Gelir İdaresi Başkanlığı 31 Ocak 2019 tarihinde; “Diğer Ücretlerin Vergilendirilmesi Rehberi” yayımladı.
Söz konusu rehberde yer alan örneklerden üç tanesi Basit Usul mükelleflerin yanlarında çalışan personellere ait. Bir tanesinde ise; kendi arsası üzerine özel inşaata başlayan bir kişinin yanında diğer ücretli olarak işçi çalıştırılmasına ilişkin açıklamalara yer verilmiş.
Basit usule tabi olan işletme sahiplerinin genellikle yanlarında personel çalıştırmayıp kendi başlarına çalışan kişiler olduğunu hatırlatalım, ancak bazı işler özellikle taksi işletmeleri, berberler, kuaförler gibi mesleklerde işçi çalıştıranlar arasında yer almaktadır. Basit Usul mükelleflerin muhasebecileri olmasa bile odalar tarafından bu hizmetin verildiğini bilmekteyiz.
Biz bugün özel inşaatlarda çalıştırılan işçiler üstünde durmak istiyoruz.
193 sayılı Gelir Vergisinin; “Diğer Ücretler” başlıklı 64’üncü maddesinde
• Kazançları basit usulde tespit edilen ticaret erbabı yanında çalışanlar,
• Özel hizmetlerde çalışan şoförler,
• Özel inşaat sahiplerinin ücretle çalıştırdığı inşaat işçileri,
• Gayrimenkul sermaye iradı sahibi yanında çalışanlar,
• Gerçek ücretlerinin tespitine imkân olmaması nedeniyle, Danıştay'ın olumlu görüşü ve
• Hazine ve Maliye Bakanlığınca bu kapsama alınanlar.
Bu madde kapsamına girdiklerini hüküm altına almıştır.
Vergilendirme dönemi:
Diğer ücretlerde vergilendirme dönemi hizmetin ifa olunduğu takvim yılıdır.
Diğer ücretli hizmet erbabının ödeyeceği gelir vergisi; hizmetin ifa olunduğu takvim yılının ikinci ayında, takvim yılı içinde işe başlanması halinde, işe başlama tarihinden itibaren bir ay içinde tarh edilip tahakkuka bağlanır.
Diğer ücret sahiplerinin tarh zamanlarının sona ermesinden önce memleketi terk etmesi halinde, memleketi terk tarihinden önce 15 gün içinde verginin tarh edilerek tahakkuka bağlanması gerekir.
Vergilendirme yeri:
Diğer ücretlerde ödenecek gelir vergisi, mükellefin ikametgahının bulunduğu yer vergi dairesince tarh edilir. Tarhiyatın ikametgahlarının bulunduğu yer vergi dairesince yapılmadığı durumlarda, tarhiyat faaliyetin icra edildiği yerin vergi dairesince yapılır.
Vergi matrahı ve hesaplanması:
Gelir Vergisi Kanunu’nun 64’üncü maddesine göre, hizmet erbabının safi ücretleri takvim yılı başında geçerli olan ve sanayi kesiminde çalışan 16 yaşından büyük işçiler için uygulanan asgari ücretin yıllık brüt tutarının %25'idir. Takvim yılı içinde işe başlayan diğer ücret sahiplerinin vergi matrahı; yıllık diğer ücret matrahından, işe başlama ayı hariç tutulmak suretiyle, o yılın sonuna kadarki aylara isabet eden miktardır. Takvim yılının birinci yarısı içinde işini bırakan diğer ücret sahiplerinden, keyfiyeti takvim yılının ikinci yarısı girmeden haber verenlerin ikinci taksite isabet eden vergileri terkin olunur. 2019 takvim yılı başında işçiler için uygulanan asgari ücretin aylık brüt tutarı 2.558,40 TL olarak belirlenmiştir.
Ödeme:
Gelir Vergisi Kanunu’nun 118’inci maddesine göre diğer ücretlinin vergisi;
Öteden beri işe devam edenlerde yıllık verginin yarısı takvim yılının ikinci ayında (1-28 Şubat 2019) diğer yarısı ise sekizinci ayında (1-31 Ağustos 2019),
Takvim yılının birinci yarısı içinde işe başlayanlarda, yıllık verginin yarısı verginin karneye yazıldığı ayda, diğer yarısı takvim yılının sekizinci (Ağustos/2019) ayında,
Takvim yılının ikinci yarısı içinde işe başlayanlarda ise verginin karneye yazıldığı ayda, ödenmesi gerekmektedir.