Boşanma davalarında, boşanma kararı ile birlikte tarafların maddi ve manevi zararları da ortaya çıkmaktadır. Bu halde taraflar, kusur durumuna göre yargılama esnasında tazminat talebinde bulunabilirler. Öncelikle maddi tazminat yönünden inceleme yapacağız.
Türk Medeni Kanunu Made 174.’e göre;
1. Maddi tazminat
Mevcut veya beklenen menfaatleri boşanma yüzünden zedelenen kusursuz veya daha az kusurlu taraf, kusurlu taraftan uygun bir maddi tazminat isteyebilir. Boşanma davasında maddi tazminata hükmedilebilmesi için bu yönde bir talebin olması gerekir.Bu talep boşanma dava dilekçesi ile birlikte, dava dilekçesi ile istenmemişse davasonuna kadar yazılı veya sözlü olarak ya da boşanma davasından sonra ayrı birdava ile yapılabilir.
Tazminat miktarının 6098 sayılı Borçlar Kanunu 99.maddesine göre “Ülke Parası” olarak talep edilmesi lazımdır. Döviz üzerinden istenemez. Tarafların maddi vemanevi tazminat taleplerinde ne kadarının maddi ne kadarının manevi olduğu hususunu açıklamaları gerekmektedir.
MADDİ TAZMİNAT ŞARTLARI;
1/ BOŞANMA KARARI :
TMK´nın 174/1 .maddesinde düzenlenen maddi tazminat boşanmanın eki niteliğindedir.Bu sebeple bu tazminat ancak boşanma davası ile evliliğinsonlandırılması halinde talep edilebilir. Maddi tazminat talebinin boşanmadavasının eki niteliğinde olması nedeniyle boşanma davası reddedildiğindetazminat talebi hakkında bir karar verilmez. Ancak boşanma kararı verilmesihalinde, mahkeme ,boşanmada daha az kusurlu olan eş lehine talebi olması
halinde tazminata hükmedebilir.
2/ KUSUR DURUMU :
Maddi tazminata hükmedilebilmesi için, aleyhe tazminat verilen tarafın kusurlu olması da şartlardan bir diğeridir. Davalı taraf boşanmaya kendi kusurlarıyla sebebiyet vermemiş ise onun aleyhine tazminata hükmedilemez.Ancak her iki tarafın da kusursuz yahut eşit kusur sahibi olduğu durumlarda tazminata hükmedilmez.
3/ MENFAAT İHLALİ:
Kanun maddesinde maddi tazminat için mevcut veya beklenen menfaatin
zedelenmesi şartı vardır.
a/ Mevcut menfaat, evlilik birliği boşanma ile ortadan kalkmamış olsaydı, kusursuz yahut daha az kusurlu olan tarafın sağlamaya devam edecek olduğu yararlardır.
b/ Beklenen menfaat, sağlanmış veya sağlanmakta olan bir menfaat olmayıp kusursuz ya da daha az kusurlu olan tarafın evlilik devam etseydi ileride sağlayacağı bir takım yararlar anlamına gelir.Boşanma sonucu eş, diğerinin maddi desteğini yitirecektir.Bu durumda mahkemece, tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile kusurları ve hakkaniyet ilkesi ( MK.Md,4 BK.md.42 ve 44 ) dikkate alınarak kusursuz veya daha az kusurlu taraf yararına uygun miktarda maddi tazminat verecektir.
4/ KESİNLEŞME ŞARTI: HUMK 443/4 hükmü uyarınca aile ve şahsın hukukuna ilişkin
kararların kesinleşmeden uygulanamayacağı hükmü gereğince, maddi tazminat
kararın kesinleşmesi ile talep edilebilir. Aynı şekilde maddi tazminata faiz de hükmün
kesinleşmesinden itibaren işlemeye başlar.