2 MÜLTECİ KADINLAR KARŞILAŞTIKLARI SORUNLAR ve ÇÖZÜM YOLLARI
3 UNHCR- The UN Refugee Agency Mülteci kimdir?1951 Cenevre Sözleşmesi’ ne göre mülteci;1951 yılından önce Avrupa’da meydana gelen olaylardan dolayıIrkıDinimilliyetibelli bir sosyal gruba mensubiyetisiyasi düşüncelerinedeniyle zulüm göreceği konusunda haklı bir korkutaşıyan;UNHCR- The UN Refugee Agency
4 UNHCR- The UN Refugee Agency ..vebu korkular yüzünden ülkesinden kaçmak zorunda kalan,korkusu nedeniyle geri dönemeyen,başka bir ülkeye sığınan kişidir.UNHCR- The UN Refugee Agency
5 Daha sonra yapılan uluslararası anlaşmalar sonunda savaş, iç savaş, yaygın şiddet gibi olaylar nedeniyle canlarını kurtarmak için ülkelerini terk etmek zorunda kalan kişiler de mülteci tanımı kapsamına alınmıştır.
6 BMMYK nedir, ne yapar?Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği (BMMYK) 1 Ocak 1951 tarihinde kurulmuştur.Görevleri:Uluslararası Koruma sağlamakMülteciler için kalıcı çözümler bulmak
7 Uluslararası Koruma Nedir? Uluslararası koruma, hayatı veya özgürlüğü tehditaltında olduğu için ülkesini terk etmek zorunda kalan kişilere,Sığındıkları ülke tarafından topraklarına girişine izin verilmesi,Bu kişilerin mülteci olup olmadıkları anlaşılıncaya kadarve mülteci statüsü aldıktan sonra risk taşıdıkları ülkeye zorla geri gönderilmemeleri anlamına gelir.
8 UNHCR- The UN Refugee Agency BMMYK uluslararası korunmanın sağlanmasında devletlere destek olur.UNHCR- The UN Refugee Agency
9 UNHCR- The UN Refugee Agency BMMYK uluslarüstü bir örgüt değildir Bu yüzden devletin sağlaması gereken koruma görevini üstlenemez.BMMYK’ nin asli görevi, devletlerin mültecileri ve sığınma talebinde bulunanları koruma yükümlülüklerinin farkında olmalarını ve bu yükümlülükler uyarınca davranmalarını sağlamaktır.UNHCR- The UN Refugee Agency
10 UNHCR- The UN Refugee Agency Türkiye Sığınmacı ve Mülteciler açısından hem hedef ülke hem de geçiş ülkesi konumundadır.UNHCR- The UN Refugee Agency
11 Türkiye’ deki İstatistikler UNHCR- The UN Refugee Agency Şubat 2010 sonu itibariyle:BMMYK Türkiye Ofisinin İlgi Alanındaki Kişi Sayısı: 16,152Kabul Mülteci Sayısı: 9,664 kişiSığınmacı Sayısı: 6,488 kişiUNHCR- The UN Refugee Agency
20 YASAL SORUNLARHizmetlerden yararlanma, (çalışma, ikamet, sağlık vs,)Türkiye’de kalış sürecinin belirsizliği,Statü alıp alamayacağı gibi konularda yaşanan belirsizlikler,Yaşamlarını yönlendirmeleri ile ilgili zorluklar,
21 Sosyal ve Kültürel Sorunlar Aile ve çevrelerinden uzak kalmaları,Farklı bir kültürün içinde olmaları,Dil ve okuma yazma bilmemeleri,Irkçı tavırlarla karşılaşmaları,Sosyal statülerini kaybetmeleri,Bir topluluğa üyelik hislerinikaybetmeleri,Sağlık sorunları,
22 Psikolojik Sorunlar 1:Yanlış yönlendirilmeleri, çaresiz kalmaları, belirsizlik ve bunun doğurduğu sonuçlarla başedememeleri,Meşgul olacak birşeyler bulamamalari,Gelecek kaygısi vs.Ülkelerinde yaşadıkları travmalar,Kaçış sürecinde yaşadıkları zorluklar, ve korkular,Her an yakalanıp sınırdışı edilme korkusu,Huzurlarını ve kendine güvenlerini kaybetmeleri,Öfkelerini kontrol edememeleri
23 PSİKO-SOSYAL SORUNLAR 2: Geldikleri ülkeden getirdikleri sorunlarDil öğrenme gibi ihtiyaçlar,Gündelik yaşama/farklı kültüre alışma çabasi,Aile içi ilişkiler,Çevre ile ilişkiler,Anksiyete, depresyon, PTSD v.s.
24 TOPLUMUN ROLÜSığınma talep eden ve mülteci statüsü alanların insan onuruna yaraşır bir yaşam sürdürmeleri için toplumun desteği gerekmektedir,Devletin sağladığı sosyal destekler yetersizdir,Türkiye’de UNHCR’nin rolü diğer ülkelere göre daha farklıdır,Açıkların kapatılması için özel sektörün desteğine ihtiyaç vardır,Dünya’da Microsoft, IBM gibi dev şirketler UNHCR’nin önde gelen özel sektör destekçileridir.
25 Mülteci kadınların sorunları Ulusal ve uluslararası standartlarTürkiye’deki yasal hak ve yükümlülükleriMülteci kadınlara özel kabul koşullarıMülakatlarda dikkat edilmesi gereken konularGözaltı
27 Mülteci Kadınların Karşılaşabileceği Koruma Sorunları Tüm mültecilerin yaşadığı koruma sorunları kadınlar tarafından da paylaşılır.Kaçış öncesi veya sırasında fiziksel ve cinsel saldırı ve istismarKendi ülkesinde ve/veya Sığınma ülkesinde fiziksel ve cinsel saldırı ve istismarEşlerinin istismarıSilahlı çatışmaya zorlanma ve zorla askere alınmaCinsel sömürü ve fuhuşa zorlanmaBelge eksikliğiTüm mültecilerin yasadigi koruma sorunlari kadinlar tarafindan da paylasilir.
29 Ulusal ve Uluslararası Standartlar Uluslararası Hukuk:1951 SözleşmesiUluslararası Medeni Siyasi Haklar SözleşmesiUluslararası Ekonomik Sosyal Kültürel Haklar SözleşmesiKadınlara Karşı Her Tür Ayrımcılığın Önlenmesine Dair SözleşmeUlusal Hukuk:AnayasaMedeni KanunTürk Ceza Kanunu1994 Yönetmeliğiİçişleri Bakanlığı 57 Sayılı Genelgesiİçişleri Bakanlığı Mülteci, Sığınmacı ve Başvuru Sahiplerinin Eğitim Sorunları Konulu GenelgesiAcil Sağlık Hizmetlerinin Sunumu Konulu Başbakanlık Genelgesi
31 Kadınların Ülkeye Kabulünde Dikkat Edilecek Hususlar İltica sistemine erişimde eşit muameleBireysel kimlik ve tescil belgesiTemel hizmetlere etkin ve adil erişim için tedbirlerin alınmasıÖzel ihtiyaçlara hassas kabul koşullarıCinsel ve cinsiyete dayalı şiddeti önlemeye, raporlamaya yönelik mekanizmaların varlığıAile bireylerinin izinin sürülmesiGizlilik ilkesi
36 Kadına Yönelik Şiddet Kadına Yönelik Şiddete Karşı Bildirge Aile İçinde:DayakEvdeki kız çocuklarının cinsel istismarıÇeyizle ilgili şiddetEvlilikte tecavüzKadın sünnetiKadına zarar veren diğer geleneksel uygulamalarEşten başkasının uyguladığı şiddetİstismarFiziksel, cinsel, psikolojik şiddetGenel Toplumda:İşte, eğitim kurumlarında başka yerlerde tecavüzCinsel istismarCinsel taciz ve korkutmaKadın ticaretiFuhuşa zorlamaFiziksel, cinsel ve psikolojik şiddetKadına Yönelik Şiddete Karşı Bildirge
37 Mülteci Kadınlar Bakımından Şiddet Türkiye’de ikamet eden herkes için suçun işlendiği yer ilkesi geçerlidir (TCK, M.8)Tercüman (polis, cumhuriyet savcılıkları, jandarma)Şikayet eden avukat talep edebilirŞikayet sırasında bulunduğu yer barosundan parasız hukuki yardım4320 Sayılı Ailenin Korunması KanunuTCKTürk Medeni Kanunu
38 Üreme Sağlığı Anayasa 41. Madde: “Devlet ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması ve aile planlamasının öğretimi ile uygulanmasını sağlamak için gerekli tedbirleri alır ve teşkilatı kurar”AÇSAP’lardan mülteci ve sığınmacılar ücretsiz yararlanabilirSağlık mevzuatında yabancı vatandaş ayrımı yokturGebeliğin 10. haftasına kadar yasal elektif kürtaj hakkı (masrafları kadın kendi karşılar)
40 Kadınların Koruma Sorunlarına Karşı Alınabilecek Bazı Önlemler İşkence, tecavüz, ve fiziksel ve cinsel istismarın diğer türlerinin mağdurları başta olmak üzere, mülteci kadınlar için danışmanlık ve akıl sağlığı hizmetleri kurmak,Refakatsiz kadın ve kızlara ve yalnız başına aile re -isliği yapan kadınlar için güvenli ortam sağlamak,Şiddete açık kişi ve grupları belirlemek – örneğin sakat aile üyeleri olan yalnız kadın aile reisleri- ve özel koruma ve yardım sorunlarına hitap edecek uygun stratejiler geliştirmek,Ekonomik açıdan kendi kendine yeterli olmayı artıracak programlara eşit erişim sağlamak olabilir.