Özet-Yorum: Erdal Kuzucan
Kapak Resmi : Oğuz Aral
“Yurdumun çocuklarına”
Mahmut Yesari
BAĞRIYANIK ÖMER
SÖĞÜTÇÜK
Romanın başlangıç kısmı, yanına aldığı yaşlı rehber eşliğinde Anadolu’nun ücra bir kasabasına doğru yola düşen şehirli yolcunun ağzından anlatılır.
Sazlıklarla kaplı zorlu dağ yollarından akşama kadar kasabaya ulaşmak zor olacaktır. Yolcu daha iyi bir yol olduğunu fark etse de ihtiyar rehberi bu yoldan gitmeye ikna etmesi zor olmuştur. Bu yol Söğütçük diğer adıyla Kızılpınar’dır.
İhtiyar köylü yolda giderken bir köy havası tutturur;
“Kızılpınar kurudu mu?
Yoksam gene çağlıyor mu?
Boyuncağın büktü söğüt,
Anacığım ağlıyor mu?
Ah yolcular yolcular!
Verdiğim öğüt değil!
Kanayan yüreğimdir.
Ağlayan söğüt değil!”
………
Bu şekilde devam eden türkü, koca bir destandır. “Ömer’in destanı…”
Yolcu, kasabaya varınca Ömer’in Destanı’nı arar ve bulur.
“aksakalı, mazi külçesi haline gelmiş bir ihtiyar, hem okudu, hem anlattı.”
ÖZET
Ömer. varlıklı bir ağa kızı olan Emine ile varlıklı bir ağa olan Bakır Efe’nin biricik çocuklarıdır. Hem annesi hem babası çocuklarını çok sevmektedir. Hatta onu aralarında paylaşamazlar. Bu iyi huylu sevgi dolu çocuğun şanslı olduğu taraftır. Fakat bir de şanssız olduğu taraf vardır ki bu da anne ve babasının aralarında bir zamanlar var olan sevginin giderek nefrete dönüşmesidir.
Bakır Efe, arada Ömer olmasa kadıya giderek Emine’den çoktan boşanacaktır fakat Ömer daha beş yaşındadır ve boşanma durumunda yasalarca yedi yaşına kadar annesinin yanında kalması gerekmektedir.
Emine de Bakır Efe de Ömer’den hiç mi hiç ayrı kalmak istemezler.
Bakır Efe, Emine’nin zayıf yanlarını kullanarak çevirdiği dalavereler sayesinde oğlundan da ayrılmadan boşanmayı başarır.
Ömer Annesini göremediği için çok üzülür. Babasını üzmek istemediği için ise üzüntüsünü içine atar.
Boşanma sürecinde mali durumu bozulan Bakır Efe bu durumdan kurtulmak için çıkar yol olarak Aktaşlı Halil Ağanın varlıklı kızı Fatma ile evlenir. Sevgi yoksunu Fatma Ömer’i sevmez ve kötü davranır. Ömer, babası üzülmesin diye hayatından hiç şikayet etmez.
Bakır Efe’nin evlendiğini duyan Tekeli Mehmet Efe kardeşi Emine’yi hali vakti yerinde yakışıklı fakat bencil bir adam olan Mehmet Efe ile evlendirir. Böylece Ömer, üvey anneden sonra bir de üvey baba sahibi olur.
Oğlundan uzak kalmaya dayanamayan Emine, kocasını ikna ederek Ömer’lerin evine yakın bir eve taşınır. Üvey babasının kötü davranışları Ömer’in sevincini kursağında bıraktırır.
Ve gün gelir Ömer’in üvey kardeşleri olur. Ömer annesine gitse üvey babasının, babasına gitse üvey annesini horlamalarına maruz kalır. Babası annesine düşkün olduğu için annesinde, annesi babasına düşkün olduğu için babasında kalığını düşünür. Oysa Ömer bağ yolundaki yıkık kulübede yatmaktadır. Annesinden de babasından da durumu saklar.
Güneşin her yanı kavurduğu bir yaz günü susuzluğunu gidermek için annesinin bağına giden Ömer, üvey babası tarafından taşlanarak kovalanır. Koşarak Kızılpınar’a gider fakat susuzluğunu giderecek bir damla su bulamaz. Daha fazla dayanamayan Ömer, Kızılpınar’ın ateşte kızdırılmış bir bakır gibi yanan taşları arasındaki boşluğa kendini bırakıverir.
“Derler ki, Ömer’in susuzluktan dili damağı, ana babasının hasretinden bağrı yanarken, elinde bir söğüt dalıyla kendini boşluğuna bıraktığı Kızılpınar, o gece taştı.
Ve gene derler ki. Söğütçük, Bağrıyanık Ömer’in elinde söğüt dalıyla kaybolduğu yerdir…”