Kaç yıldır iki ayak üzerindeyiz?
Etiyopya’da bulunan bir ayak parmak kemiği kanıt oldu.
Etiyopya’da bulunan 3.2 milyon yıllık bir ayak parmak kemiği, Australopithecus afarensis türünün temsilcisi olan Lucy’nin ve çağdaşlarının modern insan gibi iki ayak üzerinde ve dik yürüdüğünün bir kanıtı oldu.
Orta ayağın dördüncü parmağına ait olan kemik, ilkel insanların da iki ayak üzerinde yürümenin koşullarından biri olan ayak kavisine sahip olduklarını gösteriyor. Australopithecus insanı gerçekten iki ayak üzerinde dik mi yürüyordu yoksa dört ayak ve iki ayak yürüyüşü arasındaki bir geçiş evresinde miydi tartışmasına son verecek en iyi kanıt ayak biçimidir. Modern insanın ayağı, orta ayak kemiği tarafından uzunlamasına ve yanlamasına kavislenmiştir.
Kaslarla desteklenen bu kavisler iki ayak üzerinde yürürken iki işlevi birden yerine getirirler: Bir yandan ayağın itilmesi sırasında kaldıraç etkisini gösterirken, diğer yandan da ayağın yeniden yere değmesi sırasında bir tür amortisör görevini görürler. Ayak kavsi özellikle de orta ayak kemiğinde belirgindir. Science dergisinde yayımlanan araştırma yazısına göre uluslararası bir araştırma ekibi işte eksik olan bu kanıtı Etiyopya’da buldu. Australopithecus afarensis’in dördüncü orta ayak kemiğine ait bu kalıntı Doğu Afrika’da Australopithecus fosilleri açısından en zengin olan Hadar locality 333 olarak isimlendirilen bölgede ortaya çıkarılmış. Australopithecus insanına ait tek dördüncü metatarsal kemik örneği olan kalıntı, modern insan ayağına benzer birkaç özelliğe sahip. Mesela kemiğin iki ucu birbirine ters yöndeki bu özellik orta ayağın, parmak orta ekleminden parmaklara doğru göreceli olarak dik bir şekilde devam ettiğini kanıtlıyor diyor Arizona Eyalet Üniversitesi’nden William Kimbel. Bu özellikler modern yürüyüş biçimine işaret ettiği gibi, kemiğin, bir milyon yıl kadar önce yaşayan öncü insan Ardipithecus ramidus’un ayak kemiğinden çok farklı olduğunu da gösteriyor.
Gerçi Ardipithecus kısa süreli de olsa iki ayak üzerinde dik olarak yürüyebiliyordu ama ayakları hâlâ, ağaçta yaşayan primat atalarının özelliklerini taşıyordu: Ayak kavsi bulunmuyor, insan ayağına göre daha esnekti ve çok hareketli parmaklara sahipti. Oysa Lucy ve çağdaşları, tırmanmaktan çok dik yürüyüşe uyum sağlamışlardı diyor araştırmacılar.