Ortopedi ve Travmatoloji
Genel Travma
İnsan vücuduna dışarıdan uygulanan kuvvetin oluşturduğu hasar, travma olarak tanımlanır. Ortopedik açıdan travma, kırık, çıkık ve kırıklı çıkık olarak tanımlanır. Ülkemizde trafik kazaları, ateşli silah yaralanmaları ve yüksekten düşmeler sonucu oluşan kırık, çıkık, kırıklı çıkıklar ile maalesef sıklıkla karşılaşmaktayız. Bu tür yaralanmalar sonucu oluşan hasarlar, zamanında ve uygun şekilde tedavi edilmemesi durumunda yanlış kaynama veya kaynamama ile sonuçlanmaktadır. Hoş olmayan bu sonuçlar, kişinin hayatının geri kalan kısmını gerek sağlık gerekse sosyal açıdan olumsuz etkilemektedir. Bu tür olumsuz sonuçlar, en uygun tedavinin deneyimli hekimlerce hızlı bir şekilde yapılmasıyla engellenebilir.
İnsan ömrünün uzaması ile özellikle bayanlarda menopoz sonrası kemik yıkımının artması ile osteoporoz (kemik kalitesi ve gücünün azalması) oluşmaktadır. Osteoporotik kemiklerin travmaya direnci daha az olduğundan, basit düşmeler ile ciddi kırıklar oluşabilmektedir. Bu hastaların teşhis ve tedavisinin çok daha hızlı yapılması ve topluma kazandırılması önem kazanmaktadır. Hastalarımız, bu amaç doğrultusunda en hızlı şekilde, en uygun yöntemlerle tedavi etmektedir.
Ayak ve Ayak Bileği Problemleri
Ayak ve ayak bileğinde aşağıda sıklıkla görülen problemler tedavi edilmektedir:
Başparmaktaki kemik çıkıntıları (Halluks Valgus veya Bunion da denir.)
Ayak küçük parmaklarındaki pençeleşme, kıvrılma ve şekil bozuklukları
Şeker hastalığına (Diabet) bağlı gelişen ayak ülserleri ve şekil bozuklukları
Nasırlar
Düztabanlık
Ayak bileği ağrıları ve artrozu (kireçlenmesi)
Tarak kemiklerinde kronik ağrı problemleri
Ayak bileği bağ yaralanmaları
Her türlü ayak ve ayak bileği kırık ve çıkıkları
Çocuklarda görülen ayak problemleri ve düztabanlık
Spor yaralanmaları
Artroskopik diz ve spor yaralanmaları cerrahisi
Artroskopi Nedir?
Artroskopi, eklem problemlerinin teşhis ve tedavisinde eklemin içinin görüntülenmesi için ortopedist tarafından kullanılan cerrahi bir işlemdir. Kelime olarak eklemin içine bakmak anlamına gelir. Teknik olarak artroskopik işlem, genel veya bölgesel anestezi altında açılan küçük bir kesiden eklemin içerisine optik ile girilip eklemin büyütülerek bir televizyon ekranına yansıtılması ile yapılan işlemdir. Büyütülmüş ve netleştirilmiş görüntü, yapıları daha yakından inceleme olanağı sağladığı gibi aynı anda tedavinin de yapılmasını sağlar.
Neden Artroskopi?
Eklem yaralanmalarının ve hastalıklarının tanısı için başlangıç olarak hastanın hikayesinin, fizik muayenesinin ve röntgeninin değerlendirilmesi gereklidir. Bunlara ek olarak MRI ve BT gibi daha ileri teşhis yöntemleri gerekebilir. Tedavisi cerrahi gerektiren eklem yaralanmalarında açık cerrahi müdahalenin yaratacağı risklerden kaçınmak, hastayı günlük yaşantısına daha erken kavuşturmak, eklem içi patolojilerin teşhis ve tedavisini en iyi şekilde yapmak için artroskopik cerrahi yöntemi tercih edilir.
Artroskopik cerrahi sıklıkla diz ve omuz eklemine yapılamakla beraber dirsek, el bileği, kalça ve ayak bileğine de yapılabilmektedir.
Artroskopik Olarak Diz Ekleminde Şu İşlemler Yapılır:
- Menisküs yırtıklar
- Ön ve arka çapraz bağ (ACL-PCL) yırtıkları
- Osteoartrit (kireçlenme)
- Kıkırdak lezyonları (OCD)
- Sinovit
- Eklem faresi
Menisküsler diz içinde uyluk ile kaval kemikleri arasında yarım ay şeklindeki kıkırdak yapılardır. Nadiren O şeklinde olurlar ve buna Diskoid Menisküs denir.
Sıklıkla karşılaşılan menisküs yırtıkları ya bir travma ile ya da yıllar içinde meydana gelen yıpranma sonucunda oluşur. Klinik olarak menisküs yırtıkları kendini ağrı, kilitlenme ve hareket kısıtlılığı ile gösterir. Tedavi olarak yırtılan menisküsün bir kısmının alınması (parsiyel menisektomi) veya yırtılan kısmın dikilmesi ile yapılır. Tedavinin ne şekilde yapılacağı hastanın yaşına ve yırtığın menisküsün hangi bölümünde olduğuna bağlıdır.
Artroskopik menisektomi ameliyatını takiben hastalar genellikle aynı gün taburcu edilebilirler. Hasta ameliyat sonrasında bir çift koltuk değneği ile üzerine basabilmektedir ve 4-5 gün sonra da işine gidebilmektedir. Ancak menisküs tamiri yapılmış ise bu durumda hastanın yaklaşık 2 ay üzerine basmaması gerekmektedir.
Ön ve arka çapraz bağlardan, ön çapraz bağ yırtığı daha sık olmaktadır ve bu bağların dikilmesi söz konusu olmadığından, tedavi bağın yeniden oluşturulması ile yapılmaktadır. Bu işlem ise diz çevresinde bulunan diğer bağların (semitendinöz-grasilis, patellar tendon, quadriceps tendonu) veya kadavradan alınan bağların kullanılması ile yapılmaktadır. Kullanılan bu bağlar kemiğe özel vidalar ile tutturulur. Ameliyat sonrası hasta koltuk değneği ile üzerine kısmi basabilmekte (bu süre yaklaşık 2 haftadır) ve takiben iyi bir fizik tedavi ve rehabilitasyon programı gerekmektedir. Ön çapraz bağ ameliyatı olan hastaların spora dönüş süresi yaklaşık 6 aydır.
Osteoartrit (OA- kireçlenme) sık görülen bir eklem hastalığıdır. Eklem kıkırdağının yapısının bozulması, aşınması, incelmesi ve hatta kaybına neden olur. Osteoartrit eklemlerin normal yapısını bozarak ağrı, şişlik, hareket kısıtlılığı, hareket sırasında eklemden çıtırtı sesinin gelmesi şeklinde klinik neticeler verir. OA bilinen bazı sebepleri ve tedavisi şu şekilde özetlenebilir:
Sebepler:
- Yaş (orta ve ileri yaş)
- Kalıtım
- Cinsiyet (kadınlarda daha fazla)
- Yapısal bozukluğu (doğuştan veya travma sonrası eklemin bozulması)
- Eklem hastalıkları (romatizmal hastalıklar ve enfeksiyon)
- Kilo
Tedavi:
- İlaç tedavisi
- Eklem içi enjeksiyonlar
- Fizik tedavi ve rehabilitasyon
- Artroskopik debridman
- Kemik düzeltici ameliyatlar
- Protez
Artroskobik Debridman: Girişimsel bir yöntem olan artroskobik debritman, artroplasti öncesi vakit kazanmak açısından önemli bir seçenektir. Debridman eklem içinin serum fizyolojik ile yıkanması, serbest cisimlerin çıkarılması, yıpranmış ve yırtılmış olan menisküslerin temizlenmesi, saçaklanmış olan kıkırdak parçalarının tıraşlanması ve temizlenmesi ile yapılır. Bu işlem ile hastaların büyük bir kısmında uzun süreli rahatlama olmaktadır. Bu işlemin esas amacı kireçlenmiş olan ekleme uygulanacak protezin süresini geciktirmektir.
Ortopedi ve Travmatoloji hakkındaki bu sayfayı broşür olarak indirmek için tıklayınız.