Resmî bayram, kutlama, tören ve etkinlikler, protokol krizleri ve kavgalarla da haberlere konu olmaktadır. Bu kavgaların sonuncusu 23 Temmuz 2017 günü, Perşembe Yaylası Güreş ve Kültür Festivali’nde Ordu Büyükşehir Belediye Başkanı ile Ordu İl Emniyet Müdürü arasında yaşandı. Aslında yaşanan bu kavgaya koltuk kavgası da diyebiliriz.
Haberlere bakılırsa bu kavganın nedeninin yalnızca bir koltuk (oturma) anlaşmazlığı olmadığı anlaşılıyor. İki üst düzey yöneticinin, onbinlerin ve basının önünde kavga etmesinin başka nedenleri; başkaca birikmiş sorunlar ve öfkeler olmalı. Aksi olsaydı bir orta yol bulunabilir, varsa protokol hatası telafi edebilir ve taraflar da durumu hoşgörüyle karşılayabilirdi.
İçişleri Bakanlığı müfettişleri soruşturma sonucunda nasıl bir rapor hazırlar, bu kavga kimin başını yer bilinmez. Ancak gerçek şu ki yaşanılanlar hiç de hoş olmayan; Ordu Valisi’nin ifadesiyle “utanılacak bir durum”dur.
Anlaşıldığı kadarıyla, kavganın bir tarafı, ev sahibi olmanın avantajıyla protokolün birinci sırasını kalabalık tutarak karşı tarafa arka sırada yer ayırmış, bu duruma bozulan diğer taraf da biriken sorunlar ve anlık öfkenin etkisiyle böyle bir tepki vermiştir.
Resmî bayram, kutlama, tören ve etkinliklerde yaşanan protokol sorunlarının başlıca nedeni, oturma yeri anlaşmazlıklarıdır. Ev sahibinin, il/ilçe protokol listesine uygun bir oturma planı yapamaması ya da bazı yöneticilerin şişkin egoları ile beslediği unvanını kullanarak ayrıcalıklı yer talep etmesi, doğal olarak koltuk kavgalarına neden olmaktadır.
Kimin nereye oturduğu bu kadar önemli midir?
Evet önemlidir. Kimin nereye oturduğu, kime nasıl hitap edildiği, nerede nasıl davranılması gerektiği, hangi ortamda nasıl giyinilmesi gerektiği; sadece iş hayatında değil, sosyal hayatımızda da önemlidir. Çünkü insanın yapıp ettiği her şeyin bir görgüsü, usulü, şekli ve âdâbı vardır. Bu nedenle insan ilişkilerinde “yol-yordam” ya da “âdap-erkan”a uygunluk çok daha önemlidir.
İş hayatının ve kurumsal ilişkilerin usulü de “protokol kuralları”dır. Protokol kuralları ise en yalın tanımıyla resmî görgü kurallarıdır.
Protokol kurallarına uymak; özünde insana saygının, insanî ilişkilere gösterilen özenin, kuruma/makama verilen değerin ve devlet âdâbının bir gereğidir.
Bu nedenle protokol kurallarına uyma konusunda ev sahibi ve katılımcıların farklı sorumlulukları vardır. Öncelikle kurumsal etkinliklerde oturma ve konuşma sıralaması; il/ilçe protokol listesine göre yapılır. Ev sahibinin sorumluluğu, bu anlamda protokol kurallarına uygun bir organizasyon ve ev sahipliği yapmaktır.
Diğer taraftan resmî bayram, kutlama, tören ve etkinliklere kurumunu temsilen katılan herkes, kişisel düşünce ve alışkanlıklarını bir tarafa bırakıp protokol kuralları ve temsilin gereğine uygun davranmak durumundadır. Bazı yöneticilerin “protokol” konusundaki bilgisizliğe dayanan önyargıları ya da protokol kurallarının uygulanması noktasındaki ihmalkâr davranışları, çoğu zaman bürokraside yaşanan alınganlıkların ve kavgaların en önemli nedenidir.
Organizasyonlarda bir usul hatası yapılma ihtimali hep mevcuttur. Bu durumda, rahatsızlığını uygun bir dille ifade etmekle birlikte, davetli konukların egolarını ve kişisel yaklaşımlarını bir tarafa bırakarak durumu hoşgörüyle karşılamaları, nezaketinin bir gereğidir.
Bu kavgada olduğu gibi; kurumsal temsil sahibi kişilerin, kişisel inanç, niyet, yaklaşım ve duygularını kurumsal ilişkilere yansıtmaları son derece yanlıştır. Profesyonelliğe ve usule hiç de yakışmayan bu davranışların sahipleri; önce itibarını, sonra pozisyonunu, nihayetinde de işini kaybedecektir.
Oysa her yöneticinin öncelikli görevi kurumunu en iyi şekilde temsil etmek ve taşıdığı unvanın ve temsil ettiği makamın saygınlığını korumaktır.