Pol Heredero 9 aydır Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nin Bukavu kenti ve çevresinde Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF) adına lojistik koordinatörü olarak görev yapıyordu. Görevini henüz tamamlayan Pol bu röportajda, acil tıbbi yardıma ihtiyaç duyan insanlar varken, onları bulmanın ve yardım ulaştırmanın zorluklarını anlatıyor.
“Kongo Demokratik Cumhuriyeti hakkında tek bildiğim şey, orada çalışmanın zor olduğuydu. Daha önce Sınır Tanımayan Doktorlar’la Fransızca konuşulan bir ülkeye hiç gitmemiştim ama MSF’de tanıştığım, Kongo’da çalışmış pek çok insan buradaki programlardan heyecanla bahsediyor ve ihtiyaçların çok yoğun olduğundan söz ediyordu.
Şartların çok kötü ve durumun çok karmaşık olduğunu duymuştum, dolayısıyla işim zor diye düşünüyordum.
Kongo Demokratik Cumhuriyeti’de çalışmaya dair ilk söylenecek şey, buradaki durumun son derece karışık olması. Silahlı çok sayıda grup var, bunların arasındaki ittifaklar ve dinamikler de sürekli değişiyor. Anlaması zor olabilir.
İkincisi de, saha projelerimize ulaşmanın büyük güçlüğü. Hastalara ulaşmak için yapmadığımız şey kalmıyor diyebilirim. Her ulaşım şeklini kullanıyoruz; bazen arabayla, bazen motosikletle, bazen de yürüyerek gidiyoruz. Bazen çok iyi bir rotanız oluyor, sonra birden bire her şey değişiyor ve o yolu artık kullanamaz oluyorsunuz. Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde değişmeyen hiçbir şey yoktur.
Yağmur mevsimindeyse yağmur dağları yerinden oynatabilir. Dağlardan kayalar kopar, yolunuzu kapar. Saha projesine gitmenin tek bir yolu varken o da kapanmıştır ve buna uyum sağlamanın “yolunu” bulmak zorundasınızdır.
Kimi zaman çözümü başka ulaşım araçları kullanmakta bulursunuz. Fakat bazen de günler boyunca hiçbir yere gidemezsiniz.
Sağlık hizmetine ulaşmaya çalışan hastalar için de durum aynıdır. Bazen yağmur ya da çatışmalar yüzünden insanların yolu kesilir, hiçbir yere gidemezler. İşte bu yüzden MSF olarak orada bulunmamız önem taşıyor.
Evet, burada klinikler ve hastaneler var ama para ödemek lazım, üstelik tıbbi hizmet kalitesi düşük olabiliyor, gereken ilaçlar her zaman bulunmuyor. Dolayısıyla Kongo Demokratik Cumhuriyeti’nde MSF çok gerekli, halk da bizi olumlu karşılıyor.
Ekiplerimiz büyük ölçüde Kongolu çalışanlardan oluşuyor. Farklı kültürlerden insanlarla birlikte çalışmak da zor olabilir, ama edindiğim izlenime göre buradaki ekipler birlikte çok iyi çalışıyor. Herkeste durumun daha iyi olması için güçlü bir istek ve irade var.
Ne zaman bir güçlükle karşılaşsak ekiplerimiz oraya ulaşmanın, o sorunu çözmenin bir yolunu buluyor. Kongo’da sorunlar hiç bitmez – ama o sorunları çözmeye çalışan insanlar da her zaman vardır.
Elbette bütün bunlar sinir bozucu olabiliyor. İstediğiniz yöndeki değişimi bir türlü sağlayamamak canınızı sıkıyor. Bazen artık her şey fazla gelince insanlar motivasyonlarını kaybediyorlar. Ama zor bir gün geçirdiğinizde, engellerle karşılaştığınızda, yolları kapatan o kayalar gibi engeller önünüzü kestiğinde, öncelikleri hatırlayarak işe başlamalısınız. Sorunları teker teker çözüyor ve ekip halinde birlikte çalışıyorsunuz. MSF’nin başka kimsenin gitmediği yerlere her şekilde ulaşmaya çalıştığını hatırlıyorsunuz ve bir yere ulaştığımızda orada gerçekten bir şeyleri değiştirebildiğimizi biliyorsunuz.”