

Ülkeyi; yoksullara, nohutlu yağlı, mercimekli, kömürlü yardımla, masa başı bilgisayar oyunuyla seçmen sayısı kaydıyla oynayarak aldığı oyla yönetenlerin ağzından düşürmediği sözcük; hizmet ediyoruz, milletin hizmetkarıyız cümlesi!
Peki ama; gerçekten söyledikleri gibi millete mi, yoksa yabancılara mı, kendilerine mi, yandaşlara mı hizmet ediyorlar?
Acı ama gerçek olan ne? Cevap dünyadaki yerimizle ilgili açıklanan raporda yer alıyor.
BM raporuna göre Türkiye eğitim, sağlık ve eşitlik konularında 83üncü ve ABın gerisinde!
Birleşmiş Milletler (BM) Kalkınma Programı (UNDP), 20nci yılında yeni düzenlenmiş İnsanî Gelişme Endeksi raporunu yayımladı. Endekse göre, Türkiye 0.679luk bir değerle 169 ülke arasında 83üncü sırada yer alarak Yüksek İnsani Gelişme gösteren ülkeler sınıfında yer aldı. Endekse göre, yüksek gelir düzeyine karşın Türkiyenin hâlâ eğitim, sağlık hizmeti ve insanlar arasında eşitsizlik yönünden yapması gerekenler bulunuyor. OECD ülkelerinin gerisinde İnsanî Gelişme Endeksinde (İGE) Türkiye, sıralamada AB üye ülkeleri ile ABye aday olan diğer ülkelerin ve OECD ortalamasının altında yer aldı.
Eğitim süresi son sıralara attı
Son 30 yılda milli gelirde yaşanan yüzde 112lik artışla Türkiye ekonomik büyüme anlamında kayda değer kazanımlar elde etti ve bu durum gayri safi milli gelire yansıdı. Ancak İnsanî Gelişme Endeksinin hesaplanmasında milli gelirin yanı sıra ülkelerin sağlık ve eğitim düzeylerine ilişkin temel veriler de kullanılıyor. Türkiyenin, İGEnde OECD ve AB standartı için doğumda yaşam beklentisini 2010da 72.2 yıla ve ortalama eğitim süresini de 6.5 yıl arttırması gerekiyor. İGEdeki mevcut yeri, yüksek insanî gelişme düzeyindeki ülkeler arasında sondan üçüncü sırada yer alan ortalama eğitim süresine bağlanıyor. Ortalama eğitim süresi OECD ülkelerinin sürelerinin yarısına denk. 2010 rakamlarına göre bu süre 11.4 yıl.
Eşitsizlikte yüzde 24lük kayıp
İGE (EUİGE) sağlık, eğitim ve gelir alanındaki kazanımları yanında bunların o ülke içinde nasıl dağıldığını da ele alıyor ve ülkenin her bir boyuttaki ortalama kazanım düzeyinden eşitsizlik oranı düşülerek hesaplanıyor. Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksi (TCEE) ise İGE ve EUİGE ile aynı. Yani, kadınlar ile erkekler arasındaki kazanımlar arasındaki farkları aydınlatan yeni bir ölçüm. Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksi (ÇBYE), aynı hane içinde eğitim, sağlık ve yaşam standardı alanlarında yaşanan birden fazla yoksunluğu tesbit ediyor. Bir ülkede insanlar arasında eşitsizlik yoksa EUİGE ile İGE değerleri eşit durumda oluyor; eşitsizlik arttıkça EUİGE sıralaması da düşüyor. Bu olgu da, insani gelişme düzeyini temsil ediyor. Eşitsizliğe Uyarlanmış İGE, bir ülkenin sağlık, eğitim ve gelir alanlarındaki ortalama kazanımlarını dikkate almakla kalmıyor, aynı zamanda bu kazanımların vatandaşlar arasında nasıl paylaştırıldığına bakıyor; her bir alandaki ortalama değerden eşitsizlik oranını düşüyor.
Yoksunlukta en yüksek değere sahip
Eğitim, sağlık ve diğer yaşam koşullarında yoksunluğu gösteren Çok Boyutlu Yoksulluk Endeksinde yüksek insani gelişme gösteren ülkeler kategorisinde Peru ve Kolombiyanın ardından Türkiye ve Brezilya en yüksek değere sahip. 2010 raporuna göre nüfusun yüzde 8i birden fazla yoksunluk yaşarken, yüzde 19luk diğer bir bölümü de çoklu yoksunluk koşullarının sınırında yer alıyor.
Cinsiyet eşitsizliğinde 77nci
Üreme sağlığı, güçlendirme ve ekonomik faaliyet alanlarında kadının dezavantajlarının yansıtıldığı Toplumsal Cinsiyet Eşitsizliği Endeksinde (TCEE) Türkiye 138 ülke arasında 77nci sırada, Ermenistan ve Gürcistan gibi ülkelerin alt sıralarında yer alıyor. TBMMde kadınlar sandalyelerin sadece yüzde 9unu alırken, Makedonyada bu oran yüzde 31.7.
Yaşanabilecek ülke Norveç
İGEye göre, Türkiye de 0.679luk bir değerle 169 ülke arasında 83üncü sırada yer alarak yüksek insani gelişme gösteren ülkeler sınıfına girmişti. Listeye göre Norveç en yüksek insanî gelişme endeksiyle 1inci sırada yer alırken, Avusturya 2inci, Yeni Zelanda 3üncü.
Bu tablo ortada iken; Türkiyede hala bazıları kalkınıyoruz, her şey iyi gidiyor diyebiliyor.
Günün Sözü: İnandırıcılığını kaybeden insanın güvenirliği kazanması zordur.