REFERANDUM NEDEN DEMOKRATİK DEĞİL?
Anayasa hukuku profesörü Mümtaz Soysal bugünkü Cumhuriyet'te yer alan köşe yazısında referandumların neden anti-demokratik olduğunu tekniğiyle anlattı... Soysal 'Şu anda aptallığın sırası değil' dedi...
İşte Soysal'ın “Siyasal Ofsayt” başlıklı o yazısı...
“DEMOKRASİ ile demagoji arasındaki çizgi genellikle sanıldığından da incedir; hatta Eski Yunan filozoflarına bakarsanız ikisi de aynışeydir. Hele büyük halk yığınlarını oyalamak ya da aldatmak söz konusuysa, daha demokratik olsun diye yapılan işin içine bir halkoylaması sokulabilir ve istenen sonucun elde edilmesi iyice kolaylaşır.
Çünkü halkoylaması ya da Latince adıyla referandum doğrudan demokrasinin başta gelen usullerinden sayılır. Oysa, demokratlık demagojisi yapılmayan ciddi hukuk kitaplarında bu usulün sakıncaları sayılmakla bitmez.
Her şeyden önce, “evet” ya da “hayır” diye yanıtlanacak metin, plebisitten farklı olarak, basit tek sorudan ibaret olmayıp her biri ayrıca uzun tartışma ve düşünme gerektiren bir sürü sorundan oluşur da onun için.
Genellikle öyle sorunlardır ki bunlar, bir tekini bile “evet-hayır” ikileminin içine yerleştirmekte güçlük çeker ve “evet, ama…” biçiminde akla kara arası bir kurşunilikte dolaşır kalırsınız.
Bir de, önünüzdeki tercihin bütün bir “anayasa değişiklikleri paketi” gibi çapraşık bir metin üzerinden olacağını düşünün.
Bu nedenlerle, halkoylaması ciddi hukukçularca pek geçerli ve güvenilir bir“doğrudan demokrasi” yolu sayılmaz.
Ama tutkunu ve meraklısı çoktur. Tıpkı devlet başkanının doğrudan doğruya halka seçtirilmesi gibi.
Onda da devletin başındaki kişiyi halk yığınlarının tercihine bırakarak çok demokratça bir iş yapılırmış gibi bir görüntü verilir; ama çoğu zaman sonuçta bunun tam tersi olur ve halkın başına bela kesilecek bir kişi başa geçebilir.
Ayrıca, o kişi kendisine oy vermiş gözüken büyük yığınların desteğini aldığını düşünüp verilen yetkileri yetersiz bulup daha fazlasını ister. O bakımdan, böyle bir değişiklik sonrasında bütün sistemin gözden geçirilmesi zorunludur. Çünkü, demokrasi yerine kişi diktatörlüğüne gidiş tehlikesi vardır.
Asıl büyük tehlike, “Anayasa değişiyor” dendi mi, ilgili ilgisiz, yetkili yetkisiz, bilen bilmeyen birçok kişinin ya da kuruluşun aslında derin bilgi birikimi ve geniş politika deneyimi gerektiren böyle bir işe soyunmasıdır. Herkes, binbir konuda olur olmaz isteklerle ortalığa fırlayacaktır.
Örneğin, otuz yıl öncesinin General Evren’ini yargılayabilmek gibi!
Heveslilerin çoğu bu curcuna ve kargaşada gereksiz yere öne çıkıp ofsaytta kalacak ve bu tertibi hazırlamış olanların ceza vuruşu olarak çok uzaklardan çekecekleri bir “duran top” şutuyla istedikleri sonucu elde etmesine yol açmış olacaklardır. Bu defaki oyun budur ve yenecek gol, yargının büsbütün bağımlı duruma düşürülmesi olabilir. Şu sıra, aptallığın sırası değildir.”
Odatv.com