4Çevre Etiğinin Kökleri Dünya Günü, 22 Nisan 1970Makaleler:Lynn White: "The Historical Roots of our Ecologic Crisis" (Mart 1967)Garrett Hardin's "The Tragedy of the Commons" (Science, 162(1968): )Garett Hardin: "Exploring New Ethics for Survival",KitaplarAldo Leopold: A Sand County Almanac, Toprak Etiği," (1949).Rachel Carson, Sessiz Bahar (Silient Spring), 1962
5Leopold (A Sand County Almanac, 1949): “Bir şey, canlılar topluluğunun bütünlüğünü, istikrarını ve güzelliğini korumayı sürdürdüğü zaman doğrudur. Bunun tersini yapmaya yöneldiğinde ise yanlış.”“Toprak etiğini, topluluğun sınırlarını yalnız insan değil, karaları ve suları, bitki ve hayvanları, yani tüm toprağı kucaklayacak şekilde genişletmek olarak tanımlar”“Toprak etiği, elbette bu kaynakların değiştirilmesini, kullanılmasını ve yönetilmesini durduramaz, fakat doğal ortamlarında varolma haklarını teslim eder.
6Kanun ve Yönetmelikler Çevre Kanunu9 Ağustos 1983 tarih ve 2872 sayılı Çevre Kanunu (Değişiklik: 26/4/2006)AmaçBu Kanunun amacı, bütün canlıların ortak varlığı olançevrenin, sürdürülebilir çevre ve sürdürülebilir kalkınmailkeleri doğrultusunda korunmasını sağlamaktır.
7Çevre KanunuTanımlarÇevre: Canlıların yaşamları boyunca ilişkilerini sürdürdükleri ve karşılıklı olarak etkileşim içinde bulundukları biyolojik, fiziksel, sosyal, ekonomik ve kültürel ortamı,Çevre korunması: Çevresel değerlerin ve ekolojik dengenin tahribini, bozulmasını ve yok olmasını önlemeye, mevcut bozulmaları gidermeye, çevreyi iyileştirmeye ve geliştirmeye, çevre kirliliğini önlemeye yönelik çalışmaların bütününü,Çevre kirliliği: Çevrede meydana gelen ve canlıların sağlığını, çevresel değerleri ve ekolojik dengeyi bozabilecek her türlü olumsuz etkiyi,ifade eder
8Su Kalitesi ve Kirliliği SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ(Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 25687, Değişiklik:13/2/2008)Amaç ve KapsamMadde 1 - Bu Yönetmeliğin amacı, Ülkenin yeraltı ve yerüstü su kaynakları potansiyelinin korunması ve en iyi bir biçimde kullanımının sağlanması için, su kirlenmesinin önlenmesini sürdürülebilir kalkınma hedefleriyle uyumlu bir şekilde gerçekleştirmek üzere gerekli olan hukuki ve teknik esasları belirlemektir.
9Su Kalitesi ve Kirliliği SU KİRLİLİĞİ KONTROLÜ YÖNETMELİĞİ(Resmi Gazete Tarihi: Resmi Gazete Sayısı: 25687, Değişiklik:13/2/2008)Madde 3 - Bu Yönetmelikte geçen; (Değişik:RG-13/2/ )Alıcı ortam: Atıksuların deşarj edildiği veya dolaylı olarak karıştığı göl, akarsu, kıyı ve deniz suları ile yeraltı suları gibi yakın veya uzak çevreyi,Atık: Her türlü üretim ve tüketim faaliyetleri sonunda, fiziksel, kimyasal ve bakteriyolojik özellikleriyle karıştıkları alıcı ortamların doğal bileşim ve özelliklerinin değişmesine yol açarak dolaylı veya doğrudan zararlara yol açabilen ve ortamın kullanım potansiyelini etkileyen katı, sıvı veya gaz halindeki maddelerle atık enerjiyi ifade eder.
10BaskılarNoktasal Kirleticiler: Belli bir noktadan alıcı ortama giren miktarı rahatlıkla ölçülebilen kirleticilerEndüstriyel ve evsel atıksuYayılı Kirleticiler: Yayılı, belirlenmesi zor, aralıklı ve arazi kullanımı ile ilgili. Meteorolojik ve başka nedenler tetikliyorSulama geri dönüş sularıTarımsal yüzey akış suyuKentsel yüzey akış suyuAtmosferik çökelmeTerk edilmiş maden sahalarıKar erimeleri…
11Baskılar (devam) Fiziksel özellikler de değişiklik Şehirleşme Debi değişimleriNehir yatağının bozulmasıŞehirleşmeYabancı türlerin istilası..
14Biyolojik BütünlükBiyolojik bütünlük organizmaların çeşitlilik özellikleri ve fonksiyonel birimleri ile referans habitatlar arasında benzerlik gösterebilmesi (karşılaştırılabilen) ve dengeli bir yaşamı destekleyen ve sürdürebilmeleri için gerekli şartların bütünüdürBiyolojik bütünlük bozulmamış referans alanlar ile karşılaştırılır.
15Biyolojik Bütünlük Su kütlesi farklı türleri barındırabilmeli Türlerin dağılımı:Meteoroloji, çoğrafi konum, yükseklik, göl ve akarsu morfolojisi, insanlar tarafından yapılmış akarsu habitatındaki değişiklikler .Çeşitlikik indeksi Biyolojik İndekslerEkosistem üzerindeki baskıların göstergesidirKirlenmemiş ekosistemlerde tek bir türün değil çeşitli türlerin yaşaması beklenirSu kütlesindeki tahribat Türlerin dağılımını etkilerDayanıklı organizmalar sayı olarak artış gösterirAz dayanıklı organizmalar sayıları azalır
16Biyolojik kriter ve Kimyasal kriter Uygulama ve yorum açısından farklılık gösterirKimyasal kriterler su kullanım amacına yönelik sınır değerleri belirtirBiyolojik kriterler ekosistemin sağlık seviyesini gösterir
17Biyolojik Değerlendirme Biyolojik değerlendirme su kalitesinin bütüncül anlamda göstergesidirEkosistem üzerindeki değişimler ve baskılar hakkında fikir verirBarajlarToksik maddelerin varlığıEvsel atıksularYayılı kirlilikDere yatağında yapılan tahribatlarŞehirleşmeKimyasal kazalar...
18Index of Biotic Integrity (IBI) Index of Biotic Integrity (IBI): Türlerin dağılımını ve çeşitliliğinin göstergesidir.IBI sayısı referans ekosistemler ile karşılaştırılır.Balık örnekleri electrically shocking yöntemi ile toplanırIBI skorunun 12 olması hiç bir balık türünün gözlenmediğini belirtir5 farklı sınıfda değerlendirme yapılırKimyasal kriterlerin yerini almaz, kimyasal kriterler ile birlikte yorumlanması gerektiğinden tamamlayıcı özelliği vardırIBI skoru kimyasal parametrelerin ölçüm sonuçları ile ilişkilendirilebilir
29Örnek Çalışma Pestisit Kazası: Biyo değerlendirme ve hukuki yaptırım Problem:2000 yılında Rock Creek’da (Potomac Nehri, Maryland ve the District of Columbia) balık ölümü gözlendiBalık ölümlerinin ardından Maryland Çevre Müdürlüğü su ve sedimanda analizler yaparak yüksek miktarlarda toksik maddeler belirledilerÖlçümler sonuçları özellikle pestisit fabrikası civarında yüksek miktarlarda toksik madde gözlemlendiFabrika ile ilgili soruşturma başlatıldı
30Örnek Çalışma Pestisit Kazası: Biyo değerlendirme ve hukuki yaptırım Delil, Tahribat ve İyileşme:
32Yüzey sularının Fiziksel Bütünlüğü Ölçülebilen kirlilik olmasa bile ekosistem fiziksel özelliklerdeki tahribat sonucu bozulabilirFiziksel bütünlük akarsuların dinamik dengesinin zaman içinde ekolojik hayatı tahrip edecek şekilde şekilde bozulmamasıdırAkarsular ile ilgili fiziksel parametreler, paternler ve profiller ölçülür ve değerlendirmeler sonucu fiziksel bütünlük belirlenir.Doğal akarsularda erozyon ve çökelme arasında dinamik bir denge vadır.
33Yüzey sularının Fiziksel Bütünlüğü Fiziksel faktörler su kütlesinin bütünlüğünü ektilerHidrojeoloji, jeomorfolojik özellikler, dere yatağı özellikleri, kıyı bölgelerinde gel git özellikleriCoğrafi konum ve yüksekliksıcaklıkIBI ve ICI indekslerine göre daha az maliyet ile değerlendirme yapılabilir
34Fiziksel Bütünlüğü etkileyen Parametreler DebiMevsimsel DerelerDebi değişimleriDeşarjların baskın olduğu dereler
35Fiziksel Bütünlüğü etkileyen Parametreler HidrolikDerinlik: en en düşük: 0.30 mHız: en düşük: 0.25 m/sHabitat Parametreleri:Eğim ve hız:Dağ akarsularıDağ eteğiVadi akarsularıOva ve kıyı şeritleriSığlık/havuz oranı,Besin: Dere yatağının bileşenleriGömülme oranı: İnce sediman tarafından örtülü alan
37Kimyasal Bütünlük Kimyasal Kirleticiler Biyolojik olarak parçalanabilen organikler, çözünmüş oksijen ve sediman oksijen ihtiyacıBesinler (azot, posfor)Toksik kirleticilerTuzlulukpHAskıda katı madde
38Organik Maddelerin Su Kalitesi Üzerine Etkileri Organik maddenin parçalanması sonucu oksijen tüketilir ve CO2 , H2O üretilirYüksek miktarlarda organik maddenin varlığı oksijen seviyelerini ekosistem için tehlike yaratabilecek düşük seviyelere kadar indirebilirBiyokimyasal oksijen ihtiyacıKOİNoktasal ve yaylı kirlilik kaynaklarının ektileri
39Çözünmüş Oksijen ÇO Standardı 1. seviye: balık ölümlerini engelleyecek değer2. Seviye: Balık ve sucul yaşamın sorunsuz yaşamasına olanak veren değer3. Seviye: Balıkların sorunsuz olarak beslenme, üreme ve gelişimlerini sağlaması için gerekli değer
40Para-MetrelerSalmonid SularCyprinid SularAnaliz yada inceleme MetodlarıMinimum örnekleme ve ölçüm frekanslarıGözlemlerGI1. Isı(C)1. Bir termal boşaltımın aşağı noktasında ölçüler ısının (karışım bölgesinin kıyısında) etkilenmemiş bölge ısısından şu miktarlardan daha fazla aşmamalıdır:TermometriHaftalık, termal boşaltım noktasının hem üst kısmında hem de alt kısmındaIsıda ani ve yüksek değişikliklerden kaçınılmalıdır.15 C3 C2. Termal boşaltımlar, termal boşaltım noktasının aşağısında (karışım bölgesinin kıyısında) aşağıdaki ısıları geçmemelidir.21,5 1028 10 C ısı sınırı yalnızca üreme için soğuk suya gereksinim duyan türlerin yetiştirilmesi dönemlerinde ve bu türleri içerebilecek sularda uygulanacaktır.Ancak ısı sınırları toplam sürenin %20’sinde daha yüksek olmamalıdır.2. Çözül-müş Oksijen(mg/l)% 50 9% 50 9Oksijen konsantrasyonu 6 mg/l’nin altına düşerse, Üye Devletler 7 (3). Madde hükümlerini uygulayacaklardır. Yetkili otorite bu durumda mutlaka bu istasyonun balık nüfusunun dengeli gelişimi için zararlı sonuçlara neden olmayacağını kanıtlamalıdır.% 508%1005% 50 7Oksijen konsantrasyonu 4 mg/l’nin altına düşerse, Üye Devletler 7 (3). Madde hükümlerini uygulayacaklardır. Yetkili otorite bu durumda mutlaka bu istasyonun balık nüfusunun dengeli gelişimi için zararlı sonuçlara neden olmayacağını kanıtlamalıdır.Winkler metodu yada spesifik elektrodlar (elektro-kimyasal metod)Aylık, en azından bir örnek örnek alma günündeki düşük oksi-jen şartla-rını temsil etmelidir.Ancak, eğer gün içinde bü-yük deği-şiklikler-den şüphe-leniliyorsa, bir günde en azından iki örnek alınmalıdır.BALIK YAŞAMININ DESTEKLENMESİ AMACIYLA KORUMA VE İYİLEŞTİRME GEREKSİNİMİ BULUNAN TATLI SULARIN KALİTESİ HAKKINDA 18 TEMMUZ 1978 TARİHLİ KONSEY DİREKTİFİ (78/659/EEC)