Oyuncaklar zehir saçıyor, tartışma sürüyor
“TSE gitti, CE geldi, ülkeye çürük mal doldu” suçlamalarına karşı yetkililer “Avrupa ne yapıyorsa, onu yapıyoruz” diyor. Zehirli oyuncakların iadesi ise ağır ilerliyor.
Önce ABD’de satılan bazı deniz ürünleri, evcil hayvan mamaları ile diş macunlarında zehirli maddelere rastlandı, ardından Amerikan Mattel firması Türkiye dahil tüm dünyaya yayılmış milyonlarca oyuncağı toplatma kararı aldı. Oyuncaklar Çin işiydi; gözler bu ülkeye çevirildi ve Çin’deki üretici firmanın patronu intihar etti. Olayın şoku atlatılmadan Yeni Zelanda’ya ihraç edilen çocuk giysilerinde kansere yol açabilecek bir kimyasalın kullanıldığı ortaya çıktı. Son olarak da iki Amerikan firması daha, boyasında aşırı miktarda kurşun olduğu gerekçesiyle oyuncaklarını piyasadan toplattı.
Haberin devamı
Hastalık saçan tehlikeli mallar nedeniyle dünyanın gözü ucuz üretim üssü Çin’e çevirilirken, Türkiye’de tartışma “TSE kalktı, ülkeye çürük mallar doldu” üzerine sürüyor. Yetkililer ise, TSE’nin yerine getirilen “CE” standartının “Avrupa’ya uygun” anlamına geldiğini, Avrupa ülkelerindeki kriterlerin Türkiye’de de arandığını belirtiyor.
Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı Standardizasyon Genel Müdürü Yavuz Mollasalihoğlu, AB ülkelerindeki güvenlik şartlarının, Türkiye’de de aynen karşılandığını; tehlikeli oyuncakların ortaya çıkması üzerine denetimi artırma yoluna gittiklerini, kurulacak ‘oyuncak laboratuarı” ile üst düzey analizler yapılacağını açıkladı.
ÇİN: GÜNAH KEÇİSİ SEÇİLDİK
Amerikalı kimi uzmanlar durumu, “Çin’in ucuz üretimle yakaladığı patlamanın sonuna geldiği” şeklinde yorumluyor. Günah keçisi ilan edildiğini söyleyen Çinli yetkililer ise ürünlerin kalitesiz olduğu için değil, yeni belirlenen endüstri standartlarına uymadığı için toplatıldığını belirtiyor.
Toplatılanlar arasında sadece zehirli maddeler içerenler değil, üzerinde yeterli güvenlik uyarısı olmayan oyuncakların da bulunması, Çin’in savunmasının temelini oluşturuyor.
Sonuçta Çin, skandalların üzerine gitmeye kararlı olduğu sinyalini veriyor, ancak firmaların da denetimi daha dikkatli yapması gerektiğine işaret ediyor.
ATO: TSE KALKTI SAĞLIKSIZ MALLAR GELDİ
“Türkiye’de standart yok” iddiasını gündeme Ankara Ticaret Odası (ATO) getirdi. Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın, 30 Nisan-31 Aralık 2005 tarihleri arasında yayınlandığı bir dizi tebliğ ile toplam 768 çeşit malda TSE standardı arama zorunluluğunun kaldırıldığını belirten ATO, TSE standardının aranmaması nedeniyle 1 Ocak 2006’dan bu yana oyuncaktan biberona, kınadan diş macununa, duş bataryasından tekstil ürünlerine, su depolarından banyo küvetlerine kadar pekçok sağlıksız ürünün yurda girdiğini ve tüketiciye satıldığını iddia etti.
DENETLEYECEK ELEMAN VE LABORATUVAR YOK
Türkiye’nin AB’nin mevzuatına uyumu gerçekleştiremediğini, akredite edilmiş laboratuvarları kuramadığını, yetişmiş elemana sahip olmadığını belirten ATO Başkanı Sinan Aygün şöyle dedi: “Türkiye’nin AB’ye uyum çerçevesinde denetimleri kaldırmadan önce de ‘CE’ beyanatıyla, ölçümlemesi yanlış olan şırınga, boyası çıkarak bebeğe zarar veren biberon, mikroplu idrar sondası, kansere yol açan oyuncaklar, doğru ölçüm yapmayan tansiyon aleti, paslanan cerrahi pens gibi ürünler ülkeye girdi. Denetimlerin kalkmasının ilk etkisini oyuncakta görüyoruz, sonrasını düşünmek bile korkutucu.”
DTM: CE HER OYUNCAKTA ARANAN KRİTER
Oyuncakların denetiminden sorumlu Başbakanlık Dış Ticaret Müsteşarlığı Standartizasyon Genel Müdürü Yavuz Mollasalihoğlu ise, ’ye, oyuncaklarda denetim yapılmadığı iddialarının gerçeği yansıtmadığını söyledi.
Mollasalihoğlu, “Avrupa’ya uygun, anlamına gelen ve gerekli güvenlik şartlarını karşıladığını gösteren CE, ithal bütün oyuncaklarda aranan bir kriter. Bu tür iddialar ismini vermek istemediğim bazı çevreler tarafından kasıtlı olarak çıkarılıyor” dedi.
PARASAL YÜKÜN KALKMASI RAHATSIZ ETTİ
Özellikle Çin’de üretilen oyuncaklara ilgili haberlerin ardından daha etkin önlemler alma yoluna gittiklerini söyleyen Mollasalihoğlu, şöyle devam etti: “2005 yılından sonra ithalat kontrol sistemindeki değişiklik, ithalatçıların üzerindeki manasız bazı parasal yükleri kaldırdı. Bu parasal yükleri kaldırmamız ise bazı kesimlerde rahatsızlık yarattı. İsmini vermek istemediğim bu kesimler, sürekli olarak ‘Standart kalktı, ülkeye çürük mallar doldu’ iddialarını ortaya attılar. İşte oyuncakta herhangi bir standart yok gibi söylentilerin nedeni budur.”
HIFZISIHHA: TSE’NİN YERİNİ CE ALDI
TSE standardının yerini CE standardının aldığını söyleyen Sağlık Bakanlığı Refik Saydam Hıfzısıhha Merkez Başkanı Doç. Mustafa Ertek de, şöyle devam etti: “TSE kaldırıldı, yerine CE kondu ve iddia edildiği gibi bir boşluk olmadı. Yeter ki CE belgesi olsun ve bu belge sahte olmasın. TSE standardı diye bir şey zaten artık yok, çünkü Avrupa Birliği’ne uyum sürecinde AB standartlarını uyguluyoruz. 2002’de Temel Sağlık Hizmetleri’nin çıkardığı ve AB standartlarına uygun olan yönetmelik, güvenli oyuncakta CE uygunluk belgesinin olması gerektiğini söylüyor.”
ŞÜPHE OLURSA İKİNCİ ANALİZ YAPILIR
Çin’in “Sadece bizim değil ürünleri alan şirketlerin de sorumluluğu var” şeklindeki açıklamasını hatırlatmamız üzerine ise Ertek şunları söyledi: “CE ibaresi olan bir ürünün tekrar kontrolden geçirilmesi, ancak şüphe halinde olur. Dış Ticaret Müsteşarlığı tarafından ithal edilip piyasaya giren ürünün denetimi Sağlık Bakanlığı’nın görevi. Bakanlık sağlık müdürlükleri aracılığı ile denetim esnasında şüpheli olan ya da fiziken bozuk çıkan oyuncakları ikinci bir denetime gönderebilir. Yani ikinci inceleme ancak şüphe üzerine yapılır.”
DEMEK Kİ BU OYUNCAKLARDAN ŞÜPHELENMEMİŞİZ
Tehlikeli oyuncakları analiz edecek kapasitede laboratuar olduğunu da kaydeden Ertek, ancak toplatılması kararı alınan bu oyuncaklardan şüphelenilmediği için analiz istenmediğini söyledi. Ertek, “Eğer oyuncaklardan şüphelenilseydi bizim veya TSE’nin laboratuvarlarında analizi yapılırdı. Demek ki kimse şüphelenmedi” sözleriyle açıkladı.
YENİ OYUNCAK LABORATUVARI YOLDA
Doç. Mustafa Ertek, Sağlık Bakanlığı’nın AB uyum çerçevesinde yeni bir oyuncak güvenliği laboratuarı kurma çalışmalarının sürdüğünü, 2008 yılı sonunda bitmesi planlanan laboratuvarda oyuncakların daha kapsamlı bir analize tabi tutulacağını söyledi.
Ertek’in verdiği bilgiye göre ayrıca bir “oyuncak güvenliği projesi” de hazırlandı. Bu yıl sonundan itibaren “Leonardo Projesi” kapsamında oyuncakçılar, kreş ve anaokulu öğretmenleri ile aileler oyuncak güvenliği konusunda eğitilecek.
NTV