En az bir makalenizin o dergilerde (Top Journal) yayınlanması önemlidir ve makale ret oranlarının çok yüksel olduğu dergilerdir bunlar. Ama 3. Sınıf dergilerde onlarca makalenizin olması çok da önemli değildir. O yüzden hocaları araştırmak, bölümlerin-programların yurtdışı eğitimi web sayfalarına girip, onların yayınlarına bakmak, nerelerde yayın yaptıklarına bakmak önemlidir. Diğer önemli bir husus, mezunlarının iş bulma oranlarıdır. Bu da önemlidir. Mesela bazı okulların piyasada adları oluyor, mesela bizim ülkemizde belli alanlarda yurtdışı eğitimi belli okullar önemlidir. Amerika’da da bazı eyaletlerde, belli okullar önemlidir. O yüzden mezunlarının iş bulma oranları, zaten programların web sayfalarında bunu verirler, nerelerde iş bulduğu, hatta özellikle akademi yönelimli programlar, yani mezunlarını üniversitelerde hoca olmaya yurtdışı eğitimi yönlendiren programlar ( bunlara araştırma yönelimli doktora programları diyoruz), bunlar tek tek mezunlarının hangi üniversitelere gittiklerini bile verir.
Yani kendi itibarlarını göstermek için. Bunlara bakmak önemlidir. Yabancı öğrenci alım politikalarına bakmak önemlidir. Bazı okullar muhafazakardır, çok fazla yabancı yurtdışı üniversiteleri öğrenci almazlar, Amerikalı öğrencileri alırlar. Kimi okullar yabancı öğrenci ağırlıklı alırlar, çok ilginçtir; bazı programları görürsünüz öğrencilerinin çoğu Koreli, Çinli ya da Türk’tür. Öyle bir gelenek oluşmuştur o programda, zamanında bir tane Türk öğrenci almışlardır, çok memnun kalmışlardır ve bir daha Türk almışlardır, ondan da memnun kalmışlardır. Mesela benim yurtdışı üniversiteleri gittiğim okulda, hep Koreli öğrenciler vardı, çünkü Koreliler’ in performansından memnun kalmışlardı ve Koreli almaya devam ediyorlardı. Bu yabancı öğrenci alım politikaları önemli, baktığınız zaman bir okulun son birkaç sende hiç yabancı öğrenci almadığını görürseniz oraya başvurmazsınız, başvurabilirsiniz tabi ama şansınızın az olduğunu düşünmek gerekiyor. Okulun bulunduğu yurtdışı üniversiteleri kentin sosyo-ekonomik durumu da önemli, orda geçinebilecek misiniz? Amerika ve Kanada’da doktora programına kabul edilen öğrenciler, genelde burslu olarak kabul edilirler. Özellikle, benim bilgi alanım, araştırma yönelimli doktora programı olduğu için; onlardan bahsediyorum.
Bu doktora programlarına kabul edildiğinizde, hem okula ücret ödemezsiniz hem de bölümde hocaların araştırmalarında görev alarak, hocaların araştırmalarında çalışarak maaş alırsınız. Bu da ortalama 1500 Dolar civarındadır. Amerika ve Kanada’da yurtdışı eğitim danışmanlıkları bu civardadır. Haftada 10 saat- 20 saat çalışma karşılığında bu parayı alırsınız. Şimdi bu para, kimi eyaletlerde iyi bir paradır ama kiranın 600-700 Dolar olduğu, özellikle doğu kıyısında veya güneyde geçiminizi sağlamaz. O yüzden ailenizin sizi desteklemesi gerekir. Bu yüzden, okulun önerdiği mali pakete bakmak ve o mali paketin o şehirde yaşamanın ekonomik ihtiyaçlarını karşılayıp, karşılamadığına bakmak önemlidir. Mesela kimi eyaletlerde yurtdışı eğitim danışmanlıkları yabancı ya da göçmen oranı yüksektir, buralarda kendinizi daha rahat hissedersiniz. Bunlara bakmak önemli olabilir. Kimi eyaletler, mesela Kuzey-Batı dediğimiz yerler çok soğuktur. Amerika’nın bazı eyaletleri; Minesota, Michigan vs. bunlar çok soğuk olur. Kanada’dan daha soğuktur, mesela soğuğa duyarlıysanız oraya başvurmanız yurtdışı eğitim danışmanlıkları pek iyi bir şey değildir. O yüzden bunlara da dikkat etmek önemlidir. Başvuru aşamasına geldiğimiz zaman, bu gün okulların çoğu, internet üzerinden başvuru alıyor. Okulun web sitesine giriyorsunuz, oradan bir hesap açıyorsunuz, gerekli formları dolduruyorsunuz ve istenen belgeleri de o sisteme yüklüyorsunuz. Mesela; transkript istiyor, transkriptinizi tarıyorsunuz, PDF olarak sisteme yüklüyorsunuz ya da CV’ nizi istiyor, CV’ nizi taratıp sisteme yüklüyorsunuz.