... konulu sunumlar: "İLKYARDIM GEREKTİREN ÖZEL DURUMLAR VE HASTALIKLAR"— Sunum transkripti:
1 İLKYARDIM GEREKTİREN ÖZEL DURUMLAR VE HASTALIKLAR Yrd. Doç. Dr. F. Mutlu KUKUL GÜVENCÜTF Acil Tıp AD.
2 Bayılma Aniden olan dolaşım yetmezliğine sonucu beynin kısa süreli kansız kalmasıgeçici bilinç kaybıdır.
3 Nedeni açlık, kan basıncının düşmesi, beklenmedik bir olay veya herhangi bir şeyle karşılaşma,aşırı sevinç ya da üzüntü,uzun süre havasız ve kapalı ortamda bulunma….
4 İlkyardımSırt üstü yatırılarak ayakları yükseğe kaldırılır (şok pozisyonu)Sıkı giysiler gevşetilir,Kapalı ortamdaysa açık havaya çıkarılır,Uyarıcı olarak kokularKişi kendine geldiğinde önce oturtulur.Bilinci açık ve gerekli ise içecek bir şeyler verilebilir.
5 Diyabetes Mellitus (şeker hastalığı) kandaki şeker düzeyinin düşmesi veya yükselmesiHiperglisemi: kandaki şeker oranının yükselmesi
7 Dikkat !!!Hipoglisemi, hiperglisemiden çok daha tehlikelidir.
8 Neden??Beynin düzenli ve belirli miktarda şekere (glukoza) gereksinimi vardır.Şeker azaldığında beyin enerjisiz kalacağından beyin hücrelerinde harabiyet başlar (solunum durduğunda beynin oksijensizliğe ancak 4-6 dakika dayanabildiği gibi şekersizliğe de uzun süre dayanamaz.).Bilinç düzeyinde değişiklik: sinirlilik, bilinç bulanıklığı, bilincin giderek kapanması gibi bulgular, soğuk soğuk terleme, baş ağrısıHipoglisemi bulgularından biri veya birkaçı bir arada görülmeye başlanmışsa, kişi içebilecek durumdaysa şeker ve şekerli sıvılar verilebilir.
9 Hiperglisemide kandaki şeker uzun saatler (6-12 saat) içinde yükselir. Bilinci kapalı değilse, herhangi bir ilkyardıma gerek yoktur, kişi en kısa zamanda hastaneye götürülmelidir.
10 Diyabetik acillerde ayırt edici belirti ve bulgular Kan şekeri düzeyihipoglisemihiperglisemiNabızDolgun, hızlıZayıf, hızlıSolunumyüzeyselDerin, iç çekmelibilinçBaygınlık hali/hızla gelişen bilinç kaybıYavaş gelişen bilinç kaybıNefes kokusuKoku yokturÇürük elma / aseton gibi kokarDiğer bulgularBaş ağrısı, ürperme, konfüzyon(şaşkınlık), saldırganlık (sinirli) davranışlarderiSoğuk, nemli, solukKızarık, kuru
11 İlkyardım Hipoglisemi Hiperglisemi Bilinç açık ve içebilecek durumdaysa, şekerli içecekler verilebilir.Buna rağmen durum kötüleşiyorsa vakit kaybedilmeden mutlaka hastaneye götürülmelidir.Diyabetli kişiler, hipoglisemi olasılığına karşı yanlarında şeker, şekerli yiyecekler bulundurmalıdır.Hiperglisemiyavaş geliştiğinden hastaneye kadar yetiştirilebilir,ilkyardım gerektirmez.Hastanın bilinci kapanmak üzere veya kapalıysa, soluk yolu açıklığı sağlanarak hastaneye götürülmelidir.
12 Epilepsi (sara)Beyindeki elektriksel aktivitenin geçici olarak durması veya bozulması sonucu, kişinin kasılması ve bilincinin kaybolması olayına epilepsi denilmektedir.Nöbetler çeşitli şekillerde görülebilir;kişi otururken dalıp gidebileceği gibi,kasılmalar da olabilir.
13 Nedeni kalıtımsal olabileceği gibi, kafa yaralanmaları, beyinde kanamalar,tümörler,iltihaplar sonucu da ortaya çıkabilir.nedeni saptanamayan epilepsiler de oldukça yaygındır
14 İlkyardım Kişinin kendini yaralamaması için tedbir alınır; Mümkünse yatırılır,Dilini ısırmaması için çene kenetlenmemişse, dişlerinin arasına bir şey konur (mendil, kalem vs gibi). METAL malzemeler kullanılmamalıdır.Başını ve kollarını ritmik olarak bir yerlere vuruyorsa battaniye, ceket vb malzemelerle desteklenerek kendisini yaralaması engellenir.
15 Yapılmaması gerekenler Hastanın yumruk şeklindeki ellerini zorla açmaya çalışmak;Soğan keserek veya pamuğa kolonya damlatarak ağzına veya burnuna kapatmak, bu çok sakıncalıdır çünkü bu şekilde kişinin nefes alması önlenerek kendine gelmesi engellenmektedir.Epilepside uyarıya gereksinim yoktur, çünkü olay dolaşımdan ve beyindeki elektriksel aktivitenin geçici bozulmasından kaynaklanmaktadır. Bu gibi durumlarda uyarının hiçbir yararı yoktur, hatta zararlı olabilmektedir.Elinizi dişleri arasına kaptırmayın, sizin elinizi kolunuzu kavramasına izin vermeyin aksi halde sizde zarar görürsünüz.
16 Kalp KriziKalbi besleyen koroner arterlerin çeşitli nedenlerle kalbi besleyememesi sonucu orAngina pektorisAkut myokard enfarktüsü şeklinde ortaya çıkabilir.
17 Arterin daralması nedeniyle, fiziksel aktivite, ruhsal stres veya aşırı soğuk sonucunda kalbin artan oksijen ihtiyacı karşılanamayacağı için kalp kasında gerekli kasılma olamayacaktırYaş ilerledikçe kalp krizine yatkınlık artar..
18 Kalp krizi nedenleri kontrol edilemeyen nedenler kontrol edilebilir nedenlerkandaki kolesterol düzeyinin yükselmesi,sigara,alkol,stres,yüksek tansiyon,şişmanlık,hareketsizlikkontrol edilemeyen nedenleryaş,cinsiyet,kalıtım,diabet
19 ANGİNA PEKTORİSKalp, bir süre gereksiniminden az oksijenle beslenmek, zorunda kalırsa, kişinin soluğunu kesecek kadar şiddetli göğüs ağrısı olur, bu ağrıya angina pektoris denir.Ağrı genellikle sternum (göğüs kemiği) arkasında hissedilir; kola (özelikle sol kola), çeneye, epigastriuma (karnın üst orta bölgesine) yayılır.
20 AKUT MYOKARD ENFARKTÜSÜ: Koroner arterin, arterioskleroza(damar sertliğine) bağlı olarak daralması veya kan pıhtısı ile tıkanması sonucunda bu arterle beslenen kalp kasına giden oksijen yetersiz kalacağından, myokard kası görevini yerine getiremez; yeterince kanın vücuda pompalanamadığı bu tabloya, akut myokard enfarktüsü (AMI) denir.
21 Kalp krizinde ayırt edici Özellikler Ağrının özellikleriANGİNA PEKTORİSAKUT MYOKARD ENFARKTÜSÜŞiddetiHafiften orta şiddete doğruŞiddetli-ölüm korkususüresiGenelde 3-5 dakika sürerSaatlerce sürebilirHazırlayıcı etkenlerEgzersiz, soğuk hava, stresDinlenme anında da görülebilirGiderme yollarıDinlenmeDinlenme ile geçmezNitrogliserin (İsordil, 5mg, dilaltı)Genellikle ağrıyı giderirAğrıya etkisi yokturDiğer belirtilerGenelde yokturDispne (nefes darlığı), bulantı, kusma, aşırı terleme, baş dönmesi, ölüm korkusu
22 İlkyardım Angina pektoriste: Hasta mutlaka hemen dinlen(diril) melidir; yürüyorsa durmalı, oturtulmalı veya yatırılmalıdır. Mümkünse hareket ettirilmemelidir. Hasta sakinleştirilmelidir.Sıkı giysiler gevşetilir.Dilaltı nitrogliserin (isordil, 5 mg ) verilir.Gerekiyorsa (solunum ve kalp durmuşsa) KPR yapılır.Hastaneye götürülür ( mümkün olduğunca az hareket ettirilerek ).
23 Akut myokard enfarktüsünde: Hastanın ağrısının ve korkusunun giderilmesi önemlidirHasta sırtüstü yatırılır ve hareket ettirilmez,Hastanın solunum sıkıntısı varsa, baş yükseltilirMümkünse oksijen verilir 2 lt/dk gidecek şekildeMutlaka hastaneye götürülür.Gerekiyorsa (solunum ve kalp durmuşsa) KPR yapılır.
24 Kalp krizi sonucu görülen kalp durmalarında, hemen kalp masajı başlatılır ve sağlık kuruluşuna kadar sürdürülürse kişinin döndürülme şansı yükselecektir.Endişeli hastanın sakinleştirilmesi ve hastanın hareketinin kısıtlanması kalbin yükünün azaltılması açısından önemlidir.
25 FelçBeyni besleyen kan damarlarının yırtılması veya tıkanması gibi nedenlerle, beyindeki kanlanmanın bozulması sonucu ortaya çıkan bir tablodur.Özellikle yüksek tansiyonlu kişilerde görülme sıklığı yüksektir. İlkyardımda iki şekilde değerlendirebiliriz
26 Hafif felç-1Beyni besleyen küçük kan damarlarının hasarı ile oluşur. Genelde, bilinç kaybı yoktur ve bulgular zarar gören bölümle ilgilidir.
27 Belirtileri-1Baş ağrısı, şaşkınlık hali (konfüzyon), kulak çınlaması, baş dönmesi;-Hasar arttıkça, konuşmada hafif güçlük, hafıza bozuklukları, kişilik değişmesi, kol veya bacakta uyuşma, ilerleyen güçsüzlük
28 İlkyardım-1 Hasta kazalara ve fiziksel etkilere karşı (düşme, çarpma, ateş, sıcak, soğuk ve kesici aletler , vb.) korunur. Hemen hastaneye götürülür
29 Ağır Felç-2 Belirtiler: Bilinç kaybı Vücutta tek (ya da çift) taraflı paralizi (güç kaybı) veya pleji (kuvvet kaybı)Solunum ve yutma güçlüğüMesane ve barsak kontrolünün kaybı (inkontinans)Konuşma güçlüğü, uyku haliGözbebekleri (pupiller) büyüklüğünde farklılık (anizokori)
30 İlkyardım-2 ABC sürekli kontrol edilir ve devamlılığı sağlanır. Kusma olasılığına karşı yan yatırılarak (özellikle felç gelişen kol tarafına yatırılarak) hastaneye götürülür. Bilinçsiz hastanın yan yatırılmasına, özellikle de başın, kusmuk veya sekresyonun dışarı akabileceği şekilde yana çevrilmesi pozisyonuna KOMA POZİSYONU adı verilmektedir.
31 KOMA:Yutkunma, öksürük vs reflekslerin (tepki) ve dıştan gelen uyarılara karşı tepkinin azalması yada yok olması ile ortaya çıkan uzun süreli bilinç kaybıdır.
32 Bilinci kapalı kişi Yardım isteyemez. Dikkatli değerlendirilmeyecek olursa hastanın öldüğü sanılabilir.Nedene yönelik tahmin hayat kurtarıcı olabilir.Kolayca zarar görebilirSolunum yolu tıkanabilir.Hasta kusabilir ve kusmuk soluk yolunu tıkayabilir.Gözünü yabancı cisimlerden korumasını sağlayan refleks mekanizması ortadan kalkmıştır. Öğürme refleksi ya da öksürük mekanizması çalışmayabilir.
33 Bilinç kaybının nedenleri kafaya gelen darbeler,beyindeki kanamalar,iltihaplar (menenjit vs),tümörler,bazı ilaçların veya alkolün aşırı alınması,siroz,üremi,diyabet (şeker hastalığı) vs.
34 Dikkat!!!!BİLİNCİ KAPALI HER KİŞİNİN SOLUNUM YOLUNUN KAPALI OLDUĞU KABUL EDİLMELİDİR.Bu durumda ABC kontrol edilir.Soluk yolunun açıklığının devamı sağlanır.
35 İlkyardımABC sürekli kontrol edilir (gerekiyorsa suni solunum, kalp masajı yapılır )Soluk alıyorsa, koma pozisyonunda yatırılır,Hastaneye götürülürBilinci kapalı kişilerin üzerine soğuk su dökülmesi, şamarlanması, sarsılması (özellikle beyin kanaması veya kafa travmasında) tehlikeli olabileceğinden, bu gibi davranışlardan kesinlikle kaçınılmalıdır.
36 Komanın tanısında yardımcı olabilecek özellikler Nefesi ALKOL kokuyorsa, alkol komasında olabilirNefesi ASETON veya ÇÜRÜK ELMA gibi kokuyorsa, şeker koması (hiperglisemi, diyabet) olabilir.Eğer hastanın cebinde tegretol, dilantin, gibi epilepsi ilaçları varsa veya içtiği biliniyorsa epileptik koma olabilir.Hastanın cebinde veya çevrede boş ilaç şişesi varsa, ilaç zehirlenmesi akla gelebilir.Hastanın kollarında iğne izleri varsa, aşırı doz uyuşturucu kullanımı söz konusu olabilir
To ensure the functioning of the site, we use cookies. We share information about your activities on the site with our partners and Google partners: social networks and companies engaged in advertising and web analytics. For more information, see the Privacy Policy and Google Privacy & Terms.
Your consent to our cookies if you continue to use this website.