Dijital Topuklar’da Z Kuşağı Konuşuldu
YAZANDila Naz Kelekçi Simay Yılmaz
Türkiye’nin ilk ve tek dijital kadın zirvesi olan Dijital Topuklar her yıl 1 Kasım günü dijital dünyada fikir önderleri olan ve bu dünyada önemli projelere imza atan pek çok ismin katılımıyla misafirleriyle buluşuyor. Sosyal mecralardaki içerik üreticilerini, ajansları, marka temsilcilerini ve uzmanları bir araya getiren Dijital Topuklar, panellerinde özgün içerik, dijital gençlik, dijital feminizm, dijital girişimcilik gibi konuları ele alıyor.
Bu yıl Dijital Topuklar’da İstanbul Bilgi Üniversitesi öğretim üyesi, Dijital Medya ve Çocuk projesinin danışmanı Yrd. Doç. Dr. Esra Ercan Bilgiç’in de konuşmacı olarak katıldığı panelde Z kuşağına hitap etmenin incelikleri konuşuldu.
Eğitimpedia’nın kurucusu Ali Koç’un moderatörlüğünde yürütülen panelde, proje danışmanımız Esra Ercan Bilgiç’le birlikte çocuk kitapları yazarı Tülin Kozikoğlu ve karikatürist Erdil Yaşaroğlu’da yer aldı. Farklı dallarda olup ortak paydalarda buluşulan Dijital Topuklar’da, çocukların dijital medya kullanımında doğru yönlendirilmesi, dijital platformlarda sunulan içeriklerin zenginliği gibi konulara değinildi. Aynı zamanda son zamanlarda çocukların çok fazla YouTube videosu izlemesi ve yeni nesil fenomenlere bakış açıları da değerlendirildi.
Panel kapsamında 7-16 yaş grubu çocuklarla yapılan araştırmada dijitalde görülen tehlikelerden bahsedildi. Araştırma sonucunda,
• Çocukların kullanılması %77
• Psikolojik etkilenme ve siber zorbalık %13
• Bağımlılık tehlikesi %10
gibi korkular görüldüğü ortaya çıktı. Oranlar doğrultusunda değerlendirme yapan panel konukları, dikkat edilmesi gereken ana konunun içerik olduğuna dair ortak bir yorum yaptı.
Ebeveyn ve eğitimcilerin bulundukları zamanın medya teknolojisine yönelik korkularının hep var olduğunu belirten Esra Ercan Bilgiç, önemli olanın Dijital Medya ve Çocuk projesinin de ana teması olan yasaklamadan çocukları doğru içeriğe yönlendirmekten geçtiğini belirtti. Bu konuda problem yaşayan ailelerin yasaklamaya eğilimli olduklarını ve bu konuda en önemli çözüm yolunun aile içi diyalog olduğu dile getirdi.
“Avrupa komisyonu belgelerine bakıldığı zaman çocukların dijital medyayı kullanma hakkı ve dijital medyanın risklerinden korunma hakkı var.” şeklinde konuşan Esra Ercan Bilgiç, hak temelli pozitif ebeveynliğin önemini vurguladı.
Belirli bir yaş grubu ele alınarak yapılan araştırmada görüldüğü gibi ailelerin dijital dünyada çocuklarını korumak istedikleri konulardan biri dijital medyaya bağımlı olmaları. Bu konu üzerinden ilerleyen panelde, bağımlı kelimesinin doğru anlamda kullanılmasının önemi vurgulanırken, Esra Ercan Bilgiç bu durumdan ‘sorunlu medya tüketimi’ olarak bahsedilmesi gerektiğini belirtti. Birçok ebeveyn ve eğitimcinin kafasında olan süre konusu için de kesin bir çizgi çekilmemesi gerektiğini söyleyen Bilgiç, esas dikkat edilmesi gerekenin çocuğun dijital medyada ne yaptığı, ne izlediği ve bunlardan ne çıkardığı olduğunu vurguladı.
Son dönemlerde dijital oyunlara kendilerini kaptıran çocukların kitaplara olan bakış açıları ne durumda?
Bir yazar gözüyle dijital medya ve çocuk ilişkisi konusuna yorum getiren Tülin Kozikoğlu, basılı kitapların hala yüksek oranda okunduğunu belirtirken okunanın dijital ya da basılı olmasından öte iyi bir öyküye dayanması gerektiğini dile getirdi. Dijital dünyada başarı yakalayan projelerde istenildiği kadar görsel efekt, renk, ses olsa da her zaman iyi bir öykü barındırdıklarını belirtti.
Dijital medyanın araç mı amaç mı olması konusunun tartışıldığı panelde 30 yaşında 10 yıl boyunca dijital bir oyuna bağlandığını belirten Erdil Yaşaroğlu, oyunların kapsamlı bir araç içinde güçlü bir içerik sunduğu düşüncesini belirtti. “İçerik tek başına çok önemli ama dijital oyunlarda içeriği kullanabileceğiniz pek çok mecra var; ses, müzik, animasyon vs. bu malzemeler oyunu çok zengin kılıyor.” Yetişkin birinin bu denli etkilendiği bir içeriğin çocuklar için cezbedici olmasının normalliğini vurgulayan Yaşaroğlu, aracın önemsizliğine esas olanın öğrenme olduğuna dikkat çekti.
Dijital Topuklar için çocuklar üzerinde yapılan araştırma sonucunda dijital oyunların yanında Youtube videolarının da çocukların ilgi alanlarında olduğu görüldü. Bu bağlamda oturum sonunda proje koordinatörümüz Esra Ercan Bilgiç, Youtube üzerinden yeni bir popüler kültür doğduğunu ve bunun incelenip anlaşılmaya çalışılması gerektiğini söyledi. “Çocukların Youtube videolarını neden izlediklerini, onlardan ne aldıklarını öğrenmek ve anlamak için ebeveyn olarak oturup siz de izleyin.” sözleriyle konuşmasını noktalayan Bilgiç, Z kuşağının içine doğdukları dijital dünyanın bir parçası olmaları gerçeğiyle birlikte ailelerin de bu gerçeklik içinde onlarla birlikte olup vakit geçirmesi gerektiğine dikkat çekti.
Görseller kaynak: Dijital Topuklar