Bilal Çivelek’e yazarlık hakkında sorular sorduk. Kendisine bizi kırmayıp, sorularımızı cevaplandırdığı için Haberin Saati olarak teşekkür ederiz.
Bize biraz kendinizden söz eder misiniz?
1963 yılında Elazığ’da doğrum. Ortaöğretimimi Elazığ’da tamamladım. Hemen 12 Eylül’den bir ay sonra Çukurova Üniversitesi Alman Dili ve Edebiyatı bölümüne girdim. Hiç ara vermeden bitirdim.
Sonrasında Ordu ili Kumru ilçesinde kaymakamlığa bağlı bir vakıfta müdürlük yaptım.
Memleket sevdasından dolayı Elazığ’da özel bir kolejde öğretmenliğe başladım.
Özel okuldan sonra Diyarbakır, Elazığ Mezre Ortaokulu, İzmit-Gebze ve Yurtdışı sınavlarını kazanarak Almanya’nın Stuttgart şehrinde 5 yıl öğretmenlik yaptım.
Hala İstanbul’da sabancı Anadolu lisesinde görevime devam ediyorum.
Öğretmenlik mesleği yanında kitap (Roman) yazmaya başladım. İlk Romanım Güneydoğu ile ilgiliydi çok ilgi gördü.
Sonrasında devam ettik.
İlham kaynağınız? Yazmış olduğunuz eserler hangileridir?
Yazmış olduğum eserlerin edebi nitelik taşımasına dikkat ederim. Hepsi de benim kalbimde ayrı yerleri var. Fakat ilk yazdığım kitap yaşanmışlık konusu ile bire bir örtüştüğü için ayrı bir yeri var.
İlk Kitabım Dokunmayın Portakilime, sonra Derdo, beyaz kıyamet, Yalancı Şükrü, Mustafa Kemal’in kuşları, Kalbim sende kaldı, Dert etme Allah biliyor, Duanın gücü, Mutluluğun şifresi, Son olarak ise Sükût kitabını yazdık.
Yazılarınızı hep aynı yerde mi yazarsınız?
Kitaplarımı aynı odada ve mümkünse gece yazarım. Gece kitap yazmak, kitaba yoğunlaşmak için daha uygundur. Bu nedenle gece yazmayı tercih ediyorum. Gecenin hüznü, sevinci, anlamı ve sessizliği yazmak için daha uygun geliyor bana.
Parkta otururken aklınıza gelen betimleme tespit vs. yi hemen kaleme alır mısınız orada?
Öyle bir alışkanlığım yok. Yazacağım kitabın ön hazırlığı bir iki ay sürer. İlgili konuları okur, gözden geçiririm. Coğrafi veya yeri iyice sindiririm sonra başlarım. Plan dâhilinde yazıldığı için dışarıdan bir şeyler yazmak, ya da not alma alışkanlığım yoktur.
Gözlem çok önemli ama zaten yaşadığımız şehir tam bir gözlem evi gibi… Bunun için not etmeye gerek yok. Akılda kalanları gerekiyorsa romanlarda dolgu malzemesi olarak kullanıyoruz.
Türk yazarlar içerisinde bu kişinin eserleri beni yazar olmak için çok iştahlandırdı diyebileceğiniz bir yazar var mı?
Var! Türk edebiyatında, insanı yazarlığa itecek birçok eser ve dolayısıyla bu güzel eserleri yazan yazarlar var olabilir ama bende yazma, yazar olma duygusunu oluşturacak tek yazar Rahmetli Tarık Buğra’dır. Tarık Buğra şayet sol cenahta bir yazar olsaydı uluslar arası ödüllere layık görülürdü. Ne yazık ki bugün ismi bile anılmıyor. Okullarda okutulmuyor.
Size bir örnek vereyim; TRT de diriliş dizisi kimin kitabı veya senaryosu bilemiyorum ama Osmanlının kuruluşunu en güzel ele alan Tarık Buğra’dır.
Her okul kütüphanesinde bulunması gereken eserler yazmasına rağmen bugün kitapların isimleri sadece anılıyor.
Bir yazar için zaman ne demektir?
Bir yazar için zamanın hiçbir önemi yoktur diye düşünüyorum. Zamanın yetmesi, yetmememsi gibi konular yazarlar için söylenemez çünkü zaten bir yazar günde bir kere, en fazla iki defa yazının başına oturur ve en fazla iki saat yazar, kalkıp masadan uzaklaşır. Bir eserin yazılması günde yarım saat ile iki saat arası yeterlidir. Zaten daha fazla yazıyı sürdüremezsiniz, konu yavanlaşır, kısırlaşır. Günlere bölerek yazarsanız konu tadını korur aynı tat ve güzellikte devam eder.
Bu söylediğim Roman yazarları için geçerlidir. Bazen yarım sayfa yazarsınız bazen beş sayfa ama genelde az sayfalardan oluşan bir çalışma olur.
Yazılarınızı yazarken hayalgücü sınırlarını zorladığınızı hissedip bunun toplumsal yargılarla ters düşebileceğini hissettiğiniz oldu mu?
Hayal gücünü kendi okuyucu kitlenize göre oluşturmak zorundasınız. Okuyucu kitlenizin yaş gurubu, meslek ve toplumun hangi meridyeninde bulunduklarına bağlı ve onların hayal gücünü aşmamaya gayret sarfedilir.Toplum değerleri, kendi örf ve adetlerimize, inancımıza ters gelen noktalar çok olmuştur ama onu kırpmak zorunda kalıyoruz. Çünkü Bilal Civelek’i okuyan zaten az bir kesim var, onları da dikkate almak zorundayız.
Onların hassasiyeti, fikirleri, sosyal konumları kitap yazarken dikkate almak her
Yazarın görevidir.
Eğer hissettiyseniz sildiniz mi yazdıklarınızı yoksa bu yazarken şekillenebilecek bir durum mudur?
Sildiğim elbette olmuştur ama bazen o sildiklerimi tekrar yazdığım da olmuştur.
Kitaplarınızda yazmaya başlamadan önce bir toplumsal mesaj düşüncesi ile mi başlarsınız
Kitaplarda mutlaka toplumsal mesaj yeralmalı. İnsana bir şey sunmayan kitap edebi özelliğini kaybeder. Yazarın bir görevi de topluma mesajlar vermektir. Toplum yapısına iyi yönden katkıda bulunmaktır. Hangi tür kitap olursa olsun içinde mutlaka bir mesaj olmalı diye düşünüyorum.
Bugün klasiklere baktığınız zaman, hala gündemde ve okunuyorsa bu toplumsal mesajların içinde oldukça fazla olmasından ileri gelir.
Bizim kitaplarımızda iki mesaj vardır, biri toplumsal mesaj diğeri inançla ilgili mesajlardır. Kitaplarda dikkat ettiğimiz bir diğer özellik ise konulara bir şekilde kenarından köşesinden Elazığ’ı ilave etmektir. Bu çok hoşuma g,d,yor. Elazığ’ı tanıtmak, Elazığ’ın kültürünü sunmak güzel bir şey…
Yayınevleri nelere dikkat ederler?
Bugünün yayıncılığı ile 30 yıl öncesinin yayıncılığı arasında çok fark vardır. Eskiden önce eserin kalite ve içeriğine bakılırdı, bugün ise iyi satıp satmayacağı konusu daha ağırlık basıyor.
Fakat aklı başında Yayınevleri eserlerin edebi niteliğine bakarlar, bir de tabii olarak satabilecek kitapları yayınlamayı tercih ederler. Kalıcı eserler yayınevlerinin markasını oluşturur.
Son olarak yazar olmak isteyenlere önerileriniz nedir?
Yazar olmak için önce çok okumak gerek. Yazmayı sevmek gerek ve bir de olayları kitabı kurgulamada biraz tecrübe edinmek lazım. Bunun için yazar olmak isteyenlere kısa hikâyelerle başlamalarını tavsiye ediyorum.
Yaptığınız söyleşi için çok teşekkür ediyorum, buradan bütün herkese selam ve sevgilerimi yolluyorum.
Yazar Bilal Civelek’in Bazı Kitapları