Sigara yasağına hep destek, tam desteğiz. Bu yasak genişletilirken tavan yapan bir başka zararlıyı da görmezden gelemeyiz. Şu sıra önümüz arkamız, sağımız solumuz nargile. Sigaraya gösterilen hassasiyet nargileye neden torpil geçiyor? Sanıldığı kadar masum mu? Bağımlılık yapar mı? Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Göğüs Hastalıkları Anabilim Dalı öğretim üyesi Prof. Dr. Alev Gürgün’den öğrendiklerimiz burada...
Nargilenin marpucu da zehirdendir zehirden!
◊ Neden?
“Kültürümüzde var” dediğinizi duyar gibiyim. Evet, var; hep de vardı. Ama bu kadar hayatımızda, her köşe başında, herkesin elinde değildi. Bir kere tütün ürünü olarak görmüyoruz nargileyi. Nikotin içermediği, meyve aromalıların saf tütünden daha masum olduğu, bağımlılık yapmadığı, suyun zehri temizlediği, akciğerlere temiz buhar ulaştığı düşünceleri var. Gerçek mi? Asla! Hepsi tam tekmil kandırmaca!
◊ Dünyada ve ülkemizde durum ne?
Durum fena. Dünyada her gün 100 milyon kişinin nargile içtiği tahmin ediliyor. Ortadoğu, Kuzey Afrika, Kanada, Amerika ve Avrupa’da özellikle gençler arasında yüzde 43’e, bizim üniversiteliler arasında yüzde 48’e kadar çıkan oranlar söz konusu.
◊ Hangisi daha zararlı?
Nargile, sigara salgınını canlı tutmanın bir başka formülü... Nargile tütününde nikotin, katran, karbonmonoksit, ağır metaller, radyoaktif maddeler ve daha birçok zehirli kimyasal var. Nargiledeki arsenik sigaradan çok daha fazla. Kıyas isterseniz... Bir nargile seansında sigaranın 100 katı katran çekiliyor, günde 10 sigara içen kişinin kanındaki nikotin miktarı da eşdeğer. Ayrıca ıslak duman, zararlı maddelerin ağza ve boğaza daha fazla yapışıp kalmasına neden oluyor. Uzun lafın kısası nargile tam bir kimyasal bomba! Hangisi diye bir şey yok, ikisi de fevkalade zararlı.
◊ Kısa ve uzun vade zararları neler?
Kısa vadede tansiyon, kalp hızı ve solunumda artış. Uzun vadede solunum fonksiyonlarında azalma, KOAH, astım, kanser (akciğer, idrar kesesi, yemek borusu, boğaz ve gırtlak, ağız ve dil), verem ve mantar mikroplarına bağlı akciğer enfeksiyonları, kalp ve damar hastalıkları, dişeti hastalıkları, ses tellerinde nodüller... Gebelerde down sendromu gelişme riski, düşük doğum ağırlığı, yenidoğanda çeşitli hastalıklar... Ağızlık kısmının birçok kişi tarafından kullanılmasına bağlı grip, uçuk, AIDS, bulaşıcı karaciğer iltihabı (hepatit)... Karbonmonoksit zehirlenmesi... Bitmedi! Vücudumuzun en önemli savunma hücrelerini de öldürüyor.
◊ Bağımlılık yapar mı?
Elbette! Sigara ve diğer tütün ürünlerinin sürekli kullanımında beyinde nikotinin bağlandığı hücrelerde artış oluyor. Bu da daha fazla bağımlılık demek. Nargile bağımlılarının en az yüzde 50’si aynı zamanda sigara bağımlısı. Özellikle genç yaşta nargile içmek, sigara ve nikotin bağımlılığına ciddi zemin hazırlıyor. Bir de uyarı: Nargile içenlerde yüksek oranda alkol bağımlılığı da görülüyormuş. Özellikle gençlere dikkat!
◊ Nasıl kurtuluruz?
“Sağlık Bakanlığı’nın büyük çabaları, denetimleri var. Bunların daha da artırılması çok daha iyi sonuçlar verecek. Hep birlikte bu mücadeleye devam edelim” diyor Prof. Dr. Gürgün. Sigaraya gösterilen hassasiyet nargileye torpil geçmemeli. Kamu spotları artırılmalı. Sağlık Bakanlığı, dernekler, bizler... İşimiz, sorumluluğumuz büyük! Daha çok anlatmalı, paylaşmalı, uyarmalı, farkında olmalı ve farkındalık yaratmalıyız.
SİGARANIN 100 KATI KATRAN
Bir nargile seansında, sigaranın 100 katı katran çekiliyor, günde 10 sigara içen kişinin kanındaki nikotin miktarına eşdeğer.