Yemek yeme bozukluğuna neden olan ve bireylerin günlük yaşadıkları duygu durumlarına bağlı besin tüketimindeki artışlar günümüzde daha çok rastalanabilmektedir.
Duygusal yeme birtakım duygu durumlarına yanıt olarak meydana gelen bir yeme davranışı eğilimi olarak ifade edilmektedir. Normalde anksiyete, kızgınlık, depresyon vb. duygu durumları iştah azalmasına neden olurken duygusal yeme davranışı sergileyen kimseler benzer duygu durumlarında aşırı bir yeme davranışı gösterebilmektedir. Önceleri duygusal yeme, aşırı yeme davranışı gösteren bireylerle ilişkilendirilirken günümüzde diyet yapanlarda da duygusal yeme davranışı olabileceği ileri sürülmektedir.
Yemek yeme davranışını etkileyen pek çok faktör vardır.
Duyguların durumuna göre ya da bireyin karakteristik özelliklerine göre yemek yeme ve duygular arasındaki ilişki değişiklik gösterebilir.Önemli olan fiziksel açlık ile duygusal açlığı ayırt edebilmektir.Fiziksel açlık ve duygusal açlık belirtileri birbirinden farklıdır. Fiziksel açlık durumunda bireyin midesinde bir kazınma, burukluk olmakta ve kan şekeri düşebilmektedir. Açlığı giderme davranışı, duygusal yeme davranışı olan bireyden farklıdır. Örneğin birey meyve, sebze vb. Gibi enerji içeriği düşük besinlerle açlığını giderebilir .Duygusal açlıkta ise tam tersidir. Duygusal açlık aniden başlar ve fiziksel belirti vermemekte. Birey ne bulduysa onu tüketme eğilimindedir . Daha çok enerji değeri yüksek atıştırmalıkları tercih etmektedir.
Duygusal yeme negatif duygularla başa çıkmada psikolojik bir destek olarak kabul edilmektedir. Bununla beraber, duyguları tanımlamada ya da algılamada zorluk yaşanması tıkınırcasına yeme ataklarını tetikleyebilmektedir.
Düzenli yeme alışkanlığı olmayan 345 genç birey üzerinde yapılan bir çalışmada, stresin bireylerin açlık tokluk sinyallerine cevap oluşturma yeteneklerini azaltarak yüksek duygusal yeme davranışına eğilim göstermelerine sebep olduğu sonucuna varılmıştır.
Duyguları beslemek için yemek yenildiği zaman yemek bir teselli olarak kullanılmaktadır. Dolayısıyla böyle durumlarda kişi “teselli yemekleri” ne yönelir. Bu yemeklerin genelde şeker ve yağ oranı yüksektir.
Duyguya bağlı yemek yeme sendromundan kurtulmanın en önemli anahtarı FARKINDALIKTIR. Bu farkındalığı kazanmak için kişinin kendisini tanıması, hangi duyguların yemek yeme isteğine sebep olduğunu anlaması gerekir.
Başa çıkmak için ;
• Besin günlüğü tutun, yemek yeme zamanınızı ve ne yediğinizi o anda canınız ne istiyor ve siz ne yiyorsunuz duygularınızla birlikte içinizi dökebileceğiniz bir günlük tutun. Bu şekilde kendinizi daha iyi fark edeceğinizi göreceksiniz.
• Arkadaşlarınızla ve/veya ailenizle daha çok zaman geçirin. Belki de paylaşamadığınız ve o istediğiniz ortam olmadığı için canınızın sıkılmasından kaynaklı kendinizi yemeğe verdiğinizin de farkına varabilirsiniz.
• Egzersiz yapın. Egzersiz ile birlikte kendinizi daha iyi hissedeceksiniz ve duygusal boşlukların yeme yemeğe ittiğini fark ederek bu durumu atlatabileceksiniz.
• Evdeki bütün atıştırmalıkları, aburcuburları kendinizden uzaklaştırın. Belki de bir süre görmediğiniz için o besine odaklanmayacak ve tüketim sıklığını azaltabileceksiniz.
• Evde veya iş yerinizde en çok bulunduğunuz ortamda kendinize mutlu olabilceğiniz küçük notlar yazın.
UNUTMAYIN , bu durum sadece farkındalığınızın oluşmasıyla atlatabileceğiniz bir süreç . Kendimizi hiçbir şey için cezalandırmayalım ve her sabah her yeni gün bizim için başlıyor , gülümseyerek başlayın o güne …