İnsanlar varoluşundan itibaren elem ve neşede kendilerini ifade etmek için müzik ve raksı seçmişlerdir. Çünkü müzikte bölünmüşlük, ayrılmışlık, parçalanmışlık, kendini kaybetmişlik, bencillik ve yoksulluk yok, aksine kendini yitirmeksizin zenginleşme ve etrafına kendinden değerler katma, paylaşarak çoğalan bir sevgi, barış ve evrensellik vardır.
Mevlânâ öğretisinde en önemli üç öge şiir, müzik ve semâ’dır. Semâ, Şems ile karşılaşan Mevlânâ’nın yaşadığı tasavvufî yoğunluk sonrasında ortaya çıkmış ve evrenin genel hareketi ve ritmini temsil eden armonize bir dönüştür. Evrenin dönüşündeki âhengi yakalayan Mevlânâ’ya göre semâ, bedene fiziksel güç ve kondisyon sağlayan, ruhsal gerilimi izole eden ve mutlak güzele ulaştıran estetik bir ifade tarzıdır. Ünlü ruh bilimci ve felsefeci Strovsky’e göre, varlık birliğini simgeleyen semâ, Pythagoras’cıların “Bir, yerkürenin merkezidir ve uzaydaki tüm varlıklar birbirlerine çarpmadan, uyum hâlinde bu merkezden kaynaklanan dönme hareketiyle birlikte hareket ederler.” ifadesiyle örtüşmektedir. Netice itibarıyla semâdaki dönüş somut ve soyut her iki dünyanın dengeli bir biçimde yaşanması esasına dayanmaktadır.
Geçmişte doğuda Nef’î, Nâbî, İkbâl, Şeyh Gâlip ve Yahya Kemal’e ilham kaynağı olan Mevlânâ’nın eserleri batıda Goethe, Çehov, Victor Hugo, Ruckert gibi farklı sanat dallarındaki bir çok dehaya ilham kaynağı olmuştur. Itrî ve Dede Efendiler başta olmak üzere pek çok müzisyen onun engin dehâsından esinlenmiştir. 1922 yılında ünlü Polonyalı besteci Karol Szymanowsky de Mevlânâ’nın bir gazeli üzerine ünlü III. Senfonisini (Mevlânâ Senfonisi) bestelemiştir. Bugün müzikoterapi alanında, müzikle tedavide etnik müziğin etkileri konulu çeşitli araştırmalar da yapılmaktadır.
Mevlânâ’nın Çağdaş İnsana Katkıları ise:
Bilimsel teknolojik gelişmeler ve akla dayalı uygulamalar nedeniyle çağımız insanının çok fazla bireyselleştiği bilinen bir gerçektir. Bilim ve teknoloji her ne kadar insanlara bolluk, konfor ve hastalıklara çare getirmiş olsa da açlık, yoksulluk, kin, nefret, savaş ve sömürüye çare olamamıştır. Bir umut olarak başlayan rönesans ve Aydınlanma Çağıyla birlikte kısa sürede kâr arayışına giren insan kendi mükemmelliğini görmezden gelerek eşyayı mükemmelleştirmiştir. Rönesans sonrası efendi-köle ilişkisine dönüşen tabiat-insan ilişkisi, pazar ekonomisi sonrasında da kendi benliğine yabancılaşan insana dönüşmüştür. Teknoloji sezgiler ve estetiği yok etmiş, insan zekâsı tek yönlü olarak gelişmiştir. Oysaki insanın mekanik düşüncenin yanı sıra müzik, doğa, kültür, tarih, iletişim gibi alanlara da ihtiyacı bulunmaktadır. Böyle bir insanın zihnî ve düşünceleri ince ve hassas ama güçlü, dayanıklı ve esnek bir yapı kazanacaktır.
Evreni algılamada önemli yol kat etmiş bir düşünür olarak Mevlânâ her döneme hitap edebilecek kadar modern, modern bilimle çelişmeyecek kadar çağcıl yani gerçek anlamda bir vizyonerdir. Her açıdan tükenmişliğin yaşandığı çağımızda, çağdaş insanın sentezci bir yaklaşımla Mevlânâ’yı anlamaya ve ondan faydalanmaya ihtiyacı vardır. Çünkü gücü sınırları aşan insanlar ve onların eserleri tüm dünyanın ortak malıdır. Bu anlamda pek çok değerli düşünür gibi Mevlânâ’nın düşünceleri de tüm dünyanın yararına sunulmalıdır. Çünkü günümüz insanından Mevlânâ sadeliği ve yoğunluğunda kendini ve evreni algılaması beklenemez. Bu nedenle onun düşüncelerinden yararlanılarak günümüz insanına olumlu katkılar sağlamak mümkündür.
- Etiketler
-
The comments are closed.
- Video Galerisi