YENİ MESAJ/HABER-ANALİZ
Suriye’de 27 Şubat’tan bu yana yürürlükte olan ‘çatışmaların sonlandırılması’ sürecinde çarpıcı gelişmeler yaşanmaya devam ediyor. Türkiye ile Rusya arasında ipleri koparan uçak krizinde paraşütle atlayan pilotu öldüren şahıs Suriye’de yakalandı. Bu arada Rusya Dışişleri Bakanı Lavrov, Türkiye’nin insanı yardım adı altında Suriye’deki teröristlere silah gönderdiğini iddia etti. Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, ateşkes kapsamında silah bırakan grupların affedileceğini ilan etti. Ankara’nın açıktan desteklediği Özgür Suriye Ordusu (ÖSO) Esad ile anlaşarak silah bıraktı.
Rus pilotu öldüren yakalandı mı?
Türkiye’nin 24 Kasım 2015 tarihinde hava sahasını ihlal ettiği iddiasıyla Rus uçağını düşürmesi iki ülke arasında iyi giden ilişkileri tam tersine çevirdi. Rusya, Türkiye’ye yaptırım uygulamaya başlarken uçak krizinde önemli bir gelişme yaşandı.
İran’ın yarı resmi Fars Haber Ajansı, 24 Kasım günü düşürülen Rus Su-24 savaş uçağının pilotunu öldürdüğü öne sürülen Türk savaşçılardan birinin Suriye ordusu tarafından ele geçirildiğini ileri sürdü.
Habere göre, Rus uçağının Türk jetlerince düşürülmesinden sonra paraşütle atlayan Yarbay Oleg Peşkov’u öldürdüğü öne sürülen bir Türk’ün Suriye’de ordu birlikleri tarafından yakalandığı belirtildi. Haberde yakalanan kişinin kimliği, nasıl ve nerede yakalandığı konusunda bilgi verilmedi. Rus pilotu 33 yaşındaki Alparslan Çelik öldürmüştü. Çelik olaydan sonra birçok defa Türkiye’ye giriş-çıkış yaptı. Ancak Suriye’de yakalanan şahsın Alparslan Çelik olup olmadığı açıklığa kavuşmadı. Rus pilotunu öldürdüğü iddia edilen ve Rus istihbaratının ‘hedefi’ haline gelen isimlerden Alparslan Çelik, Türkmendağı’nda yaşamını yitiren MHP Fatih İlçe Başkan Yardımcısı İbrahim Küçük’ün cenaze töreninde ortaya çıkmıştı.
Rusya’dan şok suçlama
Öte yandan Rusya Türkiye’ye yönelik suçlamalarına devam ediyor.
İsviçre’de Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura ile görüşen
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, Suriye’deki terör örgütlerine Türkiye sınırından yardım gönderildiğini iddia etti. Lavrov, “Teröristlerin dışarıdan beslenmesini önlemek gerekiyor. Bunun için Suriye’nin Türkiye’yle olan sınırının kapatılması gerek. Zira buradan militanlara silah gönderiliyor, bu bazen insani yardım konvoylarıyla yapılıyor. Bunu açıklayan gazeteciler hakkında ise davalar açılıyor” şeklinde konuştu.
ÖSO silah bıraktı!
Ateşkes devam ederken Birleşmiş Milletler (BM) Suriye Özel Temsilcisi Staffan de Mistura Cenevre’deki Suriye görüşmelerinin 9 Mart’ta başlayacağını açıklarken ateşkes kapsamında ülkenin güneybatısındaki Dera kentinde 1000’den fazla muhalifin hükümetle anlaşıp silah bıraktığı açıklandı.
Silah bırakan gruplar arasında Ankara’nın açıktan desteklediği Özgür Suriye Ordusu da bulunuyor. Dera Valisi Muhammed Halid Hennus da ‘ulusal uzlaşı’ kapsamında yakında başka gruplarla da ateşkes anlaşması imzalanacağını söyledi. Hennus gönüllü olarak savaşmayı ve silahları bırakanların normal hayatlarına devam edebileceklerini ve devlet tarafından korunacaklarını söyledi.
Silah bırakanlar affedilecek
Ateşkes konusunda Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad’dan önemli açıklamalar geldi.
Suriye ordusunun karşısında 100’ü aşkın silahlı grup olduğunu belirten Esad, bu grupları destekleyen birçok devletin de bulunduğunu ifade etti. Silahlarını bırakan muhaliflerin affedileceğini belirten ve bunun için tek yapmaları gerekenin silah bırakmak olduğunu ifade eden Esad, “Yapmanız gereken tek şey, siyasi gündemde yer alma isteğinizden bağımsız olarak silahları bırakmanız. Ne olduğu fark etmiyor.
En önemli ve Suriye halkının yararına ve yasalara uygun olan şey, sizin bir vatandaş olarak elinize silah alıp dolaşamayacağınız ve bunu başkalarına doğrultamayacağınız. Onlardan istediğimiz tek şey bu. Başka bir şey istemiyoruz. Dediğim gibi, silahları bıraktıklarında onlara kapsamlı bir af çıkaracağız” dedi.
Halk isterse bir gün durmam!
Suriye Devlet Başkanı Beşar Esad, dünyanın tüm ülkelerinde silah taşıma yetkisinin sadece ve sadece devlet güçlerine ait olduğuna işaret ederek, “Devlete, halka, kamu ve özel mülklere karşı silah taşıyan herkes teröristtir” dedi.
Esad Nisan ayında yapılacak seçimlerle ilgili de açıklamalar da bulundu. Suriye’deki ‘geçiş süreci’nin katılan herkesi kapsayacak bir ulusal hükümet teşkil edileceğini ve ardından yeni bir anayasa hazırlanacağını ifade eden Esad, “Seçimler bir hobi, Cumhurbaşkanının vizyonu ya da hükümetin keyfi muamelesi değildir. Seçimler hükümetin değil, vatandaşın hakkıdır” şeklinde konuştu. “Esad karşıtları, Ankara ve Riyad’ın desteğiyle bütün kafirleri yok edeceklerine inanıyor” diyen Esad, “Görevde kalıp kalmayacağım, bunu söyleyen devletler ya da yetkilileri ilgilendirmez, bundan dolayı da hiçbir zaman açıklamalara kulak vermeyeceği. Görevde kalıp kalmayacağım ya da kimin göreve geleceği konusundaki karar, mutlak şekilde Suriye halkının kararı. Görevde kalmamı istedikleri sürece kalacağım, gitmemi istediklerinde ise bir gün bile kalmayacağım” açıklamasını yaptı.
ABD’den B planı çarkı
ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü John Kirby, günlük basın toplantısında, Suriye’de kısmi ve geçici ateşkes niteliğindeki çatışmaların sonlandırılması anlaşmasının yürürlüğe girmesinin ardından tartışılan ‘B planı’nın Suriye’de federal bir yapının oluşturulması olmadığını belirterek, “Tek bir hedef var.
Suriye halkının seçtiği bir yönetim tarafından yönetilen ülkenin mezhep ayrımı gözetmeden bütün olması” dedi. ABD’nin B Planı açıklamasına Rusya sert tepki göstermişti.