Alp Yanardağ - Özel Haber
Yılın başından beri, Nijeryada ölümcül bir hastalık salgını başladı. Lassa ateşi, tehlikeli salgınlara neden olabilecek ancak şu anda herhangi bir aşısı olmayan bir hastalık.
Lassa ateşi yeni bir hastalık olmamasına rağmen bugünkü haliyle evrimleşerek adapte olduğu ve güçlendiği gözlemlendi. Lassa Ateşi benzeri görülmemiş bir şekilde her zamankinden daha hızlı ve daha yaygın bir şekilde can almaya başladı.
HASTALIĞA YAKALANAN HAMİLE KADINLAR %80 ORANINDA DÜŞÜK YAPIYOR
Sağlık çalışanları aşırı gerildi. Çünkü Lassa ateşi kendi ekiplerinden birine bulaştı ve o kişiyi öldürdü.
Ölümcül olabilecek enfeksiyon, birçok organı etkileyebilen ve vücudun kan damarlarına zarar verebilen "viral hemorajik ateş" olarak adlandırılıyor.
%22 ÖLÜM RİSKİ VE %20 ÖLÜM HIZI
Ancak bu hastalığı tedavi etmek zor. Lassa'yı yakalayan insanların çoğu ateş, baş ağrısı ve genel zayıflık gibi hafif belirtilere sahip oluyor. Bu hastalık vücutlarında etkin durumda olmayabilir.
Bununla birlikte, şiddetli vakalarda, burun, ağız ve vücudun diğer kısımlarında kanama yaratabilen başka bir ölümcül hastalık olan Ebolayı taklit edebilir. Ancak bu hekimler için yanıltıcı bir durum olabilir.
Lassa ateşi normal olarak yüzde bir ölüm hızına sahipti. Ancak Nijerya salgınında, ülkenin Hastalık Kontrol Merkezi'ne göre, vakalar arasından elde edilen bilgiler çerçevesinde ölüm hızının % 20'den fazla olduğu teyit edildi.
İstatistikler:
Nijerya
% 22
Ölüm oranı
1081 şüpheli vakalar (1 Ocak - 25 Şubat)
317 doğrulanmış vakalar
Altı eyaletten etkilenen 14 sağlık çalışanı
Nijerya Hastalık Kontrol Merkezi
Getty
Şu ana kadar yaklaşık 90 kişinin öldüğü düşünülüyor, ancak gerçek sayı çok daha yüksek olabilir, çünkü Lassa Ateşini teşhis etmek çok zor.
Hamilelik döneminde hastalığa yakalanan kadınlar% 80 oranında çocuğunu kaybetme ihtimaliyle karşı karşıya kalıyor veya kendileri ölüyor.
Erken aşamalarda sıtma ve dang gibi diğer yaygın hastalıklardan ayırt etmek neredeyse imkansızdır.
Kolaylıkla elde edilebilen bir test bulunmamakla birlikte, teşhisi doğrulamanın tek yolu, az sayıda uzmanlaşmış laboratuvarlardan birinde bir kan veya doku örneğini analiz etmektir.
Hastalık ilk olarak bir misyon hastanesinde patlak veren Nijerya'nın Lassa kentinde 1969'da tespit edilmişti.
O zamandan beri Gana, Mali ve Sierra Leone dahil birçok Batı Afrika ülkesinde görülüyor.
Bununla birlikte, bu salgın belirli endişelere neden oluyor, çünkü vakaların sayısı geçmiş yıllara oranla olağan dışı derecede yüksek.
HAYVANLAR TAŞIYICI HALİNE GELEREK, HASTALIĞI YAYIYOR
Sağlık görevlileri nedenini anlamaya çalışıyorlar.
Salgınlar, mevsimsel hava koşullarından etkilenebilir; bu durum, virüsün doğal konakçı sayısını etkiler - multimammat sıçanı.
Bu küçük memeliler Batı Afrika'da yaygındır ve burada evlerine kolayca ulaşırlar.
Bununla birlikte çok sayıdaki davanın kamuoyu bilincini arttırdığını düşünülmektedir.
Başka bir ihtimal, virüsle ilgili bir şeylerin değişme olasılığıdır. (Evrimleşerek adapte olmak ve güçlenme)
Çoğu kişi, Lassa ateşini, sıçan idrarına, dışkılarına, kanına ya da tükürüğe bulaşmış herhangi bir şeyden yiyip içmesiyle kapabilir.
Ayrıca kişiden kişiye vücut sıvıları yoluyla geçebilir, yani sağlık personeli ve koruyucu ekipman kullanmadan hasta yakınlarıyla ilgilenen insanlar özellikle risk altındadır.
İNGİLTERE BUNUN İÇİN ÖZEL BİR SAĞLIK EKİBİ KURDU
Lassa'nın kuluçka süresi yaklaşık üç hafta kadardır. Araştırmacılar, Ebola gibi Lassa'nın insan vücudunda kalabileceği ve hastalık geçtikten sonra bile cinsel temas yoluyla geçip geçemeyecekleri konusunda çalışma yürütüyorlar.
Nijerya, güçlü bir halk sağlığı sistemine sahiptir ve bu tip salgınlarla mücadele etmeye alışkındır.
Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ), koordineli bir şekilde Nijeryalı makamlarla birlikte çalışıyor ve Birleşik Krallık hükümeti, Halk Sağlığı Hızlı Destek Ekibi'nden bir ekip bile kurdu.
Etkilenen bölgelerde yaşayan kişilere temel önlemleri almaları öneriliyor: sıçanların evlerine girmesine izin verecek deliklerin engellenmesi, kapalı çöp bidonlarına çöp atılması ve yiyecek ve suyu kapalı kaplarda saklanması.
İnsanlara Lassa ateşi yaşayabilecek herkesi bakım yaparken koruyucu eldiven giymeleri ve güvenli defin uygulamaları yapmaları önerilir.
Bu önlemlere rağmen, Lassa ve diğer bulaşıcı hastalıklarla mücadele, tanı testleri, tedavileri ve aşılar gibi etkili tıbbi araçların olmaması nedeniyle engellenememektedir.
BILL & MELINDA GATES VAKFI YARDIMA HAZIRLANIYOR
Aşı geliştirme uzun, karmaşık ve maliyetli bir süreçtir. Prototip aşılar yalnızca bir salgının bulunduğu yerde test edilebilen, ortaya çıkan salgın hastalıklar için geçerlidir.
2017 yılında Wellcome Trust, ulusal hükümetler ve Bill & Melinda Gates Vakfı'nın mali desteği ile kurulan CEPI (Salgınlara Karşı Hazırlık Yenilikleri İçin Koalisyon) adlı yeni bir organizasyon aşı üretimini hızlandırmayı umuyor.
Lassa, listedeki hastalıklardan biridir ve önümüzdeki beş yıl içinde bir veya daha fazla vaat eden aşıların büyük ölçekli testler için hazır olacağı umut edilmektedir.
DÜNYA SAĞLIK ÖRGÜTÜNÜN YIKICI HASTALIKLAR LİSTESİNE GİRDİ
Dünya Sağlık Örgütü(WHO), MERS, Nipah, Rift Vadisi Ateşi ve Ebola da dahil olmak net bir şekilde anlaşılamayan ancak ciddi düzeyde yıkıcı etkilere sahip hastalıkların bir listesini yaptı. Bunlar arasına Lassa Ateşide aldı.
Bu hastalıklarla ilgili verilsel boşlukları dikkat çekmeye ve daha ileri araştırmalara başlamayı planlıyor.
Ancak tek başına araştırma yeterli değil.
Salgınların ortaya çıkması sağlık sistemleri zayıf ülkelerde daha fazladır.
Bu, salgınları tanımak ve bunlara tepki vermek için daha iyi sağlık tesisleri ve daha nitelikli eğitim personeli oluşturmak anlamına geliyor.
Aynı zamanda, salgın hastalıkların erken safhalarda nasıl tespit edileceğini anlamak ve yayılmalarını önlemek için topluluklarla birlikte çalışmak da gerekecektir.