Güneş sistemi; güneş ve onun etkisi altında kalan gezegenler ve bunların uydularıyla, milyarlarca küçük gök cisimlerinden oluşan sistemdir. Küçük cisimler olarak asteroitler, kuyruklu yıldızlar, göktaşları ve gezegenler arası tozlar girer. Bu sistem dört iç gezegenden; küçük ve metalden oluşan asteroitlerden oluşur.
Dört dış gezegen buna da Kuiper kuşağı denilen buzumsu maddelerden oluşan ikincil bir kuşaktır. Güneşe yakınlıkları sırasıyla Merkür, Venüs, Dünya, Mars, Jüpiter, Satürn, Uranüs ve Neptün’dür. Bu gezegenlerin bazılarının etrafında kendi uyduları vardır. Bu uydulara doğal uydu denir. Dış gezegenlerin etrafında toz parçacıklarının halka şeklinde dolaştıkları da bilinmektedir. Dünya hariç diğer gezegenler isimlerini Roma ve Yunan mitolojisinden alırlar.
Gezegen Nedir ?
Gezegenin tanımını verecek olursak; Güneş etrafında dolaşan küresel bir çekim verecek kadar kütlesi olan ve etrafında herhangi bir yabancı cisim bulunmayan (uydusu dışında) gök cisimlerine gezegen denir. 2006 yılında gezegen tanımını değiştiren IAU(Uluslararası Astronomi Birliği) Plüton’u dışarıda bırakmıştır ve açıklaması şu şekildedir; kütle çekim oluşturabilecek fakat etrafındaki cisimleri temizlemeye gücü yetmeyen bir gezegen olduğu için dışarıda kalmıştır. Bunların dışında ki gezegenler ve Güneş sisteminin içinde olması şartıyla bulunan gök cisimlerine Güneş sistemi Cisimleri denir. Doğal uydular da Güneş etrafında dolaşmazlar bağlı bulundukları gezegen etrafında dolaşırlar.
Güneş sistemi yüz bin ışık yılı çapında olup içerisinde iki yüz milyardan fazla yıldız bulunduran Samanyolu galaksisinde bulunmaktadır. Güneş’in gökada merkezinden uzaklığı 25.000 ile 28.000 ışık yılları arasındadır. Gök ada içinde yaklaşık hızı 220 KM/s’dir. Şöyle düşünelim ki tam bir turunu 225-250 milyon yılda bir atmaktadır. Gök adasal yılı ifade eder bu tanım. Dünya tarihinden itibaren insanoğlu güneş sisteminin varlığına inanmadı, inanışlara göre dünya evrenin merkezi olarak kabul edildi 17.yüzyıldaki mucitler ve bilim adamları diğer gezegenlerin varlığına dikkat çekti ve dünyanın merkez olmadığını ispatladı.
Güneş Sistemi’nde Teleskobun Önemi
Güneş Sistemi’nin ilk araştırmaları teleskobun icadından sonra olmuştur. Teleskobu geliştiren ve ilk defa güneş sisteminde bulunan cisimler hakkında bilgiler veren güneş üzerindeki lekelerini bulan isim Galileo’dur. İç gezegenler; dört iç gezegen yoğun bir kayaç yapısına sahiptirler uyduları hiç yoktur yada azdır. Demir nikel gibi metaller gezegenlerin merkezlerini oluşturur. Bunlar Merkür, Venüs, Dünya ve Mars’tır. Dış gezegenler ise Güneş’in etrafında dönen kütlenin %99’unu oluştururlar. Bu gezegenlerde su, amonyak ve metan bulunur. Bu gezegenler Jüpiter , Satürn, Uranüs ve Neptün’dür.