Ahmet Tolgay
Lefkoşa mezarlığında neler oluyor?..
Bugün mezarlık durumlarına değinmekte yarar var…
Çok ilginç değil mi; atalarımıza ve yakınlarımıza ait mezarlarımıza ve ölülerimize olan saygımızdan da vergi alınacağına dair bazı şikayetler geldi bana.
Şikâyetlere göre, Lefkoşa Türk Belediyesi, bundan böyle yapımı, tamiri, ya da yeniden düzenlemesi yapılacak her mezar için 200 TL vergi alacakmış.
Verginin yakınlarının mezarlarıyla ilgilenen vatandaşlara çıkarılacak faturalara yansıması ve dolayısıyla bu işlemlerin daha bir pahalılaşması kaçınılmazdır.
Yitirilen sevgili atasının, ya da sevdiklerinin mezarı söz konusu olunca tabii ki insanlar vicdanen yapacakları harcamanın önüne ardına pek de bakmazlar.
Ama bana şikayetlerini iletenler; “insanlar vicdanen sussalar dahi, haklı gerekçesi olmayan mezarlık zamları bir vicdan sömürüsüne dönüşmez mi?” diye soruyorlar.
* * *
Konuyu Lefkoşa Türk Belediye Başkanı Mehmet Harmancı’ya ilettiğimde, olaya açıklık getirme adına önce kendisi konuştu bana, daha sonra da aramızda iletişim sağlayarak belediyenin mezarlık defin işleri sorumlusu Hasan Aybar’ı konuşturdu.
Gösterilen duyarlılığa öncelikle teşekkür ederim.
Harmancı mezarlıktaki bu işlemler için mezar yapımcılarından ücret istendiğini yalanlamadı, tam tersine doğruladı. Bunun gerekçesini de şöyle açıkladı:
“Ama açıklık getirmeliyim ki, mezar bakım işleri için almıyoruz biz bu ücreti. Kabir yapan firmalardan kabir yapımı izinlendirilirken alınan bir ücret olacak. Kabir yapımı sırasında moloz ve saire atıklar oluşmaktadır. Bunların kaldırılmasına yönelik bir ücrettir aslında bizim alacağımız… Yoksa bunun mezar bakımı ile bir ilgisi yok.”
* * *
Daha ayrıntılı bilgiyi ise Harmancı’nın beni ilişkilendirdiği Lefkoşa Mezarlığı Defin İşleri Sorumlusu Hasan Aybar’dan dinledim.
Mezarlıktaki görevini bir buçuk yıldan bu yana sürdürdüğünü, 17 yıl zabıtada, daha sonra yaşlılar biriminde, 17 da ay temizlik şubesinde çalışan, Cemal Bulutoğluları’nın başkanlığı döneminde ise bir süre kızağa alınan kıdemli bir belediye çalışanı olduğunu belirten Aybar, şunları söyledi:
“Mezar yapımları ve tamirleriyle uğraşan 8 – 10 firma var. Bunların bazıları Lefkoşa dışından gelmektedir. Mezar yapımlarını defin işleri birimimizden izin alarak yaparlar. Bizim şimdi her firmaya izinlendirme verirken 200 TL’lik bir ücret talebimiz olacak. Toplanacak para belediye bütçesine değil, mezarlık depozit bütçesine aktarılacak. Orada biriken para mezarlığın bakım, temizlik ve geliştirme işlerinde kullanılacak.”
Hasan Aybar söz konusu firmalardan böyle bir ücretin alınmasının gerekçelerini de şöyle açıklamakta:
“Belediye’ye ait olan bir alanı ve bu alanda musluklardan akan suyu kullanmaktadırlar. Mezarlığın muhtelif yerinde malzeme yığınakları yapmaktadırlar. Üstelik mezar yapımlarından, ya da bakımlarından sonra terk ettikleri molozları kaldırmak da belediyeye kalmaktadır. Firmaların mezar yapımlarından dolayı aldıkları ücretler tatminkârdır. Belediyenin talep ettiği ücreti vatandaşlara yansıtmamaları gerekir.”
Molozların ve diğer inşaat atıklarının oralarda kaldırılmadan bırakılması olayını bir firma sahibine sorduğumda “bu iddia doğru değil. Her firma yaptığı kirliliği temizlemekle yükümlüdür” dedi.
* * *
Hasan Aybar’la konuşma fırsatını yakalayınca ona kapasitesi gittikçe daralmakta olan Lefkoşa mezarlığının geleceğini de sordum. Verdiği bilgiyi burada aynen paylaşmalıyım:
“Bu mezarlığın yıllar boyu hoyratça kullanıldığı bir gerçektir. Bazı aile mezarları için gereksiz parsellemeler yapıldı. 1985’e kadar mezarlık zenginler ve yoksullar için iki bölüme ayrıldı. Zenginler bölümü bonkörce kullanıldı. Devlet büyüklerinin defini için tahsis edilen alan da çok geniştir. Vakıflar İdaresi’yle de konuşarak bu alanda daraltmalar yaptık. Yeni düzenlemeler ve kapasite artırımıyla Lefkoşa mezarlığı 3 – 4 yıl daha kullanılabilir duruma getirildi. 3 – 4 yıl sonrası için, Hamitköy’de bir alan belirlendi. Ama ortasından yol geçmekte olan bu engebeli arazinin büyük harcamalarla düzenlenmesi gerekir. Bu arada Hamitköy’deki yeni mezarlığın cami inşaatını iş adamı Ahmet Sanver üstlendi ve cami konusu şimdiden çözümlenmiş oldu.”