Ukrayna-Türkiye Ve Yedi Fark
Doğan Subaşı
Ukrayna Devlet Başkanı Yanukoviçin başkanlık yetkilerini arttırmak
istediğinden söz etmiştik. Yanukoviç, parlamentonun, milli iradeyi
sınırladığını söyleyip, yetkilerini arttırmak istiyordu!
Ukrayna bu hafta sonuna, Ukrayna Anayasa Mahkemesinin Cuma günkü kararını
tartışarak girdi. Artık Ukrayna Devlet Başkanı daha güçlü!
Peki bu, nasıl oldu?
Ukrayna anayasasının 1996daki ilk hali, güçlü bir Devlet Başkanı
öngörüyordu. Ancak 2004te Turuncu Devrimden sonra anayasada yapılan
değişikliklerle, siyasal yapı, parlamenter sisteme doğru yaklaştırılmıştı.
İşte bu anayasa değişiklikleri, Anayasa Mahkemesinin önüne gelmişti.
Ukrayna AYM sonunda kararını verdi ve siyasal yapıyı parlamenter sisteme
yaklaştıran anayasa değişikliklerini iptal etti. Bu anayasa değişiklikleri
anayasaya aykırıydı!
Muhalefet lideri Timoşenko, hemen devlet başkanlığı ve parlamento için
seçimlere gidilmesi çağrısı yaptı. Timoşenko demecinde, bugün, Ukrayna
demokrasisinin katledildiği ve diktatörlüğün kurulduğu gün olarak tarihe
geçecektir dedi. Timoşenko, kararı veren Anayasa Mahkemesinin Başkanını
da kukla olarak tanımladı.
Gözlemciler, Anayasa Mahkemesinin bu kararını, Devlet Başkanının
baskısıyla aldığını söylüyorlar. Bazı politik analistler de, güçlü
başkan-zayıf parlamento şeklindeki yapının, demokrasiden geri adım olduğunu
ifade ediyorlar. Bir politik analist, Global Stratejiler Enstitüsü Direktörü
Vadim Karasyov, Başkan artık en üst itfaiyeci, en üst polis şefi, en üst
yargıç ve en üst bakan olacak. diye yorumladı. Karasyov bunun Başkanlık
Monarşisine geçiş olduğunu öne sürüyor.
Devlet Başkanı Yanukoviçse Anayasa Mahkemesi kararının açıklanmasından
sonra yaptığı Ulusa Sesleniş konuşmasında, reformlar konusunda bir
referanduma gidilmesi fikrini desteklediğini söyledi. Ancak daha fazla
ayrıntıya girmedi.
Yanukoviç, diğer bir konuşmasında da Ukraynanın Avrupa ile bütünleşmesini
hedeflediğini ancak ABnin ülkesinin üyeliğini tartışmaya hazır olmadığını
söylemişti.
Eğer Birgünü Ukraynaca basma olanağımız olsaydı, herhalde Ukraynalı
arkadaşlar, iki ülkenin görüntüsü ne kadar birbirine benziyor
diyebilirlerdi!
Ama iki ülke arasında bazı farklar da var. Anlatayım. Bunu iki resim
arasındaki farkları bulunuz gibi düşünün!
1) Ukraynada, bizde olduğu kadar yandaş olmuş bir yandaş basın yok. Yani
Ukraynanın yandaş basını için hala bazı etik kurallar var. Örneğin hala
bütün basın yayın organları bir araya gelip, sansasyonel yayın yapmayalım;
izleyicilerin duygularını kışkırtan biçimler yerine, bilgiye ağırlık
verelim; haberlere yorum katmayalım diye ortak kararlar alıp, uygulamaya
çalışıyorlar.
2) Ukraynanın bir Okyanus Ötesi ya da Pensilvanyası yok.
3) Henüz Ukraynada telefon dinleme, internette gizli çekim yayınlama vb.
faaliyetler, siyasal gündem açısından bizdeki kadar yaygın ve etkili değil.
4) Henüz Ukraynada hiçbir emniyet yetkilisi Dneprda Yaşayan Simonlar
diye bir kitap yazmadı. Ve ardından da cezaevine atılmadı.
5) Ukraynalıların maalesef bir Bekir Coşkunları yok. Bu nedenle şimdilik
gazetelerden atılan da yok. Üstelik Ukraynada Devlet Başkanına internete
sansür kurulu koyalım diye öneri götüren gazeteciler de yok.
6) Dnepr nehri ülkeyi tam ortadan ikiye bölündüğü için, Ukraynada nehir
kenarında oturan adam çok. Ancak buranın nehir kenarındakileri, nehri
izlemekten ziyade, aç kalmamak için balık tutmayı tercih ediyorlar.
7) Ukrayna, Türkiyeden farklı olarak, milli iradenin parlamento
tarafından sınırlandığı öne sürülen ilk ülke!
Yani anlayacağınız kuzeyde sadece ekonomik açıdan değil, politik açıdan da
iyi bir pazar var!