“Yatırım yapılmadan önce, düzenli alınan verilerin toplam karma rasyon hesaplamalarına nasıl uygulanacağı anlaşılmalıdır. Düzenli silaj testleri ile rasyon kalitesini artırmak isteyen çiftçiler, Toplam Karma Rasyonu’nu ayarlamak için elde edilen sonuçların nasıl kullanılacağını bilmelidir.”
Burak Tezcan
Gıda Mühendisi
Tekafos Teknolojik Hizmetler
Besleme optimizasyonu ile süt sığırlarında verimliliği artırmak isteyen çiftçiler, NIR teknolojisini kullanarak silaj kalitesi hakkında hızlı bilgi elde etme yolunu seçmektedirler. Toplam Karma Rasyon (TMR) içindeki besin içeriğinin geliştirilmesi için kullanılabilecek seçeneklerden biri de NIR cihazlarıdır.
SİLAJ ANALİZLERİNİN BUGÜNÜ: ZORLUKLAR NELERDİR?
“Genellikle 1500 civarı veya daha fazla sığırı olan büyük süt çiftlikleri, kullandıkları Toplam Karma Rasyon içindeki bileşenlere direkt olarak bağımlıdır. Bu büyük çiftliklerin tipik özelliği, silajın çoğunu kendi üretmesidir. Ancak silaj üretiminin kontrolü çiftçide olsa bile, farklı yığınlardaki silajın özellikleri oldukça değişiktir. Bu nedenle çiftçiler, genellikle her hafta birden fazla numune alarak referans laboratuvara göndermektedir. Bu durum üretim devam etmesine rağmen birkaç günlük gecikmeyle sonuç alınması problemini beraberinde getirmektedir. Sonuçların elde edilme sürecinde ise inekler eski verilere göre beslenmek zorunda kalmaktadır.
FARKLI SİLAJ PARTİLERİNİN TAM OLARAK İÇERİĞİNİ BİLMEK
Çiftçiler ineklerini günde iki kez beslemektedir. Büyük bir çiftlikte silaj partisinin büyük kısmı ise tüketilmektedir. Farklı silaj partilerinin içindeki besin kompozisyonunun çok değişmesinin yanı sıra numunenin balyanın neresinden alındığına bağlı olarak aynı partide de farklılıklar olabilmektedir. Dolayısıyla, her numune alındığında tam olarak silaj kompozisyonunun bilinmesi çok faydalı olacaktır. Düzenli olarak çiftlikte yapılan testler ile hem dış laboratuvara numune göndermeye gerek kalmadan hem de laboratuvardan gelecek sonucu beklenmeden besin değeri sonuçları elde edilebilir.
EL TİPİ NIR CİHAZLARINA KARŞI MASAÜSTÜ NIR
Silaj analizlerinde el tipi NIR cihazlarının kullanımı çiftçiler için kolay ve düzenli testler için uygun görünmektedir. Ancak numunenin örneklenme zorluğu, el tipi NIR cihazları için de geçerlidir. İdeal bir uygulamada, çiftçiler NIR cihazıyla silaj balyası üzerinden direkt ölçüm yapabilirler. Fakat esasında en fazla değişkenlik gösteren parametre örneklemedir. Bu durum, çiftçinin silaj balyasının birçok yerinden numuneler alması ve bir kovada harmanlaması gerektiği anlamına gelir. Bu harmanlama işlemi yapıldıktan sonra numune alınarak masaüstü bir NIR cihazı da kullanılabilir.
El tipi NIR’ların diğer bir problemi ise hassasiyet sorunudur. Kullanıcı el tipi sistemlerde numune örneklemesinin iyi ve doğru bir şekilde yapılmasından sorumludur. El tipi sistemlerin tasarımı, analizin kolay ve tekrarlanabilir bir şekilde yapılmasını sağlamalıdır. Aksi taktirde ölçüm hassasiyeti sağlanamaz. El tipi cihazlar laboratuvar cihazlarına göre çok fazla çevresel faktöre maruz kalmaktadır. Elde taşınabilir NIR cihazları silaj balyası üzerinden direkt ölçüm yaparak, gelecek teknolojiler açısından pratik bir çözüm sağlayabilirken, masaüstü cihazların şu anki avantajları açıktır.
ÇİFTLİKTE NIR KULLANILARAK, SİLAJ ANALİZLERİNDE NASIL FAYDA SAĞLANIR?
Çiftçiler, masaüstü veya el tipi NIR cihazlarından elde edilen verilerin nasıl kullanılacağını anlamalıdırlar. Bu cihazlara yatırım yapılmadan önce, düzenli alınan bu verilerin toplam karma rasyon hesaplamalarına nasıl uygulanacağı anlaşılmalıdır. Bu hesaplamalar genellikle her gün çiftlikte bulunmayan hayvan besleme uzmanı tarafından gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle düzenli silaj testleri ile rasyon kalitesini artırmak isteyen çiftçiler, Toplam Karma Rasyonunu ayarlamak için elde edilen sonuçların nasıl kullanılacağını bilmelidir.
Bir önceki yazımız olan "Yem Üretiminde Kalite Kontrol" başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.