Geçenlerde bir arkadaşım, “katılmasam bile yazdıkların oldukça radikal ve üzerine düşünülmesi gereken hususlar içermekte; ah, bir de ‘devrim’ önerisinin ötesinde çok daha somut öneriler yapsan” diye eleştirdi…
Arkadaşımın eleştirisinden hareketle bugünkü yazım için Vladimir İlyiç Lenin’i bu köşeye misafir etmeye karar verdim.
Bob Avakian’ın “temel ve hala hayati önemde bir işaret fişeği olarak” tanımladığı, Lenin’in 1917’de kaleme aldığı meşhur Devlet ve Devrim adlı eserindeki şu satırların son derece ‘somut’ bir öneri olduğu kanısındayım. O nedenle lafı uzatmadan Lenin’e kulak verelim derim.
“Devletle ilgili alışılagelmiş argümanlarda devamlı yapıla hata, Engels’in yapılmaması için uyardığı ve yukarıda geçerken işaret ettiğimiz hatadır; yani, devletin ortadan kaldırılmasının aynı zamanda demokrasinin ortadan kaldırılması anlamına geldiği devamlı olarak unutulmaktadır: Devletin sönümlenmesi, demokrasinin sönümlenmesi anlamına gelir. İlk bakışta bu iddia aşırı derecede tuhaf ve anlaşılmaz görünür; hatta bazıları bizim, azınlığın çoğunluğa tabi olması prensibinin görülmeyeceği bir sistemi haber veriyor olduğumuzdan şüphe edebilir –zira onlar için demokrasi, bu prensibin tanınması anlamına gelir.
Hayır, demokrasi azınlığın çoğunluğa tabi olmasıyla aynı şey değildir. Demokrasi, azınlığın çoğunluğa tabi olmasını tanıyan bir devlettir; yani, bir sınıfın diğerine karşı, nüfusun bir kesiminin ötekine karşı sistematik olarak güç kullandığı bir örgütlenmedir.
Biz, nihai olarak devletin, yani her türlü örgütlü ve sistematik şiddetin, genel olarak halka karşı her türlü şiddet kullanımının kaldırılmasını savunuyoruz. Biz, azınlığın çoğunluğa tabi olması prensibinin görülmeyeceği bir toplum sisteminin habercisi değiliz. Ancak biz sosyalizm için mücadele ederken, bunun gelişip komünizme ilerleyeceğine, dolayısıyla da bir insanın diğerine ve nüfusun bir kesiminin diğerine tabi olması için genel olarak halka karşı şiddet olmaksızın ve tabiiyet olmaksızın sosyal yaşamın temel koşullarını gözlemleye alışacağına inanıyoruz.
Ve proletarya diktatörlüğü, yani yönetici sınıf olarak ezilenlerin öncüsünün ezenlere baskı uygulama amaçlı örgütlenmesi, salt demokrasinin genişlemesi sonucu olmaz. İlk defa para keseleri için demokrasi değil, yoksullar için, halk için demokrasi olan bir demokrasinin devasa şekilde genişlemesiyle eş zamanlı olarak proletarya diktatörlüğü, ezenlerin, sömürücülerin, kapitalistlerin özgürlüğüne bir dizi sınırlama getirir. Biz, insanlığı ücretli kölelikten özgürleştirmek için onlara baskı uygulamalıyız; direnişlerini güç yoluyla ezmeliyiz. Baskının ve şiddetin olduğu yerde özgürlük ve demokrasinin olmadığı açıktır…
Halkın geniş çoğunluğu için demokrasi ve sömürücülerin ve halkı ezenlerin güç yoluyla baskı altında tutulması, yani demokrasiden muaf tutulması: işte kapitalizmden komünizme geçiş süresince demokrasinin geçirdiği değişim budur…
(…) Yalnızca komünizm, gerçekten de tam demokrasi sunabilir ve demokrasi ne kadar tamsa, o kadar erken gereksiz hale gelecek ve kendi isteğiyle sönümlenecektir.
Toplumun bütün üyelerinin, yahut en azından geniş çoğunluğunun devleti kendi başlarına yönetmeyi öğrendikleri, bu işi kendi ellerine aldıkları, küçük kapitalist azınlık üzerinde, kapitalist alışkanlıklarını korumak isteyen seçkinler üzerinde ve kapitalizm tarafından esaslı bir şekilde yozlaştırılmış olan işçiler üzerinde kontrolü örgütledikleri andan itibaren, herhangi türden bir hükümete duyulan ihtiyaç ortadan kalkmaya başlar. Demokrasi ne kadar tamsa, gereksiz hale geleceği an o kadar yakındır. Silahlı işçilerden oluşan ve ‘artık kelimenin gerçek anlamıyla devlet olmayan’ ‘devlet’ ne kadar demokratikse, her türden devlet de o kadar hızlı şekilde sönümlenmeye başlar.” (Lenin, State and Revolution, LCW, 25, s. 460-461, 466-468, 479’dan aktaran Bob Avakian, Demokrasi: Neden Daha İyisini Yapamayalım ki?, El Yayınları, İstanbul, 2016, s. 375-377)