İçerik
Muhasebe Nedir?
Her türlü parasal olayın sistemli bir şekilde kaydedilmesi işlemine muhasebe denir. İşletmenin varlıklarında ve kaynaklarında değişme yaratan her türlü parasal olayın kaydedilmesi, sınıflandırılması, özetlenmesi ve analiz edilmesi ile oluşturulan bilgi sistemidir.
Üç tür muhasebe vardır:
- Genel Muhasebe: Diğer adı finansal muhasebedir. İşletmenin kaynaklarını nereden sağladığı ve bu kaynakları nereye aktardığı üzerinde durur. Ayrıca ticarî faaliyetler sonucu oluşan gelir ve giderlerin oluşturduğu kâr ya da zarar finansal muhasebenin konusudur. (Bilanço ve Gelir Tablosu)
- Maliyet Muhasebesi: Diğer adı üretim muhasebesidir. İşletmenin maliyetlerini analiz ederek üretim planlamasını sistemli bir şekilde yapmak için kullanılır. (Maliyet Hesapları
- Yönetim Muhasebesi: Finansal ve maliyet muhasebesinden elde edilen bilgilerin analiz edilerek işletme yöneticilerinin alacağı kararlara yardımcı olmak amacıyla kullanılır. (Finansal Analiz)
Muhasebenin İşlevleri
- Kaydetme: Her türlü finansal olayın günlük deftere yazılmasını ifade eder. (Günlük Defter)
- Sınıflandırma: Günlük deftere kaydedilen işlemlerin aralıklı olarak Büyük Defter’e yazılması işlemidir. (Büyük Defter)
- Özetleme: Kaydedilen ve sınıflandırılan bilgiler ile bilanço, gelir tablosu ve mizan gibi malî tabloların hazırlanmasıdır. (Bilanço, Gelir Tablosu ve Mizan)
- Analiz ve Yorum: Özetlenen bilgilerin analiz edilerek yorumlanması, geleceğe yönelik kararların alınmasıdır. (Finansal Analiz)
Muhasebenin Temel Kavramları
12 tane temel kavram vardır:
- Sosyal Sorumluluk Kavramı: Muhasebe işlemlerinin sadece işletme adına yapılmasını ifade eder. Örneğin; işletme sahibi, kişisel ihtiyaçları için kasadan para alamaz. Bu kavram ihlâl edildiği takdirde diğer on bir kavram geçersiz hâle gelir.
- Kişilik Kavramı: İşletmenin tüzel bir kişiliği olduğu anlamına gelir. Çift taraflı kayıt esası (borç – alacak, aktif – pasif) kişilik kavramı ile ilişkilidir.
- İşletmenin Sürekliliği Kavramı: İşletmenin sonsuz bir ömre sahip olduğu varsayılır.
- Dönemsellik Kavramı: İşletme faaliyetlerinin belirli dönemler içerisinde gerçekleştirilmesini belirtir. Senede bir defa bilanço hazırlanması ve amortisman ayrılması ile tahakkuk esasına göre kayıt yapılması dönemsellik kavramı ile ilişkilidir.
- Parayla Ölçme Kavramı: Kayıt işlemlerinin altın, gümüş, döviz gibi değerler yerine sadece ulusal para ile yapılmasını ifade eder.
- Maliyet Esası Kavramı: Finansal varlıkların elde edilişlerinde sadece maliyetlerinin temel alınmasıdır.
- Tarafsızlık ve Belgelendirme Kavramı: Muhasebe kayıtlarının objektif (tarafsız) belgelere göre yapılmasıdır. Faturaların rastgele kâğıtlara yazılmak yerine belirli düzeni olan kâğıtlara yazılması gibi
- Tutarlılık Kavramı: Kayıt yöntemlerinin gelecekte de değişmeyeceğini ifade eder.
Alacak ve borç senetlerine her sene reeskont işlemi yapılması tutarlılık kavramı gereğincedir.
Alacak senetlerine reeskont işlemi uygulanmışsa tutarlılık kavramı gereği borç senetlerine de uygulanmalıdır.
- Tam Açıklama Kavramı: Mali tabloların kolay anlaşılır bir şekilde hazırlanmasını belirtir. Finansal tablolarda dipnotların kullanılması bu kavram gereğincedir.
- İhtiyatlılık Kavramı: Risk oluşturan durumlar karşısında temkinli olunmasını ifade eder. Şüpheli hâle gelen alacaklar ve değer düşüklüğüne uğrayan varlıklar için karşılık ayrılması bu kavram gereğincedir.
- Önemlilik Kavramı: Bir bilginin muhasebe kayıtlarında yer alabilmesi için önemli olmasını gerektiğini ifade eder.
- Özün Önceliği Kavramı: İşlemlerin hukuksal biçimlerinden çok özlerinin esas alınmasını ifade eder.
Vadeli çeklerin dönem sonunda senet hesabına aktarılması ve alacaklı olunan bir işletmenin iflas etmesi sonucu ilgili alacağa vadesi gelmeden karşılık ayrılması özün önceliği kavramı gereğincedir.
Not: Vadesi geldiğinde karşılık ayrılması ihtiyatlılık, vadesi gelmeden karşılık ayrılması özün önceliği kavramı gereğincedir.
Ön Muhasebe Programları
- Akınsoft OctoPlus
- Asistan
- Atia
- Aymet
- Bilsoft
- Datasoft
- Defter
- Dynamicube
- Fenesoft
- Kursoft
- Lila
- Noyax
- Ofisassist
- Organizma
- Paraşüt
- Turquaz
- Vento
- Verim
- Yaylasoft
Ticari ve Mali Müşavir Muhasebe Programları
- Akınsoft
- Aymet
- BAY.t
- CetaSoft
- Datasoft
- ETA
- GMS.NET
- Logo
- Luca
- Netsis
- Mikro
- Organizma
- Orka
- Teknomax
- Timecom
- Uzman
- Vega
- Verim
- Zenom
- Zirve
- Wolvox