Çocuklarda görülen göz hastalıkları, doğuştan olabileceği gibi sonradan da ortaya çıkabilir. Bu hastalıklara erken dönemde tanı konulması ve çocukların hekim tarafından uygun şekilde takibi, sonraki yaşlarda ortaya çıkabilecek önemli görme sorunlarının önlenmesinde önemlidir. Bu açıdan önemli bazı göz hastalıkları aşağıda yer almaktadır:
- Şaşılık (Göz kayması)
- Ambliyopi (Göz tembelliği)
- Konjenital glokom (Çocuklarda doğuştan gözlenen göz tansiyonu)
- Konjenital dakriyostenoz (Doğuştan gözyaşı kanalında tıkanıklık)
ŞAŞILIK
Toplumda çocuklar arasında her 100 çocuktan 4’ünde görülebilen şaşılık, gözlerin paralel bakışının bozulması sonucu oluşan görsel bir kusurdur. Sürekli olabileceği gibi zaman zaman da ortaya çıkabilir. Bir göz düz bakarken diğeri içe, dışa, yukarı veya aşağı kayabilir. Bazen sonradan da ortaya çıkabilir. Kız ve erkek çocuklarda sıklığı hemen hemen eşittir. Ailesel yatkınlık önemlidir. Yapılan çalışmalarda yaklaşık %30 oranında ailesel öykü mevcut olup, bu olguların %75’inde aynı tip kayma olduğu bildirilmiştir.
Şaşılıktaki en önemli problem derinlik algısının kaybolmasıdır. Normal bir bireyde, bir objeye bakarken, her iki gözden gelen şekil, parlaklık ve büyüklük açısından benzer olan 2 ayrı görüntü beyinde görme merkezinde birleştirilerek derinlik duygusunun olduğu 3 boyutlu görüntü şekline dönüşür. Oysa, şaşılık durumunda kayan gözden gelen görüntüyü beyin ihmal eder ve sadece normal, iyi gören gözden gelen görüntüyü algılar. Böylece çocuk derinlik algısını kaybetmiş olur.
Erişkin yaş grubunda şaşılık meydana geldiğinde genellikle çift görme ortaya çıkar. Bunun nedeni, beyin her iki gözden gelen görüntüleri görmeye alışmıştır ve kayan gözden gelen görüntüyü ihmal edemez.
Şaşılık Nedenleri
Gözün hareketini temel olarak 6 adet kas sağlamaktadır. Bu kaslar normalde denge halindedir ve koordine şekilde hareket ederler. Aşağıdaki durumlarda bu denge ve/veya koordinasyon bozularak şaşılık oluşur:
- Ailesel yatkınlık
- Kırılma kusurları
- İşlevsel, nörolojik veya kaslardaki yapısal bozukluklar
- Beyni etkileyen durumlar (örn. Serebral palsi, Down sendromu, hidrosefali)
- Görmeyi azaltan durumlar (örn. Katarakt, glokom)
- Kafa ve göze olan travmalar
- Erişkin yaş gruplarında görülen bazı ek hastalıklar şaşılık riskini arttırır (Örn. Şeker hastalığı, kalp damar hastalıkları, hipertansiyon, çeşitli enfeksiyonlar)
Aşağıdaki belirtiler olduğunda kişinin şaşılık yönünden değerlendirilmesi uygun olur
Çift görme (erişkinlerde daha belirgindir)
- Gözde ağrı
- Okurken zorluk
- Baş ağrısı
- Değişik baş pozisyonları
- Gözlerde paralelliğin kaybolması
Yalancı Şaşılık
Özellikle bebeklerde gözlenen, gerçek şaşılık ile karıştırılan bir durumdur. Ebeveynlerin sıklıkla doktora başvuru nedeni bebeğin gözlerinde kayma olduğu şeklindedir. Bu durum en sık burun kökünün geniş ya da her iki gözün birbirinden uzak olmasından kaynaklanabilmektedir. Herhangi bir tedavi girişimine gerek yoktur.
Şaşılık Tedavisi
Şaşılığın çocuklarda yol açtığı önemli bir sorun göz tembelliğidir. Göz tembelliği süresi arttıkça tedavi güçleşmekte bazen görme düzeyi arttırılamamaktadır. Bu nedenle çocuklarda şaşılığın mümkün olduğunca erken yaşta saptanması ve tedavi edilmesi gereklidir. Erken yaşta tedavi çocukların psikolojik gelişimleri açısından da faydalı olacaktır. Doğuştan olan şaşılıkların ilk 18 ayda düzeltilmesi gereklidir.
Aşağıda şaşılık için kullanılan tedavi yöntemleri sıralanmıştır:
- Gözlük kullanılması: Kırma kusuruna bağlı oluşan şaşılık tedavisinde ilk seçenektir.
- Kapama tedavisi: Hastanın gözünde tembellik varsa yapılır.
- Ortoptik tedavi: Küçük açılı şaşılıklarda, şaşılığın düzeltilmesi amacıyla göz egzersizleri yapılması yöntemidir.
- Cerrahi tedavi: Gözlükle düzelmeyen kaymalarda cerrahi tedavi gereklidir. Cerrahi tedavi, gözü hareket ettiren kasların genel anestezi altında yapışma yerlerinin uygun şekilde geriletilmesi veya kısaltılması işlemidir. İşlem sırasında küçük bir kesi ile göz kaslarına ulaşılarak kayma şekline göre belli kaslar üzerinde girişim yapılır. Cerrahi işlem bir veya her iki göz üzerinde planlanabilir.
- Botox: Botulinum A toksini etkisinin geçici olması nedeniyle kaymaların akut döneminde kullanılabilmektedir.
- 6. sinir felcinde akut dönemde
- Tekrarlayan cerrahi tedavi geçiren olgularda
- Cerrahi uygulandığında aşırı düzelme riski olan olgularda
Cerrahi sonrasında diplopi(çift görme) riski olanlarda
- Genel durumu cerrahi için uygun olmayan hastalar
- Küçük açılı kaymalar
- Tiroid oftalmopatiye bağlı kaymalarda
GÖZ TEMBELLİĞİ
Gözün sinir tabakasının ve sinir yollarının normal olmasına rağmen ortaya çıkan görme azlığıdır. İki gözden gelen uyarıların eşit olmaması daha sık karşılaşılan bir durumdur ve tek taraflı göz tembelliğine yol açar. Bazen her iki gözden gelen görme uyarılarının net olmaması sonucu çift taraflı göz tembelliği de gelişebilir.
Göz Tembelliği Nedenleri
- Şaşılık olması
- Düzeltilmemiş kırma kusurları
- Göz kapak düşüklüğü
- Kornea, lens, vitreus gibi gözün kırıcı ortamlarının bozuklukları
Göz tembelliği ne kadar erken yaşta tanı alır ve tedavi edilirse o denli başarılı sonuç alınır.
Tedavide en etkin yöntem kapama tedavisidir. Kapamadan önce hastanın kırma kusurunun düzeltilmiş olması gerekmektedir. Tedavide diğer bir yöntem sağlam gözün görmesinin tembel gözün görmesinin altına indirilmesidir. Bu da sağlam göze göz damlası damlatılarak göz bebeğinin büyütülmesi ile sağlanır.
DOĞUMSAL KATARAKT
Yeni doğan bir bebekte katarakt olmasının anlamı; göz merceğinin şeffaflığını yitirmiş olması ve buna bağlı olarak görüşün net olmaması olarak açıklanabilir. Yeni doğan bebeklerin %0,4’ünde doğumsal katarakt sorunu görülmektedir. Doğumsal katarakt hastalığına sahip olan tüm çocukların ameliyat olma zorunluluğu yoktur. Bu kararı verecek olan yine uzmanlardır. Katarakt hastalığı diğer göz problemlerinin oluşumunu tetiklediği tespit edilirse ameliyat kaçınılmaz hale gelebilir. Çocuklarda katarakt hastalığının tespiti için en uygun zamanların 6 haftalık ve 3 aylık dönemler arasında olduğu kabul edilmektedir. Bulanık görüşe neden olan opaklaşmış merceğin çıkarılmasından sonra çocukların kontakt lens, göz içi lens veya gözlük kullanmaları gerebilir.
DOĞUMSAL GLOKOM (GÖZ TANSİYONU)
Nadiren de olsa çocuklar doğdukları zaman göz içi basınçları fazla olabilir ve bunun sonucunda baskılanan sinirler zaman içerisinde hasara uğrayıp görme kayıpları yaşanabilir. Tedavi edilmeyen göz tansiyonu hastalığının kalıcı görme kayıplarına neden olduğu bilinmektedir. Bu nedenle göz tansiyonu hastalığının erken teşhisi ve tedavisi çok önemlidir. Ağırlıklı olarak erkek çocuklarda ortaya çıkan göz tansiyonu hastalığının en sık görülen belirtileri arasında gözyaşı artışı, göz kapaklarında spazm, ışığa karşı hassasiyet ve gözlerde sulanma gibi semptomlar yer alır. Normal bebeklerde kornea yatay uzunluğu 10-10,5 mm dir.
1yaş altında12 mm’den,2 yaş altında 13 mm’den büyük kornea yatay çapı şüpheli primer konjenital glokomdur.14 mm’den büyük kornea her yaşta buftalmus bulgusudur.Kornea’nın büyümesi göze dana,öküz görünümü verir.
(Buftalmus) ;Sklera genişlemesi ve incelmesi ona mavi sklera görünümü verir.Bu ince sklera nedeni ile mikrotravmalarla göz perforasyonları gelişebilmektedir.
Medikal tedavisi yoktur.Tedaviside gonyotomi veya trabekülektomi uygulanır.
Aydın Göz Hastanesi olarak doğumdan itibaren var olan ya da çocukluk döneminde ortaya çıkan göz hastalıklarının teşhis ve tedavisini yapmaktayız. Kaliteli hizmet anlayışımızı yansıttığımız süreçlerimizde Aydın Göz farkını her adımda hissettirmekteyiz.