Giriş
Konu 1: Tanım ve İçerik
Konu 2: Uluslararası Hukukun Özellikleri ce Varlığı Sorunu
Birinci Bölüm: Uluslararası Hukukun Kaynakları
Konu 1: Genel Olarak
Konu 2: Uluslararası Andlaşmalar
Konu 3: Uluslararası Örf ve Adet
Konu 4: Hukukun Genel İlkeleri
Konu 5: Yardımcı Kaynaklar ve Halkça İlkeler
Konu 6: Dolaylı Kaynaklar
İkinci Bölüm: Uluslararası Hukukun Kişiler
Birinci Kesim: Devletler
Konu 1: Devletin Unsurları
Konu 2: Egemenliğin Korunması
Konu 3: Devletlerin ve Hükümetlerin Tanınması
Konu 4: Azınlıklarla İlgili Özel Düzenlemeler
Konu 5: Ülkelerin El Değiştirmesi ve Devletlerin Ardıllığı
İkinci Kesim: Uluslararası Örgütler
Konu 1: Uluslararası Örgüt Kavramı ve Türleri
Konu 2: Kurucu Andlaşma ve Hukuki Kişilik
Konu 3: Organlar
Konu 4: Uluslararsı Örgütlere Üyelik
Konu 5: Uluslararası Örgütlerin Faaliyetleri
Üçüncü Kesim: Birleşmiş Milletler Örgütü
Konu 1: Birleşmiş Milletler Örgütünün Kuruluşu
Konu 2: Amaç ve İlkeleri
Konu 3: Birleşmiş Milletler Örgütünün Yapısı
Konu 4: Birleşmiş Milletler Örgütünün Faaliyetleri
Konu 5: Bağımsız Uzman Kurumlar
Üçüncü Bölüm: Uluslararası Hukukun Kişileri Arasındaki İlişkiler
Birinci Kesim: Devletlerarası İlişkilerin Organları
Konu 1: Genel Olarak
Konu 2: Diplomatik İlişkiler
Konu 3: Konsolosluk İlişkileri
İkinci Kesim: Devletin Uluslararası Sorumluluğu
Konu 1: Uluslararası Sorumluluğun Doğması
Konu 2: Uluslararası Sorumluluğun İşletilmesi
Üçüncü Kesim: Uluslararası Silahlı Çatışmalar
Konu 1: Kuvvete Başvurma Yasağı
Konu 2: Silahlı Çatışma Kuralları
Konu 3: İnsalcıl Hukuk Kuralları
Konu 4: Silahlı Çatışmalar Çerçevesinde Uluslararası Sorumluluk
Dördüncü Kesim: Uluslararası Uyuşmazlıkların Çözümü
Konu 1: Genel Olarak
Konu 2: Barışçı Çözüm Yolları
Dördüncü Bölüm: Mekanların Uluslararası Rejimi
Birinci Kesim: Uluslararası Deniz Hukuku
Konu 1: Giriş
Konu 2: Ulusal Sınırlar İçindeki Deniz Alanları
Konu 3: Uluslararası Denizler
İkinci Kesim: Göller, Kanallar ve Akarsular
Konu 1: Uluslararası Kanallar
Konu 2: Uluslararası Göller ve Akarsular
Üçüncü Kesim: Hava ve Uzay
Konu 1: Hava Sahası
Konu 2: Uzay
"Daimi bir Uluslararası Ceza Mahkemesini (UCM) kuran Roma Statüsünde saldırı suçu yer almış ancak saldırı suçuna ilişkin bir tanıma yer verilmemiştir. Kampala'da icra edilen Uluslararası Birinci Gözden Geçirme Konferansı sonucunda UCM'nin yargı yetkisinde olan "saldırı suçu"nun tanımı yapılmış ve Roma Statüsüne 8bis maddesi olarak eklenmiştir.
2017 yılında gereklilikleri yerine getirip yürürlüğe girmesi beklenen saldırı suçunda esas olarak "karakteri, ağırlığı ve boyutu itibarıyla, BM Şartı'nı açıkça ihlal eden bir saldırı fiilinin planlanması, hazırlanması, başlatılması veya icra edilmesi" eylemleri cezalandırılmıştır. Saldırı fiilinin ne olduğuna ise 8bis maddesinin 2'nci fıkrasında yer verilmiş ve silahlı kuvvet kullanımı olduğu belirtilmiştir. Ayrıca Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 14 Aralık 1974 tarih ve 3314 (XXIX) sayılı kararına da gönderme yapılmıştır.
Çalışmada UCM'nin yargı yetkisinde bir suç olarak "saldırı suçu", uluslararası suç olarak ceza hukuku perspektifinden incelenmiştir. Özellikle Kampala Konferansının hazırlık çalışmaları ile Konferans görüşmelerinde ilgili devletlerin tezlerine de, suçun unsurlarının açık bir şekilde ortaya konulabilmesi amacıyla yer verilmiştir." (Arka Kapak Yazısı)
Konu Başlıkları
İç Hukukta ve Uluslararası Hukukta Hükümlülerin Nakli
Diğer Adli İşbirliği Kurumlarıyla Karşılaştırılması
Adli İşbirliğine Katkı Sağlayan Uluslararası Örgütler
"Son birkaç asırdır devletler muvazenesinde yaşanan sosyal, ticari ve teknik gelişmeler, devletleri birbirine yakın birer kapı komşuları haline getirmiş ve ülke sınırlarını ulaşılmaz olmaktan çıkarmıştır. Bu gelişmelerin sağlıklı bir şekilde yürütülmesi, devletlerarası ortak bir hukuki altyapıya ve hukuki yardımlaşmaya gereksinimi gerektirmiştir. Özellikle adli işbirliği konusunda yapılan ceza anlaşmaları, her ülkenin kendi kamu düzenini sağlaması için büyük önem arz etmektedir.
Hükümlülerin devletlerarası nakli müessesesi, bir uluslararası ceza hukuku kurumu olup ilk olarak devletlerarası adli işbirliği anlaşmalarında yerini bulmuştur. Bu müessesenin devletlerarasında ihtiyaç hissedilmesi, özellikle devletlerin kendi sınırları içerisinde yabancıların suç işleme oranlarının artmasıyla ortaya çıkmıştır. Yani bir devlette, yabancı bir kişinin hüküm giymesi halinde, o devletin ceza infaz kurumlarında çekilecek cezanın infazının zorluğunu gören devletler, o kişinin aldığı cezanın tabiiyetinin olduğu ülkede infazına yönelik anlaşmalar imzalamaya başlamışlardır.
Başka bir ifadeyle, yabancı uyruklu kişilerin cezalarını kendi ülkelerinde infazının sağlanması, özellikle hükümlünün aile bağları, dili, dini, kültürü ve sosyal ilişkileri bakımından kendi toplumunda çekmesi, devletler bakımından daha uygun görülmüş ve devletlerin bunu sağlama noktasında iradelerinin yakınlaşmasını sağlamıştır. Böylelikle hükümlülerin nakli kurumu ortaya çıkmıştır.
Esasen bu süreç bir anda gerçekleşmemiştir. Çünkü adli işbirliği anlaşmaları devletlerin egemenlik haklarını da tartışmaya açmaya vesile olmuştur. Gerçekten de, bu anlaşmaların devletlerin egemenlik hakkı ihlaline yol açıp açmadığı doktrinde tartışma konusu olmuştur. Çünkü yargılama ve cezalandırma yetkisi, devletler açısından oldukça nazik ve taviz verilemez konular arasında yer almaktadır.
Bu yüzden yabancı bir adli merciin vermiş olduğu hükmün, hükümlünün devletinde infaz edilmesi, yani bir ülkenin yargı kararının başka bir ülkede tanınması, klasik anlamıyla egemenlik kavramı açısından başlangıçta kabul edilemez gibi karşılanmış olsa da, zamanla kabul edilebilir hale gelmeye başlamıştır. Fakat hali hazırda, ceza işlerinde adli işbirliği konulu iki ve çok taraflı sözleşmelerde bugün dahi oldukça fazla sayıda red ve çekince sebebi bulunmaktadır.
Adli işbirliği anlaşmaları niteliği gereği birden fazla devleti karşı karşıya getirmektedir. Her ne kadar bu bir araya gelme hukuki esaslara dayanan bir metinden kaynaklansa da, devletin kendi çıkarlarına göre hareket etmesi bunun önüne geçebilmektedir. Bu da söz konusu sözleşmenin birçok maddesine çekince koymayı beraberinde getirmektedir. Günümüzde devletlerin işbirliği iradelerindeki çekincelerin yumuşadığı görülse de bazı devletler, bu adli işbirliğini kendi varlık nedenini tehdit eden bir unsur gibi algılamaktadır.
Kanaatimizce, devletlerin ceza hukukundan doğan garantilerini koruyarak adli işbirliği argümanını kullanma ihtiyacı, uluslararası ceza hukukunun gelişmesine büyük faydası olmuş ve devletlerarası ceza işlerinin pratik hale getirilmesini ve sınır ötesi suçlara karşı mücadelenin kuvvetlendirilmesini sağlamıştır. Bu mülahazalarla ülkemiz hukuk sisteminde 23. 04. 2016 tarihinde kabul edilen 05. 05. 2016 tarih ve 29703 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 6706 sayılı Cezai Konularda Uluslararası Adli İşbirliği Kanunu hazırlanmıştır. Esasen bu kanun, Anayasamızın m. 90/5 hükmünden bahisle, ancak ilgili uluslararası anlaşmaların altında hüküm bulunmayan hallerde uygulanması mümkün olacaktır.
Çalışmamız üç ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, hükümlülerin nakli kurumunun terminolojisi, cezanın bir amacı olarak hükümlünün tekrar topluma kazandırılması ve hükümlülerin nakli kurumunun devletin egemenlik unsuruyla ilişkisi ve bu kurumun tarihi gelişimi ve nihayet hükümlülerin nakli kurumuna hâkim temel ilkeler anlatılmaya çalışılmıştır.
İkinci bölümde ise; Türk Ceza hukukunda, hükümlülerin devletlerarası nakli kurumunun yeri ve düzenlenişi, Türkiye’nin taraf olduğu konuyla ilgili iki ve çok taraflı anlaşmalar ve nihayet diğer adli işbirliği kurumları ve bu kurumların hükümlülerin nakli müessesesiyle karşılaştırılması konularına değinilmiştir.
Üçüncü bölümde ise, karşılaştırmalı hukukta özellikle Avrupa ve Amerika ülkelerinde hükümlülerin nakli konulu iki ve çok taraflı anlaşmalar ve bunların temel özelliklerine değinilmiştir. Bununla birlikte, dünyanın diğer coğrafyalarında konuyla ilgili sözleşmelerle ilgili açıklamalar da yer almaktadır. Yine bu bölümde, adli işbirliği konusunda istisnai hallerde doğrudan veya dolaylı olarak aracılık vazifesini üstlenen uluslararası örgütler ele alınmıştır." (Girişten)
İçindekiler
"Kitabımızı hazırlarken, uzun kuramsal tartışmalardan kaçınarak, daha çok bugün uygulanan uluslararası hukuk verileri üzerinde durulmuştur. Bununla birlikte, bugünkü uygulanan uluslararası hukukun da dayanağını oluşturan temel öğelere ilişkin bir kuramsal bölüm ile hukukun toplumdan kopuk bir kurallar bütünü olmadığını ve uluslararası hukukun uluslararası toplumun oluşumuna bağlı olarak geliştiğini gösteren bir tarihçe bölümüne kitabımızda yer vermenin uygun olduğunu düşündük."(Sunuş'tan).
Konu Başlıkları
İçindekiler
"Nükleer silahlar bugüne kadar kullanılmış olan en yıkıcı silahlardır. İlk ve son kez kullanıldıkları Hiroşima ve Nagazaki saldırılarında, büyük çoğunluğunu sivillerin oluşturduğu binlerce insan ölmüş, sivil nitelikli malların da büyük bir bölümü yok olmuştur. Sahip oldukları böylesi yıkıcı etkiye rağmen, günümüzde hala nükleer silah kullanımını açıkça yasaklayan bir uluslararası antlaşma ise yapılmamıştır. Üstelik güçlü devletler, çeşitli nedenler ileri sürerek bu silahları bulundurmaya devam etmektedirler. Tüm bu nedenlerle, uluslararası hukukta, nükleer silah kullanımının hukukiliği meselesi üzerindeki tartışmalar geçmişte olduğu kadar bugün de önemini korumaktadır.
Bu çalışma kapsamında, nükleer silah kullanımının uluslararası hukuk kuralları çerçevesinde hukuka uygun olup olmadığı sorusuna cevap aranmıştır. 2014 yılının Eylül ayında yüksek lisans tezi olarak savunulan çalışma, savunulduğu tarihten itibaren meydana gelen gelişmeler eklenerek yayıma hazır hale getirilmiştir. Tüm bu süreçte bana yol gösteren tez danışmanım Yrd. Doç. Dr. Berat Lale Akkutay’a, kaynak kısıtlılığını aşmamda yardımcı olan Gazi Üniversitesi Merkez Kütüphanesi personeline, desteğini benden esirgemeyen çalışma arkadaşlarıma ve başta eşim olmak üzere tüm aileme sonsuz teşekkür ederim." (Önsözden)
Kısaca “Viyana Satış Sözleşmesi (CISG)” olarak da bilinen “Milletlerararası Mal Satımına İlişkin Sözleşmeler Hakkında Birleşmiş Milletler Antlaşması”, 01.08.2011 itibarıyla ülkemizin taraf olmasıyla birlikte iç hukukumuzun bir parçası haline gelmiştir. Roma hukukunda yer alan ve Türk/ İsviçre hukuk sisteminde de benimsenen, satılan malın hasarının akdin kurulması anından itibaren alıcıya ait olacağına ilişkin “hasar alıcıya aittir (periculum est emptoris)” ilkesinin etkisi ile satış sözleşmesinde hasarın intikali meselesi, bu sözleşmenin en tartışmalı konularından birini teşkil etmiştir. İşte CISG’da hasarın intikali konusunda benimsenen sistem bu çalışmanın esas konusunu oluşturmaktadır. Bunun yanı sıra hasarın intikali konusu, sözleşmeye aykırılık, sözleşmenin esaslı ihlâli ve tarafların hak ve yükümlülükleri gibi diğer birçok konuya değinmeyi de gerektirdiğinden, bu eser okuyucuya Anlaşmanın genel perspektifi konusunda da bir bakış açısı sunmaktadır.
Satış sözleşmesinde hasarın intikali meselesi, Roma hukukundan bu yana, bu sözleşmenin en tartışmalı konularından birini teşkil etmiştir. Bunda, Roma hukukunda yer alan ve Türk/İsviçre hukuk sisteminde de benimsenen, satılan malın hasarının akdin kurulması anından itibaren alıcıya intikal edeceğine ilişkin hükmün etkisi büyüktür (BK m. 183, OR Art. 185). Gerçekten de, Türk Borçlar Kanununda, satılan malın mülkiyeti, borçlandırıcı işlem niteliğindeki satış sözleşmesinin kurulduğu anda değil, tasarruf işlemi niteliğindeki zilyetliğin devri işleminin gerçekleştiği anda alıcıya geçmektedir. Buna karşılık hasar, sözleşmenin kurulduğu anda alıcıya intikal etmektedir. Başka bir deyişle alıcı, henüz malik olmadığı bir malın hasarına katlanmak ve satış bedelini ödemek zorunda kalmaktadır. Bu hususun uygulamada adaletsizliklere yol açtığı sıkça dile getirilmiştir[1]. Buna karşılık CISG, hasarın intikali meselesini Roma hukukundan farklı esaslara bağlamıştır. 1 Temmuz 2012’de yürürlüğe giren 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu ile de, Roma hukukunda gelen hasarın intikaline ilişkin bu sistem terkedilmiş ve büyük oranda[2]CISG’in getirdiği esas benimsenmiştir. İşte CISG’da hasarın intikali konusunda benimsenen sistem bu çalışmamızın konusunu teşkil etmektedir.
Foreign direct investment is significant for economic growth of a country and Turkey has been a constantly growing market for foreign direct investment. Bearing in mind the importance of foreign direct investment for Turkey, an international symposium has been organized at Kadir Has University Faculty of Law in 14-15 April 2015. İn order to materia-lize the outcome of the efforts dedicated to the organization of the Symposium and have the opportunity to thank to our contributers, this book is published.
İçindekiler
Günümüzde demokratik ve ekonomik gelişmişlik düzeyleri yüksek ülkelerin karşılaştıkları en önemli sorun kendilerine yönelik gerçekleşen göç hareketleridir. Bu konu Avrupa Birliği üyesi ülkelerinde, Amerika Birleşik Devletleri, Kanada ve Avustralya gibi dünyanın farklı bölgelerinde yer alan refah seviyesi yüksek ülkelerde canlı olarak yaşanmaktadır. Çünkü göç hareketlerinin temelini demokratik ve ekonomik nedenler oluşturmaktadır. Bu nedenle, kendilerine yönelik gerçekleşen göç hareketlerini kontrol edebilmek için gelişmiş ülkeler, hemen her gün farklı çözüm arayışları içindedirler. Demokratik ve ekonomik gelişmişlik düzeyinde son on yılda büyük atılım yapan ve Avrupa Birliği tam üyeliği yolunda önemli gelişmeler kaydeden Türkiye de günümüzde aynı tür göç sorunuyla karşı karşıya kalmış ve çok yakın bir gelecekte Türkiye’ye yönelik göç hareketleri ülkenin en önemli ve kritik sorunu haline geleceği değerlendirilmektedir. Son 30 yıl içinde Türkiye, özellikle doğu ve güneydoğu komşu ülkelerinden birçok göç hareketiyle karşılaşmıştır. En önemlisi ise günümüzde Suriye üzerinden yaşanan toplu göç hareketidir. Türkiye’nin bugünlerden gelecekte yaşayacağı göç tehditlerini öngörmesi ve bu tehditlerin oluşturacağı muhtemel sorunlara çözebilecek etkin politikaları üretmesi ve uygulamaya koyması ulusal öncelikler arasında yer almaktadır. Bu araştırma Türkiye’nin 2005-2013 yılları arasında doğu ve güneydoğu komşu ülkelerinden kendisine yönelik giderek artış gösteren göç hareketlerini detaylı olarak incelemekte ve resmi kaynaklardan elde edilen sayısal verileri analiz ederek mevcut sorunlara çözüm önerileri sunmaktadır.
Bu kitapta yer alan bilgiler, 2011-2014 yılları arasında Emniyet Genel Müdürlüğü Yabancılar Hudut İltica Daire Başkanlığı ve Hudut Kapıları Daire Başkanlığı’nda birlikte görev yaptığım ve bu alanda derin bilgi, tecrübe ve analiz sahibi olan değerli büyüklerimin ve mesai arkadaşlarımın bana öğrettiklerinin derlemesi, arşivi ve gelecekte bu alanda çok daha iyi araştırma yapacak kişilere geçmişten bir mektup özelliği taşımaktadır. Bu nedenle, öncelikle kitabın omurgasını oluşturan bu bilgileri bana aktaran ve öğreten değerli büyüklerime ve mesai arkadaşlarıma, bu çalışmanın akademik bir değer kazanmasında büyük pay sahibi olan değerli hocalarıma, çalışmanın her sayfasında danıştığım ve bıkıp usanmadan bana her zaman yol gösteren ve yardımını hiçbir zaman esirgemeyen değerli hocam Doç. Dr. Alican Kaptı’ya, ev içinde başta sessiz bir ortamın sağlanmasında ve moral desteğinde bulunan değerli eşim ve çocuklarıma, bu çalışmanın kitaplaşmasına büyük katkı sağlayarak en önemlisi bu alanda geçmişte emek harcamış kişilerin bilgilerinin ve analizlerinin kaybolmamasında ve geleceğe aktarılmasında çok büyük katkısı olan Adalet Yayınevi’ne sonsuz teşekkürlerimi sunarım.