Teknolojik cihaz modellerindeki hızlı devinim tüketici davranışlarını olumsuz etkileyebiliyor.
Teknolojik cihaz üreticileri artan rekabet şartlarında rakiplerine karşı üstün gelmek için model yenileme sürecini gittikçe kısaltıyorlar. iPhone 3G gibi merakla ve hasretle beklenen birkaç ürün istisna tabii. Öte yandan ürün kategorilerinin artması ile neredeyse her ay piyasaya çıkıyor. Cep telefonlarından örnek verirsek, bir marka arka arkaya akıllı telefon, müzik telefonu, giriş seviyesi telefon vb. aklınıza ne gelirse çıkarabiliyor. Her biri de kendi türüne göre az çok benzer özelliklere sahip. Dolayısıyla ne zaman bir cep telefonu alacak olsanız mutlaka yeni bir model hazır.
Bu durum tüketici davranışlarını da derinden etkiliyor. Birkaç yıl öncesine kadar tüpü ömrünü tamamlamadan, ses düğmesi çalışmasa da televizyon değiştirmeyenler şimdi bir LCD TV’de yeni bir özellik çıkmış diye kolayca model değiştirebiliyor. Çevremdekilerin soruları ve sektörden aldığım duyumlar artık tüketicilerin ürünlerin dayanıklılığını sorgulamadıklarını gösteriyor. Örneğin; bir TV almak için fikrimi soran kişiye özellikle şu şu teknolojileri olsun dediğimde aldığım tepki “ama daha o teknolojinin bize gelmesine en az iki yıl var” diye tepki verebiliyor. Buna karşılık ben de “Peki sen televizyonu kaç yıl kullanmayı düşünüyorsun?” diye sorduğumda da aldığım cevap “O modeller pahalı, şimdilik bu beğendiğim modeli alırım, iki yıl sonra o teknoloji geldiğinde yenisini alırım” olabiliyor.
Düşünsenize iki yılda bir TV gibi evin demirbaşlarından bir kahverengi eşyayı canımız istediğinde değiştirme lüksüne kavuşmuşuz. Herkesin kendi parasıdır, kendi tercihidir, ancak uzun yıllar kullanabileceğiniz bir ürüne 5 lira vermekten kaçınıp iki yılda bir 2 lira vermek pek de mantığa sığmıyor. Üstelik Nasreddin Hoca’ya sordukları gibi “Eski ayları ne yaparlar” misali geri dönüşüm denilen kavrama hiç değinmiyorum bile. Bu kadar elektronik devre kartı, lehim nereye gidiyor hiç düşünmüyoruz bile. Bu da başka bir yazının konusu.
Kısacası artık teknolojik ürünlerde el değişimini ihtiyaç değil keyif öğesi yönlendiriyor. Bu durumun şu anda zaten insanın içini karartan ekonomi ve çevre gündemini daha da olumsuz etkilememesi dileğiyle.