Çevremizdeki insanlarla sürekli iletişim halindeyiz. Özel hayatımızda ailemiz ve dostlarımızla, iş hayatında ise çalışma arkadaşlarımızla hep konuşuyoruz, birbirimize bir şeyler söylüyoruz ama gerçekte ne kadar diyalog kurabiliyoruz? Birbirimize söylediklerimizi ne kadar anlıyor, istek ve ihtiyaçlarımızı ne kadar karşılayabiliyor, birbirimize ne kadar yardımcı olabiliyoruz?
Uzun zamandır gitmek istediğim bir sergi vardı: Karanlıkta Diyalog. Bir buçuk yıl önce İstanbul’da açılan bu sergi, ilk duyduğumdan beri ilgimi çekmişti. Giden tanıdıklarımdan çok duymuştum, hatta Gayrettepe metrosunda önünden belki yüzlerce kez geçmişimdir ama bu ilginç deneyimi yaşama fırsatını bir türlü yakalayamamıştım.
Nihayet aradığım fırsatı dün İstanbul Social Enterprise ve Engelsiz Kariyer’in ortaklaşa düzenlediği İK Blogger Etkinliği’nde buldum!
Her bilinmeyen deneyim, beraberinde merak ve endişe barındırır. Ne yalan söyleyeyim, ilk başta ben de biraz heyecanlandım! Etkinliğe katılan 14 blogger önce tek sıra halinde dizildik, en arkada ben vardım… Bir elimizde baston, diğer elimiz duvarı tutarak köşeyi döndük ve yavaş yavaş karanlığa doğru ilerledik. Çok geçmeden iyice zifiri karanlık olduğunu hissettim, o an arkamı döndüm ve hiçbir şey göremedim!
İsmi Black Box, yani Karanlık Kutu olan bir odaya girdiğimizde tamamen yer ve alan algım yok oldu. Resmen kapalı kutu, önü arkası, şekli şemali karanlıkta hiç mi hiç belli olmuyor!
İstanbul Social Enterprise tarafından kurumlara özel düzenlenen, takım çalışması, liderlik ve iletişim becerileri gibi konuları kapsayan atölye çalışmalarının kısa bir demosuna katıldık. Atölye detaylarına girmeyeceğim ama karanlıkta olmak gerçekten çok farklı bir deneyim.
Görme duyusu, hem yok oluncaya kadar ne kadar kritik olduğunu fark edemediğimiz, hem de var olduğu zaman diğer duyularımızı bastıracak kadar kuvvetli bir olgu. Bu 1,5 – 2 saatlik deneyim sayesinde bir nebze de olsa görme engellilerin ne yaşadıklarını biraz anlayabildim. Görme duyusu yok olduğunda, diğer duyular sanki level atlıyor. Bir anda etrafımızdaki dünyayı algılamada duyma ve dokunma duyularının önemi artıyor. Parmak şıklatarak yer belirtme, yön bulmak için sesi takip etme gibi yöntemler ortaya çıkıyor.
Bloggerlar iki takım halinde bazı oyunlar oynadık. Birbirimizi görmeden anlaşabilmek, ortak bir hedef doğrultusunda birlikte çalışmak… Planlamak, karar vermek, mutabık kalmak, organize olmak… Görme duyusu olmadığı için en ince detaya kadar sormak. Oyunların ardından çay-kahve içip, kek yiyerek karanlıkta koklama ve tatma duyularımızı da deneyimledik. Hatta sonrasında yeni başlayacak Karanlıkta Futbol uygulamasını da test ederek çıngıraklı topla gol bile atmaya çalıştık!
Günümüzde aynı anda üç-dört farklı alıcı grubuyla iletişim kurabiliyoruz. Birisinin e-mailine cevap yazarken, yanımızdaki kişiye bir şeyler söyleyip, aynı anda Whatsapp’ta dönen bir muhabbete göz ucuyla bakıp yorum yazabiliyoruz. Ama gerçekten diyalog kurabilmek, bunların ötesinde daha farklı bir dikkat ve beceri gerektiriyor.
Diyalog “karşılıklı konuşma” anlamına geldiği gibi, “anlaşma, uyum sağlama veya bu yolda çalışma” anlamına da geliyor. Diyalog kurabilmek, yani karşımızdakini anlayabilmek, istek ve ihtiyaçlarını karşılayabilmek, ona yardımcı olabilmek için karanlığı görme deneyimi gerçekten etkili. Duymadığınız şeyleri duymayı, daha önce dinlemediğiniz kadar pür dikkat dinlemeyi, önünüzde etrafınızdaki şeylerin ne olduğunu keşfetmek için dokunmayı, daha farklı bir düzeyde, daha farklı bir seviyede her şeyi ‘hissetmeyi’ sağlıyor.
Kurumlar için farklı bir eğitim alternatifi, çok değişik, sıra dışı bir atölye çalışması olmuş. Karanlıkta anlaşabilmek farklı bir meziyet gerektiriyor, herkesin yaşaması gereken bir deneyim. Farklı bir bakış açısı kazandırıyor ve insanda önemli bir farkındalık yaratıyor.
Organizasyonu gerçekleştiren İstanbul Social Enterprise ve Engelsiz Kariyer’e bir kez daha çok teşekkürler!