BM Güvenlik Konseyi'nde Suriye'ye insani yardım sokulması için geçen yıl kabul edilen 2139 sayılı kararın uygulaması konusundaki sıkıntılar değerlendirildi.
BM Mülteciler Yüksek Komiseri Antonio Guterres Konsey'de yaptığı konuşmada, Suriye'deki çatışmaların günümüzün en büyük insani krizi olduğunu, bölge ve uluslararası barış ve güvenliğini tehdit ettiğini söyledi.
Suriye'ye komşu ülkelerin yaşadığı sıkıntılara değinen Guterres, "Suriyeli mülteci krizi mevcut insani yardım kapasitemizin üzerinde. Komşu ülkelerde 3.8 milyon kayıtlı mülteci bulunuyor" dedi.
Lübnan ve Ürdün'ün onlarca yıl içinde oluşabilecek nüfus artışı ile sadece birkaç yıl içinde karşı karşıya kaldığını kaydeden Guterres, "Türkiye dünyada en fazla mülteciyi barındıran ülke konumuna geldi" diye konuştu.
Türkiye'ye hâlâ çok sayıda mültecinin sığınmaya devam ettiğini anlatan Guterres, "Türk hükümeti geçen yıl aldığı önemli bir kararla Suriyeli sığınmacılara geçici çalışma izni, ücretsiz eğitim ve sağlık hizmetinden faydalanma imkânı verdi" dedi.
"2 milyon kayıp nesil"
Lübnan'daki Suriyeli mültecilerin yarıdan fazlasının güvenli olmayan barınaklarda yaşadığını vurgulayan Guterres; Lübnan, Ürdün ve Kuzey Irak'taki mülteci yoğunluğunun bu bölgelerin ekonomi ve sosyal yapısına ağır etkileri olduğunu söyledi.
Guterres, Suriyelilerin uzun süre ve kötü koşullarda ülkelerinden uzakta kalmalarının etkisine de değinerek, "Uzun mültecilik süresi ve kötü koşullar nedeniyle 18 yaşın altındaki yaklaşık 2 milyon Suriyeli çocuk 'kayıp nesil' olma riski altında. Ülke dışında doğan 100 binin üzerindeki çocuk da Suriye yasaları nedeniyle 'vatansız' olabilir" diye konuştu.
Akdeniz üzerinden yetersiz teknelerle Avrupa'ya kaçmaya çalışanların durumunu da anlatan Guterres, "Bu yıl başından beri 370 kişi Akdeniz'de boğuldu. Bu yolculuğu gerçekleştiren her 20 kişiye karşı bir kişi boğuluyor" dedi.
Guterres ekonomik olarak güçlü ülkelere de çağrıda bulunarak, özellikle Almanya, İsveç ve Körfez ülkelerinin Suriyeli mültecilere ve bu mültecilere ev sahipliği yapan ülkelere daha fazla destek vermesini istedi.
"212 bin kişi kuşatma altında"
BM İnsani İşler ve Acil Durumlar Koordinatör Yardımcısı Kyung-wha Kang da toplantıda yaptığı konuşmada, Suriye'de savaşan tüm tarafların insan haklarını ihlal ederek insani yardım ulaştırılmasını engellediklerini, ayrım gözetmeden saldırılarını sürdürdüklerini ancak kendilerine hesap sorulmadığını söyledi.
Sivillerin ve altyapı tesislerinin kasıtlı olarak hedef alındığını vurgulayan Kang, "Halep ve Dera'da 2 milyondan fazla kişi kasıtlı olarak elektrik ve sudan mahrum bırakıldı. Durumları her geçen gün daha da kötüleşen 212 bin kişi kuşatma altında. Ocak ayında bunlardan ancak 304'üne gıda ulaştırılabildi" dedi.
Her ay aynı ihlalleri anlatmak için Konsey'in karşısına geldiklerini vurgulayan Kang, "Suriye'de rakamlar değişiyor ancak işlenen insan hakları ihlalleri aynı. Çatışan taraflar sivilleri öldürme, kaçırma, gıda ve tıbbi malzemeye ulaşmalarını engelleme eylemlerini sorumsuzca gerçekleştiriyor. İnsani yardım konvoylarının geçişine engel olunmasına, elektrik ve su gibi temel ihtiyaçların sivillere ulaşımının engellenmesine son verilsin" diye konuştu.
Esed rejiminin özellikle muhaliflerin kontrolündeki bölgelere insani yardım taşıyan BM görevlilerinden ülkeyi terk etmesini istediğini de anlatan Kang, Suriye hükümetinden bu "nedenini bilemedikleri" talepten geri dönmesini istediklerini kaydetti.
Kang, Suriye için yeterli fona ulaşamadıklarını da belirterek, "Suriye için temin edilemeyen her bir milyon dolar 227 bin kişinin temel sağlık fırsatından yararlanamaması demek. Mayıs ayından önce acil kaynak bulunmazsa bir milyon öğrenci okul imkanından mahrum kalacak" dedi.
"Türkiye 6 milyar dolar harcadı"
Türkiye'nin BM Daimi Temsilcisi Halit Çevik, Türkiye'nin Suriyeli sığınmacılar için bugüne kadar yaptığı harcamanın 6 milyar dolar civarında olduğunu belirterek, uluslararası toplumun Suriyeli mültecilerin yükünü adil paylaşması gerektiğini söyledi.
Çevik, BM Güvenlik Konseyi'nde düzenlenen Suriyeli sığınmacılara ve Suriye içinde yerlerinden edilenlere insani yardım ulaştırılması konulu toplantıda Türkiye'nin bu konudaki faaliyetlerini anlattı.
Türkiye'nin Suriyeli sığınmacılara açık kapı politikası uyguladığını hatırlatan Çevik, halen ülkede 1,6 milyon Suriyelinin yaşadığını ifade etti.
Suriyelilerin her türlü ihtiyacının giderildiğini de anlatan Çevik, Türkiye'nin Suriye'nin kuzeyinde yerlerinden edilmiş kişilere de insani yardım ulaştırılmasını temin ettiğini dile getirdi.
Çevik, BMGK kararlarının üzerinden aylar geçmesine rağmen gereğince uygulanamadığına ve Suriye'ye yardım ulaştırılmasının engellendiğine dikkati çekerek, Suriye'ye hem sınır ötesi hem de sınır boyundaki yardımların artırılması gerektiğini söyledi.
Türkiye'nin yardımları sürdüreceğini ancak bu yükün paylaşılması gerektiğini vurgulayan Çevik, "Şu anda Türkiye'nin Suriyeliler için omuzladığı finansal yük 6 milyar dolar civarında. Bugüne kadar aldığımız destek ise 300 milyon dolar. Mevcut durum ne Türkiye ne de bölgedeki diğer ülkeler için sürdürülebilir" değerlendirmesinde bulundu.
Çevik, Türkiye ve Suriye'nin diğer komşularının adil olmayan bir biçimde bu yükü omuzladıklarını belirterek, "Türkiye ve Suriye'ye komşu diğer ülkeler bu insani trajedi ile mücadelede yalnız bırakılmamalı. Tüm BM üyesi ülkeler ve uluslararası toplumun samimi katkılarına ihtiyaç var" diye konuştu.
Suriye'de giderek kötüleşen güvenlik koşullarına da değinen Çevik, IŞİD'in Suriyeli Hristiyanları kaçırmasını ve diğer tüm "barbar" eylemlerini Türkiye'nin en sert biçimde kınadığını kaydetti.
Kaynak: AA