Erkan UYSAL
KIZIL Kule ve Tersane bölgesinde sürdürülen çalışmalar hakkında bilgi veren Nimet Hacıkura, "2 bin 400 yıllık kesintisiz yaşamı içerisinde Selçuklu ve Osmanlı başta olmak üzere Helenistik, Roma ve Bizans medeniyetlerine ait izler barındıran Alanya, Anadolu Selçuklu hükümdarlık ve liman kenti olma özelliğine sahip. Venedikli, Cenevizli tacirlerin uğrak yeri olan ve Coracesion, Kalonoros, Candelore gibi isimlerle anılan kent, en parlak dönemine I.Alaeddin Keykubad zamanında ulaşmıştır.
Kızıl Kule, Tersane, Tophane yapıları da Keykubad tarafından bu dönemde inşa edildi.
Alanya, 13. yüzyıl Ortaçağ Akdeniz coğrafyasından bugüne dek ayakta kalan tek Selçuklu hükümdarlık ve liman kenti olma özelliğine sahip.
Belediyemiz, Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Alanya Müzesi'nin işbirliğiyle hazırlanan ve UNESCO Dünya Miras Listesi’ne aday olan 'Alanya Tarihi Kenti' dosyasının yanı sıra 'Kızıl Kule- Tophane Ekseni Projesi' de Alanya Belediyesi’nin kültürel mirasa sahip çıkma adına yaptığı çalışmalardan biridir. Alanya tarihi kentinin deniz cephesi yönünde profilini oluşturan ve surlarla çevrilerek bütünden ayrılan alan içerisinde Kızıl Kule, Tersane ve Tophane gibi anıtsal yapıları bulunmaktadır. Bu alanda, 'Kızıl Kule-Tophane Ekseni Projesi' adıyla çağdaş müzecilik konseptine uygun olarak, açık ve kapalı mekanlardan oluşan 'Gemicilik ve Denizcilik Müzesi' olarak hayata geçirilme çalışmaları devam etmektedir.
Başta Kızıl Kule ve Tersane olmak üzere proje alanında yer alan anıtsal yapılar, surlar ve burçlar, sivil mimarlık örnekleri ve açık alanlar, proje kapsamında bütünsel bir peyzaj olarak değerlendiriliyor. Aynı zamanda arkeolojik niteliklere de sahip bu alanda, günübirlik ziyaretçilerin çeşitli etkinlikler nedeniyle tekrar tekrar ziyaret edebilecekleri bir 'Yaşayan Müze' yaratmak istiyoruz.
Alanda bulunan Kızıl Kule, Tersane gibi Kültür ve Turizm Bakanlığı'na tahsisli yapılar ve Hazine'ye ait parsellerin Alanya Belediyesi'ne devrinin gerçekleştirilmesinden itibaren eksen projesi çalışmaları etaplar halinde Kültür ve Turizm Bakanlığı'nın katkılarıyla devam ediyor.
Bu etaplardan biri olan 'Yürüyüş Yolları ve Çevre Düzenleme Projesi' kapsamında, alan dahilinde güvenli dolaşımın sağlanması çalışmaları tamamlanarak, Kızıl Kule-Tersane, Tersane-Tophane arasında yürüyüş güzergahları oluşturularak çevre aydınlatılması yapıldı. Bu çalışmalar sırasında liman surları onarılarak derzleme çalışmaları yapıldı. Tersane'de iki göz, mescit ve muhafız odası ile Tersane'nin kuzeyinde son göze bitişik mekan onarıldı. Ayrıca Tersane içinde bulunan atıl kuyu temizlenerek işler hale getirildi. Güzergah yapım çalışmaları sırasında, üzerinde gemi grafitisi bulunan bir çeşme de açığa çıkartıldı. Alanda bulunan tanımsız yapılar restore edilerek sergileme ve bilgilendirme mekanı olarak hizmete açıldı. Sergi mekanı olarak kullanılan tanımsız yapıların yanı sıra Kızıl Kule'de de ilgi çeken birçok sergi ve etkinlik düzenlenmekte. Tanımsız yapıların bitişiğinde bulunan tarihi Girene Çeşmesi onarılarak ve suyu akıtılarak tekrar işler hale getirildi. Müzecilik konseptine uygun olarak Alanya Belediyesi ve 360 Derece Araştırma Grubu'nun işbirliği ile çeşitli dönemlere ait sergi objelerinin proje alanına yerleştirilmesine başlanmıştır. 2011 yılından itibaren, Tersane gözlerine tamamlanmamış bir Osmanlı gemisi, antik döneme ait bir vinç ve makaralı sistem, gemi yapımında kullanılan aletler ve antik çağ çıpaları, liman surlarına 3 adet top, Kızıl Kule girişi ve antrepoların yakınına birer adet mancınık, Tersane girişi yakınına bir koçbaşı yerleştirildi. Alanya'nın Selçuklu ve daha önceki dönemlerin liman kenti kimliği olma özelliğini yansıtan ve denizle bağlantısını görsel olarak tasvir eden bu sergileme objeleri, Tersane'yi ve alanı gezen ziyaretçilerin yoğun ilgisini çekiyor. Her gün 9.00-19.00 saatleri arasında Kızıl Kule-Tophane Ekseni, Denizcilik ve Gemicilik Müzesi Proje alanını ocak-temmuz 2012 yılı döneminde toplam olarak 46.576 kişi ziyaret etmiştir" dedi.