1
Eski Türk filmlerinde görünen bir sahnedir bu. Evin küçük oğlu ders kitabının arasına bir çizgi roman yerleştirmiş okumaktadır. Anne ve babası içten içe aferin diyerek izlerler onu, ‘hayta’ olmamıştır birçokları gibi. Akıllı, uslu bir çocuktur evlatları. Ders çalışıyordur, büyüyünce bir işte dikiş tutturacak, hayal peşinde koşmayacaktır.
2
Üzeyir Garih, bir keresinde anne ve babalara bir tavsiye de bulunmuş, çocuklarına çizgi roman okutmalarını söylemişti. Hayatı boyunca birçok başarıya imza atmış bu işadamı, çizgi romanlardaki ‘kahramanların’ çocukların ruhsal gelişimlerini besleyeceğini, karakterlerini güçlendireceğini düşünüyordu.
Garih’e göre iyiydi çizgi roman okumak. Çocuklar sayfalar içindeki ‘kahramanların’ elinden tutacak, onları kendilerine model alacak, hedeflerinin ve hayallerinin peşine düşeceklerdi.
Olmaz denilen şeylerin olabileceğini gösteriyordu çizgi roman kahramanları. Herkesin gittiği yoldan gitmiyor, birçok güçlüğe ve zorluğa rağmen bildiklerine, dahası kendilerine inanıyorlardı. Bütün kahramanların kendine özgü nitelikleri vardı ayrıca. Kolaylıkla diğerlerinin arasından seçiliyorlar, parlıyorlardı.
Garih, çocuklara çizgi roman okutun derken, buna işaret ediyordu aslında. Ne dört işlem, ne de tarih bilgisi tek başına hayat kurtarıyordu çünkü.
Ama biraz hayal kurma becerisi, biraz da hayallerini izleme cesareti olan “ortalama yetenekli” bir kişi, bu dünyada bir kahramana dönüşebilirdi.
3
“Çizgi roman kahramanları yeni zamanların mitleridir.” diyerek kolayca küçümseyebiliriz onları okuyanları. Mit kavramını “yalancı ya da sahte” olanla eş değer tutarak ya da mit’i içi boş bir efsane gibi düşünerek değersizleştirebiliriz. Mitlerin, kahramanların kültüre ve insanlara nasıl bir zenginlik kattığını gözden kaçırır, sadece bilgimizin ve bilimimizin bizi kurtaracağına inanırız.
Oysa mitler inanmanın yolunu açar. Kuru bir gerçeğe teslim olmamayı öğretir bizlere. Mitler değiştirme gücümüzü gösterir. Hiç değilse kendi hayatımızı değiştirebileceğimizi, kendi dünyamızı değiştirebileceğimizi, bunun olanaklı olduğunu gösterir. Mitler, başka bir dünyanın mümkün olduğunu gösterir bizlere.
Kahramanlara inanmak kötü değildir, kötü olmamalıdır.
Asıl kötü olan, kahramanlara bile inanmamaktır.
Hayal gücümüzü yitirdiğimizi gösterir bizlere.
4
Hayal gücünü yitiren birisi en iyi durumunun, şimdiki durumu olduğuna inanır. Yaşamını değiştirmenin bir yolu olduğunu düşünemez. O kahramanlara değil, sadece “ezberlediklerine” inanır ya da kendisine gösterilen hedeflere koşmanın yaşamı için en doğru şey olduğunu düşünür. Hayal kuramaz çünkü, yıllar evvel yitirmiştir bu yeteneğini.
5
“Sıkı bir okulda okumak istemiyorum…” diye yazmıştı Pablo Picasso sadece 16 yaşındayken “Sıkı bir okulda okumak istemiyorum, çünkü böyle yerlerde çocuklar arasındaki farklılıklar azaltılmaya çalışılıyor.”
Sıkı bir toplumda, çok sıkı bir okuldan farklı değildir. Farklılıklar, hayallerin azaldığı yerde yok olmaya başlar. Kısa bir süre sonra hepimiz aynı tornadan çıkmış gibi oluruz. Köşeleri alınmış, sivri yerleri düzeltilmiş bir insanlar topluluğuna dönüşür, masallara da mitlere de inanmamaya başlarız.
6
Garih, çizgi roman okumanın faydasından söz etmişti yıllar yıllar önce. Bu sözü birçoklarının gözünden kaçsada, çizgi romana sevdalı benim gibiler için eşelenmesi, deşilmesi gereken bir kuyunun başını gösteriyordu.
Kırmızı kurdelayı ikinci sınıfın başında haketmiştim. Bütün yaz boyunca Jeriko’yu, Tom Braks’ı, Kaptan Swing’i elimden düşürmemiştim. Klasiklerle de çizgi romanlar sayesinde tanıştım ben. Jules Verne’i, Charles Dickens’ı hatta Ömer Seyfettin’i Milliyet’in verdiği bir çizgi roman serisinden okudum ilk defa…
Sonra Tenten, Conan, Alpago, Ustura Kemal eklendi listeye, sonra başkaları… Sonra Judas çıktı sahneye ve sonra en gerçekçi çizgi roman diye tanımladığım Ken Parker (Alaska)…
Her birinin kendine özgü yetenekleri vardır. Hiçbiri sıradan değildir, hiçbiri sürüye uymaz. Her birinin kendine özgü yaraları ve kendine özgü düşleri vardır. Katı olanı vardır, yumuşak olanı vardır. Güçlü yanları ve zaafları vardır.
En süperi olan Süpermen bile kripton taşı altında yitirir kuvvetini. En güçsüz olandan daha güçsüz olur bazen. Ama inancını yitirdiği hiç görülmez.
Tek bir ortak noktaları varsa tüm kahramanların, o da budur zaten; asla inançlarını yitirmezler.
“Her zaman bir yol bulunur.” diye düşünürler.
Çünkü bir yol bulmak, bir zorluktan kurtulmak için “gerekli hayal gücüne” sahiptirler onlar.
7
Akıllı ve uslu çocuk mola vermelidir bazen. Dersleriyle arasını iyi tutmalı ama ara sıra da olsa bir ‘hayta’ olmayı bilmelidir. Düşmeli, kalkmalı ve hayallere dalmalıdır. Özgürce düşünmeyi bilmeli, kolayca her kabın şeklini almamalıdır. Bunun için bir kahramanı rol-model alabilir kendine…
Birisinden “iflah olmazsa bir meraklı olmayı” öğrenebilir (Tenten) örneğin, bir başkasındansa en gizemli şeylere tutkuyla bağlanmayı ve bilginin önemini(Martin Mystere)…
Bir diğerinin maceralarında at sırtında bile kitap okunacağını ve en vahşi şartlarda bile insani değerleri asla unutmamayı(Ken Parker)görür…
Ya da kararlılığın gücünü ve inatçılığın faydasını gösterebilir bize en karanlık kahramanlardan birisi (Judas)…
Ya da bazıları bütün çevremiz kuşatılsa bile neşemizi kaybetmememiz gerektiğini gösterir bize ve asla teslim olmamayı (Asteriks)…
Belki de aradığımız şeyi bir başkasının sayfalarında buluruz. Haysiyetli, terbiyeli, hürmetkâr ama kendini ezdirmeyen ve cesur bir karakterle tanışırız(Ustura Kemal)…
8
Mitler, başka bir dünyanın mümkün olduğunu gösterir bizlere. Çizgi roman kahramanları da öyle…
Ve kahramanlara inanmak kötü değildir, kötü olmamalıdır.
Asıl kötü olan, kahramanlara bile inanmamaktır.
Hayal gücümüzü ve kendimize inancımızı yitirdiğimizi gösterir bizlere.
Kaynak: http://www.turkey90.com