Dün (27 Ekim) İstanbul’da Türkiye, Fransa, Rusya ve Almanya devlet başkanlarının katılımıyla gerçekleşen Dörtlü Zirve’de Suriye’de yaşanan son olaylar ele alındı. Liderler Suriye’de yaşanan olayların bölgesel ve küresel güvenlik ve istikrar yönelik risk ve tehditler karşısında kaygılarını ifade etti.
Suriye Arap Cumhuriyeti’nin egemenliğine ve toprak bütünlüğüne vurgu yapan liderler, süregiden anlaşmazlığın askeri yollarla çözülemeyeceğine ve BM Güvenlik Konseyi’nin 2254 sayılı kararıyla uyumlu müzakere edilmiş bir siyasi sürecin çözüm getireceğine olan inançlarını belirtti.
Liderler Suriye’nin toprak bütünlüğüne ve egemenliğine karşı ayrılıkçı gündemleri reddetme ve DEAŞ, Nusra, El Kaide ve diğer tüm terörist grupların ortadan kaldırılması amacıyla terörle mücadelede kararlılıklarını ifade etti.
İdlib Mutabakatı’nın Ardından
Zirvede Fransız ve Alman Liderler, Türkiye Cumhuriyeti ve Rusya Federasyonu tarafından 17 Eylül 2018 tarihinde Soçi’de imzalanan “İdlib Gerginliği Azaltma Bölgesindeki Durumun İstikrarlaştırılmasına İlişkin Muhtıra” sonrasında radikal grupların silahtan arındırılmış bölgeden çekilmesinde sağlanan ilerlemeyi takdir etti. Diğer tüm ilgili tarafların Muhtıra hükümlerine uymasıyla sağlanacak kalıcı bir ateşkesin önemi bir kez daha vurgulandı. Liderler ayrıca Suriye’de kimyasal silah kullanılmasına karşı olduklarını da teyit etti.
Çözümde BM’nin Rolü
BM’nin öncülüğünde Suriyelilerin yürüteceği bir siyasi sürece olan desteklerini ifade eden liderler Suriyelilere bu sürece aktif katılım sağlama çağrısında bulundu. Suriye’de adil seçimlerin zeminin oluşturacak anayasal reformları gerçekleştirecek Anayasa Komitesinin BM gözetiminde kurulması ve bu yıl sonu itibariyle toplanması çağrısında bulundu.
Suriye’ye yapılan insani yardımların önemine de değinen liderler, Suriye’ye yapılan yardımı arttırmaları için başta BM ve bağlı insani kuruluşları olmak üzere tüm uluslar arası topluma çağrıda bulundu.
Suriye’ye Geri Dönüşler
Zirvede, mültecilerin Suriye’de ikamet ettikleri asıl yerlere güvenli ve gönüllü olarak geri dönüşleri için özellikle su, elektrik, sağlık ve sosyal hizmetler dâhil olmak üzere tüm insani gereksinimlerin karşılanmış olmasının ve silahlı çatışma ve siyasi baskı ortamının tamamen ortadan kalmış olmasının önemi özellikle vurgulandı. Bu konuda özellikle Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği ile diğer uluslar arası uzmanlık kuruluşlarının rolüne değinildi.