Babaannemim portmantosunun üstünde pirinçten bir heykelcik topluluğu vardı: Üç maymunlar. Görmedim, duymadım, söylemedim. Parmaklarımla girinti, çıkıntılarını takip etmeyi çok severdim. Görmemiş, duymamış ve söylememiş olduklarını iddia ediyor olabilirlerdi ama suratlarındaki muzip ifadeye bakılırsa, ya görmüş, duymuş ve konuşmuş ama saklıyorlardı, ya da ortada ne döndüğünü görüp, duyup söylemeseler de biliyorlardı.
Birkaç ay önceydi sanırım, bir yerlerde gözüme çarptı: 3 maymunun bu vasıfları. Hayda! O hareketler yok abi, ben karışmam. Bana dokunmayan yılan bin yıl yaşasın anlamına gelmiyor muymuş? Dinsel bir içeriği olduğu gibi, üstelik bir de iyi şeyler miymiş?
Şimdi ben dinsel ve iyi ahlaklı şeylerin böyle komik ve güleryüzle sunulmasına alışkın olmayan 3 asık suratlı tek tanrılı dinlerin topraklarının çocuğu olarak anlaştıramadım önce. Meğer karakterler Japon karakterlermiş. Öğretisi çok eskiden Japonya’ya geçen Çin öğretisi: kötüyü görme- bakma diyelim, kötüyü duyma ve kötü söyleme anlamında. Bir de kötüyü yapma anlamına gelen bir maymun varmış ki, arasıra görünüyormuş: onun elleri cinsel organlarını kapatıyor.
Sonradan somurtgan batıya yolculuk sırasında “aman birşeye karışma” şekline dönüşmüş. Suratlar gülüyor ya, batılı bunu soytarılık olarak algılamış olsa gerek. İnançlardaki kültür farkı. Mesela benim tombul ve sırıtkan Buda’lara alışmam da bayağı uzun sürdü. Biz daha çok elinde sopasıyla tepemize inmeyi bekleyen Orta Doğu- Yahudi tanrısı geleneğindeniz. Öyle tombilik ve mutlu Buda’lar, sevişen tanrıçalar, kikirdeyen Ganeş’ler filan açmaz bizi. Efemine kalırlar.