... konulu sunumlar: "Doç. Dr. Oya YAZICI ÇAKIN Kocaeli Üniversitesi"— Sunum transkripti:
1Doç. Dr. Oya YAZICI ÇAKIN Kocaeli Üniversitesi AFETLERE HAZIRLIKDoç. Dr. Oya YAZICI ÇAKINKocaeli Üniversitesi12 Mart 2008TODAİE-YALOVA AYM
2AFET YÖNETİM SİSTEMİ MİSYONU TEMEL İLKELERİ Kaynak: Principles of Emergency Management, 11 Eylül 2007
3MisyonuDoğal, insan kaynaklı ve teknolojik afetler ve tehditler karşısındaZarar azaltmaHazırlanmaMüdahale etmeYeniden yapılanmakapasitelerini
4oluşturmaksürdürmekgeliştirmekiçin gerekli tüm faaliyetleribirleştirmekkoordine etmekyoluyla toplulukları korumaktır.
5Temel İlkeleri Kapsamlı (Comprehensive) Gelişen (Progressive) Risk-tabanlı (Risk-driven)Bütünleşik (Integrated)İşbirliği yapan (Collaborative)Eşgüdüm sağlayan (Coordinated)Esnek (Flexible)Profesyonel (Professional)
61. Kapsamlı (Comprehensive) tüm tehlikelertüm aşamalarzarar azaltmahazırlıkmüdahaleyeniden yapılanmatüm paydaşlarmerkezi ve yerel yönetimlerözel sektörhalktüm etkilerinsanlarbinalaraltyapıekonomi
72. Gelişen (Progressive) gelecekteki afetlere hazırlıklıafete dirençli ve dayanıklı toplumlar için gerekli hazırlıkları yapmışönlemleri tamamlamış
83. Risk-tabanlı (Risk-driven) Öncelikleri ve kaynakları belirlemedetehlike belirlemerisk analizietki analiziuyarı ve tahmingibi risk yönetimi ilkelerini kullanan
94. Bütünleşik (Integrated) yönetim kademelerinin tümümerkezi yönetimyerel yönetimtoplumsal birimlerin tümünüözel sektörSTK’larbireylerbiraraya getiren
105. İşbirliği yapan (Collaborative) Bireyler ve kurumlar arasında;güveni özendirerekbir takım atmosferini savunarakgörüş birliği sağlayarakiletişimi kolaylaştırarakgüçlü ve samimi bir ilişki kuran ve sürdüren
116. Eşgüdüm sağlayan (Coordinated) Ortak bir amacı başarmak için bir araya gelen tüm paydaşların faaliyetlerini senkronize eden
127. Esnek (Flexible) Afet sorunlarının çözümünde yaklaşımlara açık olan yaratıcıyenilikçiyaklaşımlara açık olan
138. Profesyonel (Professional) Bilimsel ve bilgiye dayalı yaklaşımlara değer veren
17HAZIRLIK Geçmişteki afet denetimlerinden alınan dersler ışığında, Gelecekte meydana gelebilecek herhangi bir afet öncesinde,Afetin yaratacağı etkileri en aza indirgeyecek hazırlıkların yapılması evresidir.
18HAZIRLIKToplum için tehdit oluşturan olayları engellemek, müdahale etmek ve iyileştirmek için gerekli olan tüm operasyonel kapasiteyi kurmak, geliştirmek ve sürdürmek amacıyla yapılan kritik görev ve etkinlikler olarak tanımlanabilir.
19PLAN VE DÜZENLEMELERDİR Bu nedenle HAZIRLIK;yaşam kurtarmakmüdahale ve yeniden yapılanma operasyonlarını kolaylaştırmak için gerekli olan tümPLAN VE DÜZENLEMELERDİR
20tehditlerizarar görebilirliğikaynak gereksinimlerini belirlemek içintüm yönetim kademeleriözel sektörsivil toplum kuruluşları vevatandaşların çaba ve katkılarını içeren ve sürekli olan bir süreçtir.
22FAALİYETLER Acil Durum Eylem Planlarının(ADEP) Geliştirilmesi Personel istihdamı, ataması ve eğitimiKaynak ve donanımın tanımlanmasıHizmetlerin belirlenmesi
231. Acil Durum Eylem Planlarının(ADEP) Geliştirilmesi tehlike ve risklerin tanımlandığı vemüdahale önlemlerini içeren
24Acil Durum Eylem PlanıBirim ve bireylerin görev ve sorumluluklarını tayin ederEylemlerin eşgüdümünü sağlayacak olan organizasyon şemasını ve hiyerarşiyi tanımlarİnsanlar ve mülkün acil durum ve afetlerde nasıl korunacağını belirtirMüdahale ve sonrasında, personel, ekipman, araç, malzeme ve diğer kaynakların kullanıma hazır hale getirilmesinde yetkileri tanımlarMüdahale ve iyileştirme dönemlerinde zarar azaltma önlemleri için gerekli adımları tanımlar.
25Merkezi ve Yerel Yönetimler Merkezi ve yerel yönetimler halkın acil ihtiyaçlarını karşılamakla yükümlüdürler.Erken Uyarı ve İletişimBilgilendirmeToplanma AlanlarıSağlık ve Tıbbi YardımTahliye
26Erken Uyarı ve İletişim Erken Uyarı Sistemleriherhangi bir acil durumu önceden haber verebilecek uyarı sistemleri var mı?Acil Durum Haberleşme Sistemleriolay sırası ve sonrasında haberleşme ve bilgilendirme nasıl sağlanacak?
27BilgilendirmeKritik durumlar ve gelişmelerden halk nasıl haberdar edilecek?
28Toplanma AlanlarıBarınma ve beslenme gibi gereksinimler, nerelerde, nasıl ve ne kadar süre için karşılanacak?Mevcut olanaklar neler?Ne tür malzemeler stoklanacak?Malzemelerin dağıtımı nasıl yapılacak?
29Sağlık ve Tıbbi YardımYaralılar nasıl, nerede ve kimler tarafından tedavi edilecek?Tehlikeli, kimyasal ve nükleer maddeler konusunda özel önlemler neler?
30TahliyeTahliye gerektiğinde hangi güzergahlar kullanılacak?
312. Personel İstihdamı, Ataması ve Eğitimi Müdahale operasyonlarında kilit alanlarda görev yapacak olan personelin belirlenmesi, eğitimi ve tatbikatlar.ProfesyonelGönüllüArama Kurtarmaİtfaiyeİlk YardımGüvenlik
32Tatbikat- AMAÇ-HEDEFAfetlere müdahalede görevli personelin eğitilmesi,Afetlere ilişkin hazırlanmış planların denenmesi, eksikliklerinin tespiti, geliştirilmesi,Kriz yönetimi esasları ve uygulamalarının denenmesi,İl Kriz Merkezi, İlçeler Kriz Merkezi, Resmi ve Askeri Kriz Merkezleri ile görev bölgeleri arasında koordinasyon, emir, komuta işbirliği sağlanması, denenmesi, noksanlıklarının tespit edilmesi ve geliştirilmesi,Bilgi desteğinin sağlanması,Mesajlaşma usul ve esaslarının denenmesi,Kamuoyunun bilgilendirilmesi pratiğinin denenmesi,Muhabere sisteminin etkinliğinin denenmesi,
33Tatbikat- AMAÇ-HEDEF(devam) Yüksek yoğunluklu bir kriz ortamında sivil, asker işbirliği eğitiminin yapılması,NBC konusundaki tedbirlere ilişkin ilimizin imkan ve kabiliyetinin denenmesi,Denizde meydana gelebilecek bir kazada müdahale birimlerinin imkan ve kabiliyetinin denenmesi,İl dışından gelecek Arama ve Kurtarma Birliklerinin hazırlanan planlarda belirlenmiş görev bölgelerine intikali ve afet şartlarında il içindeki birimler ile görev koordinasyonun denenmesi, idame ettirilmesi ve geliştirilmesidir.Böylece görevli kurum ve kuruluşların afete müdahale ve kriz yönetimi kabiliyetleri test edilecek, eksiklik ve ihtiyaçlar tespit edilmiş ve personelin bilgileri arttırılmış olacaktır.Kaynak: İstanbul İl Sivil Savunma Müdürlüğü
343. Kaynak ve Donanımın Tanımlanması Acil durumda ihtiyaç duyulacak kaynak, donanım ve malzemelerin belirlenmesi, hazırlık aşamasının en yaşamsal konularındandır.Her birimdeki personel ve ekipman envanterinin çıkarılarak eksiklerin giderilmesi gerekir.
35Bu süreçte uygulanabilecek yöntemler; Karşılıklı yardım anlaşmaları komşu şehirlerle kaynak paylaşımıStandby sözleşmelerikritik ekipman ve malzeme tedarikçileriyleKaynak kayıtlarıdış kaynakların dokümantasyonu
364. Hizmetlerin Belirlenmesi Acil durumda kullanılacak hizmetlerin belirlenmesi etkin ve verimli bir müdahale sürecini garanti altına alacaktır. Bunlar:Afet Koordinasyon MerkeziGeçici BarınmaDağıtımDepolamaDiğer…
37Afet Koordinasyon Merkezi Tüm faaliyetlerin koordine edileceği,Atamış ve seçilmiş en yetkili mülki amirlerin yer aldığı,Operasyon, planlama, lojistik, finans ve yönetim alanında kritik personeli bünyesine alan
38Geçici BarınmaAfetzedeler ve müdahale ekipleri için barınma alanları, afetten önce belirlenmeli ve halk gerek evleri gerek işyerleri civarındaki geçici barınma alanları ve buralara nasıl ulaşacakları konusunda bilgilendirilmelidir.Kızılay
39Dağıtım MerkezleriBu merkezlerin konumları ve ne tür yiyecek ve malzeme dağıtımı yapacakları belirlenmelidir.Kızılay ve yerel gönüllü kuruluşlar
40Depolama AlanlarıPlanlama sürecinde ekipman tedarikinin yapılacağı depolar ve diğer hizmet alanları belirlenmelidir
41Text Telephone (TTY) Alert: Lee County Division of Public Safety, Fort Myers, Florida Florida’da işitme engelli ve ağır işiten kişileri için kurulmuş bir mesaj sistemi
42Local Emergency Management/Industry Partnership: St Local Emergency Management/Industry Partnership: St. Charles Parish, Louisianayönetim-sanayi işbirliği örneği bir telefon yardım hattıKaynak:Partnerships in Preparedness: A Compendium of Exemplary Practices in Emergency Management, FEMA
53SİVİL RİSKLER SEKRETERLİĞİ (CİVİL CONTINGENCIES SECRETARIAT) Birleşik Krallık’taki sivil savunma sistemini 21. yüzyılın meydan okumalarıyla başedebilecek tek bir çatı altında toplayacaktır.LONDRA ACİL DURUM SERVİSLERİ İRTİBAT HEYETİ (LONDON EMERGENCY SERVICES LIAISON PANEL - LESLP)bir geniş çaplı olayda prosedür için koordinasyon ve işbirliğini hedefler.DİRENÇLİ LONDRA İÇİN STRATEJİK ACİL DURUM PLANI (LONDON RESILIENCE STRATEGIC EMERGENCY PLAN)
55Toplumsal HazırlıkBireyler de basit önlemlerle afetlere hazırlanmalıdır ve hazırlanabilirlerSadece kendimizi ve ailemizi korumaya değil, müdahale sürecinde YÜK olmak yerine KATKI sağlamak anlamına da gelir.
56Bireysel riskleri belirlemek Kişisel Afet Çantası hazırlamakAile Afete Hazırlık Planı yapmakTatbikat yapmak
57İLK MÜDAHALE MALZEMELERİ VE KİŞİSEL AFET ÇANTASI KİŞİSEL DEPREM ÇANTASIAile üyelerinin gerek duyacağı temel malzemeleri hazırlamanız çok önemlidir. Binayı tahliye etmeniz gerekmese de, kendinizi tekrar güvende hissedene kadar dışarıda kalmayı tercih edebilirsiniz. Bu yüzden söz konusu malzemelerin yanınızda olması çok önemlidir.Ayrıca benzer malzemelerin içinde bulunduğu daha büyük bir çantayı da, evinizde olmamanız durumunda, arabanız ve işyerinde bulundurmanız faydalı olacaktır.SuYüksek kalorili ve dayanıklı yiyeceklerPilli radyoFenerYedek pillerİlk yardım çantasıBir hafta yetecek kişisel ilaçlar (tansiyon, kalp, şeker ve hormonal ilaçlar vb.)Bir kat giysiBir miktar paraÇok amaçlı çakıDüdükKalem, kağıtİçinde önemli telefon numaralarının ve evrakların bulunduğu su geçirmez bir dosyaÇocuklar, yaşlılar, engelliler ve ev hayvanları için özel malzemelerHer altı ayda bir deprem çantanızdaki pilleri, reçeteli ilaçları, su ve yiyeceği değiştirin.Bu işlemi yaz-kış saati uygulamasında, saatlerin yeniden düzenlendiği hafta sonu yapabilirsiniz.her 6 ayda kontrol
61Time Kaynak: EMI Urban Risk Risk Mitigation Deficit Urbanization and other factors keep pushing the risk curve up, while our ability to mitigate the risk has a meager slopeToday, in the developing world, cities are developed and buildings and infrastructure are constructed with little consideration to earthquake resistanceIn addition, millions of people live in unsafe buildings that endanger their life and their well-beingKaynak: EMI
621.Kamu politikalarındaki eylemsizlik Nedenler:Paydaşlar arasındaki iletişim eksikliği eylemsizliğe neden oluyor. Kamu politikalarıyla paydaşlar arasında ortak amaç ve gündem belirlenmesi gerekir.Afet Yönetimi soyso-politik bir konudur ve geniş katılımlı olmalıdır (sadece teknik değil)Bilgi, politikalar içine entegre olabilecek hale gelmemiştir.
632. Afet yönetimi alanının karmaşıklığı Nedenler:Afet Yönetimi yeni gelişen, karmaşık ve çok-disiplinli bir alandır, evrensel standartları ve uygulamaları yokturKentsel yönetimlerdeki hiçbir standart uygulamaya ait değildirEn iyi uygulamalar konusunda bir model yokturKonuyla ilgili uzman sayısı çok azdırBunların sonucunda yerel yönetimler müdahale yeteneklerini geliştirmeye yönelmekteler
643.Kaynakların yetersizliği Nedenler:Gelişmekte olan ülkelerin çoğunda insan ve malzeme kapasitesi yetersizdirGünlük gereksinimlerin baskısı ve etkin programların yetersizliği nedeniyle politikacıların ilgisini çekmemektedirKurumsal yapılanmalar değişik disiplinleri bir araya getiren projeleri üretmek ve yönetmekte yetersiz kalmaktadır
654.Uzun dönemli sürdürülebilirlik Nedenler:Uzun dönemli vaatleri karşılayamayan zayıf kurumlarFinansal kaynakların yetersizliğiYönetici ve personelin hızlı değişimiDış destek gruplarından gelen desteğin yetersizliği