13 (T.A.K-Gözde Süreç Sarı-Doğuş Ö. Çiftçioğlu): Kuzey Kıbrıs'ta 2013 biri üç partili koalisyon olmak üzere üç hükümete ev sahipliği yaptı. Tek başına hükümette olan Ulusal Birlik Partisi (UBP), ülke gündemini uzunca bir süre oluşturan Kurultayına bu yıl içinde nokta koydu.
Mahkeme kararıyla yinelenen Kurultay sonrası yaşanan UBP'den ayrılma, güvensizlik önerisiyle UBP'nin hükümetten uzaklaştırılması sonucunu yarattı. Bu bir başka ilkin yaşanması, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC)'nin üç parti tarafından desteklenen ilk kadın başbakanlı geçici veya seçimi hükümeti kurulmasına neden oldu.
Yapılan erken genel seçimlerinden hiçbir parti tek başına hükümet kuracak çoğunluğu yakalayamaması nedeniyle 2013 yılının üçüncü hükümeti, Cumhuriyetçi Türk Partisi Birleşik Güçler (CTP/BG) Demokrat Parti Ulusal Güçler (DP/UG) Koalisyon Hükümeti kuruldu.
Bu bağlamda, ülke gündemine 2013 yılında seçim ve parti kurultayları damga vurdu. UBP'nin 2012'de yapılan tartışmalı Kurultayı ile ilgili mahkeme 2013 yılının ilk günlerinde sonuçlandı.
Lefkoşa Kaza Mahkemesi'nin yeniden yapılmasına karar verdiği Kurultay 24 Şubat'ta tekrarlandı. Kurultay'da İrsen Küçük'ün yeniden Genel Başkan seçilmesiyle başkanlık için yarışan diğer aday Ahmet Kaşif başta olmak üzere 8 milletvekili, CTP/BG, Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP) ve Demokrat Parti (DP) ile birlikte hükümete karşı güvensizlik önergesi vereceklerini açıkladılar.
UBP Disiplin Kurulu'nun haklarında ihraç kararı vererek savunmalarını istediği milletvekilleri partiden istifa ederek DP'ye katıldı. Katılımla birlikte DP isim değiştirerek Demokrat Parti Ulusal Güçler (DP/UG) adını aldı.
O günlerde hükümete güvensizlik önergesi verildi. Meclis Genel Kurulu 30 Mayıs'taki toplantısında 28 Temmuz'da Erken Genel Seçime gidilmesini onaylarken, güvensizlik önergesi 5 Haziran'da oyçokluğuyla kabul edildi.
Güvensizlik önergesinin kabulünün ardından Başbakan İrsen Küçük 6 Haziran'da istifasını Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'na sundu. Bu istifa KKTC'nin ilk kadın başbakanını yaratacak üçlü koalisyon hükümeti çalışmalarıyla ilgili süreci başlattı.
Cumhurbaşkanı Eroğlu 11 Haziran'da hükümeti kurma görevini CTP/BG Lefkoşa Milletvekili Sibel Siber'e verdi.
Siber, CTP/BG, DP/UG ve TDP'den oluşan geçici hükümetin kabinesini 13 Haziran'da Eroğlu'na sundu.
Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan geçici Hükümetin Kabinesi; "Başbakan Sibel Siber, Dışişleri Bakanı Kutlay Erk, İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanı Gülsün Yücel, Maliye Bakanı Zeren Mungan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı Asım İdris, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Sami Dayıoğlu, Turizm Çevre ve Kültür Bakanı Mehmet Harmancı, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı İsmail Başarır, Ekonomi ve Enerji Bakanı Atay Ahmet Raşit, Sağlık Bakanı Nuri Gökşin" şeklinde oluştu.
Böylece Sibel Siber, KKTC tarihinin ilk kadın başbakanı oldu. Geçici Hükümet, 28 Temmuz'a erken seçimleri sonrasında oluşan hükümetin göreve başlamasına kadar hükümet etme görevini sürdürdü.
28 Temmuz'da yapılan Erken Genel Seçim sonucunda hiçbir parti tek başına iktidar olmaya yetecek çoğunluğa ulaşamadı. Cumhurbaşkanı Eroğlu, seçimlerde en çok milletvekili çıkaran CTP/BG'nin Genel Başkanı Özkan Yorgancıoğlu'na hükümeti kurmak görevi verdi.
Yorgancıoğlu, Meclis'te temsil edilen diğer partilerle yaptığı görüşmeler sonucunda DP/UG ile koalisyon hükümeti kurulacağını açıkladı.
Başbakan Özkan Yorgancıoğlu, Başbakan Yardımcısı, Ekonomi, Turizm, Kültür ve Spor Bakanlığı: Serdar Denktaş (DP/UG); İçişleri Bakanlığı: Teberrüken Uluçay (CTP/BG); Maliye Bakanlığı: Zeren Mungan (CTP/BG); Dışişleri Bakanlığı Özdil Nami (CTP/BG); Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı Ahmet Kaşif (DP/UG); Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aziz Gürpınar (CTP/BG); Gıda Tarım ve Enerji Bakanlığı Önder Sennaroğlu (CTP/BG); Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Hamit Bakırcı (DP/UG); Milli Eğitim Bakanlığı Mustafa Arabacıoğlu (DP/UG), Sağlık Bakanlığı Ahmet Gulle'den (CTP/BG) oluşan koalisyon hükümeti kabinesi 30 Ağustos'ta Cumhurbaşkanı'na sunuldu.
Cumhurbaşkanı Eroğlu tarafından onaylanan kabine 31 Ağustos'ta Cumhuriyet Meclisi'nin bilgisine getirildi.
CTP/BG Kurultayı ise 8 Aralık tarihinde yapıldı. Kurultay'da Parti Başkanı, Başbakan Özkan Yorgancıoğlu yeniden parti Genel Başkanlığına seçildi.
UBP KURULTAY DAVASI
2012 yılında yapılan ve tartışmalara neden olan UBP Kurultayı'yla ilgili Ahmet Kaşif tarafından açılan dava 3 Ocak 2013'te sonuçlandı. Lefkoşa Kaza Mahkemesi, kurultay ikinci turunun10 gün içinde yapılmasına karar verdi.
Bu karar üzerine açılan istinaf davası 23 Ocak'ta sonuçlandı. Bu davada da Mahkeme seçimde ikinci turun yapılmasına karar verdi.
24 Şubat'ta gerçekleşen UBP Kurultayı ikinci turunda İrsen Küçük yeniden parti genel başkanı seçildi.
Mayıs ayı ortasında, Parti Başkanlığı için Küçük'e karşı yarışan Ahmet Kaşif başta olmak üzere Hasan Taçoy, Zorlu Töre, Afet Özcafer, İlkay Kamil, Ergün Serdaroğlu, Türkay Tokel, Ejder Aslanbaba'nın CTP/BG, o günlerde henüz ismini değiştirmeyen DP ve TDP ile birlikte hareket etmesi, UBP Hükümeti'ne karşı güvensizlik önergesi vermeleri gündeme geldi.
Bunu, Ahmet Kaşif ile birlikte hareket eden 8 milletvekillinin UBP'den ihraç edilmeleri için başlatılan girişimler izledi.
Kaşif, o dönem hala üye oldukları UBP'ye karşı güvensizlik önergesi vermeleriyle ilgili 19 Mayıs'ta şu açıklamayı yapmıştı:
"UBP'deki gelişmeleri izliyoruz. Bizim UBP ile bir sorunumuz yok. Bizim tek amacımız parti yönetimini ele geçiren zihniyettir. Ülkenin ve partinin kötü yönetilmesidir.
Tüm gelişmeleri göz önünde bulundurarak bir yol haritası belirledik ve ona uyuyoruz. Olaylar bu noktaya gelmişse başlıca sorumlu UBP'yi ele geçiren zihniyettir. UBP tabanıyla halkın büyük çoğunluğunun bizimle olduğundan eminiz.
Ben, Hasan Taçoy, Zorlu Töre, Afet Özcafer, İlkay Kamil, Ergün Serdaroğlu, Türkay Tokel, Ejder Aslanbaba arkadaşlarımız sunulacak güvensizlik önergesi için imzalarımızı koyduk. CTP, DP ve TDP ile vardığımız uzlaşma ne ise ona harfiyen uyacağız. Herşey UBP ve ülkenin iyiliği içindir. Siyaset halk için yapılır. İhraç kararları ve diğer haksız adımlar bizi durduramaz. Sayın Küçük'ün yasa, tüzük tanımaz tavrı devam ediyor. Taban kim ne yapmaya çalışıyor iyi biliyor."
19 Mayıs'ta CTP/BG, DP ve TDP ile varılan uzlaşmaya harfiyen sadık kalacaklarını açıklayan Ahmet Kaşif, 20 Mayıs'ta muhalefet ile birlikte 27 milletvekilinin imzasını taşıyan, güvensizlik önergesini o dönemdeki Cumhuriyet Meclisi Başkanı Hasan Bozer'e sunduklarını açıkladı.
Meclisin aynı günkü oturumunda Özkan Yorgancıoğlu (CTP/BG), Mehmet Çakıcı (TDP), Serdar Denktaş (DP), Ahmet Kaşif (UBP), Hasan Taçoy (UBP), Mustafa Arabacıoğlu (DP), Sibel Siber (CTP/BG), Özdil Nami (CTP/BG), Mehmet Çağlar (CTP/BG), İlkay Kamil (UBP), Esat Ergün Serdaroğlu (UBP), Türkay Tokel (UBP), Zorlu Töre (UBP), Afet Özcafer (UBP), Hüseyin Angolemli (TDP), Mustafa Emiroğluları (TDP), Önder Sennaroğlu (CTP/BG), Mustafa Yektaoğlu (CTP/BG), Salih İzbul (CTP/BG), Abbas Sınay (CTP/BG), Fatma Ekenoğlu (CTP/BG), Ömer Kalyoncu (CTP/BG), Ferdi Sabit Soyer (CTP/BG), Arif Albayrak (CTP/BG), Teberrüken Uluçay (CTP/BG) ve Sonay Adem'in (CTP/BG) imzalarını taşıyan güvensizlik önergesi okundu.
Önergenin gerekçesinde şu ifadeler yer alıyordu:
"Kıbrıs Türk halkının güvenlik, refah ve mutluluğu Cumhuriyet Meclisi için esas olup, Anayasamıza göre hükümet görev ve yetkilerini Anayasa ve yasalara uygun olarak kullanır ve yerine getirir.
Görevini layıkıyla yerine getiremeyen, desteğini yitiren bir hükümetin görevine devam etmesine izin verilmesi Anayasamıza ve demokrasiye terstir.
Mevcut hükümet icraatları yüzünden şu anda ülkemiz insanı mutsuz ve umutsuzdur. Bunun başlıca nedenleri arasında mevcut hükümetin hükümet programında öngörülenleri, söz verilenleri ve ortaya çıkan sorunların aşılması için yapılması gerekenleri yapmamış olmasını sayabiliriz. Bundan dolayıdır ki halkımızın mevcut hükümetin sorunları çözeceği yönünde inancı kalmamıştır. Son zamanlarda sivil toplum örgütleri de dahil olmak üzere halkımızın geniş bir kesimi hükümetten şikayet etmekte ve medyaya da yansıyan şekliyle hükümete istifa çağrısı yapmaktadır. Ayrıca iktidar partisi içinde yaşananlar, hükümetin arkasındaki desteği yitirdiğini açıkça ortaya koymaktadır.
Böylesi bir hükümetin halkımıza ve ülkemize hizmet vermesi mümkün değildir.
Yukarıda belirtilenler ışığında mevcut hükümetin halkımıza daha fazla zarar vermesini önlemek amacıyla ülkemizdeki siyasi istikrarın yeniden inşa edilmesi ve toplumumuzun Meclis'e olan güveninin yeniden sağlanması ve seçimin önünü açmak acına mevcut hükümete güvensizlik önergesi verilmesi zaruri olmuştur."
Yine 20 Mayıs'ta Cumhuriyet Meclisi Hukuk ve Siyasi İşler Komitesi, UBP'nin 21 Temmuz'da; muhalefet partileri ve UBP'nin muhalif grubu milletvekillerinin ise 29 Eylül'de yapılması için Meclis Genel Kurulu'na karar önerisi sunduğu erken seçimin 28 Temmuz 2013'de yapılmasına karar verdi.
Meclis, 23 Mayıs'ta yapılan Genel Kurulu'nda "Seçimlerin Yenilenmesine İlişkin Karar Tasarısını" ele aldı, ancak ivedilik tezkeresi gelmediği için erken seçimin 28 Temmuz'da yapılmasına ilişkin karar tasarısının bütününe ilişkin üçüncü görüşmesi daha sonraki herhangi bir birleşime kaldı.
UBP Disiplin Kurulu 24 Mayıs'ta 8 vekilin partiden ihraç edilmesini görüştü ve milletvekillerinin 7 gün içinde savunmalarının istenmesi kararını aldı. Ancak 8 milletvekili savunma vermeyeceklerini açıklayarak 26 Mayıs'ta UBP'den istifa etti.
Meclis'in 27 Mayıs'taki oturumunda da güvensizlik önergesi ve erken seçim tartışıldı. Meclis Genel Kurulu, UBP Hükümeti'ne karşı güvensizlik önergesini görüşmeyi oyçokluğuyla kabul etti.
Bunu, Demokrat Parti (DP) Parti Meclisi'nin 29 Mayıs'ta UBP'den istifa eden 8 milletvekilinin DP'ye katılması kararını onaylaması izledi.
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, 30 Mayıs'taki toplantısında, Erken Genel Seçim'in 28 Temmuz'da yapılmasını oy çokluğuyla kabul etti.
Meclis 3 Haziran'da, Başbakan İrsen Küçük ve hükümetine karşı verilen güvensizlik önergesini görüştü ve 5 Haziran'daki görüşmesinde önergeyi 27 kabul, 21 ret oyuyla kabul etti.
Yine 5 Haziran'da DP, Olağanüstü Kurultay'la, resmi olarak "Demokrat Parti-Ulusal Güçler (DP/UG)" adını aldı.
GEÇİCİ HÜKÜMETİN KURULMA DÖNEMİ
Güvensizlik önergesinin kabulünün ardından Başbakan İrsen Küçük 6 Haziran Perşembe gün istifasını Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'na sundu. Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu da, hükümeti kurma görevi vermeden önce aynı gün ana muhalefet partisi CTP/BG ile daha sonra da sırasıyla TDP, DP/UG ve UBP'yle görüştü.
Bu gelişmelerin ardından CTP/BG yetkilileri, tüm partilerin bir araya gelmesi için çağrı yaptı ve UBP hariç, CTP/BG, DP ve TDP başkanları, 10 Haziran tarihinde Cumhuriyet Meclisi'nde bir araya geldi.
Toplantı sonucunda üç partinin yetkilileri, prensipte anlaşıldığı, erken seçime kadar ülkeyi yönetecek başbakanın, parti başkanı dışında bir milletvekili olması yönünde görüş birliğine varıldığı açıklandı.
CTP/BG, DP/UG ve TDP, 11 Haziran'da yaptığı üç saat süren toplantı sonucunda, Başbakanlığa CTP/BG Lefkoşa Milletvekili Sibel Siber'in getirilmesi; kurulacak kabinede CTP/BG'nin dört, DP/UG ve TDP'nin de üçer bakanlık alması kararını aldı.
Partilerin bu konuda aldığı ortak kararı Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'na sunması üzerine, Eroğlu hükümeti kurma görevini aynı gün Sibel Siber'e verdi. Geçici hükümeti oluşturacak CTP/BG, DP/UG ve TDP, kabineyi belirlemek için 13 Haziran Perşembe gün Cumhuriyet Meclisi'nde toplandı.
Cumhuriyet Meclisi'nde iki buçuk saat süren toplantının ardından, Hükümeti kurmakla görevlendirilen CTP/BG Milletvekili Sibel Siber, CTP/BG Genel Başkanı Özkan Yorgancıoğlu, DP/UG Genel Başkanı Serdar Denktaş, TDP Genel Başkanı Mehmet Çakıcı kabinenin oluşturulduğunu ve Cumhurbaşkanına sunulacağını açıkladı.
GEÇİCİ HÜKÜMET OLUŞTURULDU
Cumhuriyet Meclisi'nde temsil edilen CTP/BG, DP/UG ve TDP'nin oluşturduğu Sibel Siber başkanlığındaki hükümet 13 Haziran Perşembe gün Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'na sunuldu.
Ülkenin ilk kadın başbakanı başkanlığında oluşturulan üç partili koalisyon Hükümeti kabinesi; "Başbakan Sibel Siber, Dışişleri Bakanı Kutlay Erk, İçişleri ve Yerel Yönetimler Bakanı Gülsün Yücel, Maliye Bakanı Zeren Mungan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Aziz Gürpınar, Milli Eğitim Gençlik ve Spor Bakanı Asım İdris, Tarım ve Doğal Kaynaklar Bakanı Sami Dayıoğlu, Turizm Çevre ve Kültür Bakanı Mehmet Harmancı, Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanı İsmail Başarır, Ekonomi ve Enerji Bakanı Atay Ahmet Raşit, Sağlık Bakanı Nuri Gökşin" isimlerinden oluştu.
CTP/BG, DP/UG,TDP Koalisyon Hükümeti'nin programı Cumhuriyet Meclisi'nde, 17 Haziran'da okunmaya başlandı ve 20 Haziran'da tamamlandı. Meclis yeni Bakanlar Kurulu'na güven oylaması için 23 Haziran'da toplandı.
Genel Kurul'da, güven oylaması başlamadan önce aynı gün DP/UG'den istifa eden milletvekili Ejder Aslanbaba, kürsüye çıkarak, DP/UG Genel Başkanı Serdar Denkaş ile Ahmet Kaşif'in kendisine güven oylamasında evet demesi ve milletvekilliğinden istifa etmesi karşılığında 7 bin 700 Euro rüşvet teklif ettiğini iddia etti. İddialar ülke gündeminde günlerce tartışıldı.
CTP/BG, DP/UG ve TDP Koalisyon Hükümeti, 23 Haziran Pazar gün Cumhuriyet Meclisi'nden güvenoyu aldı. Meclis İç Tüzüğü'ne göre açık oyla yapılan oylamada, hükümete 26 kabul, 15 ret oyu verildi.
İLK KADIN BAŞBAKAN
Üç partinin desteklediği koalisyon hükümeti, ilklerin hükümeti olarak tarihe geçti. CTP/BG milletvekili Sibel Siber, KKTC'nin ilk kadın Başbakan olarak tarihteki yerini alırken aynı zamanda şimdiye kadarki en genç Başbakan da oldu.
Meclise ilk kez 2009 seçimlerinde giren Siber, beş yıllık milletvekilliğinin ardından başbakanlık koltuğuna oturan ilk siyasetçi olarak siyasi tarihe geçti.
Siber, başbakanlığa kendisinin önerilmesinden onur duyduğunu söyledi ve "Bu kısa dönemde esas hedef, tüm halkı kucaklayan, ilkeli, etik bir hükümet kadrosuyla güzel bir geçiş dönemi yaşamaktır" dedi.
Geçici hükümet, üçlü koalisyon olması ve tamamen teknokratlardan oluşmasıyla da bir ilk oldu.
Cumhuriyet Meclisi web sitesindeki verilere göre, 8 Ekim 1974'ten bugüne, kabinelerdeki değişiklikler de dahil 34'üncü hükümet olan CTP/BG, DP/UG ve TDP ortaklığındaki hükümette, Başbakan Sibel Siber dışında milletvekili bulunmuyordu.
Sibel Siber'in başbakanlığında kurulan Hükümet, 28 Temmuz seçimleri sonucu kurulan yeni hükümet görevi devralana kadar işbaşında kaldı.
ERKEN SEÇİM
Yüksek Seçim Kurulu (YSK) 28 Temmuz'da yapılan "Milletvekilliği Erken Genel Seçimi"yle ilgili takvimi 1 Haziran'da açıkladı. Buna göre milletvekili adayları 1 Temmuz'da kesinleşip ilan edildi ve seçim propagandası 2 Temmuz'da başladı.
28 Temmuz Erken Genel Seçimi'nde; Ulusal Birlik Partisi (UBP), Cumhuriyetçi Türk Partisi Birleşik Güçler (CTP/BG), Toplumcu Demokrasi Partisi (TDP), Demokrat Parti Ulusal Güçler (DP/UG) ve Birleşik Kıbrıs Partisi (BKP) seçmenlerden oy talep ederken, Yeni Kıbrıs Partisi (YKP) ve Kıbrıs Sosyalist Parti (KSP) ise seçimleri boykot çağrısı yaptı. BKP çatısı altında Toplumsal Varoluş Güçleri adayları da seçime girdi.
Adaylar propaganda süreci boyunca, ziyaretler gerçekleştirdi, bildiriler dağıttı, mitingler yaptı.
SEÇİM GÜNÜ...KOALİSYON HÜKÜMETİ
Cumhuriyet Meclisi'nde görev yapacak 50 milletvekilinin belirlendiği "Milletvekilliği Erken Genel Seçimi" 28 Temmuz Pazar gün yapıldı. Oy verme işlemi saat 08.00'de başladı ve 18.00'de tamamlandı. Yüksek Seçim Kurulu oyları saat 19.00'dan itibaren saymaya ve sonuçları açıklamaya başladı.
Seçim sonucunda CTP/BG yüzde 38.38 oy oranıyla 21; DP/UG yüzde 23.16 oy oranıyla 12; UBP yüzde 27.33 oy oranıyla 14 ve TDP de yüzde 7.41 oy oranıyla 3 milletvekili çıkardı.
172 bin 803 seçmenin oy hakkı bulunduğu seçimde, sandığa 120 bin 287 kişi gitti. Buna göre seçime katılım oranı yüzde 69.61oldu.
Seçim yarışında yer alan BKP ise yüzde 5'lik ülke barajını aşamayarak Meclis dışında kaldı. BKP yüzde 3.15 oy aldı. Bu seçimde de 7 bağımsız adaydan hiçbiri Meclis'e girecek oy oranına ulaşamadı.
Seçim sonuçlarına göre hiçbir parti tek başına hükümet kuracak çoğunluğa ulaşamadı ve koalisyon hükümeti kurulması gündeme geldi.
MECLİS GENÇLEŞTİ
Milletvekilliği Erken Genel Seçimi sonuçlarına göre Cumhuriyet Meclisi'nin yüzde 46'sı yeni isimlerden oluştu. Meclise 27 kişi yeniden girerken, 23 de yeni isim seçildi. Geçen seçimlere oranla daha çok sayıda genç aday milletvekilliği kazandı.
Geçen dönem 17 olan doktor milletvekili sayısı 1 kişi azalarak 16'ya düşerken, kadınların sayısı 4 ile aynı kaldı.
KÜÇÜK SEÇİLEMEDİ
Seçimde aday olup kaybedenler arasında en çok dikkati çekenler, UBP Genel Başkanı İrsen Küçük, Meclis Başkanı ve UBP Girne Milletvekili adayı Hasan Bozer ile Meclis Başkan Yardımcısı, CTP/BG Lefkoşa Milletvekili adayı Mustafa Yektaoğlu oldu.
UBP'den ayrılarak DP/UG'ye geçen 8 milletvekilinden 4'ü, Ahmet Kaşif, Zorlu Töre, Ergün Serdaroğlu ve Hasan Taçoy yeniden seçilirken, 3'ü Afet Özcafer, İlkay Kamil ve Türkay Tokel seçilemedi. 8'ler arasında yer alan Ejder Aslanbaba ise aday gösterilmemişti.
Seçimlerde kazanan milletvekilleri şu isimlerden oluştu; "Lefkoşa; Cumhuriyetçi Türk Partisi Birleşik Güçler (CTP/BG): Sibel Siber, Tufan Erhürman, Özdil Nami, Özkan Yorgancıoğlu, Ahmet Gülle, Birikim Özgür, Doğuş Derya. Ulusal Birlik Partisi(UBP): Tahsin Ertuğruloğlu, Faiz Sucuoğlu, Ersin Tatar, Hüseyin Özgürgün. Demokrat Parti - Ulusal Güçler (DP/UG): Serdar Denktaş, Mustafa Arabacıoğlu, Hasan Taçoy, Zorlu Töre.Toplumcu Demokrasi Parti (TDP): Mehmet Çakıcı.
Mağusa; CTP/BG: Teberrüken Uluçay, Asım Akansoy, Mustafa Ferdi Soyer, Erkut Şahali, Dr. Arif Albayrak, UBP: Sunat Atun, Hamza Ersan Saner, Erdal Özcenk, Dursun Oğuz, DP/UG: Ahmet Kaşif, Fikri Ataoğlu, Hakan Dinçyürek, TDP: Hüseyin Angolemli.
Girne; CTP/BG: Abbas Sınay, Salih İzbul, Fazilet Özdenefe Kürşat, Ömer Soyer Kalyoncu, UBP: Ünal Üstel, Kutlu Evren, İzlem Gürçağ, DP/UG: Özdemir Berova, Esat Ergün Serdaroğlu, TDP: Zeki Çeler.
Güzelyurt; CTP/BG: Armağan Candan, Mehmet Çağlar, Dr. Hüseyin Erçal, UBP: Dr. Ali Pilli, Kemal Dürüst, DP/UG: Menteş Gündüz.
İskele; CTP/BG: Önder Sennaroğlu, Biray Hamzaoğulları, DP/UG: Hüseyin Alanlı, Dr. Hamit Bakırcı, UBP: Nazım Çavuşoğlu"
Cumhuriyet Meclisi'nin 12 Temmuz'da Milletvekilliği Erken Genel Seçimleri'nin ardından 12 Ağustos da yapılan ilk birleşiminde milletvekilleri ant içti.
CTP/BG Lefkoşa Milletvekili Doğuş Derya'nın milletvekilliği ant içme töreninde, kendi yazdığı andı okuması üzerine Cumhuriyet Meclisi oturumuna ara verildi. Derya'nın tavrı toplumda geniş yankı uyandırarak olumlu ve olumsuzlarıyla tartışıldı.
HÜKÜMET KURMA ÇALIŞMALARI
Milletvekillerinin 12 Ağustos'ta yapılan yemin töreni sonrasında Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, hükümet kurma çalışmaları kapsamında Cumhuriyet Meclisi'ne giren siyasi parti başkanlarıyla görüşmeye başladı.
Yapılan görüşmelerin ardından, Eroğlu, hükümeti kurma görevini 15 Ağustos tarihinde CTP/BG Genel Başkanı Özkan Yorgancıoğlu'na verdi.
Yorgancıoğlu ve beraberindeki heyet aynı gün hükümet kurma çalışmaları kapsamında UBP ve TDP heyeti ile görüştü.
CTP/BG heyeti 16 Ağustos'ta DP/UG'yi ziyaret ederek parti yetkilileriyle görüştü. Görüşme sonrasında Kıbrıs sorunu dışında, temel prensiplerde anlaşıldığı açıklandı. Yorgancıoğlu, diğer partilerle de yeniden görüştükten sonra hükümeti kurma çalışmalarına başlayacaklarını belirtti.
CTP/BG heyeti 17 Ağustos'ta yeniden DP/UG ile görüştükten sonra, ikinci kez UBP yetkilileriyle bir araya geldi. Yorgancıoğlu, görüşmeden sonra yaptığı açıklamada, iki partinin ilk bakışta hemfikir oldukları planı UBP'li yetkililerinin kendi parti organlarında 2 gün içinde değerlendirip, alternatifleri de varsa onlarla birlikte geri dönüş yapacaklarını söyledi.
CTP/BG'nin Genel Sekreteri Asım Akansoy, 18 Ağustos'ta, hükümet kurma çalışmaları kapsamında UBP ve DP/UG ile yaptıkları görüşmelerde, partilere bir program sunduklarını ve partilerden değerlendirmeleri beklediklerini açıkladı.
DP/UG, CTP/BG'ye programla ilgili yazılı değerlendirmesini 18 Ağustos'ta, UBP ise 19 Ağustos'ta sundu.
CTP/BG Parti Meclisi 19 Ağustos'ta Parti Genel Merkezi'nde toplanarak, iki partinin programa yönelik değerlendirmelerini inceledi ve hükümet kurma çalışmalarına öncelikli olarak DP/UG ile devam edilmesi kararı aldı. CTP/BG Parti Meclisi DP/UG ile koalisyon hükümeti oluşturma konusundaki resmi görüşmeleri yürütmek üzere Genel Başkan Özkan Yogancıoğlu ile Merkez Yönetim Kurulu'nu yetkilendirdi.
CTP/BG ile DP/UG yetkilileri hükümet kurma çalışmaları çerçevesinde 21 Ağustos'ta yeniden bir araya geldi. Ancak çalışmaların sonuçsuz kaldığı açıklandı. Bu gelişme üzerine CTP/BG parti meclisi 22 Ağustos'ta değerlendirme yapmak üzere toplandı.
DP/UG Genel Başkanı Serdar Denktaş, 23 Ağustos'ta yaptığı açıklamada, "CTP/BG ile görüşecek bir konu kaldığını düşünmüyorum" dedi.
Bu gelişmeler sonrasında 27 Ağustos'ta CTP/BG, hem UBP hem de DP/UG yetkilileri ile hükümet kurma çalışmaları kapsamında yeniden bir araya geldi.
CTP/BG ile DP/UG Parti Meclisleri, 28 Ağustos'ta değerlendirme yapma amacıyla toplandı.
Aynı gün UBP milletvekili Hüseyin Özgürgün, CTP/BG ile yaptıkları görüşmede, CTP/BG'nin DP/UG ile koalisyon yapma kararı aldığını açıkladığını söyledi.
KOALİSYON HÜKÜMETİ LİSTESİ CUMHURBAŞKANINA SUNULDU
Yapılan değerlendirmeler sonucunda, CTP/BG ile DP/UG yetkilileri, koalisyon hükümeti kurma kararı aldı ve koalisyon hükümeti listesi 30 Ağustos'ta Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu'na sunuldu.
Cumhurbaşkanı tarafından onaylanan ve Meclis'te Kararnamesi okunan yeni kabine şu şekilde oluştu:
"Başbakan Özkan Yorgancıoğlu, Başbakan Yardımcısı, Ekonomi, Turizm, Kültür ve Spor Bakanlığı: Serdar Denktaş (DP/UG); İçişleri Bakanlığı: Teberrüken Uluçay (CTP/BG); Maliye Bakanlığı: Zeren Mungan (CTP/BG); Dışişleri Bakanlığı Özdil Nami (CTP/BG); Bayındırlık ve Ulaştırma Bakanlığı Ahmet Kaşif (DP/UG); Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Aziz Gürpınar (CTP/BG); Gıda Tarım ve Enerji Bakanlığı Önder Sennaroğlu (CTP/BG); Çevre ve Doğal Kaynaklar Bakanlığı Hamit Bakırcı (DP/UG); Milli Eğitim Bakanlığı Mustafa Arabacıoğlu (DP/UG), Sağlık Bakanlığı Ahmet Gulle (CTP/BG)"
Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu tarafından onaylanan koalisyon hükümetinin Bakanlar Kurulu listesi 31 Ağustos tarihinde Cumhuriyet Meclisi'nin bilgisine sunuldu.
2 Eylül tarihinde, bakanlıklarda devir teslim törenleri yapıldı ve Bakanlar Kurulu ilk toplantısını, 3 Eylül'de gerçekleştirdi.
SİBER MECLİS BAŞKANI
Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu, 4 Eylül tarihinde "Başkanlık Divanı Seçimleri" gündemiyle en yaşlı milletvekili sıfatıyla geçici Başkan DP/UG Girne Milletvekili Ergün Serdaroğlu başkanlığında toplandı.
Yapılan seçim sonucunda CTP/BG milletvekili Sibel Siber, 46 kabul, 1 ret, 2 çekimser, 1 geçersiz oyla Meclis Başkanı seçildi. Cumhuriyet Meclisi Başkan Yardımcılığı'na da UBP Girne milletvekili Ünal Üstel seçildi.
Hükümet programı 6 Eylül tarihinde okundu. Cumhuriyet Meclisi Genel Kurulu 9 Eylül tarihinde hükümet programını görüşmeye başladı ve 10 Eylül'de görüşmeler tamamlandı.
Cumhuriyetçi Türk Partisi Birleşik Güçler-Demokrat Parti Ulusal Güçler (CTP/BG-DP/UG) koalisyon hükümeti, 11 Eylül'de Cumhuriyet Meclisi'nde güvenoyu aldı. Oylamada, 32 milletvekili kabul, 16 milletvekili ret oyu kullanırken, 2 milletvekili de oylamaya katılmadı.
Hükümet ilk Bakanlar Kurulu toplantısını 12 Eylül tarihinde gerçekleştirdi.
CTP/BG KURULTAYI
CTP/BG'nin 24. Kurultayı 8 Aralık'ta yapıldı. Kurultay'da, CTP/BG Genel Başkanı ve Başbakan Özkan Yorgancıoğlu ile o tarihe kadar genel sekreterlik görevini yürüten Asım Akansoy yarıştı.
Lefkoşa Atatürk Spor Salonu'nda yapılan Kurultay'da bin 15 delege oy kullandı. Yorgancıoğlu, kurultayda 555 oyla seçimi kazanırken, rakibi Asım Akansoy 442 oy aldı. 18 oy ise geçersiz olduğu için iptal edildi.
KTFF İLE KOP ARASINDA FIFA VE UEFA GÖZETİMİNDE ZÜRİH'DE FUTBOL İLE İLGİLİ TASLAK METİN İMZALADI
TASLAK METNE TEPKİLER OLDU...
METİN KOP TARAFINDAN 19; KTFF TARAFINDAN 29 KASIM'DA ONAYLANDI
FİFA İCRA KURULU KIBRIS'TA FUTBOLUNUN BİRLEŞMESİNE İLİŞKİN ÇÖZÜM ÖNERİLERİNİ GÖRÜŞMEK ÜZERE 4 VE 5 ARALIK'TA BREZİLYA'DA TOPLANDI
FIFA BLATTER: "UMARIM ADADA FUTBOL BİRLİKTE OYNANIR"
RUM TARAFI BLATTER'İN SÖZLERİNDEN HUZURSUZ OLDU
Lefkoşa, 30 Aralık 13 (T.AK.): Yıllardır spor ambargosu altındaki Kıbrıs Türk Futbolu'nun dünyaya açılmasıyla ilgili çabalara sahne olan 2013, bu yönde atılan adımlarla, sevinç ve tartışma sürecine neden oldu.
Güney Kıbrıs'ta faaliyetlerini sürdüren Kıbrıs Futbol Federasyonu (KOP) ile Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu (KTFF) arasında 2000 yılında başlayan Kıbrıs'taki 1955'ten bu yana ayrı olan futbolun tek çatı altında yeniden birleştirilmesine yönelik görüşmeler, Federasyon Başkanı Hasan Sertoğlu'nun 2012 sonu ve 2013 yılındaki girişimleriyle olgunlaşma noktasına geldi.
İLK GÖRÜŞME RUM KESİMİNDE
İki Federasyon başkanları Hasan Sertoğlu ile Kosta Katsukumnis 11 Aralık 2012'de ilk görüşmeyi KOP'ta, ardından 17 Ocak 2013'te KTFF'de yaptı.
İlk görüşmede Koutsokoumnis, görüşmeleri iki ayda sonlandırmayı düşündüklerini, Kıbrıs'ta 1955'ten beri ayrı olan futbolun tekrardan birleştirilmesini sağlamayı arzu ettiklerini söylerken, Sertoğlu da politikacılara rağmen sorunun nasıl çözümleneceği konusundaki soruyu "Dünya nasıl hallediyorsa biz de öyle halledebiliriz, soruna spor penceresinden bakmalıyız" şeklinde yanıtlamıştı.
İKİNCİ GÖRÜŞME KKTC'DE
17 Aralık 2012'de KTFF'de geçekleşen ikinci görüşme bir saat sürdü ve görüşmenin ardından iki federasyon başkanı basına açıklama yaparak üçüncü görüşmenin Mart ayında İsviçre'nin Zürih şehrinde yapılacağını duyurdu.
KTFF Başkanı Hasan Sertoğlu, bir anlaşmaya varılacağına dair inancının bu görüşmeyle daha da arttığını söyledi.
ZÜRİH'TE İMZALAR ATILDI
Zürih'te Mart ayında yapılması planlanan görüşme KKTC'deki erken yerel seçimlerde Sertoğlu'nun Ulusal Birlik Partisi (UBP)'den Lefkoşa Türk Belediyesi başkanlığına aday gösterilmesi nedeniyle yapılamadı.
Taraflar 5 Kasım'da Zürih'te Uluslararası Futbol Federasyonları Birliği (FIFA) Başkanı Sepp Blatter ile Avrupa Futbol Federasyonları Birliği (UEFA) Başkanı Michel Platini ile bir araya geldi.
Toplantı sonrası ortaya çıkan taslak metne taraflar imza atarken metnin her iki futbol federasyonunun yönetimleri tarafından onaylanması gerektiği üzerinde mutabakata varıldı.
SERTOĞLU: "ORTAK METİN TATMİN ETMEDİ"
KTFF Başkanı Hasan Sertoğlu imzalanan ortak metinle ilgili olarak yaptığı açıklamada, KTFF ile KOP arasında imzalanan metnin taslak olduğuna dikkat çekti.
Sertoğlu "Bundan sonraki süreç lehimize işleyecek. İmzaladığımız taslak metin genel kurulda onaylandıktan sonra ilgili komitede netleştirilecek. Taslak metindeki maddelerin altı doldurulacak" dedi.
İmzalanan ortak metni genel kurulda kabul ettiremeyeceğini de söyleyen Sertoğlu imzaladıkları metnin sadece taslak olduğunu vurgu yaptı. Sertoğlu imzalanan ortak metnin kendilerini tatmin etmediğini Platini'ye de söylediğini ifade etti.
ANLAŞMA METNİ...
Anlaşmaya göre KTFF, KOP'un doğal üyesi olacak, KTFF'ye bağlı kulüpler de KOP'a dolaylı üye sayılacak. KOP, FIFA ve UEFA'nın resmi üyesi sıfatıyla Kıbrıs'taki tüm futbol organizasyonları konusunda yetkili olurken KTFF üyeleri ise KOP ve diğer yönetim kurullarında görev alabilecek.
7 maddelik metinde Kıbrıs'taki futbolun birleştirilmesi ve geliştirilmesinin FIFA ve UEFA tüzüklerine ve "Uluslararası Spor Kurallarına" bağlı kalarak hazırlandığına vurgu yapıldı. Düzenlemenin yalnızca futbolla ilgili olduğu ve siyasi konulara emsal teşkil etmediği de ayrıca belirtildi.
Taraflar anlaşmanın uygulanması için 4 Türk ve 4 Rum üyeden oluşacak bir "Yönlendirme Komitesi" kuracak. Buna ek olarak KTFF ile ilgili kararlar için KOP'un başka bir ek komite kuracağı da açıklandı.
Tarafların anlaşmayı herhangi bir zamanda, tek taraflı veya karşılıklı olarak feshedebileceği de ifade edildi.
İmzalanan anlaşmanın tam metniyse şöyle:
Madde (1): KOP un yasaları çerçevesinde KTFF, KOP'a federasyon olarak üye olur. Bu bağlamda KTFF'ye kayıtlı kulüpler KOP'a dolaylı üye olacak.
Madde (2): KOP, KTFF'nin üyesi olan kulüpler üzerindeki yetkisini tanır ve onun FIFA ve UEFA kuralları doğrultusunda organizasyonlar yapmasını onaylar.
Madde (3): KOP, KTFF'nin tüm hakları ile tam yetkili olarak KOP genel kuruluna ve yönetim kuruluna davet eder.
Madde (4): Bu maddede yer alan aşağıdaki ve diğer hususların uygulaması için KOP ile KTFF bir "Yönlendirme Komitesi" kurmayı onaylar. Bu komitede KOP'u ve KTFF'yi temsilen 4'er kişi yer alacaktır. Kıbrıs Türklerinin KOP genel kurul, yönetim kurulu ve diğer komitelerdeki temsiliyeti.
-Futbolcuların statüsü ve elektronik transfer maçın sistemine dahil edilmesi.
-KOP müsabakalarına katılım.
-FIFA ve UEFA tarafından verilen gelişim programları.
-Ulusal ve Uluslar arası dostluk maçlarının düzenlenmesi.
-UEFA bölgesel kupasına katılımı
-UEFA antrenör sistemine Kıbrıs Türk antrenörlerinin dahil edilmesi.
-Hakem komitesi, hakemler, maç gözlemcilerinin ve uluslar arası hakemlerin konusu.
-KOP delegasyonlarında Kıbrıslı Türklerin temsiliyeti.
-Bu komitenin kararları KOP yönetim kurulu ile KTFF yönetim kurulu tarafından onaylanması gerekir.
Madde (5): KTFF ile KOP birlikte KTFF'nin futboldaki gelişen bu durumlardan dolayı oluşan meseleleri doğru idare edebilmek için "ortak komite" kurmayı kabul eder. Bu komitede çoğunluk KTFF temsilcilerinden oluşacaktır.
Madde (6): Bu düzenleme tarafların, herhangi bir zamanda, herhangi birinin tek taraflı veya karşılıklı olarak fesih ile sona erdirilebilir. Bu düzenleme feshedildiği takdirde eskiye dönüş olacaktır. Keza iş bu fesih gerçekleştiği takdirde, iş bu geçici düzenleme taraflara herhangi bir yasal hak vermeyecek ve emsal teşkil etmeyecektir.
Madde (7): Bu düzenleme her iki Federasyonun genel kurullarında eş zamanlı yapılacak toplantıda onaylandıktan sonra yürürlüğe girecektir."
TEPKİLER GECİKMEDİ
KTFF ile KOP arasındaki taslak metin anlaşmasına başta Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu olmak üzere tepkiler gecikmedi.
Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu'nun (KTFF) Rum Futbol Federasyonu (KOP) ile FIFA ve UEFA çatısı altında yapılan anlaşmada birleşmesini kabul etmediğini, yanlışın düzeltilmesi gerektiğini söyledi.
Eroğlu, bunun KOP'un bir oyunu olduğunu ifade ederek, "Bizim takımlarımızı kendi bünyesine alıp, siyasi bir manevra ile dünyaya 'Bakınız Kıbrıs Futbol Federasyonu size müracaat ederse FIFA ya da UEFA gibi kuruluşlara siz bunu itibara almayınız. Biz işte bunları bünyemize alıyoruz' gibi mesaj vermek için bu açıkgözlülüğü yaptıklarını düşünüyorum." dedi.
DENKTAŞ: "OYUNA GELDİK"
Başbakan Yardımcısı, Ekonomi, Turizm, Kültür ve Spor Bakanı Serdar Denktaş, KTFF Başkanı Hasan Sertoğlu'nun, Kıbrıs Türk gençlerinin önünü açabilmek ümidiyle ve çok samimi bir istekle başlattığı süreçte, KKTC futbolu oyuna geldiğini söyledi.
FIFA ve UEFA çatısı altında yapılan anlaşmada, Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu'nun (KTFF), Rum Futbol Federasyonu'na (KOP) bir futbol kulübü gibi üye olmasının, herkesi rahatsız ettiğini belirten Denktaş, "Rum tarafında siyaset her işin içerisinde olduğu gibi futbolun da içindedir. UEFA ve FIFA başkanları bunun farkında olmayabilir ama bu böyledir" diye konuştu.
Denktaş, Rumların amacının, Kıbrıslı Türkleri uluslararası futbol arenasında görmek değil, KTFF'yi kendi çatıları altına almak olduğunu belirterek, "KTFF'nin KOP'a bir futbol kulübü gibi üye olmasını kabul etmek mümkün değil, federasyon başkanımız bunun altına imza atmakla yanlış bir adım atmış oldu." dedi.
RUM FUTBOL FEDERASYONU 19 KASIM'DA, KTFF 29 KASIM'DA METNİ ONAYLADI
Kıbrıs Futbol Federasyonu (KOP), 5 Kasım 2013 tarihinde Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu'yla (KTFF) imzaladığı "Kıbrıs Futboluna İlişkin Geçici Düzenleme" anlaşmasını onayladı.
Politis ve diğer gazeteler, KOP-KTFF anlaşmasının KOP'un dün futbol kulüpleri yetkilileriyle gerçekleştirdiği toplantıda yapılan gizli oylamayla 12 olumu, 2 olumsuz ve 3 çekimser oyla onandığını yazdılar.
KTFF'ye bağlı kulüpler anlaşmayı 29 Kasım Cuma günü onayladı.
Kıbrıs Türk Futbol Federasyonu'nda gerçekleşen tarihi zirvede KTFF'ye bağlı 42 kulübün hepsi anlaşmayı onayladı.
Zirvede Federasyonun da bir oy hakkı bulunuyordu. Federasyon'un da anlaşmaya "evet" demesiyle oybirliği ile anlaşma onaylandı.
Hasan Sertoğlu, tarihi zirvenin ardından yaptığı açıklamayla; "Kulüp başkanlarımız bu konuyu çok iyi anladı. Oybirliği ile böyle bir sonuç çıkması beni gururlandırdı" şeklinde konuştu.
FİFA BREZİLYA'DA TOPLANDI
FİFA İcra Kurulu Kıbrıs'ta futbolunun birleşmesine ilişkin çözüm önerilerini görüşmek üzere 4 ve 5 Aralık'ta Brezilya'da toplandı.
4 ve 5 Aralık tarihlerinde Brezilya'nın Bahia eyaletindeki Salvodor kentinde düzenlenen toplantıda, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti ve Güney Kıbrıs Rum Kesimi futbol federasyonları arasında 5 Kasım'da imzalanan geçici anlaşmanın politik yönleri bu toplantıda ele alındı.
FIFA İcra Komitesi'nin Brezilya'nın Bahia şehrinde gerçekleşen birleşimine katılan FIFA Başkanı Sepp Blatter, düzenlediği basın toplantısında Kıbrıs'taki futbol müzakerelerine de değindi.
Blatter, Zürih'te imzalanan belgenin hem KTFF, KOP tarafından onaylandığı bilgisini birçok önemli uluslararası televizyonun canlı yayınladığı basın toplantısında açıkladı.
BLATTER: "UMARIM ADADA FUTBOL BİRLİKTE OYNANIR"
Tüm dünyanın merakla beklediği Katar'da düzenlenecek Dünya Kupası ile ilgili konuşması öncesinde bu bilgileri veren Blatter, bu adımın önemine vurgu yaparken, en kısa sürede anlaşmanın yürürlüğe girmesini arzuladığını ifade etti ve "umarım adada futbol birlikte oynanır" dedi.
RUM TARAFI BLATTER'İN SÖZLERİNDEN HUZURSUZ...
FIFA İcra Komitesi'nin Brezilya'da yaptığı toplantının ardından Kıbrıs'taki futbol konusunda değinen FIFA Başkanı Sepp Blatter'in "iki federasyon da belgeye onay verdi" sözleri, adada geniş yankı buldu.
Blatter'in sözlerinin ardından KOP Başkanı Kostakis Kutsokumnis büyük rahatsızlık duydu ve FIFA yetkilileri ile bir dizi görüşmeler yaparak rahatsızlığını ortaya koymaya çalıştı.
Koutsokoumnis FIFA Başkanı Blatter'e ulaşma çabası başarılı olmazken, sıkıntı duyduğu konuları FIFA'daki yetkililere iletmekle yetindi.
TEZLERİ ÇÜRÜYÜNCE TEPKİLER ARTTI
Basın açıklamasında Blatter'in "en kısa sürede iki taraf arasındaki maçların başlamasını bekliyoruz" sözü de Rumların ısrarla savunduğu 'Kıbrıs Türk takımları ile antrenman maçı bile yapmayacağız' tezini de çürütmüş oldu.
Tüm bu gelişmelerden büyük rahatsızlık duyan ve kulüpleri tarafından soru yağmuruna tutulan Koutsokoumnis'in Blatter'e ulaşamadığı ve FIFA yetkililerine konuyu aktardığı ifade ediliyor.
2012'DE ARA VERİLEN MÜZAKERELERE 2013'TE BAŞLANAMADI
RUM YÖNETİMİ BAŞKANLIĞI'NA ANASTASİADİS SEÇİLDİ... MÜZAKERELERİN BAŞLAMASI İÇİN ŞART KOŞULAN ORTAK AÇIKLAMA KRİZİ AŞILAMADI
Kıbrıs konusunda çözümsüz, anlaşmasız bir yıl daha geride kaldı.
Kıbrıs sorununa çözüm arayışları çerçevesinde yıllardır aralıklarla sürdürülen ve 2012 yılı ortalarında ara verilen müzakerelere, 2013'te bir türlü başlanamadı.
Güney Kıbrıs'ın AB dönem başkanlığı; ardından gelen Rum Başkanlık seçimleriyle yenilenen yönetimin müzakerelerin başlaması için ön şart olarak koştuğu ortak metin arayışları Kıbrıs konusunda yıla adeta damgasını vurdu.
YENİ RUM LİDERİ ANASTASİADİS
Şubat ayında Rum tarafında yapılan seçimler sonrasında Rum Yönetimi Başkanlığı'na Nikos Anastasiadis seçilerek göreve geldi.
Seçilmesinden önce uluslararası toplum, zamanında Annan Planı'na "evet" demiş olmasından hareketle, Anastasiadis'i uzlaşı yanlısı bir lider olarak takdim etmiş ve bunun müzakere sürecine olumlu yansıyacağı beklentisi içerisine girmişti.
Ancak Anastasiadis daha seçilmeden, çözüm karşıtı Rum siyasi partisi DİKO'yla "kabul edilemez unsurlardan" oluşan bir protokol imzalamıştı.
Kıbrıs Türk tarafının "masaya gel" çağrılarını, önceleri ekonomik zorlukları mazeret göstererek süre isteyen Anastasiadis, Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu ile ilk kez 30 Mayıs'ta bir yemekte bir araya geldi. Eroğlu ve Anastasiadis müzakerelere Ekim ayında başlama kararı aldı.
MAVROYANNİS ÖZEL TEMSİLCİ OLARAK ATANDI
Güney Kıbrıs'ta çözüm karşıtı olarak bilinen DİKO partisiyle yakınlığıyla tanınan Andreas Mavroyannis, Özel Temsilci olarak atandı. Anastasiadis bu atamayı seçildikten 6 ay sonra yaptı.
MÜZAKERELERİN BAŞLAMASI İÇİN ORTAK METİN ÖN ŞART OLDU
Anastasiadis ilk olarak Maraş'ın kendilerine verilmemesi halinde masaya gelmeyeceğini; daha sonra Türkiye'yle doğrudan müzakere etmek istediğini söyledi. Ardından Liderler görüşmesi yapılabilmesi için bir ortak açıklama üzerinde anlaşılması gerektiğini, bunun ön şartları olduğu ileri sürdü.
Eylül ayından beri, Liderler görüşmesini mümkün kılabilmek için üzerinde çalışılan bu ortak açıklama konusunda çözüm üretilemedi.
NEW YORK'TA EROĞLU-BAN GÖRÜŞMESİ...
Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, eylül ayında BM Genel Kurulu çalışmalarına katılmak için gittiği New York'ta Birleşmiş Milletler Genel Sekreteri Ban Ki-Moon ile de görüştü.
Görüşmede, Kıbrıs sorunuyla ilgili yoğunluklu müzakerelere Ekim ayında başlanması ve kısa sürede sonuç alınması önerisini götürerek, en kısa zamanda çözüm beklentisini dile getiren Cumhurbaşkanı Eroğlu, müzakerelerin yılsonuna kadar tamamlanarak, bir anlaşmaya varılabileceğini, bunu çok taraflı konferansın izleyebileceğini, bulunacak anlaşmanın Mart ayında eşzamanlı referanduma sunulabileceğini Ban'a aktardı.
ANKARA VE ATİNA ZİYARETİ GÜNDEME GELDİ ANCAK...
Kıbrıs müzakere sürecinde Rum tarafının önerisiyle ilk kez iki tarafın Özel Temsilcilerinin eş zamanlı olarak Atina ve Ankara'yı ziyareti gündeme geldi ancak bu da liderler görüşmesi ön koşuluna bağlandı.
14 ARALIK'TA SON ÖNERİ YAPILDI
Kıbrıs Rum tarafının ön şart olarak koyduğu ortak metin konusunda uzlaşı arayışları, tarafların karşılıklı önerileri ve BM Genel Sekreteri'nin Kıbrıs Özel Danışmanı Aleksander Downer'ın aralık başlarında Ada'ya gerçekleştirdiği son ziyaretinde ortaya koyduğu çabalara rağmen sonuçsuz kaldı.
Kıbrıs Türk tarafı, ilgili tüm çevrelerin de dahil olduğu bir diplomasi trafiğiyle 14 Aralık tarihinde son bir öneri yaptı.
Bu belgede önerilen egemenlik anlayışı, dış dünyaya karşı bir olgu olarak, BM şartındaki üye ülkelerin egemen eşitliği çerçevesinde ele alınırken;bu egemenliğin Kıbrıs Türk ve Kıbrıs Rum halklarından kaynaklandığı, bir tarafın diğer üzerinde egemenlik, otorite ve yetki iddia edemeyeceği net şekilde ifade edildi.
Ayrıca kurucu devletlerin tüm yetkilerini federal hükümetin müdahalesi olmadan kullanabilecekleri yer alırken, birleşik Kıbrıs vatandaşlığı alan kişilerin ait oldukları kurucu devletin vatandaşlığını da alacağı; bu iç vatandaşlığın herhangi bir şekilde birleşik Kıbrıs vatandaşlığının yerini alamayacağı da metne yazıldı.
Cumhurbaşkanı Derviş Eroğlu, bu önerilerinin hem içte hem de dışta ilgili tüm taraflarla paylaşıldığı ve tümünün olumlu tepkilerine sahip olduğu; ilgili tarafların bu öneriyle tam teşekküllü görüşmelerin başlamasını öngördüklerini kendilerine ilettiklerini belirtmiş; bu öneriye olumlu bir yanıt beklerken Rum lider Anastasiadis'in yanıt yerine yeni bir kağıt göndererek, sağlanan tüm ilerlemeleri hiçe sayıp en baştaki kabul edilemez pozisyonuna döndüğünü ifade etmişti.
2008'DEN BERİ MÜZAKERE SÜRECİ...
2008'de başlayan müzakere sürecinde yapılan görüşmeler ise şöyle:
"Talat Hristofyas'la 3 Eylül 2008-30 Mart 2010 tarihleri arasında 73 kez görüştü. Eroğlu Hristofyas'la 26 Mayıs 2010-29 Mart 2012 tarihleri arasında 76 kez bir araya geldi. Özel Temsilciler, Talat zamanında 12 Mart 2008-11 Mart 2010 tarihleri arasında 74 görüşme gerçekleştirirken, Eroğlu zamanında 31 Mayıs 2010 tarihinden 20 Kasım 2013 tarihine kadar 92 kez biraraya geldi".