3ETİK-AHLAKETİK (ethos), GENEL ANLAMIYLA İYİ-KÖTÜ, DOĞRU-YANLIŞ İLE İLGİLİ DEĞERLER, İLKELER VE KURALLAR DEMEKTİR.ETİK, AHLAKIN TEMELLERİNİ İNCELEYEN FELSEFENİN BİR DALIDIR.ETİK, AHLAK İLKELERİNİN TÜMÜDÜR.ETİK, MESLEK AHLAKI, İLKELERİ VE KURALLARIDIR.ETİK DEĞERLER VE İLKELER, DAHA EVRENSEL BİR NİTELİK GÖSTERİR.
4ETİK-HUKUK HUKUK, yasalar çerçevesinde, ne yapılabileceğini; ETİK ise, ne yapılması gerektiğini belirtir.Hukuk, etik alandan beslenir, BÜYÜK ÖLÇÜDE ETİĞE DAYANIR.Hukukun amacı, geniş anlamda adaleti gerçekleştirmektir.Etiğin amacı, iyiye ve doğruya ulaşmaktır.Hukuk kuralları, dışa dönüktür, yazılıdır, resmidir-devlet tarafından oluşturulur, yaptırımı vardır.
5KAMU YÖNETİMİNDE ETİKKamu yönetiminde etik, kamu görevlilerinin, karar alırken ve kamu hizmetlerini yürütürken uymaları gereken; tarafsızlık, dürüstlük, eşitlik, adalet, saydamlık ve hesap verebilirlik gibi bir takım ahlaki değerler ve ilkeler bütününe denir.
6YÖNETİMDE YOZLAŞMAYozlaşma (corruption),bozulma, çürüme, kötüleşme, lekelenme, aslından uzaklaşma, saflığını veya dürüstlüğünü kaybetme anlamındadır.Yönetimde yozlaşma, kamu görevlilerinin gerek kendi inisiyatifleriyle gerekse hizmetten yararlananların teşvikiyle etik davranış ilkelerini ve hukuku ihlal edecek şekilde, özel çıkar, tercih, prestij veya belirli bir grubun çıkarı için kamusal gücü kullanarak ortaya koydukları her türlü davranış ve yöntemdir.
7ETİK İLKELERİN TEST EDİLMESİ -DAHA ÇOK KAMUSAL YETKİ VE KAYNAKLARIN KULLANIMINDA,TEST EDİLMEKTEDİR.
8YOZLAŞMA VE ETİKYozlaşma, yasalara ve hizmet standartlarına uymamanın yanında, etik ilkelere uymamayı da içeren bir kavramdır.Yozlaşma; etik değerlerin itibarını, sosyal dokuyu, ekonomik gelişmeyi, demokrasiyi, hukuk devletini zayıflatmaktadır.
9ETİK TEMELArtık toplum/birey-devlet ilişkileri, eskiden olduğu gibi, baskı ve yönlendirme esasına göre tek taraflı olarak kurulmuyor.Bu ilişkilerin kalıcı ve sağlıklı olabilmesi için, hukukun yanında, belirli bir etik temele dayalı olarak karşılıklı GÜVEN esasına göre yeniden kurulması gerekiyor.ETİK, TOPLUMUN DEVLET YÖNETİMİNDE GÖRMEK İSTEDİĞİ İYİ VE DOĞRU KARARLAR VE UYGULAMALARDIR.
10KAMU HİZMETİ VE ETİK Kamu hizmeti; “kamu yararı”, “kamu finansmanı”, “kamunun denetimi ve gözetimi”gibi unsurları içeren bir kavramdır
11ETİK BOŞLUK-MEYDAN OKUMA ÇOĞU KEZ TOPLUMLARDA, EKONOMİK, FİZİKİ, TEKNİK, SOSYAL VE SİYASAL ALANDAKİ DEĞİŞİMİN HIZLI OLMASINA KARŞILIK, ETİK DEĞERLERİN VE DAVRANIŞLARIN PARALEL GELİŞTİRİLEMEMESİNDEN KAYNAKLANAN BİR BOŞLUK YAŞANIR VEYA MEVCUT DEĞERLERE VE YAPILARA KARŞI BİR MEYDAN OKUMA ORTAYA ÇIKAR.TOPLUMSAL YAPIDAKİ GELENEKSEL DEĞERLERİN VE ANLAYIŞLARIN ÇÖZÜLMESİNİN DAHA KOLAY, ÇÖZÜLEN BU DEĞERLERİN YERİNE YENİ DEĞER VE DAVRANIŞLARIN KONULMASININ ZAMANA VE BÜYÜK ÇABALARA BAĞLI OLDUĞU GERÇEĞİ UNUTULMAMALIDIR.
12KAMU ETİĞİNİ YENİDEN İNŞA ETMEK GÜNÜMÜZDE BÜTÜN DÜNYADA KAMU ETİĞİ YENİDEN İNŞA EDİLMEKTE,YALNIZCA OTORİTE/BÜROKRASİ MERKEZLİ BİR KAMU ETİĞİ ANLAYIŞI YERİNE,TOPLUM VE KAMU HİZMETİ ODAKLI, ERDEME DAYALI BİR KAMU ETİĞİ ANLAYIŞI VE PRATİĞİ/STANDARTLARI GELİŞİYOR.
13ETİĞE BAĞLI KURUM KÜLTÜRÜ Bütün ülkelerde etik düzenlemelerin amacı, etik davranış ilkelerine bağlı/saygılı bir kurum oluşturmaktır.Kurumdaki kararların etik davranış ilkelerine uygun olarak alınması: ETİK KARARÜst düzeyde kurumsal etik sorumluluk ve dürüstlük içinde faaliyetlerin yürütülmesi: ETİĞE DAYALI UYGULAMAHalkın güvenini kazanmış etik uygulamaların mevcudiyetidir: HALKIN GÜVENİNİ KAZANMAK
14KAMU YÖNETİMİNDE DEĞİŞİM KAMU HİZMETİ ANLAYIŞINDA DEĞİŞİMVerimlilik, etkinlik, kalite ve tutumluluk, sürekli gelişim, hizmet standartlarıSORUMLULUK ANLAYIŞINDA DEĞİŞİMHesap verebilirlik, saydamlık, katılımcılık ( yönetişim), halkın memnuniyeti, kamu yararı, öngörülebilirlik, etik ilkeler
15ETİK ANLAYIŞA DAYALI YÖNETİM Etik anlayışa dayalı bir yönetim tasavvuru çok eskilere dayanır.Farabi’nin ERDEMLİ ŞEHİR kurgusunu hatırlayalım.Selçuklu ve Osmanlılarda Ahlak kanunu (adalet),Divan-ı mezalim, adaletname,“Mülk küfürle devam edebilir, fakat zulümle devam edemez”, SİYASETNAME, Nizam’ül Mülk.
16ŞEHİR NEDİR? Şehir sadece bir ekonomi ve altyapı değildir. Şehir, hukuktur.Şehir, kültürdür.Şehir, tarihtir.Şehir, demokrasidir.Şehir, edep, adaptır.Şehir, insandır, toplumdur ve ETİKDİR.
17ÜLKEMİZİN ETİK GÖRÜNÜMÜ Mayıs 1993 yılında kurulan Merkezi Almanya’nın Berlin kentinde olan Uluslar Arası Saydamlık Örgütü (Transparency International), her yıl düzenli olarak yolsuzluk algılama endeksi yayınlamaktadır.Bu örgütün 2008 yılı için yayınladığı yolsuzluk algılama endeksinde Türkiye, 180 ülke içinde 58. sırada yer almıştır.Türkiye’nin notu: ; ; ’ya yükselmiştir.Türkiye Dünya sıralamasında 17. büyük ekonomiye sahiptir.
18ETİK SORUNLARA NASIL YAKLAŞMALIYIZ-I BİRİNCİ OLARAK, ÖNCE SORUNUN KENDİ İÇİMİZDE DE OLDUĞUNU KABUL ETMEMİZ GEREKİYOR.SORUNUN TAMEMEN KENDİ DIŞIMIZDA OLDUĞUNU DÜŞÜNÜYORSAK, SORUN, O DÜŞÜNCENİN BİZZAT KENDİSİDİR.
19ETİK SORUNLARA NASIL YAKLAŞMALIYIZ-II İKİNCİ OLARAK, MEVCUT SORUNLARIMIZI, ONLARI YARATTIĞIMIZ ZAMANKİ DÜŞÜNCE VE YÖNTEMLERLE ÇÖZEMEYİZ.YAPTIĞIMIZI AYNEN SÜRDÜRÜRSEK, ALDIĞIMIZ SONUÇLAR HEP AYNI KALIR.“AYNI ŞEYLERİ YAPMAYA DEVAM EDİP, DEĞİŞİK SONUÇLAR BEKLEMEK” sağlıklı bir yaklaşım değildir.ÜÇÜNCÜ OLARAK, HİZMET YÜRÜTTÜĞÜMÜZ SİSTEMİ/YAPIYI İYİLEŞTİRMEK,DÖRDÜNCÜ OLARAK, İNSAN KAYNAKLARINI EĞİTİMLE GELİŞTİRMEK.
20ÖNCE LİDERLİK, SONRA YÖNETİCİLİK Liderlik, doğru işleri yapmak/yaptırmaktır.Yönetim, işleri doğru yapmaktır.Belediye Başkanlığında Liderlik;KURUMSAL LİDERLİKTOPLUMSAL LİDERLİK: Kurum yönetiminden kent/toplum yönetimine/liderliğe geçişi anlatır.
21HEMŞEHRİ HUKUKU VE TOPLUMSAL LİDERLİK Herkes ikamet ettiği beldenin hemşehrisidir. Hemşehrilerin, belediye karar ve hizmetlerine katılma, belediye faaliyetleri hakkında bilgilenme ve belediye idaresinin yardımlarından yararlanma hakları vardır. Yardımların insan onurunu zedelemeyecek koşullarda sunulması zorunludur. Belediye, hemşehriler arasında sosyal ve kültürel ilişkilerin geliştirilmesi ve kültürel değerlerin korunması konusunda gerekli çalışmaları yapar. Bu çalışmalarda üniversitelerin, kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının, sendikaların, sivil toplum kuruluşları ve uzman kişilerin katılımını sağlayacak önlemler alınır. Belediye sınırları içinde oturan, bulunan veya ilişiği olan her şahıs, belediyenin kanunlara dayanan kararlarına, emirlerine ve duyurularına uymakla ve belediye vergi, resim, harç, katkı ve katılma paylarını ödemekle yükümlüdür’ (Md.13).
22KÖKLER, GÖVDE VE DALLARKAMU YÖNETİMİNDE DEĞERLER, MİSYON/GÖREVLER VE ROLLER ARASINDA ANLAMLI BİR BÜTÜNLÜĞÜ NASIL KURABİLİRİZ?BUNLARI BİR AĞACIN BÜTÜNÜNÜ OLUŞTURAN UNSURLARA (KÖKLER, GÖVDE VE DALLARA) BENZETEBİLİRİZ.
25ETİK DAVRANIŞ İLKELERİ Kamu Hizmeti bilinciHalka hizmet bilinciHizmet standartlarına uymaAmaç ve misyona bağlılıkDürüstlük ve tarafsızlıkSaygınlık ve güvenNezaket ve saygıYetkili makamlara bildirimÇıkar çatışmasından kaçınmaYetkilerin kötüye kullanılmamasıHediye alma yasağıİsraftan kaçınmaGerçek dışı beyandan kaçınmaBilgi verme ve saydamlıkYöneticilerin Hesap Verme sorumluluğuMal bildiriminde bulunmaEski kamu görevlilerine imtiyazsız muameleAyırımcılık yapmamaYasalara uyma
26ÇALIŞMA HAYATI ETİK DEĞERLERE BAĞLI OLMAK DAVRANIŞLARLA ÖRNEK OLMAK BU İLKELERİ YERLEŞTİRME SORUMLULUĞUNA SAHİP OLMAKKURUMUN ETİK İLKELERİNİ BELİRLEMEKETİK DEĞERLERİ AÇIKÇA BELİRLEMEKÇALIŞANLARI EĞİTMEKAÇIK İLETİŞİMİ DESTEKLEMEKTUTARLI OLMAK
30ÇALIŞMA ALANINDA ETİK DIŞI DAVRANIŞLAR İŞ KALİTESİNİ ÖNEMSEMEMERÜŞVET İSTEME VEYA VERMEBELEDİYE VARLIKLARININ KÖTÜ BİÇİMDE KULLANIMIİŞ YERİNDE AYRIMCLIK YAPMAÖZEL YAŞAMA MÜDAHALEÇEVRE KİRLİLİĞİNE DUYARSIZ KALMAKURUMUN OLANAKLARINI KİŞİSEL AMAÇ İÇİN KULLANMAKAYIT VE RAPORLAR ÜZERİNDE TAHRİFAT YAPMAHEDİYE ALMA VE AĞIRLAMAYANLIŞ BİLGİLENDİRME YA DA BİLGİ SAKLAMAYETKİLİLERLE ETİK DIŞI İLİŞKİ KURMA
31ÇALIŞMA ALANINDA ETİK DIŞI DAVRANIŞLAR İŞ YERİNDE HIRSIZLIK YAPMAÇIKAR ÇATIŞMALARINA GİRMETİCARİ YA DA MESLEKİ SIRLARI SIZDIRMARAKİPLERLE İLGİLİ BİLGİLERİN TOPLANMASINDA ETİK DIŞI YÖNTEMLER KULLANMAÜRÜN SORUMLULUĞUNU VE GÜVENLİĞİNİ ÖNEMSEMEMEÇALIŞANLARA EŞİT DAVRANMAMAAST, ÜST YA DA ÇALIŞMA ARKADAŞLARINI SÖMÜRMEİŞ ARKADAŞLARINI YILDIRMA, KORKUTMAGÖREVİ İHMAL ETMEİŞ YERİNDE BENCİL DAVRANMAİŞ İLİŞKİLERİNE POLİTİK DÜŞÜNCE KATMA
32ÇALIŞMA ALANINDA ETİK DIŞI DAVRANIŞLAR İŞ YERİNDE YARANMA VE DALKAVUKLUK YAPMACİNSEL TACİZDE BULUNMAHAKARET YA DA ARGO BİR DİL KULLANMAÇALIŞMA ARKADAŞLARI İLE İLGİLİ SÖYLENTİ VE DEDİKODU YAYMAZİMMETİNE MAL VEYA PARA GEÇİRMEGÖREVİ SUİSTİMAL ETMEİRTİKAP
33ETİK DEĞERLERE UYGUN DAVRANIŞLARIN SONUÇLARI 1-SAYGINLIK KAZANDIRIR2-GÜVENİRLİK VERİR3-İYİ BİR İMAJA SAHİP OLMA VASFI DOĞURUR4-PROBLEM ÇÖZÜMÜNDE YARDIM GÖRME ETKİSİ OLUŞTURUR5-SOSYAL ÇALKANTI DÖNEMLERİNDE AHLAKİ ÇÖKÜŞÜ AZALTIR VE TOPLUM AÇISINDAN KÖTÜ NİYETLİ GİRİŞİMLERE KARŞI ÖNLEYİCİ ROL OYNAR6-TOPLUMDA KABUL GÖRME HİSSİNİ ARTIRIR
34ETİK DEĞERLERE UYMAYAN DAVRANIŞLARIN SONUÇLARI 1-KİŞİSEL DÜZEYDE İŞ KAYBI, KURUMSAL DÜZEYDE SAYGINLIĞIN YİTİMİ, TOPLUMSAL SEVİYEDE YOZLAŞMANIN KURUMLSALLAŞMASI SONUCUNU DOĞURUR.2-BU DAVRANIŞLAR ARTTIKÇA ETİK DEĞERLER ÖNEMİNİ YİTİRİR.3-TOPLUMDAN SOYUTLANMAYA, İMAJ VE İTİBAR ZEDELENMESİ, ANEMİK DAVRANIŞLARIN YAYGNLAŞMASINA NEDEN OLUR.4-GRUP ÇALIŞMALARININ ETKİLİLİĞİNİ YİTİRMESİ, MESLEKSEL VE ÖRGÜTSEL BAĞLILIĞIN ZAYIFLAMASI, KURUM İÇİ İLETİŞİMİN ZARAR GÖRMESİNE SEBEP OLUR.5-ETİK DEĞERLERE GEREKEN ÖNEMİN VERİLMEMESİ HALİNDE, KURUM İÇİ İLETİŞİMİN ZARAR GÖRMESİ, ÖZ SAYGININ YİTİRİLMESİ, ÖRGÜTSEL BAĞLILILIĞIN ZAYIFLAMASI SONUÇLARI İLE KARŞI KARŞIYA KALINIR.6-BU DAVRANIŞLAR KİŞİSEL İMAJIN BOZULMASINA NEDEN OLACAĞINDAN ÇALIŞMA ORTAMINDAKİ ÇALIŞANLAR İLE OLAN İLİŞKİLERDE KABUL GÖRME HİSSİNİ AZALTIR.
35ETİK SORGULAMA YÖNTEMİ 1-PROBLEMİ TANIMLA VE AÇIKLIĞA KAVUŞTUR2-TÜM OLASI GERÇEKLERİ ÖĞRENMEYE ÇALIŞ3-BÜTÜN TERCİHLERİ SEÇENEKLERİ SIRALA4-HER TERCİHİ DOĞRU MU? YASAL MI? YARARLI MI? SORULARI SORARAK TEST ET5-KARARINI VER, ANCAK HALA EMİN DEĞİLSEN ŞUNLARI YAP-YANLIŞ OLDUĞUNU BİLİYORSAN YAPMA-EMİN DEĞİLSEN SOR-BİR CEVAPALINCAYA SORMAYA DEVAM ET6-İKİ SORU DAHA SORARAK KARARINI YENİDEN GÖZDEN GEÇİR-AİLEM BUNU ÖĞRENSEYDİ KENDİMİ NASIL HİSSEDERDİM?-VERECEĞİM KARAR BASINDA YAYIMLANMIŞ OLSAYDI KENDİMİ NASIL HİSSEDERDİM?7-ALINACAK CEVABA GÖRE EYLEME GEÇ
36ETİK DEĞERLERE UYGUN BİR ÇALŞIMA ORTAMI İÇİN; 1-ETİK İLKELERİN BELİRLENİP AÇIKÇA İLAN EDİLMESİ2-BUNLARA BAĞLI KALINMASI,3-KARAR ALICILARIN VE UYGULAYICILARIN ETİK DAVRANIŞLARLA ÖRNEK OLMASI,4-ÇALIŞANLARIN ETİK DEĞERLER VE KURALLAR KONUSUNDA EĞİTİM ALMASININ SAĞLANMASI,5-KURUM MENSUPLARININ İLETİŞİM İMKANLARININ İYİLEŞTİRİLMESİ,6-ETİK İLKE VE DEĞERLERLE İLGİLİ KAYNAK, EĞİTİM MATERYALİ, VB. EDİNİMİ,7-BÜTÜN UYGULAMALARDA TUTARLI OLUNMASI.
37ÇIKAR ÇATIŞMASINDAN KAÇINMA Kamu görevlileri, çıkar çatışmasında şahsi sorumluluğa sahiptir ve çıkar çatışmasının doğabileceği durumu genellikle şahsen bilen kişiler oldukları için, her hangi bir potansiyel ya da gerçek çıkar çatışması konusunda dikkatli davranır, çıkar çatışmasından kaçınmak için gerekli adımları atar, çıkar çatışmasının farkına varır varmaz durumu üstlerine bildirir ve çıkar çatışması kapsamına giren menfaatlerden kendilerini uzak tutarlar.
38BELEDİYE KANUNUNDA ÇIKAR ÇATŞMASI ‘Belediye başkanı veya meclis üyeleri, münhasıran kendileri, ikinci derece dahil kan ve kayın hısımları ve evlatlıkları ile ilgili işlerin görüşüldüğü meclis toplantılarına katılamazlar’ (Mad.27)
39BİTİRİRKEN… DÜŞÜNCELERİMİZ NE İSE, HAYATIMIZ DA ODUR!!! HAYATIMIZI DEĞİŞTİRMEK İSTİYORSAK, ÖNCE DÜŞÜNCELERİMİZİ DEĞİŞTİRMELİYİZ.
40MEVZUAT VE ETİK SORU-CEVAP-GÖRÜŞ HER MEVZUAT DÜZENLEMESİ ETİK İLKELERE UYGUN MUDUR?-MAKYEVELİZM (PLAN, PROGRAM, AMAÇ & HEDEF)-ATAMA, NAKİL, SÖZLEŞME:LİYAKAT, KARİYER-HARCIRAH KANUNU-İSTİSNAİ ATAMA-İHALE YASALARI, VB.