Alaşım Nedir? | Özellikleri | Kullanım Alanları
Alaşım nedir? Alaşımın özellikleri nelerdir? Alaşımın kullanım alanları nelerdir?
Genelde metal olana iki veya daha fazla elementin oluşturduğu homojen karışımlara alaşım denir. En eski alaşım örnekleri 4 bin yıllarında İran ve Mezopotamya bölgelerinde bulunmuştur.
Erime noktaları düşük olan bakır ve kalayın oluşturduğu tunç, silah, kesici ve delici aletler, süs eşyaları yapımında kullanılan ilk alaşımdır. Bu alaşım Tunç Çağı adı verilen döneme da adını vermiştir.
Alaşımların Özellikleri | Kullanım Alanları
Saf halde bulunan metallerin kendilerine özgü özellikleri vardır. Bu özellikleri nedeniyle tek başlarına kullanıldıklarında yeterli olmayabilirler. Örneğin demirin sertliğinin yeterli olmadığı durumlarda, daha sert yapıdaki demir ve karbon alaşımı olan çelik kullanılır.
Alaşımların üretilme amacı metallerin fiziksel özelliklerinin değiştirilmesi yoluyla onların daha kullanışlı, ekonomik ve dayanıklı hale gelmelerini sağlamaktır.
Teknolojinin gerektirdiği yüksek özelliklere sahip malzemeler olan alaşımlar, yüksek sıcaklık, aşınma ve kimyasallardan alaşıma katılan metallere göre daha az etkilenirler.
Şimdi bazı alaşım örneklerini ve bu alaşımı oluşturan metallerden bahsedelim:
Alaşım Adı: Alaşımdaki Metaller
Pirinç: Bakır ve çinko metallerinden oluşur. (Dişliler, pervane kanatları, buhar borularının bağlantı parçaları, valfler, vidalar ve başka pek çok makine parçası genellikle pirinçten yapılır. Pirinç çok iyi parlatılabilir ve bu nedenle de çaydanlık, tepsi, lamba, şamdan gibi bezemeli eşya yapımında kullanılır.)
Beyaz Altın: Altın ve Nikel ( Mücevher yapımında kullanılır.)
Çelik: Demir ve Karbon ( Çelik ve zincir yapımında kullanılır.)
Duralumın: Alüminyum, Bakır ve Magnezyum (Duralümin uçak, otomobil, gemi sanayinde, ayrıca fotoğrafçılık, spor malzemeleri, ev eşyaları ve kimya sanayi gibi birçok alanda kullanılır.
Amalgam: Cıva, Kalay, Bakır, Gümüş, Altın (Diş hekimliğinde dolgu maddesi olarak kullanılır. Yine kalay amalgamı eskiden ayna yapımında kullanılırdı. Metalürjide, çeşitli metaller amalgam yapılarak ayrılır. Kimyasal reaksiyonlarda amalgam, katalizör olarak kullanılır.
Lehim: Kalay, Antimon (En yaygın lehimleme uygulaması baskı devrelerdeki (PCB) elektronik bileşenlerin montajıdır. Sıhhi tesisat sistemlerindeki bakır boruların bağlanmasında da lehim kullanılır. Konserve tenekeleri gibi sac metallerdeki bağlantılar, çatı izolasyonu ve yağmur dereleme olukları ve araba radyatörleri de geçmişte geleneksel olarak lehimlendiği gibi günümüzde de kısmen lehimlenmektedir. Mücevher parçalarının bağlanması ve tamirinde, küçük mekanik parçaların tutturulmasında da genellikle lehim kullanılır. Cam vitray yapımı da bir başka uygulama alanıdır.