(Türkçe’ye çeviri gizlipsikopat.com’a aittir)
Robert D. Hare,
Psikopatın dolambaçlı entrikalarına karşı hiçbirimizin bağışıklığı olmasa da, bazı hassas noktalarımızı kuvvetlendirebiliriz.
Kiminle uğraştığınızı bilin: Bu kolay görünüyor oysa gerçekte çok zor. Dünyanın bütün okumalarını yapsanız yine de psikopatların yıkıcı etkilerine karşı bağışıklık kazanamazsınız. Herkes hatta uzmanlar bile onlar tarafından ele geçirilebilir, kandırılabilir ve sersemlemiş halde bırakılabilir. İyi bir psikopat herhangi bir kimsenin gönül telleriyle harika bir konçerto çalar.
Bir insanın “nitelik”lerinden etkilenmemeye çalışın: Etkileyici bir vücut dili, yumuşatan bir gülümseme ve psikopatın tipik hızlı konuşmasının etkisinde kalmamak kolay değildir, bütün bunlar bizi onların gerçek niyetleri karşısında kör bırakır. Çoğu insan psikopatın yoğun ve yıkıcı durumuyla baş etmekte zorlanır. Psikopatın sabit bakışlarının anlamı, basit bir ilgi ya da empati göstermek değil, tatminini sağlayacak bir duruma giriş yapmak ve güç göstermek demektir.
At gözlükleri takmayın: Yeni bir ilişkiye gözleriniz açık başlayın. Hepimiz gibi, sahtekar ve aşk hırsızı psikopatlar da ilk olarak karanlık taraflarını saklar ve en iyi yönlerini sergilerler. Kısa süre sonra giydikleri maskede çatlaklar oluşmaya başlayacaktır fakat bir kez ağlarına takıldınız mı, finansal ya da duygusal olarak yara almadan kurtulmanız zordur.
Yüksek riskli durumlarda gardınızı koruyun: Bazı durumlar psikopatlar için biçilmiş kaftandır: Bekar barları, gemi gezileri, yabancı havaalanları vb… Her durumda potansiyel kurban yalnızdır ve iyi zaman geçirmek, heyecan yaşamak ya da arkadaşlık etmekle ilgileniyordur; buna “gönüllü” biri mutlaka bulunur, gizli bir bedel karşılığında. Kendinizi tanıyın. Psikopat sizin zayıf noktalarınızı tespit edip acımasızca sömürme konusunda çok beceriklidir. En iyi savunmanız bu noktaların ne olduğunu bulmaktır ve onlardan faydanalacak birine karşı çok temkinli olmaktır.
Ne yazık ki en dikkatli tedbirler söz konusu olduğunda bile psikopatlardan kesin olarak korunmanın garantisi yoktur. Bu gibi durumlarda yapabileceğiniz tek şey bir çeşit hasar kontrolü gözetmektir. Bu kolay değildir ama birkaç tavsiye işe yarayabilir:
1. Profesyonel görüş alın. Size yardımcı olan terapistin psikopati literatürüne aşina olduğundan ve psikopatlarla başa çıkma konusunda deneyimli olduğundan emin olun.
2. Kendinizi suçlamayın. Psikopatla ilişkiye girmenize her ne sebep olmuş olursa olsun, onun davranışları ve yaptıkları yüzünden kendinizi suçlamamanız önemlidir. Psikopatlar “kurallar kendi kurallarımdır” oyununu herkesle oynarlar.
3. Kurbanın kim olduğunun farkına varın. Psikopatlar çoğunlukla acı çekenin kendileri olduğu izlenimini verirler ve kurbanlar onların zavallılığından dolayı kendilerini suçlarlar. İyi niyetinizi onlara harcamayın.
4. Yalnız olmadığınızı bilin. Psikopatların pek çok kurbanı vardır. Size acı veren bir psikopatın başkalarına da acı veriyor olduğu muhakkaktır. Onunla bir güç savaşına girerseniz dikkatli olun. Psikopatın başkaları üzerinde psikolojik ve fiziksel olarak kontrol kurmaya şiddetle ihtiyacı vardır. Bu haklarınızı korumayın anlamına gelmiyor ama muhtelemen duygusal ya da fiziksel travma yaşama riski olmadan hakkınızı korumanız zor olacaktır.
5. Prensiplerinizi kuvvetlendirin. Psikopatla hesaplaşmak risklidir. Ancak hayatınızı kolaylaştırmak ve bir kurbandan kendi başının çaresine bakabilen bir birey olma yolunda zorlu bir geçişe başlamak için bazı net kurallar koyabilirsiniz (hem psikopat, hem kendiniz için).
6. Büyük değişimler beklemeyin. Büyük oranda psikopatın kişiliği “taşa kazınmış”tır. Yapabileceğiniz herhangi bir şeyin onların kendilerine ve başkalarına bakışında kökten ve sürdürülebilir değişimler yaratması çok küçük bir olasılıktır.
7. Kayıplarınızı azaltın. Çoğu psikopat kurbanı sonunda kafası karışmış, çaresiz haldedir ve problemin sorumlusunun büyük ölçüde kendileri olduğuna ikna olmuş olurlar. Ne kadar çabuk vazgeçerseniz o kadar psikopatın doyurulamaz güç ve kontrol açlığı karşısında avantaj elde edersiniz.
8. Destek gruplarına katılın. Bu arada şüpheleriniz sizi bir teşhise yönlendirdi, uzun ve engebeli bir yola çıktığınızın çoktan farkındasınız. Olabildiğince çok duygusal destek aldığınızdan emin olun.
(Psychology Today, “This Charming Psychopath” makalesinden alıntıdır) http://www.psychologytoday.com/articles/199401/charming-psychopath