Muhtemelen herkesin başına gelmiştir. Önemli bir klasör ya da dosyayı yanlışlıkla ‘geri dönüşü olmayan’ yola göndermiş, içinde çok kıymetli fotoğraflar olan bir bellek kartını yedeklemeyi unutup biçimlendirmiş olabilirsiniz.
Neyse ki sildiğiniz dosyaları kurtarmanın bazı yöntemleri vardır. Fakat tüm zamanınızı harcasanız dahi bütün dosyalarınızı kurtarabileceğinizin garantisi yoktur. Hangi şartlarda dosyalarınızı art alabileceğinizi bilmek için dosyalarınızı sildiğinizde başına neler geldiğini öğrenmekte yarar var.
Büyük işletim sistemlerinde dosyaları ‘kalıcı’ olarak silmeye hazırlamak için ‘çöp kutuları’ bulunur. Bir dosyayı silmek istediğinizde sistem dosyayı çöp kutusuna atar ve siz kalıcı olarak temizlemesini söyleyene kadar ‘çöpleri’ burada biriktirir. Bu aşamadayken sildiğiniz bir dosyayı çöp kutusunu açık ‘geri yükle’ diyerek yine elde edebilirsiniz. Fakat şayet depolama alanınız dolarsa, sistem çöp kutusundaki bu dosyaları kalıcı olarak silmeye başlayacaktır. Fakat siz de şayet isterseniz dosyaları ‘çöp kutusunu boşalt’ diyerek kalıcı olarak yok edebilirsiniz.
Peki çöp kutusunu boşalt dediğimizde ne olur? Bazı istisnalar dışında dosyalarınız tamamen silinmez. Bunun yerine sistem, bu dosyaların bulunduğu alanın ‘boş’ olduğunu gösteren birkaç değişiklik yapar. ’Geri dönüşüm kutusu’ adına yakışır bir şekilde silinen dosyaları oluşturan bit ve baytları öbür dosyaları saklamak için yeniden kullanabilir. Fakat bu bit ve baytları gerçekten kullanmaya gerek duyulana kadar sistem onları bozulmadan saklamaya devam eder. Sadece artık ‘dosya yerleşim tablosu’ bu dosyaları takip etmez.
Özetlemek gerekirse, sildiğiniz bir dosyayı art kurtarmak için iki şansınız bulunuyor. Birincisi, dosyaları art dönüşüm kutusundayken kalıcı olarak silinmeden art yüklemek. İkincisi ise, ‘kalıcı’ olarak sildiğiniz bir dosyayı, onu oluşturan bit ve byte’lar bozulmadan kurtarmak.
Tüm bunların nasıl gerçekleştiğini görsel olarak anlamak için aşağıdaki videoyu izleyebilirsiniz.