2016-2017 sezonunun ilk 6 aylık döneminde zeytinyağı ihracatında yüzde 425 artışla rekora imza atan zeytincilik sektörü, ihracatta rekabetçiliğin sürdürülebilir olması için zeytinyağında 70 kuruş olan primin 2 TL’ye çıkarılmasını, prim verilmeyen sofralık zeytinde ise; 50 kuruş üreticiye prim verilmesini istiyor.
Ege Zeytin ve Zeytinyağı İhracatçı Birliği (EZZİB) Başkanı Davut Er, göreve gelişlerinin birinci yılında yönetim kurulu üyeleriyle birlikte bir basın toplantısı düzenledi.
2016-2017 sezonunun ilk 7 aylık döneminde Türkiye geneli sofralık zeytin ihracatının miktar bazında 38 bin tona ulaştığını, tutar bazında ise 71 milyon dolar gerçekleştiğini bildiren Er, “Aynı sezonun ilk 6 aylık döneminde ise zeytinyağı ihracatı miktar bazında yüzde 425’lik artışla 25 bin tona, değer bazında ise 92 milyon dolara ulaştı.” dedi.
Zeytin ağaçlarının çiçek tutma döneminde olduğunu ve Türkiye’nin her tarafından önümüzdeki sezon için güzel haberler geldiğini anlatan Er, 2017-2018 sezonunda bu seneden daha iyi bir sezon beklediklerini dile getirdi.
İhracatta sürdürülebilirlik için destek şart!
Sektörün dünyayla rekabet edebilmesi için ihracatçıya ve üreticiye verilen desteğin artması gerektiğini bildiren Er, zeytinyağında üreticiye ödenen primin, diğer yağlık ürünler arasında yer alan mısır, ayçiçeği, soya, aspire verilen destek gibi olması gerektiğini düşündüklerini söyledi. Er, “Bu çerçevede sofralık zeytine 50 kuruş, zeytinyağına ise iki lira düzeyinde destek verilirse iyi bir rakam olur. Sofralık zeytine, prim desteği sağlandığı takdirde, üretilen miktarın tamamı kayıt altına alınacak ve vergilendirilebilecektir. Sofralık zeytine 50 kuruş zeytinyağına ise iki lira düzeyinde destek verilirse iyi bir rakam olur. İhracatımız en az yüzde 50 artar. Dünya fiyatlarıyla eşdeğer olur” dedi.
Zeytin ve zeytinyağının sağlık açısından da önemli olduğunu kaydeden Davut Er, “Sağlık Bakanlığı bütçesinden bile katkılı olabilir. Heba olmayacaktır. Sağlık olarak, ihracat olarak ülkemize geri dönecektir” diye konuştu.
Küresel ısınma bölgeyi de etkiliyor
Küresel ısınmadan Ege Bölgesi’nin de etkilendiğine dikkat çeken, üretimin sürdürülebilir olması için çalıştıklarını belirten Er, ülkemizde zeytin ve zeytinyağı üretim maliyetlerinin rakip ülkelerden daha yüksek olduğuna vurgu yaptı. Er, “Bu ihracatımızı zora sokmaktadır. Burada asli çözüm yolu, zeytin çiftçilerimizin girdi maliyetlerinin asgari düzeye indirilmesi, makineli tarım ve modern zeytincilik yöntemlerine geçişin sağlanmasıdır” dedi.
Zeytin ve zeytinyağımızın dünyanın istediği bir ürün olduğunu ama rafa çıkıldığında süreklilik olması gerektiğini kaydeden Er, “Eğer raftaki yerimizi kaybedersek hem ülkemizin parası heba oluyor hem hak ettiğimiz yerde olamıyoruz” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de özellikle Tekir, Domat, Memecik, Kalamata gibi iri taneli zeytin çeşitlerinin dikim ve üretiminin teşvik edilmesi gerektiğinin altını çizen Davut Er, “Zeytincilik Araştırma Enstitüsü de üreticiye destek vererek hastalıktan ari özel fidan üretimi için çalışmasını sürdürüyor. Hastalık işimiz değil ama sektörümüz bizim. Enstitünün daha yoğun çalışmasını ve Mavi sertifikalı türleri mutlaka geliştirmelerini bekliyoruz” dedi.
Türkiye’de 80 milyon adet delice zeytin ağacı olduğu bilgisini de veren EZZİB Başkanı Er, aşılanabilir durumda olan 40 milyon adedinin aşılatılarak üretime ve ülke ekonomisine kazandırılması amacıyla proje hazırlatılması çağrısında da bulundu.
Zeytin sahalarına ilişkin düzenleme
Zeytincilik Kanunu’nun 20. Maddesinde yapılmak istenen değişikliğe de değinen Davut Er, mevcut yasaya göre zeytinlik vasfındaki arazilerde yapılan madencilik yatırımlarının sektöre zarar verdiğini kaydetti. Zeytin ve zeytinyağının aleyhine çıkacak yasalara karşı teyakkuzda olduklarını vurgulayan Er, şunları kaydetti:
“Sektör için hayati önem taşıyan ve Zeytincilik Kanunu olarak bilinen 26/1/1939 tarih ve 3573 sayılı ‘Zeytinciliğin Islahı ve Yabanilerinin Aşılattırılması Hakkında Kanunun 20. Maddesinde yapılmak istenen değişiklikler, sektörün geleceği açısından tehdit oluşturmaktadır. Sektörümüzdeki tüm paydaşlarla birlikte, ülkemiz ekonomisi açısından stratejik öneme sahip olan zeytincilik sektörünün rakip ülkelerde olduğu şekilde desteklenmeye devam edilmesi gerektiğini düşünmekteyiz.
Atatürk döneminde çıkmış bir kanun. Bizim 100 yıllık, 200 yıllık ağaçlarımız var. Zeytin ağacı atadandır. Maden de çok önemli ama ne pahasına olursa olsun değil. Zeytin ağacı hepimizin geleceği. 365 gün hiç yaprağını dökmeyen ağaçtır zeytin. Hiç çıplak kalmaz. Zeytin ormandır aslında, havanı temizletiyorsun bir de neden katlediyorsun?”
“Tağşiş her üründe var”
Tağşiş konusunun sektörün en önemli sorunlarından biri olduğuna dikkati çeken EZZİB Başkanı Davut Er, “Her türlü üründe var aslında. Sorumluluk Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı’nda. Türkiye’de zeytinyağında miks yapılamaz, yasak. Tağşişin önüne geçilebilmesi için tağşişi yapanla birlikte, tağşişli ürünü satan marketlere de ceza kesilmeli. 90-100 TL’lik zeytinyağını 35 TL’ye bir market satıyorsa orada bir şeyler yanlış gidiyordur. 200 mağazası olan bir market tağşişli ürün sattığında her mağazası için ayrı ceza yediği takdirde ürün alırken daha dikkatli olacaktır. Tüketicinin yol üstünden, bilmediği yerden pet şişe içindeki yağları almaması gerekir. Tüketici için pahalı geliyorsa 5 litre yerine 1 litre alacak. Marketten alacağı iyi zeytinyağını, öbür kaliteli yağla kendi karıştıracak. Tağşiş tamamen bitmez ama tüketici bilinçlenirse azaltılabilir” dedi.
Sektörün tanıtımı için önemli destekleri olan Zeytin ve Zeytinyağı Komitesi’nin kapandığı bilgisini de paylaşan Er, “Bize sorularak kuruldu ama sormadan, Bakanlık kararıyla kapatıldı. Alternatif olarak Türkiye İhracatçılar Meclisi (TİM) bünyesinde yeni bir oluşum yapılacağı bilgisi verildi. Ama hala bir gelişme yok. Oysa bu sayede Birlik olarak yılda 12-13 fuara katılıyorduk, şu an ne yazık ki katılamıyoruz” diye konuştu.