IRAKTA TÜRKMENLER YOL AYRIMINDA
- Details
- Makale -
Türkmeneli
- 2016-01-11
- 6767(655)
Dr. Cüneyt MENGÜ
Irakta meydana gelen son gelişmeler incelendiğinde; IŞİD oyununun devam ettiği ve Irakın resmen bölünmesi yolunda çeşitli kaynaklardan da açıklamaların yapıldığı görülmektedir. Bilindiği gibi Irakın kuzeyindeki özerk Kürt yönetimi gerçeği dışında Sünni bölge olarak addedilen Rumadi, Selahaddin ve Musul vilayetleri hariç Irakın diğer bölgelerinin hemen hemen tamamı Şii partilerden oluşan merkezi hükümetin yönetimi ve kontrolündedir. Ne yazık ki ihtilaflı bölge olarak kabul edilen, sahipsiz Türkmenlerin ne bölgelerinden ne de üçüncü etnik unsur olduklarından hiç kimse söz etmemektedir.
Yaklaşık 1 yıldan fazla IŞİDin kontrolü altındaki bölgelerin arasında yer alan ve Bağdatın 90 km batısında bulunan Ambar vilayetine bağlı Rumadi şehri kurtarılmaya çalışılmaktadır. Kurtarma operasyonunun en ilginç yanı ise Rumadide çatışma halinde olan Irak kara kuvvetlerine ABDnin hava desteğinin yanı sıra yalnız Arap Sünni aşiretlerden oluşan milislerin de yer aldığı iddia edilmektedir. Meselenin bu boyutu incelendiğinde; Irakın genelinde 14 yabancı ülkeye ait askerlerin bulunmasına rağmen Musulun 12 km kuzeyindeki Başika yakınlarında konuşlandırılan Türk askerlerinin, bazılarına göre yalnız Sünnilere destek verdiği iddiası sonucunda, Bağdat yönetiminin Irak egemenliğinin ihlal edildiği gerekçesiyle Kuzey Iraktan ısrarla çekilmesi talebi düşündürücüdür. ABD Başkanı Obamanın da Türk askerinin çekilmesi yönündeki açıklamalarının yanı sıra, Rumadi ve Başika olaylarının ABD idaresinin bilgisi dahilinde cereyan edip etmediği de manidardır.
Türkmenlere gelince; katıksız Türkmen kenti Telaferden 300 bin kişi göçe zorlanmış ve zor şartlar altında sığınmacı durumundadırlar. Kentte kalanlar ise vasfedilmeyecek kötü şartlar altında hayatlarını idame ettirmekte, Tuzhurmatuda gerginlik devam etmektedir. Kerkük ve Diyale şehirleri, KYBnin asayişi ve güvenliği kontrolündedir. Kerkükte hemen hemen her gün fidye karşılığı insan kaçırmaları, özellikle Türkmen evlerine hırsızlık hadiseleri had safhadadır. Hedef Türkmenleri yıldırıp göçe zorlamaktır.
Bilindiği gibi 1991de Irakın kuzeyinde oluşturulan Güvenli Bölge 2005 Anayasasında Defacto olarak yerini almıştır. Birkaç gün önce Mesud Barzani 36 başkonsolos ve ülke temsilcisiyle bir araya gelerek muhtemel bir bağımsızlık ve referandumdan tekrar söz etmiştir. Kürtlerin özerk bölgesi dışında bulunan ve özellikle Türkmeneli Bölgesi ihtilaflı bölge olarak kabul edilmektedir. Yani Türkmeneli Bölgesinin tamamı mı, yoksa da bir bölümü mü Kürdistan bölgesine ilhak edilmesinden bahsedilmektedir. Kerkük için özel statü hikayesi rafa kaldırılmış ve hatta Kerkükün biri Arap diğeri Kürt bölgesi olarak 2 bölgeye ayrılmasından da söz edilmektedir. Bize gelen haberler arasında ana tartışmalar ve pazarlıklar özellikle ihtilaflı bölgeler üzerinde yoğunlaşmaktadır.
Tabii ki Türkmenler bu konu ve diğer meselelerle ilgili fikirlerini beyan etmek mecburiyetindedir. İstanbulda yerleşik Türkmeneli Araştırma ve Düşünce Merkezinin 24 26 Temmuz 2015de İstanbulda düzenlediği Türkmen Çalıştayında alınan tavsiye kararlarından ilki olan Avrupadaki Türkmen derneklerinin bir federasyon çatısı altında birleşmeleri konusundaki çalışmalar hız kazanmıştır. Federasyon Tüzüğünün onaylanması ve Yönetim Kurulunun seçilmesi için Genel Kurul toplantısı 30 Ocak 2016da Stockholmde yapılacaktır. Bu çalışmalarla ilgili olarak başta gazeteci yazar Sayın Amir Karanaz olmak üzere emeği geçen tüm öncüleri kutlarım.
İkinci karar ise, Türkmenlerin geleceği ve izlenmesi gereken yol haritasıyla ilgili olarak çalıştaya katılan 100 kişinin oyuyla 11 kişilik bir komisyon seçilmiştir. Komisyon çalışmalarının daha yararlı olabilmesi için TÜRKMEN İŞLERİNDEN SORUMLU YÜKSEK KOMİSYON adı altında komisyon sayısının genişletilerek artırılması hususunda görüş birliği sağlanmıştır. 10 Ocak 2016da yapılması öngörülen toplantıya davet edilen Türkmen kökenli eski ve yeni bakan ve milletvekillerinden katılması gerekli olanların bir bölümü icabet edememeleri sonucunda toplantı ileri bir tarihe ertelenmiştir. Sözü edilen toplantıyla ilgili olarak katkılarını esirgemeyen Dr. Ali Ekrem Beyatinin çalışmaları takdire şayandır. Ayrıca öngörülen toplantıya katılamadıklarının sorgulanması şimdilik bu yazının amacına hizmet etmediği için ileri bir zaman içinde değerlendirilecektir.
Yapılması öngörülen toplantının gündeminde güvenlik, siyasi, insani ve yasama gibi dosyaların detaylı bir şekilde tartışılması hususu yer alacaktır. Sözü edilen toplantının ileri bir tarihte yapılması için bir hamle daha yapılmalıdır. Aksi takdirde Irak Türkmen Cephesinin genişletilmiş bir toplantı düzenlemesi elzemdir.