Seri yazımızın bugün kü bölümü Farklı Malzemelerden Yapılan Pipolar hakkında. Yani ağaç dışında pipo yapımında kullanılan alternatif diğer materyalleri inceliyoruz. Bildiğiniz gibi bu malzemelerin en başında Lületaşı geliyor. Bir diğer malzeme ise Clay yani Kil pipo. Daha sonra metal pipolar, kalabaş, mısır koçanı var. Tabi bunlar nizami pipolar içinde en fazla tercih edilenler. Cam, akrilik içine metal plaka ya da mermer, oltu taşı gibi nadir ya da pipo amacı dışında kullanılanlar konumuzda yer almıyor.
Lületaşı
Daha önce defalarca yazdığım çeşitli yerlerden ve sitelerden de okuduğunuz bir malzeme. Kimyasalına çok fazla değinmeden ufak bir hatırlatma yapalım. Lületaşı “sepiolit” adıyla tanımlanan, magnezyum hidro silikat bileşiminde alkali bir kil mineralidir. Dünya rezervinin büyük bir çoğunluğu Eskişehir’de bulunur. 380 metreye kadar muhtelif derinliklerde başkalaşım katmanları içinde tek tek yumrular halinde bulunur.
Tütün tekrar Kritof Kolomb sayesinde Avrupa’ya geri dönünce pipo imalatı da yavaş yavaş başlamış olur. Viyana’da zamanın en ciddi Lületaşı Atölyeleri oluşturulur. Günümüzde ise bir iki dünya markasının sınırlı üretimi dışında en yoğun pipo, aksesuar ve hediyelik eşya Eskişehir’de yapılmaktadır.
Yapısı gereği doğal olarak emici özelliği olduğunda filtre görevi görür. Kullanıldıkça nikotini emen taş yavaş yavaş sararır. en nihayetinde kahverengi renge büründüğünde artık lületaşı nikotine doymuş ve kullanımı pek tat vermez hale gelir. Tütüne herhangi bir aroma katmaz. O nedenle tütün tatmak için ideal bir malzemedir.
Kil Pipo
Pipo yapımında her zaman beyaz ve iyi kalite kil kullanılır. Düşük kalitede ucuz pipolardır kil pipolar. Porselen yapımında olduğu gibi bir kalıba alma tekniği ile imal edilir. Gözenekleri çok az olduğundan kaliteli bir içim sunmaz. Ancak tütüne herhangi bir tat ya da aroma katmadığından dolayı tütün tadımlarında kullanılır.
Geleneksel Kil Pipolarda sır olmaz. (Seramik, Porselen sırrı) Çok çabuk ısındığı için pipo kullanıcıları tarafından çok fazla tercih edilmezler.
Günümüzde kil pipo üretimi azalsada hala devam etmektedir. Tütün tadımları için ya da koleksiyon objesi olarak kullanıcılar almaktadır. Bazı zamanlarda arkeologlar tarafından örnek olması için endüstriyel üretimleri yapılmaktadır.
Kalabaş Pipolar
Kalabaş pipolar içlerinde porselen ya da lületaşı bir hazne ve etrafında su kabağı, okima gibi bitkilerin kökleri ile hazırlanan pipolardır. Yani iki üç malzemenin kullanımı ile meydana gelir. İşçiliği ve işlenişi farklı olduğundan fiyat açısından biraz pahalıdır. Bu pahalılığı azaltmak için günümüzde okima, kabak ahşabı, maun gibi daha ucuz malzemeler ile üretilir. Briar ile yapılan kalabaşlarda mevcuttur.
Kalabaş şekil ve sistem itibari ile artık briar pipo yapımında da kendisini literatüre sokmuş bir modeldir. Porselen ya da lületaşından imal edilen haznenin altında geniş bir soğuma odası vardır. Bu da dumanın serin ve kuru gelmesini sağlar.
Sherlock Holmes ile özdeşleşen Kalabaş pipolar günümüzde o kadar farklı modernize edilmiş olarak uygulanmaktadır ki şekil olarak kalabaş pipo demek neredeyse imkansızdır. Sistemi farklı olarak uygulayan bir çok pipo yapımcısı vardır. Ve kullanıcılar arasında hala popülerliğini korumaktadır.
Mısır Koçanı Pipolar
Çok efektif bir pipo olmasa da ucuzluğu ve bazı noktalarda tadı için için tercih edilen bir pipodur. 2 yıl boyunca kurutulan (ya da fırın kurutma tekniği ile) mısır koçanlarının ortası delinerek yapılan bir pipo modelidir.
Dışı plaster karışımlı bir vernikle verniklenir. (Yani çin malı pipolarda olduğu gibi öyle koçan olarak bırakılmaz yanar. 🙂 ) Shank kısmı ise çam ağacından yapılır ve en son olarak akrilik ağızlıkla nihayete erdirilir.
İlk ve en büyük mısır koçanı pipo üreticisi amerika Missouri eyaletinde bulunan bulunan Missouri Meerschaum’dur. General Douglas MacArthur ve George Lincoln Rockwell çizgi film karakterleri Temel Reis (Popeye) ve Frosty Snowman ile birliktebu tip pipolar ünlenmiştir.
Bir Break In süresi gerektirir. Yeni başlayanlara ucuzluğu nedeni ile tavsiye edilebilir (Ülkemiz için ne derece geçerlidir bu ucuzluk tartışılabilir tabii ki)
Metal Pipolar
Falcon adıyla anılan bu pipoların gövdesi alüminyumdan üretilmektedir. Hazne kısmı briar ya da lületaşı olarak tercih edilebilir. En önemli üretici markalar Falcon, Kristen, Dr.Grabov (Viking), Yello Bole gibi Amerikan firmalarıdır.
Metal pipolar genellikle ağıza ulaşmadan önce dumanı serin ve nemi tutucu çeşitli filtreler içermektedir. Bazıları bu pipoyu içmenin tütün keyfini aza indirgediğini söylemektedir. Kirsten ve Falcon metal pipo üretiminde hala devam etmekte ve mükemmel bir tat alınabileceğini söylemektedir. Aman dikkat birçok farklı metal pipo çeşidi, stilleri ve markaları vardır ve görsel anlamda bunları toplamak çok bağımlılık yapabilir.
Aslında şahsi fikrim hemen her evde olması yönünde. Nedeni ise 3 haznesi ile yolculuklarda eşsiz bir dost olabilir. Ayrıca aromatik tütün kullanımında fena değil. İyi hizmet veriyor. Sulanma derdi olmasa daha da fazla keyif verir. en azından bana.
Bir sonraki konumuz Ağızlıklar.