Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB) Genel Başkanı Şemsi Bayraktar, Rusya ile ilişkilerin düzelmesi için başlatılan görüşmelerin tarım için çok önemli olduğunu belirterek, “İki ülke ilişkilerinin normale dönmesi için başlatılan görüşmeler, ambargo nedeniyle büyük zarar gören çiftçilerimizi mutlu etmiştir. Ambargo nedeniyle ocak-temmuz döneminde geçen yılın aynı dönemine göre, Rusya’ya yaş sebze meyve ihracatımız miktar bazında yüzde 80,5, değer bazında yüzde 78,5 geriledi.” dedi.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği Genel Başkanı Bayraktar, Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın, dün Rusya’ya gerçekleştirdiği ziyarette, Rusya Federasyonu Devlet Başkanı Vladimir Putin ile görüşmesinin ardından, Türkiye’ye yönelik daha önce alınan kısıtlamaların kademeli olarak kaldırılacağına ilişkin gelişmeleri AA muhabirine değerlendirdi.
Bayraktar, Türkiye ve Rusya’nın bölgenin en önemli ülkeleri olduğuna dikkati çekerek, satın alma gücü paritesiyle milli gelirde 3,5 trilyon dolarla dünyanın 6’ncı büyük ekonomisi Rusya ile 1,6 trilyon dolarla 17’nci büyük ekonomisi Türkiye’nin ticari ilişkilerinin son yıllarda çok büyük rakamlara ulaştığını kaydetti.
Bayraktar, Rusya’nın, Türkiye’nin ihracatında 10’ncu, ithalatında da Almanya’nın ardından ikinci sırada bulunduğuna işaret ederek, ambargonun kalkması ve eskiye dönüşün çok önemli olduğunu vurguladı.
Rusya’nın, 40 milyar doları aşan gıda ve tarım ürünü ithalatı ile dünyanın büyük tarım ürünleri ithalatçılarından biri olduğunu ifade eden Bayraktar, “Türkiye’nin yaş sebze meyve ihracatında en önemli pazarlarından biri Rusya, diğeri Irak.” dedi.
– Türkiye’nin maddi kaybı 375 milyon dolar
Bayraktar, 2015’te Rusya’ya yapılan toplam yaş meyve sebze ihracatının 878 milyon 216 bin 82 doları bulduğuna dikkati çekerek, şunları anlattı:
“Rusya yaş sebze meyve ihracatımızda önemli bir ülke olup gerek üreticilerimiz gerek ülke ekonomisi açısından büyük önem taşıyordu. Yasaklanan ürünler olarak baktığımızda, 2015 yılında ihraç edilen domatesin yüzde 65’i, salatalığın yüzde 51,7’si, mandalinanın yüzde 46’sı, portakalın yüzde 21’i, şeftalinin yüzde 47’si, kayısının yüzde 52’si, çileğin yüzde 75’i, üzümün yüzde 68’i, eriğin yüzde 20’si, kuru soğanın yüzde 45’i, kırmızı lahananın yüzde 19’u Rusya’ya yapılmıştı. 1 Ocak’tan itibaren uygulanan ambargo kararıyla birlikte ihracatta büyük kayıp yaşandı. Tarım ve gıda maddelerinin Rusya’ya ihracatında, 2015 yılı ocak-haziran döneminde 569 milyon 460 bin 908 dolar gelir sağlanırken, 2016 ocak-haziran döneminde 178 milyon 458 bin 68 dolar gelir ancak elde edilebilmiştir. ”
“Bu dönemde ihracattaki azalma 391 milyon 2 bin 840 dolar olmuştur.” diyen Bayraktar, şu bilgileri verdi:
“Yaş meyve ve sebzede, 2015 yılı ocak-temmuz döneminde, Rusya’ya 674 bin 113 ton ihracat karşılığında 477 milyon 380 bin 512 dolar gelir elde edilmişken 2016 ocak-temmuz döneminde 131 bin 160 ton ihracat karşılığında 102 milyon 493 bin 896 dolar gelir ancak elde edilebilmiştir. Geçen yılın aynı dönemine göre, Rusya’ya yaş meyve sebze ihracatımız, miktar bazında yüzde 80,5, değer bazında yüzde 78,5 düşüş göstermiştir. Geçen yılın aynı dönemine göre ülkemizin uğradığı maddi kayıp 375 milyon dolar olmuştur. Ambargo sürecinde başta üreticilerimiz olmak üzere bu sektörde faaliyet gösteren, geçimini bu sektörden sağlayan tüm taraflar mağdur olduğu gibi, ülkemiz ekonomik kayba uğramıştır. Aynı şekilde Rusya da büyük ekonomik kayıplar yaşamıştır. Türk-Rus ilişkilerinin normal seyrine dönmesi hem Türkiye hem de Rusya için oldukça önemlidir.”
-“Görüşmeler yaş meyve sektörü açısından umut verici”
Akdeniz Yaş Meyve-Sebze İhracatçıları Birliği ve Narenciye Tanıtım Grubu (NTG) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kavak da Rusya ve Türkiye arasındaki gergin atmosferin en çok sebze meyve sektörünü olumsuz etkilediğini belirterek, Erdoğan’ın Rusya ziyaretini çok önemsediklerini, görüşmelerin Türkiye ve yaş meyve sektörü açısından son derece umut verici olduğunu bildirdi.
Kavak, yaş meyve sebze ürünlerine uygulanan ambargonun çok kısa bir süre içerisinde kaldırılmasını istediklerini ifade ederek, Rusya’ya en çok sattıkları ürünlerden biri olan yaş üzümde ihracat sezonunun başladığına dikkati çekti.
Narenciye sezonunun da 1 ay sonra başlayacağına vurgu yapan Kavak, “Kulağımıza bu ambargonun yıl sonuna kadar kaldırılacağı yönünde bilgiler geldi. Yıl sonuna kalması bizim sektörümüz açısından son derece tehlikeli olur, çünkü yılın ikinci yarısı bizim meyve sebze ihracatımızın en verimli ve en yoğun olduğu dönem. Bizim beklentimiz bir hafta ya da 10 gün içerisinde bu yasakların kaldırılması. Üreticimiz, ihracatçımız , nakliyecimiz için bu görüşmeler umut oldu. Yaş meyve sebze sektörünün Türkiye’nin istihdamına ve kalkınmasına sağladığı katkı çok önemli. Sektörümüz ülkemizin istihdam deposudur. Bu sektörün iyi analiz edilerek desteklenmesi gerekiyor. Sayın Cumhurbaşkanımız sağ olsun, kendisinin son girişimleri bizim umudumuz oldu. Kendilerine sektör olarak çok teşekkür ediyoruz.” diye konuştu.
Türk hava sahasını ihlal eden Rus savaş uçağının düşürülmesi sonrası, Rusya’nın Türkiye’ye yönelik açıkladığı ekonomik yaptırımlarla 1 Ocak itibarıyla domates, portakal, elma, kayısı, lahana, tuz, brokoli, mandalina, salatalık, armut, kayısı, şeftali, erik, üzüm, çilek, kuru soğan, karanfil, tavuk ve hindi eti ithalatı yasaklanmıştı. Bunun yanı sıra, yaptırımlar kapsamında, Rusya ve Türkiye arasında gerçekleşen charter (tarifesiz) uçuşlar durdurulmuştu.
AA