İş kazası, güvensiz durum, güvensiz hareket ve çalışanın-yönetimin kontrol eksikliğinden kaynaklanan, beklenmeyen, çalışanın yaralanmasına, malzeme kaybına ve/veya hasarına neden olan ve yönetimce istenmeyen bir olaydır.
İş kazaları
1. Sosyal,
2. Yasal,
3. Ekonomik
nedenler itibarıyla önlenmelidir.
İş kazaları gelişmiş iş güvenliği metodları ile önlenebilir. En düşük işgüvenliği standartları bile kazaları önliyebilir.
İş kazasının mali unsuru,
1.Doğrudan
2.Dolaylı
zararlar şeklinde ölçülebilir.
İş kazasındaki çalışan unsuru,
1. Kayıp zaman
2. Sağlık kaybı
şeklinde ölçülebilir.
Üretimin kalite yönetimi (prosedür ve talimatlar) altında yapılması, işgüvenliğini sağlayıcı bir unsurdur. Prosedür ve iş talimatları, iş güvenliği açısından önemlidir.
İş kazalarının önlenmesinde kilit insanlar, nezaret eden ilk yöneticilerdir.
Yöneticiler bu dokümanların içeriğini, ne zaman ve hangi talimatı kullanmaları gerektiğini bilmelidirler. Yöneticilerden beklenen, doğru iş talimatlarını, doğru zamanda, doğru kişilere vermeleri, çalışma metodlarını geliştirmeleri, çalışmaya nezaret etmeleri ve bu kapsamda insan-makine sürekliliğini sağlamalarıdır.
Ancak, iş talimatını kim vermiş olursa olsun, sorumluluk yöneticiye aittir.
Yöneticiler, işçilerini çok iyi tanımalıdırlar. Bir iş ilişkisi içerisinde ve sağduyulu olarak davranmalı, işçileri bir makine gibi görmemelidirler. Yöneticiler aynı zamanda işçilerine iyi örnek olmalı, onlarla iyi ilişkiler içerisinde olmalı, kişisel yaklaşım metodlarını bilmeli, öğretici ve uyanık olmalıdırlar.
Çalışanlar ise kendi çalışma gruplarının bir üyesi olarak, güvenli çalıştıklarını hissetmek, yaptıkları işin önemli olduğunu bilmek ve gayretlerinin takdir edilmesini isterler.
İş kazalarının oluş nedenlerinden birisi iletişimsizliktir. İletişimsizlik sonucu gelen kafa karışıklığı, yanlış davranış iş kazasına neden olabilir. Çalışanların birbirleri arasında ya da yöneticileriyle olan iletişimsizlikleri sonucu çalışanlar,yaptıkları işin yanlış olduğunu bilmeyebilirler, verilen talimatları yanlış anlayabilirler, verilen talimatın önemine dikkat etmeyebilirler, özel talimatların kendilerine verilmesine fırsat vermeyebilirler, talimatları uygulamada dikkatsiz davranabilirler ya da hiç uymayabilirler.
İş güvenliğini sağlamak ve iş kazalarını önlemek amacıyla iyi bir iletişim, karşılıklı mesaj alışverişine ve bunlara destek vermeye bağlıdır.
Memet Özkan