Hikayemiz 1937 yılında, “Toprağın içinde bir kovukta bir hobbit yaşardı,” cümlesiyle başlamıştı. İlk başta Tolkien’in, çocuklarına uyku öncesi okuduğu masal olarak ortaya çıkan bu macera; sonraları köklü bir tarihçeye ve birden fazla dile sahip bir akademik çalışmaya dönmüş, daha sonra da milyonlarca kopyası basılan kitaplar halinde yoluna devam etmişti.
J.R.R. Tolkien’in ölümünden sonra yayımlanan onlarca kitaptan ve bu kitaplardaki editör notlarından da görebildiğimiz üzere Tolkien; Orta Dünya evrenini yaratıp genişletirken sayısız notlar, çizimler, taslaklar ve illüstrasyonlar oluşturmuş. Yüzüklerin Efendisi serisinin ilk kitabı olan Yüzük Kardeşliği’ndeki Moria Kapısı’nın çizimi ve Hobbit’teki Yalnız Dağ haritası bu çizimlerin en bilindiğidir. Yine ölümünden sonra, oğlu tarafından derlenip yayınlanan bir çok kitapta JRR Tolkien’ın bu yan eserlerine rastlayamıştık.
Serinin 60. yılı anısına Wayne Hammond ve Christina Scull’ın yayımladığı “Yüzüklerin Efendisi Sanatı” adlı kitapta, Tolkien’in daha önce hiç görmediğimiz yeni çizimlerine yer verilmiş. Çizimlere baktığımızda Tolkien’in Orta Dünya tarihini ne kadar detaylı bir şekilde ve ince eleyip sık dokuyarak yarattığı dışında çizim kabiliyetinin de yüksek olduğunu görebiliyoruz. İşte bu çizimlerden bazıları:
Gondor, Rohan ve Mordor’un Ephel Dúath bölgesinin çizildiği bu harita izohips haritası şeklinde çizilmiş. Tolkien, büyük ihtimalle bu haritayı Frodo ve Sam’in Mordor yolculuğu ile Miğfer Dibi Kuşatması ve Pelennor Çayırları Savaşı bölümleri için çizmiş olabilir.
“Shelob’un İni’nin Planı” isimli bu skeç ve etrafına aldığı notlar, Tolkien’ın Orta Dünya evrenini yaratırken ne kadar detaylara indiğini bize ispatlıyor.
Tolkien’ın okunması zor el yazısıyla yazılmış skeç üzerindeki notlardan da anlaşılamayacağı üzere bu resimin Frodo ve Sam’in Mordor’daki yürüyüşü sırasındaki mesafeler ve tarihler ile ilgili olduğunu düşünmekteyiz.
Orta Dünya’nın Batısı’nın “İLK” haritası. Bu harita, JRR Tolkien’ın hikayeyi yazarken dayanak olarak kullandığı haritadır. Üzerindeki taslak ve çizimlerden dışındaki en büyük detay; yayımlanmış kitaplardaki haritanın görmediğimiz kısımlarının da burada çizilmiş olmasıdır.
Shire’ın ilk halini gösteren bu haritadaki silik çizimler ve üstü çizili notlardan da görebildiğimiz gibi haritanın son hali oluşuncaya kadar üzerinde bir çok değişiklik yapılmış.
Miğferdibi ve Boruşehir isimli bu resimde, yine Tolkien’ın elyazısı pek okunaklı olmasa da bu ufak resimdeki detaylar bile o muazzam savaşı gözümüzde canlandırmamızı kolaylaştırıyor.
Khazad-dûm girişindeki Durin’in Kapıları’nı tasvir eden bu resim hiç bir açıklamayı gerektirmese de göldeki ufak detayı kaçırmamanızı tavsiye ederim.
Orthanc Kulesi’nin her cephesinin skeç ve çizimini gösteren bu resimde JRR Tolkien, hikayede adı geçen belli başlı yapıların çizimlerini kullanarak o yapıların nasıl tasvir edileceğini adeta bir test uygulamasına tabi tuttuğunu görebiliyoruz.