Türkiye’de internet oyunları enerji verimliliğini öğretiyor
İstanbul’da Kadir Has Üniversitesi’nde profesör ve sosyal bilimci olan Meltem Şengül Ucal, kadın tüketicileri ve çocukları bilinçlendirmeyi amaçlayan araştırma projesi ile enerji verimliliği konusuna farklı bir bakış açısı getiriyor.
“Ev aletlerinde enerji verimliliği ile ilgili projeler için verilen bir hibe duyurusuyla karşılaştım ve iklim değişikliği ile yeni nesiller için enerji konularının arasındaki ilişki üzerine bir proje geliştirmeye karar verdim” diyor Meltem Şengün Ucal ve ekliyor: “Yeni nesiller, iklim değişikliğinin olumsuz etkilerden en çok etkilenecek olan nesiller olacak.”
Meltem’in projesi Türkiye’de Enerji Verimli Ürünlerin Piyasa Dönüşümü projesi (EVÜDP) Hibe Programı ile desteklenen beş projeden biri oldu ve 100 bin ABD Doları almaya hak kazandı. Küresel Çevre Fonu (GEF) ve UNDP kaynakları ile finanse edilen EVÜDP, piyasa dönüşümünü hızlandırarak ve enerji verimli aletlerin hem aile bütçelerine hem çevreye yararlı olduğu konusunda insanları bilinçlendirerek evlerdeki elektrik tüketiminin ve buna bağlı olarak sera gazı salımının azaltılmasını amaçlıyor.
Türkiye’de 17 milyon hanehalkı var ve bulaşık makineleri, buzdolapları ve klimalar gibi modern evlerin vazgeçilmez unsuru olan ev aletleri giderek büyüyen bir sektör. Ancak yapılan bir anket, Türkiye nüfusunun yalnızca yarısının enerji verimliliği etiketlemeleri hakkında bilgi sahibi olduğunu ortaya çıkardı. İklim değişikliğinin tehlikeleri konusunda göreceli olarak daha fazla bilinçli olunsa da, insanlar satın alma tercihlerinin fark yaratabileceğinin daha az farkındaydı.
EVUDP’nin hibe programı ile desteklenen Meltem’in projesi üç şehirde (İstanbul, İzmit, Bursa) farkındalık artırma kampanyası başlattı ve 1,300 kadın tüketicinin katıldığı bir anket yapıldı. Kadınlar ve çocuklar için özel kitapçıkların da dağıtıldığı bu buluşmalarda, gelecekte iklim değişikliğinin güçlükleriyle başa çıkacak olan yeni nesil için geliştirilen enerji verimliliği konulu bir internet oyununun tanıtımı da yapıldı.
6-12 yaş aralığındaki çocuklar için uygun olan bu etkileşimli oyunu, 26 ilköğretim okulunda 3,500 çocuk oynadı. Oyun ev aletlerinin verimli şekilde kullanımının öğrenilmesi için basit ve eğlenceli bir fırsat sunuyor.
Öne çıkanlar
- Mevzuata ilişkin tedbirler ve tüketici farkındalığı sayesinde Türkiye’de enerji verimliliğinin yüzde 50 artması bekleniyor.
- Ev aletleri sektöründe 50 binden fazla satış personelinin enerji verimliliğinin yararları konusunda eğitim almaları sağlandı.
- Kamuoyunda enerji verimliliği konusunda farkındalık yaratma kampanyası ile 9 milyondan fazla insana ulaşıldı.
Meltem şöyle diyor: “Yeni neslin bu kadar zeki ve şimdiden enerji verimliliği savunucusu olduğunu görmek çok heyecan vericiydi. Özellikle düşük gelirli bölgelerdeki okullardan çocukların enerji verimliliği konusuna büyük ilgi gösterdiğini fark ettik.”
Türkiye’nin enerji verimliliği ile ilgili çalışmalarının kilit noktası tüketicilerin bilinçlendirilmesi oldu. Şimdiye kadar, Meltem’in hibe başvurusunda bulunduğu EVÜDP, enerji verimliliği ve enerji etiketleri üzerine yapılan eğiticilerin eğitimi faaliyeti ile satış personeli eğitiminin 50 binden fazla satış personeline yayılması sağlandı.
Enerji verimli ürünlerin çevre için iyi olduğu ve elektrik faturalarını yüzde 50 oranında azalttığı mesajlarının iletildiği kamuoyunda farkındalık yaratma kampanyası 9 milyon insana ulaştı.
Yapılan diğer çalışmalar, çevre dostu tasarımların standartlarının iyileştirilmesini ve piyasaya sürülen yeni ürünlerin ayrıntılı etiketlenmesini kapsıyor. Tüm bu çalışmaların sonucunda, verimliliğin yüzde 50 artması bekleniyor.
Uygunluğu sağlamak amacıyla UNDP, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı çalışanlarına ilgili mevzuatın uygulanması ve elektrikli ev aletlerinden kaynaklanan enerji tüketimini ve sera gazı salımlarını ölçecek bir piyasa izleme sisteminin kurulması için destek oldu.
2014’ün sonuna kadar Türkiye’de alınmış olan tedbirler sayesinde 3,7 gigawat saatlik enerji kullanımının tasarruf edilmesi ve 2,4 megaton karbondioksit gazının havaya karışmasının önlenmesi bekleniyor.