Dünya adamı üç şey peşinde koşar; bol rızık, insanlar arasında iyi bir mevki ve ahret hazırlığı. Bu üç şey de dört şeyle elde edilir: Güzel yoldan servet kazanmak, kazandığını iyi muhafaza etmek, sonra onu nemalandırıp arttırmak ve sonrada onu iyi yolda harcayarak hem dünyayı hem de ahreti kazanmak.
Vefasız olana gösterilen sevgi, teşekkürü olmayan kimseye yapılan iyilik, terbiye kabul etmeyen, nasihat dinlemeyen kimseye sarf edilen terbiye gayreti ve sır tutmayana verilen sır kadar boşuna harcanmış bir şey yoktur.
Akıllılık dersen tedbir gibisi; asalet dersen güzel huy gibisi ve zenginlik dersen kanaat gibisi yok.
Timsahla beraber yüzmek tehlikeye atılmak demektir.Suç, timsahın bulunduğu suya girende. Yılanın dişinden zehiri çıkarıp kendinde denemek için ağzına atan adam, vebali yılana yükleyemez!
Ateşin, borcun, hastalığın ve düşmanın küçüğü yoktur.
Üç şey vardır ki, ancak aptallar peşine düşer:Hükümdara yaren olmak, sır tutacağı hususunda kadınlara güvenmek ve deneme amacıyla zehir içmek.
Kuşku yok, cahil kişi aldanır, şımarır ve nankörlük eder. Aklı başında, tecrübeli kişiyse devleti ve mülkü ustaca ve esnek bir şekilde yönetir.
Dil her zaman kalptekini olduğu gibi söylemez.Kalbin dile şahitliği, dilin kalp adına avukatlık yapmasından daha sağlam, daha gerçekçidir.
Hükümdar kapısında sürekli kalabilmek için kibri bir kenara atmalı, eziyete dayanmalı, öfkesini yenmeli, halka karşı mülayim davranmalı ve sır saklamayı bilmelidir kişi. Bu konuma gelince amacına erişmiş olur.
Amelsiz kuldan, akılsız maldan, faydasız amelden, niyetsiz doğruluktan, öğütsüz laftan fayda gelmez.
Dostluk iyi kimseler arasında çarçabuk temelleşir, güçlükle yıkılır.
Boğazına tıkanacak kadar büyük lokmayı yutan ölçüsüz adam elbette yuvarlana yuvarlana boğulacaktır!
Söylemediğim bir sözden ötürü asla pişman olmadım; oysa söylediğim nice sözler yüzünden defalarca pişman oldum.
Zira, güzel bir şeyin hasretini çekmek, hiçbir zaman uğranılan bir zarar, ziyan ve beladan dolayı duyulan nedamet kadar insanı tesir sahasına alamaz.
Öyle şeyler vardır ki korunması elde edilmesinden daha güçtür.
Hayırsızlarla beraber yaşayan, onlarla dost olan adam, riskli bir deniz yolculuğuna çıkan malum kimse gibidir.
Yastık diye başını ateşe dayayan, yatak diye yılanların üzerine yatan bir adam, emniyet ettiği bir dostundan, düşmanlık sezen bir adamdan daha rahat uyur.
Söz ağzımdan çıktı mı bana hakim olur, ağzımdan çıkmadıkça ben ona hakimim.
Kader konuşunca güçlü bir sesle, kuşkusuz susarmış insan.
Düşmanıyla dost olan kişi koynunda yılan besleyen ahmak gibidir.
Açık kalple konuşan düşman, içten pazarlıklı dosttan daha iyidir.
Zaman, hayatın çilingiridir.
Başkalarına nispetle oğlumuz, kendi nefsimiz sayılır. İnsan ise, kendi nefsini hiç kimseye değişmez.
Tehlikeleri göze almayan, hedefine ulaşamaz.
Zengin için övünç vesilesi olan her huy ve davranış, fakir için sadece yerilme vesilesidir. Fakir cesur ise ona deli derler; cömert olsa müsrif derler; uysal olsa aciz derler; vakur davransa ahmak derler.
Hikmet, dağıtmakla bitmeyen bir hazinedir; yoksulluğun uğramadığı bir ambardır;eskimeyen giysi, bitmeyen bir lezzettir.
Akıl, dibi görünmeyen deniz gibidir. Felaket ne kadar büyük olursa olsun, o denizi tüketemez.
Deniz, dalgalarıyla deniz; hükümdar, yardımcılarıyla hükümdar olur.
Hükümdarların lütfu konusunda üzüm asmasına benzediğini söylerler; asma, ağaçların en kıymetlisine değil en yakınında olanına sarılır.
Düşmanını küçük görürsen onun tarafından oyuna getirilmen kaçınılmazdır.
Kuvvetli adam her zaman yük taşımasa bile ağırlık kaldırmaktan korkmaz. Zayıfa gelince; asıl işi hamallık olsa dahi ağır yükü kaldıramaz.
Akıllı bir kimse, düşmanından da akıl öğrenmeyi ihmal etmez.
Kuşkusuz insana en çok yarar sağlayacak şeylerden biri, haddini bilmesi, aklının neye yettiğinden emin olmasıdır.
Malın en kötüsü sarf edilmeyeni; eşlerin en kötüsü birbirine uygun olmayanı; evlatların en fenası ana-babasına karşı geleni; arkadaşların en kötüsü, felaket ve buhran anlarında arkadaşına yardım etmeyeni; hükümetlerin en fenası, masumu korkutanı; memleketlerin en kötüsü, emniyetten mahrum olanı; yurtların en kötüsü ise verimsiz olanıdır.
Bir kez fitne tohumu düştü mü bir kalbe kolay kolay çıkıp gitmez oradan. Kötülük adına ne varsa çağırır kendisini büyütür de büyütür.
Tahrik ettirici bir sebep zuhur etmedikçe kül altında ödünsüz bekleyen köze benzer kin.
Her işin bir vakti vardır. Vakti geçince o işten hayır beklenemez.
İnsanoğlunun hüner ve kemalinin verimli olması için, ilahi kaza ve takdir, ona dost ve yaver olmalıdır. İlahi takdir lehine tecelli ettikten sonra, insanların alacağı tedbir hiçbir netice vermez.
İnsanlar arasında öyleleri vardır ki, kupkuru bir kemiği ele geçirip onunla sevinen it gibi azıcık bir menfaatle bayram eder. Erdem ve kişilik sahibi olanlar ise azıcık bir menfaatle tatmin olmazlar. Benliklerini yüceltip rahatlatacak ve “İşte biz buna layığız” dedirtecek hedeflere erişmedikçe memnun olmazlar.