İzmirde 15 Mayıs 1919da işgal kuvvetlerine karşı ilk kurşunu atan, gerçek adı Osman Nevres olan gazeteci Hasan Tahsinin Osmanlının gizli örgütü Teşkilat-ı Mahsusa adına çalışırken, 15 Ekim 1914te Romanyada Buxton kardeşlere suikast düzenledikten sonra çekilen fotoğraf ve görüntüleri bulundu.
İzmir Büyükşehir Belediyesi Ahmet Piriştina Kent Arşivi ve Müzesinin (APİKAM) düzenlediği İzmirin İşgali ve Kuvay-i Milliye paneli yapıldı. Gazeteci Hasan Tahsin Kocabaşın yönettiği panele gazeteci-yazar Yaşar Aksoy, Ege Üniversitesi Edebiyat Fakültesi öğretim üyesi Prof.Dr. Zeki Arıkan ve Dokuz Eylül Üniversitesi Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi Enstitüsü öğretim üyesi Yrd. Doç. Dr. Ahmet Mehmetefendioğlu konuşma yaptı. Sorbonneda eğitim
Doç. Efendioğlu, Hasan Tahsinin Osmanlı döneminin gizli örgütü olan, İttihat ve Terakki Cemiyetinin kurduğu Teşkilat-ı Mahsusanın istihbarat elemanı olduğunu belirtti. 1888 doğumlu Hasan Tahsinin 1910 yılına kadar İstanbul
da olduğunu daha sonra bir grup arkadaşıyla birlikte Fransa
ya Sorbonne Üniversitesine eğitime gittiğini söyleyen Mehmetefendioğlu şöyle devam etti: "Üniversiteyi bitirip bitirmediğiyle ilgili belgeye ulaşamadık. Bu dönemden itibaren pek çok ittihatçı arkadaşı gibi Osmanlı istihbaratında çalışmaya başladı. Büyük olasılıkla İttihatçıların muhalifleri izliyordu. Bu dönemlerde kendisi gibi Teşkilat-ı Mahsusaya çalışan Hasan Tahsin adlı bir başka kişinin kimlik bilgilerini kullanmaya başladı." Buxton suikastı
Hasan Tahsinin Balkan Komitesi adıyla kurdukları örgütte Osmanlı aleyhine çalışan İngiliz Buxton kardeşlere 15 Ekim 1914te, Romanya Kralı Carolun cenaze töreninde suikast girişiminde bulunduğunu açıklayan Mehmetefendioğlu, ancak Buxton kardeşlerin yaralı kurtulduğunu, Hasan Tahsinin de tutuklandığını söyledi. Romenlerin Hasan Tahsinin açık kimliğine bir türlü ulaşamadığını kaydeden Efendioğlu, şunları anlattı: "Buxton kardeşlerin arşivinden Hasan Tahsinin sorgulama sırasında çekilmiş fotoğraf ve görüntülerinin 3 dakikalık kaydına ulaştım. Zarar görmüş görüntülerin sadece 35 saniyesini kurtarabildik. Hasan Tahsin 1916 yılında Almanyanın Balkanlara girmesiyle Bükreş cezaevinden salıverildi. Önce İsviçreye giden Tahsin, 1918de de yeni bir görevle İzmir
e geldi." Bilinmeyen fotoğraflar
GERÇEK
adı Osman Nevres olan Hasan Tahsinin kardeşi Melek ve adını açıklamadığı nişanlısıyla çekilmiş fotoğrafı da panelde yer aldı. Doç. Mehmetefendioğlu, Hasan Tahsinin Buxton kardeşlere düzenlenen suikasttan sonra Romen polisi tarafından sorgulanırken çekilmiş görüntülerini de gösterdi. Hasan Tahsin, bu dönemde ailesine Avrupanın hemen her ülkesinden 350ye yakın kartpostalı göndermiş. Mehmetefendioğlu, detaylı araştırmayla elde ettiği fotoğrafları göstermesine rağmen Hasan Tahsinin görüntülerini teknik aksaklık gerekçesiyle panelde gösteremedi. Görüntülerle ilgili telif endişesinin olduğu, bu nedenle de gösterimden vazgeçildiği öne sürüldü.