Cevap:
Ali Haydar Efendi (k.s)
Çağımıza ışık tutan ve maneviyat dünyamızda iz bırakan tasavvuf önderlerinden Ali Haydar Efendinin (Kuddise sirrahu) başlatmış olduğu irşad hizmeti, günümüzde tüm Dünyayı aydınlatmaya devam ediyor.
1870 yılında Batumun Ahıska kazasında dünyaya gelen Ali Haydar Efendi (Kuddisesirrahu) 20. yüzyılda maneviyat dünyamızı aydınlatan en büyük tasavvuf alimlerindendir. İki yaşında iken annesini, dört yaşında iken babasını kaybeden Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) ilk tahsiline Ahıskada başlamıştır. Gençlik yıllarında Erzuruma yerleşen Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) Bakırcı Medresesinde derslere devam etmiştir. Bakırcı Medresesindeki eğitimini tamamlayan Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) 1901 yılında Fatih Caminin ünlü hocalarından Çarşambalı Hoca Ahmet Hamdi Efendiden icazet almıştır. Hocasının derslerine devam ederken o dönemde kadı yetiştiren Medrese-i Kuzata giderek şehadetnamesini almıştır. 1902 yılında Fatih Camiinde hocalık görevine başlayan Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) Fatih Dersiamları arasında yerini almıştır. 1914 yılında Fıkıh Müderrisliğine, 1915 yılında Şeyhul İslamlıkta kurulan Telif Mesail Heyeti Reisliğine, 1916 yılında Huzur Dersleri Başmuhataplığına tayin edilmiştir.
Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu)nin Derin İlmi
Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) derin bir ilim sahibi bir mütefekkirdi. Ayrıca dört mezhebin fıkıh konularına hakimdi ve her birinde fetva
verecek konumdaydı. Nakşibendi Tarikatinin Halidi koluna mensuptu. Şeyhi ise Bandırmada yaşayan Mevlana Ali Rıza el-Bezzaz (Kuddise sirrahu) idi.
1919 yılında Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu)nin postnişinliği bizzat Padişah tarafından tasdik edilmiştir. Dört padişah döneminde vazife yapmış olan ve özellikle Sultan 2. Abdulhamid Hanın iltifatına mazhar olan Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu), cumhuriyet yıllarında da din eğitimi ve öğretimi ile meşgul olmuştur.
Kuranın bazı ayetlerini tefsir etmiş, önemli notlarını kendi el yazısıyla Kuran-ı Kerimin kenarlarına yazmıştır. Bu Kuran şu anda Mahmut Efendi Hazretlerinin elindedir. Mahmut Efendi tarafından kaleme alınan Ruh-ül Furkan tefsirinde Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu)nin bu notlarından da faydalanılmıştır.
Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu)nin oğlu Halil Gürbüzlerin, babası hakkındaki güzel düşünceleri Sahabeden Günümüze Allah Dostlarıadlı kitapta şu şekilde anlatılıyor: Babam, kimseyle kötü olmamamızı söylerdi
Devamlı ilimle meşgul olurdu. Erzurumdan Alvarlı Mehmet Efendi Hazretleri, Ramazan Sami Efendi Hazretleri sık sık ziyaretine gelirlerdi. Hasip Efendi Hazretleri ile Mehmet Zahid Kotku Hazretleri de gelirlerdi. Devrin bütün alimleri ziyaretine gelir ve sohbet ederlerdi.
İbadete çok düşkün olan Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu), talebelerinin ve sevenlerinin ilmi yönden daima ileri derecede olmalarını ister, soyumdan değil, yolumdan gelen benim evlatlarımdır derdi.
Bandırmada askerlik hizmetini yerine getirirken, bir rüyanın ardından sevk-i İlahi vesilesiyle Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) ile tanışan Mahmut Efendi Hazretleri istihareden sonra kendisine intisap etmiştir. Temel askerlik eğitimini tamamlayan Mahmut Efendi Hazretlerinin en verimli yılları, İstanbuldaki askerlik hizmetine devam ettiği yıllar olmuştur. İstanbulda kaldığı bu dönemde, şeyhinin sohbetlerine katılma imkanı bulan Mahmut Efendi Hazretleri askerlikten sonra memleketine döner. Uzun bir süre Trabzonda kalan Mahmut Efendinin yazmış olduğu uzun mektuba Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu)nin şu cevabı, gerçekten dikkat çekicidir:
Mahmudum. Mektubunuzda selamlarını, muhabbetlerini yazdığınız zevatı kirama ve bilcümle ihvanı dine selam ve dünya ve ahiret dualarımızı ve kendilerinden de hüsnü hatimemize dualarını talep ve temennamızı arz ve tebliğ buyurursanız. Kardeşim, yoldaşım. Gözümün nuru evladım. Hakikat iman edip de iyi işler yapanlar (yok mu?) çok esirgeyici olan (Allah) onlar için (gönüllerde) bir sevgi verecektir. (Meryem, 97) bir şeyki Onun mahzan bir ikramı, ihsanı kabul ola. Ondan daha ali ve kıymetli acaba ne olabilir?
Evladım Yusufum. Biliyorsunuz ki ellerim raşesi günden güne artmaktadır. Cevabı kendi yazınızla arzu ediyorum, yazınız beni gayrete getirdi. Bunu iki günde devre devre yazabildim. Hele çabuk gel de lisanen anlaşalım.
Askerlik görevini tamamladıktan Mahmut Efendi Hazretleri İstanbula gelir. Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) ona İsmail Ağaya imam olacaksın der. O sırada Mahmut Efendi Hazretlerinin yakınlarından biri rüyasında kabirden bir kol çıktığını, bu kolun İsmail Ağa Camiini göstererek: Bu camiyi tamir ettirin dediğini söyler. Mahmut Efendi Hazretleri ve talebeleri hemen işe başlarlar ve harabe halindeki İsmail Ağa Camiini Türkiyenin en önemli irşad merkezlerinden biri haline getirirler.
VEFATI
Müderrislik görevinden uzaklaştırıldıktan sonra, ömrünü dini anlatmaya adayan Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) tasavvuf yolunda binlerce talebe yetiştirmiştir. Onun engin ilmi ve güzel ahlakı Silsileyi Aliye Gönül Dostları adlı eserde şu şekilde anlatılmıştır:
O, gözlerin nuru, kalplerin süruru idi. Marifet deryası ve sırlar hazinesiydi. Pek az kimselere nasip olabilen makamların sahibiydi. Aşk ile, muhabbet ile yanan kalplerin tabibi idi. Ömrü, dini ihya etmeye çalışmakla geçti. Kuranı çok okurdu. Bir edebin bile terkine rızası yoktu. Nefse güvenmemeyi telkin ederdi. Onu mumteinne derecesine çıkarabilmek için zikir ehli olmanın gerektiğini söylerdi.
1 Ağustos 1960 yılında Hakkın rahmetine kavuşan Ali Haydar Efendi, (Kuddise sirrahu) vasiyeti üzerine Fatih Camiine defnedilmek istenir. Ancak yasal izin alınamadığı için bu mümkün olmaz.
Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu)nin irşad makamı bugün İstanbul Fatih semtindeki İsmail Ağa Camiinde Mahmut Efendi Hazretleri tarafından sürdürülmektedir. Ali Haydar Efendi (Kuddise sirrahu) geçtiğimiz yüzyılda maneviyat dünyamıza iz bırakan çok kıymetli bir mütefekkirdir. Bu büyük islam alimi ve mutasavvıf, hizmetleri, Allah yolundaki çabası, yetiştirmiş olduğu tasavvuf ehli binlerce mümin ile bugün tüm dünya Müslümanlarına güzel bir örnektir.
alıntı