Menisküs yırtığı nedenleri ve tedavisi
Menisküs, dizde yer alan kıkırdak dokudan oluşmuş bir yapıdır. Doku dizde, üstte ve altta bulunan iki ana bacak kemiğinin birleştiği yerde bulunmaktadır. Menisküs, diz ekleminde var olan bir dokudur ve diz dışında başka bir eklemde yoktur.
Menisküsün görevi yukarıdan gelen uyluk kemiği ile aşağıdaki kaval kemiği arasındaki yaylanma görevini yapmaktır. Bu nedenle dizin içinde ve dışında C şeklinde iki ayrı menisküs vardır ve bu menisküsler vücudun ağırlığını, tıpkı bir arabanın süspansiyon mekanizması gibi yaylandırma ve taşıma ile görevlidir.
Menisküs yırtığı tipleri ve nedenleri
İki tip menisküs yırtığı vardır ve birincisi, genç yaşta görülen hastanın yüzde yüz bir travma geçirmesi sonucu oluşur ve travma geçirmeden genç yaşta menisküs yırtığı oluşmaz. Travma nedeni ile dizin dönmesi sonucu oluşan ve diz dönmediği sürece menisküs çok fazla etkilenmez. Menisküs yırtığı, genellikle futbolcularda, kayak yapanlarda, basketbol oynayanlarda, tenis oynayanlarda ve voleybolcularda daha sık görülür.
Diğer tip menisküs yırtılmaları 55 – 60 yaş üstü menisküs yırtılmasında herhangi bir travmaya gerek yoktur. Bu tip menisküs yırtılmaları yaşın ilerlemesi sonucu menisküsün incelmesinden kaynaklanan menisküs yırtılması meydana gelir. Her iki tip menisküs yırtıkların da tedavi şekli farklıdır.
Menisküs yırtığı belirtileri
Menisküs yırtıklarınıniki grubunda da farklı belirtiler görülebilir. Genç yaşta oluşan menisküs yırtığı travma nedeni ile oluşacağı için geçirdiği kaza nedeni ile hastanın dizinde önce şişlik oluşur ve bu şişlik genellikle 10 gün civarı sürer.
Bunun takibinde hastada ağrı, özellikle dizin dönme sırasında artan ağrı, eğer büyük bir yırtık ise dizde kilitlenme gibi belirtiler görülür. İleri yaş menisküs yırtıkların da travma olmadığı gibi, ani başlayan bir ağrı, yürüme mesafesinde kısıtlanma ve zorlanma gibi belirtiler ile kendini gösterir.
Menisküs yırtığı teşhisi
Menisküs yırtığı tanısını koyabilmek için, öncelikle hastanın öyküsü alınır ve menisküse yönelik bazı testler yapılır. Menisküs yırtıkların da genellikle ağrı, şişlik ve dizin kilitlenmesi en önemli bulgulardır. Fizik muayene esnasında menisküs patolojilerinde tanıya yönelik en önemli klinik bulgu eklem hattı boyunca bölgesel hassasiyettir.
Bunların yanı sıra menisküs yırtığı tanısını alabilmek için bazı muayene testleri vardır. Bu testler Mc murray, Apley ve Ege testleridir. Bu testlerin yanı sıra, radyolojik yöntemler, ön, arka ve yan tanjansiyel grafiler, manyetik rezonans görüntüleme, atroskopik yöntem gibi radyolojik yöntemler kullanılır.
Menisküs yırtılması tedavisiMenisküs yırtığı tedavisi, yine tiplere ayrılarak değerlendirilir. Menisküs C harfi gibi düşünüldüğünde, bu C harfinin kırmızı, kırmızı beyaz ve beyaz bölümleri vardır ve kırmızı bölüm, menisküsün beslenebilen bölümü, kırmızı beyaz bölüm yarı beslenebilen bölüm, beyaz bölüm ise hiç beslenemeyen bölümdür.
Bu ayrıntılar tedavide oldukça önemlidir. Çünkü, kırmızı veya kırmızı beyaz bölümde bir menisküs yırtığı oluşur ise bu hastalar ameliyat edilmez. Çünkü bu bölüm beslenebildiği için bu bölümde iyileşme sağlanabilir. Fakat beyaz bölümde oluşan yırtık beslenmediği için, mutlaka ameliyat edilmesi gerekir.
Çünkü bu bölüm ameliyat edilmez ise hastanın sorunları devam eder. Kırmızı ve kırmızı beyaz bölüm menisküs yırtıklarında 6-12 hafta süresince fizik tedavi, soğuk uygulamave koltuk değneği desteği, ağrı kesici ilaçlar, istirahat ile tedavi edilir.
Bütün bunlara rağmen bu bölgedeki iyileşmeyen menisküs yırtıkların da, bu oran ortalama % 20- 25’inde yine cerrahi tedavi gerekebilir. Erken dönem yapılan tamirler, geç dönem yapılan tamirlere göre daha avantajlıdır.
Menisküs yırtılması nasıl önlenir?
Menisküs yırtılmasını engellemek için, 50-60 yaş sonrası hastaların öncelikle fazla kilo sorunu olanların fazla kilolarını vermeye çalışmaları menisküs yırtığı oluşmaması için oldukça önemlidir.
Genç yaşlarda oluşan menisküs yırtılmasında hastaların alabileceği önlemler, öncelikle spor yapan kişilerde uygun ayakkabı seçilmesi, adalenin alışmadığı bir şekilde spora ısınmadan başlanmaması ve spor yaptıktan sonra soğuma egzersizlerinin de unutulmaması gereklidir.