Aynı zamanda perkütanöz umbilikal kan incelemesi olarak bilinen kordosentez, test amacıyla bebeğin göbek bağından kan örneği alınan özel bir doğum öncesi testidir.
Kordosentez bazı kan bozukluk ve enfeksiyonlarının tespit edilmesinde kullanılabilir. Aynı zamanda göbek bağı yoluyla kan nakli ve ilaç verilmesini de sağlar. Amniyosentez veya koryon villus biyopsisi gibi daha yeni teknikler; daha az düşük riski ile aynı bilgileri sağlayabildiği için kordosentez kullanım oranı düşmektedir.
Şu durumlarda kordosentez tavsiye edilebilir:
- Diğer yollarla istenen bilgilere ulaşılamamışsa
- Diğer prenatal test sonuçları belirsiz ise
- Test sonuçlarının hamilelik kontrolü üzerinde önemli bir etki potansiyeli varsa
Neden Yapılır?
- Kordosentez, başlıca fetal anemi (gelişmekte olan bebekte kırmızı kan hücresi eksikliği) gibi kan sorunlarını tespit ve tedavi etmek için kullanılan bir yöntemdir.
- Enfeksiyon geçiriyorsanız, kordosentez testi bebeğin de enfeksiyon kapıp kapmadığını belirlemek için kullanılabilir.
- Gerekli görülürse; kordosentez, bebeğe göbek bağı yoluyla kan nakli veya ilaç verilmesinde kullanılabilir.
Riskleri Nelerdir?
Kordosentez birtakım ciddi risk potansiyeline sahiptir:
- Gebelik kaybı. Kordosentez diğer prenatal testlere oranla daha yüksek düşük riskine sahiptir. Bazı araştırmalar risk oranını genel popülasyon için %3 olarak ortaya koymuştur. Test yapıldığında bazı bebekler zaten hasta olduğu için fetal kaybın test veya bebeğin sağlığıyla alakalı olduğunu belirlemek zordur.
- Kanama. İğnenin enjekte edildiği bölgede kanama meydana gelmesi muhtemeldir.
- Bebeğin kalp atışlarının yavaşlaması. Kordosentez sonrasında bebeğin kalp atışları geçici olarak yavaşlayabilir.
- Enfeksiyon. Nadir olarak kordosentez rahim enfeksiyonuna yol açar.
Sonuç olarak kordosentez kararı size bağlıdır. Doktorunuz veya genetik danışmanınız karar aşamasında tüm faktörleri değerlendirmenize yardımcı olabilir.
Nasıl Hazırlanılır?
Kordosentez öncesinde normal beslenme düzeninize devam edebilirsiniz. Partneriniz veya yakın bir tanıdığınızdan manevi destek ve prosedür sonrasında arabayı sürmesi amacıyla yanınızda gelmesini isteyebilirsiniz.
Karşılaşabileceğiniz Durumlar
Kordosentez genellikle bir klinik veya doktor ofisinde gerçekleştirilir fakat bazı durumlarda hastanede yapılabilir. Prosedür sırasında doktora en az 1 asistan yardım eder.
Prosedür sırasında
- Prosedürden yaklaşık 30-60 dakika önce, rahim enfeksiyonu riskini azaltmak için antibiyotik verilebilir.
- Prosedür başladığında doktor ultrason ile bebeğin rahimdeki net yerini belirler. Muayene masasına sırt üstü uzanmanız gerekir ve doktor karın bölgenize özel bir jel uygular. Daha sonra ultrason transdüseri olarak bilinen küçük bir cihazı monitörde bebeğin pozisyonunu göstermek için kullanır.
- Daha sonra doktor antiseptik kullanarak karın bölgenizi temizler. Bazen rahatsızlığı azaltmak için lokal anestetik kullanılır fakat çoğu zaman gerekli değildir.
- Ultrason rehberliğinde doktor karın duvarından rahme doğru ince, boş bir iğne enjekte eder. Umbilikal kordondaki damardan az miktarda kan şırıngaya alınır ve daha sonra iğne çıkarılır.
- İğne ile kan alınırken hareketsiz durmanız gerekir. İğne cildinize girdiğinde sızı hissi ve rahme girdiğinde kramp hissedebilirsiniz.
- Prosedürün tamamı yaklaşık 1 saat sürer, fakat büyük çoğunluğu ultrason muayenesine ayrılır.
- Bebeğiniz doğal olarak alınan kan miktarını yenisiyle değiştirecektir.
- Nadir olarak göbek kordonundan kan alınamaz. Bu durumlarda kan örneği bebeğin karaciğerinden alınabilir.
Prosedür sonrasında
- Kan örneği alındıktan sonra kramp ve az miktarda vajinal kanamayla karşılaşabilirsiniz.
- Doktorunuz prosedür sonrasında 1-2 saat boyunca ultrason veya eksternal doğum monitörüyle bebeğin kalp atış hızını takip edebilir.
- Eve gitmenize izin verildiğinde doktorunuz günün geri kalanını dinlenerek geçirmenizi tavsiye edebilir. Muhtemelen ertesi günü normal aktivitelerinize devam edebilirsiniz.
- Yüksek ateş, titreme veya vajinal kanama geçiriyorsanız derhal doktorunuza başvurun.
- Bu arada kan örneği bir laboravutarda analiz edilecektir. Test sonuçları tipik olarak birkaç gün içinde, -bazı durumlarda birkaç saat içinde hazırlanmaktadır.
Sonuçlar
- Doktor veya genetik danışmanınız kordosentez sonuçlarını anlamanıza yardımcı olacaktır.
- Test sonuçları normal ise takip muayenesi genellikle gerekli görülmez. Fakat kordosenteze yol açan durumlar sıklıkla sürekli müdahale gerektirmektedir.
- Örneğin; bebeğinizde enfeksiyon durumu mevcutsa doktorunuz tedavi seçeneklerini anlamanıza yardım eder. Bebek şiddetli anemi hastalığına sahipse göbek bağı yoluyla kan nakli yapılması gerekebilir. Bazı durumlarda erken doğumun yapılması gerekir.
- Test sonuçları bebekte tedavi edilemeyecek bir duruma işaret ediyorsa, hamileliğe devam edip etmemek gibi zorlu bir karar vermeniz gerekebilir. Bu tür zor süreçlerde sağlık görevlileri, sevdiğiniz kişiler ve diğer yakınlarınızdan destek alın.