Soğan, aynı sarımsak gibi, güçlü kokusu nedeniyle bazen yemekten kaçındığımız gıdalar arasında yer alıyor ancak, yine sarımsak gibi sağlığa faydaları nedeniyle uzmanlar tarafından sık sık tüketilmesi öneriliyor.
Soğan suyunun faydaları arasında ilk olarak sayılanlar antiseptik olması, bakterilere karşı vücudun direncini arttırması, kan basıncını dengelemesi ve bazı kanser türlerine karşı koruma sağlaması.
Soğan suyunun bazı faydaları bilimsel araştırmalarla destekleniyor ancak bazı kullanım alanları konusunda gerçekten faydalı olup olmadığı konusunda daha fazla araştırmaya ihtiyaç var.
Soğanın Besin Değeri
1 orta boy soğan (110 gr) ortalama 44 kaloridir. Kolesterol ve yağ içermez. Besin lifi bakımından oldukça zengindir ve 1 adet soğan, sağlıklı sindirim sistemi için kritik önemi olan besin lifinden 2 gram içerir. Yani 1 soğan yiyerek günlük besin lifi ihtiyacının %7’sini almanız mümkün.
Yine 1 adet orta boy soğan 1.2 gr protein, 8.1 mg C vitamini (günlük ihtiyacın %14’ü), 0.1 mg B6 vitamini (günlük ihtiyacın %7’si), 0.4 mcg K vitamini (günlük ihtiyacın %1’i) içerir.
Soğan aynı zamanda kalsiyum, demir, magnezyum, fosfor, potasyum, çinko, bakır, manganez ve selenyum mineralleri bakımından zengin bir sebzedir.
Soğan Suyunun Faydaları
Mide Krampları: 2009 yılında “Toxicology” dergisinde sonuçları yayınlanan bir araştırmaya göre kırmızı soğan suyu, gıda zehirlenmesine ve strese bağlı mide kramplarını rahatlatıyor.
Katarakt: Laboratuvar çalışmaları soğan suyu içmenin ve düzenli olarak soğan yemenin bazı katarakt türlerinin oluşma riskini önemli oranda azalttığını ortaya koymaktadır. Ancak “Indian Journal of Ophthalmology” adlı bilimsel derginin 2009 Mayıs sayısında yayınlanan araştırma kobaylar üzerinde yapılmıştır ve net sonuçlar için daha fazla sayıda araştırmaya ihtiyaç duyulmaktadır.
Kanser: Sonuçları 2011 yılında “Gastroenterology”de yayınlanan bir çalışmaya göre düzenli olarak kırmızı soğan tüketmek mide kanseri riskini düşürüyor.
Sarımsak, pırasa, frenk soğanı ve arpacık soğanıyla aynı familyadan (Allium) olan soğan bu ailede yer alan diğer sebzeler gibi sülfür içeriyor. Bitkisel kaynaklardan alınan sülfür ise yapılan bu alanda yapılan çalışmalara göre hücre yapısının korunmasına yardımcı oluyor ve hücrenin yapısının bozularak kanserli hücreye dönüşmesini önlüyor.
Cornell Üniversitesi tarafından yapılan bir diğer araştırmaya göre soğan antioksidan etkisiyle özellikle karaciğer ve kolon kanserine karşı etkili bir koruma sağlıyor.
Bu alanda yapılan çalışma sayısı oldukça fazla ancak ilgi çekici son bir istatistik daha verelim; 32 ülkede yapılan bir çalışmada, yemeklerde daha çok soğan tüketen ülkelerde prostat kanseri nedeniyle hayatını kaybedenlerin sayısı tüketmeyen ülkelere göre oldukça az.
Örneğin İngiltere’de prostat kanseri nedeniyle meydana gelen ölümler soğan kullanımının daha çok olduğu Hong Kong, Türkiye ve İran’dan 5 kat daha fazla.
Alerjiler: Soğan suyunda bulunan “quercetin” adlı bileşen alerji ataklarını önlüyor. Bir flavonol (Flavin ihtiva eden protein) olan quercetin alerji ataklarını tetikleyen histamini baskılıyor.
Bu konuyla ilgili yapılan çalışmalar henüz laboratuvar hayvanları üzerinde uygulanmış bu nedenle soğan suyunun alerjiye etkisi hakkında kesin bir bilgi için insanların katılacağı araştırmalara ihtiyaç duyulmaktadır.
Anemi: Orta boy bir soğan (yaklaşık 110 gram) 0.2 mg demir içerir ve bu miktar günlük demir ihtiyacının %1’ine denk gelmektedir.
Tabii günlük demir ihtiyacınızı sadece soğan suyu içerek karşılamanız pek mümkün değil ancak demir bakımından zengin gıdalar tüketmeye çalışıyorsanız beslenme listenize soğanı da ekleyebilirsiniz.
Antiseptik: Soğan, sarımsak gibi doğal bir antiseptiktir ve enfeksiyonlarla mücadelede vücuda yardımcı olur. İdrar yolu enfeksiyonu, midede görülen bakteriler, sistit gibi enfeksiyonel hastalıkların tedavisine yardımcı olması amacıyla tüketilebilir.
Tansiyon: Soğanda bulunan “quercetin” adlı bileşenin tansiyonu düşürdüğü ve hipertansiyon hastalarında tansiyon kontrolüne yardımcı olduğu yönünde araştırma sonuçları bulunmaktadır.
Kolesterol: HDL yani “iyi” kolesterolünüzü yükseltmek istiyorsanız uzmanların önerisi günde yarım çiğ soğan yemeniz yönünde.
Tufts Üniversitesi’nden Dr. Dr. Victor Gurewich’e göre her gün düzenli olarak çiğ soğan yemek iyi kolesterolü %30 oranında yükseltiyor. İyi kolesterol, kan hücrelerinin daha az “yapışkan” olmasını sağlayarak damar tıkanıklığına karşı önemli bir koruma sağlıyor.
Özellikle yüksek kolesterollü, yağlı et yemekleri sırasında soğan yiyerek kötü kolesterolün olumsuz etkilerine karşı damalarınızı koruyabilirsiniz.
Diyabet: Besin lifi bakımından zengin olan soğan kan şekeri dalgalanmalarını önler ve az miktarda besin lifi tüketimi nedeniyle yaşanan kabızlığa iyi gelir. Soğan, hem tip 1 hem de tip 2 diyabet hastalarında glikoz seviyelerinin düşürülmesine yardımcı bir sebzedir.
İdrar Söktürücü: Soğan güçlü bir idrar söktürücüdür ve kanın temizlenmesine yardımcı olur.
Öksürük: Geleneksel olarak bronşit ve astım tedavisinde kullanılan soğan suyu aynı zamanda kuru öksürüğe de iyi gelmektedir.
Sinek Isırıkları: Sinek veya böcek ısırığının bulunduğu bölgeye 1 adet soğan kesip sürerseniz yada parmak ucuyla soğan suyu uygularsanız kaşıntıyı kısa sürede alır. Aynı zamanda hafif yanıkların ve küçük kesiklerin daha kısa sürede iyileşmesine yardımcı olur.
Solunum: Soğanın astım hastalarında akciğerlerin sıkışmasını önleyici etkisi olduğu konusunda bazı bilgiler bulunmaktadır fakat bu faydası konusunda yapılan bilimsel çalışmaların sayısı oldukça azdır.
Antiseptik etkisinin solunum yoluyla ilgili hastalıklara iyi geldiği, balgamı temizlediği ve bu hastalıkların neden olduğu öksürüğü hafiflettiği bilinmektedir. Soğan suyu ve bal karışımı çocuklarda öksürüğü kesmek için geleneksel olarak kullanılan bir reçetedir.
Hangi Soğan Daha Faydalı?
Tüm soğan türleri belirli oranlarda antioksidan içeriyor. Ancak kırmızı soğanın ve beyaz soğana göre daha güçlü bir antioksidan olduğu belirtiliyor. Soğanın köke yakın bölümü kanserden korunma sağlayan bileşenler bakımından en zengin bölgesi.
Soğan Suyunun Yan Etkileri Var mı?
Soğan doğal olarak fruktoz içerir. Bazı kişilerde mide fruktoz sindirimi sırasında zorlandığı için soğan gaza neden olabilir ve bu gaz vücuttan atılamadığında mide ağrılarına yol açabilir.
Bunun yanı sıra reflü hastaları soğan suyu içerken veya çiğ soğan yerken dikkatli olmalıdır çünkü soğan reflü belirtilerini şiddetlendirebilir.
Soğanın kan şekerini düşüren etkisi, kan şekeri düzeyini kontrol altında tutmak için düzenli olarak ilaç kullanan diyabet hastalarında ilaçların etkisini istenmeyen boyutlarda arttırabilir.
Diyabet için ilaç kullanıyorsanız düzenli olarak soğan suyu içmeye başlamadan önce doktorunuza danışın.
Özellikle yeşil soğanda bol miktarda bulunan K vitamini uzun süre günlük ihtiyaçtan fazla miktarda alındığında bazı kan inceltici ilaçlarla etkileşime geçebilir. Kan inceltici ilaç kullanıyorsanız soğan tüketimi konusunda doktorunuza danışın.
,Kaynaklar
- Calories in Fresh Produce Raw Red Onion
- Nutrition Facts: Onions, raw
- PubMed: Dietary polyphenols generate nitric oxide from nitrite
- Preventive effect of onion juice on selenite-induced experimental cataract
- Allium vegetables reduces risk for gastric cancer in a meta-analysis
- Onion and garlic use and human cancer
- Powerful antioxidants in onions and garlic may offer protection
- Blood Pressure and Onions
- Foods That Can Help Reduce Cholesterol Levels
- WebMD: Onion
- Onions fight prostate cancer
- Cornell researchers find some onions do indeed have excellent anti-cancer benefits
- Onions and Garlic are Anti-cancer Foods
- Drugs.Com Onion