TANIM
Çalıştığı eğitim kurum ya da kuruluşunda; öğrencilere ya da yetişkinlere, matbaa meslek alanı ile ilgili eğitim veren kişidir.
GÖREVLER
Matbaa meslek alanı ile ilgili hangi bilgi, beceri, tutum ve davranışların, hangi yaş düzeylerindeki öğrenci gruplarına hangi yöntemlerle kazandırılacağı, MEB tarafından onaylanan öğretim programları ve ilgili mevzuatta belirtilmiştir.
Matbaa öğretmeni, bu program çerçevesinde;
– Eğitim vereceği grubun düzeyine uygun bir çalışma planı yapar,
– Sorumlu olduğu atölye, laboratuar, işlik vb. yerleri sürekli olarak eğitime hazır durumda bulundurur. (Gerektiğinde kullanılan alet ve makinelerin bakımlarını ve basit onarımlarını yapar.)
– Kendisine ayrılan ders saatlerinde planını uygulayarak öğrencilere alanı ile ilgili bilgi ve beceri kazandırır,
– Öğrencilerin başarılarını değerlendirir, başarıyı artırıcı önlemler alır,
– Eğitici kol çalışmalarında görev alarak öğrencilerin yeteneklerini geliştirici etkinlikler düzenler,
– Öğrencilerin gelişimlerini izler, sorunlarının çözümüne yardımcı olur,
– İşletmelerde uygulama yapan öğrencilerin çalışmalarını izler, ilgililere rehberlik eder,
– Çevresindeki sanayi kuruluşları ile, işletmelerdeki gelişmeleri izler, bunların öğretim programlarına yansıtılması için ilgililere önerilerde bulunur,
– Nöbetçi olduğu günlerde, okulun düzen ve disiplinini sağlamak üzere görev yapar,
– Sınıf öğretmeni olarak, öğrencilerin alan ve ders seçmelerine yardımcı olur, yönetimle ilişkilerini sağlamaya çalışır.
KULLANILAN ALET VE MALZEMELER
– Alanı ile ilgili meslek dersleri müfredat programı, yıllık ve günlük çalışma planları, not defteri, ders ve yoklama defterleri, öğrenci iş takip formu,
– Ders kitapları, yardımcı kitaplar, iş ve işlem yaprakları, bilgi yaprakları, meslek alanı ile ilgili çeşitli teknik yayınlar,
– Eğitim araçları (Projeksiyon, tepegöz, video, TV, video bantları, slayt, saydam, bilgisayar, bilgisayar yazılımları, CD vb.),
– Matbaa bölümü meslek dersleri öğretim programında yer alan bilgi ve becerilerin, öğrencilere öğretilmesi için gerekli olan; malzemeler, atölye ve laboratuar donanımları, el aletleri, cihazlar, makineler ve eğitim setleri.
MESLEĞİN GEREKTİRDİĞİ ÖZELLİKLER
Matbaa bölümü atölye ve meslek dersi öğretmeninin hem alanı hem de öğretmenlik mesleği ile ilgili niteliklere sahip olması gerekir.
Matbaa bölümü atölye ve meslek dersi öğretmeni olmak isteyenlerin;
– Fen bilimlerine karşı ilgili ve bu alanda başarılı,
– El ve gözlerini eş güdümle kullanabilen,
– Doğru, düzlem, cisim ve uzay ilişkilerini görebilen,
– Düşüncelerini başkalarına açık bir biçimde aktarabilen,
– İyi bir öğrenme ortamı sağlayabilen,
– Dikkatli, işine özen gösteren,
– Mesleğinin sorunları ile ilgilenen ve çözüm yolları bulmaya çalışan,
– İnsanlarla iyi iletişim kurabilen; sevecen, hoşgörülü, sabırlı,
– Öğrencilerin duygu ve düşüncelerini anlayabilen,
– Kendini geliştirmeye istekli, coşkulu,
– Girişimci, yaratıcı
kimseler olmaları gerekir.
ÇALIŞMA ORTAMI VE KOŞULLARI
Matbaa öğretmeni, görev yaptığı kurum ve kuruluşlarda derslik ve alanı ile ilgili atölye ve laboratuarlarda görev yapar. Görevini genellikle ayakta yürütür. Çalışma ortamı zaman zaman gürültülü ve karanlık olabilmektedir.
ÇALIŞMA ALANLARI VE İŞ BULMA OLANAKLARI
Teknik eğitim fakültelerinin matbaa öğretmenliği veya baskı teknolojisi öğretmenliği bölümlerini bitirenler, kamu ve özel kurum ve kuruluşlarına bağlı, mesleki ve teknik ortaöğretim okulları ile çıraklık ve yaygın eğitim kurumlarının matbaa bölümlerinde, atölye ve meslek dersi öğretmeni olarak, Dizgi, Baskı (Tipo, Ofset), Reprodüksiyon ve Klişe, Cilt ve Serigrafi, Matbaa, Kontrüksiyon ve klişe (cilt seriğrafi) , Fotoğraf klişe, Klasik ciltçilik ve ayrıca alanlarının teorik ve uygulamalı meslek dersleri branşlarında ders verirler.
Meslek alanı ile ilgili her tür ve seviyedeki kamu ve özel sektörde teknik eleman olarak da görev alabilirler. Ayrıca kendi işini kurarak işveren olarak çalışma şansına sahiptirler.
Ülkemizin mesleki ve teknik öğretim okulları ile çıraklık ve yaygın eğitim kurumlarındaki gelişme ve yaygınlaşma ile endüstrideki teknolojik gelişmelere paralel olarak matbaa meslek alanında atölye ve meslek dersleri öğretmeni ile teknik eleman ihtiyacının sürekli artış göstermesi karşısında işsizlik söz konusu değildir.
MESLEK EĞİTİMİNİN VERİLDİĞİ YERLER
Mesleğin eğitimi üniversitelerin Teknik Eğitim Fakültelerinin “Matbaa Öğretmenliği” bölümünde verilmektedir.
MESLEK EĞİTİMİNE GİRİŞ KOŞULLARI
Meslek eğitimine girebilmek için,
– Lise veya dengi okul mezunu olmak,
– Öğrenci Seçme Sınavı’nda (ÖSS) “Matbaa Öğretmenliği” lisans programı için yeterli “Eşit Ağırlıklı (EA-1)” puan almak,
– Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Merkezi (ÖSYM) Tercih Bildirim Formunda “Matbaa Öğretmenliği” lisans programı ile ilgili en az bir yükseköğretim programını tercih etmek gerekmektedir.
Meslek liselerinin Baskı (Ofset Baskı-Tipo Baskı),Cilt ve Serigrafi, Ciltleme ve Serigrafi, Dizgi, Fotoğraf ve Klişe,Tasarım veTeknolojisi,Grafik/Grafik Sanatlar ,Grafik fotoğraf/Fotığraf grafik, Güverte avlama, Klasik Ciltçilik, Matbaa, Matbaacılık, Ofset Baskı , Ofset Baskı Serigrafi, Reprodüksiyon ve Klişe, Tipo Baskı, Tipo Baskı Serigrafi bölümlerinden mezun olanlar ÖSYM tarafından yapılan Öğrenci Seçme ve Yerleştirme Sınavı (ÖSS) kazanıp “Matbaa Öğretmenliği” lisans programını tercih etmeleri durumunda ek puan almaları nedeniyle diğer bölümlerden mezun olanlara göre öncelikle yerleştirilmektedirler .
“Matbaacılık, Matbaacılık ve Baskı Teknikleri ve “Serigrafi” ön lisans programlarını başarı ile bitirenler de ÖSYM tarafından açılan Dikey Geçiş Sınavı’nda başarılı oldukları takdirde “Matbaa Öğretmenliği” lisans programına dikey geçiş yapabilirler.
EĞİTİM SÜRESİ VE İÇERİĞİ
Mesleğin eğitim süresi 4 yıldır.
Bölümde Okutulan Temel Dersler
Genel Kültür Dersleri:
Türk Dili, Yabancı Dil, Matematik, Fizik, Kimya, Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi, Beden Eğitimi ve Spor Bilgisi.
Mesleki ve Teknik Dersler:
Yazı ve Tipografi, Matbaa Terminolojisi, Teknik Resim, Temel Matbaa Eğitimi, Meslek Matematiği, Fotoğrafi, Genel Dizgi Teknolojisi, Mekanik ve Cisimlerin Dayanımı, Elektronik Dizgi Sistemleri, Film Hazırlama Teknikleri, Ofset Baskı Teknolojisi, Montaj Sistemleri, Baskı Kalıp Teknolojisi, Elektrik-Elektronik Bilgisi, Ciltleme, Elektronik Baskı Teknolojisi, Baskı Teknikleri, Matbaa Üretim Organizasyonu, Baskı Maliyet Kontrolü, Matbaa Kalite Kontrol, Renk Bilgisi, Kartonaj, Yüksek Baskı Sistemleri, Çukur Baskı Teknolojisi, Ofset Baskı Makineleri, Endüstri Organizasyonu ve Üretim Maliyeti, Matbaa İşletmeciliği, Matbaa Meslek Hesapları, Malzeme Bilgisi, Grafik Tasarımı, Bilgisayar Eğitimi, Baskı Yöntemleri, Matbaa Teknolojisini Geliştirme Sistemleri.
Mesleki Formasyon Dersleri:
Mesleki ve Teknik Eğitime Giriş; Birey ve Öğrenim Metodları, Öğrenci ve Grup Çalışmaları, İş Analizi ve Program Geliştirme, Öğretim Metodları, Eğitimde Ölçme ve Değerlendirme, Eğitim Teknolojisi, Mikro Öğretim, Okul Endüstri İlişkileri.
MESLEKTE İLERLEME
Mesleki ve teknik öğretim okullarında atölye ve meslek dersi öğretmeni olarak göreve başlayan teknik öğretmenler atölye şefi, laboratuar şefi, bölüm şefi, müdür yardımcısı ve okul müdürlüğüne yükselebilirler. Milli Eğitim Bakanlığı Merkez Teşkilatındaki birimlerde de görev alabilirler.
Meslek elemanları Milli Eğitim Bakanlığınca yapılan müfettişlik sınavlarında başarılı oldukları takdirde alanlarında müfettişlik yapabilirler.
Ayrıca yapılan sınavda başarılı olmaları durumunda başöğretmen ve uzman öğretmen olabilirler.
Lisans eğitiminden sonra yüksek lisans, doktora yapabilir, araştırma görevlisi olabilir ve akademik kariyer yapabilirler.
BURS, KREDİ VE ÜCRET DURUMU
Meslek eğitimi süresince kazanç söz konusu değildir. Ancak koşulları uygun olan öğrenciler Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu’nun imkanlarından veya çeşitli kuruluşların burslarından yararlanabilirler.
Öğretmen olarak görev alanlar, maaş, yan ödeme ve ek ders ücreti alırlar. (Teknik eleman olmaları sebebi ile 8. derecenin 1. kademesinden göreve başlarlar.) Görev yaptıkları okul bünyesinde döner sermaye işletmesi faaliyetleri kapsamında sipariş işler yaparak aylık gelirini artırma imkanına da sahiptir.
Ayrıca her yıl tüm öğretmenlere okullar açılmadan önce eğitim öğretim tazminatı adı altında bir ödeme yapılmaktadır.
Diğer kamu ve özel kurum ve kuruluşlarda görev almak istemesi halinde, aldığı görevin niteliğine göre ücretlerde farklılık olabilmektedir.
DAHA AYRINTILI BİLGİ İÇİN BAŞVURULABİLECEK YERLER
– İlgili eğitim kurumları,
– Türkiye İş Kurumu Genel Müdürlüğü Ankara Meslek Bilgi Merkezi,
Bünyesinde Meslek Bilgi Merkezi bulunan Türkiye İş Kurumu İl ve Şube Müdürlükleri