Öznur KARSLI / GAZETE HABERTÜRK
Piyasada, “gıda alerjisi”, “besin duyarlılığı” veya “gıda hassasiyeti” gibi adlarla pek çok test türedi. Hatta bu testleri yaptırmak “moda” oldu. 800 liraya yaptırılan gıda testlerini en çok tercih edenler ise fazla kilosu olanlar. Parmak ucundan alınan bir damla kan, bu testlerin yapılması için yeterli oluyor. Obeziteden migrene, ödemden mide bağırsak hastalıklarına kadar daha pek çok hastalığı tetikleyen gıdaları tespit ettiği öne sürülen gıda testleri, vücudun hangi besinlere reaksiyon gösterdiğini söylüyor. Gıda alerjisi ve gıda hassasiyetini (intolerans) ortaya koyan bu testler, kişinin vücudunun etten deniz mahsullerine, sebze meyveden çekirdek tohuma, baharatlardan hayvansal ürünlere ve pek çok içecek arasında hangilerine alerji ya da hassasiyet gösterdiğini analiz ediyor. Örneğin, test sonucu 30 farklı besine karşı alerjisi ya da hassasiyeti olduğu ortaya çıktıysa, testi kullanan bu gıdaları tüketemiyor.
‘KAPINIZA HEMŞİRE GÖNDERELİM’
Bu testleri yaptıranların sayısı artınca piyasada çok sayıda gıda testi satan firma da türedi. Gıda testi satan ilaç firmasının Türkiye’de laboratuvarı olması gerekiyor. Ancak Türkiye’de sadece 1 firmanın laboratuvarı bulunuyor, diğerlerinin ise yok. Bu firmalar da test için aldıkları o bir damla kan örneğini analiz için yurtdışına gönderiyor. Sonuçlar geliyor ancak kan örnekleri geri dönmüyor. Yurtdışına giden kan örnekleri farklı amaçlar için kullanılıyor mu, o da bilinmiyor. Bazı ilaç firmaları, hemşire eşliğinde kapınıza kadar getirilen gıda testlerinin inandırıcılığı konusunda uzmanlar, “Gıda testi yaptırmak artık moda. 3 kilo fazlası olan kendi kendine bu testi yapıyor. Sonra testi satın aldığı ilaç firmasının diyetisyenine başvuruyor. Gıda testleri bir sektör oldu. Çok sayıda güvenilir olmayan firma var” uyarısında bulundu.
ÖNCE TEST, SONRA DİYETİSYEN!
Türkiye’de internet ortamında da satışı yapılan gıda testlerinin güvenilirliği de tartışma konusu. Uzmanlar, bazı ilaç firmalarının gıda testlerinin sonuçlarının, bir başka firmanın testiyle kıyaslandığında sonuçların aynı çıkmadığını söylüyor. Yine gıda testi satışı yapan bazı firmalar müşterilerine aynı zamanda falza kiloları konusunda ücretsiz danışmanlık veriyor, test sonucuna göre kişiyi anlaşmalı oldukları diyetisyene yönlendiriyor.
‘YEDİĞİN GIDAYI GÖSTERİYOR’
Gıda testlerine ilişkin bilgi veren Göğüs Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Ahmet Rasim Küçükusta, bu testlerin kolay bir şekilde yapıldığını ve alınan kan örneklerinin Almanya, İngiltere gibi ülkelere gönderildiğini söyledi. Küçükusta, şunları dedi:
“Bakteri ve virüs iltihaplarına karşı vücudumuzu koruyan bir antikor türü vardır. IgG antikoru. Bu antikorun vücuttaki varlığı, herhangi bir besine karşı bir tahammülsüzlük, alerji veya aşırı duyarlılık olduğunu göstermez. Daha önce testlerde bakılan yiyecekleri yemiş olduğunu gösterir. Amerikan, Avrupa Alerjik Akademileri’nin hiçbirisi bu gıda testlerini onaylamıyor.”
‘KİLOLULARIN İLK TERCİHİ’
Diyetisyen Emel Unutmaz Dayan, gıda testi yaptığını söyleyen çok sayıda firma olduğunu ve bunların güvenilirliği konusunda soru işaretlerinin bulunduğunu söyledi. Dayan, “Hastalarımdan gıda testi çok nadir istiyorum. Gastroenfeksiyonel sisteminde bir sorun varsa, bağırsaklarıyla ilgili bir şikâyet yaşıyorsa bu testleri tercih ediyorum. Fazla kilosu olan insanlar ilk tercih olarak bu yönteme başvuruyorlar. Ancak bu durumu onaylamıyoruz” dedi.