İşyerinde sürekli kaygı mı yaşıyorsunuz? Kişilerin sağlığının bozulmadan korunmasını hedef alan yasayı biliyor musunuz?
İşyerinde sürekli kaygı mı yaşıyorsunuz? Kişilerin sağlığının bozulmadan korunmasını hedef alan yasayı biliyor musunuz?
Kişilerin sağlığının bozulmadan korunmasını hedef alan 4857 sayılı İş Kanunu gereğince bireysel kaygıların işyeri hekimleri tarafından dikkate alınması ve tedavisi için iş göreni ilgili sağlık birimlerine sevk etmesi zorunlu. Eğer bir konuda bir işin olmayacağı ya da yetişmeyeceği türünden abartılı bir heyecan yaşıyor ve bu yaşadığımız heyecan nedeniyle elimiz ve ayağımız birbirine dolanıyorsa, yaşadığımız bu duygunun adı "kaygı" oluyor. Günlük yaşantımızda hepimizin ufak tefek kaygıları vardır. Bu tür kaygılar, çoğunlukla bizlerin iyi şeyler yapabilmesi ve işimize daha fazla yoğunlaşabilmemiz için güdüleyici bir etkiye sahiptir. Oysaki bu durumun abartılı bir şekle dönüşmeye başlaması ile iş yaşamımızda da olumsuz sonuçlar ile karşılaşmamız kaçınılmaz olmaktadır. İş yaşamında çalışanlarda en çok görülen kaygı türlerini şöyle sıralayabiliriz: Parasal gelir-gider durumunun bozulması, iş yükü yüzünden işlerin yetişmeyerek yöneticilerine karşı mahcup olma, sağlık sorunları nedeniyle işinden kovulma, evindeki sorunları nedeniyle işinde yeterli düzeyde verimli olamama, iş yükünün fazlalığı nedeniyle ev işlerini yetiştirememe, iş yerindeki işleri nedeniyle randevularını organize edememe ihtimalleri.
İş yaşamının içindeyseniz sizler de gözlemlemişsinizdir. Kaygıları olan çalışanların yaşadıkları kaygıların yansıması, çoğunlukla kaygının asıl nedeniyle değil farklı davranış biçimleri şeklinde karşımıza çıkmaktadır. İşyeri hekimlerinin önemli görevlerinden birisi de iş yerinde çalışanları gözlemlemek, çalışanların davranışları ya da sağlık durumları ile ilgili verileri kaydetmek, iş sağlığı ile ilgili konularda gerekli planlamaları yapmak ve gerekli olanları işverenle paylaşarak iş verimliliğini artırmaktır. Kişilerin sağlığının bozulmadan korunmasını hedef alan 4857 sayılı İş Kanunu gereğince bireysel kaygıların işyeri hekimleri tarafından dikkate alınması ve gerekirse bu kaygıların teşhis ve tedavisi için iş göreni ilgili sağlık birimlerine sevk etmesi, gerek 4857 sayılı yasanın gerekse 27 Kasım 2010 tarihli "İşyeri Hekimlerinin Görev, Yetki, Sorumluluk ve Eğitimleri Hakkında Yönetmelik" hükümlerinin bir zorunluluğudur.
BU ZORUNLULUĞUN ANLAMI NEDİR?
İş yerinde verim elde edilmek isteniyorsa aşağıdaki konularda çalışanların kaygılarının olabileceği ve bu kaygıların dikkate alınması gerektiği unutulmamalıdır: 1. Görevin Yapısına İlişkin Kaygı Kaynakları •İş yükünün fazla olması • İşin monoton ve sıkıcı olması • Ücretin yetersiz olması • Kariyer hedeflerinin yetersiz olması • Fazla mesai uygulamasının olağanlaşması • Çalışma koşullarının olumsuz olması 2. Yönetim Tarzına İlişkin Kaygı Kaynakları • Yüksek dozda sorumluluk yükleme • Düşük dozda yetki verme • Karar sürecindeki katılımı kısıtlama • Astların yanında refüze edilme •Toplantılarla kaybedilen zamanlar 3. Üretime İlişkin Kaygı Kaynakları •İşin zamanında yetişmeme olasılığı • Üretim araçlarının yetersizliği • İşe göre adam yerine adama göre iş oluşturma
KORUYUCU SAĞLIK RUH SAĞLIĞINI DA KAPSAR
Koruyucu sağlık, yalnızca bedensel sağlığı değil, aynı zamanda ruhsal sağlığımızı da kapsamaktadır. İşyeri hekimleri ve işverenler, bu konuyu dikkate alarak iş yerlerinin huzurlu bir ortam olması için gerekli koşulları oluşturmak zorundadır. Çünkü çalışanın kaygısını dikkate almayan bir iş yeri yöneticisinin başına şunlar gelebilir: • İçinde abartılı kaygı yaşatan çalışan, çalışma arkadaşlarının huzurunu kaçırabilir • İçinde yaşattığı kaygı yüzünden işini sıkıcı bulan bir çalışan yüzünden üretim hattında yavaşlama yaşanabilir. • Terfi edemeyeceğini düşünerek sürekli kaygılanan bir çalışanın yapacağı hatalar nedeniyle müşteriye yanlış ya da uygun olmayan bir ürün teslim edilebilir. • Ergonomik olmayan çalışma koşulları yüzünden meslek hastalığına yakalanacağı kaygısını yaşayan bir çalışan, bir süre sonra gerçekten de hasta olabilir ve eksik personel nedeniyle işler aksayabilir. • Üstlendiği sorumluluğun gereğini yerine getiremeyeceği kaygısını yaşayan bir çalışan, gerçekten de sorumluluklarının gereğini yerine getiremediği için çalışma disiplini bozulabilir. • Sürekli olarak iş kazası geçireceği kaygısı ile ya¬şayan bir çalışan, bir süre sonra gerçekten de bir iş kazası geçirebilir ve işveren bu nedenle büyük tazminatları ödemek zorunda kalabilir. • İşten çıkartılabileceği kaygısı ile çalışan bir İş- görenin, kısa bir süre sonra yapmış olduğu iş verimi düşebilir ve arka arkaya yanlışlıklar yaparak üretim ya da hizmetin sunumunda işyerine zarar verebilir. • Aldığı ücretin ay sonuna kadar yetmeyeceği kaygısı ile işe gelen bir çalışan, işvereninden çeşitli yöntemlerle intikam almaya kalkışabilir. Dr. Mehmet Ruhi Gökmoğol / Öğretim GörevlisiPSİKOHAYAT/SON SAYI