STRASBOURG, FRANSA —
Kırım Tatarları can güvenliklerinin tehlike altında olduğunu söylüyor. Birkaç hafta önce, Rusya’nın tek yanlı ilhak ettiği Kırım’da, maskeli güvenlik kuvvetleri, Kırım Tatar Milli Meclisi’ne baskın düzenledi.
Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komisyonu Başkanı Nils Muiznieks, bir süre önce Kırım’ı ziyaret etti ve kaygılarını dile getirdi:
“Görünürde bu baskınların amacı silah ya da yasak yayın aramak. Kırım Tatarları bugüne kadar şiddete ve aşırılığa kaçmadı. Tamamen orantısız güç kullanılan bu baskınlara derhal son verilmeli.”
Sorun yalnızca baskınlar değil. Kayıpların sayısı da artıyor. Yarımadanın ilhakından bu yana 10’un üzerinde Tatar eylemciden haber alınamıyor. Kırım Tatar liderlerinden Mustafa Abdülcemil Kırımoğlu da bunu doğruluyor:
“Yetkililer kayıpların nerede olduklarını bilmediklerini söylüyor. Genelde kaybolanlardan bir daha haber alınamıyor.”
Bir süre önce kaybolan bu kişilerden Edem Asanov’un 6 Ekim’de cesedi bulundu.
Kırımoğlu yaşananları tamamen siyasi amaçlı buluyor:
“Yeni yönetimin iki amacı var. Öncelikli amaç, en nüfuzlu Kırım Tatarları’nı devre dışı bırakmak. İkincisi de haklarını savunmak isteyen halka gözdağı verip caydırmak.”
Kırım Tatarları yalnızca etnik değil, aynı zamanda dini bir azınlık. Halkın çoğunluğu Rusya’nın ilhakına karşı çıktı. Sovyet döneminde toplu sürgün tecrübesini yaşayanlar geri dönse de, Moskova’ya karşı kuşkucu tutumları hiç değişmedi.
Rus yetkililer yorum yapmaktan kaçınsa da Rusya Cumhurbaşkanı Vladimir Putin, yarımadayı ilhak kararının hemen ardından Kırım Tatarlarını “rehabilite” ettiklerini söylemişti.
Kırım’ın ilhakından sonra anayurtlarını ikinci kez terk etmek zorunda kalan binlerce Tatar, şimdi Sovyet sonrası dönemde ‘gerçek yurtları’ diye tanımladıkları Ukrayna’nın batı bölgelerine yerleşiyor.
Geride kalanlar ve atalarından kalan toprakları korumaya çalışanlarsa, Rusya’ya yaptırımların attırılması çağrısında bulunuyor ve yaşadıkları topraklarda gittikçe artan siyasi baskının hafiflemesini umuyor.