Prof. Dr. Özgür ÇETİK / Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı
Kemik kültesinin azalmasıyla seyreden osteoporoz giderek yaygınlaşıyor. Kadınlarda ise özellikle menopoz sonrasında kemik erimesi süreci hızlanıyor… Acıbadem Bakırköy Hastanesi Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Prof. Dr. Özgür Çetik, osteoporoza dair önemli bilgiler verdi.
Hayat kalitesi düşebilir
“Osteoporozu bulunan hastalarda basit düşmelerde bile omurga, kalça ve el bileği kemik kırıkları çok sık görülüyor” diyen Prof. Dr. Çetik sözlerine şöyle devam ediyor: “Osteoporozda omurgada kırık oluşursa kamburlaşma ve boy kısalığı ortaya çıkar. Oluşan bu deformiteler ve ağrı hayat kalitesini düşürür. Omurga kırıklı hasta akut dönemde ortopedi polikliniklerine şiddetli bel ve sırt ağrısıyla gelirken, geç dönemde ise kronik bel ağrısı, nefes darlığı, hazımsızlık, anksiyete hatta depresyonla gelebilir.” Kalça kırığının cerrahi tedavi gerektirdiğini, ölüm riskinin ise cerrahi tedaviye rağmen ilk yıl yüzde 20-33 arasında değiştiğini belirten Prof. Dr. Çetik, kemik erimesinden korunmanın etkili yollarını anlattı, önemli uyarılar ve önerilerde bulundu.
Hareket edin egzersiz yapın
Kemik erimesi yani osteoporoz hareketsiz yaşam tarzının davetiye çıkardığı ciddi sağlık sorunlarından biridir. Genç yaşlardan itibaren düzenli egzersiz yapma alışkanlığı edinmek, her gün düzenli olarak en az yarım saat tempolu yürümek kemik kaybına karşı son derece önemli rol oynuyor.
Kalsiyumdan zengin beslenin
Süt, yoğurt, kefir gibi kalsiyumdan zengin besinleri tüketmeyi ihmal etmemek, düzenli olarak ve yeterince yemeYe özen göstermek kemik erimesine karşı büyük fayda sağlar. Kefirin tek başına bile osteoporozu önleme konusunda etkili olduğuna dair önemli yayınlar mevcut. Kalsiyum alınması kemik yıkımını azaltırken, D vitamini de kalsiyumun emilimini arttırır ve osteoporoza karşı korur.
Güneşten faydalanın
Mayıs-kasım ayları ve 10.00-17.00 saatleri arasında 15 dakika güneşte kalmak D vitamini yapımını sağlayarak osteoporozu önleme bakımından önemli rol oynar. Bu sırada alınan D vitamininin aktif hale gelmesi için vücudun güneş görmesi gerekir. Bu nedenle evde pencerenizi açarak fırsat buldukça güneş ışınlarından faydalanmayı ihmal etmeyin.
Alkol ve sigaradan kaçının
Osteoporozla ilgili risk faktörleri arasında alkol ve sigara önemli yer tutar. Bu nedenle her iki maddenin kullanımından kaçınmak büyük önem taşır. Özellikle sigara kullanımı ve sigara dumanına maruz kalarak pasif içici olmak kemik kaybını arttırır. Ancak başlangıcında belirtiler çok fazla olmadığından kemiklerde kırık meydana gelinceye dek osteoporoz hiçbir belirti vermeyebilir.
Kafeinli ve gazlı içeceklerden uzak durun
Gazlı ve kafeinli içeceklerle aşırı tuz tüketimi de osteoporoza davetiye çıkarır. Kafein, kalsiyum emilimini azaltarak kemik kaybına yol açtığından, kahve ve çay tüketiminde aşırıya kaçmamak, gazlı içeceklerden kaçınmak gerekir. Aşırı tuz da vücutta kalsiyum kaybına, dolayısıyla kemik kaybına neden olduğundan günde altı gramdan fazla tuz tüketmemek gerekir.
Aşırı protein tüketmeyin
Protein kemikler için faydalıdır. Fakat aşırı protein tüketimi kemiklerde güç kaybına yol açtığından yüksek proteinli gıdaları aşırı derecede tüketmekten kaçınılmalıdır. Mevsim sebze ve meyvelerinin yeterince tüketilmesi ve su içmeye özen gösterilmesi gereklidir.