Dünya’da nüfusa oranla Facebook’u en çok kullanan ülke Türkiye. Twitter kullanımında 4. sıradayız. FourSquare’de 8. LınkedIn, Tumblr, Google+ kullanımında ise ilk on içerisinde değiliz. Twitter birincisi Venezuela. Kolombiya, Tunus, Peru, Hindistan, Nepal gibi ülkeler ise ilk beşte yer alan ülkelerden.
Nepal nüfusunun üçte biri açlık sınırında. Dünyanın en az gelişmiş ve en fakir ülkelerinden biri durumunda. Peru, politik reformunu tam anlamıyla geliştirememiş daha çok illegal bir ekonomiye sahip, yıllarca oligarşiyle yönetilmiş bir ülke. Hindistan nüfusunun yaklaşık % 25’i günde 1 ABD dolarının, yaklaşık %25’i aşan ikinci dilimi ise günde 2 ABD dolarının altında bir gelire sahip. Yani diyeceğim o ki, sosyal medya aşığı olan ülkeler sıralamasında ilk beşte yer alanların çoğu, gelişmekte olan ya da az gelişmiş olan ülkeler. ABD, İtalya, Fransa, Kanada, Hollanda gibi refah düzeyinin yüksek olduğu ülkeler sosyal medya kullanımı istatistiklerinde ilk onda bile yer almıyor.
Peki bunun sebebi ne?
Sosyal medyanın yarattığı o sanal gerçekliği, sahte mutluluğu; gerçeğinin yerine koyup seviyoruz galiba. Benimsiyoruz. Köylerimizde göremediğimiz çiftliklerin eksikliğini Farmville çiftlikleri kurarak unutmaya çalışıyoruz belki. Huzurumuz yok diye ülkecek, huzur bulmak için sosyal medyada vakit geçiriyoruz ya da.
Sosyal medya bizim kaçış yerimiz, sığınma alanımız. Günde on saat çalışıp aylık 800 lira maaş alan, ay sonunu getiremeyen 45 yaşında bir adamın Facebook profilinde bir adet türkü paylaşmaya ihtiyacı var. Tek eğlencesi o çünkü. Farklı. Yeni. Başka insanlara güzel olduğunu düşündüğü bir şeyleri gösterebileceği bir yer. Devleti tarafından tiyatrosu elinden alınan oyuncunun Twitter’da sesini duyurmaya ihtiyacı var. Yıllardır dişinden tırnağından arttırdığıyla aldığı yazlığın yerini FourSquare’de bildirmeye ihtiyacı var dayının. Sahip olduklarını başkaları da bilsin diye. O üniversite öğrencisinin, Nikon’uyla çektiği fotoğrafları Facebook’ta ‘bilmem ne photography’ adı altında paylaşmaya ihtiyacı var. Belki ilgi alanları olduğunu gösterirse, sevgilisi olabilir. Toplumumuzun kapalılığının, bir şeylere tü kaka, ayıp demesinin sonuçları bunlar. Epeyce sosyoloji bilmek gerekiyor galiba bunlar için. Ben konuya o kadar vakıf değilim. Bir bilen eden olursa, ses etsin.
Dünya’daki en pahalı interneti kullanıyormuş Türkiye. Olsun. Sinemadan ucuz. Barlarda kafelerde vakit geçirmekten ucuz. Kitaplardan ucuz. 30 liraya bir kitap alacağına, aylık 45 lira verip sınırsız internet kullanıyor insanım. Zerre kızmıyorum valla. Kızamıyorum. İnternet her şeydir. Sinemadır. Kitaptır. Tiyatrodur. Haberdir. Çiftlik sahibi olmaktır. Kız tavlamaktır. Dert anlatmaktır. Slogan atmaktır. Örgütlenmektir. Aşığım diyebilmektir. Facebook’ta evli olabilmektir, imzasız, düğünsüz. Her şeydir işte. Ama bir türlü dokunamadığın, gerçekliğinden emin olamadığın, gözünün içine bakamadığın bir ‘her şey’dir. Sahip olamadıklarına, sahip olduğunu sanmanı sağlayan bir yanılsama.
Ne diyor bir Nepal atasözü: Ekmek yoksa sosyal medya yesinler!