Türkiye Damızlık Koyun Keçi Yetiştiricileri Merkez Birliği (TÜDKİYEB) Genel Başkanı Nihat Çelik, kırsal kesimde 260 bin ailenin geçimini koyun ve keçi yetiştiriciliğinden sağladığını belirterek, "Küçükbaş hayvancılığa verilen önem arttıkça hem yetiştiricilik yapan aileler için faydalı olacak hem de ülkemizin hayvansal ürünlerinin artmasına katkı sağlanacaktır. Bu yüzden küçükbaş hayvancılık daha çok desteklenmeli." dedi.
Çelik, küçükbaş hayvan sektörüne ilişkin, AA muhabirine yaptığı açıklamada, keçinin son 20 yılda değişen iklim ve coğrafi koşullara uyum yeteneği ve sahip olduğu farklı ürünleriyle hayvansal ürün pazarında adından en çok bahsettiren hayvan türü olduğunu söyledi.
Dünyada keçi sayısının diğer türlerin aksine giderek arttığının altını çizen Çelik, 1990 yılında 589 milyon baş olan keçi varlığının şu anda 1 milyar başın üzerine çıktığını belirtti.
Çelik, Türkiye'de istatistiklerin ruhsatlı mezbaha ve deri üzerinden hesaplandığını işaret ederek, "Kasaplık güç oranı üzerinden hesaplama yapıldığında koyun ve keçiden elde edilen et miktarının en az 250-300 bin ton olduğunu söylemek mümkündür." dedi.
Keçi varlığının zaman zaman dalgalı seyrettiğini vurgulayan Çelik, "Kırsal alanlardan şehir merkezlerine, terörden ya da sosyal nedenlerden dolayı göçlerin artması keçi sayısını olumsuz etkileyen başlıca nedenlerdendir. Ayrıca pazar olanaklarından üreticilerin yararlanamaması düşük verimlerin ekonomik düzeye yükseltilmemesi de diğer nedenlerdir." ifadesini kullandı.
- Modern keçi yetiştiriciliği
Çelik, özellikle dağlık kesimlerde başka geçim kaynağı olmayanların gelir düzeyini artırmak için en kolay stratejinin modern keçi yetiştiriciliği olacağına dikkati çekerek, modern süt kesiciliğinin geliştirmesinde öncelikle çevre koşullarının iyileştirilmesi, ürünlerin pazarlama imkanlarının artırılması, kredi ve teşvik imkanlarının artırılması ve genetik ıslah stratejisinin belirlenmesi gibi başlıkların üzerinde durulması gerektiğini dile getirdi.
Türkiye'de yerli koyun, keçi ırklarının verimlerinin son derece düşük olduğunu da belirten Çelik, şunları kaydetti:
"Kırsal kesimde toplamda 260 bin aile geçimini koyun ve keçi yetiştiriciliğinden sağlamaktadır. Bu sayının yaklaşık dörtte biri keçi işletmeleridir. Birlik olarak misyonumuz, ırklarımızı ıslah ederek birim hayvan başına süt ve et üretimini artırmaktır. Küçükbaş hayvana verilen önem arttıkça hem yetiştiricilik yapan aileler için faydalı olacak hem de ülkemizin hayvansal ürünleri artacaktır. Bu yüzden küçükbaş hayvancılık daha da desteklenmeli."
Çelik, son 10 yılda küçükbaş hayvan varlığının artışına bakıldığında uygulanan destekleme politikalarının olumlu sonuçlar verdiğinin görüldüğünü ifade ederek, destekleme miktarlarının artırılmasıyla üreticinin de maliyetlerinin göz önüne alınarak ürün fiyatlarının korunmasının önemli olduğunu anlattı.
- "Kuzu ve oğlak kesimleri önlenmeli"
Kırmızı et açığının kapatılmasının yolunun küçükbaş hayvan üretiminin artırılmasından geçtiğini belirten Çelik, "Burada önemli bir husus da erken kuzu ve oğlak kesimlerinin önlenmesine ilişkin tedbirlerin alınmasıdır. Bunun için de kuzu ve oğlakların da destekleme kapsamına alınmaları gerekmektedir. Ülkemizde koyun, keçi işletmeleri başına düşen küçükbaş sayısı ekonomik üretim için son derece düşüktür. Yetiştiricilerimize verimli işletmelerin oluşturulması için ucuz kapasite artırım ve modernizasyon kredileri imkanı sağlanmalıdır." diye konuştu.
Öte yandan Çelik, üretimin sürdürülebilirliği ve artırılmasında en büyük engelin yeter sayı ve kalitede çobanın bulunamaması olduğunu kaydetti.
- Son 5 yılda keçi ve koyun sayısı arttı
AA muhabirinin Türkiye İstatistik Kurumu verilerinden yaptığı derlemeye göre, Türkiye'de keçi sayısı, geçen yıl 10 milyon 137 bin 534'ü kıl keçisi, 207 bin 765'i tiftik keçisi olmak üzere toplam 10 milyon 345 bin 299 olarak hesaplanırken, koyun sayısı da 28 milyon 832 bin 669'u yerli, 2 milyon 151 bin 264 merinos cinsi olmak üzere 30 milyon 983 bin 933 olarak kayıtlara geçti. Koyun ve keçi sayısı 5 yılda yüzde 15,5 artarak geçen yıl 41 milyon 329 bin 232 oldu.
- En çok keçi Mersin'de, koyun ise Van'da
Türkiye'de en çok keçi 754 bin 361 ile Mersin'de bulunurken, bu ili 701 bin 578 ile Antalya ve 465 bin 479 ile Siirt izledi. Koyun sayısında ise 2 milyon 417 bin 627 ile Van ilk sırada, 1 milyon 826 bin 773'le Konya ikinci ve 1 milyon 562 bin 820 ile Şanlıurfa üçüncü sırada yer aldı.
Son 5 yıllık koyun ve keçi sayıları şöyle:
|Yıllar||Koyun||Keçi||Toplam|
|2012||27.425.233||8.357.286||35.782.519|
|2013||29.284.247||9.225.548||38.509.795|
|2014||31.140.244||10.344.936||41.485.180|
|2015||31.507.934||10.416.166||41.924.100|
|2016||30.983.933||10.345.299||41.329.232|