İHD Ankara Şubesi Cezaevi Komisyonu raporuna göre, Bolu Cezaevi’nde hem tutuklulara hem de tutuklu yakınlarına “tekmil”, Kayseri Bünyan Cezaevi’nde ayakta sayım dayatılıyor.
İnsan Hakları Derneği (İHD) Ankara Şubesi Cezaevi Komisyonu kendilerine gönderilen mektupları, başvuruları ve avukat ziyaretlerinde tutukluların beyanlarından Bolu, Kayseri ve Dinar Cezaevi’nde yaşanan hak ihlallerini raporlaştırdı.
BOLU F TİPİ CEZAEVİ
* Cezaevi’nde hükümlü olarak kalan Hacı Ekinci 6 aydır telefon ile iletişim hakkından, kurum idaresinin kendisine ve ailesine dayatmakta olduğu “tekmil” uygulaması nedeniyle yararlanamamakta.
* 12 Nisan 2018 günü telefon görüşmesinde konuşmaya başlar iken isim ve soy ismini beyan etmiş, ancak kurum idaresi bunu yeterli görmeyerek 70 yaşındaki annesinin de Türkçe bilmiyor olmasına rağmen, önce isim-soyisim ve numarasını beyan etmesini şart koşmakta olmasından kaynaklı ilk 10 saniyede görüşme kesilmiştir.
* OHAL ilanıyla beraber daha önce mahpusların aldıkları kimi gazete, dergi ve kitaplar artık verilmiyor. Yanlarında sadece 5 kitap, 5 dergi bulundurabiliyorlar.
* Kısa dalgası bulunan radyoları toplatılmış, sadece FM dalgası bulunan radyolar veriliyor.
* Televizyonda ise sadece “havuz medyası” olarak tabir edilen iktidara yakın kanalları izleyebiliyorlar. Örneğin daha önce izleyebildikleri CNN ve Fox TV gibi kanalları bugün artık izleyemiyorlar.
* Hem Ağırlaştırılmış müebbet cezası olanların hem de diğer mahpusların havalandırma saatleri kısıtlanmıştır.
* Açık aile ziyaretleri daha önce ayda bir yapılırken şimdi iki ayda bire indirilmiştir.
* Ailelerine telefon açabilmeleri için hem mahpusların hem de ailelerinin isim ve soy isim söylemesi zorunlu hale getirilmiştir. Bu nedenle da telefon görüşmesi yapamıyorlar.
* Sosyal faaliyet çerçevesinde yaptırılan 10 kişilik sohbet, spor, kütüphane, atölye faaliyetleri ya hiç yaptırılmıyor ya da kısıtlanmıştır.
* Mahpuslar; arama adı altında ayda en az 3 kere odalarına girilip eşyalarının dağıtılmakta olduğunu, rahatsız edildiklerini, sürekli provokatif yaklaşımlarla karşı karşıya kalmakta olduklarını ifade etmektedirler.
* Keyfi olarak talepleri olmadığı halde odaları değiştiriliyor, kendi oda değişim talepleri ise kabul edilmemektedir.
* Aileleri ziyarete geldiklerinde aşırı hassaslaştırılan X-Ray cihazından geçerken elbise veya ayakkabılarındaki en küçük metal parçaları sinyal vermekte, dolayısıyla sorun çıkarılmaktadır.
* Yemek aldıkları karavanalar toplatılmış, yemekleri sağlıksız plastik kaplarda almak zorunda kalmaktalar.
* En ufak ve pasif tepki gösterileri, hak talepleri nedeniyle disiplin cezalarıyla karşılaşmaktadır.
* Hastanelerde hala kelepçeli muayene dayatılmakta, kelepçeli muayeneyi kabul etmeyen mahpusların tedavileri yapılmadan hapishaneye geri getirilmektedir.
* Hastane sevklerindeki, dosya ve sevk belgelerine ‘dikkat kaçar, kaçırılır’ ibaresi ve ‘örgüt isimleri’ yazılmaktadır. Bu uygulama, doktorlar ve sağlık çalışanları üzerinde olumsuz etki yaratmakta, hasta-doktor ilişkisini zedelemekte ve tedavi sürecinde olumsuz bir tutum sergilenmesine neden olmaktadır.
*Hastaların taleplerine rağmen, hastaların sağlık raporları kendilerine verilmemektedir.
*Ağırlaştırılmış mahpuslar, aylardır günde sadece bir saat havalandırmaya çıkabiliyorlar.
* Yine ağırlaştırılmış mahpuslar ayda sadece bir saat oda birlikte kaldıkları iki arkadaşlarıyla kapalı spor salonuna çıkabiliyorlar. Onun dışında hiçbir etkinliğe, spor faaliyetine, sohbete atölyeye, kütüphaneye çıkarılmıyorlar. “
DİNAR T TİPİ CEZAEVİ
* Radyolar toplatılmış, geri verilmemiştir.
* En küçük bir harekete dahi disiplin soruşturması açılmaktadır.
* Mahpuslar darp edilmiş, gardiyanlar mahpuslara sandalyeleri vura vura kırmışlardır.
* Havil Acar adlı bir mahpus başka cezaevin de iken çektirdiği fotoğraf için bir yıl ceza almıştır
* Zeytin çekirdeğini delmek için kullandıkları küçük bir iğne için mahpuslara bir yıl ceza istenmiştir.
* Bir yıl içinde mahpuslara 20 kez dayak atılmıştır. Darp yapıldıktan bir hafta sonra hastaneye götürüldüklerinde dolayı darp izleri kalmadığından dolayı rapor alınamamaktadır.
* Gece yarısı koğuş içine köpekle girilmiş, şikâyet ettiklerinde ise ertesi gece bütün eşyaları yırtılmıştır.”
KAYSERİ BÜNYAN CEZAEVİ
* Mahpusların bulundukları odaların iç kısmına yerleştirilmiş kamera 24 saat kesintisiz kayıt yapmaktadır.
* Oda içine yerleştirilen kamera ile ortak yaşam alanlarının izlenmesinin yanı sıra, tuvalet ve banyo girişi de bu kamera ile gözlenmektedir.
* Her türlü metal eşya yasaklanmış; kaşık, çatal, bıçak, tabak dâhil olmak üzere hepsi plastik olarak verilmiştir. Kitap sayısı 5 ile sınırlandırılmıştır. Radyolar verilmemektedir.
* Kurumda sağlık memuru bulunmamaktadır, acil durumlarda 112 ‘nin aranılacağı belirtilmiştir.
* Ayakta sayıma karşı çıkanlar hakkında disiplin soruşturması açılmakta ve disiplin cezaları verilmektedir.