... konulu sunumlar: "KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ."— Sunum transkripti:
1KURANPORTÖR SİSTEMİMEHMET ŞENLENMİŞELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ
2KURANPORTÖR SİSTEMİÜretim merkezlerinde üretilen elektrik enerjisini dağıtım merkezlerine oradan dakullanıcılara güvenli bir şekilde ulaştırmak için EİH (Enerji İletim Hattı) ve EDH (Elektrik Dağıtım Hattı) kullanılır.Enerji iletiminde güvenlik ve sürekliliği sağlamak için frekansları50 kHz-500 kHz arasında olan iletişim sistemleri kullanılır.
3KURANPORTÖR SİSTEMİ Bu sistemlere EİH taşıyıcı (Power Line Carrier –PLC- ya da kuranportör) sistemleri denir.Bu cihazlar “Taşıyıcı” adınıher türlü bilgi ve ses işaretini radyo frekanslı işaret üzerine bindirilerek ilgili yerlere taşıdıkları için almışlardır.
4KURANPORTÖR SİSTEMİEnerji hatları üzerinden radyo frekansı ile bilgi taşımayı sağlayan cihaz (yöntem) genellikle 600 kHz'den daha düşük frekanslarda kullanılır.50 Hz'de enerji taşıyan nakil hattının üzerine bindirilen yüksek frekanslı bilgi sinyali aynı hat üzerinden gönderilir.
5KURANPORTÖR SİSTEMİTürkiye'de power line carrier tekniği ile 380 kV ve 154 kV yüksek gerilim hatları üzerinden bilgi gönderilmektedir.Power line carrier haberleşmesi uzun mesafeli ve düşük hızlı olurken veri ve ses iletişimi için kullanılmaktadır.
6KURANPORTÖR SİSTEMİ GÖREVİ Kuranportörler, Enerji iletim hatlarını iletişim ortamı gibi değerlendirerek konuşma, koruma, sinyalizasyon ve bilgi iletişimi sağlayan radyo frekanslı (RF) alıcı–verici cihazıdır.Ayrıca; haberleşmenin yanında, başka bir kanal yardımı ile, arızalı hattın her iki ucundaki kesicileri kumanda ederek devre açma ve kapama işlemini de yaparlar.
7KURANPORTÖR SİSTEMİ KULLANILDIĞI YER Santraller, Trafo merkezleri Yük tevzi merkezlerinde kullanılır.
8Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri Bu iletişim sistemlerinde kullanılan ortam EİH olduğunda, radyo frekanslı taşıyıcı işaretlerinin nasıl iletildiğinin ve bu sistemi nasıl etkilediğinin bilinmesi gerekir.Kuranportör verici-alıcı panosu
9Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri Elektrik enerjisinin taşınması amacıyla yapılan EİH’larının radyo frekanslı bir iletişim ortamı olarak kullanılması oldukça ekonomiktir, ancak böyle bir iletişim ortamında taşıyıcı sistemin çalışması için maliyeti artırsa da ilave bazı elemanları kullanmak gerekir.(örneğin, hat tıkacı, kaplin kapasitör, sızdırma bobini, tuner vs.).Kuranportör hat bağlantısı
10Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri Güvenlik yönünden bu iletişim ortamının enerji iletimi için daima hazır durumda olması (arıza durumları hariç) iletişimin sürekliliğini sağlar.Taşıyıcı sistemin iletim hattına bağlantı zinciri kısaca Şekil ’de gösterildiği kısımlardan meydana gelir.Kuranportör hat bağlantısı
11Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 1. Hat Tıkacı (Line Trap)Ayarlandığı frekans bandına karşı büyük empedans göstererek karşıdan gelen veya karşı istasyona gönderilen radyo frekanslı işaretin taşıyıcılara hat tarafına yönlendirilmesini sağlayan paralel rezonans devresidir.
12Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 1. Hat Tıkacı (Line Trap)Enerji nakil hattının (ENH) herhangi bir fazı üzerine seri olarak bağlı sepet şeklinde bir bobindir.Yüksek frekansın, yüksek gerilim devresine girmesine engel olur.Herhangi bir toprağa kaçak arızasında yüksek frekansı toprağa geçirmez.
13Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 2. Kaplin Kapasitör50 Hz’lik hat gerilimine yüksek empedans göstererek 50 Hz’lik akımın hat ayar kutusuna ve dolayısıyla taşıyıcı cihazına ulaşmasını engeller. Kapasite değeri 1000 pF–7500 pF değerleri arasındadır. Kullanılacağı hattın gerilim değerine göre seçilmelidirKaplin kapasitör
14Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 3. Sızdırma BobiniKaplin kapasitörün (C.C) alt ucu ile toprak arasına bağlanır.Bu noktada oluşabilecek 50 Hz’lik yüksek gerilimi topraklar fakat radyo frekanslı işaretler için yüksek empedans göstererek taşıyıcıdan gelen işaretleri hat yönüne ve hattan gelen işaretleri de taşıyıcıya yönlendirir.
15Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 4. Hat Ayar Kutusu (Tuner)Taşıyıcıların çıkış empedansını hat empedansına uydurarak radyo frekanslı işaret gücünün karşılıklı olarak her iki yöne maksimum düzeyde iletimini sağlar..Resim ’de kaplin kapasitör ve hat ayar kutusu (tuner) görülmektedir
16Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 4. Hat Ayar Kutusu (Tuner)
17Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 4. Hat Ayar Kutusu (Tuner)
18Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 5. Koaksiyel KabloTaşıyıcı çıkışındaki radyo frekanslı işaretin (RF) hat ayar kutusuna veya hat ayar kutusu yönünden gelen işareti taşıyıcılara bozulmadan veya az zayıflama ile taşıyan karakteristik empedansı 75 Ohm veya 125 Ohm olan kablolardır.
19Kuranportör Sistemi Elemanları ve Özellikleri 6. Kuranportör CihazıAlıcı ve verici konumlarında çalışabilenhaberleşmeyi sağlayan cihazdır.
20KURANPORTÖR SİSTEMİ Kuranportör Sistemi Çalışma Prensibi Kuranportör (Power Line Carrier – PLC) gerilim hatları üzerinden haberleşmeyi sağlayan bir tekniktir.PLC haberleşmesi için kullanılan cihazlar bağlaştırıcı elemanları ile gerilim hattına bağlanır. Bu cihazlar bilgi sinyalini module ederek hatta enjekte ederler.Alıcı ise bilgiyi taşıyan frekansı filtreleyerek alır ve demodule eder.PLC'ler yüksek gerilim ve alçak gerilim hatlarında kullanımına göre iki gruba ayrılır.
21KURANPORTÖR SİSTEMİ Kuranportör Sistemi Çalışma Prensibi 38 kV ve üzerindeki gerilimlerde iletim hatlarının sağladığı bant aralığından faydalanarak 50 kHz. ile 500 kHz. arasındakifrekansları taşıyıcı frekans olarak kullanabilir ve bu sayede yüksek iletişim hızlarına çıkabilir.38 kV gerilim seviyesinin altındaki dağıtım hatlarında 5 kHz. ile 20 kHz. civarındaki frekansları, taşıyıcı frekans olarak kullanır. Bilgi bu aralıktaki frekanslarla modüle edildiğinden ancak 300 bps hızındaki haberleşmeye izin verir.
22KURANPORTÖR SİSTEMİ Kuranportör Sistemi Çalışma Prensibi Bu hız birçok scada fonksiyonu için yetersiz kalacağı için sadece bazı özel amaçlar için kullanılır. Bunlar:Konuşma kanalıBilgi kanallarıTelefonTelemetreUzaktan kumandaTeleksKoruma-SinyalizasyonKonuşma kanalı kuranportör
23KURANPORTÖR SİSTEMİ MEHMET ŞENLENMİŞ ELEKTRONİK BAŞ MÜHENDİSİ