

|özgür'ce...|
|Özgür ZOR|


Düşün
Ahir Zamanda Dunning-Kruger Etkisi
Dünya kifayetsiz muhterislerle doludur ve bunlar her yerde hak etmedikleri konumlardadırlar. Hayatın her yolunda karşınıza çıkarlar. Her yer “Buraya nasıl gelmiş?” diye şaştığınız, insanlarla doludur.
Geçen gün bir okuyucumdan aldığım iletiden sonra bu muamma çözüldü. İleti Dunning-Kruger etkisinden bahsediyordu. Eminim duymuşsunuzdur. Özetle şu: “Cehalet, gerçek bilginin aksine, bireyin kendine olan güvenini artırır.” Okuyucumdan aldığım, onun da bir arkadaşından aldığı ileti, Dunning-Kruger Etkisini şöyle anlatıyordu: “İşinde çok iyi olduğuna yürekten inanan ‘yetersiz’ kişi, kendini ve yaptıklarını övmekten, her işte öne çıkmaktan ve aslında yapamayacağı işlere talip olmaktan hiçbir rahatsızlık duymaz! Aksine, her şeyin hakkı olduğunu düşünür! Ancak bu ‘cahillik ve haddini bilmeme’ karışımı mesleki açıdan müthiş bir itici güç oluşturur. ‘Eksiler’ kariyer açısından ‘artıya’ dönüşür. Sonuçta, ‘kifayetsiz muhterisler’ her zaman ve her yerde daha hızlı yükselirler. Bu arada, gerçekten bilgili ve yetenekli insanlar çalışma hayatında fazla alçakgönüllü davranarak öne çıkmaz, yüksek görevlere kendiliklerinden talip olmaz, kıymetlerinin bilinmesini beklerler. Tabii beklerken kırılır, kendilerini daha da geriye çekerler. Muhtemelen üstleri tarafından da ihtiras eksikliği ile suçlanırlar.”
Özetle, aptallar aptal olduklarının farkına varmayacak kadar aptal, cahiller cahil olduklarının farkına varmayacak kadar cahil oldukları için kendilerini akıllı ve bilgili sanırlar. Bu onları cesaret ve kendine güvenle doldurur. Bilgili olanlar ise yeteneklerinin farkında olmazlar, başkalarının da kendileri kadar bildiğini sanırlar.
Cornell Üniversitesi’nde çalışan Justin Kruger ve David Dunning, bulgularını 1999’da açıkladı. Ama kifayetsiz muhterislerin avantajları onlardan çok önceden fark edilmişti. Charles Darwin, 1871’de, “Cehaletin insanın kendine olan güvene yaptığı katkı, çoğu zaman, bilginin yaptığı katkından büyüktür.” diye yazdı. İngiliz matematikçi ve feylesof Bertrand Russel ise 1930’da yazdığı Aptallığın Zaferi adlı denemesinde “Sorunun temel nedeni, modern dünyada, akıllılar hep kuşu içinde iken aptalların küstahça kendilerinden emin olmalarıdır.” tespitinde bulundu. Gerçek tevazu yeteneklerinin farkında olmamak değil bu yetenekleri doğru biçimde ölçmektir. İsmet İnönü’nün namuslular ve namussuzlar için söyledikleri değiştirilip şöyle de denebilir: “Bir memlekette akıl ve bilgi erbabı, akılsızlar ve bilgisizler kadar cesur olmadıkça, o memleket için kurtuluş yoktur.”
(Metin Münir, Kasım 2012)
/////
H
BİR ZAMANLAR OKULUMUZ
Tozlu, ıslak
kimi zaman da kalabalık kaldırımlardan
yürüyerek varırdık
Tavanı akan spor salonu
çoğu zaman bizler tarafından
hem çizilip hırpalanmış
hem de zımparalanabilmiş sıralar
genellikle yasak arka bahçe...
aşınık pencereler...
laboratuarda araç gereç hak getire!..
Ailesinden fedakar öğretmenler
okulun hatıralarla dolu bahçesi
Tuvaletlere sigara baskınları
buruk gençlik aşkına yolaçmış
asistan öğretmen
coşkulu okul çıkışları
küçük radyo... yere düşen para...
ağustos böceği ve karınca...
...çarşıdan aldım bir tane...
sandığımızdan çok şeyler vermiş bizlere
Cem GÜNEŞ
/////
Gülümse
Kuaförde
Adam, lüks erkek kuaföründe oturmuş bir yandan sakal tıraşı olurken, bir yandan da elleri manikür yaptırmaktadır. Manikürü yapan sarışın fıstık adamın ilgisini çekmekte gecikmez:
- Güzelim, bu gece benimle çıkmaya ne dersin?
Kız gülümser: - Özür dilerim ama ben evliyim.
- "Boşversene" der adam, "Seninkine telefon et bu gece işin çıktığını eve gelemeyeceğini söyle.."
- İsterseniz siz söyleyin, şu anda sizi tıraş ediyor...
/////
Kulağına küpe olsun
"Sonsuza kadar yaşayacakmışsın gibi hayal kur. Bugün ölecekmişsin gibi yaşa."
James Dean
|Etiketler: özgür'ce...,|