-
ali baba´nın xıv. yüzyılda yaşadığı kabul edilmektedir. ali baba, evliya çelebi tarafından müfessir ve muhaddis olarak belirtilmekte, kayıtlarda ise, ahi babası olarak geçmektedir.
ali baba türbesi tire´nin doğusunda, boynuyoğun köyü hudutları içerisinde, ali baba türbesi diye anılan yerdedir. plan düzenlemesi bakımından da ilgi çekicidir. iki bölümden oluşan, önde sekizgen meddal bulunan, sekizgen gövdenin yüksek kasnağa oturan bir kubbe ile örtülmesinden ibaret sıvalı bir yapıdır. düzenli bir bahçe içinde ve türbe binasının dışında yer alan çeşitli mekanların oluşturduğu bir yapı topluluğu şeklindedir.
türbe ibadetlerin yanısıra çeşitli dini vecibelerin yerine getirildiği ve içinde çeşitli bektaşi babalarının mezarlarının (hasan baba vs.) yer aldığı bir kompleks şeklindedir.
tire´nin en düzenli türbelerinden biridir. yaklaşık 15.000 m2 miktarlı bir arazi üzerinde yer alır. su pınarı, kuyusu, ağaçları ve havuzu ile batı anadolu´daki önemli bir dergah merkezi durumundadır.
ali baba türbesi, daha önceleri gökçen adını alan fota adlı rum köyünde iken, 16. yüzyılda tire'nin hacıköy mezarlığı sırtlarına taşınmıştır.
halâ burada kendi adıyla anılan dergâh, konumu ve bakımlı arazisiyle tire'nin gözde bir mesire yeridir.
hacı bektaş-ı veli'nin arkadaşlarından bahaddin baba'nın oğlu ali baba adına yaptırılan bu dergâh, birçok ünitelerden meydana gelmiştir.
kaynak: a. munis armağan