Banksy, kim olduğu bilinmeyen, düzeni eleştiren bir grafitti sanatçısı. Bir tablosu müzayedede yüksek fiyatla satılmış. Resmin çerçevesi içine, satıştan sonra resmi kağıt kesicisiyle tahrip edecek bir düzenek yerleştirilmiş. Satış biter bitmez düzenek çalışmış ve resim tahrip olmuş. Bunu sanatçının kendisinin mi yoksa onun adına başkasının mı yapıldığı bilinmiyor. Kim yaparsa yapsın, herhalde böyle bir eylemi sanatın meta gibi işlem görmesine karşı çıkmak için planlamış olmalı. Ama bir şeyi unutmuş: Düzen sürdükçe, düzeni ayakta tutan parçalar değiştirilemez ya da dönüştürülemez. Nitekim tablonun fiyatı, parçalara ayrıldıktan sonra artmış. Eylemi düzenleyenler, kapitalizmin yalnızca gerçek şeylerin alınıp satıldığı bir düzen olmadığını herhalde unutmuş olmalılar. Kapitalizm “onur, gurur, dürüstlük” misali erdemleri bile pazarlayabiliyorken, Banksy’nin kendini çöpe dönüştüren tablosunu mu satamayacak?
Sokak sanatçısı Banksy’nin 1.4 milyon dolara satıldıktan hemen sonra kendi kendini imha eden eserinin değerinin ikiye katlandığı belirtiliyor. İngiliz gazetesi The Evening Standard’a konuşan bir uzman, Balonlu Kız isimli ikonik eserin değerinin dün müzayedede yaşananlardan sonra en az iki kat arttığını söyledi.
Banksy’nin eseri dün Sotheby’s müzayede evinde satıldıktan hemen sonra katılımcıların şaşkın bakışları altında, çerçevesinin içindeki kağıt öğütücü tarafından parçalara ayrılmıştı. Sanat eserlerinin satışı konusunda danışmanlık veren ve satış yapan MyArtBroker sitesinin kurucularından Joey Syer ise bu durumun eserin değerini katladığı görüşünde.
‘ŞANSLI ALICI BÜYÜK KÂR SAĞLAYACAK’
The Evening Standard’a konuşan Syer, “Parçalanan eserin değeri bugün ikiye katlanmış olanilir. Balonlu Kız son zamanların en ikonik çizimlerinden biri” deyip şöyle devam etti: “Müzayede bu fiyat artışını daha da çoğaltacaktır ve yaşananların gördüğü medya ilgisi düşünüldüğünde, şanslı alıcı dün gece ödediği 1.02 milyon sterlinden büyük bir kâr sağlayacaktır. Bu eser parçalanmış haliyle artık sanat tarihinin bir parçası ve Banksy’nin değerine en az yüzde 50 oranında değer kattığını, artık fiyatının neredeyse 2 milyon sterlin olduğunu tahmin ediyoruz.”
NE OLMUŞTU?
Protest sokak sanatçısı Banksy’nin İngiltere’nin en sevilen tablosu sayılan meşhur eseri, dün Sotheby’s’de satıldıktan hemen sonra içine gizlenen alarmın hareket geçmesi ile gizli kağıt öğütücü tarafından parçalara ayrılmıştı. Banksy bu ‘performans’tan hemen sonra kendi Instagram hesabı üzerinden bir video paylaştı. Videoda eserin içindeki kağıt öğütücüsü görülürken, ünlü sanatçı İngilizce’de müzayedelerde “Satıyorum, satıyorum, sattım…” anlamında kullanılan “Going, going, gone… (Gidiyor, gidiyor, gitti)” mesajını da ekledi.
Gerçek kimliği hâlâ kesin olarak bilinmeyen Banksy’nin bu hamlesi sanat dünyasında da büyük bir tartışma başlattı. Bir kesime göre Banksy bu tavrıyla “Sanat sanat içindir” şiarını hayata geçirmiş oldu. Buna karşı çıkanlar ise sanatçının eserinin değerini ikiye katlayarak kapitalist sanat endüstrisinin ekmeğine yağ sürdüğünü düşünüyor.