekilde beslememek olmalıdır. Eğer beslediğiniz bir kuş çekirdek yemeyi seviyor ise ona sadece çekirdek vermeniz yanlış bir davranış olacaktır.
Kuşların Yemesi Sakıncalı Olan Yiyecekler
Kuşunuz hangi türde olursa olsun ve ne tür gıdalar yemeyi seviyor olursa olsun ona mutlaka vermemeniz gereken bazı şeyler de bulunmaktadır. Kuşlara şeker, cips, çikolata, avokado, kafeinli içecekler, sofra tuzu içeren besinler ve soğan gibi gıdaları asla vermemeniz gerekiyor.
Ayrıca işlenmiş olan gıdalar, insanlar için üretilmekte olan tuz oranı ve yağ oranı yüksek kuruyemişleri de kuşlarınıza kesinlikle vermemeniz gerekiyor.
Kuşlarınızı bu tür noktalara dikkat ederek beslerseniz sağlıklı bir şekilde gelişmesini ve hayatını sürdürmesini sağlayabilirsiniz.
Evcil Kuş Bakımının Püf Noktaları
Evcil kuş bakımında en özel bakımdan en genel bakıma kadar bilmeniz gereken bir çok şey vardır. Türlerine göre her biri ayrı bir bakım ve ilgi istese de genel bakım konusunda değişmez bazı noktalar vardır.
Öncelikle barınacakları yer sayısına ve türünün büyüklüğüne göre rahat hareket edebileceği bir büyüklükte olmalıdır. Minyon bir kuş türü için büyük bir papağan kafesi uygun olmayacağı gibi büyük türlerde kuşunuz için küçük kafesler de uygun olmayacaktır.
Uygun kafes seçiminden sonra sıra kafesin konumuna geliyor. Güneş ışığını yeteri kadar alabildiği ancak direk güneş ışığına maruz kalmadığı bir noktada, hava akımından uzak bir yerde kafesi konumlandırmalısınız.
Sıcak havalarda hava akımının olmaması da bir sorun olacağı için kış ve yaz ayları için rüzgarsız havadar ama cereyandan uzak konumlandırmalısınız. Yalnızca güneşli, kuru ve ılık havalarda balkonunuza çıkartmalısınız.
Aydınlatma Ürünleri ve Kuşlar Üzerindeki Etkisi
Ev aydınlatmalarına direkt olarak maruz kalan kuşlarda bir çok sorun oluşabileceğinden kafesi olabildiğince suni ışıklardan uzak tutmalısınız. Dinlenmeleri sağlıkları açısından gerekli olduğundan kimi zaman onlara sessiz bir alan yaratmalı ve uyku zamanlarında kafeslerinin üstünü örtmelisiniz. Böylelikle kuşunuz daha verimli uyuyacaktır ve verimli uyku sizle daha fazla yaşaması anlamına geliyor.
Bir başka önemli konu ise tüm kuşlar için geçerli olan tırnak bakımıdır. Kafesin içinde ya da dışarda herhangi bir yere takılan tırnak kırılabilir ve kan kaybına sebep olabilir. Kılcal damarlara zarar gelebileceğinden ölüm riski ciddi tırnak kanamalarında fazla olduğundan bilinçli bir şekilde kuşunuzun tırnağını kesmelisiniz. Eğer yapamıyorsanız veterinerinizden yardım alabilirsiniz.
Muhabbet Kuşlarında İyot Eksikliği Belirtileri ve Tedavisi
Muhabbet kuşları iyot eksikliğinden kaynaklanan hastalıklara oldukça fazla yatkındır. Tiroit bezlerinin fonksiyonlarında etkili bir rol üstlenen iyot, hormon bezinin vücut üzerinde hayati işlevi düzenlemesini sağlar. Ancak eksikliği durumunda ciddi sağlık problemleri ortaya çıkabilir. Kalp ve damar hastalıkları, sinir sisteminde bozukluk, üreme ve sindirim ile birlikte vücut ısısının dengelenememesi gibi sıkıntılar mevcuttur.
Belirtileri Nelerdir?
Muhabbet kuşlarında yaygın olarak görülen bu hastalığın ilk belirtisi kuşun nefes almakta zorluk yaşamasıdır. Tiroit bezi, kuşun nefes almasını sağlayan trake hava borusuna baskı uygulamaya başlar. İyot eksikliği yüzünden tiroit tetikleyicisi olan hormonlar ise durmadan salgılama işlemi yaptığı için tiroit büyümesine bağlı bir basınç meydana gelir.
İyot eksikliği görülen kuşlarda genellikle gaganın görüntüsü sağlıksız gözükür ve kırılgan bir yapıya dönüşür. Yumurtaları da bir o kadar sağlıksız ve kırılgan olur. İyot eksikliğinin en kötü yanı tiroit bezinin kuşun nefes borusuna baskı uygulamasıyla soluk alıp vermeyi güçlendirmesidir.
Bu o kadar tehlikeli bir durumdur ki zor nefes alan zavallı kuş tedavi edilmezse kısa süre içinde boğularak ölür. Ölümle sonuçlanan bu ciddi hadisenin, fark edilen ilk anda müdahalesi yapılmalı ve tedavisine geç kalınmadan başlanmalıdır.
Tedavisi Nedir?
İyot eksikliği sebebiyle ortaya çıkan hastalıkların tedavisinde erken teşhis son derece önemlidir. Veteriner hekiminize erken başvurursanız kuşunuzun suyuna fazladan iyot ilave edilmesi ile tedavi süreci başlatılır. Ancak bu durum iyot zehirlenmesine de yol açabilir. Bu yüzden iyot seviyesinin profesyonel olarak ölçümlenmesi ve duruma uygun bir dozda iyot takviyesi yapılması gereklidir.
İyot eksikliği kaynaklı bir hastalık yaşadığını düşündüğünüz bir muhabbet kuşunuz var ise vakit kaybetmeden veterinere gözükmeniz gereklidir. Düzenli olarak yapılacak olan iyot takviyeleri sonrasında muhabbet kuşlarının iyot eksikliğine bağlı yaşadıkları nefes alma güçlüğü sorunları da diğer hastalıklar gibi ortadan kısa süre içerisinde etkili bir şekilde kaldırılacaktır.
Tedavi süreci doğru bir şekilde izlendiğinde bir ya da iki ay kadar sonra olumlu sonuçlar alınabilir. Bu tedavide dikkat edilmesi gereken en önemli nokta ise iyot takviyesini ihtiyaçtan fazla olarak yapmamaktır. Çünkü fazla iyot, iyot zehirlenmesi yol açar ve bu tedbirsizlik ölümle sonuçlanabilir.
Kafes Kuşlarında Bitlenme Nedenleri
Kuşların sağlığını ciddi bir şekilde etkileyen bitler, onların yaşam kalistesinin ve yaşam sürelerinin kısalmasına yol açabilen tehlikeli parazitlerdir. Kafes kuşlarının tüm türlerinde yaşamını sürdürebilmekte olan pek çok farklı bit türü bulunmaktadır.
Dişi olan bit türleri yumurtaları olgunlaştırabilmek için ihtiyaç duydukları besin maddelerini kan üzerinden elde ettikleri için kuşlara bu tür parazitlerden dolayı çok ciddi bulaşıcı hastalıklar geçebilir.
Kaşıntılar ile Ortaya Çıkan Bit Sorunları
Evlerde en fazla beslenen kanarya ve muhabbet kuşu gibi bir kuş sahibiyseniz bu tür kuşlardaki en önemli bit belirtisi devamlı olarak kaşınmaktır. Kanla beslenen bu parazitler karşı koyulması mümkün olmayan büyük bir kaşıntı hissine yol açarlar.
Kuşlar için zararlı olan bitler, kanat altındaki kısımlar ve ensenin üzerinde yer alan tüylerin diplerinde ortaya çıkarlar. Kuşunuzu aldığınız zaman bit problemi olabileeği gibi daha sonradan da kuşunuzda bit problemleri ortaya çıkabilir.
Biti tespit edebilmek için ışıklar kapalıyken kuşunuzan gelen sesleri dinleyebilirsiniz. Kafesten sesler alabileceğiniz gibi aynı zamanda kuşunuzun sürekli olarak kaşıntı sesleri çıkartması da bit belirtisi olabilmektedir.
Kafesin kuytu köşelerine de göz ile bakarak bitlerin bazı türlerini tespit edebilirsiniz. Ayrıca kafesin zeminine ufak pamuk veya beyaz bir havlu koyaarak bir sonraki bitlerin o bölgede olup olmadığını anlayabilirsiniz. Bu tür yöntemler ile tespit edebileceğiniz bit sorunları ile baş edemiyorsanız uzman bir veterinere gözükmeniz gerekebilir.
Güvercinlerde Tüy Değişimi Nasıl Olur
Güvercinlerin parlak ve sağlıklı tüylerinin oluşması için parazitsiz ortamlarda bulunmaları ve iyi bir şekilde beslenmeleri gereklidir. Yavru olanlar genelde doğumdan 3 hafta sonra tüylerini yenilemeye başlarlar. Tüy değişimi yılda 1 kez olmaktadır.
Genç kuşların stres oranları az olduğu için daha kısa sürede tüylerini değiştirebilirler. Hasta ve daha yaşlı olan güvercinlerde ise tüy değişim süreci biraz daha uzun ve sorunlu geçebilir. Doğal bağışıklık ise tüy değiştirme sürecinde büyük önem taşımaktadır. Güvercin yetiştirenler genelde tüy değişimine giren kuşları için ilaç kullanmayı tercih ederler.
Fakat tüy değişiminin doğal bir şekilde en doğal yöntemler ile yapılması kuşların sağlıklı olabilmesi açısından önemlidir. Kuşunuzun bağışıklık sistemi ne kadar sağlıklı ve güçlü ise tüy değişimini o kadar kolay yapacaktır.
Tüylere Zarar Veren İlaçlar
Tüy değişim döneminde ve diğer dönemlerde de kuşlara zarar verebilecek olan ilaçlardan uzak durmalısınız. Bu tür ilaçlar kısa süreli çözümler üretebilen ancak uzun vadede farklı sağlık sorunlarının ortaya çıkmasına sebep olan ilaçlardır.
Bağışıklık sistemi için faydalı olan vitaminler ve antibiyotik ilaçlar zaman içerisinde kuşların tüylerinin zayıflamasına ve renklerinin matlaşmasına sebep olabilir. Tüy değişim dönemi öncesinde Sülfa, AVS ve az oranlı Doksisiklin içerikli ilaçların kullanımının durdurulması gereklidir.
Güvercinlerde tüy değişiminin sağlıklı bir şekilde geçebilmesi için her zaman doğal yöntemler tercih edilmeli ve ilaç kullanılmamalıdır.
Kuşlar Nasıl Koku Alır?
Kuşların büyük bir çoğunluğunda burun delikleri genellikle gaganın üst kısmında yani tepe noktasında yer alır. Burun delikleri kuşlarda koku almak için değil solunum için kullanılmaktadır. Kuşlar genel anlamda iyi bir koku alabilen türler değildirler. Kuşların duyularının algılanması için işlevler orta beyin ve ön beyin tarafından yapılır. Memelilerde ise orta beyin küçük olduğu için ön beyin ön plana çıkar.
Kuşların bazı türleri, düşmanlarını yanıltabilmek için seslerini farklı şekillerde kullanırlar. Örneğin ağaçların deliklerinde yuva sahibi olan pek çok kuş rahatsız oldukları zaman yılan gibi tıslayabilirler. Yuvalara saldıran yırtıcı hayvanlar böylelikle delikte yılan olduğunu düşünerek o bölgeyi terk ederler.
Kuşlar gırtlak bölgeleri ile ses üretmezler. Kuşlar suyun ve gıdaların nefes borularına kaçmaması için gırtlaklarını kapakçık olarak kullanırlar. Başka canlılarda olmayan ve vücutlarının derinlerinde yer alan Syrinx sayesinde kendilerine özgü sesler çıkartabilirler.
Kuşlar Hangi Sesleri Duyabilir?
Kutu şeklinde olan bu organın dış kısımları kıkırdak bir dokuya sahiptir. Kuşlar insanlara göre duyu organlarını daha farklı kullanırlar. Bu sebeple koku alma mekanizmaları da farklıdır. Duyma konusunda da kuşlar da birtakım farklılıklar mevcuttur. İnsanların duyabileceği en düşük frekans olan 20Hz olurken, güvercinler 0.1Hze kadar duyabilmektedirler.
Düşük frekanslı sesleri duyabilen kuşlar uzun mesafelerden gelen sesleri ayırt edebilirler. Kuşlar bu özellikleri sayesinde yaklaşan hava durumlarını da önceden tahmin edebilirler.
Muhabbet Kuşlarının Yaşı Nasıl Anlaşılır?
Muhabbet kuşunuzun tam olarak hangi tarihte doğduğunu bilmiyorsanız kuşunuzun yaşını doğru bir şekilde tahmin edebileceğiniz bazı ufak tefek ipuçlarını takip etmeniz yeterli olacaktır. Muhabbet kuşlarında yaş tespitinin yapılabilmesi için farklı yöntemlere başvurabilirsiniz. Kuşunuzun tüyleri, renkleri ve iris halkası rengi gibi noktalar yaş öğrenmede işinize yarayabilecek noktalardır.
Muhabbet kuşların ilk doğdukları andan erişkinlik sürecine kadar alınlarında siyah çizgiler taşırlar. Erişkinlik dönemine gelindiğinde bu çizgiler çok hafif bir şekilde kaybolur. Bu bölgedeki siyah çizgiler açık renkli bir hale gelmeye başlamış ise muhabbet kuşlarının erişkin olduğu söylenebilir. Erişkinlik dönemi ise muhabbet kuşlarında 5 ile 6 aylıkken başlar. Böylelikle kuşunuzun 5 aylık altında veya üstünde bir yaşa sahip olmadığını anlayabilirsiniz.
İris Rengi ile Yaş Tespiti
İris rengi bir diğer önemli noktadır. Kuşların iris renkleri 0 ile 4 aylık süreç içerisinde siyah renkli olur. Büyüdükleri süre boyunca ise bu renkte ufak tefek açılmalar başlar. 4 ile 6 aylık olanlarda bu renk koyu gri, 6 ile 8 aylık olanlarda açık gri ve 8 aydan büyük olanlarda ise bu renk beyaz olarak ortaya çıkar.
Muhabbet kuşlarının genç ve erişkinlik dönemlerini bu tür noktalara dikkat ederek tahmin edebilirsiniz. Daha büyük yaşlara ulaşmış kuşlarda ise ayrım için profesyonel kişilere ihtiyacınız olabilir. Ayak pulları, genel dış görünüm ve ötüş gibi noktalar yaş belirlemede etkili bir rol oynar.
Muhabbet Kuşum İştahsız Yem Yemiyor Sebepleri Ne Olabilir?
Bütün canlılarda olduğu gibi muhabbet kuşlarında da iştahsızlık sorunları meydana gelebilmektedir. İştahsızlık sorunu için yeme ve içme isteğinin azalması veya normalden daha düşük seviyelerde olması gibi bir tanım yapılabilir. Bu durum farklı sebeplerden dolayı ortaya çıkabilir.
İştahsızlık sorununun ortaya çıkmasındaki en büyük sebep kuşunuzun alışkın olduğu bir yemekten daha farklı bir yemek vermeye geçişiniz olabilir. Bu tür durumlarda muhabbet kuşunuz ilk başlarda ona yeni aldığınız yemi yememek isteyecektir. Bu durum ise beraberinde iştahsızlık sorununu da getirecektir. Muhabbet kuşum hiçbir yem yemiyor diyorsanız yazımızı dikkatlice okumaya devam edin.
Stres muhabbet kuşlarının iştahsız olmasına yol açar. Farklı ortamlara götürülen ve sürekli yanına başka bir kuş getirilen muhabbet kuşları kendisini rahatsız hissedecektir. Bu yüzden muhabbet kuşlarının stresli olmasına yol açabilecek davranışlardan uzak durulması gerekmektedir.
Gaga Hastalıkları ve Enfeksiyon Riski
Muhabbet kuşlarının gaga ve ağız içerisinde yer alan bazı ciddi sorunlar muhabbet kuşunuzun iştahsızlığına yol açabilir. Ayrıca gaga yapısının bozuk olması, bozulması veya gaganın tamamen kırılması gibi sorunlar da ciddiye alınması gereken sorunlardır.
Enfeksiyon hastalıkları ise bazı durumlarda ortaya çıkabilir. Muhabbet kuşunuzun enfeksiyon ile ilgili bir sıkıntısı olduğu zaman iştahsızlığı başlayabilir. Özellikle sindirim sistemine bağlı olarak ortaya çıkabilen enfeksiyon sorunları muhabbet kuşunuzun günlerce hiçbir şey yemeyip içmemesine bile sebep olabilir.
İştahsız sorununu çözebilmek için ilk önce sebepleri tespit etmeli ve daha sonra uygun adımları takip ederek bu sorunları yok etmelisiniz. Örneğin muhabbet kuşunuz farklı yem verdiğinizden dolayı iştahsızlık çekiyor ise eski yeme geri dönebilirsiniz.
Muhabbet Kuşlarında Mantar Hastalığı Neden Olur?
Muhabbet kuşları en fazla beslenen kuşlardır, akıllı ve sevimli olan bu güzel kuşlarda da elbette diğer evcil hayvanlar da olduğu gibi bazı hastalıklarla karşılaşılır ve mantar da bunlardan biridir. Muhabbet kuşlarında mantar hastalığı aslında bir enfeksiyondur ve kuşların bu enfeksiyona yakalanmasını hazırlayan farklı nedenler vardır. Özellikle genç muhabbet kuşlarının mantar enfeksiyonlarına yakalanma riski daha yüksektir zira genç kuşlar bu hastalığa karşı daha duyarlıdır.
Nedenler
Muhabbet kuşlarında mantar hastalığı oluşmasının nedenleri şunlardır;
* Stres
* Başka hastalıklar nedeni ile bağışıklık sisteminin zayıflaması
* Beslenme eksikliği ya da iyi beslenememe
Belirtiler
Muhabbet kuşlarında mantar hastalığının neden olduğu lezyonlar kafada, ayaklarda ve ciltte görülür. Muhabbet kuşlarında mantar hastalığı belirtileri şunlardır;
* Kuruluk
* Pullanma
* Tüy dökülmesi
* Kızarıklık
* Kepeklenme
Eğer muhabbet kuşunuzda yukarıda saydığımız belirtilerin bir ya da daha fazlasını gözlemliyorsanız yapmanız gereken hiç zaman kaybetmeden veterinere başvurmaktır. Zira mantar hastalığı ilerleyen dönemlerde kuşun gagasının düşmesine, kalıcı kelliğe ve ciddi oranda tüy kaybına yol açabilir.
Tedavi
Öncelikle şunu söylemeliyiz; muhabbet kuşlarında mantar hastalığı bulaşıcıdır ve bu nedenle kuşun veteriner tarafından tedavi edilmesinin yanı sıra eğer kafeste yaşayan başka kuşlar varsa kesinlikle başka kafese alınmaları, kafesin içindeki tüm mama kabı, suluk, tünek gibi eşyalar ile birlikte dezenfekte edilmesi gerekir.
Kuşun tedavisinin ne şekilde olacağına ise veteriner hekim karar verecek ve en doğru tedaviyi uygulayarak kuşun iyileşmesini sağlayacaktır.
Kuşlarda Ses Kısıklığı Nedenleri ve Tedavisi
Kuşlar tüm dünya ile birlikte Türkiyede de en fazla bakılan evcil hayvanlar arasında yer alıyor ve kuş bakımı her ne kadar diğer evcil hayvanlar ile kıyaslandığında çoğu kişiye daha kolay gibi gelse de kesinlikle özen gerektiriyor. Kuşlarda ses kısılması muhabbet kuşu, papağan gibi farklı kuş türlerinde genel olarak aynı nedenlerle ortaya çıkıyor ve böyle bir durumla karşılaşıldığı takdirde kuşu mutlaka bir veteriner hekime götürmek gerekiyor.
Zira kuşlarda ses kısıklığı kimi zaman ciddi hastalıklara işaret edebilen bir durum ve eğer ciddiye alınıp kuş veterinere götürülerek tedavi ettirilmezse kuşun hayatını dahi kaybetmesi ile sonuçlanabilme riski taşıyor.
Nedenler
Kuşlarda ses kısılması nedenleri şunlar;
* Soğuk algınlığı
* Bronşit
* Nezle
* Aşırı korkma
* Panik
* Şok
* Ötücü kuşlarda yanlış besleme
Bronşit, nezle gibi hastalıklar kuşların ses tellerini etkilediği için, panik, korku gibi durumlar ses kaybına neden olduğu için bu durumun ortaya çıkmasına yol açabiliyor.
Tedavi
Kuşlarda ses kısıklığı tedavisi için öncelikle tabi ki bu durumun ortaya çıkmasına neden olan etkeni teşhis etmek gerekiyor. Veteriner hekimler kuşu muayene ederek kuşun sesinin neden kısıldığını belirledikten sonra bu nedeni iyileştirmeye yönelik bir tedavi uygulayarak kuşların düzelmesini sağlıyor.
Örneğin ses kısıklığı nezle ya da bronşit gibi hastalıklar nedeni ile ortaya çıkmışsa veteriner hekimler bu hastalıkların tedavisine odaklanıyor ve tedavi neticesinde kuş iyileşince doğal olarak ses kısıklığı da ortadan kalkıyor.
Muhabbet Kuşu Kanser Olur Mu Belirtileri Nelerdir?
Muhabbet kuşları tüm dünya ile birlikte ülkemizde de en sevilen ve en çok beslenen kuşların ilk sırasında yer alıyor. Bu güzeli, akıllı ve sevimli kuşların ortalama yaşam süresi 9-11 yıl arasında değişiyor ve 6 yaşını geçen muhabbet kuşları yaşlanmaya başlıyor.
Muhabbet kuşlarında kanser de genellikle bu yaştan sonra ortaya çıkıyor yani yaşlı kuşlarda daha sık görülüyor. Ayrıca şunu da eklemeliyiz, kuşlarda kanser sanıldığından çok daha yaygın görülüyor bu nedenle bu konuda bilgi sahibi olmak gerekiyor.
Kanser Nedenleri
Muhabbet kuşlarında kanser oluşumunda rol oynayan faktörler şunlar;
* Genetik yatkınlık
* E vitamini eksikliği
* Yanlış besleme (özellikle tek tip besleme)
* Sigara dumanına maruz kalma
* Hormonal bozukluklar
* Stres
* Yaşlılık
* Kötü bakılma
* Aşırı şişmanlık
* Hareketsizlik
* Parazitler
* Yağlı yem ağırlıklı besleme
Elbette kuşlarda kanser bunların dışında nedenlerle de gelişebiliyor ancak bunlar en sık karşılaşılan etkenler.
Kanser Belirtileri
Muhabbet kuşlarında kanser belirtileri şunlardır;
* Dışkılama zorlanma
* İdrar yaparken zorlanma
* Karında şişlik
* İştahsızlık
* Halsizlik
* Durgunluk
* Geçmeyen yaralar
* Eğer tümörler bacaklardaysa bacaklarda hissizlik
* Kuyrukta düşme
* Şişlikler
* Felç
Muhabbet kuşunuzda yukarıda saydığımız belirtilerin bir ya da daha fazlası varsa en kısa sürede veteriner hekime başvurmalısınız!
Kanser Tedavisi Nasıl Yapılır?
Veteriner hekim yapacağı muayenenin yanı sıra biyopsi, radyoloji gibi yöntemlerden de faydalanarak hastalığı kesin olarak teşhis ettikten sonra hastalığın bulunduğu bölgeye, kanserin türüne ve kuşun genel sağlık durumuna uygun bir tedavi yöntemi belirleyerek uygulayacaktır.
Kuşlarda Bitlenme Belirtileri Nelerdir Nasıl Temzilenir Ne Yapmalıyım?
Bitler tüm kuş türlerinde en sık karşılaşılan sorunlardan biridir ve son derece ciddi bir sorundur zira aşırı bit varlığı kuşların hayatına mal olabilme riski taşıyan bir durumdur. Dolayısıyla kuş bakımının en önemli parçalarından biri bu asalaklarla ya da diğer bir deyişle dış parazitlerle etkin şekilde mücadele etmektir. Aksi takdirde kuşun sağlığının bozulması ve hatta ölüm olabilir.
Kuşlarda Bitlenme Belirtileri
Bir kuş sahibi için kuşunun bitlendiğini anlamak pek de zor değildir. Zira bitlenen kuşlar her zamankinden farklı davranışlar sergilerler ve bu davranışlar çoğu zaman dikkat çekicidir, ayrıca bitlenen kuşların görüntülerinde de farklılaşmalar görülür.
Kuşlarda bitlenme belirtileri şunlardır;
* Sürekli kaşınma
* Tüylerini gagasıyla didikleme
* Tüylerde kabarık duruş
* Kuşun sürekli silkelenmesi
* Vücudunu kafese sürtmesi
Kuşunuzda yukarıda saydığımız belirtiler mevcutsa bitlenmiş olma olasılığı yüksektir. Elbette bu belirtiler bitin yanı sıra farklı sorunlara da işaret ediyor olabilir. Kuşun neden bu belirtileri sergilediğini öğrenmenin ve sağlığına kavuşmasını sağlamanın yoluysa kuşu bir veterinere götürmektir.
Ne yapılmalı?
Kuşunuzu veterinere götürdüğünüzde eğer hekim kuşun bitlendiğini belirlerse kuşa bu bitlerden kurtulması için çeşitli yöntemler uygulayacaktır. Ancak bunun yanı sıra sizin de kuşunuzun kafesini iyice temizlemeniz ve su ve yem kapları da dahil olmak üzere tamamen dezenfekte etmeniz bit sorununun tekrarlamaması açısından gereklidir. Ve sonrasında da veteriner hekimin önerileri doğrultusunda düzenli koruma ile kuşun yeniden bitlenmesini önlemeniz gereklidir.
Muhabbet Kuşlarında Nezle Belirtileri Nelerdir?
Muhabbet kuşları nezle olduğu zaman bunu kolay birtakım yöntemler ile anlayabilirsiniz. Hastalık kısa süre içerisinde belirtilerini bariz bir şekilde göstermeye başladığı için teşhisi ve tedavisi de kolay olabilmektedir.
Muhabbet kuşlarında ortaya çıkan nezle rahatsızlığı sebepleri arasında ilk olarak ani ısı değişimleri bulunmaktadır. Sıcaklık ve iklim değişiklikleri muhabbet kuşlarının kolay bir şekilde nezle olmasına yol açar. Nezle olan kuşların bağışıklık sistemi de zayıflayabilir. Bu yüzden muhabbet kuşunuz mikroplara ve diğer hastalıklara karşı savunmasız hale gelebilir.
Temizlenmemiş kirli suluk, yemlik ve uzun süredir bekleyen sebze ve meyveler üzerinde de kolay bir şekilde bakteri üreyebilir. Bu tür durumlardan dolayı da muhabbet kuşlarınız hastalanabilir.
Muhabbet Kuşlarında Nezle Belirtileri
Nezle olan muhabbet kuşlarında farklı belirtiler ortaya çıkabilir. İnsanlarda olduğu gibi muhabbet kuşlarında da nezlenin ilk belirtisi halsizliktir. Muhabbet kuşlarının bazısı ise enerjilerini hiçbir şekilde kaybetmeden yaşayabilirler.
Nezlenin bir diğer önemli belirtisi ise halsizlik ile birlikte iştahsızlıktır. Kuşlar halsiz oldukları zaman tüylerini kabartarak hareketsiz bir şekilde uyuklamaya başlarlar.
Nefes darlığı nezlenin ilerleyen dönemlerinde muhabbet kuşlarında görülebilir. Bu tür dönemlerde kuşunuzun göz etrafı biraz nemli gözükebilir. Göz çevresindeki tüylerin nemli olması tüylerin döküldüğü hissine kapılmanıza yol açabilir.
En ileri nezle seviyelerinde ise kuşunuz ufak bir şekilde hapşırmaya başlayabilir ve burnunda akıntı meydana gelebilir. Hastalık bu evreye ulaşmadan önce mutlaka uzman bir veteriner hekime götürmeniz gereklidir.
Muhabbet Kuşlarında İshal Belirtileri ve Tedavisi
Muhabbet kuşu besleyenlerin en fazla karşılaştığı hastalıklar arasında ishal yer alıyor. İshal, anüs ve çevresinde yer alan dışkının bulaşması durumunda anlaşılabilen bir hastalıktır. Sıvı olan dışkılar muhabbet kuşlarının ishal olduğu anlamına gelmez. Dışkının yeşil renkli olan kısmı normal ve beyaz olan kısmı sıvı ise kuşunuzda böbrek problemi olabilir.
İshal aynı zamanda pek çok farklı sebepten dolayı meydana gelebilir. Bazı ishal hastalıklarının tedavisi son derece kolay olabilirken bazılarının tedavisi çok zor olabilir. Muhabbet kuşunuzun ishal olduğunu düşünüyorsanız ilk önce onu yakından izlemeli ve hareketlerini dikkatlice takip etmelisiniz. İshal sıradan bir sindirim problemi kaynaklı ise anüs çevresine dışkı bulaşması ile tespit edilebilir. Bu tür ishalin tedavisi genellikle kolay olabilmektedir.
Muhabbet Kuşlarında İshal Tedavisi Nasıl Olur?
İshal ile birlikte muhabbet kuşunuzda kusma, gaga ve göz çevresinde nemlenmeler meydana geliyor ise ciddi bir hastalık ya da enfeksiyondan şüphelenilebilir. Bu durumda kuşunuzu karantinaya almak ve diğer muhabbet kuşlarından uzak tutmanızda yarar olacaktır. Çünkü bu tür ishal hastalıkları genellikle bulaşıcı etkiye sahiptir.
Ciddi bir enfeksiyon problemi veya basit bir sindirim sorunu bile olsa ishal kesinlikle tedavi edilmesi gereken bir rahatsızlıktır. İshal olan kuşların ihtiyaç duyacağı en temel şey ise sıcaklıktır. Kuşunuzu ideal sıcaklık değeri olan 26 derecede tutmalı ve iyileşene kadar o sıcaklıktan uzak tutmamalısınız. Ayrıca yapabileceğiniz kafes temizliği de kuşunuzun ishalinin tedavisinde etkili olacaktır. Kafes tedavisinde taze yem ve temiz su koymayı da unutmamalısınız.
Muhabbet Kuşları için Hangi Oyuncaklar Zararlıdır?
Muhabbet kuşlarınızı evinizde daha kolay eğitebilmek ve onların daha keyifli bir şekilde vakit geçirebilmesini sağlayabilmek istiyorsanız onlara çeşitli oyuncaklar alabilir ve kafeslerini bu oyuncaklar ile donatabilirsiniz. Ancak uzak durmanız gereken oyuncakları almama konusunda dikkatli davranmanız da sizler ve küçük dostlarınız için yararlı olacaktır.
Aynalar
Muhabbet kuşları aynalara genel olarak bayılırlar. Özellikle erkek muhabbet kuşları aynalarda oluşan yansımalarını gördükleri zaman daha fazla ses çıkartmaya ve şarkılar söylemeye başlarlar. Yalnız olarak beslediğiniz bir muhabbet kuşunuz var ise oyuncağını kendi eşi bile sanabilir.
Muhabbet kuşlarının yavruları da bu tür aynalara ilgi gösterirler. Fakat aynalar kırılabilen ve zararlı olabilen oyuncaklar oldukları için yaralanmalara yol açabilirler. Bu yüzden ayna kullanırken dikkatli davranmanızda fayda var.
Metal Zincirler ve Çanlar
Pek çok oyuncak genellikle kafese metal zincirler ile asılır. Kuşların ilgisini çekebilecek çanlar ve ziller de metal zincirler ile üretilmektedir. Kuşlarınız bu oyuncak ile son derece keyifli vakit geçirebilirler. Ancak metal zincirlerin bir süre sonra paslanıyor olması muhabbet kuşunuzun hastalanmasına sebep olabilir. Muhabbet kuşunuz gagasını sürekli olarak metal zincire vurabileceği için bir süre sonra bu duruma bağlı olarak zehirlenmeler meydana gelebilir. Metal ürünler seçerken paslanmayan ürünler olmasına bu yüzden dikkat etmelisiniz.
Tüylü Oyuncaklar
Tüylü olan oyuncaklar muhabbet kuşları için nadir olarak kullanılabiliyor. Burada dikkat edilmesi gereken nokta tüylerin kuşunuzun ağzına kaçabilecek yapıda olmaması gerektiğidir. Boğazına kaçabilecek boyutlardaki tüylü oyuncaklardan bu yüzden kesinlikle uzak durmanız gerekiyor.
Muhabbet Kuşları Hangi Sıcaklıkta Bakılmalı?
Muhabbet kuşları ülkemizde en fazla sevilen ve beslenen kafes kuşları olarak biliniyor. Muhabbet kuşlarının kafesleri için ise evlerde özel olarak ayrılmış olan bölümler olması gerekebilir. İdeal oda sıcaklığının yakalanması kuşunuzun daha sağlıklı olmasını sağlar. Fakat mevsim değişiklikleri yaşandığı zaman kafesin yer aldığı mekanın ısı değerlerine dikkat edilmelidir.
Muhabbet kuşları için uzman doktorlar tarafından tavsiye edilen oda sıcaklık ölçüsü 21 derece ile 22 derece arasında değişmektedir. Bu sıcaklık dereceli ideal oda sıcaklığı standartları ile de uyumludur. Ayrıca sizin üşüdüğünüz bir sıcaklıkta kuşunuzun da üşüyebileceğini asla unutmamalısınız.
Aşırı Sıcak ve Soğuk Derecelere Dikkat
Soğuk havalara karşı dayanıklı olmayan muhabbet kuşlarının soğuk havalara dayanabilmesi için alt sınırı 15 derecedir. 15 derecenin altına düşen soğuk havalarda son derece dikkatli olmanız gerekmektedir. Doğal hayatlarını sürdürdükleri Avustralyanın kurak bölgelerindeki üst sıcaklık sınırı ise 32 derece olarak bilinmektedir. 32 derece sınırını aşan sıcaklıklar kuşunuzun rahatsız olmasına sebebiyet verebilir.
Bu yüzden oda sıcaklık değerinizi 28 derecenin üzerine çıkartmamanız ve gerektiğinde odanızı biraz daha serinletmeniz gerekebilir. Sizin rahatsız olabileceğiniz aşırı sıcak veya aşırı soğuk havalarda muhabbet kuşlarınızın da rahatsız olacağını asla unutmamalısınız.
Kendi imkanlarınız ile kuşunuzu ısıtabilmek için çeşitli özel kafes kılıfları da kullanabilirsiniz. Fakat bu tür kılıfları kullanırken muhabbet kuşunuzun hava alıyor olduğundan emin olmalı ve gerekli havalandırmayı yapmalısınız.
Kuş Kumu Nasıl Kullanılmalıdır?
Kafeslerde kullanabileceğiniz kuş kumları, kuşların daha sağlıklı gelişebilmesini ve sindirim sistemlerinin zarar görmemesini sağlar. Deve kuşu, tavuk, kanarya, muhabbet kuşu ve papağan gibi pek çok farklı türün sindirim sistemi için kum kullanılabilir. Kuş kumları kullanırken sürekli olarak kafeste bulunmasını sağlamanız gerekiyor.
Bu yüzden kafeste yer alan yemliklerinizin arasına bir adet ufak kuş kumu için kap koyabilirsiniz. Böylelikle kuşunuzun kendi ortamında kuş kumu tüketmesini sağlayabilirsiniz. Kuşunuzun kuş kumunu yemediğinden şikayet ediyorsanız öncelikle kuşların bu kumu yemediğini bilmeniz gerekiyor.
Kuş kumları, kuşların sürekli olarak tüketebileceği bir yiyecek veya gıda değildir. Kuş kumu ihtiyaç duyulduğu takdirde kuşlar tarafından tüketilen bir yiyecektir. Siz kuşunuzun kafesinde kuş kumunu her zaman hazır beklettiğiniz sürece o ihtiyaç duyduğu zamanlarda kuş kumu ile ilgilenecektir.
Gaga Taşı, Kuş Kumu Yerine Kullanılır mı?
Gaga taşları kuşların gaga sağlıkları açısından yararlıdır. Hazır olarak satılabilen gaga taşları kireç ile üretildiği için kolay bir şekilde parçalanabilmektedir. Kuşların bu parçaları yemesi durumunda ise kursak sıvısı bu parçaları erittiği için sindirim sistemine faydası olmayacaktır.
Fakat mineralli olarak pet shoplarda satılan gaga taşlarını kullanırsanız kuşunuzun en azından ihtiyaç duyduğu mineralin büyük bir kısmını alabilmesini sağlayabilirsiniz.
Gaga taşı ile kuş kumunu aynı kafes içerisinde bulundurmanız ise kuşunuzun daha sağlıklı yaşayabilmesini sağlarken, hastalıklara karşı da dayanıklı olmasını sağlar.
Kuşlarda Yumurta Tıkanması Nasıl Olur ve Tedavi Edilir?
Yumurta tıkanması sorunu kafes kuşlarında sık sık karşılaşılabilen bir sorundur. Genel olarak ufak kafes kuşlarının ilk kuluçka yapacakları zaman diliminde dişilerde bu sorun ortaya çıkabilir. Yumurta sıkışmaları ölümcül olmamasına rağmen bazı durumlarda cerrahi müdahale yapılması gerekebilir.
Yumurta sıkışmalarındaki en temel sebep genetik faktörlerdir. Yumurta tıkanmaları bir dişi kuştan bir diğerine kolaylıkla geçebilir. Diğer sebepler arasında ise kalsiyum eksikliği, kuşun aşırı genç ve yaşlı olması gibi durumlar bulunmaktadır.
Üreme döneminde erkek ve dişi kuşların ihtiyaç duyduğu kalsiyum miktarı karşılanmıyor ise yumurta tıkanması hastalığı ortaya çıkabilir. Yeterince gelişmemiş olan ve uygun sertliğe ulaşmamış olan yumurtaları çıkartabilmek kuşlar için diğer yumurtaları çıkartabilmekten daha zordur.
Doğru şekilde gelişmemiş olan yumurtalar aynı zamanda kuşların karın bölgesinde ters dönmeye başlayabilir.
Yumurta Sıkışması Nasıl Tedavi Edilir?
Yumurta sıkışması tedavilerinde mutlaka acil müdahale yapılması gereklidir. Müdahale işlemi el ile yapılabileceği gibi bazı ciddi ve ilerlemiş durumlarda cerrahi operasyonlar gerekebilir. Anestezi ile uyuşturulan kuşların yumurtaları sağlıklı ve güvenilir bir şekilde çıkartılabilmektedir.
Yumurta sıkışmalarında sıkışma yapan yumurtalar bacak sinirlerine baskı yaptığı takdirde geçici süreli olarak kuşlarınızı felç edebilir. Kuşunuzun yumurta sıkışması sorununun kendi kendine geçmesini beklemek yerine acil olarak hastalığın ilk süreçlerinde uzman bir veterinere gitmeniz gereklidir. Yumurta sıkışmalarında erken teşhis ve tedavi sorunun kolaylıkla çözülebilmesini sağlar.
Kabuklu Muhabbet Kuşu Yemi ile Kabuksuz Yem Arasındaki Farklar Nelerdir?
Ülkemizde en fazla beslenen evcil hayvanlardan olan muhabbet kuşları için pet shoplarda pek çok farklı yem ve gıda takviyesi ürünü satılıyor. Kuş sahiplerinin akıllarında ise kabuklu yemler ve kabuksuz yemler arasındaki farklar konusunda çeşitli soru işaretleri bulunuyor.
Kabuksuz olan yemler, kuş besleyenler için büyük bir kolaylık sağlarken, aynı zamanda sağlık açısından da zararlı olabiliyor. Kolaylığı ve pratikliği sebebiyle tercih edilen kabuksuz yemler, yemlikte yem kabuğu bırakmadığı için daha tasarrufludur.
Kafesin çevresine yem kabuğu dökülmeyeceği için hijyen konusunda büyük bir avantaj sağlarsınız. Yem kutusu ve ambalajında kabuk olmadığı için herhangi bir şekilde toz bulunmaz. Kabuklu yemekler tüketen muhabbet kuşlarının kafeslerinde beyaz tozlar birikebilir.
Kabuksuz Yemlerin Zararları Nelerdir?
Kabuksuz yemlerin daha uzun süre boyunca taze kalabilmesi için kabuğa ihtiyaçları vardır. Bu yüzden kabuksuz yemler kısa süre içerisinde bayatlayabilir. Bu durum ekonomik olarak sizi zorlamaya başlayabilir. Tazelik açısından uzun süre dayanabilmesi için kabuksuz yemlere katkı maddeleri eklenebilir.
Bu tür yemler nemli ortamlarda çok çabuk nemlenmeye başlarlar. Kabuklu yemler ise nemden daha az etkilenerek daha uzun süreli tüketim imkanı sağlar.
Kabukları soyulmuş olan yemler katkı maddesi içerdiği için doğallıklarını kaybeder ve daha sert bir hale gelirler. Kuşlar bu tür yemleri normal kabuklu yemlerden biraz daha zor sindirebilirler.
Kobalt Muhabbet Kuşları Normal Muhabbet Kuşlarından Nasıl Ayırt Edilir?
Kobalt muhabbet kuşlarının renk tüyleri uzaktan bakıldığı zaman hoş bir yeşil ve mavi tonuna sahip olarak karşımıza çıkar. Mavinin biraz serin ve koyu bir haline sahip olan kobalt muhabbet kuşlarının koyu mavi renkleri bazen menekşe rengi ya da nadir olarak mor renginde de karşımıza çıkabilir.
Kobalt muhabbet kuşu türleri doğal ortamları değiştiği için yeni renk yapılarına sahiptir. Normal olarak yeşil renginde olan bu tür muhabbet kuşları kamufle olabilmek için doğal ortamlarında renk değiştirmeye başlarlar. Böylelikle ağaçlar arasında daha güvende olmaya başlarlar.
Canlı ve parlak renklere sahip olan bu tür muhabbet kuşları uçtukları esnada bir avı kuş tarafından saldırıya uğradıkları zaman renkleri sürekli olarak kuşa yansıma yaparak avcı kuşun dikkatini dağıtır.
Normal Muhabbet Kuşlarından Nasıl Ayırt Edilir?
Evcil muhabbet kuşlarında ise avcı kuşları yanıltabilecek olan bu özelliklere pek rastlanmaz. Bu yüzden parlak renkli yapıları zaman içerisinde kaybolmaya başlar. Fakat kendilerine özgü renk karışımları tüylerinin üzerinde durmaya devam ediyor. Gök mavisi renkleri ile duran kobalt muhabbet kuşları kafeste besleyebileceğiniz muhabbet kuşlarıdır.
Normal bir muhabbet kuşu ile kobalt muhabbet kuşunu birbirinden ayırabilmek için gövdelerinde yer alan renklere bakabilirsiniz. Normal maviden daha koyu bir gövdeye sahip olan kobalt muhabbet kuşlarını bu özellikleri sayesinde kolaylıkla ayırt edebilirsiniz.
Kobalt muhabbet kuşlarının yanak renkleri de diğer muhabbet kuşlarından ayrıldıkları özellikleridir. Bu tür kuşların yanakları genellikle menekşe renginde olur.
Muhabbet Kuşu Seçerken Nelere Dikkat Edilmelidir?
Türkiyede büyük bir ilgi görmekte olan muhabbet kuşları, sahipleri tarafından alındıktan sonra kısa bir süre sonra hastalanarak hayatını kaybedebiliyor. Yeni kuş sahiplerinin bu tür durumlar ile karşılaşmaması için seçim aşamasında da bazı noktalara dikkat etmesi gerekiyor.
Muhabbet kuşlarınızı alırken ilk olarak yavru kuşların tüye girme gibi bir sorun olmayacağı için tüylerinin matlaşmış, bölgesel olarak dökülmüş veya düzensiz olarak yerleşmemiş olmasına dikkat etmeniz gerekiyor. Yavrularda bu tür detaylar gözünüze çarpıyor ise o kuşun enfeksiyon olma riski yüksek olacaktır.
Yetişkin muhabbet kuşlarında ise tüyler mat olduğu için kuşun yaşlı olma ihtimali göz önünde bulundurulur. Bölgesel olarak dökülen tüyler ise yaşlı muhabbet kuşlarında hastalık belirtisidir. Bu sebeple kuşunuzun sağlık durumunu öğrenebilmek için tüylerine bakmayı deneyebilirsiniz.
Muhabbet Kuşu Seçerken Gaga ve Ayaklar Nasıl Olmalı
Yavru muhabbet kuşlarının gagaları yeni geliştiği için olduklarından daha sağlıklı görünebilirler. Ayrıca ayakları da gelişmeyen yavru kuşların ayak bölgeleri pürüzsüz ve pullanmamış olmalıdır. Aksi takdirde kuşta mantar gibi hastalıklar olabilir.
Yetişkin hale gelmiş olan muhabbet kuşlarında ise gaga ve ayak yapısının düzenli olması herhangi bir bozukluk olmamasına dikkat edilmelidir.
Bu tür detaylar ile birlikte yavru veya yetişkin muhabbet kuşlarının hareketli ve canlı olmasına özen gösterilmelidir. Sürekli uyuyan ve hareket edemeyen muhabbet kuşlarının ciddi sağlık sorunları olabileceği ihtimalini göz önünde bulundurun.
Muhabbet Kuşlarında Stres Belirtileri ve Nedenleri
Muhabbet kuşları insanlara karşı yakın ve sıcak tavırları ile tanınırlar. Son derece oyuncu ve mutlu olan muhabbet kuşları kafes ortamında hayatlarını sürdürebilen ve kolay bir şekilde uyum sağlayabilen kuşlardır. Sağlık durumları çok fazla bozulmayan bu tür kuşlar dayanıklı ve canlıdırlar. Fakat bu kuşların tüm sağlığını bozabilen ve eğitimlerini olumsuz yönde etkileyen stres faktörü bulunmaktadır.
Muhabbet kuşlarının dişi olanları erkek muhabbet kuşlarına göre daha fazla strese girebilirler. Bu yüzden erkek muhabbet kuşları daha stressiz ve cana yakın gözükebilirler. Erkek olanların fazlasıyla meraklı olmaları ve çevrelerine karşı daha çabuk uyum sağlayabilmeleri bu sebeplerden dolayı kaynaklanmaktadır. Ancak bu durum erkeklerin stres yaşamayacağı anlamına gelmez. Eğer kötü bir bakım yaparsanız muhabbet kuşlarının erkek olanları da stres yaşayabilirler.
Muhabbet Kuşlarında Stres Belirtileri
Her zamankinden daha az yem yemek, iştahsızlık, kafesin zemininde yer alan örtüyü veya gazeteyi sürekli olarak bozmak, hareketsiz tavırlar ve kafesteki yemi dağıtma gibi huylar muhabbet kuşlarınızın stres altında olduğunu sizlere gösteren davranışlardır.
Strese bağlı olarak muhabbet kuşlarında pek çok farklı sorun meydana gelebilir. Stres muhabbet kuşlarının bağışıklık sistemini zayıflatabilir ve iştahsızlığa yol açabilir. Daha az yem yiyen muhabbet kuşlarınız gelişimini sağlıklı bir şekilde tamamlayamayacak hale gelebilirler.
Stres ile birlikte korku da geleceği için kuşunuz sizden fazlasıyla ürkebilir. Bu durum onunla oyunlar oynamanıza ve onu eğitmenize engel teşkil edebilir.
Muhabbet Kuşlarını Ele Alıştırma Nasıl Yapılır?
Muhabbet kuşları sahiplerini son derece seven ve onlara kolay alışabilen kuşlardır. Sıcak kanlı yapıları ile tanınan muhabbet kuşları sahipleri ile yakın arkadaş olmayı çok severler. Taklit yetenekleri de yüksek olan muhabbet kuşları insanların seslerini taklit etmeye bayılırlar.
Eğitiminize başlamadan önce eğer ilk defa muhabbet kuşu besliyorsanız yavru bir muhabbet kuşu sahibi olmanız daha iyi olacaktır. Yetişkinlik durumunda olan muhabbet kuşlarının eğitimleri biraz daha zorlayıcı olabilir. Muhabbet kuşunuzu elinize alıştırabilmek için onu kafes dışına alışana kadar çıkartmamanız gerekiyor.
Kafesinde yaşayan muhabbet kuşunuz ile arkadaş olmak istiyorsanız ilk önce onun güvenini kazanmanız gerekiyor. Evinize yeni aldığınız muhabbet kuşunuz sizin mekanınızı ve sizi tanıyana kadar ona gerekli süreyi tanıyın ve çok fazla onu zorlayabilecek hareketler yapmayın.
Ani Hareketler Tehlikeli Olabilir
Size ve mekana alıştıktan sonra muhabbet kuşunuz için el eğitimi vermeye başlayabilirsiniz. Elinize alıştırma sürecinde yavaş hareketler etmeli ve elinizi doğrudan onun üzerine götürmemeniz gerekiyor. Burada işinize yarayabilecek en iyi şey yem vermek olabilir.
Avcunuza alabileceğiniz ufak bir parça yemi muhabbet kuşunuza eliniz ile yedirdikten sonra sizi ve elinizi tanımasını sağlayabilirsiniz. Böylelikle aranızdaki güven bağı da güçlenmiş olur.
Ani hareketler kesinlikle uzak durmanız gereken hareketlerdir. Herhangi bir şekilde ani hareket yapmamanız gereklidir. Kafesin içerisine elinizi soktuğunuz zaman hareketsiz bir şekilde muhabbet kuşunuzun elinize kendi kendine gelmesini beklemeniz ve sabretmeniz gerekebilir.
Muhabbet Kuşları Yıkanır Mı?
Muhabbet kuşlarınızın daha sağlıklı olabilmesi için kendi özel ihtiyaçlarına ve tercihlerine dikkat etmeniz gerekiyor. Evinizde beslediğiniz bu küçük dostlarınız genel anlamda çok fazla banyo yapmaya ihtiyacı yoktur. Muhabbet kuşunuz su dolu kap ile üzerinizi ıslatmaya çalışıyor ise bu onun banyo istediğinin bir işareti olabilir.
Farklı nedenlerden dolayı nadir olarak suya ve banyoya ihtiyaç duyan muhabbet kuşlarını banyo yaptırmak istiyorsanız hoşlandığı banyo türünü bulabilmek için deneme ve yanılma yöntemini kullanabilirsiniz.
Banyo kaplarını kullanarak kafesin kenarına asabilir, içerisine yerleştirebilir veya kafesin dışına bırakabilirsiniz. Böylelikle kendi istediği zaman suyun içerisine girerek rahat bir şekilde banyosunu yapmaya başlayabilirsiniz. Kabı doldururken çok fazla su ilave etmemeye de özen gösterin. Aşırı su muhabbet kuşlarının banyo yapmadan korkmasına yol açabilir.
Muhabbet Kuşları Hangi Yöntemler ile Yıkamalı?
Spreyler kullanarak muhabbet kuşunuza 2-3 defa sıkarak da banyo yapmasını sağlayabilirsiniz. Ancak sprey kullanırken doğrudan kuşunuza sıkmak yerine yukarıdan aşağıya doğru üzerine gelecek şekilde uzaktan sıkmalısınız. Hapşırma gibi tepkiler veren bir muhabbet kuşunuz var ise su damlalarının aşırı ince olmasından şikayet ediyor demektir. Bu durumu çözebilmek için farklı bir kalın uçlu sprey kullanmayı deneyebilirsiniz.
Muhabbet kuşunuzu yıkamak için en iyi mevsim ise yaz mevsimleridir. Kış aylarında yıkama işlemi yapmanız çok fazla tavsiye edilen bir davranış değildir. Havaların sıcak olduğu günlerde bu yöntemler ile muhabbet kuşlarınızı yıkayabilirsiniz.
Yavru Muhabbet Kuşları Hangi Yemleri Yer?
Yavru muhabbetler kuşlarının yumurtasından çıkmasından sonra ortalama olarak 28 ile 30 gün boyunca yuvada kalması gereklidir. Anneleri tarafından ağız yolu ile beslenen minik muhabbet kuşları yuvalarından çıktıktan sonra kendi başlarına beslenmek zorunda kalırlar.
Bebeklik dönemlerinden yem kırmayı öğrenmelerine kadar geçen süre içerisinde ise hazır mamalar veya kabuksuz yemler ile beslenmeleri gereklidir. Yavru muhabbet kuşları bu tür süreçlerde yemleri kırmayı ve kabuklarını ayıklamayı öğrenecek hale gelmeye başlarlar.
Muhabbet kuşlarına bu dönemlerde verilebilecek 3 ayrı yem türü bulunmaktadır. Bunlardan ilki kolay soyulabilen ve ince olan yemlerdir. Vitamin takviyeli olarak hazır satılan muhabbet kuşu yemlerinin yavrular için olanları satın alarak yavru muhabbet kuşunuza verebilirsiniz.
Kabuksuz Yemler ve Kuş Maması
Pet shop ve marketlerde hazır olarak satılmakta olan kabuksuz yemler ise kolaylıkla tüketilebilen ve çöp çıkartmayan yemlerdir. Kuşunuzun tembelliğe alışmaması için bu yemi sürekli olarak vermemeniz gereklidir.
Yavru muhabbet kuşlarına verilebilecek bir diğer yem türü ise kuş mamasıdır. Yine pet shoplardan hazır olarak satın alabileceğiniz kuş mamalarını güvenilir bir şekilde yavru muhabbet kuşunuza verebilirsiniz. İçerisinde yer alan tahıllar, tohumlar ve mineraller yavru muhabbet kuşunuzun daha sağlıklı gelişebilmesini sağlar.
Mama kullanırken dikkat etmeniz gereken tek nokta paketini açtığınız mamaları kısa süre içerisinde tüketmek olacaktır. Kuşunuzun kafesine koyduğunuz yemler en fazla 2 gün sonra yenilmiş olmalıdır.
Erkek ve Dişi Muhabbet Kuşları Arasındaki Farklar Nelerdir?
Erkek ve dişi muhabbet kuşlarının arasındaki en temel farklar ilk olarak dış görünümlerinde yer almaktadır. Muhabbet kuşlarının fiziksel görünümleri ile cinsiyetlerini tahmin edebilmek için tecrübe sahibi olmanız da gereklidir.
Doğru cinsiyet tespitinin yapılabilmesi için fiziksel özellikler ile birlikte kuşların karakteristik özellikleri de değerlendirilmelidir. Sağlık durumları açısından cinsiyet ele alındığı zaman erkek ve dişi muhabbet kuşlarında farklı sağlık problemleri ortaya çıkabilmektedir.
Dişi muhabbet kuşlarının yumurtlama zamanlarında yumurtanın çıkmaması gibi durumlarda acil bir şekilde müdahale yapılmalıdır. Aksi takdirde ciddi sağlık problemleri ortaya çıkabilir.
Erkek muhabbet kuşları dişilere göre daha sosyal ve evcildirler. Konuşma yetenekleri dişilere göre daha fazladır. Dişi muhabbet kuşları erkeklere göre daha otoriter olurlar. Isırma alışkanlıkları da dişi muhabbet kuşlarında daha fazladır.
Dişi Muhabbet Kuşları Daha Fazla Isırır
Yüksek sesle öten dişi muhabbet kuşlarının ısırmalarının sebebi doğal ortamlarında ağaçların içlerini oymaları ve yuvalarını buraya yapmalarından kaynaklanmaktadır. Erkek muhabbet kuşlarının dişilere göre daha iri yapılı oldukları da söylenmektedir.
Tüyleri ve renkleri daha parlak olan erkek muhabbet kuşları dişilere göre kıyaslandığı zaman bir diğer renk farklılığı ise ayaklarında ortaya çıkmaktadır. Dişi muhabbet kuşlarının ayakları kahverengi olurken, erkeklerin ayakları ise maviye yakın tonlardadır.
Dişi ve erkek muhabbet kuşlarının ortak özellikleri ise sosyallikten hoşlanmalarıdır. Sohbet etmeyi seven muhabbet kuşları ile yakından ilgilenerek onların mutlu olmasını sağlayabilirsiniz.
Muhabbet Kuşlarında Mantar Hastalığı Belirtileri ve Tedavisi
Muhabbet kuşları muhteşem görüntüleri, sevimli ve zeki karakterleri ile tüm dünyanın en sevilen kuşları arasında yer alıyorlar. Ancak bu narin hayvanların bakımına son derece özen göstermek gerekiyor zira aksi takdirde yapılabilecek en basit bakım hataları dahi muhabbet kuşlarında bazı hastalıkların ortaya çıkmasına neden olabiliyor ve mantar hastalığı da bu hastalıklar arasında yer alıyor ve bu hastalığın ortaya çıkmasına genellikle hijyenik olmayan kafesler neden oluyor.
Belirtiler
* Muhabbet kuşlarında mantar hastalığı belirtileri şunlardır;
* Kaşıntı
* Yer yer tüy dökülmeleri
* Deride pullanma
* Tüylerde tiftikimsi görünü
* Deride kalınlaşma
* İleri aşamalarda gagada ve ayaklarda şekil bozuklukları
Muhabbet kuşunuzda yukarıda saydığımız belirtilerden bir ya da daha fazlası varsa zaman kaybetmeden veterinere götürmeniz gereklidir.
Tedavi
Muhabbet kuşunuzda mantar olduğunu düşünseniz dahi kuşunuza bu hastalığın tanısını kesin olarak koyabilecek tek kişi tabi ki bir veteriner hekimdir. Yani asla kuşunuza kendiniz teşhis koymamalı ve tedavi etmeye kalkışmamalısınız. Aksi takdirde yanlış tedaviler sonucundan muhabbet kuşu sağlığına kavuşmak yerine çok daha hasta olabilir.
Kuşunuzu veterinere götürdüğünüzde veteriner hekim eğer mantar teşhisi koyarsa buna uygun bir tedavi yöntemi uygulayacaktır. Ayrıca sizin de başta kuşun kafesinin temizlenmesi ve dezenfekte edilmesi gibi bazı şeyler yapmanız gerekecektir.
Hekiminiz tüm bu konularda size yer göstererek kuşunuzun çok daha kısa sürede sağlığına kavuşmasını sağlama konusunda size yardımcı olacaktır.
Muhabbet Kuşlarında Tüy Yolma Nedenleri ve Tedavisi
Tüy yolma özellikle papağan türü kuşlarda görülen bir sorundur ve muhabbet kuşu da aslında küçük bir papağan türü olduğu için bu güzel kuşlarda da tüy yolma sorunu ile karşılaşılabilir. Hatta muhabbet kuşlarında tüy yolma bazen öylesine ciddi boyutlara ulaşabilir i kuşun vücudunda hemen hiç tüy kalmayabilir.
Bunun nedeni psikolojiktir
Muhabbet kuşunuz tüylerini yolmaya başladıysa bunun altında yatan neden büyük olasılıkla psikolojiktir. Yaşam alanından memnun olmayan, uzun süre yalnız bırakılan ve yalnız yaşayan muhabbet kuşlarında tüy yolma sorunu ile karşılaşılma riski oldukça yüksektir. Ancak yine de bu sorunun altında herhangi bir fiziksel etken de olabileceğini göz ardı etmemek ve mutlaka bir veteriner hekime başvurmak gerekir.
Veteriner hekim size yol gösterecektir
Muhabbet kuşunuzu veteriner hekime götürdüğünüzde hekim bu sorunun çözümü konusunda size yol gösterecektir. Genellikle kuşa bir arkadaş almak, yaşam alanını yani kafesinin koşullarını düzeltmek, sıkılmasını engellemek için kafese oyuncalar koymak bu sorunu ortadan kaldırmakta etkilidir.
Başka kuşun tüyünü de yolabilir
Bazı muhabbet kuşlarındaysa kendi tüylerini değil diğer kuşların tüylerini yolma davranışı görülebilir. Özellikle kafasında kelleşme olan kuşlar söz konusu olduğunda buna neden olan genellikle kafesteki diğer kuşun kafa tüylerini yolmasıdır. Böyle bir durumla karşılaştığınızda da yapılacak en doğru şey tabi ki kuşları veterinere götürmek ve sorunun çözümü için veteriner hekim ile birlikte hareket etmektir.
Muhabbet Kuşum İshal Oldu Ne Yapmalıyım?
Kuşlar şüphesiz ki doğanın en güzel parçalarından biri ve yalnızca estetik görünüşleri ile değil sevimli karakterleri ve muhteşem ötüşleri ile de bizleri her zaman büyülemeyi başarıyorlar. Muhabbet kuşları ise bunların yanı sıra çok da zeki olmaları sebebiyle en çok beslenen kuşlardan biri ancak muhabbet kuşu bakımı tüm evcil hayvanlarda olduğu gibi bilgi ve özen gerektiriyor, hatta biraz daha fazla özen gerektirdiğini söylemek pek de yanlış olmaz zira muhabbet kuşları oldukça narin canlılar. Muhabbet kuşum ishal oldu diyorsanız bilmelisiniz ki eğer kuşunuzu veteriner hekime götürüp bunun altında yatan nedenin belirlenip tedavi olmasını sağlamazsanız üzücü sonuçlar ile karşılaşabilme riskiniz oldukça yüksektir.
Muhabbet Kuşunda İshalin Nedenleri
Muhabbet kuşlarında ishal farklı nedenlerle gelişebilen bir durumdur ve bu nedenle burada size kuşunuzun ishal olmasının altında bu veya şu neden yatıyor dememiz doğru değildir. Böyle bir durumla karşılaştığınızda yapmanız gereken yukarıda da söylediğimiz gibi kesinlikle veterinere başvurmaktır. Bu arada şunu da eklemeden geçmeyelim; muhabbet kuşlarında ishal kimi zaman oldukça ciddi hastalıklara işaret ediyor olabilir. Yani kuşunuzu veterinere götürmemeniz hayatına mal olabilir.
Yanlış besleme ishale yol açabilir
Ancak muhabbet kuşlarında ishalin en sık görülen nedenlerinden biri yanlış beslemedir. Bu nedenle kuşunuzu en doğru ne şekilde beslemeniz gerektiği ile ilgili veterinerinize danışmanız sadece ishalin değil beslenme kaynaklı birçok hastalığın önüne geçmenizi sağlayarak kuşunuzun çok daha sağlıklı ve uzun bir yaşam sürdürmesini garantilemek için vazgeçilmezdir.