Soru: Yeni Türk Ticaret Kanunun 1 Temmuz 2012 de yürürlüğe girecek. Ticaret Kanunun akrabalara mal satışını yasaklayan maddesi değişti mi? Değişmediyse ne zaman değişecek? Şurada Temmuz ayına bir şey kalmadı. Bu konuda bilgilendirirseniz sevinirim.SEMİH
Cevap: Yeni Türk Ticaret Kanunu; şirket yönetim kurulu üyeleri ile ortaklarının, bunların eş ve çocukları ile üçüncü dereceye kadar kan ve sıhri hısımlarının(hanım tarafından akrabalar) şirkete nakit ve ayın borçlanmasını yasaklıyor.(TTK Md. 358, 395) Bu yasağa uymayanlara 300 günden az olmamak üzere 730 güne kadar adli para cezası verilebilecek. Adli para cezası, belirlenen vadede ödenmemesi halinde aynı gün sayısında hapis cezasına dönüşüyor. Türk toplumunun örf, adet ve teamüllerine uymayan bu düzenleme değiştirilecek. Türk Ticaret Kanunu’nun iş Dünyasını çok rahatsız eden 50, 60 civarında maddesinin yürürlüğe girmeden değiştirilmesi bekleniyor. TBMM gündeminin çok dolu olması, değişikliklerin 1 Temmuz 2012 ye kadar yapılmasını güçleştiriyor. Ancak, Bakanlar Kurulunun yasanın uygulama tarihini erteleme yetkisi var. Öngörülen değişiklikler 1 Temmuz 2012 ye kadar yetiştirilemezse, yasanın uygulama tarihi ertelenebilir. Nitekim, başbakan yardımcısı Ali Babacan’ın açıklamaları da bu yönde. Sonuç olarak, endişeye gerek yok. Akrabaların şirkete borçlanma yasağı ve müeyyidesi değiştirilecek.
Anneniz isteğe bağlı olarak 15 yıl prim ödeyerek emekli olabilir
Soru:47 yaşındaki annem SSK’lı bir işte çalışmaya başlarsa(daha önce hiç girişi yok) kaç yaşında emekli olabilir? Toplu bir para ödenerek böyle bir hak sahibi olabilir mi? 2 tane çocuğu var 2 yıllık toplu ödemede işe yarar mı?
Gülsen AKIN
Cevap: Anneniz isteğe bağlı prim ödemeye başlarsa, emekli olmak için; 15 tam yıl prim ve 61 yaş şartlarına tabi olur. Haziran 2012 ayı içinde prim ödemeye başlayıp, ara vermeden prim ödeyerek, toplam prim ödemesini 15 tam yıla tamamlayacağı Haziran 2027 tarihinde emekli olabilir.
SGK, dava yoluyla kazanılan günlerin primini işçiden almaktan vazgeçti
Soru:1 Ocak 1969 doğumluyum. Askerden sonra 18 Ocak 1992 tarihinde sigortalı oldum. Şuana kadar 5115 gün prim ödemem var. Ayrıca yaklaşık 950 günde mahkeme kararıyla gün aldım. Fakat bu 950 gün şuan sistemde görünmüyor. Mahkeme kararını ben mi götürüp sigortaya işletmem gerekiyor? Birde ne zaman emekli olabilirim? Askerliği mi yatırsam yaşı geri çekerler mi?
Bilal TÜFEKÇİ
Cevap: Askerlik sürenizin 14 aynı borçlanmanız halinde, sigorta başlangıç tarihiniz 14 ay geri gider ve emekli olmak için; 25 yıl sigortalılık süresi, 5450 gün prim ödeme ve 51 yaş şartlarına tabi olursunuz. Askerlik borçlanmasıyla priminizi tamamlamış olacağınızdan, 51 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2020 de emekli olabilirsiniz.
950 günü hizmet tespit davasıyla kazanmış olmalısınız. Şayet yargı süresi sonlanmışsa, bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğüne başvurarak durumu anlattığınızda, gerekli işlem tesis edilecek ve günleriniz dosyanıza işlenecektir. Çünkü, SGK 16 Nisan 2012 tarihinde kadar hizmet tespit davası yoluyla kazanılan günlerin primi ödenmeden dikkate almadığından, genellikle işveren bulanamıyor, bulunsa bile işveren primi ödemediğinden, işçi emekli olmak için mecburen işverenin ödemesi gereken primi ödeyerek günlerini saydırıyordu. Ancak SGK, yargı kararları çerçevesinde görüşünü değiştirerek, 16 Nisan 2012 tarihinden itibaren işverenden alınamayan primleri işçiden almadan vazgeçerek, işçiye prim ödetmeden, hizmet tespit davası ile kazanılan günleri, hizmetten saymaya başladı. Mahkeme kararını SGK’ya götürerek, günlerinizi saydırabilirsiniz.
İki ay askerlik borçlanmasıyla bir yıl erken emekli olabilirsiniz
Soru:1983’de SSK’da işe başladım. SSK’ya 1250 gün prim ödemem var. 1 Ocak 1992 de Emekli Sandığında işe başladım. 9 Ağustos 1966 doğumluyum. Ne zaman emekli olurum?
İsmail TOSUN
Cevap: Emekli olmak için; 25 tam yıl fiili hizmet süresi ve 51 yaş şartlarına tabisiniz. 5 Temmuz 2013 tarihine kadar ara vermeden çalışarak fiili hizmet sürenizi 25 tam yıla tamamlamanız şartıyla, 51 yaşınızı dolduracağınız 9 Ağustos 2017 tarihinde emekli olabilirsiniz. Askerliğinizi borçlanmamışsanız, 2 ayını borçlanarak 50 yaşınızı dolduracağınız tarihte emekli olabilirsiniz. 2 ay askerlik borçlanmasıyla bir yıl erken emekli olursunuz.
Annenizin de, sizde babanızdan aylık alabilirsiniz
Soru: Vefat eden babamın SSK maaşını annem alıyordu. O da emekli oldu. Şimdi alamıyor. Ben 30 yaşında bekâr üniversite terk bir bayanım. Babamın maaşını alabilmek için başvurdum, Hakkımı kaybettiğim söylendi. Babamdan maaş alabilir miyim?
Kaya ŞENER
Cevap: Annenizin emekli olması, vefat eden eşinden(babanızdan) dolayı dul aylığı almasına mani değil. Emekli olduğunda sadece aylık bağlama oranı değişir. Yüzde 75 olan aylık bağlama oranı, yüzde 50’ye düşer. Evlenmediği sürece de aylık almaya devam eder.
Ayrıca, sigortalı çalışmıyor ve evli değilseniz, yani; bekâr veya dulsanız, anneniz babanızdan aylık alsa da, almasa da babanızdan yetim aylığı alma hakkınız var. Belirttiğimiz şartları taşıyorsanız, babanızdan dolayı SSK’dan yetim aylığı alabilirsiniz.
Babanız Emekli Sandığına tabiyse yetim aylığı alabilir, değilse alamazsınız
Soru: Ben 2006 Bağ-Kur emeklisiyim. Babam 2008 Şubat ayında vefat etti. Maaşı anneme bağlandı. Yeni çıkan yasaya göre ben mirasçı dul olarak, babamdan maaş alabilir miyim? Ya da annem babamın maaşını bana devredip babasından maaş alabilir mi?
Yeşim BECERİK
Cevap: Babanızın hangi sosyal güvenlik kurumuna tabi olduğunu belirtmemişsiniz. Babanız Emekli Sandığına tabiyse, yetim aylığı bağlatabilirsiniz. Bunun dışında aylık bağlatamazsınız. Yani, babanız SSK’lı veya Bağ-Kurlu ise, kendi çalışmalarınızdan dolayı emekli aylığı aldığınızdan, babanızdan yetim aylığı alamazsınız.
Anneannenizin aylığı yüzde 25 artar
Soru: Annem babasından yetim aylığı alıyor. Anneannem de alıyordu. Annem geçen hafta vefat etti. Annemin aylığı anneanneme devir olabiliyor mu? Rahmetli dedem SSK’dan emekliydi.
Hüseyin ÖZOĞLU
Cevap: Anneanneniz kendi çalışmalarından dolayı SGK’ dan gelir veya aylık almıyorsa ve dedenizden anneannenizden başka aylık alanda yoksa, anneannenizin aylık bağlama oranı yüzde 50’den 75’e yükselir. Dolayısıyla, annenizin aldığı aylığı da anneanneniz almış olur. Bulunduğunuz yerdeki sosyal güvenlik il veya merkez müdürlüğüne başvuru yaparak, annenizin vefat ettiğini belirterek, anneannenizin aylığının yeniden hesaplanmasını talep edin.
Ekrem SARISU