Cumhurbaşkanı Tayyip Erdoğan’ın dış politika alanındaki başdanışmanlarından Prof. Dr. Gülnur Aybet, Türkiye’nin Suriye’de Afrin operasyonunu başlatarak bölgede askeri gücünü kullanmaya başlamasının ardından ABD’nin önümüzdeki günlerde Türkiye’nin güvenlik endişeleri konusunda alternatif çözümler düşüneceğini belirtti.
Türkiye, Suriye’de Afrin’i kontrolünde bulunduran ve PKK ile bağlantıları nedeniyle “terör örgütü” olarak nitelendirdiği PYD/YPG’den kaynaklı güvenlik endişelerini gerekçe göstererek Cumartesi günü Özgür Suriye Ordusu unsurları ile birlikte Afrin’e yönelik “Zeytin Dalı” operasyonunu başlatmıştı.
Ankara, PYD/YPG unsurlarının Fırat Nehri’nin doğusuna çekilmesi gerektiğini belirterek Afrin’deki operasyonunun ardından YPG’nin varlığını sürdürdüğü Menbiç’e yönelik bir operasyonun da gündeme gelebileceğini hatta Türkiye’nin güvenlik endişeleri devam ederse Türkiye’nin Fırat’ın doğusuna bile müdahale edebileceğini belirtiyor.
“Bizim söylediğimiz bu operasyon, sınırımız güvende olana kadar, bölge terörden arınana kadar devam edecek” diyen Aybet, “YPG unsurlarının Fırat’ın doğusuna çekileceğine dair sözler var. Bu sözün tutulmasını bekliyoruz. Bizim orada yaklaşık 2,000 kilometrekare DEAŞ’tan temizlediğimiz alan var. Afrin’den sonra da Tel Rıfat bölgesi var. Biz bu bölgelere mültecilerin ve içeride yerlerinden olmuş kişilerin evlerine dönmesini arzu ediyoruz. Bir terör örgütü Fırat’ın batısında Menbiç’te dururken bunları yapmanız çok zor. İkincisi de Menbiç’in sınırımıza yakınlığı, burada ulusal güvenlik bakış açımız da var. Afrin’deki operasyondan sonra oraya doğru, eğer Fırat’ın doğusuna YPG çekilmezse bu ihtimal (operasyon ihtimali) var” değerlendirmesinde bulundu.
Aybet, ABD’nin Afrin operasyonunun ardından izleyebileceği politikalara ilişkin “Türkiye yumuşak gücünü değil de sert gücünü, askeri gücünü bölgede göstermeye başladığı anda zaten şöyle bir geri adım atma ve düşünme durumu yaratıyor ister istemez; Amerika’yla ilişkiler ne kadar kötü olursa olsun” dedi ve şöyle devam etti:
“Zannediyorum ki önümüzdeki günlerde bu konuyla ilgili Türkiye’nin güvenlik endişeleri konusunda bazı alternatif çözümler Amerika tarafından da önümüze konulabilinir.’
Aybet, Türkiye’nin tüm Suriye sınırı boyunca “terörden arındırılmış bir bölge” istediğini belirtirken ABD’nin güvenli bölge önerisine ilişkin ise şunları söyledi:
“Eğer bunların bizim sınır güvenliğimize ve bölgesel istikrara katkısı olacaksa tabii ki ciddi olarak değerlendiririz. Ama bunun içeriğine çok dikkatli bakmak lazım. Eğer bir 30 km güvenli bölge sunuluyorsa bu güvenli bölgeye konuşlandırılacak güç kimlerden oluşmalı? Bunun Suriye’nin toprak bütünlüğü için, orta vadede siyasi çözüm ve sürdürülebilir barış için etkileri ne olur? Bunların hepsini göz önünde bulundurarak bu değerlendirmeleri yaparız.”
Pentagon yetkilisi Korgeneral Kenneth McKenzie dün gazetecilere yaptığı açıklamada, “Güvenli bir bölge – ya da ne ad verilirse – oluşturma ihtimali konusunda Türklerle görüşmeye devam ediyoruz” dedi.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu ise, dün “ABD’nin güvenli bölge önerisini görüşebilmek için aramızda güvenin tesisi gerekiyor” açıklamasında bulunmuştu.
ERDOĞAN-TRUMP GÖRÜŞMESİ
Afrin operasyonu devam ederken, ABD ve Türkiye arasındaki görüş ayrılıklarını gidermek konusunda dikkatlerin çevrildiği en önemli görüşmelerden birisi ise önceki gece Erdoğan ve ABD Başkanı Donald Trump arasındaki telefon görüşmesiydi.
Görüşmeye ilişkin Beyaz Saray’dan yapılan açıklamada Trump’ın “tırmanan şiddetten duyduğu kaygıyı” belirterek Türkiye’ye operasyonunu sınırlamasını çağrısında bulunduğu ve ABD ile Türk güçlerini karşı karşıya getirmemesi uyarısı yaptığı belirtildi.
Türk kaynaklarsa, telefon görüşmesine dair ABD’den yapılan açıklamanın içeriği tam olarak yansıtmadığını, Trump’ın Afrin operasyonuyla ilgili “tırmanan şiddetten kaygı” diye bir şeyden söz etmediğini bildirdi.
Aybet, Beyaz Saray açıklamasında belirtilmesine rağmen görüşmede Türkiye’deki olağanüstü halden bahsedilmediğini ve Trump’ın “Türkiye’den gelen yıkıcı söylem” gibi bir ifade kullanmadığını da belirtti.
Görüşmeye ilişkin Ankara’dan gelen tepkilere rağmen ABD Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Heather Nauert, dün akşam yaptığı açıklamada Beyaz Saray’dan yapılan açıklamanın arkasında olduklarını ifade etti.