Transkript
1 TÜRKİYE TEK DİSTRİBÜTÖRÜ Tel: (pbx) Laboratuvar ve Sağlık Gazetesidir Yıl : 4 Sayı : 20 Kasım - Aralık 2013 Pipetlemede Devrim. Yeni Picus elektonik pipet. En küçük, en hafif, en doğru. Beni siz gömdünüz yine siz kurtardınız >> Prof. Dr. Sevil Atasoy Sayfa 3 Gıdaların Uzatılmış Bu iki kelimeyi hayatınızdan silin >> Prof. Dr. Nevzat Tarhan Sayfa 16 Raf Ömrü Gıdaların raf ömrü konusunda her kafadan bir ses çıkıyor. Bazıları kendi inandıkları kavramları sanki tek gerçek doğru gibi TV programlarına çıkıp anlatıyorlar. Anlatsınlar, dert değil ama sokaktaki sade vatandaş buna inanıyor ve bilimsel gerçeklerden uzaklaşıyor. Herkesin bir şeylere inanma hakkı vardır. Kimi günlük gazetelerde burçlara göre falını okur ve buna göre günlük/ haftalık yaşamına yön verir, kimi e-posta adresine gelen her türlü iletiye tam anlamı sazan gibi atlar ve bu bilginin doğrulunu sorgulamadan bunu kendi arkadaşlarına aktarır, vs. vs... 4 Düşünceyi kalıptan kurtarmak, öncekinin sorgulanmasını gerektirir Şükran günü... >> Prof. Dr. Yavuz Dizdar Sayfa 24 >> Uzm. Yelda Zencir Sayfa 28 O N L I N E Türkiye Yetkili Temsilcisi Teflon! Yapıştırmayan tava ve tencereler birçok kadına çok pratik bir çözüm gibi görünmekte, bu tavada ne pişilirse pişirilsin yapışmamakta, kolayca yıkanabilmektedir. Ancak teflon tavaların kullanımında bazı hususlara dikkat edilmezse; sağlık açısından riski olabilmektedir. 10 Medikal Nanorobotlar İlk çalışma nanorobotların cerrahi alanında kullanımıyla ilgili. İsviçre deki Federal Instutue of Technology den Brad Kratochvilnanocerrahi alanındaki çalışmalarıyla uluslararası arenada oldukça tanınan birisi. Son çalışmasını anlattığı makalesinde ise 4 milyondan fazla Amerikalının görme problemleri yaşadığından bahsediyor. 35 Nikola Tesla Sırp asıllı Amerikalı mucit, fizikçi ve elektrofizik uzmanıdır. Aslında dünyadaki bilim ve teknoloji yapısını tam anlamıyla kökünden değiştirebilecek birçok kullanılan ve kullanılmayan deneye/buluşa da imza atmasına rağmen, ders kitaplarında adı nadiren geçer. 37 SEM ENDÜSTRİ CİHAZLARI A.Ş. SEM ENDÜSTRİ DEN DEV KAMPANYA Bayilikler verilecektir. Ayrıntılı bilgi için lütfen bizimle iletişime geçiniz! Tel:
2 Ar Ar Ar Ar He He Ar O2 Air He O2 O2 Air Air
3 Yorum 3 >> Prof. Dr. Sevil Atasoy gomdunuz Masum kişilerin haksız yere mahkumiyetinin, laboratuvar analizlerinde yanılma gibi nedenleri olsa da, yapılan istatistikler, neredeyse dörtte üçünün, hatalı görgü tanıklığına dayandığını gösteriyor. Gri takım elbiseli, zayıf, yorgun ve yüzü çizikler içindeki adam, konuşmasını bitirdiğinde herkes ayağa kalktı ve dakikalarca alkışladı. Alkışı hak eden, bir devlet yetkilisi değildi, ünlü bir yazar ya da bilim adamı da değildi. Aslında alkış, bir takdir de değil, kocaman bir özürdü ve sonsuza dek de sürse, kabul edilmesi mümkün değildi. 2 Ekim 2007 Salı sabahı, Çiçek Balo Salonu nda 400 kişi kadardık. Sanırım benim dışımda, öğretim üyesi olan, sadece birkaç kişi vardı ve yine sanırım, yabancıların sayısı iki elin parmaklarını geçmiyordu. Kalanı, Amerika nın federal ya da eyalet düzeyindeki irili ufaklı polis kriminal laboratuvarlarının yöneticileriydi. Uyuşturucularla mücadelenin başarılı olabilmesi için, laboratuvarların ve çalışanların ne yönde geliştirilmesi gerektiğini anlatan bir konuşma için davet edilmiştim. Açıkçası, biraz dinlenmeyi ve hoşça vakit geçirmeyi de planlıyordum. Eminim, toplantıya katılanların tamamı aynı duygular içindeydi. Ne de olsa, çoğumuz Kongre Eğleniyor kuşağındandık ve eğlenmeye niyetliydik. Sabah, pek keyifli başlamıştı. Taze kahve ve çörek kokusunun dalga dalga yayıldığı, dev boyuttaki kristal avizelerin aydınlattığı salonda kahkahalar, selamlaşmalar, sıcak kucaklaşmalar bitmek bilmiyordu. Nihayet, resmi açılış yapıldı ve ilk konuşmacı kürsüye davet edildi. Başkan Clinton döneminde sekiz yıl görev yapan ve Amerikan tarihinin ilk ve tek kadın adalet bakanı olma özelliğini hálá taşıyan Janet Reno nun, kriminal laboratuvarların önemi, çalışanların özverili hizmeti gibi, alışılagelmiş methiyelerle başlayan ve hepimizin yüzüne büyük bir gülümseme yerleştiren konuşması birden yön değiştirdi ve o andan itibaren, balo salonunun neşe ve enerji dolu havası bulutlanmaya başladı. Çünkü eski bakan, adalet sistemini giderek sarsan Masumiyet Projesi nden, yani DNA analizleri sayesinde, yıllarını yok yere cezaevinde geçirmiş kişilerin serbest bırakılmasını sağlayan girişimden söz etmeye başlamıştı. Hitap ettiği kişilerin yarıya yakını da, bundan yıl önce, masumların mahkum edilmesine neden olan laboratuvarların, o zamanki ya da şimdiki yöneticileriydi. Parkinson hastalığının belirtileri iyice belirginleşmiş Janet Reno, yoğun alkışlarla yerine uğurlanırken, kürsüye davet ettiği kişi, yine bir kadındı. Avukat Christine Mumma, Kuzey Karolina Masumiyet Merkezi nin başkanıydı ve sadece tek bir cümle söyledi: Masum olduğu anlaşılarak cezaevinden salıverilen 207. Kişiyi, müvekkilim bay Dwayne Allen Dail i takdim ederim. Bunu izleyen beş gün boyunca, kongrenin eğlenmesi artık hiç mümkün olmayacaktı. ADALETE GÜVENİM TAMDI Henüz 19 yaşındaydım, işçiydim, rock şarkıcısı olmayı hayal ediyordum, kızım iki yaşındaydı, oğlum henüz annesinin karnındaydı ve adalete güvenim tamdı diye söze başladı adam. Üzerine bol gelen gri bir takım elbise giymiş, mavili beyazlı bir kravat takmıştı. Sarı saçları omuzlarına dökülüyordu, biraz gergindi, bir hayli de ürkek. 12 yaşında bir kızın ırzına geçmekle suçlandığımda, bu ülkede savcılar var, yargıçlar var, olayın benimle ilgisi olmadığı birkaç güne anlaşılır, demiştim diye sürdürdü. kurtardınız 4 Eylül 1987 gecesi bir adam, Kuzey Karolina nın Goldsboro kentindeki bir evin açık penceresinden içeriye girmiş, yatmakta olan küçük bir kıza tecavüz edip kaçmış. Karşı komşu, pencereden çıkan adamı bana benzetmiş, annesi yanındayken kıza fotoğrafımı gösterdiler, önce tanıyamadı, annesi İyi bak, canını yakan bu adam, değil mi? diye sordu. Kız da, Evet dedi. Çarşafın üzerinde saç ve kıllar bulunmuş. Polis kriminal laboratuvarında mikroskopla incelemişler. Saçlarımla uyuşmuş. Bütün bunlar olup biterken ben hálá, bu ülkede savcılar, uzmanlar, yargıçlar var, elbette benim olmadığım anlaşılır diyordum. Suçu kabullenmem karşılığında, üç yıl denetimli serbestliğe hükmedileceği söylendi. Suçsuzdum, pazarlığı kabul etmeyince jüri önünde yargılandım. 30 Mart 1989 da, bir çocuğun ırzına geçmekten iki kez ömür boyu, haneye tecavüzden 15 yıla mahkum edildim. Önce şaka zannettim dedi adam, tatsız, ama yine de şaka. 400 kişi soluğumuzu tutmuş, konuşan adamı dinliyorduk. Aramızda, 20 yıl önce, olay yerinde bulunan bir saç telini zanlınınkine benzeten ve görgü tanığının teşhisini, bilimsel bir delille destekleyerek mahkumiyeti garantileyen laboratuvarın şimdiki başkanı Jerry Richardson da oturmaktaydı ve hiçbirimiz, onu üzmemek için, oturduğu yana doğru bakmıyorduk. HEPİMİZ GÜNAHKARIZ 1988 de girdiği cezaevinde, 2001 e kadar çok sıkıntılı bir dönem geçirdiğini ve kendisini bir çocuk tecavüzcüsü olarak gören diğer mahkumların taciz ve şiddeti yüzünden, tam 16 cezaevi değiştirmek zorunda kaldığını anlatan Dail, bu tarihten sonra bilgisayar programcılığı için eğitim almaya başladığını ve ne kadar avukat, savcı ve yargıcın elektronik posta adresine ulaşabilirse, hepsine mesaj göndererek yardım istediğini anlattı. Kuzey Karolina Masumiyet Merkezi nden avukat Christine Mumma nın da, olaydan bu sayede haberdar olduğunu söyledi. Sevgili Mumma, hukuk fakültesi öğrencilerinden oluşan bir ekiple, suçlandığım saldırıyla ilgili yeni bir delil bulmak, böylelikle davamın yeniden görülebilmesi için, bir olanak yaratmanın peşine düştü. Ona, hayatımı borçluyum derken gözleri doldu, düşmemek için kürsüye tutundu. Özür dilerim, dedi, sizin gibi önemli ve okumuş kişilerin karşısında konuşmak bana zor geliyor. Önemli ve okumuş kişiler olarak bizler, DNA analizlerinin henüz adli amaçlarla kullanılmadığı, 20 yıl öncesinin teknik olanaklarıyla saç tellerini karşılaştıran ve mikroskop altındaki görüntülere bakıp bu saç teli, zanlıya aittir sonucuna varan meslektaşımızın günahı altında eziliyorduk. CEZASINI ÇEKTİĞİM ADAMI BULMANIN ZAMANIDIR Beni siz gömdünüz ve yine siz kurtardınız. Kuzey Karolina Kriminal Laboratuvarı nın başkanı Jerry Richardson, seni kucaklıyorum ve önünde saygıyla eğiliyorum diyerek sürdürdü konuşmasını. Goldsboro polisi, cinayet davaları dışındaki hiçbir delili muhafaza etmezmiş, bu olayda da saldırıya uğrayan kız ölmediğinden, biyolojik delillerin tamamının imha ettiklerini öğrenince, bütün umutlarımız yıkıldı. Ancak, 2007 de, bölge savcısı Branny Vickory, avukatımı aradı ve 20 yıl önce, delillerin emanete yerleştirilmesinden sorumlu polis memurunun, kızın geceliğinin bulunduğu kutuyu, yanlışlıkla cinayet davalarına ilişkin delillerin muhafaza edildiği bölmeye koyduğunu söyledi, bu sayede geceliğin imhadan kurtulduğunu ve DNA analizi için Jerry nin laboratuvarına gönderildiğini öğrendik. Geceliğin üzerindeki semen lekesini buldular, lekenin DNA profili benimkini tutmadı. 28 Ağustos 2007 den bu yana özgürüm, işte karşınızdayım, 18 yıl cezasını çektiğim adam, aramızda dolaşıyor, şimdi onu bulma zamanıdır. 400 kişi ayaktaydık, aramızda ağlayanlar vardı, geç de olsa, bir rastlantı eseri, büyük bir hata düzeltilmişti belki. Üstelik Dail büyük bir olasılıkla yüz binlerce dolarlık bir tazminat da alacaktı, ama ya ötekiler? Bir görgü tanığı ve bir saç teli yüzünden ömrünün 18 yılını demir parmaklıklar ardında geçiren birisi ile ilk defa karşılaşıyor, ilk defa sesini duyuyorduk. İlk defa, bir kod numarası iliştirilmiş delil, cansız bir nesne olmaktan çıkıyor, ailesi, çocukları, sevenleri, umutları, heyecanları olan bir insana dönüşüyordu. Alkışlıyorduk, neden alkışladığımızı bilmeden. Sanırım, özür diliyorduk, tıpkı 9 gün sonra Vali Michael Easley in Lütfen, bizi affet diyeceği gibi ve utanmasak yere diz çökecektik. DELİLLER SAKLANMALI 400 kriminalci dakikalarca kimi, neden alkışladık bilmem ama, aslında alkışlanması gereken, 1984 yılı Eylül ayında bir pazartesi sabahı, DNA molekülünün taşıdığı bazı özelliklerin, bir canlıdan diğerine farklılaştığını bir rastlantı eseri bulan genetikçi, Leicester Üniversitesi nden İngiliz profesör Alec Jeffreys. Bizim açımızdan, belki de alkışı hak eden Jeffreys den çok, eşi Sue. Eğer o pazartesi gecesi, yemek masasında kocasının anlattıklarını dinlediğinde, Bu bulduğun yöntemle göçmenlik davalarını aydınlatabilirsin, insanların birbirinin akrabası olup olmadığını söyleyebilirsin demeseydi, DNA parmakizi adı verilen uygulamanın, adli amaçlarla kullanılabileceği, kim bilir ne zaman, kimin aklına gelir ve kim bilir daha kaç bin kişi, bir görgü tanığı ya da güvenilir olmayan bir analiz yöntemi yüzünden cezaevine gönderilirdi. Bana göre, DNA analizlerinin en büyük yararı, suçluyu bulabilmesi değil, haksız yere suçlanan kişilerin suçsuzluğunu kanıtlayabilmesi olmuştur. DNA analizlerinin henüz uygulanmadığı dönemlerde, çok sayıda kişinin, masum olduğu halde mahkum edildiği sanılıyor. İşte bu nedenle, birbiri ardı sıra Amerikan eyaletleri, mahkumiyet sonrası DNA analizlerini zorunlu kılan yasalar çıkartıyor ve elde biyolojik delil bulunması kaydıyla, eski yıllarda mahkum olmuş kişilerin davalarını yeniden açıyor, failleri bulunamayan suçları elden geçiriyor. Şu sıralar, kriminal laboratuvarlar olağanüstü bir iş yüküyle karşı karşıyalar, binlerce örneğin DNA analizini yapabilmek için yeni laboratuvarlar kuruluyor, durmadan personel alınıyor ve işlemler mümkün olduğunca robotlara yaptırılıyor. Üstelik birkaç yıldır, fail bulunsun, bulunmasın delillerin imhası yasaklanmış durumda. Türkiye de, mahkumiyet sonrası DNA analizi gibi bir uygulamanın yapılması mümkün değil. Çünkü, 5-10 yıl geride kalmış ve DNA analizi yapılmamış biyolojik delilleri bulmak neredeyse olanaksız. Örneğin, Adli Tıp Kurumu Kanunu nun Uygulama Yönetmeliği ne göre, Biyoloji İhtisas Dairesi, kendisine gönderilen örnekleri makamına iade etmediği takdirde, raporları yazıldıktan altı ay sonra tutanakla imha edebiliyor. Vajinal ve anal yaymalar ile DNA izolatlarını da, sadece bir yıl saklamakla yükümlü. Buna göre, olayın üzerinden bir kaç yıl geçtikten sonra, yeniden çalışılması gerektiğinde, delillere ulaşılması söz konusu değil (İlginç olan, narkotik maddelerden alınan tanık örneklerin, yedi yıl saklama zorunluluğu olması!). GÖRGÜ TANIKLARI YANILABİLİR Masum kişilerin haksız yere mahkumiyetinin, laboratuvar analizlerinde yanılma gibi nedenleri olsa da, yapılan istatistikler, neredeyse dörtte üçünün, hatalı görgü tanıklığına dayandığını gösteriyor. Bir tanığının varlığı, suçu kimin işlediğine ilişkin ikna edici bir unsur olmakla birlikte, Yale Hukuk Fakültesi nden Edwin Borchard ın 1932 de yayınlanan kitabı, Masumu Mahkum Etmek ten bu yana gerçekleştirilen yüzlerce bilimsel araştırma, insan belleğinin bir teyp şeridine benzemediğini, gördüklerimizi aynen kaydetmediğimiz gibi, başa sarılmış bir teyp gibi anımsamamızın da mümkün olamadığını kanıtlıyor. Tanıklar, genellikle boy, ağırlık, saç rengi, bıyık veya sakalın varlığında yanılıyorlar. Bir fotoğraf gösterildiğinde, önce belki olabilir dediklerine, bir süre sonra kesinlikle odur diyebiliyorlar. Olayın gerçekleştiği mekanın ışık durumu, saldırganla tanık arasındaki uzaklık, saldırganın elinde bir silah bulunması, ya da tanığın karşılaştığı travma ve stresin derecesi anımsamayı ciddi biçimde etkiliyor. Kısacası, tanığın belleğinin de, olay yerindeki diğer delillerden farkı yok. Onlar gibi dikkatle korunmalı, belirli aşamalardan geçen yöntemlerle sınanmalı ve kontaminasyon yani kirlenmelerin olacağı unutulmamalı. Bunların nasıl yapılacağına ilişkin artık standartlar da var ve pek çok ülkenin mahkemeleri, bu standartlara uymayan tanıklığa itibar etmiyor.
4 4 Yorum Gıdaların Uzatılmış >> Prof. Dr. Kadir Halkman Ankara Üniversitesi Gıda Müh. Böl. Gıdaların raf ömrü konusunda her kafadan bir ses çıkıyor. Bazıları kendi inandıkları kavramları sanki tek gerçek doğru gibi TV programlarına çıkıp anlatıyorlar. Anlatsınlar, dert değil ama sokaktaki sade vatandaş buna inanıyor ve bilimsel gerçeklerden uzaklaşıyor. Herkesin bir şeylere inanma hakkı vardır. Kimi günlük gazetelerde burçlara göre falını okur ve buna göre günlük/ haftalık yaşamına yön verir, kimi e-posta adresine gelen her Raf Ömrü türlü iletiye tam anlamı sazan gibi atlar ve bu bilginin doğrulunu sorgulamadan bunu kendi arkadaşlarına aktarır, vs. vs... Hiç kimseye fala inanma diyemeyiz ama sazanlık yapma demek hepimizin görevi. Çok yakın arkadaşlarımı bile gıdaların uzun -düne göre uzatılmış- raf ömrü konusunda ikna edemediğim oluyor. [Bak arkadaş, sene öncesinde kullandığımız arabalarımızda akü suyu vardı. Aküye su koymak zorunda idik, akü suyunu bir taşım eklemek zorunda idik. Suyu eklerken + ve - kutuplara su değmemesi gerekir idi. Hatta yağmur yağdı vs. usta sürücü bu akü kutuplarını vazelin ile sıvamalı idi. Yeni teknoloji arabana artık aküye su koymuyorsun. Eski arabanda motor yağı 3bin km iken artık 10-15bin km giden motor yağları var. Doğru mu, doğru. Peki, neden gıda sanayisindeki sene öncesine göre bugün gıdalara daha uzun raf ömrü sağlanan teknolojik gelişmeleri böyle reddediyorsun?] Yanıt hep aynı: [O başka, bu başka]. Uzmanlar, insanın evrimleşme tarihini gıda korumaya bağlıyor. Buna göre ilkel insan; sadece toplayıcı/ avcı iken, topladığı/ avladığı gıdayı tesadüfen mağaranın serin köşesinde sakladığında ya da tesadüfen güneşte kuruttuğunda daha geç bozulduğunun farkına varıyor. Ve devamında daha fazla boş zaman, taşları daha iyi yontalım, mağara duvarlarına resimler yapalım; ilkel komünal toplum ve aynen devam. Kimi uzmanlar evcilleştirme diyor ama bana göre basit ve ilk köleleştirme uygulaması olarak hayvanlar "cici çocuk" yapılıyor. Sonrası malum. Soğutma ve kurutmanın yüzbinlerce yıldan beri insanoğlunun kullandığı basit gıda koruma yöntemleri olduğu biliniyor. Üstelik konu ile ilgili/ ilgisiz, bilgili/ bilgisiz, yetkili/ yetkisiz herkesin kabul ettiği şekli ile ama karpuz ama börtü böcek, tüm canlıların genlerinde çoğalma/ neslini idame (sürdürme) vardır. Ve bunun için gereken temel gereksinmeler; beslenme, barınma ve karşı cinstir. Peki, gelelim günümüze. Kanserde artış olduğu söyleniyor ve genel olarak kanserdeki artış gıdalar ile ilişkilendiriliyor. İsteyen istatistiksel analizini yapabilir: Yıllara göre kanserdeki artış ile örneğin, sürücü kursu sayısındaki artış/ vakıf üniversitesi sayısındaki artış/ hastane sayısındaki artış ve daha nice ilgisiz konudaki artış istatistiksel olarak incelendiğinde çok ciddi korelasyon bulunabilir. Bir tarihte arkadaşlarım sırf şaka olsun diye Türkiye'de yıllara göre nargile içen sayısı ile Avustralya Hava Yollarında uçan Türk yolcu sayısını istatistiksel olarak analiz etmişler ve sonunda R 2 = 0,98 gibi çok ciddi bir ilişki bulmuşlardı. Devamında, bu analiz sonunda çıkan yargı şu olmalı imiş: Avustralya Hava Yolları, Türk yolculara nargile ikram etmelidir. Çok saçma ama sadece istatistiksel verilere takılırsak böyle sonuçlar çıkabilir. Gıdaların raf ömründe artış/ uzama teknolojideki gelişmeler ile ilişkilendirilmelidir. Mutlaka koruyucu kimyasallar kullanılması zorunlu değil. Aydın/ okumuş olan kişilere dahi [bezelye konservesine takılmıyorsun ama neden uzun ömürlü süte kafayı takıyorsun, bezelye konservesinde de uzun ömürlü sütte de aynı matematiksel ifadeler uygulanır (D ve Z değeri), uzun ömürlü süt üretiminde dışarıdan koruyucu kimyasal katmak gerekli değildir ayrıca tüm dünyada yasaktır, gel sana anlatayım, sadece basit aritmetik bilmen yeterli] dediğimizde boş/ alaycı gözlerle bakıyor. Yani, "sen onu benim külahıma anlat" muhabbeti. Türk Dil Kurumu'nda göre bağnazlık, "Bir kimseye veya bir şeye aşırı düşkünlük ve tutkuyla bağlılık, bağnazca davranış, taassup, mutaassıplık, fanatiklik, fanatizm" olarak tanımlanmaktadır. Bu tanıma göre, gıdaya bu şekilde bakış da pekâlâ bağnazlıktır. Gıda sanayisinin tümü sütten çıkmış ak kaşık mıdır? Tabi ki hayır. Hiç hile yapılmıyor mu? Tabi ki yapanlar var. İnsan sağlığına aykırı üretim yapan gıda sanayisi firmaları var mı? Tabi ki var. Ancak gıda sanayisinin tümünü bu şekilde suçlamak iyisinden insafsızlık olur. Çok basit bir örnek: Sütü doğrudan pastörize etmek yerine; önce yağını ayırmak, sonra yağı ve yağı ayrılmış sütü ayrı ayrı pastörize etmek ve daha sonra bu ikisini karıştırmak ile pastörize sütlerin raf ömründe uzatma sağlıyor. 20 sene önce bu teknoloji yoktu. Ama bugün var. Biraz daha karmaşık bir örnek: Pastörize ve UHT değil ama uzatılmış raf ömrü olan bir içme sütü daha var. UHT süte daha yakın. Bir işletmede, öğrencim ile birlikte sporlu basillerin jerminasyonunu destekledik, sonra makul bir ısıl işlem ile germine olmuş basilleri yok ettik ve raf ömründe ciddi bir uzama sağladık. Jerminasyon için sadece sıcaklık ve zaman faktörünü kullandık. Hiçbir kimyasal yok. Sadece basit olarak, "genel mikrobiyolojiye giriş öncesi hazırlık notları" düzeyindeki bilgileri sentezledik ve sanayide uyguladık. Hepsi bundan ibaret. Ama tabi ki sokaktaki insan şunu sorgulayabilir: Süte ne kattınız da UHT altı ısıl işlem görmüş sütün raf ömrünü nerede ise UHT süt kadar uzattınız? Beklediği yanıt çok genel olarak şu: "hiç merak etme, tümüyle organik bir madde". Sanki organik olan her şey sağlıklı gibi: morfin, esrar, alkol, sigara vd. Organik gıdaya daha sonra ufaktan bulaşacağım. Sevgiyle ve dostlukla kalın. Kadir Halkman
5
6 6 Haber Düşünce nasıl oluşuyor İnsanoğlu sonunda düşüncenin beyinde nasıl oluştuğunu görselleştirmeyi başardı. Birçok keşifte olduğu gibi bunda da Japon bilim insanlarının imzası var. Milli Genetik Enstitüsü bilim insanları uzun süredir bu konuda hakkında çalışmalarını devam ettiriyordu. Çalıştıkları konu düşüncenin beyinde nasıl oluştuğunu görüntülemekti. Bunu nöronlar yardımıyla yapmak istiyorlardı. Deneyleri yapmaları için bir denek kullanmaları gerekiyordu. Deneylerinde zebra balığını kullandılar. Zebra balığının yanına bir yem attılar. Zebra balığının yemi algılaması sonrasında beynin belli yerlerinde nöron faaliyetleri gerçekleşmeye başladı. Balık önce onun bir yem olduğunu farkediyor ve beyne iletiyor. Sonra nöron faaliyetlerinin sıklaştığı yere bakıldığında, bilgi beyne ulaştıktan sonra incelenmeye irdelenmeye başlanıyor. Yani algılanan şey ne işe yarıyor.devamında ise yapılması gereken davranışın komutu veriliyor. Önemli bir buluşu gerçekleştiren bilim insanları çalışmalarına devam ediyor. Çünkü onlar beynin tamamında düşüncenin nasıl gerçekleştiğini görüntülemek istiyorlar. Bu inanılmaz bir şey. Komplo teorisyenlerine yeni bir gün ışığı doğdu. Şimdi onlar bilim insanlarının bunu nerelerde kullanabileceğini ve insana nasıl bir zarar getirebileceğini araştıracaklardır. Her zamanki gibi bilim iyilikleri ile birlikte zararları ile de geliyor. İnsan yararına kullanılmasını beklemek bizim temennimiz Güvenilir Sonuç Uygun Fiyat Kaliteli Servis Stoklu Ürünlerde Yılsonu KAMPANYA Avantajları antteknik.com
7 Kataloganzeige A4_tr_Layout :14 Seite 1 L A B O R A T U V A R D A U Z M A N OMNILAB Ürün portföyü i kataloğumuzda bulabileceğiniz Almanya ve Avrupa da imal edilmiş den fazla ürün kalemini içerir. İrtibat Teklif Teslimat Sipariş ÜCRETSİZ Katalog talebinizi adresine iletebilirsiniz... Fatura Servis ve uygulamada Tek iş ortağı Uluslararası standartlardaki TEK KAYNAK politikamızdan yararlanabilirsiniz. OMNILAB Laboratuvar Malzemeleri San. ve Tic. Ltd. Şti / 1 Sk. No:2 Su Plaza K:5/ Gıda Çarşısı - Yenişehir / İzmir Tel: e-posta: Esnek. Güvenilir. Kişisel.
8 8 Kısa Kısa Herkes İstedİğİ göz rengine sahip olacak Kedİnİz sizi takmıyor olabilir Bİyonİk adam nefes alıyor Dünya nın En Büyük Yanardağı Bulundu nin New York kentinin ABD Longİsland bölgesinde bulunan Island Eye Surgicentre adlı göz hastanesi, Doktor Kenneth Rosenthal öncülüğünde yaptığı çalışmayla yapay iris implantı ile göz rengini değiştirmenin yolunu buldu. Bu operasyon sayesinde artık geçici lenslere ihtiyaç duyulmadan, kalıcı bir şekilde mavi gözlere sahip olunabilecek. Yöntemin kozmetik sebepler dışında, iki gözü farklı renk olan heterokromi hastalarına da uygulanabileceği vurgulandı. Renk değişimini sağlayan implantı üreten Bright Ocular adlı firma, implantın herhangi bir yan etkisinin bulunmadığını ve uygulanan kişilerde herhengi bir görme bozukluğuna sebep olmadığının altını çiziyor. Lokal anestezi ile yapılabilen operasyon 15 dakika sürüyor. Dr. Rosenthal in, bu işlemi göz korneasında 2.8mm lik bir kesik açarak göze yerleştirdiği silikon implantla yaptığı belirtiliyor. Büyük Patlama nın Işığı Zamanın Başlangıcından Gelen Mesaj Marcus Chown Çeviri: Başak Çiğdem Devrim Alfa Bilim, Ocak 2013 Büyük Patlama nın Işığı Büyük Patlama dan artakalan ışınımın hikâyesini anlatıyor. Bu ışınımın izlerini bugün hâlâ bulmak mümkün. Televizyonu açıp kanallar arasında dolaştığınızda ekranınızdaki akımın yüzde biri Büyük Patlama dan gelen ışınımdır. Televizyon anteni tarafından yakalanmadan önce, uzayda 13,7 milyar yıldır yol almaktadır ve dokunduğu son şey Büyük Patlama daki ateş topudur. Geçen yüzyılın en büyük evrenbilimsel keşfi olan Büyük Patlama ışınımını bulan kişilerin ve bunu görüntülemek için 1992 de inşa edilen NASA nın Evrensel Ardalan Gezgini (COBE) uydusunun hikâyesini anlatan kitabın yazılmasını tetikleyen, COBE nin çektiği, evrenin olağandışı bebeklik fotoğrafıdır. Stephen Hawking bunu Yüzyılın hatta tüm zamanların keşfi olarak tanımlar. COBE projesinde görev alan iki bilim insanı John Mather ve George Smoot 2006 da Nobel Ödülü ne layık görüldü. Hawking in Zamanın Kısa Tarihi nden sonra en çok okunan bilim kitabı olan Büyük Patlama nın Işığı kâşiflerinin ağzından Büyük Patlama ışınımının keşfini anlatan tek kitap. Tokyo Üniversitesi nden bilim insanlarının kedilerle yaptığı araştırma, bu hayvanların sahiplerine bilinçli olarak kulak asmadığını ortaya koydu. Araştırmada, önce kedilerin tanımadığı 3 kişi, daha sonra da sahipleri hayvanları adlarıyla çağırdı. Bu sırada kedilerin baş, kulak, pati, kuyruk ve göz hareketleri kaydedildi. Araştırma sonunda kedilerin sahiplerinin sesini tanıdığı ancak onlara yönelmemeyi, hatta yerinden kalkmamayı bile seçtiği görüldü. Kedi ve sahibi arasındaki ilişkinin köpek ve sahibi arasındakinden farklı olduğunu belirten araştırmacılar bunun, köpeklerin binlerce yıl önce emirlere itaat etmeyi öğrenerek evcilleştirilmesinden, kedilerin ise insanların hayatında fareleri avlayarak yer almasından kaynaklanıyor olabileceğini vurguladı. Bilim insanları, insanlara hiçbir zaman itaat etmeyen kedilerin kendi kendilerine evcilleştiğini söylemenin daha doğru olabileceğini ifade etti. Çözünürlüklü İlk Bİyonİk Göz Almanya daki farklı üniversitelerden ve merkezlerden araştırmacıların işbirliği ile üretilen Alpha IMS adlı protez retinanın klinik denemelerinin ilk aşamasında büyük başarı elde edildi. 9 hastadan 8 i gülümseme, kaş çatma gibi yüz ifadelerini, telefon, çatal ve bıçak gibi nesneleri, kapıların üzerindeki işaretleri fark ettiklerini söyledi. Almanya Tübingen Ünivesitesi nde üretilen Alpha IMS, özellikle iki nedenle heyecan yaratıyor. Birincisi bu protez retinanın 1500 elektrot ile beyne bağlanarak yeterli çözünürlüğü sağlaması İkincisi de kendi kendine yetmesi. Peki, bu ne demek? Alpha IMS e bir sensör yerleştirilmiş, bu sensör doğrudan gözün içine geçen ışıktan görüntü topluyor ve gözbebeklerinizi normal bir şekilde döndürebilmenize olanak veriyor. Alpha IMS ilk gerçek kendi kendine yetebilen biyonik göz olarak değerlendiriliyor. Günümüzde ABD de onay alan Argus II adlı protez retinanın sadece 60 elektrotuvar. Bu protez ile eğer yan taraftaki bir şeyi görmek istiyorsanız, başınızı çevirmenizi gerektirecek ikincil bir etkisi var. Smithsonian Channel adlı belgesel kanalında yayımlanan bir programda dünyanın ilk biyonik adamı tanıtıldı. Robotik bilimi uzmanı Rich Walker ve Matthew Godden tarafından parçaları bir araya getirilen biyonik adam, pankreastan akciğerlerine kadar yapay organlara, insanlardaki gibi işleyen kan dolaşımına sahip. İnsan beynini taklit eden bir beyne sahip olan biyonik adam, ABD de geliştirilen retina protezi sayesinde görüyor. Bilim insanları, Washington daki Smithsonian Ulusal Uzay Müzesi nde gösterilecek biyonik adam sayesinde; insan vücudunun ne ölçüde geliştirilebileceğini ve ömrü uzatan eklentilerin neler olabileceğini keşfetmek istiyor. Bir milyon dolara (1.98 milyon Türk Lirası) mal olan robotun modeli, İsviçre nin Zürih Üniversitesi nden Bertolt Meyer tarafından hazırlandı. Meyer, dünyanın en yetenekli biyonik uzmanlarından biri olarak kabul ediliyor. Protez bacakları desteklemesi için Rex denilen dış iskeletler inşa edildi. Bilek ve ayakları ise MIT te görevli biyo-mühendis Hugh Herr tarafından geliştirildi. Araçlar da İnternet bağımlısı oluyor (Elektrik Elektronik IEEE Mühendisliği Enstitüsü) araştırmacıları 2025 te araçların %60 ında internet bağlantısı olacağını öngörüyor. Otonom araçlara yönelik araştırma ve uygulamaların yoğunlaştığı günümüzde, daha güvenli bir sürüş sağlayan yazılımların geliştirilmesi açısından araçlar arası iletişim hayli önemli. Bu yazılımların ulaşımda insan hatası faktörünü neredeyse tamamen ortadan kaldıracağı düşünülüyor. Bu teknoloji sayesinde daha yüksek hızlarda, daha yakın takip mesafeleriyle, daha güvenli bir şekilde seyahat etmenin yanı sıra elverişsiz hava koşullarında ya da trafiğin yoğun olduğu durumlarda yeni güzergâh belirlemek mümkün. Ayrıca 2040 yılında araçların %75 inde otonom teknoloji sistemleri olacağı tahmin ediliyor. Kablosuz iletişim ve internet teknolojilerine sahip araçlar, bu teknolojiye olan güvenin artmasını ve bu sistemlerin yaygınlaşmasını sağlayabilir. Texas A&M Üniversitesi nden bir grup jeofizikçi Pasifik Okyanusu nun dibinde Dünya nın en büyük yanardağını buldu. Japonya nın bin beş yüz kilometre doğusundaki yanardağ deniz tabanından dört bin metre yükseliyor ve altı yüz elli kilometre genişlikte bir alana yayılıyor. Dr. W. Sager önderliğinde yapılan çalışmanın sonuçları Nature Geoscience Dergisi nde yayımlandı. Yanardağın saçtığı lavlar, akışkanlıkları yüksek olduğu zaman daha geniş bir alana yayılır. Patlamadan sonra lavlar soğuduğu zaman kalkana benzer bir görüntü ortaya çıktığı için akışkanlığı yüksek lav saçan yanardağlara kalkan yanardağları deniyor. Texas A&M Üniversitesi nin kısaltması olan TAMU dan esinlenerek Tamu Massif (Tamu Dağ Kitlesi) adı verilen kalkan yanardağ, tek bir kraterden saçılan lavlar tarafından oluşturulmuş bilinen en büyük yanardağ oldu. Tamu Massif i oluşturan kayaların daha önceleri de volkanik olduğu biliniyor, fakat kayaların kaynağı olan lavların birkaç yanardağın püskürtmesiyle oluştuğu düşünülüyordu. Dağ kütlesinin birkaç kilometre derinine gönderilen sismik dalgalarla yapılan çalışmalar ise tüm lavların kaynağının tek bir yanardağ olduğunu gösterdi. Tamu Massif altı yüz elli kilometrelik genişliğiyle Mars taki altı yüz yirmi beş kilometrelik genişlikteki Olympus dağından bile daha geniş bir alana yayılıyor. Daha önce Dünya nın en büyük yanardağı olarak bilinen Hawaii deki Mauna Loa nın yayıldığı alan ise Tamu Massif in yalnızca %15 i. İnsan vücudunda yeni bir bölüm keşfedildi Bilim insanları, dizde bugüne kadar hiç keşfedilmeyen yeni bir bölüm keşfetti. Bu keşif, egzersiz sırasında bu kadar çok eklem sakatlığı yaşanmasının nedenini ortaya çıkarabilir. Diz cerrahisi ile ilgilenen iki Belçikalı cerrah, Leuven Üniversitesi Hastanesi nde çalışan iki Belçikalı cerrah, 4 yıl boyunca birçok eklem sakatlığını inceledi yılında Fransız cerrah Paul Segond un bir makalesini inceleyen iki cerrah Segond un bahsettiği dizin ön bölümüne odaklandı. Belçikalı cerrahlar bu dokunun insanların yüzde 97 sinde olduğunu düşünüyor ve bu dokunun bulunması sayesinde yaralanmaların daha kolay tedavi edilebileceğini düşünüyor.
9 Pipetlemede Devrim. Yeni Picus elektonik pipet. En küçük, en hafif, en doğru. Biohit Picus ergonomi, doğruluk ve güvenilirlikte yeni bir seviye belirliyor: - Hafif tasarımı ve elektronik uç atma özelliği ile tekrarlayan incinme yaralanmalarını azaltır. - Yeni jenerasyon teknoloji ve hata kontrol sistemi ile daha iyi ve daha güvenilir sonuçlar elde edilir. - Son derece hızlı tek elle hacim ayarı, benzersiz mikroplate izleme ve kolay programlama özellikleri ile zamandan tasarruf sağlar. Biohitfamily
10 10 Yorum >> Hasan Öz Yük. Kimyager Teflon! Yapıştırmayan tava ve tencereler birçok kadına çok pratik bir çözüm gibi görünmekte, bu tavada ne pişilirse pişirilsin yapışmamakta, kolayca yıkanabilmektedir. Ancak teflon tavaların kullanımında bazı hususlara dikkat edilmezse; sağlık açısından riski olabilmektedir. Annelerimizin yemek pişirmede kullandığı, yapışmaz teflon tava ve tencelere bir dönem çok meşhurdu. Belki hala öyle ama yerine yeni alternatifler sunulmuş durumda Belki bu yeni alternatiflerin de etkisiyle teflon maddesinin sağlık üzerindeki etkileri tartışılmakta ve bu konuda çeşitli bilimsel çalışmalar yapılmaktadır. Teflon, florlanmış etilen polimeri olan bir politetrafloroetilendir. PTFE polimerin ticari adı teflondur. Termoplastik olarak sınıflandırılmaktadır. Teflonun Kimyasal Yapısı PTFE, belli bir sıcaklıktaki ısıya, kimyevi maddelere, neme ve sürtünmeye karşı dayanıklıdır. Çünkü flor atomların uzun doymuş karbon atomlarından oluşan bu yapıda atomlar arasındaki bağ çok güçlüdür ve bu yapı sayesine PTFE inert özelliklere sahiptir. Teflon ilk defa Du Pont kimyagerlerinden Roy Plunkett tarafından 1938 yılında açıklanmış ve sonra malzemenin gelişimi hızla sürmüştür. Teflon endüstriyel kaplamalar, bir sprey boya gibi malzeme yüzeyine püskürtülmektedir. Tetraflor, etilenin yüksek basıncında serbest radikal başlatıcılarla C sıcaklıklarda polimerleşmesinden oluşmaktadır. Tetrafloretilen daha çok aşağıdaki tepkimelerde elde edilmektedir [1]. PTFE yapışmayan kaplamalar, ara kaplama ve son kaplama olmak üzere iki kat kaplama tabakasından oluşmaktadır. PTFE kaplamalar, 290 C ye kadar sıcaklıklarda kullanılabilmektedir. Genel olarak bilinen teflon yapısı PTFE olmasına rağmen bunun dışında Teflon FEP (Fluorinated Ethylene Propylene kopolimeri), Teflon PFA (Perfluoroalkoxy), Teflon ETFE (Ethylene ve Tetrafluoroethlene kopolimeri), Teflon S Tek Tabaka, Teflon S Kuru Yağlayıcı, Teflon SF altı tane daha temel teflon yapısı mevcuttur. Yapıştırmayan tava ve tencereler birçok kadına çok pratik bir çözüm gibi görünmekte, bu tavada ne pişilirse pişirilsin yapışmamakta, kolayca yıkanabilmektedir. Ancak teflon tavaların kullanımında bazı hususlara dikkat edilmezse; sağlık açısından riski olabilmektedir. Mutfakta kullanılan kaplar/tavalar ocakta bırakıldığında ve aşırı ısındığında (280 C üzerinde) toksik etkilere neden olan ürünler açığa çıkmaktadır. Polimer kaplamanın ısınmasıyla zararlı asidik ve uçucu gazların ortaya çıktığı bilinmektedir. Teflon kapların sağlık üzerine etkileri konusunda pek çok çalışma yapılmamıştır. Teflonun yapısındaki Perflorooktanoik Asit (PFOA, C-8), sağlık açısından tartışmalıdır. Çalışmalar, teflon ve PFOA nın aşırı sıcaklıkta tetrafloroetilen (TFE), hegzafloropropan (HFP), oktaflorosiklobütan (OFCB), perfloroizobütan (PFIB), karbonilflorür (COF 2 ), karbontetraflorür (CF 4 ), trifloroasetikasit (TFA), trifloroasetik asit florür, perflorobütan, silikon tetraflorür (SiF 4 ), hidroflorikasit (HF), monofloroasetik asit (MFA) gibi toksik gazların ortaya çıkmasına neden olduğunu göstermiştir [2]. Bu kimyasallar oldukça toksik olup, polimer gaz sendromuna neden olabilmektedir. Polimer Gaz Sendromunun (Polymer Fume Syndrome) organoflorürlerin yıkım ürünlerinin solunmasıyla ortaya çıktığı belirtilmektedir. Perfloroizobütan (PFIB): Fosgenlere göre yaklaşık 10 kat daha toksiktir Bu gazın solunması, ölümle sonuçlanabilen pulmoner ödeme sebep olmaktadır [3] C de açığa çıkmaktadır. Perfloroizobütan (PFIB) Perflorooktanoik Asit (PFOA): Teflon malzeme yapımında PTFE polimeri ana madde olmasına rağmen teflon malzemeler sadece bu floropolimerden meydana gelmemekte, ilave sentetik bileşikler de eklemektedir. Perflorooktanoik Asit (PFOA), floropolimerlerin yapımında kullanılan, suda çözünebilen, sudaki sıvıları ve yağları emulsifiye edebilen bir kimyasaldır. Perflorooktanoik Asit (PFOA, C-8) PFOA insanlar için toksik ve kanserojen bir maddedir. Ayrıca hormon dengesi üzerinde de etkileri bulunmaktadır. Amerikada yapılan bir çalışmada kan serumunda PFOA seviyesi yüksek olanlarda; kolestrol ve ürik asit sevilerinde artma olduğu saptanmış ve PFOA ile ilişkilendirilmiş, erken hayvan deneylerinde US de kronik böbrek hastalıkları ile PFOA arasında bir bağlantı olabileceği bildirilmiştir [4]. Karbonilflorür (COF2) Karbonilflorür(COF2): Fosgenin florürlü analoğudur C de açığa çıkmaktadır. Yüksek derecede toksiktir. Solunum yoluyla alındığında ölümcül olabilir. Monofloro asetik asit (MFA) Monofloroasetikasit (MFA): Düşük dozlarda bile öldürücüdür. Solunması halinde öksürük, boğaz ağrısı, uyuşma karıncalanma hissi, aritmi meydana gelebilir. Trikkarboksilik asit döngüsünü inhibe eder [2]. Hidroflorik asit (HF): Yüksek derecede toksik ve aşındırıcı bir gazdır. Solunum yoluyla alınması akciğerde büyük hasarlara ve ödeme sebep olabilmektedir [2]. Teflon üreticilerine göre mutfakta kullanılan malzemelerde bu sıcaklıklara çıkmak mümkün olmadığı için; günlük kullanımdaki teflon sağlık açısından bir risk oluşturmamakta, teflonun kullanıldığı sanayi kollarındaki işçiler bu toksik gazlarıdan etkilenme riskine sahiptir. Ancak bazı uzmanlar bunun aksini savunmakta, boş tavanın 400 C ye çıkabildiğini söylemektedir. Sonuç: Teflonun yüksek sıcaklıklarda sağlığa zararlı, toksik gazlar meydana getirerek bozulduğu bir gerçektir. Ancak bu bozulma yaklaşık 400 C nin üzerindeki bir sıcaklıkta meydana gelmektedir. Mutfakta kullandığımız teflon tava ve tencereler açısından olaya baktığımızda bu sıcaklıklara çıkıp çıkılmayacağı tartışmalı olsa da böyle bir risk olduğu bir gerçektir. Teflonun bu toksik etkisine daha çok teflon malzemesini kullanan sanayi dallarında çalışan işciler maruz kalmaktadır. Bu zehirli gazlarla maruziyet sonucu oluşan belirtiler gribe benzer olduğundan çoğu kez teflondan kaynaklı bir zehirlenme olduğu tehşis edilememektedir. Dahası bu gazlara zehirleyici dozda maruz kalmadığında kısa vadede belirtiler görülememektedir. Tüm bu bilgiler ışığında mutfakta teflon malzemelerini kullanırken almamız gereken önlemleri şu şekilde sıralayabiliriz: Teflon kaplarda kısık ateşte pişirme yapmalı ve pişirme süresinin 2 saatten fazla olmamasına dikkat etmeliyiz. Bu kaplar yağsız ısıtıldıklarında ani sıcaklık artışı nedeniyle zararlı kimyasalların oluşma ihtimali artmaktadır. Bu nedenle yağsız pişirmelerden kaçınmalıyız. Teflon kapların temizliğinde sert, aşındırıcı, delici, çizici malzemeleri kullanmaktan kaçınmalıyız. Eskimiş, çizilmiş teflonların kullanmamalıyız. Teflon kap alırken, kaliteli ve güvenli firmalar tercih edilmelidir. Kaynaklar [1] BROYDSON, J. A., Plastics Materials, Butterworth Heinemann Ltd. Linacra House, Jordan Hill, Oxford, Great Britain, [2] Teflon. [Erişim Tarihi: ]. [3] Patocka J, Bajgar J. Toxicology of perfuluoroisobutene, ASA_Newsletter, asanltr.com/asanews-98/pfib.html [Erişim tarihi: ]. [4] Shankar, A., Jie X., Alan D., Perfluoroalkyl Chemicals and Chronic Kidney Disease in US Adults, American Journal of Epidemiology, 174 (8): , 2011.
11
12 Laboratuvar ve Sağlık Gazetesidir 12 Haber Petek Göz Geliştirildi Geliştirilen yapay gözün, hızın daha yüksek olduğu karada veya havada ani çarpışmaları engellemede, 3D özelliği olarak kullanılabilineceği söylenmektedir ve bu alandan da gerçekten birçok önemli sayılacak ciddi çarpışmaların da önüne geçerek oldukça fayda sağlaması beklenmektedir. Yeni buluşlar ve gelişmeler devam ediyor ve meyve sineğinden esinlenerek panoramik görüş sağlayan yapay Petek Göz geliştirilerek, oldukça başarılı bir gelişim gösterildi ve bu buluş gerçekten harika. Avrupalı Bilim adamları, sinekler ve benzer hayvanları hızlı hareket etmelerini yakalama özelliğin ilk kez yapay göze aktarmayı başararak gerçekten bu konuda harika bir başarı elde edildi. PANAS dergisi tarafından yapılan araştırmada Bilim adamlarının, meyve sineklerinin gözünü örnek alarak geliştirilen, CURVACE adı verilen prototipin, çevredeki farklı ışıkları çabuk ve doğru algılamada harika olduğu ve yüksek çözünürlükte görüş sağladığı için bu gelişme dünya çapında harika bir başarıdır. Geliştirilen yapay gözün, hızın daha yüksek olduğu karada veya havada ani çarpışmaları engellemede, 3D özelliği olarak kullanılabilineceği söylenmektedir ve bu alandan da gerçekten birçok önemli sayılacak ciddi çarpışmalarında önüne geçerek oldukça fayda sağlaması beklenmektedir. Araştırmacıları, 360 derecelik görüş elde etmek için 2 yapay gözün sırt sırta yerleştirilmesinin yeterli olacağını ve bu konuda da görüş mesafesi olarak büyük ölçüde etkili olacağı bilinmektedir. Yapay göz sayesinde çok daha hızlı olan ortamlarda fark edememe algısı yüzünden meydana gelen çarpışmalar ciddi derecede önemlidir ve bu yüzdende yapay göz bu duruma çare olacak gibi duruyor. Sayı : 20 Kasım - Aralık 2013 Sahibi ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Süleyman GÜLER Editör Taşkın EROĞLU Grafik Tasarım Öznur ÖZTÜRK Danışma Kurulu Prof. Dr. Kadir HALKMAN Uzm. Yelda ZENCİR Özlem Etiz SAĞDAŞ Nevin KOÇAKER Hukuk Danışmanları Av. Ersan BARKIN Av. Murat TEZCAN İdare Merkezi Eti Mah. Birecik Sok. No: 1/64 Gazi İş Merkezi Maltepe / ANKARA Tel: Fax: e-posta : Yayın Türü Yerel Süreli Görsel Tasarım P R O SIGMA T A S A R I M - Basım Yeri Başak Matbaacılık ve Tan. Hiz. Ltd. Şti. Anadolu Bulvarı Meka Plaza No:5/15 Gimat / ANKARA Tel: Basım Tarihi Aralık Ankara Toplu abonelikte fiyatı 3 TL. dir. Labmedya Gazetesi nde yayınlanan yazıların sorumluluğu yazarlara aittir. WHAT IS LABMEDYA? Zihin kontrolü ile çalışan ilk biyonik bacak üretildi nin Chicago Rehabilitasyon ABD Enstitüsü nde (RIC) biyonik protezler alanında yapılan çalışmada çok büyük bir başarı elde edildi. Zihin kontrolüyle kullanılan biyonik bacak, 32 yaşındaki Zac Vawter a nakledildi ve başarı sağlandı. The New England Journal of Medicine dergisinde yayımlanan araştırmanın başını çeken biyomedikal mühendisi Levi Hargrove, Çığır açan bir gelişme... İnsanların akıcı bir şekilde yürümelerini, merdivenleri, yükseltileri ve eğimleri kolayca çıkmasını sağlıyor dedi. Biyonik kolların geliştirilmesinden sonra, biyonik bacak tıp alanında sunulan yeni nesil protezlerde bir ilki temsil ediyor. Vawter düşündüğünde ve bacağını oynattığında, beyin sinyali omurgası ve çevresel sinirleri aracılığıyla iletiliyor ve biyonik bacakta bulunan elektrotlar tarafından alınıyor. Hargrove ve meslektaşları, yeni geliştirilen modellerin tamamen mekanik olduğunu belirtti. Yeni nesil protezler robotik olanlardan farklı olarak bir motor, bilgisayar ve mekanik sensörlere sahip. Mekanik protez, dizin konumunu ve üzerine ne kadar ağırlık yüklendiğini net bir şekilde ölçerek hareket ayarını kusursuz bir şekilde yapabiliyor. Biyonik bacak, geçmişte geliştirilen protezlere kıyasla beyin komutlarını kesintisiz bir şekilde alıyor. Biyonik bacağın maliyeti üzerinde çalışmalar yapan mühendisler, ABD de yaşayan 1 milyon engelli insanın 3-5 yıl arasında biyonik protezlere sahip olabileceğini düşünüyor. NBCNews a konuşan Vawter, Bu çok büyük bir değişim, biyonik bacak sayesinde normal şekilde yürüyebiliyorum. Biyonik bacak farklı sinir hücrelerinden gelen sinyalleri dinliyor ve doğal bir cevap veriyor dedi. Kaynak:
13 Haber 13 Öncelikle mesajcı RNA nedir sorusunun cevabını verelim. Mesajcı RNA ya da diğer bir ismiyle mrna, önemli bir şifre taşıyıcıdır. İhtiyaç dahilinde sentezlenmesi beklenen proteinin kimyasal şifresini taşıyarak önemli bir görevi üstlenirler. Her protein kendine özgü bir amino asit dizilişine sahiptir ve bu dizilişe karşılık bir kimyasal şifre bulunmaktadır. Bu kimyasal şifreyi de mrna taşır. Transkripsiyon yöntemiyle sentezlenir ve proteinlerin sentezlendiği yere yani ribozomlara, proteinlerin kodlayıcı olarak bilinen önemli bilgiyi taşırlar. Kodun çeviriminden sonra RNA nın taşımış olduğu şifreye karşılık bir amino asit polimeri meydana gelir. Şifrede yer alan her 3 bazın karşılığı bir amino asittir. Şifre 3 lü 3 lü okunarak amino asit üretilir. Her üçlüye kodon denmektedir. En sonda yer alan ve protein sentezinin durmasını sağlayan kodona ise bitiş kodonu denmektedir. Bu işlem esnasında trna yani taşıyıcı RNA ise her üçlünün yani kodonun tanınmasına yardımcı olur. Yani her kodonun karşılığı olan amino asiti alır ve kodonun karşısına getirir. Bu görevler vücudumuzun temel taşı olan proteinin hayati oluşumu için gerekli görevlerdir. Vücudumuz o kadar ince ayrıntılar ve görev dağılımları ile dizaynedilmiştir ki işlemlerin bir tanesi aksasa tüm sistem bozulur. Bu sayede her varlık kendi içerisinde mucizeler ve mükemmellikler barındırmaktadır. Şifre taşıyıcı RNA İhtiyaç dahilinde sentezlenmesi beklenen proteinin kimyasal şifresini taşıyarak önemli bir görevi üstlenirler. Her protein kendine özgü bir amino asit dizilişine sahiptir ve bu dizilişe karşılık bir kimyasal şifre bulunmaktadır. Bu kimyasal şifreyi de mrna taşır.
14 14 Haber Dünyalı olmayan misafirler var Bilim adamları, Güney Kutbu nda dış uzaydan gelen ve evrenin kökenlerinin sırrını çözebilecek çok sayıda nötrino buldu. Antarktika daki Ice Cube Teleskop Laboratuvarı nda görevli araştırmacılar, bir kilometre küplük buzun içinde buldukları 28 atom altı parçacığının Güneş Sistemi nin, hatta Güneş Sistemi nin de içinde bulunduğu Samanyolu Galaksisi nin dışından geldiğini söyledi. ABD deki Wisconsin Üniversitesi nden bir grup araştırmacı, Işık hızına yakın hıza sahip, elektriksel yükü sıfır ve maddelerin içinden neredeyse hiç etkileşmeden geçebilen temel parçacıklar olarak tanımlanan nötrinoların kara delikler, titreyen yıldızlar ve atomaltı parçacıklar yayan gökcisimlerinin gizemlerinin çözülmesine yardımcı olabileceğini kaydetti. Ice Cube araştırmacılarından Francis Halzen, atomaltı parçacıklarını Güneş Sistemimizin dışından gelen ilk yüksek enerjili nötrinolar olarak tanımladı. Yıldızlar arası nötrinolara, Dünya üzerinde daha önce sadece bir kez rastlanmıştı. Bilim adamları, 1987 yılında bir süpernovadan Dünya ya ulaşan parçacıkları gözlemlemişti. O günden bu yana Güneş ya da Dünya nın kenti atmosferinden kaynaklanmayan atomaltı parçacıkların bulunması için çalışmalar sürüyordu. Halzen, Antarktika da bulunan parçacıkların 1987 de Büyük Macellan Bulutu ndaki süpernovadan gelen nötrinolardan 1 milyon kez daha fazla enerjiye sahip olduğunu belirtti. Ice Cube araştırmacılarından Naoko Kurahashi-Neilson, Çalışmamız, halihazırda dünyadaki en önemli parçacık fiziği projesi. Gelecek 10 yıl içinde toplayacağımız veriler, enerjinin kaynağını ortaya çıkarmamızı sağlayacak dedi. Antarktika daki Amundsen-Scott Güney Kutbu İstasyonu na inşa edilen Ice Cube Nötrino Dedektörü, Güneş Sistemi dışından gelen nötrinolar ile Güneş ve Dünya nın atmosferlerinden yayılan nötrinoları birbirinden ayırıyor. Araştırmacılar, atomaltı parçacıklarının Dünya dan milyarlarca ışık yılı uzaklıktaki astrofiziksel fenomenler hakkında bilgi verebileceğine inanıyor. Astronomi biliminde yeni bir çağın başlangıcı olarak nitelenen keşif, Science dergisinde yayımlandı. Tüm erkekler Brad Pitt, tüm kadınlar Angelina Jolie 'de bilim insanları, yüz şekillerini belirleyen genetik özellikleri tespit ABD etmeyi başardı. ABD'deki Lawrence Berkeley Ulusal Laboratuvarı'nda yapılan araştırmaya göre, DNA içindeki bazı "gen güçlendiriciler", anne karnındayken yüzünüzün nasıl gelişeceğini belirliyor. Sonuçları Science Dergisi nde yayınlanan araştırmada, her insanı benzersiz kılan bu genlerde yapılacak değişikliklerle, doğacak çocukların yüz biçimlerinin de etkilenebileceği belirtildi. Ekipten AxelVisel, "Elde ettiğimiz sonuçlar, insan genlerinde bulunan binlerce güçlendirici parçanın, yüzün şekillenmesinde büyük rol oynadığını gösteriyor" dedi.
15 Haber 15 Nabertherm, profesyonel Kül Fırınları Maksimum Sıcaklık : 1100 C Paslanmaya karşı dirençli malzemeden fırın gövdesi Aşağıya doğru inerek açılan kapak sayesinde ilave çalışma alanı Arka duvarda egzost havalandırma çıkışı Entegre seramik içten ısıtıcı plakalar Yüksek sıcaklık stabilitesi ve düşük dış sıcaklıklara karşı çift cidarlı gövde Solid State Röle ile sessiz çalışma %15 İNDİRİM VWR Manupette Pipet Pompası 1 ile 100 ml arası cam ve plastik pipetler için Pompa içerisinde sıvı kaçışını engelleyen değiştirilebilir hidrofobik membran filtre Emiş/boşaltım ve dağıtım için ayrı düğmeler Farklı hacimlerdeki pipetlere uygun sızdırmaz silikon adaptör 3 farklı renkli uç ile beraber Özel Fiyat Açıklama Kat. No. Fiyat ( ) Özel Fiyat ( ) Manupette Pipet Pompası ,20 32,34 Model Maks. güç (W) Hacim (l) GxDxY İÇ (mm) GxDxY DIŞ (mm) Kat. No. Fiyat ( ) Özel Fiyat ( ) B 180 PID dijital sıcaklı kontrolörlü, 1 adet programlanabilir rampa sıcaklık ve zaman L3/ x140x x370x , ,50 L5/ x170x x470x , ,50 L9/ x240x x550x , ,50 L15/ x340x x650x , ,00 P 330 programlanabilir sıcaklı kontrolörü, 9 adet / 40 basamaklı program hafızası ve gerçek tarih/saat ayarı L3/ x140x x370x , ,50 L5/ x170x x470x , ,50 L9/ x240x x550x , ,50 L15/ x340x x650x , ,00 Aksesuarlar Baca ,00 Fanlı Baca ,00 SICCO Mini-Desikatör Premium Neme hassas ürünlerinizi Sicco nun dayanıklı Polikarbonat kabinleri ile koruyabilirsiniz. Normal basınçta -35 ile 70 C arasında kullanabilirsiniz. Sıkıca kapanan kapaklar sayesinde minimum hava girişi, birden fazla kabini üst üste koyabilme imkânı. Set içeriği; nem çekici kabı, 2 adet raf (max. 3kg. taşıma kapasiteli) ve higrometre ile beraber. VWR serolojik pipetler -10% Desikatör Sayısı GxYxD(mm) dış GxDxY(mm) iç Ağırlık (kg) Kat. No. Fiyat ( ) Özel Fiyat ( ) 1 221x183x x162x ,93 98, x362x x162x ,26 161, x540x x162x ,71 240,75 Hassas dereceli ve kolay seviye ayarı Gama steril, apirojen Pamuklu tıkaç Kendinden dispenserli kutularda, üzerinde renk kodlu olarak paketlenmiş halde VWR VAPOUR-Line Otoklav Katı, Sıvı ve Atık Sterilizasyonu Sterilizasyon Sıcaklığı +98 ile +138 C arasında Sıvılar için opsiyonel hızlı soğutma seçeneği Kolay kurulum, çalıştırma ve servis TÜV Onaylı güvenlik kilidi mekanizması Açıklama Hacim (l) Hızlı Soğutma Güç Kat. No. Fiyat ( ) Özel Fiyat ( ) VAPOUR-Line KW, 230 V, tek faz , ,50 VAPOUR-Line 80M 80 X 3 KW, 230 V, tek faz , ,50 VAPOUR-Line KW, 3~, 400 V , ,00 VAPOUR-Line 135M 135 X 6KW, 3~, 400 V , ,50 Açıklama Kat. No. Fiyat ( ) Özel Fiyat ( ) Aksesuarlar Sepet VAPOUR-Line 80/80M, Ø 39.5x30 cm ,00 156,40 Kova VAPOUR-Line 80/80M, Ø 39.5x30 cm ,00 393,55 Sepet VAPOUR-Line 135/135M, Ø 49.5x30 cm ,00 215,05 Kova VAPOUR-Line 135/135M, Ø 49.5x30 cm ,00 697,00 Altı kapalı sepet VAPOUR-Line 80/80M, Ø 39.5x25 cm ,00 230,35 Altı kapalı sepet VAPOUR-Line 135/135M, Ø 49.5x25 cm ,00 265,20 BINDER Marka Doğal Sirkülasyonlu Etüvler Sıcaklık aralığı: Oda sıcaklığı +5 C.300 C Dijital Zaman Ayarı 0-99,59 saat 2 adet raf ile beraber Bakteriyolojik İnkübatörler Sıcaklık aralığı: Oda sıcaklığı +5 C.100 C Dijital Zaman Ayarı 0-99,59 saat 2 adet raf ile beraber -15% Hacim (ml) Steril Amb. (adet) Kat. No. Fiyat ( ) 1 Tek Tek ,47 2 Tek Tek ,54 5 Tek Tek ,92 10 Tek Tek ,80 25 Tek Tek ,30 50 Tek Tek ,20 Model Hacim Maks. Güç(W) GxDxY iç(mm) GxDxY dış(mm) Kat.No. Fiyat ( ) Özel Fiyat ( ) ED-53 53lt x350x x575x ,00 780,00 ED lt x420x x645x , ,00 BD-53 53lt x330x x575x , ,00 BD lt x400x x645x , ,00 BRAND Marka Titrette şişe üstü büret A kalite cam büret (DIN EN ISO 385) hassasiyetinde titrasyon yapabilme imkanı; 20 ml altındaki hacimlerde 3 haneli titrasyon. Otomatik kapanma ile güç tasarrufu. Geniş ve kolay tutulabilen titrasyon düğmesi sayesinde hassas titrasyon (50 ml büret için damla hacmi 30 µl) Doldurma ve titrasyonu otomatik tayin etme Hafif ve kompakt dizayn ile yüksek stabilite Temizleme, bakım ve parça değişimi için kolay demontaj Uygunluk sertifikası, teleskopik dolum borusu ( mm) ve resirkülasyon borusu, 2 adet mikro batarya, 3 adet şişe üstü PP adaptörü (GL 45/32, GL 45/S 40 ve GL 32/NS 29/32), iki renkli gözlem penceresi ve kullanım kulavuzu dahildir. Titrette şişe üstü büret Kat. No. Fiyat ( ) Özel Fiyat ( ) 50 ml ,00 440,00 Bütün fiyatlar 31 Aralık 2013 Tarihine kadar geçerlidir. PRO LAB LABORATUAR TEKNOLOJİLERİ LTD. ŞTİ. a VWR Company Orta Mah. Cemal Gürsel Cad. Ördekçioğlu İş Mrk. No: 32/ Pendik / İSTANBUL Tel : Faks :
16 16 Yorum >> Prof. Dr. Nevzat Tarhan BU İKİ KELİMEYİ HAYATINIZDAN SİLİN Kişi, geçmişte yaşadıklarıyla ilgili değiştiremeyeceği veya kontrol edemeyeceği konularda keşke şeklinde düşünürse bugünkü psikolojik enerjisi tükenebilir. Entelektüel enerjisi azalır. Bugünkü olaylara ve durumlara karşı dayanma gücü olumsuz etkilenir. Üsküdar Üniversitesi Kurucu Rektörü de olan Psikiyatrist Prof. Dr. Nevzat Tarhan, gündelik hayatta sık kullanılan «keşke» ile «acaba» gibi kelimelerin yanı sıra, «Ben mükemmel olmalıyım» şeklindeki düşüncenin, ruh sağlığını olumsuz etkileyen kavramlar olduğunu bildirdi. Tarhan, bazı kavramların farkına varmadan kişinin ruh sağlığını olumsuz etkilediğini belirterek, bu kelimelerin kişinin motivasyonunu kırdığını, hayatla ilgili özgüvenini zedelediğini, kaygılarını arttırdığını, saygısını da azalttığını bildirdi. Bunlardan biri de gündelik hayatta en çok kullanılan keşke kelimesidir diyen Tarhan, şöyle devam etti: Kişi, geçmişte yaşadıklarıyla ilgili değiştiremeyeceği veya kontrol edemeyeceği konularda keşke şeklinde düşünürse bugünkü psikolojik enerjisi tükenebilir. Entelektüel enerjisi azalır. Bugünkü olaylara ve durumlara karşı dayanma gücü olumsuz etkilenir. Aynı şekilde gelecekle ilgili gücünün yetmediği ve kontrol edemediği meselelerde acaba böyle mi olsa, acaba şunu mu yapsam? şekilinde aşırı kemirgen ve takıntılı düşünceler, kişinin entelektüel enerjisini zayıflatır. Bir bakıma arabanın aküsündeki enerjiyi boşaltmış olur. Bunun üzerine o günkü isteksiz, durgunsuzluk, kararsızlık, neşesizlik ve karamsarlık gibi durumlar ortaya çıkar. O yüzden terapilerimizde insanın zihnindeki bu düşünceleri, zihinsel enerjileri ve kapasitelerini, bunu derinlikli kullanıp kullanamadığını araştırırız. BEN MÜKEMMEL OLMALIYIM HEDEFİ Modern dünyanın getirdiği zorluklarla ortaya çıkan Ben mükemmel olmalıyım yönündeki düşünce tarzının da zararlı olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Tarhan, Bu düşünce de aynı şekilde kişinin kendine güvenini zayıflatıyor. Yaptığı her işte sıfır hatalı olmayı istemek gibi bir psikolojiye bireyi yönlendiriyor. Bunların sebepleri de bazı psikolojik testlerle araştırılıyor. Testlerin sonuçlarına göre kişinin olumsuz düşüncelerini atmasına çalışılıyor değerlendirmesinde bulundu. KEŞKE VE ACABALARI ÇOK KULLANANLAR BİLGİSAYAR EKRANINA BUGÜN YAZSIN Tarhan, eski çağlarda yaşayan bazı filozofların mermer levhaların üzerine bugün kelimesini yazdıklarını ifade ederek, şöyle devam etti: Çünkü o filozoflar, acaba ve keşke kelimeleri akıllarına geldiği zaman mermerin üstüne o kelimeyi yazarak, onu her gördüğünde hemen bugüne dönüyor. Örneğin keşke ve acabaları çok kullanan bir kişi, hayatında bazı takıntıları varsa bilgisayarının ekranına bugün şeklinde notlar yazsın. Böylece şimdiki zamana dönebilir. Kişi bugüne dönerek, zaman yönetiminde yapılabileceklerine önem verirse zaten psikolojisini düzeltmiş olur. Yani geçmişi unutamazsa bile geçmişi bugüne taşımamış olur. Onun için bugün odaklı düşünmek önemlidir. Bunu yaparken bireylerin gelecekle ilgili planlarının olması başka bir şeydir. Bu acaba ile keşke demekle aynı şey değildir. Gelecekle ilgili planınız olsun ama bugün öncelikli yaşarsanız daha mutlu olabilirsiniz Prof. Dr. Tarhan, bir insanın gelecekle ilgili hayal kurma sürecinin bir saati geçmemesi gerektiğini kaydederek, Bir kişi geçmiş ve gelecekle ilgili bir saatten fazla hayal kurarsa kendine zarar veriyor demektir dedi. Modern dünyanın getirdiği zorluklarla ortaya çıkan Ben mükemmel olmalıyım yönündeki düşünce tarzının da zararlı olduğuna dikkati çeken Prof. Dr. Tarhan, Bu düşünce de aynı şekilde kişinin kendine güvenini zayıflatıyor. Yaptığı her işte sıfır hatalı olmayı istemek gibi bir psikolojiye bireyi yönlendiriyor. Bunların sebepleri de bazı psikolojik testlerle araştırılıyor. Testlerin sonuçlarına göre kişinin olumsuz düşüncelerini atmasına çalışılıyor değerlendirmesinde bulundu.
17
18 18 Haber Evreni aydınlatan ışık 4 milyar yıl sonra bize ulaştı Gökbilimciler, uzayda bugüne kadarki en büyük radyasyon patlamasını keşfettiklerini söylüyorlar. Bütün evreni aydınlattığı düşünülen gama-ışın patlamasının yaydığı ışığın dünyamıza varması yaklaşık 4 milyar yıl aldı. Uzayın derinliklerinde kendi içine çökerek ölen bir yıldızdan geriye bir kara delik ve bütün evrene yayılan bu ışık patlaması kaldı. Dünyaya ulaşan radyasyonun güvenli şekilde atmosfer tarafından emildiği söyleniyor. Güneş ten çok daha büyük Araştırmacılar, Science (Bilim) dergisinde yayımladıkları makalede, gama-ışın patlamasının bulgularına bu yıl başlarında uzaydaki teleskoplar vasıtasıyla ulaştıklarını söylüyorlar. Patlama dünyaya daha yakın bir mevkide meydana gelmiş olsaydı, gezegenimize etkisinin felaket boyutlarında olacağı tahmin ediliyor. Ölen yıldızın, Güneş ten yaklaşık kat daha büyük olduğu düşünülüyor. Gökbilimciler, patlamanın kendisinin bir dakikanın altında bir sürede meydana geldiğini, fakat bütün evrene radyasyon saçacak büyüklükte olduğunu söylüyor. 500 milyon yılda bir Yıldız ölümü, yakıtı bitince kendi içine çöken bir yıldızın kara delik oluşturması ve aynı zamanda gama-ışın patlaması diye adlandırılan olağanüstü bir enerjiyi dışa yayması olarak tanımlanıyor. İngiliz gökbilimci Profesör Paul O Brien, NASA nın uzaydaki Swift ve Fermi isimli teleskopları tarafından tespit edilen patlama hakkında, Bu tip olaylar her an herhangi bir galakside meydana gelebilir. Daha önceden bilme şansımız yok. diyor. 500 milyon yılda bir Yıldız ölümü, yakıtı bitince kendi içine çöken bir yıldızın kara delik oluşturması ve aynı zamanda gama-ışın patlaması diye adlandırılan olağanüstü bir enerjiyi dışa yayması olarak tanımlanıyor. Patlama esnasında yıldızdan geriye kalanların dışarı doğru genişlemesi ise süpernova olarak bilinen bir başka olayı tetikliyor. Bir gama-ışın patlamasının dünyanın ozon tabakasını delerek zarar verebilmesi için 1000 ışık yılı yakınlıkta olması gerektiği tahmin ediliyor. Bu tip bir patlamanın her 500 milyon yılda bir meydana geldiği kanısında olan Profesör Paul O Brien, Gezegenimiz tarihi boyunca ölen bir yıldızın radyasyonuna muhtemelen maruz kalmış olmalı. Gelecekte de tekrar edecek. Ama bizim ömrümüze denk gelmesi çok düşük bir olasılık. diyor. Kaynak: BBC
19 Tanıtım 19 Kızartma Yağlarında Serbest Yağ Asitleri Tayini Birçok fast food restaurantı tüketicileri için karşı konulamaz lezzette kızartma ürünleri sunmaktadır. Ancak kızartma işlemi, katı ve sıvı yağların zamanla parçalanmasına neden olur. Bu parçalanmanın en önemli ürünü serbest yağ asitleridir. Bu asitler kabul edilebilir değerleri aştığında kızarmış gıdanın kalitesini etkilemekte ve dolayısıyla da ürün ve işletme kalitesine etki etmektedir. İşte bu sebeple yağınızı değiştirmek için doğru zamanın belirlenmesi büyük önem arzetmektedir. Yeni MQuant Serbest Yağ Asitleri görsel test şeritleri ile kolaylıkla kızartma yağlarınızın kalitesini izleyebilirsiniz. Bu kolay ve ekonomik metot için özel bir eğitime, uygulamaya, laboratuvar cihazına veya numune hazırlamaya gerek duyulmamaktadır. Basitçe test şeridini katı veya sıvı yağ numunenize ( C) daldırın ve sonucu okuyun. Değerlendirme skalası tipik eşik değerleri göstermekte olup kolaylıkla karar vermenize olanak sağlamaktadır. Katalog No. Test Kiti Test Sayısı Ölçüm Aralığı Derecelendirme Ürün Türü Serbest Yağ Asitleri Testi 100 0,5-3,0 mg/g KOH 0,5-1,0-2,0-3,0 mg/g KOH MQuant Serbest Yağ Asitleri Testi Avantajları: Kullanımı kolay. Numune hazırlama veya herhangi bir laboratuvar ekipmanı gerektirmez. Hızlı sonuç; test şeridini sadece 2 saniye boyunca numuneye ( C) daldırın ve çıkartın, 30 saniyelik reaksiyon süresinin ardından değerlendirme skalasından konsantrasyonu tayin edin. Özel reaktif kağıdı ile ISO 660'a göre izlenebilir, tekrarlanabilir ve güvenilir sonuçlar. 12 Mayıs 2012 tarih ve sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Kızartmada Kullanılmakta olan Katı ve sıvı Yağlar için Özel Hijyen Kuralları Yönetmeliği nde belirtildiği üzere kızartma yağlarında serbest yağ asitleri (asit sayısı) devamlı izlenmeli ve kontrol edilmeli; ilgili yönetmeliğin Ek-1 inde belirtildiği üzere konsantrasyonu 2,5 mg/g KOH olmalıdır. Çocuklar için dikkat edilmesi gereken gıdalar Amerikan Pediatri Akademisi, bilhassa çocuklar için tehlikeli olabilecek yiyecekleri açıkladı: FUGU BALIĞI: Tetrodoksin adlı, oldukça etkili bir zehir bulunuyor. ACKEE MEYVESİ: Kesildikten sonra kabuğunun kırmızıya dönmesi beklenmezse, koma veya ölüme yol açıyor. FISTIK: Toplam nüfusun yüzde birinin fıstık alerjisi var. YEŞİLLİK: Ispanak, roka, marul, lahana, kıvırcık salata gibi yeşilliklerin iyi yıkanmaması bağırsak bakterilerine da-vetiye çıkarıyor. IŞGIN: Fazla tüketildiğinde bitkideki toksinler zehirlen-meye yol açabiliyor. TON BALIĞI: Çok fazla yenildiğinde sinir sistemine zarar veriyor. MANYOK: Eğer doğru tüketilmezse siyanür üreterek zehirlenme riski oluşturuyor. KAHVE: Kalp krizine yol açabiliyor, uyuma zorluğu ve dişlerde sararmaya yol açıyor. MANTAR: Yabani olanları, zehirlenmelere yol açıyor. PATATES KIZARTMASI: Yüksek oranda akrilamid sebebiyle uzun süre tüketilirse damar sertliği, şişmanlık ve kansere sebep olabiliyor. HAMBURGER: En zararlı yağ türü olan trans yağların kullanımı nedeniyle kalp hastalıkları meydana geliyor. ALKOLLÜ İÇECEKLER: Alkol kullanımı beyin ve sinir sistemini olumsuz yönde etkiliyor. ÜZÜM: Şeker oranı yüksek olan üzüm, diyabetli kişiler için zararlı oluyor. SOSİS, SALAM: İçinde sodyum nitrit bulunur ve kansere sebep olur. ÇİKOLATA: Yüksek orandaki kakao, şekerli olduğundan, kolesterol miktarını yükseltiyor. CİPS: Kanserden obeziteye, diyabetten alzheimere kadar pek çok hastalığa sebep olabiliyor. DONDURMA: Kolay bozulabildiğinden bağırsak hastalıklarına yol açıyor. ASİTLİ İÇECEK: Mide ve bağırsak hastalıklarına sebep oluyor. HAMUR İŞİ: Bunlar kolesterol dengesini bozuyor. DONDURULMUŞ GIDA: Mide ve bağırsak hastalıkları meydana getiriyor.
20