Asgari ücrete zam derman olmadı: Bütçe hâlâ açık veriyor
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği Meclisi’nin asgari ücrete ilişkin gerçek hayat hikayelerine dayanan araştırmasını 5’incisinin konusu asgari ücrete yapılan artış oldu.Araştırmada, AGİ (Asgari Geçim İndirimi) dahil 1300 liraya çıkarılan yeni asgari ücretin Karaca ailesinin yaşantısına etkileri masaya yatırıldı. Ancak sonuçlar hiç de iç açıcı değil. Zira 3 ay önce gelir-gider açığı veren ailenin bütçesi, asgari ücret artsa da temel tüketim mallarına yapılan zam nedeniyle açık vermeye devam etti.
KARACA AİLESİ
Fatma Karaca 46 yaşında evli ve bankacılık sektöründeki büyük ölçekli bir şirkette temizlik elemanı olarak çalışan taşeron bir işçi. Bunun yanında ayda 4 defa yarım gün evlere temizliğe gidiyor ve aileye ek katkıda bulunmaya çalışıyor. Eşi Yılmaz ise uzun bir süre inşaat işçisi olarak çalışmış ama iş kazası geçirmesi sebebiyle sonradan nalburda çalışarak geçimini sağlamaya başlamış. Hâlâ aynı işyerinde çalışmaya devam ediyor. Ailenin her iki bireyi de haftada 6 gün çalışıyor. Karaca ailesinin çocukları yok; ancak akrabaları olan 19 yaşındaki üniversite öğrencisine, eğitim masraflarına destek olmak gibi maddi yardımdan öte manevi bir yakınlık duyduklarını belirtiyorlar. Aslen Erzurumlu olan aile İstanbul Esenyurt ilçesinde kredi ile aldıkları bir evde ikamet ediyor. Karaca ailesinin Kasım ayında yapılan değerlendirmesinde ay sonunda gelirden fazla giderlerinin olduğunu belirlenmişti. Aradan geçen üç ay içerisinde ailenin durumunda harcama kalemleri arasındaki dağılım dışında fazla bir değişiklik yok
GELİRİN YÜZDE 60’I BORCA GİDİYOR
Karaca Ailesinin 2016 yılı Şubat ayı giderleri şöyle: Ailenin, toplam giderlerinin yüzde 31’i kredi ile aldıkları ev ödemesi, yüzde 12’si gıda ihtiyacı ve yüzde 29’u da sadece banka kredi kartlarına verilen harcamalardan oluşuyor. Kısacası, Karaca ailesinin toplam giderlerinin yüzde 60’ı bankadan borçlanarak aldıkları ev ödemesi ve kredi kartı borçlarından meydana geliyor. Karaca ailesinin aylık 3018 lira gelirine karşılık 3162 lira gideri var. Dolayısıyla aile, Şubat ayını da Kasım ayı gibi yine gelir-gider açığı vererek kapattı. Ailenin Şubat ayında toplamda 144 TL gelir-gider açığı verdi. Ancak ev işçiliğinden gelen ek gelir olmasaydı aile, 2718 lira aylık ücretleri ile ay sonunu 444 lira açıkla kapatıyor olacaktı.
ŞUBAT-KASIM KARŞILAŞTIRMASI
Araştırmada Karaca Ailesi’nin Şubat 2016-Kasım 2015 ayları arasındaki gelir ve giderlerinin karşılaştırılmasına ise şöyle yer verildi:
* Karaca ailesinin giderlerinde yüzde 4; gelirlerinde ise yüzde 5 oranında bir artış olduğu ortaya çıkmıştır. Buna göre ailenin Şubat ayı gelirleri Kasım ayına göre 152 TL artış göstermesine rağmen, ay sonunda 144 TL ile yine gelir-gider açığı verilmiştir.
* Ailenin mevsimsel değişikliklere bağlı olarak ısınma vb sabit faturalar yanında eğitim, ulaşım gibi temel ihtiyaçlar için yaptığı harcamalarda da Kasım ayına göre artış yaşandığı görülmektedir. Ayrıca ailenin Kasım ayına göre kredi kartı borç ödemeleri yüzde 10 oranında artış göstermiştir. Giyim, ev eşyası gibi ihtiyaçlar için hiçbir harcama olmamasına rağmen kredi kartı borçlarının neden artış gösterdiği sorusunu sorduğumuzda ailenin verdiği cevap; önceki aylardan gelen gıda harcamalarının kredi kartından borçlanarak sağlandığı ve nakdi paraya ihtiyaçları olduğu zamanlarda da “nakit avans” olarak kredi kartından para çektiklerini, bu sebeple de kart ödeme gününün gelmesiyle harcamalarda artış yaşandığı yönünde olmuştur.
* Bir işçi ailesi olarak Karaca ailesinin özelinde ve toplum genelinde asgari ücretin artışı yaşam standartlarında esaslı bir değişiklik yaratmamaktadır. 2016 yılı itibariyle gıda, doğalgaz, elektrik, ulaşım vb temel giderler için yapılan zamların da etkisiyle emekçilerin harcamaları artış göstermektedir. Dolayısıyla Karaca ailesi gibi pek çok emekçi ailenin ay sonunda borçlanarak ve açık vererek geçimlerini sağlayabildikleri rahatlıkla söylenebilir.
* Asgari ücret, açlık sınırı, yoksulluk sınırı gibi düzeyler belirlenirken; ülkenin nüfus yapısı, devletin nüfus politikaları mutlaka göz önüne alınmalıdır. (İstanbul/EVRENSEL)