Oyuncak üreticilerinin çoğu güvenli oyuncak üretmek konusunda hassasiyet gösterse de, her zaman çocukların oyuncakları ne şekilde kullanacakları her zaman tahmin edilemez.
- Oyuncakların çocuğunuzun yaşına ve özelliklerine uygun olup olmadığına dikkat edin. Paketlerde bulunan üretici firma önerilerini okuyun ve oyuncakların imal edildiği maddeye kadar oyuncağın özelliklerini inceleyin.
- Çocukların çıngırakları en az 4 cm uzunlukta olmalıdır. Bir bebeğin ağzı ve boğazı son derece esnektir, bu yüzden 4cm’den küçük olan çıngıraklar bebeğinizin boğazına kaçabilir. Çıngırak ve diğer bebek oyuncaklarının ayrılabilir parçaları olmamalıdır. Ses çıkaran oyuncaklardaki ses çıkaran parçanın oyuncaktan kopmamış olmasına dikkat edin. Çocuğunuza içi doldurulmuş hayvan ya da bebekler vermeden önce, oyuncağın burnunun ve gözlerinin sıkı takılmış olmasına dikkat edin ve düzenli kontrolden geçirin. Bütün kurdele türü nesneleri çıkarın. Oyuncakla birlikte paketlenmiş olarak gelen emzik ya da yutabileceği kadar küçük diğer aksesuarları çocuğunuzun ağzına almasına, emmesine izin vermeyin.
- Oyuncakların tamamı çocuk tarafından fırlatıldığında ya da hızla çarptığında bile kırılmayan ya da parçalanmayan sağlam malzemelerden olmalıdır.
- Oyuncakların küçük parçalarını yutmak ya da solumak, küçük çocuklar için son derece tehlikelidir. Üç yaşındaki ya da daha küçük çocuklar için uyarı işaretleri konulmuş oyuncakları seçin. Yaşları daha büyük çocuklar için alınan küçük parçalı oyuncakları küçük çocukların erişemeyeceği yerlerde saklayın. Yaşça büyük olan çocuğunuza bu oyuncaklarla oynadıktan sonra oyuncakların parçalarının toplanmasının ne kadar önemli olduğunu anlatın.
- Küçük mıknatıslı oyuncaklar özellikle küçük çocuklar için tehlikelidir. Eğer birden fazla mıknatıs yutulursa, mıknatıslar çocuğun vücudunda etkileşime geçecek ve bağırsak tıkanıklıkları, delinmesi ve hatta daha ciddi sonuçlara yol açabilecektir. Altı (6) yaşından küçük çocukları küçük mıknatıslı oyuncaklardan uzak tutun.
- Çocuğunuzun balonlarla oynamasına izin vermeyin, şişirmeye çalışırken soluk borusuna kaçabilir. Eğer balon patlarsa da kopan parçaların mutlaka toplanıp toplanmadığından emin olun.
- On (10) yaşın altındaki çocuklara elektrik prizine takılması gereken oyuncaklar vermeyin. Bunun yerine pil ile çalışanları tercih edin. Gevşek, yerine oturmamış pillerin boğulma tehlikesine yol açmasını önlemek için batarya yuvasının kapağının düzgünce kapatılıp kapatılmadığından emin olun.
- Keskin kenarlı, sivri uçlu parçaları olan oyuncakları tercih etmeyin. Cam yapılı parçalardan ya da kırılabilen sert plastik parçalı oyuncaklardan uzak durun.
- İşitme duyusuna zarar verebilecek yüksel desibelli ses çıkaran oyuncaklar almayın. Mermi fırlatan oyuncaklar göz yaralanmalarına yol açabileceği için kesinlikle tercih edilmemelidir. Bunun yerine su tabancaları alınabilir (Shelov, Altmann 2015: 499-0; Eisenberg, Murkoff, Hathaway 2003: 206).
Hatırlatma
Karşı çıktığınız noktaları dile getirin. Bir yasak getirseniz de getirmeseniz de çocuğunuza savaş oyuncakları konusunda neler hissettiğinizi ve neden öyle hissettiğinizi açıklamanız önemlidir: “Oyuncak silahlarla oynamaktan hoşlandığını biliyorum ama gerçek silahların, bıçakların ve kılıçların insanları incitebileceğini bilmeni isterim.” Her fırsat çıktığı anda, çocuğunuza, “Konuşmak kavga etmekten daha faydalıdır” ve “Sadece polis memurları ve askerler diğer insanlara karşı silah kullanabilmelidir ve onların da amacı yalnızca seni ve beni korumak ve güvenliğimizi korumak olmalıdır” deyin (Eisenberg, Murkoff, Hathaway 2003: 208).
Yüksek Yerlere Tırmanmayı Engellemek
Yaşamak için doğduğumuzu ve bunu bozmanın yani kendi kendimizi tehlikeye atmanın yasak olduğunu çocuğunuz çok erken anlamak zorundadır. Anne babalar bu yasağı sık sık adlandırmalı ve sık tekrarlamalıdır: “Kendini tehlikeye atman ve canını yakman yasaktır. Bunu yapmanı daima engelleyeceğim.” Anne baba çocuğunun nerede olduğunu bilmek ve onun görüş alanında olmasını istemek zorundadır. Sokak ortasında gizlice ortadan kaybolmasına ya da saklanmak için birden bire ayrılmasına izin vermemek anne babanın sorumluluğudur. Siz anne baba olarak kimi tehlikeli girişimlere (balkona tırmanma, havuz kolluklarını takmadan atlama) hayır dediğiniz için kendinizi suçlamamalısınız. Çocuğunuza net bir şekilde sınırları koyarak, onun tehlikeyi öğrenmesine, tehlike içine girmemesine ve tehlikeden korunmasına yardımcı olursunuz (Brunet & Sarfati 2003: 249). Çocuğunuz kendini riskli bir duruma soktuğunda sakinliğinizi korumanız önemlidir. Örneğin bir kaydırağın tepesine çıktığında ya da onu aşan bir olayda sizden yardım istemesini beklemek, telaşla ve korkuyla atılganlık göstermemek gerekmektedir. Ona, “Bu senin için çok yüksek, sana uygun tırmanabileceğin başka bir şey bulalım. Sen de tekrar denersin.” diyebilirsiniz.
Hatırlatma
Üç yaşındaki pek çok çocuk gerçek ile hayali birbirinden ayırt edemeyebilirler. Dört, beş yaş civarı çocuklar hayal ile gerçeği ayırt etmeye başlarlar.
Çocuğunuz yüksek bir yere tırmandığında;
Sanki hiçbir şey olmuyormuş gibi yapmayın. Onun yüksek bir yerden atlamayacağını düşünmeyin ama paniğe de kapılmayın. Bakışlarını yakalayın, gözlerinin içine bakın ve “Peter Pancılık oynayabilirsin ama bunu gerçek hayatta yapamazsın, bu imkânsızdır. Gerçekte sadece gökyüzünde kuşlar uçabilir, insanlar hiçbir zaman uçamazlar.”
Önerilen Kaynaklar
Brunet, Cristine&Sarfati, Anné-Cecilé (2003). 1-7 Yaş Arası Çocuğun eğitimi. 3. Baskı, Çocuk ve Aile Kitapları, İstanbul.
Eisenberg, Arlene, Murkoff, Heidi E, Hathaway, Sandee E.(2003). Çocuğunuz Büyürken Sizi Neler Bekler? Epsilon Yayıncılık, İstanbul.
Shelov, Steven P.& Altmann, Tanya Remer (2015). Bebek ve Küçük Çocuk Bakımı, 0-6 Yaş. İmge Kitapevi Yayınları, Ankara