Dünya genelinde 1 yıl içerisinde binlerce insan trafik kazalarında yaralanıyor veya hayatını kaybediyor, buna sürücüler, yolcular ve yayalar dahil.
Bu türden kazalar hepimizin başına gelebilir, ancak en büyük risk altında olanlar tahmin edebileceğiniz üzere çocuklar, özellikle 14 yaş altında olanlar. 14 yaşın altındaki çocuklar için en büyük tehlike trafiğin aktığı bir caddede karşıdan karşıya geçmek oluyor. Iowa Üniversitesi’nden bilim insanları çocukların yollarda ne kadar güvende olduklarını belirlemek için bir çalışma yürütmüş. Ortaya çıkan sonuçlar bir hayli dikkat çekici. Biacaip olarak çocukların yollardaki davranışlarının yaşa bağlı olarak nasıl değişiklik gösterdiğini sizler için değerlendirdik.
Bilim insanlarına göre çocuklar ve yetişkinler yollarda farklı şekillerde davranıyor.
Herhangi bir yetişkin için yolda karşıdan karşıya geçmek son derece basit ve rutin bir eylem. Etrafına bakıyor, trafiğin durumunu analiz ediyor, karşıya geçebilmesi için gereken süreyi hesaplıyor, gerektiğinde yol ortasında durup araçlara geçiş hakkı veriyor ve devam edebiliyor.
Ancak çocuklar için durum bu kadar basit değil.
Iowa Üniversitesi’nde yapılan deney sırasında özellikle ergenlik öncesi yaştaki çocukların trafikteki boşlukları belirlemede zorluklar yaşadığı gözlemlenmiş. Araçların hızı, hareket süreleri, karşıya geçmek için gereken süre, iki araç arası mesafe gibi şeyleri belirleyememeleri yolları onlar için güvensiz hale getiriyor.
Ergenlik öncesi yaştaki çocuklar, yetişkinlerin karşıdan karşıya güvenle geçmelerini sağlayan motor becerilere sahip olmayabilirler.
Iowa Üniversitesi’nden Jodie Plumert “Bazı insanlar küçük çocukların tıpkı yetişkinler gibi karşıdan karşıya geçebileceğini düşünüyor” diyor ve ekliyor “oysa çalışmamız gösteriyor ki özellikle akan bir trafiğin olduğu bir caddede durum hiç de böyle değil.” Her ne kadar çocukların birçoğu aralardaki mesafeleri aynen yetişkinler gibi hesaplayabilse de akan bir trafik içerisinde adımlarını, yola ne zaman inmeleri gerektiğini hesaplayamıyorlar.
Çalışma, yolda yaralanma riskiyle en çok karşı karşıya olan grubun 6 yaşındaki çocuklar olduğunu gösteriyor.
Buna karşın 14 yaş ve üzerindeki çocuklarda bu risk neredeyse sıfır. Bilim insanları bunu görmek için bir deney düzenliyorlar ve 6, 8, 10, 12 ve 14 yaşlarındaki çocukları yanlarında ebeveynleri olduğu halde davet ediyorlar. Denekler 3 boyutlu bir trafik simülasyonuna sokuluyorlar ve akan trafikte karşıdan karşıya geçmeleri isteniyor. Araçların hareketleri arasındaki süre 2 ila 5 saniye arasında değişiklik gösteriyor ve deneklerden 20 defa karşıya geçmeleri isteniyor. Ortaya çıkan sonuçlar bir hayli ilginç.
6 yaş grubundaki çocuklar en çok kazaya maruz kalan grup.
Deneyde, 20 defa karşıdan karşıya geçen çocuklar arasında 6 yaş grubundakiler 8 defa, 8 yaş grubu 6 defa, 10 yaş grubu 5 defa, 12 yaş grubu 2 defa kazaya maruz kalırken, 14 yaş grubundan kimse kaza geçirmiyor. Buradan çıkan sonuç 14 yaşındaki çocuklar karşıdan karşıya güvenli bir şekilde geçebilmek için gereken şu iki önemli beceriyi kazanmışlar:
- Trafikteki boşlukları, araları, mesafeleri daha iyi analiz ediyorlar.
- Daha küçük çocuklarla kıyaslandığında, bir araç geçtikten sonra yola daha hızlı inip harekete geçebiliyorlar.
Bu araştırma gösteriyor ki küçük çocuklu aileler trafikte çocuklarına daha fazla dikkat etmeli.
Uzmanlar ne tavsiye ediyor?
Bilim insanları çocukların, belli bir yaşa ulaşmadan önce (14 yaş) trafikte ve yollarda kendi başlarına bırakılmaması gerektiğini söylüyor. Çocuklarınıza trafik eğitimi verirken kendinizden yola çıkmayın, kendi hareket şeklinizi tekrar etmelerini, sizin gibi yapmalarını istemeyin. Kendiniz için seçtiğiniz mesafeyi, süreyi, vs. çocuklar için uzatmayı unutmayın. Bu noktada şehir planlamacılara, belediyelere ve trafik polislerine de görev düşüyor: Çocukların sıklıkla kullandığı yaya geçitlerinde mutlaka bir polis veya görevli bulundurulması gerekiyor.
Daha fazla bilim…
- Bilim Evcil Hayvanıyla Konuşan İnsanların Daha Zeki Olduğunu Söylüyor
- Bilim Dünyası İçin 2018’in İyi Geçtiğini Gösteren 19 Gelişme ve Buluş
- İsviçreli Bilim İnsanlarını Kıskandıracak Kadar İlginç 23 Araştırma
- Uyku Hakkında Sizi Uykusuz Bırakacak 23 Acayip Bilgi
- ENTP Kişiliğine Sahip Herkesin Çok Yakından Bildiği 14 Sıkıntı