Çekoslovakya denince akla Panenka ve onun Avrupa Şampiyonası finalinde attığı efsanevi penaltı gelir ancak bu futbol kültürünün taçlandığı bir başka kupa daha vardı: Kupa Galipleri Kupası. Sahibi ise Slovan Bratislava’ydı
Yazar: Fırat Topal
firstname.lastname@example.org | twitter.com/flyngdtchmn | 21 Şubat 2012
Orta Avrupa’nın istikrarlı futbol toplumlarından Çekler, kulüp takımı bazında bugüne kadar sadece tek bir uluslararası şampiyonluk elde ettiler. Serimizin bu bölümündeki hikâyemiz, bu şampiyonluğun, Slovan Bratislava’nın üzerine.
Çek takımları bugüne kadar Avrupa kupalarında sadece tek final oynama başarısı gösterdiler ve bunda da şampiyonluğu ülkeye getirmeyi başardılar. Aslında milli takım bazında hem savaş öncesi hem de savaş sonrası birer final oynamış olmaları 60’lı yılların sonuna geldiklerinde onların hatırı sayılır bir futbol ülkesi olduğunu gösteriyordu. Nitekim 1976’da da uzun süre kovalanan şampiyonluğu Panenka ve arkadaşlarının üstün çabalarıyla kazandılar ve Avrupa şampiyonu oldular. Ancak bu gidiş o şampiyonluğa kadar kulüp takımlarına çok fazla yansımadı. Ta ki 1968/69 sezonuna kadar. Bu sezonda yaşananlar bugün hâlâ Slovak futbol tarihinin gurur hikâyelerinden birisidir.
Čapkovič ikizleri
1967/68 sezonunda, tarihinde ilk kez Çekoslovak şampiyonu olan Spartak Trnava’nın 5 puan gerisinde ligi ikinci bitiren Slovan Bratislava aynı zamanda Çekoslovakya Kupası finalinde Dukla Prag’ı geçerek şampiyon oldu. Bu onların izleyen sezon Avrupa Kupa Galipleri Kupası’nda mücadele edecekleri anlamına geliyordu. Bratislava kentini yaklaşık 15 yıl boyunca Çek futbolunun lokomotiflerinden birisi haline getirecek kadroda genelde futbol kariyerinin tümünü Slovan Bratislava’da sürdürecek futbolcular bulunuyordu. Bunlardan en ünlüleri forvet hattındaki etkili isim Karol Jokl ve takımın ikizleri Ján-Jozef Čapkovič kardeşlerdi. Bu üçlü takımlarının o sezon yazdığı destanda büyük rol oynamıştı. Özellikle Jokl bugün hâlâ Slovakya tarihinin yetiştirdiği en önemli oyunculardan birisi olarak bilinir. Kadroda bulunan defans oyuncusu Alexander Horvath da sonraları, 1988’de bir dönem Sakaryaspor’u çalıştıracaktır.
Bratislava savunma duvarı
Slovan Bratislava o yıllarda savunma hattı oldukça güçlü bir takım olarak bilinir. Nitekim 1966-1970 arasında Çekoslovakya Ligi’nde üstüste 4 kez ligin en az gol yiyen takımı olmuşlardır. Aynı zamanda zor gol atan bir takım olmalarına rağmen savunma avantajları, onların söz konusu dönemde sürekli zirveye oynamalarını sağlamıştır. Bu karakterleri takımın özellikle iç sahadaki Avrupa kupası maçlarında çok keskindir. 1968/69 Avrupa Kupa Galipleri Kupası’nda Slovan kendi evinde sadece bir gol yiyerek finale gelir. Aslında onların yolculuğundaki en zorlu maç ilk turdaki FK Bor maçıdır. Bratislava’da alınan 3-0’lık galibiyet Yugoslavya’daki maçın kolay geçeceğini düşündürmüştür ama rövanşta 2-0’lık mağlubiyet sıkıntılı biçimde ikinci turu getirir. 2. turdaki Porto maçı görece daha kolay geçer. Deplasmanda 1-0 kaybeden Slovaklar içeride 4-0 kazanarak çeyrek finale kalır.
Çeyrek finaldeki rakip İtalyanların istikrarlı takımı Torino’dur. 1940’lardaki o şaşaalı günleri geride bırakan Torino deplasmanda Jokl’un golüyle 1-0 mağlup edilir. Bratislava’daki 2-1’lik ikinci galibiyet yarı final anlamına gelmektedir. Yarı finaldeki ekip 1960’larda altın çağını yaşayan İskoç ekibi Dunfermline Athletic’tir. Jock Stein’in Hibernian’ın başına geçmeden önce temelini attığı takım kupanın ilk turunda Kıbrıs temsilcisi APOEL’i 10-1’lik skorla mağlup etmiş ve herkese gözdağı vermiştir. Yarı final onların kulüp tarihindeki en büyük başarıdır. İskoçya’daki maç Ján Čapkovič’in 87.dakikada beraberliği getiren golüyle 1-1 berabere biter. Çekoslovakya’daki maçta, Čapkovič bir kez daha çakmış ve Slovan, 30 bin kişi önündeki 1-0’lık skorla finalde Barcelona’nın rakibi olmuştur. 21 Mayıs 1969 tarihinde, İsviçre’nin Basel kentinde iki takım karşı karşıya gelir.
Katalanların devrilişi
Salvador Artigas yönetimindeki Barcelona o gün sahaya 4-2-4 sisteminde dizilir. O günlerde henüz 20 yaşında olan, Katalan futbolunun önemli isimlerinden Carles Rexach da takımın forvet hattındadır. Barcelona o yıllarda İspanya futbolunda bugünkü kadar şaşaalı günler geçirmemektedir (takım 1960-1974 arasında şampiyonluk kazanamamıştır). Slovaklar ise formlarının zirvesindedir. Onlar da 4-2-4 dizilişi ile sahadırlar. Henüz 2. dakikada Josef Čapkovič’in sürüklediği atakta Ludovit Cvetler’in golü ile öne geçmeyi başarırlar. Barcelona 16. dakikada Jose Antonio Zaldua’nın golüyle beraberliği sağlar. 30’da Bratislava’nın savunma oyuncusu Vladimir Hrivnak orta sahada aldığı topla hızla ileriye çıkar ve girdiği verkaçın ardından Barcelona defansının hatası sonucu kaleciyle karşı karşıya kalır ve durumu 2-1’e getirir. İlk yarı boyunca daha atak oynayan ve sürekli bastıran Katalanlar, 42.dakikada Jan Čapkovič’in fırsatçılığıyla attığı golle bir anda 3-1’lik mağlubiyetle soyunma odasına gidecektir. Zaldua’nın golünde asisti yapan Rexach 52’de kullandığı kornere müthiş bir kavis vererek topu doğrudan ağlara gönderir. Kalan dakikalarda Barcelona bastırır ve kaleyi ablukaya alır ama boş kaleye kaçırılan goller de dahil muvaffak olamazlar. Kariyeri boyunca kulübün formasını giymiş Michal Vican yönetimindeki takım şampiyonluğa ulaşır.
Aynı sezon Spartak Trnava, 70, 80 ve 90’larda da Sparta Prag, Slavia Prag, Bohemians ve Banik Ostrava gibi ekipler de Avrupa’da zirveyi zorlamış ama yarı finali geçememişlerdir. Slovan Bratislava 60 ve 70’li yıllarda Çekoslovakya’da fırtına gibi eserken 3 şampiyonluk, 4 federasyon kupası kazanmıştır ve 1976 Avrupa Şampiyonu olan Çekoslovakya milli takımına Jozef Čapkovič dahil 7 oyuncu vermiştir. Bugün halen Çek-Slovak futbol tarihinde Avrupa kupası kazanan başka bir takım yoktur.