Çalışmayan ebeveyn olmak çok rahat ve konforlu görünebilir. Çocuklarla vakit geçirmek, evde olmak dışarıdan bakıldığında cezbedicidir ama çalışmayan ebeveyn olmanın da çalışan ebeveyn olmak gibi avantajları ve dezavantajları var.
ÇALIŞMAYAN EBEVEYN OLMANIN 9 AVANTAJI
1. “Hangi Kreş/Bakıcı İyi? Nasıl Seçeceğim?” Diye Dertlenmezsiniz: Çalışan ebeveynler iyi bir bakıcı veya kreş bulmak ve bulduğu bakıcının veya kreşin yeterliliğinden emin olmak için büyük bir çaba harcar. İyi bir bakıcı bulmakla da stres bitmez. “Ya bakıcım giderse”, “Kreşin yemeklerinden memnun değilim!”, “Çocuğum gelişme göstermiyor!” gibi endişeler ve tespitler veya bakıcımın-kreşin ücreti çok yüksek gibi sıkıntılar da cabasıdır. Çalışmayan, çocuğunun bakımını üstlenen bir ebeveyn bu problemlere çok uzaktır.
2. Büyükanne-Büyükbaba Çocuğa Baktığı İçin Problemler Çıkmaz: Ebeveynlerin çalıştığı durumlarda bakıcı, kreş ücretinin yüksekliği veya çocuğun bir yabancıya bırakılmasının kabul edilememesi gibi nedenlerle çocuk büyükanne büyükbaba bakımına bırakılır. Kimi zaman bu durum “Annem çok yoruluyor, senin annen hiç ilgilenmiyor!”, “Çocukla neden televizyon seyrediyorlar?”, “Anne, neden çocuğa çikolata veriyorsun!” diye başlayıp uzayan olumsuzlukların yaşanmasına neden olabilir. Çocuğun bakımını ebeveynlerden birinin üstlendiği durumlarda Büyükanne-Büyükbaba’nın ebeveyne yanlış görünen davranışları genellikle “ara sıra görüşüyorlar haliyle şımartıyorlar” düşüncesiyle problem edilmeden geçiştirilir.
3. Çoğunuzun Tüm “İlk”lerinde Beraber Olursunuz: Çalışmayan ebeveynler çocuğunun tüm “ilk” adımlarında yanında olup tüm bu sürecin tadını çıkarabilme şansına sahiptirler.
4. İş Kaynaklı Sorunlar Sizin İçin Sadece Bir Gerilim Filmi Konusudur: Çalışma hayatının yarattığı iş stresi, eve iş getirmek veya evden sürekli iş görüşmeleri yapmak zorunda kalmak ve bu nedenle evde geçirdiği zamanı istediği gibi değerlendirememek söz konusu değildir. Giyime özen göstermek için gereken iş kıyafeti masrafı da ortadan kalkmıştır.
5. Zamanınızı İsteğinize Göre Serbestçe Planlanlarsınız: Çalışan ebeveynlerin mecburen hafta sonuna bıraktığı temizlik, yerleştirme, alışveriş ve ev bakımı gibi çocuğunuzla geçireceğiniz zamanı kısıtlayan mecburiyetleri haftanın günlerine dağıtılabilir, hafta sonu ailece daha eğlenceli zaman geçirilebilir.
6. Evle İlgilenecek Zamanınız Olur: Çocuklardan arta kalan zamanda ev temizliği, ev düzenlemesi gibi işlerle ilgilenilir. Bunu yapan bir yardımcı varsa bu zamanı da kendinize ayırdığınız zamana ekleyebilirsiniz.
7. Kendinize Özel Zamanınız Olur: Çalışan ebeveyn zaten kısıtlı olan boş zamanı çocuklarıyla doldururken çalışmayan ebeveyn çocukların sabah-öğle uyku zamanları ya da büyükanne, büyükbaba, teyze, hala vb ile geçirdiği aktivite vakitleri, işten gelen ebeveynle oyun zamanı gibi daha serbest olunan zamanları hobi, dinlenme vb kişisel saat olarak değerlendirir.
8. Çocukla Bağlarınız Daha Kuvvetli Olur: Çocuğunuz tüm aktivitelerini sizinle yaptığı için size hem oyun arkadaşı hem güvenilir bir liman olarak yaklaşabilecektir. Çalışmayan ebeveynler kreşe giden çocuklar kadar rahat sosyalleşebilen bir çocuk yetiştirmek veya çocuklarının “ayrılık korkusu” yaşamadan kısa süreli ayrılıkları kabullenmesini sağlamak için birçok alternatif yaratabilirler. Birlikte zaman zaman bir oyun grubuna katılarak zamanla siz yokken de orada zaman geçirmeye başlamasını sağlamak, büyükanne, büyükbaba, teyze, amca vb bir yakınıyla aktiviteler yaptırmak, araştırmacı olmasını sağlayacak aktivitelerle cesaretlendirmek(evde saklambaç oynamak vb.), yaşıt çocuğu olan arkadaşlarınızla aktiviteler planlamak çocuğunuzun sosyalleşmesine katkıda bulunacaktır.
9. Çocuğun Güvenilir Ellerde Olduğunu Bilirsiniz: Çocuğunuzun şu anda ne yapıyor olduğunu merak etmezsiniz çünkü her an yanınızdadır. “Bakıcım iyi davranıyor mu, ya eve arkadaşlarını davet ediyorsa?”, “Kreşte iyi bakılıyor mu?, Hijyene dikkat ediyorlar mı?” gibi endişeleriniz olmayacaktır. Belki en büyük endişeniz “Tanrım çocuğuma iyi bakabiliyor muyum?” olacaktır.
ÇALIŞMAYAN EBEVEYN OLMANIN 9 DEZAVANTAJI
1. Bütçeniz Kısıtlı Harcamalara Dikkat!: Tek maaşla geçinen bir aile için ebeveynlerden birinin çalışmamaya karar vermesi bütçeyi oldukça sınırlayacak bir karardır. Gelirinizi ve giderinizi dikkatli hesaplayarak lüzumsuz harcamalardan kaçınmanız gerekir.
2. “Ev İşlerini Ben Yapıyorum, Kıyafetlerini Sağa Sola Fırlatma!”: Kısıtlı bütçe veya yeterli bir yardımcı bulunamaması nedeniyle ev işleri de sizin üzerinizde olabilir. Evin düzenini sağlamak, yemek yapmak, çocuk bakımı gününüzün tamamını kapladığı için nefes alacak zaman bulamayabilirsiniz. Bir de “nasılsa eşim-annem topluyor” mantığıyla ev halkı savruk yaşıyorsa sinirleriniz bir hayli zorlanabilir.
3. İş Hayatındaki Rekabeti Özleyebilirsiniz: Rekabete alışmış, günü ve haftayı programlı yaşayan, yoğun çalışan bir insanın bir anda işten ayrılması karmaşık duyguları beraberinde getirebilir. Çocuk bakımı ve ev işleri alıştığınız rekabet ortamına benzemediği için herşey çok sıradan görünebilir. Sonuçta size çok hızlı bez değiştirdiğiniz ve en uygun fiyatlı bebek ürünlerini aldığınız için kimse terfi vermeyecektir!. Durumunuza bu pencereden bakmanız sizde yeteneğinizin boşa harcandığı hissini uyandırabilir, belki depresyona yol açabilir.
4. Yıllık İzin, Hafta Tatili, Resmi Tatil ve Raporlu Günler Hakkınız Elinizden Alınır: Çalışan ebeveynlerin sahip olduğu “Bugün benim izin günüm!Çocuklar Kreşte Yaşasın Özgürlük!” ya da “Çok hastayım, raporluyum bütün gün yatacağım çocuğumu bakıcıya/kreşe teslim eder ve tüm gün dinlenirim!” cümleleri çalışmayan anneler için geçerli değil. Böyle durumlarda her ne kadar yardıma koşan bir anneanne, babaanne, yakın arkadaş ihtimali olsa da o an sizin evde olduğunuzu bilen bir çocuğun anne diye ağlamaya başlaması genellikle istirahatinizin sonu olabilir!
5. “10 Dakika Ara Mı?” O Eskidendi!!!: İzinli gün raporlu gün bir yana, eğer gün içinde bir yardımcınız veya destek olan büyükanne-büyükbaba yoksa bazen çocukların size ve/veya oyuna düşkünlüğü nedeniyle yemek yaparken, elinizi yıkarken bacağınıza sarılmaları, 5 dakika nefes almak için oturduğunuzda üstünüze tırmanmaları veya oyuna çağırmaları sizin için kısa dinlenmeleri imkansız hale getirebilir.
6. Sosyalleşmekten Uzak Kalmak ve Yalnızlık: Çalışmayan ve çocuğun bakımını üstelenen ebeveyn çocuksuz katılamayacağı tüm bireysel aktivitelerden uzak kalacaktır. Çocukla beraber gidilen ve çocuğun sıkıldığı aktiviteler ise çok kısa sürecektir. Çocuk bakımını babanın üstlendiği ve çalışmadığı durumlarda benzer konumdaki erkek sayısının özellikle bizim ülkemizde oldukça az olması nedeniyle çocuklu bir arkadaş edinerek birlikte zaman geçirme ihtimali de oldukça sınırlı olacaktır.
7. Bunalım Riskiniz Yükselir: İş hayatına çocuğu için ara veren, çocuk öncesinde yoğun bir sosyal hayatı olan ebeveyn evde çocuğuyla zaman geçirmeye başladığında daha az sosyalleşmek, kariyer sahibi olmanın verdiği özgüvenden uzaklaşmak ve tüm gün bir çocuğun beklentilerine odaklanmak nedeniyle psikolojik olarak zorlanmaya, bunalım belirtileri göstermeye başlayabilir. Gallup Araştırma Şirketinin 60.000 kadın katılımcıyla telefon görüşmeleri yaparak oluşturduğu ve New York Times’ın 19 Mayıs 2012’de yer verdiği bir araştırmaya göre çalışmayan anneler çalışan annelere oranla gün içinde daha çok öfke ve üzüntü hissediyorlar ve depresyon teşhisiyle karşılaşıyorlar.
8. Kariyer ve Gelecek Endişesi İçinizi Kemirebilir: Kariyerine çocuğuna bakmak için ara veren ebeveynin iş hayatına geri dönme zamanıyla ilgili kafasında sorular olabilir. Günümüz iş hayatında çocuğu için kariyerine ara veren annelere düşmanca tavırla yaklaşan yöneticilerin varlığı veya iş görüşmelerinde bu durumun negatif bir referans olarak masada karşınıza koyulması nedeniyle iş hayatına geri dönüşle ilgili endişeler oluşabilir. “Çocuğuma bakıyorum ama bana ihtiyacı kalmadığında ben işe dönebilecek miyim?”, “Değişen iş hayatı dinamiklerine uyum sağlayabilecek miyim?” gibi sorular çocuğunu büyüten ebeveyni strese sokabilir. Bununla birlikte “Eşime bir şey olursa biz ne olacağız?”, “Ya boşanırsam, gelirim de yok! Hemen iş bulabilecek miyim?” gibi belirsiz gelecekle ilgili yoğun endişeler yaşanabilir.
9. Çocuğunuz Siyam İkiziniz Olabilir! “Ayrılık Korkusu” Sorun Haline Gelebilir: Çocuğunuz sürekli evin içinde ya da dışında sadece sizinle zaman geçirir, yakın aile fertleriyle, yeni insanlarla, yaşıtlarıyla, oyun gruplarıyla biraraya gelmezse küçük ayrılıklar yaşayamaz hale gelebilir hatta ayrılık korkusunun ağır tablo oluşturmasıyla “terk edilme endişesi” yaşamaya başlayan çocuğunuzun bazen evin içinde bile bir dakika sizden ayrı kalamaz hale geldiğini görebilirsiniz. Günümüzde çalışmayan ebeveynler de artık çocuklarını anaokuluna gönderiyor ancak bu tercihi yapmayan ebeveynlerdenseniz 3-4 yaş itibariyle anaokulu eğitimine başlamamak çocuğunuz için akademik dezavantajlar zincirine neden olabilir. Bu dezavantajlar ilkokula başladığında uyum sağlamakta zorlanmak ve anneden-babadan ayrılmayı kabullenemek, okul kurallarına ve sınıf düzenine uymakta zorlanmak, derse konsantre olmakta ve ders çalışmayı reddetmek gibi uzayıp giden bir liste olarak karşınıza çıkabilir.
Çalışmayan ebeveynlerin yazdıklarımızdan farklı veya benzer yaşadığı birçok avantaj ve dezavantajları olabilir. Çalımayan ebeveynlerin avantajları birer kazanım olarak görmesi, bu kazanımlardan çocuklar ve kendileri için maksimum faydayı sağlayacak şekilde hareket etmesi; dezavantajları da engel olarak görmeyip bunları aşabilecek çözümler varsa bunlara odaklanarak problem çözmeye konsante olması hayatlarına dengeyi getirebilir. Ne de olsa herşey çocuklar için!