Trans Malene İle Tanışın
Güneş tüm Kopenhag’ın üstünde parlarken Belediye Binası Meydanı yanındaki Kafe Oscar’da Malene ile buluşuyoruz. Güneş ışınlarının altında rüzgar saçlarının arasından hafifçe eserken sigarasını yakıyor. Malene kendine dürüst olup transseksüel olarak ayakları üstünde durmaya karar vereli altı yıl oldu.
Çarşamba, Kasım 20, 2013
“Uzun mutsuz bir hayat yaşamamalısınız” diyor 56 yaşındaki Malene. Geçtiğimiz yıl kadın olmak için son adımı atmak için cinsiyet değiştirme ameliyatı oldu. “Kendimle eşleşen bir vücuda ihtiyacım vardı”.
Malene uzmanları araştırmaya karar verdi ve ameliyatı Danimarka yerine Tayland’da yaptırmasıyla sonuçlandı. Danimarka sağlık sistemi cinsiyet değiştirme ameliyatı için Malene’nin hoşuna gitmeyen, uzun ve karışık bir süreç olan saatlerce terapi almasını gerektiriyordu. Malene “Bunu hiç istemedim. Gereksiz olduğunu hissettim çünkü hiçbir zaman hasta olduğumu düşünmedim” diyor.
Eski Öncüler
Danimarka önceden trans alanında öncü olarak bilinirdi. 1972’de Danimarkalı-Amerikalı Chirstine Jørgensen o dönemde çok az sayıdaki ülkenin fırsat tanıdığı cinsiyet değiştirme ameliyatı için Kopenhag’a geldi. O zamandan beri Danimarka biraz durağan kaldı ki bu Malene’yi endişelendiriyor.
“İlerleyebilmemiz için daha fazla gelişime açık olmalıyız” diyerek vurguluyor. Bu eğilimin diğer ülkelerin liderliği alırken Danimarka’nın geride kalmasına neden olduğunu ekliyor. Bu yüzden, birçok Danimarkalı trans ihtiyaçları olan yardımı almak için yurtdışına gidiyor.
Herkesin Şehri
Danimarka Malene’nin istediği kadar gelişimci olmasa da başkentin trans bireyler için güvenli bir yer olduğunu bildiriyor. “Benim kişisel deneyimime göre Kopenhag tüm azınlıkları temsil ediyor. Burası kendim olabildiğim bir yer,” diyor. “şehirdeki çeşitlilik hiç şüphesiz çok daha görünür hale geldi”.
Arada bir insanlar Malene’nin cinselliğini ve cinsel kimliğini sergileme ihtiyacını sorguluyor. Fakat Malene’ye göre birinin gerçekten kim olduğunu ifade edebilmesi önemli.
Malene “Hepimiz olduğumuz kişiler olarak kabul edilmeliyiz. Farklılıklarımız gözetilmeksizin… Bence toplum değerlerini güçlendiren şey insanlardaki çeşitlilik” diyor. Malene bir gülümsemeyle “İnsanların benim gibi birini kasapta ya da bakkalda görmesi önemli, böylece ben de daha alışıldık bir görüntü oluyorum” diyor ve Kopenhag sokaklarında kendini güvende hissettiğini söylüyor.
Yaratıcı Bir Çevre
Malene şehri keşfetmeyi ve şehrin kültürel seçeneklerini seviyor. Favori yerlerinden birisi Meatpacking bölgesindeki Warehouse 9. Warehouse 9 transların ve arkadaşlarının sanattan filme, münazaralar, konuşmalar ve benzeri etkinlikler düzenleyebildiği T-Aylaklık denilen aylık etkinlikler düzenliyor. Mekân translar için buluşma noktası olarak hizmet ediyor ve Malene’ye iyi gelen Kopenhag’ın yaratıcı çevresini geliştiriyor.
Film ve belgeseller de Malene’nin ilgisini çekiyor. Her ağustosta Kopenhag’daki LGBT film festivali “MIX Copenhag”a katılıyor. Malene trans konulu film ve belgesel sayısındaki artışı takdir ediyor. “Önceden translar ucube veya zavallı yaratıklar olarak tasvir edilirdi” diyor. “Bugün, translar daha normal olan her türlü insan ilişkilerinde canlandırılıyor. Bu hoşuma gidiyor ve bence bu doğru yönde bir adım”.
Malene sık sık Kopenhag’ın gece hayatına katılıyor ve şehir merkezine gidiyor. Kişisel favorileri Studiestræde’deki Masken, Jailhouse ve Cosy, ayrıca Belediye Binası Meydanı yanındaki Kafe Oscar’ın yanı sıra hareketli Vesterbro’daki Vela’ya uğramayı seviyor. Malene“Özellikle müşterilerin çeşitli olduğu ve çok genç olmadığı yerleri seviyorum” diyor. Deneyimlerine göre genellikle LGBT mekânları oldukça trans dostu.
Gönüllülere Daha Fazla Destek
Kopenhag’ın LGBT topluluğu için daha iyi yapabileceği bir şey önermesi istendiğinde Malene’nin yanıtı kesin ve belirgin. “Gönüllü işlere daha fazla destek!” diye haykırıyor. LGBT Danimarka’nın tamamen gönüllüler tarafında yürütüldüğünden ve bazen iki ucunu bir araya getirmenin zor olduğundan bahsediyor. İskandinav komşuları İsveç ve Norveç’in aksine LGBT Danimarka rehberlik, bilgilendirme ve etkinlikler için finansal destek almıyor. Malene bunu utanç verici buluyor.
Gönüllü çalışmalarda finansal desteğe ek olarak Danimarka’nın daha gelişime açık olabilmek için uluslar arası ortaklıklara daha fazla odaklanmasını öneriyor. “Diğer ülkelere bakmalıyız ve kendimizi daha yakından incelemeliyiz, böylece uyuyakalmayız”.
2014’te Danimarka Meclisi transların zihinsel bozukluk teşhisi veya kalıcı kısırlıkla sonuçlanan ameliyat geçirmelerine gerek olmaksızın cinsel kimliklerini yansıtan resmi evrakları alabilmesini sağlayan dönüm noktası niteliğinde bir yasa çıkardı.
Editör, Çevirmen: Hakan Bardakçı
Boğaziçi Üniversitesi
İngilizce Öğretmenliği