Libya'daki Seçimleri Kazanan Kim?
Libya’daki seçimleri İslamcılar kaybetti mi? Liberal olduğu ifade edilen Mahmud Cibril’in yüksek oy almasının sebepleri ne?
Libya’da diktatör Kaddafi sonrası yapılan özgür seçimlerin sonuçları tam olarak açıklanmadı. Ancak şu ana kadar gelen sonuç bilgileri üzerinden bir analiz yapan Lokman Doğmuş, seçim sonuçlarını nasıl okumak gerektiğine dikkatleri çekiyor:
Libya'daki Seçim Sonuçlarını Nasıl Okumalı?
Lokman Doğmuş / Haksöz-Haber
Libya'da 7 Temmuz 2012'de "Mu'temer Vatani" (Millet Meclisi/Kurucu Meclis) seçimleri yapıldı. 3 Ağustos 2011 geçici anayasasına göre, 200 kişilik meclisin başlıca yükümlülükleri anayasayı hazırlayıp referanduma sunmak ve bu anayasaya uygun olarak 180 gün içerisinde yapılacak parlamento seçimlerine hazırlık yapmak. Buna binaen cumhurbaşkanı seçilecek ve yine geçici bir hükümet kurulacak.
Seçimin olaysız geçmesi büyük bir başarıdır. Seçim ile yeni bir meclis oluşacak ancak bu meclisin bütün sorunları çözecek bir hükümet kuracağını düşünmemek gerekir. Aksine hükümet yeniden kurulana kadar harcanacak zaman bu sorunların daha da ertelenmesine neden olacak. Buna rağmen hali hazırdaki meclisten en büyük farkı, seçim ile belirlendiği için daha güçlü bir meşruiyet temeline sahip olması.
Oyların büyük bir kısmının sayıldığı bazı bölgelerde siyasi oluşumların aldıkları oy oranları şu şekilde:
İslamcılar Gerçekten de Kaybetti mi?
Oy sayımından kısa bir süre sonra medyada, liberallerin kazandığı ve İslamcıların kaybettiği neredeyse kesin bir dille söylenmeye başlandı. Oysa bu öngörüler sadece parti listelerinden seçime girenler açısından dikkate alınabilir. Parti listelerinden seçilecek 80 kişi Mahmud Cibril'in kurduğu birlik üyesi olmadığı gibi kalan 120 bağımsız adayın hangisinin hangi akıma yakın olduğunu kestirmek de şimdilik oldukça zor. İhvan-ı Müslimin'e yakınlığı ile bilinen Hizbul Adalet ve’l Bina, bu nedenle kesin sonuçlardan sonra çoğunluğun kendilerinde olacağını iddia edebiliyor. Parti başkanı Muhammed Savan yaklaşık 15'i parti listesinden olmak üzere toplam 40 koltuğu kazanacaklarını söylüyor. Savan, bunun yanında 20'ye yakın bağımsız adayın da kendilerine katılmak için girişimde bulunduğunu söyledi. Buna karşılık Mahmud Cibril'in liderliğindeki birliğin 45 koltuğu kazanacağı söyleniyor. Bu durumun oluşmasında birincil etken Libya'daki bu ilk seçime özgü sistemin kendisi.
Seçime katılan 130'a yakın siyasi oluşumun içinden en çok oy alanların başında Tehaluf Kuval Vataniyye (Milli Güçler Birliği) geliyor. Mahmud Cibril ve Ali Tarhuni taraftarlarının oluşturduğu 58 partinin seçim ittifakı ile bir araya gelmiş partiler bloğu. Mahmud Cibril devrimden önce Kaddafi döneminde dört yıl ekonomi bakanlığı yapmış. Devrimden hemen sonra ise Kaddafi sisteminden ayrıldığını açıkladı ve muhalif saflarda özellikle diplomasi ve dış ilişkiler ile ilgilendi. Hatta Libya'da az bulunmakla eleştirildi. Cibril, medyada söylendiği gibi liberal ve seküler bir birlik, ideolojik bir hareket olmadıklarını söylüyor. Hatta İslam’ı, yasamanın temel kaynağı olarak alacaklarını söylüyor. Oysa daha önceki konuşmalarında Türkiye'deki laikliği övdüğü biliniyor. Federalizme karşı ve ademimerkeziyetçidirler. Buna rağmen federalizm yanlılarının Cibril'in kazanmasından memnun oldukları söyleniyor.
En çok oy alan bir diğer oluşum da Hizbul Adalet ve’l Bina (Adalet ve İnşa Partisi). Libya İhvan-ı Müsliminine yakın olan parti. Parti başkanı Muhammed Savan. Siyasi sorumlusu İmad el Bennani'dir. Daha önce yaptıkları açıklamalarda İhvan sorumluları Türkiye ve Malezya örneklerinden yararlanılabileceğini söylemişti. Tunus ve Mısır'daki İhvan başarısının bölgede bir insicam yaratacağını söyleyen parti liderleri Libya İhvanı'nın Mısır İhvan-ı Müslimini ile organik bir ilişkisinin olmadığını iddia ediyor.
Bu iki oluşumun dışında yüksek oy alması beklenen iki parti daha bulunuyor. Kaddafi döneminde ve savaş esnasındaki mücadeleleri ve verdikleri bedeller nedeniyle teveccüh kazanacağı düşünülen Abdulhakim Belhac liderliğindeki Hizbul Vatan ve İbrahim Sahd'ın liderliğindeki Hizbul Cebhetil Vataniyye düşük oy aldılar.