Bir ihracatçının üreticinin fındığını pazara erken indirmemesi gerektiğini belirten açıklamasını okuduğumda şaşırmadım dersen yalan olur! Hem de çok şaşırdım.
Üretici örgütüyüm diyen kimi örgütler de bu yönde açıklama yapıyordu. “Pazara fındığı erken indirmemek” vurgusu kulağa hoş geliyor. Pazara fındık inmezse ihracatçılar zor durumda kalacaklar ve fındığın fiyatını yükseltmek zorunda kalacaklar. Bu mantık gelen anlamda doğru olsa da fındık politikası bu kadar basite indirgenemez.
“Pazara fındığı erken indirmeyecek” kaç babayiğit var? Üretici fındık toplama ücretini ödeyecek, belki gübre, bahçe imarı gibi giderleri borçlandı. En önemlisi de aile harcamalarını karşılamak zorunda. Okul masraflarını bilmeyen yok! Fındığını satmak zorunda olanlara satmamalarını sağlayacak destekler yapılmalı. Bunun en belirgini de faizsiz kısa süreli kredidir.
Bir de “emanete fındık bırakmama” çağrısı var. Köyler boşaltılmış. Fındıktan fındığa köye dönülen bir yerde üretici fındığını nerede saklayacak- bekletecek? Bu konuda çözüm üretmeden “fındığı emanete bırakma” demenin anlamı da olmuyor.
Rekolte tartışmalarına en iyi yanıtı “harman” verecek. Fındık beklendiği gibi olmayacak. Üreticilerden olumsuz sesler yükselmeye başladı. Fındık çuvallandığında her şey belli olacak. Bakalım ihracatçıların 700 binin üzerindeki belirlemeleri hangi seviyeyle karşılaşacak? Küf ve sıcak nedeniyle fındıkta yanma, dökülme var.
“Don”, kuraklık nedeniyle fındık az olabiliyor; bazen de çok olabiliyor. Böyle dalgalanmalarda sıkıntı yaşamamak için “kalıcı” fındık politikaları geliştirilmelidir. En başta da “serbest piyasa” kuralından uzaklaşmak zorundayız.
Fındık Ordu’nun en önemli ekonomik gelir kapısı. Bu kapı aşınmamalı. Güven ortamı bozulmamalı. Üretici memnun olduğu sürece, ihracatçı da, Ordu esnafı da memnun olur. Yoksa herkes üzülür…
Şimdi yeniden düşünelim: Üretici mağdur; ekonomik sıkıntı yanında fındığını bekletecek yeri yok, pazara fındığını nasıl indirmesin? Bu gerekçeler nedeniyle, üretici havada kalan çağrılar yerine kalıcı çözümler üretilmelidir. Bunu da yapacak olan hükümet ve üretici temsilcisiyim diyen kurumlardır.