Spiral Nedir?
Ülkemizde en çok kullanılan doğum kontrol yöntemlerinden bir tanesi olan spiral kullanımı, aslında çok basit bir mekanizması olan ve bu kontrol işlemini fiziksel olarak gerçekleştiren bir yöntemdir. İçerisinde çok ince bir bakır olan T şeklindeki küçücük bir plastiğin rahim içerisine yerleştirilmesinden ibarettir. Buradaki amaç ise hiçbir ekstra korunma olmadan gerçekleştirilen cinsel ilişki sonrası rahim içine giren spermlerin spirale çarparak geri çıkmasıdır.
Spiral, spermlerin geçişini %100 önleyemediği için içerisinde özellikle bakır teller bulunmaktadır. Bakır, kimyasal yapısı gereği sürekli rahim suyuna bakır suyu salgılar, bu çok eser miktardadır fakat bir şekilde spirali geçmeyi başaran sperm hücrelerinin ölmesini sağlar. Yani aslında spiral hem mekanik hem de kimyasal yönden bir korunma sağlamaktadır. Tıptaki gelişmeler ile bu bakır tellerin yerine artık progesteron hormonu kullanılmaktadır, bu hormonun görevi de rahim içindeki gebeliğe uygun şartların oluşmasını engellemektir.
Spiral Nasıl Koruma Sağlar? Gebeliği Önleme Oranı Nedir?
Prezervatif kullanmaktan sonra en etkili doğum kontrol yöntemi olduğunu söyleyebiliriz. Teorik olarak %99.9 olması gerekir fakat her doktor spirali kusursuz bir şekilde yerleştiremediği için bazı açık yollar bırakabilir. Hamile kalma oranı çok düşük olsa da milyarlarca spermden birisinin bu engeli aşma ihtimali de her zaman vardır.
Spiralin avantajları ise cinsel zevkten alınan hazzı artırması ve takıldıktan sonra tamamen unutulmasıdır. Hiçbir ekstra his vermediği ve görünmediği için enfeksiyon gibi problemler çıkarmadıktan sonra spiral en verimli doğum kontrol ürünüdür.
Spiral Kullanırken Dikkat Edilmesi Gerekenler
Spiral gözünüzle görebileceğiniz veya eliniz ile dokunabileceğiniz bir yerde değildir. Bu sebeple spiral kullanan kişinin bu plastiğe müdahale etmesi veya günlük rutininde bakımını yapması gibi bir şey söz konusu değildir. Spiral artık sizin bir parçanızdır.
Sorun görüldüğü takdirde doktorunuz sorunu giderecektir; eğer bir sorun gözükmüyorsa her sene 1 kere doktorunuza gelerek kontrol muayenesinden geçmeniz yeterlidir. Doktorunuzun söylediği spiral kullanma ömrüne dikkat ediniz, yeni nesil spirallerin kullanım ömürleri yaklaşık olarak 8-10 senedir. Kullanım ömrü biten spirallerin çıkarılıp, yenisiyle değiştirilmesi gerekir.
Spiralin Yan Etkileri
Spiral ne kadar başarılı bir doğum kontrol yöntemi olsa da maalesef burada vücudunuza giren yabancı bir madde söz konusudur. Elbette bu madde hekimler tarafından onaylanmış ve insan sağlığı açısından tehlikeli olmayan bir maddedir. Fakat her insanın bünyesi spiral ile barışık olmayabiliyor, bu gibi durumlarda vücut spirali istemediğinin sinyallerini yollayarak bize mesaj vermektedir.
Spiral kullanan kişilerde görülen en büyük sorun enfeksiyon kapma durumudur. 100 kişiden 1’inde görülmesine rağmen ciddiye alınması gereken bir durumdur. Vajinanızdan kahverengiye kaçan sürekli bir kanama geliyorsa bunun sebebi %90 spiral taktırmış olmanızdır. Böyle bir durumda hiç vakit kaybetmeden doktorunuza başvurmanız gerekecektir. Doktorunuz tedavi yöntemine başvurabilir veya spiralin derhal çıkarılmasına karar verebilir. Genel olarak spirale karşı tepki veren ve enfeksiyon kapan bünyeler tedaviye cevap vermedikleri için doktorlar spirali çıkarma yönünde karar vermektedirler. Bu enfeksiyon genel olarak ilaç tedavisi ile son bulmaktadır, korkulacak bir durum yoktur.
Spiral Ne Zaman Takılır?
Spiralin takılması için ne zaman takıldığının çok bir önemi yoktur fakat en doğru zaman belirlenirse çok daha ağrısız olabilir. Doktorların çoğu bunun için özel bir zaman randevu verse bir çoğu da her an takmaktadırlar. Spiralin takılması konusunda en çok dikkat edilmesi gereken nokta kadının hamile olmamasıdır. Zira çocuk bekleyen birisine spiral takmak skandal olacaktır. Kişinin hamile olmadığı kesinse spiral istenildiği zaman takılabilir. Spiralin genel olarak adet gününün son günü takılırsa kişi için çok daha rahat bir işlem gerçekleşir. Bu dönemde rahim ağzı çok daha geniştir ve 2-3 cm’lik spiralin takılması 1 dakikayı bile almaz. Ayrıca adet gören kişinin de hamile olmadığından %100 emin olunmuş olunur.
Spiralin takılma işlemi sadece bir kaç dakika sürer ve ağrısızdır. Bazı hastalar çok hassas oldukları için ufak bir uyuşturma işlemi yapılmaktadır. Doğum yapmış veya yapmamış tüm kadınlar için uygulanmasında hiçbir sakınca yoktur. Sadece ilk 3 ay çok iyi takip edilmelidir ve enfeksiyon durumunda derhal doktor gözetimine girilmelidir.
Spirali Kimler Kullanamaz?
Hamileler kesinlikle spiral kullanamaz.
Adet kanaması çok şiddetli olan kişilerin spiral taktırmasında bir sakınca yoktur fakat spiralin genişletici etkisi sebebiyle bu kanamalar çok daha şiddetli olacaktır. Aslında burada akan kan miktarında bir farklılık yoktur ama kişi doğal olarak aşırı kan kaybediyorum hissiyatına kapılarak rahatsız olacaktır. Sağlık konusunda panik yaşayan bir ruh yapısına sahip olan kişilere; sağlık açısından bir sorun olmasa da psikolojik açıdan etkilenmemeleri adına spiral taktırmaları tavsiye edilmez.
Bunun dışında spiralin tek gerçek zarar enfeksiyon riskidir. Bu sebeple daha önce rahim ve vajina bölgesinde başka bir sebepten dolayı enfeksiyon geçirmiş kişilerin ya da yine spiral taktırarak enfeksiyon geçirmiş kişilerin spiral kullanması sakıncalıdır. Zira bu doğrultuda ilkinde oldu, ikincisinde belki olmaz diyerek bunu denemek çok riskli bir yöntemdir. Bunu yine de göze alan kişilerin muhakkak ama muhakkak bu durumu doktorları ile paylaşmaları zorunludur. Doktorunuz bu riski bilirse ona göre karar verecek ve en azından ilaç tedavisi uygulayabilecektir. Ağır bir enfeksiyon ileride çocuk sahibi olmanızı dahi engelleyecek zararlar verebilir.
Spiral Kullanmak Avantajlı Mı?
Doğum kontrolünde spiral kullanmanın avantajlı olup olmadığını anlamak için diğer doğum kontrol yöntemlerini de hesaba katmak gerekir. Dünyada ve ülkemizde en çok kullanılan doğum kontrol yöntemleri geri çekme, kondom kullanımı, spiral kullanımı ve hormonâl etkisi olan ilaçlardır.
Bu yöntemleri tek tek inceleyelim ve bir sonuca varmaya çalışalım:
- Geri çekme yöntemi: İnsanlığın var olduğundan beri kullanılan en ilkel yöntemdir. Spermlerin rahim ağzına fışkırması engellenmiş olur fakat gebeliğin gerçekleşmesi halen çok fazladır. Zira rahim ağzına bir şekilde olaşmış olan sperm yolu kendi bulabilir. Hiç yoktan iyi bir yöntemdir fakat koruma oranı %30 civarındadır.
- Hap Kullanmak: Hiçbir zaman tavsiye etmediğimiz, geri çekme yöntemine göre çok daha etkili olsa da kadın vücudunu adeta zora sokan bir yöntemdir. Sürekli kullanımı ise kalıcı böbrek ve karaciğer rahatsızlıklarını beraberinde getirir. Hamile kalmayayım derken kadınları hasta yapan ve uygulanmaması gereken bir yöntemdir. Çok elzem durumlarda ömrünüz boyunca 1-2 kere olmak üzere kullanılabilir.
- Kondom: Koruma oranı en yüksek doğum kontrol yöntemidir fakat bunun getirisi olarak da cinsel ilişkinin zevkinin %50’sini alıp götürür. Spermlerin kondom dışına çıkması imkansızın bir tık altında olduğu için kadının gebe kalma şansı da ancak %0.001’dir. Bu oranın oluşmasının sebebi de üretim hatası veya yanlış kullanılan kondomlardır. Kondom sert bir lastik tabaka olduğu için gözle bile görülemeyen sperm hücresinin bu tabakayı aşması oldukça zordur.
Tüm bu doğum kontrolleri hesaba katılırsa; spiral en pratik olanıdır. Zira hem yüksek oranda korur hem de cinsel hazzı hiç düşürmez. Adeta onu taktırdığınızı bile unutursunuz. Tek olumsuz yanı ise en kötü senede 1 giderek kontrol ettirmeniz ve enfeksiyon yaşama ihtimalinizin sizi biraz rahatsız etmesi olacaktır.