-----
Cinsiyetinden ve diğer her şeyden (etnisite, ırk, kültür vs.) bağımsız olarak, insanın denen varlığın
iki yönü vardır:
1. Diğer canlılarla ortak olan "biyolojik bir varlık" olma yönü yani hayvan oluşumuz,
2. Diğer canlılardan ve hatta evrendeki diğer her şeyden farklı olan "varolduğunu ve bir gün yok olacağını bilme" yani bilinç sahibi olma yönümüz.
Freud ve evrimsel biyoloji ilk yönümüzle ilgili kısmı iyi açıklamışlardır. Erkekler becerebilecekleri(!) bir anne, kadınlar da verebilecekleri(!) bir baba ararlar. Bu nedenledir ki çoğu seri katil, psikopat vb. kişiler, sorunlu ebeveynlere sahip olan veya hiç ebeveyni olmayan çocuklar arasından çıkar.
Yine bu ilk yönümüzü (biyolojik varlık yani hayvan olma yönümüzü ve bu yönümüzün davranışlarımızı nasıl etkilediğini) anlamak için evrimsel geçmişimize bakmamız gerekir.
Erkek; avcı ve toplayıcı olarak sürüden (yuvadan?) uzaklara giden, doğayla daha yakından etkileşime giren, cinsdaşı olan erkeklerle sürüdeki (kabiledeki?) iktidar savaşı için mücadele eden ama aynı zamanda avlanırken omuz omuza savaşan, kısacası yaptıkları/yapabildikleriyle hem sosyal konumunu kazanan ve aynı zamanda bunu hakkeden cins olmuştur. Böylece kadın üstündeki erkini, sahip olduğu fiziksel güç İLE değil, o gücü kullanarak SAĞLADIKLARIYLA yani hakkederek elde etmiştir. Bu, sizden güçlü birinin gelip elinizdekileri almasıyla veya sizi feth etmesiyle özdeş değildir. Dolayısıyla kadın burada hakkı gaspedilen “mazlum” değildir. Cinsler arasındaki durum “planlanmamış” “arzulanmamış” tır. Sadece öyle olmuştur.
Kadın ise yuvada kalıp, çocukları doğuran (zekamızı belirleyen genler anneden geçer) , onları sosyo-kültürel eğitimlerini veren (anneden öğrenilenler özellikle ilkel dönemlerde çok fazlaydı) ama aynı zamanda doğayla etkileşimi sınırlı düzeyde kalan cins olmuştur. Yani erkeklere oranla… Avlanan ve toplanan ganimetlerin dağıtımı, diğer işlerin organizasyonuyla ilgilenmişler kısacası sosyal düzeyde varoluşlarını, bugün “ev işleri” dediğimiz bağlamda realize etmişlerdir. Zaten bu nedenle örneğin “santral memuresi” olmak konusunda iyidirler. Bağlantıları organize etmekte yeteneklilerdir. He bir de konuşmak konusunda yatkınlıkları da önemli bir etmen bu spesifik örnek için elbette... Erkekler avlanır ve keşfederken tehlike yaratmasın diye gerekmedikçe konuşmazlardı. Dolayısıyla konuşmak ile “araçsal” bir ilişki geliştirdiler. Kadınlarda ise konuşmak kendisi bir amaç haline gelmiştir. Bu arada ilkel devirlerden beri erkeklerin birbirine rakip olduğu kadar yeri geldiğinde canları pahasına birlikte savaşması (dostluk) ile kadınların hemen her zaman birbirlerine rakip olması, günümüzde erkek ve kadınların hemcisleriyle ilişkilerini de özetlemektedir. Neyse… Konuyu dağıtmayalım.
Bir diğer deyişle “dışarısı” erkek için keşfedilecek, deneyimlenecek bir 3 boyutlu bir yerken, kadın için her an bir kaplanın fırlayabileceği iki boyutlu bir tiyatro sahnesi olmuştur. Hatta kadınların araba kullanmadaki doğuşsal yeteneksizliğin kaynağı bu “dünyayı 3 boyutlu algılama” eksikliğinin tezahürüdür.
Yine bu nedenledir ki erkek çocuklar oyun oynarken ; genelde “uzay macerası” “korsancılık” “doktorculuk” oynayıp, hayal güçleriyle yeni şeyler yaratmanın peşindeyken, kız çocuklar ebeveynlerin yaptıklarının aynısını yapmanın başarı sayıldığı “evcilik” gibi oyunlarla ilgilenirler. Yani bir tarafta keşif ve hayalgücü diğerinde taklitçilik…
Buraya kadar anlatılanlar sadece birinci yönümüzle ilgilidir. Elbete ki bir canlı türü olarak evrimsel geçmişimizin ve ilkel güdülerimizin; davranışlarımızı/düşüncelerimizi, hayata bakışımız ve kişiliğimizi etkilemesi/kısmen belirlemesi normaldir. Farkında olsak da olmasak da…
Ancak takdir edersiniz ki “Ben varım” demenin ve elbette birgün varolmayacağınızı bilmenin “penislisi” ve “vajinalısı” olmaz. Bir diğer değişle varoluşsal bilinç düzeyinde kadın ve erkek tamamen eşittir. Ve bilinç sahibi bireyler olarak beynimizi nasıl inşaa edeceğimiz, kısacası nasıl biri olacağımız büyük ölçüde bizim elimizdedir. Tamamen değil, ama büyük ölçüde… Bu ise ikinci yönümüzün konusudur.
Belki de en basit şekliyle evrim; canlıların, içinde yaşadıkları ortamla etkileşime girmesi sonunda, ona uyum sağlayacak şekilde değişmesi olgusudur. Tabi burda bahsedilen, canlıların biyolojik evrimi… Ve elbette insan türü de bunun bir parçasıdır. Fakat bu tür; yaşadığı çevreye uyum sağlamakla, yaşadığı çevreyi kendine uygun hale getirmek arasında keskin bir kırılma yaşamış bir türdür. Zekasının, onu kullanarak çevresini değiştirebilme seviyesine gelmesiyle birlikte artık evrimin kuralları, insanların üzerinde eskisi gibi doğrusal seyir izleyemez hale, daha kaotik bir hale gelmiştir. Yine bu geçiş dönemi sonucunda (bir günde olmamıştır) davranışlarımız, sosyokültürel yapımız kısacası bizi biz yapan şeyler tekrardan inşaa edilmiştir.
Eskiden Maslov’un ihtiyaçlar hiyerarşisinde belirtilenlen gereklilikleri (barınma, beslenme, güvenlik vs.) sağlamak için tüm gün uğraşan insan, zekasını kullanarak bunlara daha kolay ulaşmaya ve dolayısıyla kendine boş zaman yaratmaya başlamıştır. Boş zaman da dinleri, felsefeyi, sanatı ve hatta en ilkel şekliyle bilimin kaynağı sayılan “merak” için gereken ortamı yaratmıştır.
Elbette bu; günümüzde “eski medeniyetler” dediğimiz kültürlere uzanan yolun sadece başlangıcıydı. Eski Mısır, Yunan, Aztek-Maya gibi medeniyetler ne ironiktir ki bugün “medeni” olmadığını düşündüğümüz “kendi türünü köleleştirme” temelleri üzerinde yükselmiştir. Zira ilkel aletleri kullanarak sağlanan fayda, onları kullanan insanları kullanarak sağlanan faydaya yenilmiştir. Neden zannediyorsunuz felsefe, demokrasi eski Yunan’da yeşerdi? Zira tüm işleri yapacak köleler vardı ve bu sayede felsefe, bilim, demokrasi gibi kavramlar yeşerebilmişti. Ben açıkçası o kölelere üzülmekle şükran duymak arasında karar veremiyorum.
Genel olarak “insan” kölelerle, özelde kadın cinsinin bir anlamda köleleştirilmesi arasında tam bir uyum yok. Kadının sahiplenilmesinin altında üreme içgüdüsü gibi olgular da var. Fakat “fiziksel güç” konusu; kölelerle kadınlar arasında taban tabana zıt durumda olmasına rağmen aynı sonucu doğurmuştur. Hemen hemen herşeyin hala fiziksel güce dayandığı bu “medeniyetlerde” kadının bu güce sahip olmaması onu “iktidarsızlaştırırken”, kölenin bu güce sahip olması onu çekici kılmıştır.
Kadın güce sahip olmadığı, erkekler ise olduğu için köleleştirilmiştir. Yani medeniyet, fiziksel güce dayandığı sürece, aslında ilkel kabiledeki kadın/erkek farkını beslemiştir. Tek farkı aktörlerin artık mermerden, dev taş bloklardan yapılmış şehirlerde oynamasıydı artık bu oyunu…
Ancak insanlık burada durmadı hiç şaşırmayacağınız gibi.. Sanai devrimi, rönesans, dinde reform gibi büyük değişimlerle birlikte “güç” ihtiyacı artık zayıf insan bedeninden değil, makineler aracılığıyla elde edilmeye başlanmıştır. Ve bu dönüşüm günümüzde de sürmektedir. Birşeyleri “düğmelere basarak” yapabilmekteyiz artık. Ve bu da takdir edersiniz kadın/erkek arasındaki farkları daha da azaltmaktadır. Erkekler ilkel çağlarda haklı olarak elde ettikleri statünün haklılığını artık savunamamaktadırlar. Özgürlükleri arttıran sosyopolitik haraketlerle kadınlar yavaş yavaş “modern mağaralarından” çıkmaktaydılar artık.
Elbette bu dönüşümü salt kadın mücadelesinin başarısına bağlamak yanlış analize neden olur. Kapitalizmin eleman açlığı, kadını; erkeğin/kocanın kölesi olmaktan alıp patronun kölesi yapma şeklinde tezahür etmiştir. Bildiğiniz gibi sanai devriminin ilk yıllarında çocuklar bile en ağır işlerde çalıştırılırken, toplumsal mücadeleleler sayesinde bu (en azından batıda) engellenmiştir. Fakat kapitalizm, artık emeğinin eksilmesini iyi karşılamayacaktı. Günümüze dek uzanan “kadının çalışması” “ekonomik özgürlüğü” kavramları ciddi şekilde sermaye tarafından pompalanmış bir akımdır.
Yoksa neden gezegenin korunmasını amaçlayan ve hayatilik açısından (itiraf edelim) kadın haklarından daha önemli çevresel hareketler bu denli güdük kalmışken, kadın hareketleri böylesine başarıya ulaşsın ki? Çevresel kısıtlamaların/tedbirlerin kapitalistleri nasıl etkilediğiyle, kadınların patronca köleleştirilmesi ve artık emeğinin sömürülmesinin kapitalistleri nasıl etkilediğine bakarsanız, kadın haklarındaki düzelmenin nedenlerini; salt bu mücadelenin sonuçlarında aramaktansa, sermaye ile ortak çıkarlara sahip olmasına da pay vermek yanlış olmayacaktır.
Dolayısıyla günümüzde kadınlar açısından yaşananları; hayatı boyunca zincirlere bağlı yaşayan bir kölenin kendini aniden özgürlüğün ve açık bir toplumun içinde bulmasıyla birlikte yaşayacaklarına benzetebiliriz. Amerika’da zencilerin yaşadığına benzer şekilde eğer eğitimi, saygınlığı ve gerekli pozitif ayrımcılığı vermeden kadınları “salarsanız” elbette zincirliyken talep ettiklerini (erkek bana baksın, zengin olsun vs.) istemeye devam edecektir. Üstelik bunu, içten içe erkeklere (köle patronuna?) duyduğu öfkeyle harmanlayıp karşı cinsle sadece iki tarafı da mutsuz eden ilişkiler kurabilecektir. Zira başka türlüsünü bilmiyor.
Üstadın işçiler bağlamında dediği gibi: “ZİNCİRLERİNDEN BAŞKA KAYBEDECEKLERİ HİÇBİR ŞEYLERİ YOKTU. DOLAYISIYLA ONLARA SIKI SIKIYA SARILDILAR.”
Toparlarsak her ne kadar kadınların evrimsel geçmişimizden kaynaklanan bir takım eksikleri olsa da, bazı konularda dezavantajlı konumda olsalar da sonuçta “insan beyninin eğitilebilirliği” onlara her zaman bu eksiklerini aşma şansı verir. Zira bizler çevresel koşulların getirdiklerini aynen kabullenmek zorunda olmayan bir türüz... Ki “çevre” den kasıt içinde yaşanılan toplumu da içeriyor.
Bu siteyi biryerlerden duyup gelmiş, bazı hazırcevap arkadaşlara epey gülmüş, birkaç tane de bizzat yazmış ve maalesef zincirlerine bağlı kadınlara acımış/kızmış ve hatta bazılarından iğrenmiş biri olarak sözüm o dur ki; lütfen tepkisel davranıp bu kadınlarla dalga geçenlere “hadlerini bildirerek” doğru bir şey yaptığınızı sanmayın. Tam aksine bu “dalgaların” altında yatan haklı sebepleri ortadan kaldırın. Kral, çıplak olduğunu haykıran çocuğa değil en başta kendisine ve onu kandıranlara, ardından aynı hatayı yapan halkına kızmalıdır. Dolayısıyla buraya gelip, bizleri davranışımız konusunda eleştirenler aslında gerçeği söyleyen o tek çocuğa gidip:
“Sen sus bakıyim terbiyesiz! Krala öyle denir mi! Ayıp! Ya sana öyle yapsalar!”
…şeklinde combo yapan sersem teyzeye benzemektedirler.
-----
Blue Jacket