Nobel Ödüllerini hepimiz biliyoruz, peki ya Ig Nobel Ödülleri’ni hiç duymuş muydunuz? Emin olun, birkaç örneğini duyduktan sonra 1991 yılından beri her yıl 10 kişiye verilen bu ödüllerin her birini ve hikâyesini öğrenmek için can atacaksınız.
Şöyle ki; Ig Nobel Ödülleri için “bildiğimiz Nobel Ödülleri’nin bir parodisi niteliğinde olan, her sene Eylül- Ekim aylarında 10 ekstra- ilginç bilimsel çalışma için verilen ödüller” diyebiliriz. Bu ödüle layık olabilmek için ise yalnızca tek bir kriter var: “İnsanları önce hiç tereddüt etmeden güldürecek, sonra da uzun süre düşündürecek, hatta onları başkalarına anlatmak için sabırsızlandıracak nitelikte çalışmalar ortaya koymak”. Ig Nobel ödülleri bir mizah dergisi olan “Annals of Improbable Research (AIR)” tarafından organize ediliyor ve ödül sahiplerinin ödülleri “gerçek Nobel”liler in de içinde yer aldığı bir grup tarafından Harvard Üniversitesi’nde veriliyor. Bu töreni, Ig Nobel Ödülü kazananlarının Massachusetts Institute of Technology (MIT)’de verdikleri halka açık dersler takip ediyor.
2007 ödül töreninden bir sahne ; Ig Nobel’de gerçek ödül yok, her yıl farklı tema seçiliyor ve ödüller tamamen uydurma..Mesela 10 Trilyon Zimbabwe Doları bu ödüllerden yalnızca biri..
Yazımızda şimdiye kadar hiç bahsetmediğimiz bir şey: “Ig Nobel’in kelime anlamı var mıdır?” Ig Nobel ismi Marc Abrahams ve çalışma ekibi tarafından, klasik Nobel Ödülleri ile Türkçe karşılığı “cibilliyetsiz, sütü bozuk” olan İngilizce’deki “Ignoble” kelimesinin mizah çatısı altında bir araya gelmesiyle oluşturulmuş. İlk Ig Nobel’lerin 1991 yılında dağıtılmasından bu yana yılda toplam 10 bilim insanı olmak üzere toplam 240 kişi bu esprili ödüle layık görülmüş. İşte size; bu ödüllerden bazı örnekler:
- Psikoloji alanında Anita Eerland ve Rolf Zwaan’e verilen, “Eyfel Kulesi’nin sola eğik olması olduğundan daha küçük görünmesine neden oluyor” başlıklı araştırmaya verilen Ig Nobel ödülü
- Edebiyat alanında ABD Sayıştayı’na “Raporlar hakkında raporlar hakkında raporlar hakkında rapor hazırlanmasını öneren raporlar hakkında raporlar hakkında rapor yayınlaması”ndan dolayı verilen Ig Nobel ödülü (Hayır, yanlış okumadınız, fazladan Ctrl+V yapmadık.)
- Fizik alanında Philippe Perrin, Cyril Perrot ve Herman Kingma’ya “Neden atletizmde disk atıcıların atış sırasında başı dönüp sersemlerken çekiç atıcılarda böyle bir şey olmaz?” başlıklı araştırmaları için verilen Ig Nobel ödülü
- Barış alanında Litvanya- Vilnius Belediye Başkanı Arturas Zuokas’a “ Kanunlara aykırı şekilde park eden lüks arabaların yarattığı problemin bu araçların tankla ezilmesi ile çözülebileceğini” gösterdiği için verilen Ig Nobel ödülü
- Veterinerlik alanında Newcastle Üniversitesi (İngiltere)’nden Catherine Douglas ve Peter Rowlinson’a “Kendilerine isim konan ineklerin isimsiz ineklerden daha çok süt verdiği”ni gösteren çalışmasına verilen Ig Nobel ödülü
- Biyoloji alanında Christel Joubert ve Michel Franc’e “Köpekler üzerinde yaşayan pirelerin kediler üzerinde yaşayan pirelere kıyasla daha yükseğe sıçradığını” keşfettikleri için verilen Ig Nobel ödülü
- Beslenme alanında Brian Wansink’e “Kendi kendini dolduran kaplarda çorba sunarak insanlarda farkında olmadan yemeye karşı olan iştahı ölçtüğü” için verilen Ig Nobel ödülü
- Ekonomi alanında Karl Schwärzler ve Liechtenstein ulusuna “ Düğünler, sünnetler ya da kurumsal firmaların düzenlediği kongreler, toplantılar, sempozyumlar için bir ülkenin tamamını kiralamanın mümkün olduğunu gösterdikleri” için verilen Ig Nobel ödülü
- Matematik alanında Hindistan’daki Kerala Ziraat Üniversitesi ‘nden K.P. Sreekumar ve G. Nirmalan’a “Hint fillerinin ortalama toplam yüzey alanını hesapladıkları analiz raporları” için verilen Ig Nobel ödülü
Emin olun geriye kalan 231 çalışmanın her biri diğerinden daha ilginç, daha renkli. Ig Nobel ile ilgili yazılarımızda tüm kısımları sizinle paylaşacağız. =)