BU YIL KAYISI ÇOK AMA ORTADA PARA YOK
Yusuf Özerol
Bildiğiniz üzere bu yıl bizim köyde kuru kayısı ağaçları bile meyve vermiş. Odun edilmesi için satılan kayısı ağaçları ve kayısılar meyveye durmuş hemen herkesin bahçesindeki ağaçlarda meyve var idi bu yıl. Malatya ve çevresinde de bol olunca kayısı geçen yılki fiyatının yarısına kadar ucuzladı. Oysaki günümüzde her şey pahalandığı veya durumunu koruduğu halde kayısı fiyatları nedense dibe vurdu.
Kayısı yetiştiriciliği konusunda bizim köylülerin eksiklerinin çok olduğunu bilmekteyiz. Halen kara düzen kayısı yetiştirilmekte ve hasat ta kara düzen yapılmaktadır. Buda ekonomik şartların kısıtlı olmasından kaynaklanmaktadır. Örnek olarak kendi durumumuzu ele alırsak çok eksik ve hatalarımızın olduğunu bilmemizde elbette yarar var. Plastik kasa sorunu, branda sorunu, çalışacak eleman sorunu, ilaçlama, gübreleme, sulamadan kaynaklanan yanlış uygulama ve gelişi güzel düzenlemeler hem kayısı meyvelerinin hem de ağaçların kök ve dallarının gelişme ve meyve kalitesini düşürmektedir.
Özellikle yapılan gelişi güzel budama, ilaçlama, aşılama gibi hatalar hem ağaçların ömrünü kısaltmakta hem de hasat zamanı zorluklar yaşanmasına sebebiyet vermektedir. Özellikle aşı konusunda yapılan yanlışların başında Hacıhaliloğlu markası dışındaki kayısıların bu marka iye birlikte aynı bahçede birkaç çeşit olarak bulunması hem kalite bazında hem de meyvelerin çeşitliliği yönünden islimin değerinin düşmesine sebebiyet vermektedir. Oysaki tek bir çeşit meyve aşılanmış olsa göze hoş gelen bir meyve sergisi olacak, hem de kayısı aynı zamanda islimden çıkıp sergiye serildiğinde serginin toplama zaman aralarından her seferinde başka marka kayısıların bulunduğundan bazılarının islime uygun olmadığı ve islimi de renk olarak bozduğu gözlemlenmektedir. İslim renginin kızıl, mor veya mat bir renk aldığı da görülmektedir. Bu nedenle satış sırasında sıkıntı yaşanmasına ve alıcının talebinin azalmasına ve fiyat düşürmesine neden olmaktadır. Oysaki bu tür sorunlar çok basit yöntemlerle ortadan kaldırılabilir.
Yine aynı sorunları meyvelerin çiçek sonrası ilaçlama ve üremelerinin takibinde yaşanmaktadır. Ağaçların dallarına baktığımızda meyvelerin çok sık ve ufak olduklarını görüyoruz. Aynı zamanda her ağaçta olmasa bile çoğu ağaçların gelişi güzel budandığını veya hiç budanmadığını görüyoruz. Halen 21. yüzyıl da bile ağaçlarda güneş yüzü görmeyen meyvelerin olduğu ve bu nedenlerle de meyvelerde çil olması da uygulama konusunda eksiklerin çok olduğunun bir göstergesidir. Burada yapılması gereken konu basit ve biraz itina gerektiren bir uygulamayla kökünden halledilebilir. Kayısı ağacında ortalama 4 dal bulunması gerekirken bakıyoruz 7-8 dalı olan ağaçlar var buda dalların çok olması nedeniyle meyvelerin küçük kalmasına ve alt dallardaki meyvelerin güneş görme şansının azalmasına neden olmaktadır. Güneşi alamayan meyve tabi ki yeşil ve zayıf kalmakta islime dahi girmemektedir bu nedenlerle ağaçlarımızı itinalı bir şekilde budayalım ve ilaçlayalım. Eski Atasözlerimizin ne kadar doğru olduğu da burada kendini göstermektedir. Hani derler ya, ağaç yaş iken eğilir diye… Ben de buradan sizlere bunu izah etmeye çalışacağım. Bu nedenlerle de bizlerde ağaç yetiştirirken tedbirimizi ağacı yeni diktiğimizde hangi yöne dalının gideceğini, tarlanın meyil yönünü dikilen ağacın hangi cinsten olduğunu, dikim mesafesini tarlanın analizini yaptırarak tedbirimizi almış olsaydık bu gün bu sorunların büyük çoğunluğunu yaşamamış olacaktık. Yaptığımız işe biraz itina gösterir isek daha çok kaliteli bir ürün alacağımızı bilmemizde yarar var.
Örnek 1 dönümlük bir araziye 10 ağaç yerine 15 ağaç diker isek işte o zaman 10 ağacın alacağı gıda veya su 15 ağaca paylaştığından alınacak verimde yarı yarıya düşecektir. Burada yapılması gereken en önemli husus elimizden geldiğince emeklerimizin boşuna gitmemesi için yaptığımız işlere itina göstermeliyiz, kara düzen iş yapma dönemi sona erdi bizlerde en azından yeni yöntemleri deneyerek ürünlerimizin kalitesini artırmak için uğraşlar ve arayışlar içerisinde olmalıyız. Mademki bizlerin kayısıdan başka gelirimiz hemen hemen yok olduğuna göre kayısıcılığı kara düzen değil de günümüzün şartlarına uygun bir biçimde yapmalıyız buradan sanal âlemden herkese sevgi ve saygılarımı sunuyor, köylülerimizin bol kazançlı, bereketli bir yıl geçirmesini diliyorum.
Lütfen beni yanlış anlamayın ben sadece buradan kendi kişisel görüşümü dile getirdim kendi adıma.
2 Eylül 2012