Mozilla Firefox eklentileri, maharetli İnternet tarayıcınıza eklenen minik programlardır. Eklentilerle Mozilla Firefox'u,başarılı bir İnternet görüntüleme aracı olmaktan öteye taşıyıp çok fonksiyonlu, size özel bir İnternet gezgini haline getirebilirsiniz.
Bu yazıda, popüler Mozilla Firefox eklentilerinden birkaçı hakkında bilgi alabileceksiniz. Her amaca ve ihtiyaca yönelik binlerce çeşit eklentiyi addons.mozilla.org adresinden ya da “Araçlar menüsü > Eklentiler > Eklenti edin” yolunu izleyerek yükleyebilirsiniz.
Eklentiler Nasıl Kurulur ?
addons.mozilla.org adresinde, kurmak istediğiniz herhangi bir eklentinin sayfasına girip o sayfada yer alan Add to Firefox (Firefox'a Ekle) düğmesine tıklayarak eklentiyi kurabilirsiniz. Kurduğunuz herhangi bir eklentinin çalışabilmesi için öncelikle Mozilla Firefox'un bir kere kapatılıp açılması gerekmektedir. Kurduğunuz bir eklentinin isteğinize uygun bir şekilde çalışmasını sağlamak için bazı ayarlamalar yapmanız gerekebilir. Araçlar > Eklentiler yolunu izleyip, ayarlarını değiştirmek istediğiniz eklentinin üzerine tıklayıp, Tercihler tuşuna basarak gereken ayarlamaları yapabilirsiniz.
Şimdi, popüler Mozilla Firefox eklentilerinden birkaçını inceleyelim...
Ant Video Downloader
YouTube ve benzeri video paylaşım sitelerinden video indirmek için artık pek çok yol var. Bunlarda biri de Firefox'un Ant Video Downloader eklentisi. Bu eklentiyle Firefox üzerinden sadece bir tıkla video indirebilirsiniz. Eklentiyi kurup Firefox’u bir kere kapatıp açtıktan sonra ekranın altındaki durum çubuğuna bazı simgeler yerleşecektir. İnternet'te gezinirken bulunduğunuz sayfada bir video dosyası tespit edildiğinde durum çubuğundaki “Download” düğmesi resimdeki gibi aktif hale gelecektir. Bu düğmeye tıklayarak indirme işlemini başlatabilirsiniz.
Eklentinin ayarlarına girerek videoların öntanımlı olarak hangi dizine indirileceğini belirleyebilirsiniz. Ayrıca durum çubuğunda “Download” düğmesinin sağında yer alan istatistik bölümünü kullanmıyor ve görüntü kirliliği yarattığını düşünüyorsanız eklentinin ayarlarına girerek bu bölümü kaldırabilirsiniz.
Ant Video Downloader eklentisini yüklemek için tıklayınız.
ScreenGrab
Bu eklenti sayesinde İnternet sayfalarının boydan boya ekran görüntüsünü alıp resim dosyası olarak kaydedebilirsiniz. Eklentiyi kurduktan sonra (Mozilla Firefox’u bir kere kapatıp açtıktan sonra) durum çubuğuna (ve sağ tıklama menüsüne) eklentiyle ilgili bir düğme yerleşecektir.
Açtığınız bir sayfanın görüntüsünü kaydetmek için bu düğmeye tıklayıp “ScreenGrab > Save > Complete Page/Frame” yolunu izleyip birkaç saniye beklemeniz yeterlidir.
ScreenGrab eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Babylon Dictionary Word Search
Babylon Dictionary Word Search eklentisiyle yabancı dillerdeki İnternet sayfalarında gezinirken karşılaştığınız bir sözcüğün anlamını anında öğrenebilirsiniz.
Yabancı bir sözcüğün anlamını öğrenmek için o sözcüğü fareyle seçip sağ tıklayıp açılan menüdeki Babylon seçeneğine tıklamalısınız. Eğer bu işlemleri uzun buluyorsanız bunun yerine sadece kelimeye çift tıklayarak da çeviri yapabilirsiniz. Bunun için eklentinin ayarlarına girip çift tıklamayla arama yapmayı sağlayan seçeneği aktif hale getirmeniz yeterlidir.
Sözcük çevirisi yapan birçok eklenti bulabilirsiniz. Bu eklentilerin pek çoğu, yaptığınız çevirinin sonucunu görüntülemek için yeni bir sayfa (sekme) açmaktadır. Babylon Dictionary Word Search gibi az sayıda dil eklentisiyse çeviri sonucunu açılır bir pencere üzerinden basitçe görüntülemektedir. Açılır pencerelerin, yeni bir sayfanın yüklenip açılmasından çok daha çabuk sonuç verdiğini deneyerek görebilirsiniz. Üstelik açılır pencereler sayesinde çeviri yaparken, o sırada okumakta olduğunuz sayfayı terk etmeden çeviri sonucuna ulaşırsınız. Eklentiyi Türkçe kelimelerin Tükçe sözlük anlamlarına ulaşmak için de kullanabilirsiniz.
Babylon Dictionary Word Search eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Google Translator for Firefox
Bu eklenti, bir web sayfası içinde seçilen bir metin grubunun çevirisini yapmayı sağlamaktadır. Çeviriyi bize nasıl sunduğu konusuna gelmeden önce bir uyarıda bulunalım: Eklentinin çalışabilmesi için öncelikle eklentinin ayarlarına girerek çevirinin yapılacağı dili Türkçe olarak seçmelisiniz, bu işlemi yapmazsanız eklentinin hiç çalışmadığı hissine kapılabilirsiniz.
Bu eklenti, çeviri sonucunu yeni bir sekmede ya da açılır bir pencerede sunmuyor bunun yerine çeviri sonucunu otomatikman çevirdiğiniz alana yansıtıyor. Yani çevirmeye çalıştığınız metin gidiyor ve yerine Türkçe'si geliyor.
Elbette bu eklentiyi cümle çevirisinin yanı sıra tek bir sözcüğün çevirisi için de kullanabilirsiniz. Ancak bu eklenti çeviriye yönelik olduğu için yukarıdaki Babylon eklentisinin aksine, bir sözcüğün farklı anlamları hakkında detaylı bilgi alma imkanı vermez.
Google Translator for Firefox eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Xmarks
Günlük hayatta birden fazla bilgisayar kullananların ya da aynı bilgisayarda birden fazla işletim sistemi (Pardus ve MS Windows gibi) kullananların reddedemeyeceği bir eklentiye geldi sıra.
Xmarks ile farklı bilgisayar ya da işletim sistemlerinde kurulu olan İnternet tarayıcılar arasında (Mozilla Firefox, Internet Explorer, Chrome, Safari) birbirine bağlı ortak yer imleri kullanabilirsiniz. Örneğin evinizdeyken Firefox yer imlerinize yeni siteler ekleyip düzenlediğinizi düşünün... Xmarks sayesinde, işyerinize gidip Firefox’u (ya da desteklenen bir başka tarayıcıyı) açtığınızda yer imlerinizin yine aynen karşınıza gelecektir.
Kullanmakta olduğunuz bilgisayarlardan birine eklentiyi kuruyorsunuz. Son derece açıklayıcı kurulum yönergeleri dâhilinde bir kullanıcı adı ve parola belirleyerek Xmarks hesabı ediniyorsunuz. Daha sonra, kullanmakta olduğunuz diğer bilgisayara (ya da işletim sistemine) eklentiyi kurup giriş yapıyorsunuz. Bu işlemleri bir kereye mahsus olarak yaptıktan sonra yer imlerinizi Xmarks'a teslim edebilirsiniz. Artık yer imleriniz ve isterseniz kayıtlı parolalarınız otomatik olarak eşleştirilecektir.
Ayrıca herhangi bir bilgisayar üzerinden my.foxmarks.com sitesine girerek de eklentiyi kurmadan yer imlerinize erişebilir, düzenleyebilirsiniz. Daha önemlisi, yer imlerinizin başına herhangi bir kaza gelmesi halinde eklentinin tercihlerine girip “Geri Yükle” bölümünü kullanarak ya da my.foxmarks.com sitesine girip Tools > Explore & Restrore Old Bookmarks yolunu izleyerek değişiklikleri geri alabilirsiniz. Xmarks, yer imlerinizin son altı aylık kayıtları tutmaktadır.
Xmarks ile benzer görev gören ve Mozilla Vakfı tarafından geliştirilen Firefox Sync eklentisine de değinmeden geçemeyiz. Firefox Sync eklentisinin Xmarks'a göre başlıca eksik yönlerini sıralayacak olursak: Eklenti sadece Firefox'u destekliyor, geçmiş bir tarihteki yer imlerini geri yükleme desteği yok, sadece anlık eşleştiriyor dolayısıyla bir hata yapmanız halinde kolayca geri dönme imkanınız yok, arayüzü tamamen İngilizce. Olumlu yönleriyse: Firefox Sync, yerimleri ve kayıtlı parolaların yanı sıra Firefox tercihlerini de eşleştirebiliyor ayrıca mobil desteği var. Şu anda Firefox Sync eklentisinin olumsuz yönleri belki biraz ağır basıyor olsa da bu eklentiyi önceki sürümleriyle kıyasladığımızda, gelişiminin hızlı bir şekilde devam ettiğini görebiliyoruz.
Xmarks eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Firefox Sync eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Back to Top
Uzun İnternet sayfalarında, sayfanın sonuna ya da başına geçmek için defalarca kez fare tekerleğini döndürmek istemiyorsanız Back to Top eklentisini denemelisiniz. Eklenti bu iş için ekranın altındaki durum çubuğuna ok tuşları yerleştirmektedir. Aşağı ve yukarı yöne bakan bu tuşlara tıklayarak sayfanın sonuna ya da başına hızlıca geçebilirsiniz. Bu iki tuşu kullanmak yerine her iki yöne bakan birleşik tuşu da kullanabilirsiniz. Her iki yöne bakan birleşik tuşa fareye sağ tıklayarak sayfanın sonuna, sol tıklayarak sayfanın başına geçebilirsiniz. İsterseniz tüm bu tuşları durum çubuğundan kaldırıp ekranın üstündeki gezinti araç çubuğununa yerleştirebilirsiniz. Şöyle ki:
Öncelikle eklentinin durum çubuğuna yerleştirdiği düğmeleri kaldıralım, bunun için “Araçlar > Eklentiler > Back to Top > Tercihler” yolunu izleyin. Orada Display sekmesi altında yer alan "Dont show in status bar" seçeneklerinin hepsini işaretleyin.
Eklentiye ait tuşları gezinti araç çubuğuna yerleştirmek içinse “Görünüm > Araç çubukları > Özelleştir” yolunu izleyin. Karşınıza gelen iletişim kutusu içinde bu eklentiye ait olan Back to Top ve Go to Bottom isimli simgeleri sürükleyip gezinti çubuğunda istediğiniz bir yere bırakın.
Back to Top eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Fission
Sayfaların yüklenme durumunu, Safari web tarayıcısında olduğu gibi adres çubuğu üzerinden izlemek isterseniz Fission'u deneyin. Fission'u kullandığınızda durum çubuğundaki sayfa yüklene durumunu gösteren çubuk ortadan kalkacaktır.
İsterseniz eklentinin tercihlerine girip, sayfa yüklenme durumunu gösteren dolgu rengini kendinize göre ayarlayabilirsiniz.
Fission eklentisini yüklemek için tıklayınız.
QuickRestart
QuickRestart'ın, Firefox'u yeniden başlatmaktan başka hiçbir görevi yoktur. Firefox'u çarpı düğmesiyle kapatmaktan farklı olarak bu eklenti, o sırada açık olan sekmeleri de kaydederek yeniden başlatıyor. Firefox'un donması halinde ya da ağırlaşmaya başladığında QuickRestart'ı kullanarak Firefox'a rahat bir nefes aldırabilirsiniz.
Eklenti bu iş için Firefox'un Dosya menüsüne bir seçenek yerleştirmektedir. Ancak Firefox'un donmaya başladığı bir sırada bu menünün açılmasını beklemek bile bir işkenceye dönüşebilir, bu yüzden Dosya menüsündeki yeniden başlatma seçeneğini kullanmak yerine Firefox arayüzünde uygun gördüğünüz bir yere eklentinin simgesini yerleştirmenizi tavsiye ederim. Bunun için gezinti araç çubuğu ya da menü araç çubuğunda herhangi bir yere sağ tıklayarak “Özelleştir” seçeneğine tıklayın (aynı iş için “Görünüm menüsü > Araç Çubukları > Özelleştir” yolunu da izleyebilirsiniz). Karşınıza gelen özelleştirme penceresi içinde “yeniden başlat” adında bir simge göreceksiniz. Bu simgeyi fareyle tutup Firefox arayüzünde uygun gördüğünüz bir yere yerleştirip pencereyi kapatın.
QuickRestart eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Organize Status Bar
Bazı Mozilla Firefox eklentileri durum çubuğuna kendi simgesini yerleştirmektedir. Fazla sayıda eklenti kurmanız halinde durum çubuğu zamanla resimdeki gibi karmaşık bir hale bürünebilir.
Bazı eklentiler, durum çubuğuna yerleştirdikleri simgeleri, kendi ayar seçeneklerini kullanarak kaldırmanıza imkan verirken bazı eklentilerde böyle bir imkan yoktur. İşte bu minik boyutlu eklenti sayesinde Firefox durum çubuğuna istediğiniz gibi müdahale edebilirsiniz. Durum çubuğunda bulunmasını gereksiz gördüğünüz her türlü eklenti simgesini kaldırabilir, simgelerin sıralamasını değiştirebilirsiniz. Bunun için yapmanız gereken Araçlar > Eklentiler > Organize Status Bar yolunu izleyip Tercihler düğmesine tıklamaktır.
Organize Status Bar eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Compact Menu 2
Bu eklentiyle Firefox menü çubuğundaki (Dosya, Düzen, Görünüm, Araçlar ....) düğmelerinin tamamını ya da bir kısmını "Menu" adında bir düğmeye indirgeyebilir ve menü çubuğunu kapatarak ekrandan bir satır tasarruf edebilirsiniz. Eklenti öntanımlı olarak menü çubuğundaki tüm düğmeleri tek bir düğmeye indirgemektedir. İsterseniz bahsettiğimiz bu düğmeyi kullanmak yerine resimde görüldüğü gibi Yer İmleri dışındaki tüm menüleri “Menü” adındaki bir düğmeye indirgeyebilir, Yer İmleri'niyse ayrı bir düğme olarak kullanabilirsiniz.
Bunun için sırasıyla şu adımları takip ediniz:
- Eklentiyi kurduktan sonra ekranın üstündeki gezinti araç çubuğu üzerinde bir yere sağ tıklayıp “Özelleştir”'e tıklayın.
- Açılacak olan pencere içinde yer alan “Menu” ve “Yer imleri” düğmelerini teker teker sürükleyip Firefox arayüzünde uygun bir yere bırakın. Tamam tuşuna basarak pencereyi kapatın.
- Tekrar gezinti araç çubuğu üzerinde bir yere sağ tıklayıp “Menü çubuğu” seçeneğine tıklayarak menü çubuğunu görünmez hale getirin.
Ekrandan biraz daha yer kazanmak için bu eklentiden bağımsız olarak Firefox'un simgeleri küçültme özelliğinden de faydalanabilirsiniz. Bunun için "Görünüm > Araç Çubukları > Özelleştir” yolunu izleyerek açılan pencerede yer alan "Küçük simgeleri kullan" seçeneğini işaretlediğinizde araç çubuklarında yer alan simgeler küçülecek ve araç çubukları bir miktar daralacaktır.
Compact Menu 2 eklentisini yüklemek için tıklayınız.
WebMail Notifier
E-posta adreslerinize yeni posta gelip gelmediğini kontrol etmek için Mozilla Thunderbird gibi e-posta istemcileri yerine Firefox'un WebMail Notifier eklentisini kullanabilirsiniz. WebMail Notifier ile Gmail, Hotmail, Yahoo gibi e-posta hesaplarınızın kullanıcı adı ve parolasını tanımlayarak, belli aralıklarla (örneğin her 10 dakikada bir) yeni bir posta gelip gelmediğini kontrol ettirebilirsiniz. Yeni posta iletileri resimdeki gibi durum çubuğu üzerinden bildirilmektedir.
Eklentiye e-posta adreslerinizi tanıtmak için durum çubuğundaki mektup simgesine sağ tıklayıp Ayarlar düğmesine basın. Açılan pencerede öntanımlı olarak Gmail yazan yere tıklayarak, tanımlayacağınız e-posta hesabınızın türünü (yani Gmail mi, Hotmail mi? gibi...) seçin, ardından Kullanıcı Adı bölümüne, e-posta adresinizin @ işaretinden önce gelen kısmını yazın, parola bölümüne de e-posta hesabınızın giriş parolasını yazdıktan sonra Ekle düğmesine basın. Bu şekilde e-posta adreslerinizi tanımladıktan sonra Tamam'a basarak çıkabilirsiniz.
WebMail Notifier eklentisini yüklemek için tıklayınız.
Mozilla Firefox Temaları
Mozilla Firefox'un görünümünü özelleştimek için yeni nesil Personas temalarını ve eski tip tema dosyalarını kullanabilirsiniz. Kurduğunuz tüm bu temaları “Araçlar > Eklentiler > Temalar” yolunu izleyerek yönetebilirsiniz.
Personas Temaları
Mozilla Vakfı tarafından geliştirilen Personas eklentisi, Mozilla Firefox temalarına yeni bir anlayış getirmiştir. Personas temaları, eski tip temalara göre oldukça hafiftir ve Firefox'un yeniden başlatılmasını gerektirmezler. Personas temaları, Firefox arayüzündeki düğme ve yazı tipini değiştirmezler. Bu yüzden eski tip temaların meydana getirdiği bazı yazı tipi ve simge değişikliklerinden kaynaklanan uyumsuzluklara Personas'da rastlamazsınız.
Personas, önceleri Firefox'a sonradan yüklenerek kullanılabilen bir eklentiydi. Firefox'un 3.6 sürümüyle beraber Personas artık öntanımlı olarak yüklü gelmektedir. Size sadece Personas'ın galeri sayfasındaki binlerce çeşit temadan beğendiklerinizi Wear It düğmesini kullanarak giyinmek kalıyor.
Little Flowers:
Diğer (Eski Tip) Temalar
addons.mozilla.org sitesinin Themes bölümünde sergilenen bu temalar Personas'ın çıkmasıyla beraber artık eskisi kadar revaçta değiller. Ancak nadiren de olsa yeni üretilmiş başarılı çalışmalara rastlamanız mümkün. Bunlardan en göze çarpanı Firefox'u Google Chrome görüntüsüne dönüştürmeye yarayan Chromifox Extreme teması: