Spoiler olabilir ! (Gerçi bir köşede yitik hazine gibi bir kitap bu kim okur ki bilemiyorum)
Kitap ismiyle, yazarın ismiyle ve kapağıyla çekti beni kendine sahafta. Baktım ki sonra siteye, kimsenin okumadığı bir kitapmış.
İspanya iç savaşı zamanları 1936-1937’lerde geçen bir hikaye. Savaş biraz dekor, fon müziği gibi kalıyor lakin dokunaklı gayet. Bir aşk hikayesi var temelde ve dinin, Hristiyanlığın, katı tutumların, aşırılıkların, inancın, inançsızlığın hikayesi. Ve iç savaş..
Yolu İspanya’ya düşen İngiliz bir kadın, Fanny. Bir Cizvit rahibine aşık olur, bir çeşit tarikattır rahibin mensup olduğu Cizvitler. Sıradan bir rahip bile mesleği ve dünya görüşü nedeniyle gönül işlerine mesafeli olurken, bu katı kurallarla örülü rahip nasıl kırabilirdi kabuklarını?
Tutku bir kadına neler yaptırabilir, bunun dersini veriyor kitap.
Tifüs salgını vardır İspanya’da ve bu rahip ve bağlı olduğu cemaati de salgına yakalananlar için mücadele ederler, bir sahra hastanesi kurup gönüllü olarak hastalara el uzatırlar. İşte Fanny de bu sürecin hemen öncesinde tanıştığı rahip Heredia’ya yakın olabilmek uğruna onun yanında çalışmak ister fakat rahip her zamanki kaçamak tavrıyla bunu reddeder. Fanny de hem kendi maddi varlığıyla hem de arkadaşlarından aldığı borçlarla gidip rahiplerin çadırının yanına kendi hastane çadırını kurar bir ekip kurarak ve hem hastalarla hem de kendi aşk hastalığıyla mücadeleye girişir. Bu süreçte ülkedeki iç savaş hararetlenir, İngiliz kadının “iç aşk savaşı” da karmaşık bir hal alır buna paralel olarak.
İspanya iç savaşı hakkında çok az bilgim olmasına rağmen bir şeyler öğrendiğimi söyleyebilirim kitaptan. Kısaca Franco cephesiyle, gidişattan memnun olmayıp isyan eden bir halk kesimi arasında geçiyor.
Hastahane de nasibini alır bu kargaşadan, bir gün isyankarlar,komünist diye adlandırılanlar çadırı basarlar ve rahip Heredia’yı kaçırmak isterler. Fanny öyle bir direnişle korur ki onu bunu anlamak için ancak okumanız gerekiyor. Bir annenin vücudunu yavrusuna siper etmesi gibi, bütün bir gece ölümü göze alarak direnerek teslim etmez sevdiği adamı. Kan akar ölenler çatışmalar olur.
Sonrası mı, adam da kadına aşık olur , nasıl olmasın ? Zaten en başından beri sevmektedir ama ah o yıkanmış beyinler !! Tarikatı ve saplantıları uğruna harcanan ömür, ıskalanan sevda.. Bir yere varamazlar, hazin olur sonları.
“Fanny : “Bir kerecik, insanların arasına inin,bir kerecik insan olun! Beni sevdiğinizi söylüyorsunuz, doğru mu?” Heredia : Evet oldukça doğru. Fanny : Ne zamandan beri? Heredia : Beni anarşistlerin tüfeklerinden koruduğunuz o geceden beri, mahkemede benim iyiliğim için doğruyu söylediğiniz günden beri, sizi ilk gördüğüm andan beri !”
Bu arada intihar eden , çarpışmalarda ölen, linç edilen, idam edilen rahipler.. Benzer şekilde karşı cephede kayıplar.. Kaos yaşayan bir ülke.
Bir Bulgar yazar anlatıyor bize bunları, ne gördün ne hissettin , ne biliyorsun da böyle anlatabiliyorsun be Dimov, aşk olsun sana !! Oralara düştü mü yolun, hiç alakan yok mu ya da, her şekilde de helal olsun sana !!
Bir gün merak edip de okursanız bence pişman olmazsınız. Yeni baskısı yok sanırım kitabın.Fazla anlatamadım hikayeyi.. Yaralayıcı ve hüzünlüydü. Ne demiş bir şair,
Uykusuz bir gece,ülkenin,sonsuz şiddet ve devrim konularını fısıldar gibi gelen parıltılı yıldızları ve mor-kara gökyüzüyle bir İspanyol gecesi aşk ve ölüm,Tanrı,ruh ve ölüm ötesi yaşam gecesi geçirmişti.