Mide bulantısı, farklı sebeplere bağlı olarak ortaya çıkan bir sağlık sorunudur. Basit sebeplerden kaynaklanabileceği gibi, ciddi hastalıkların belirtisi olarak da ortaya çıkabilmektedir. Mide bulantısına sebep olan rahatsızlıklar çok çeşitlidir ve önem dereceleri birbirinden farklıdır.
Mide bulantısının nedenleri
Hamilelik: Mide bulantısının sıklıkla karşılaşılan nedenlerindendir. Hamileliğin sebep olduğu hormon değişikliklerine bağlı olarak, özellikle ilk üç ayda, şiddetli mide bulantıları görülmektedir.
İdrar yolu enfeksiyonu: Zamanında tedavi edilmeyen idrar yolu enfeksiyonları, böbreklere kadar yayılmakta ve diğer organları etkilemektedir. Bu duruma bağlı olarak zaman zaman mide bulantısı ortaya çıkmaktadır.
Kalp krizi: Kalp krizi, mide bulantısının en tehlikeli nedenidir. Kalp krizi geçiren kişide şiddetli mide bulantısı görülür. İnatçı mide bulantısına zaman zaman kusma da eşlik edebilir.
Migren: Migrenin mide bulantısıyla ilişkisine dair henüz herhangi bir bilimsel açıklama bulunmasa da, bulantıya sebep olduğu tıbben doğrulanmıştır. Kişinin günlük aktivitelerini olumsuz etkileyerek yaşam kalitesini bozacak kadar şiddetli bir ağrı olan migren, kandaki serotinin seviyesinin düşmesine bağlı olarak mide bulantısı yapmaktadır.
Karaciğer hastalıkları: Karaciğer yağlanması, karaciğerde büyüme, siroz, enzim yüksekliği ve karaciğer kanseri olmak üzere tüm karaciğer hastalıkları, mide bulantısına sebep olmaktadır. İlk evrelerde pek belirti vermeyen karaciğer hastalıkları, yayılıp diğer doku ve organlara baskı yapmaya başlayınca mide bulantısı ile kendini göstermektedir.
Apandisit: Apandisit, sağ tarafta kör bağırsak üzerinde bulunmaktadır. Apandisitin iltihaplanması ise, şiddetli ağrı ve mide bulantısı şeklinde belirti vermektedir. Apandisit patlama riskine karşı acil müdahale edilmelidir.
Kulak hastalıkları: Özellikle orta kulak iltihabı, daha çok çocuklarda olmakla beraber zaman zaman yetişkinlerde de görülmekte ve baş ağrısı, burun akıntısı, işhah kaybı ve ateş yanında, mide bulantısı ile kusmaya da sebep olur.
Gastroenterit: Gastroenterit, ishal ve kusmaya bağlı olarak oluşan bağırsak enfeksiyonudur. Virüsler, çeşitli bakteriler ve gıda zehirlenmeleri sebebiyle ortaya çıkan gastroenterit, yetişkinlerde mide bulantısının yaygın görülen sebeplerindendir.
Bağırsak iltihabı: Karın bağırsakta iltihaplanma olarak adlandırılan chron hastalığı, sindirim sistemine yayıldığı zaman mide bulantısına sebep olur.
Ülser: Halk arasında en çok karşılaşılan mide hastalıklarından birisi olan ülser,mide astarının aşanımasına bağlı olarak yara oluşması durumudur. Mide ekşimesi, tat alma duyusunda değişiklikler ve şişkinlik gibi belirtiler gösterdiğinde tedavi edilmezse, ilerleyen dönemlerde sürekli ve şiddeti gittikçe artan mide bulantısına sebep olabilir.
Bazı terapiler: Günümüzde, kanser başta olmak üzere, çeşitli hastalıkların tedavisinde, gelişmiş tıbbi teknikler kullanılmaktadır. Laparoskopi, radyoterapi ve kemoterapi gibi, teknolojik tedavi teknikleri, uygulanan ilaçlardan dolayı mide bulantısına yol açabilmektedir.
Psikolojik dalgalanmalar: Günlük olarak görülen mide bulantısının en çok karşılaşılan sebebidir. Kişinin stres, sinir ve heyecan gibi ruhsal dalgalanmalarında mide bulantısı görülmesi, kandaki serotinin seviyesinin düşüklüğüyle alakalıdır.
Görüldüğü gibi, mide bulantısının, basit veya ciddi olmak üzere birbirinden farklı sebepleri bulunmaktadır. Günlük yaşamı olumsuz etkileyen bu sağlık sorununun tedavisi için, değişik tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Eğer, altta yatan sebep ciddiyse, mutlaka tıbbi tedavi gerekmektedir. Onun haricinde, alkol kullanımı, araç tutması, pskiolojik etmenler ve üşütme gibi basit sebeplere bağlı olarak ortaya çıkan mide bulantısının, yararlı bitki ve besinlerle evde doğal yollarla tedavisi mümkündür.
Mide bulantısına ne iyi gelir?
-Bulunulan ortamı havalandırmak ve açık havada oksijeni bol bir alanda yürüyüşe çıkmak, mide bulantısının giderilmesinde etkilidir.
-Bol su tüketimi: Mide bulantısı, hangi sebepten dolayı ortaya çıkarsa çıksın, sıvı kaybı arttıkça şiddetlenir. Bu nedenle, başta bol su olmak üzere sıvı alımını arttırmak, mide bulantısının şiddetini hafifletir.
-Hafif atıştırmalar: Mide bulantısı, iştahsızlığa sebep olmaktadır ancak, açlığa bağlı olarak daha da artmaktadır. Bu nedenle, mideyi yormayacak hafif yiyeceklerle mide biraz olsun doldurulmalıdır.
-Zencefil: Zencefil, mide bulantısına iyi gelmektedir. Taze zencefil dilimlerinden hazırlanacak çay, mide bulantısının yatıştırılmasında etkilidir.
-Limon: Ferahlatıcı etkisi bulunan limon, mide bulantısını geçirmede etkilidir. Çaylara katılabilir veya çiğ olarak tüketilebilir.
-Elma: Mide bulantısına iyi gelen meyvelerdendir. Bol lif içermekte ve sindirimi kolaylaştırıcı etkisi bulunmaktadır. Zararlı maddelerin vücuttan atılmasında etkisi bulunan elma, bu sayede mide bulantısını da önler.
-Nane: Nane, mide bulantısını gideren bitkilerdendir. Bulantılar şiddetlendiğide nane çayı içmek veya taze nane yaprağı çiğnemek, bulantıyı giderir.
-Bazı kuruyemişler: Mide bulantısı, mide boş kaldıkça daha da artar. Bazı vitaminler ve protein eksikliği, bulantının şiddetinin artmasına sebep olur. Ancak, bu dönemde, mide bulantısına bağlı iştahsızlık olduğu için yemek yeme isteği olmayabilir. Vitamin ihtiyacını karşılamak amacıyla, badem, fındık, ceviz ve fıstık gibi sağlıklı kuruyemişerden birkaç adet tüketmek, bulantıyı hafifletir.
-Yoğurt: Mide bulantısının giderilmesinde etkilidir. Hem açlığı bastırır hem de ferahlatacı etkisiyle bulantıyı önler.
-Muz: Doyurucu etkiye sahiptir ve vücut için gerekli bazı vitaminleri karşılayarak mide bulantısını giderir.
Mide bulantısının tıbbi veya alternatif tedavi yöntemleriyle önlenebilmesi için, mutlaka sebebinin bilinmesi gerekmektedir. Eğer mide bulantısı, tehlikeli hastalıkların belirtisi olarak ortaya çıkmışsa, ileride tedavisi daha zor olabilir. Bu nedenle, öncelikle tanı koyulması, sonrasında tıbbi veya bitkisel yöntemlerle tedavi edilmesi gerekir.