Hırsızlık yaptıkları, uyuşturucu kullanıp sattıkları, hatta cinayet işledikleri için çocuk ıslah evinde bulunan İranlı kız çocukları 18 yaşına basmadan kendilerini ihtiyar hissedecek kadar yıpranmışlardır. Aile fertlerinden gördükleri kötü muamele, yedikleri dayak veya uğradıkları taciz yüzünden evlerinden kaçmak ve suça bulaşmak zorunda kalan kahramanlarımız, cezaevinden çıkacakları zaman kendilerini bekleyen belirsiz gelecekten de fazlasıyla tedirginler.
Ne de olsa ıslah evinde yaşıtlarıyla, belki ilk ve son defa olmak üzere yoğun bir dayanışma ve duygu paylaşımı içinde derin dostluklar kurabilmiş durumdalar.
İran sinemasının yüksek niteliğini bize bir kez daha tattıran Starless Dreams (Yıldızsız Rüyalar) adlı belgesel karanlık bir dünyadan bize cesurca sesleniyor. Ustalığını her karede konuşturan tecrübeli yönetmen Mehrdad Oskouei filmin kahramanlarıyla özdeşleşmemizi sağlarken dinî baskıyla yönetilen ülkesinde kadın olmanın zorluklarını da bir kez daha gözümüze sokuyor.
18.Selanik Belgesel Festivali sona yaklaşırken, Berlinale'de Uluslararası Af Örgütünün ödülü dahil olmak üzere şimdiden çeşitli ödüller almış 2016 yapımı Starless Dreams, sinemanın gücünü bir kez daha kanıtlıyor. Etkileyici yapıt yalnız belgesel festivallerinden değil, dünyadaki çeşitli kurmaca film festivallerinden de davet almayı sürdürüyor.
Belgesel deyince...
Yönetmen Oskouei sinemanın bir ucunda belgelemenin, diğer ucunda şiirin olduğunu ifade ederken yapımlarında mümkün olduğunca şiire yakın durmaya çalıştığını belirtiyor. Son eserinde bu duruşunu ıspatlarken katmanlı bir dil kullanarak seyirciyi adeta ıslah evinin içine sürüklemeyi başarıyor ve ülkesinin çeşitli gerçekleriyle bizi tekrar yüzleştiriyor; binbir zorlukla alınan izinler sonucunda çekilen belgesel tabii ki çeşitli kısıtlamalar çerçevesinde gerçekleştirilebilmiş.
Filmin çok başarılı montajı sayesinde 76 dakika boyunca gözlerimiz perdeye çivilenirken yakından tanıyormuşuz hissini taşıdığımız kahramanlarımızla empati kuruyor, hayal kırıklıklarını, acılarını, ümitsizliklerini paylaştığımız gibi kızların coşku dolu anlarına da dahil oluyoruz. Uyuşturucu kullanmış, sokaklarda yaşayıp başının çaresine bakmak zorunda kalmış veya annesi dahil evdeki tüm kadınların düşmanı halindeki babasını öldürmüş örnekleriyle kız çocukları, genç yaşta olgunlaşmak zorunda kalmış olmanın ağırlığını gayet bariz şekilde taşıyor.
Selanik'te yaptığımız sohbet sırasında yönetmen, ortaya çıkan eserde çoğunun büyük katkısından bahsediyor.
Meseleye hassasiyetle yaklaşan Oskouei ve ekibinin varlığı da belgeselin her anında hissediliyor. En başta gayet fotojenik koğuş olmak üzere, ıslah evinin çeşitli mekânları, muhteşem ışık yönetimi ve gerektiğinde kıvrakça hareket eden kamera ile sanki kurmaca filmlerindeki bir seti andırıyor. Zaten genelde kurmaca bir film seyrediyormuşuz hissine kapılıyoruz.
Yaşlarının getirdiği olağanüstü enerji patlamalarından biri sırasında topluca şarkı söylerken, kız çocuklarının tepeden seslerini kaydeden mikrofonu kapıp ses performansına girişmeleri bize tabii ki belgesel sanatının dahilinde, hatta yüksek zirvelerinde olduğumuzu unutturmuyor.
Belgeselin sınırı?
İlgili makamlar tarafından filmin çekimi için öngörülen kısa zaman süresine rağmen, ıslah evinde tutulan kız çocuklarının güvenini kazandığı anlaşılan yönetmen ve ekibi, çocuklukları ellerinden alınmış kahramanlarımızla yakınlık kurup çok özel itiraflarda bulunmalarını da sağlıyor.
Belgeselin sonlarına doğru Ouskouei'nin tüm film boyunca kız çocuklarına soru soran sesini bir kez daha duyuyoruz. Fakat bu kez geniş koğuşta ışıklar sönmüş, çocukların tümü uyurken bir tanesi ertesi sabah serbest kalmanın heyecanıyla gözlerini kapatamamaştır.
Her ne kadar İran'da insanlar genelde birbirlerine yumuşak ve zarif tonlamalarla seslense de yönetmenin hitap şekli bu sefer adeta insanın tüylerini ürpertiyor. Son yıllarda seyrettiğim en heyecan verici kurmaca, Pablo Larraín'ın The Club adlı filminde Marcelo Alonso tarafından canlandırlımış müfettiş Peder García karakterini hatırlamama sebep olan sahne, belgesel çekimlerinde insanların özel hayatına müdahaledeki ince dengeyi bir kez sorgulatıyor.
Buna rağmen Farsça adıyla Royahaye Dame Sobh, böylesine hassas bir konu hakkında çekilebilecek en estetik yapıtlardan biri. Çocuk cezaevindeki kız çocukları aracılığıyla baskıcı bir toplumun ve özellikle ailelerin sorumluluklarını ön plana çıkaran belgesel Türkiye'de de ilgi görecektir...(MT/NV)
İlgili Haberler
-
MURAT TÜRKE'DEN Satılık Çocuk Gelin 05 Aralık 20152015 İran, Almanya ve İsviçre ortak yapımı Sonita, özelllikle yakın coğrafyamızda halen sürdürülen ...
-
MURAT TÜRKER YAZDI Erkek Sesinden Tahrik Olamaz mıyım? 16 Nisan 2015Bakur filmine yönelik yasak sonrasında iptal edilen yarışmalardan festivalin Sinemada İnsan Hakları kısmında ...
-
MURAT TÜRKER YAZDI İran Zindanlarında Muhalif Kadınlar 23 Mart 2013İsveç’te sürgünde yaşayan İranlı yönetmen Persson'un Benim Çalınan Devrimim adlı belgeseli, İran’da muhalif ...
-
!F İSTANBUL'DAN İran'da Eşcinsel Olmak Üzerine 16 Şubat 2012!f İstanbul'da Gökkuşağı Filmleri bölümünde gösterilecek olan Circumstance, İran'da iki lezbiyenin aşkını konu ...
Yazarın Önceki Yazıları
-
Delilik, Geyik Çocuk ve Julio Iglesias'ın Evi 18 Ağustos 2018Aralarında en uzunu 15 dakikayla sınırlandırılmış olan üç film, sinema sanatının kısa metrajlı ...
-
Nebula'nın Gölgesinde Aç Kedicik Vakası 14 Ağustos 2018Tarık Aktaş'ın Nebula adlı filmi 71. Locarno Festivali Günümüz Sinemacıları Yarışmasında Altın Leopar'ı ...
-
Sibel ve Nebula'ya Locarno'dan Ödüller 13 Ağustos 2018İsviçre'nin en prestijli film festivali Locarno'da ödüller sahiplerini buldu. ...
-
Uzak Evren ve Meteorlar'a DokuFest'ten Ödül 12 Ağustos 2018Kosova'nın kültür başkenti Prizren kentinde düzenlenen belgesel ve kısa film festivali XVII. DokuFest'te ...
-
Karanlığın Arasından İçimizde Beliren Anılar 11 Ağustos 2018Gürcan Keltek'in hipnotize edici son eseri Gulyabani 71. Locarno Festivalinde yer aldı. ...
Bugün En Çok Okunanlar
-
ŞEYHMUS DİKEN YAZDI Temelsiz Yapının Sonu! 18 Ağustos 2018
-
MURAT BAYRAM YAZDI Kürdistan Moda Haftası, “Kültürün Markandır” 18 Ağustos 2018
-
KENAN TEKEŞ YAZDI Beni Bul Anne 18 Ağustos 2018
-
İNGİLİZ DİLİ EDEBİYATI ÖĞRENCİSİ ŞÜKRAN ANLATIYOR "Eğitimini Aldığımız Mesleği Yaptığımızda, Toplumda Değişimi Yaratmak Daha Kolay Olacak" 18 Ağustos 2018
-
ÖZGE YÜKSEL YAZDI Ruhun Çeviriyazısı ve Basit Makineler 18 Ağustos 2018