Sözlükte "varsayım" ne demek?
Kanıtlanmadan, geçici ya da kalıcı olarak benimsenen önerme; deneyle henüz yeter derecede doğrulanmamış ama doğrulanacağı umulan kuramsal düşünce, faraziye, hipotez.
Varsayım kelimesinin ingilizcesi
n. conjecture, guess, guesswork, hypothesis, supposition
Varsayım nedir? (Felsefe)
Gerek nesnelerin varlığına ilişkin, gerekse doğrudan doğruya gözlemlenemeyen ya da başka türlü kavranamayan belirli fenomenlerin bağlanıldıklarına ve nedenlerine ilişkin, bilimsel temellere dayalı kabuller. Varsayımlar, bilimin bir gelişme biçimidir. (Engels) Bunlar belli ölçüde, yeni bilimsel teorilerin kurulmasına olanak veren çatılardır. Varsayımların kurulması ve sınanması, teorik bilgi edinmenin önemli bir yanıdır ve teorik bilgi edinme faaliyeti ister istemez bir dizi varsayıma yer verir.
Teori ve varsayım nitelikçe birbirlerinden farklıdır: Teori doğruluğu sağlanmış ve kanıtlanmış genel-bilgiler içerdiği halde, varsayım, muhtemel genel-bilgiler içerir. Varsayımlar tek tek kabullerden ibaret değildir. Bunların dışında varsayımsal bir teori karakteri taşıyan varsayım sistemleri de vardır.
Bilimsel bir kabul olan varsayım, etraflı bir sınanmadan geçirilmelidir ve bu sınanma sonunda doğruluğu ya da yanlışlığı saptanmalıdır.
Genellikle bir varsayımın gelişmesi ve sınanması şu şekilde gerçekleşir: Mevcut olgu malzemesinden ve bilinen yasal düzenliliklerden hareket edilerek araştırılan fenomeni açıkladığı düşünülen, açıklamaya elverişli olan bir kabul formüle edilir. Bu kabul, mevcut olgularla uyum içinde olmalı ve doğruluğu kesinleşmiş bilgilere ters düşmemelidir. Nihayet kabul edilen varsayımdan olanaklı olan tüm çıkarsamalar yapılır ve bunlar, gözlemlenen ya da incelenen, bilgisi edinilen fenomenle kıyaslanır. Varsayımın ne kadar çok sonucu nesnel gerçekle çakışırsa, varsayım o denli kesinleşir ve o denli bir teori karakteri kazanır, yani bilimsel bir yasaya dönüşür.