El ve Ayak Terlemesi
Vücudumuzun ısı kontrolünde (termoregülasyon) gerekli olan terlemenin aşırı olması “hiperhidroz” ya da “aşırı terleme” olarak tanımlanır. Kişilere mutsuzluk veren toplumun %2-3’ünde görülen bir rahatsızlıktır.
El ve ayak terlemesi (palmoplantar hiperhidroz) hem ellerde hem de ayaklarda aşırı terleme olmasıdır.
Koltukaltı terlemesi daha çok ergenlik döneminde başlasa da el ve ayak bölgelerindeki aşırı terleme daha erken çocukluk döneminde başlar.
Emosyonel aşırı terleme daha çok el, ayak ve koltukaltı altı gibi bölgesel alanlarda meydana gelir.
Genel aşırı terleme metabolik bozukluklar, ateşli hastalıklar ve kansere bağlı olabilir. Genel vücut terlemesinde cerrahi tedavinin yeri yoktur. Altta yatan nedenin bulunması ve tedavi edilmesi en doğru yaklaşımdır.
Aşırı el ve ayak terlemesi ailede baskın bir şekilde nesilden nesile aktarılır. Her yaştaki iki cinsiyeti de etkiler bu aşırı terleme hastalığı. Yapılan bir çalışmada kişiler (%62) terlemenin ilk defa ne zaman başladığını hatırlamıyor, %33’ünde ergenlikten beri var olduğu ve %5’inde yetişkinlikte başladığını ifade etmektedirler. Kronik alkolizm sorunu olanlarda da el ayak aşırı terlemesi görülebilir.
Aşırı terlemesi olanlarda aşırı sempatik aktivite olması, ellere ve kalbe giden sempatik sinir dallarının ortak olması sebebiyle kalp fonksiyonlarında değişiklikler olabilir. Asimetrik terleme durumlarında (vücudun sadece bir yarısında aşırı terleme olması) nörolojik hastalıklar akla gelmelidir.
Aşırı terleme tanısını koyulurken dikkate alınan kriterler; en az aşağıdaki 4 kriter var olmalı:
- En az 6 aydır var olması,
- El, ayak, koltuk altı, yüz-kafa bölgesinde olması,
- İki taraflı ve simetrik olması,
- Gece aşırı terleme olmaması,
- En az haftada bir atak görülmesi,
- 25 yaşından önce başlaması,
- Aile hikayesi olması,
- Günlük hayatın etkilenmiş olması.
El ve Ayak Terlemesi Nasıl Çözülür?
İyontoforez Terleme Tedavisi yönteminde, ellerin (palmar hiperhidroz) ve ayakların (plantar hiperhidroz) aşırı terlemesini tedavi etmek için basit bir cihaz kullanılır. Reçeteli güçlü ter kesici ilaçları denemiş, fakat daha güçlü bir tedaviye ihtiyaçları olan insanlar için özellikle yararlıdır. Doğru şekilde kullanıldığında ve kişiye özel durumlara göre ayarlandığında, İyontoforez’in avuç içleri ve ayakları terleyen kişiler için çok yüksek bir başarı oranına sahip olduğu kanıtlanmıştır (Amerikan Dermatoloji Akademisi’ne göre %83). Günümüzde kol altı aşırı terlemesi için de iyontoferez cihazları geliştirilmiştir.
İyontoforez işleminde, cilt yüzeyinden yumuşak bir elektrik akımı iletmek için su kullanılır. İyontoforez’in nasıl çalıştığı tamamen anlaşılmamıştır; ancak elektrik akımı ile su içerisindeki mineral parçacıklarının etkileşime girerek cildin dış tabakasını kalınlaştırmak suretiyle cilt yüzeyine ter çıkışını engellediğine inanılmaktadır. Bu ter çıkışı engellendikten veya kesildikten sonra, avuç içlerindeki ve ayak tabanlarındaki ter üretimi genellikle aniden ve çarpıcı bir şekilde azalır.