Charles Baudelaire, sarhoş, yoksul, ezik, dışlanmış Poe için ‘’Bizler adına acı çekti’’ der. 19 Ocak 1809’da Amerika’nın Massachusetts eyaletine bağlı Boston kentinde doğmuştu bizler adına da acı çeken Edgar Allan Poe. Annesi, tam adıyla, Elizabeth Arnold Hopkins Poe ve babası David Poe gönüllere taht kurmuş iki tiyatro oyuncusuydu. Ebeveynlerinin tiyatroya olan bu ilgisi küçük Poe’ya, Shakespeare’in Kral Lear isimli oyunundan Edgar karakterinin ismini verecekti. Genellikle polisiye türünün mucidi olarak kabul edilmesinin yanında ayrıca yeni ortaya çıkmakta olan bilim kurgu türüne de katkıda bulunduğu öne sürülen Poe’nun, 1810 yılında babasının evi terk etmesi ve bir yıl sonra da annesinin hayatını kaybetmesiyle ilk darbeler daha emekleme dönemlerinde gelmeye başlamıştı.
Yetim kalan Poe’yu, resmi olarak evlat edinmeseler de Virginia’lı zengin tüccar John ve Frances Allan çifti evlerine aldı. İkinci adı ‘’Allan’’ı da böylece almış olan Poe, gençlik dönemine kadar onlarla kaldı. 1825 yılında koruyucu babası John Allan’a büyük miktarda miras kaldığı zamanlarda, kaynaklarda belirtildiğine göre Sarah Elmira Royster ile nişanlanmıştı. 1826 yılında antik ve modern diller üzerine eğitim görmek üzere Virgina Üniversitesine kaydolmuş fakat parasızlığa ve ilk aşkı Royster’ın evlenme haberine dayanamayan Poe 1827 yılında Amerika Birleşik Devletleri ordusuna katılmıştı. Bu dönemde 40 sayfalık şiir koleksiyonundan oluşan ‘’Timurlenk ve Diğer Şiirler’’ adlı ilk kitabını ‘’Bir Bostonlu’’ adıyla yayımladı.
Askerden dönüşünün ardından koruyucu babası John Allan’ın ölüm haberini alan Poe, dul halası Maria Clemm ile yaşamaya başlamış ve 13 yaşındaki kuzeni Virginia Eliza Clemm ile evlenmişti. Biraz soluklanmak adına aşağıya Virginia Clemm tarafından eşi Poe’ya hediye edilen şiirin sözlerinden bir şarkı bırakıyorum.
Ortasında bir gecenin, düşünürken yorgun, bitkin
O acayip kitapları, gün geçtikçe unutulan,
Neredeyse uyuklarken, bir tıkırtı geldi birden,
Çekingen biriydi sanki usulca kapıyı çalan;
“Bir ziyaretçidir” dedim, “oda kapısını çalan,
Başka kim gelir bu zaman? ”
Bu dizeler 1845 yılının ocak ayında yayımladığı ve büyük başarı kazandığı Kuzgun şiirine ait. Edouard Manet 1875 yılında Poe’nun bu şiirini resimlendirmiştir. Bu şiirin yayımlanmasından iki yıl sonra biricik eşi Virginia veremden öldü.
Senelerce senelerce evveldi/ Bir deniz ülkesinde/ Yaşayan bir kız vardı bileceksiniz/ İsmi; Annabel Lee dizeleriyle başlayan, eşi Virginia için yazdığı düşünülen Annabel Lee şiiri ancak Poe’nun ölümünden sonra ortaya çıkmıştı.
7 Ekim 1849’da 40 yaşında hayata gözlerini yuman, yaşadığı dönemde asla anlaşılamayan Poe, gerek aşkları gerek acılarıyla kuşkusuz değerli bir yazardı. 1830’larda yaşadığı ve Baltimore, Maryland’de 203 Amity Sokak’ta bulunan eski evi günümüzde müze olarak hizmet vermektedir. Mystery Writers of America (Amerika Gizem Yazarları) gizem türü edebiyat dalında seçkin eserlere yıllık olarak Edgar Ödülü vermektedir.
Kaynakça
Robinson, M. (5 Şubat 2015). On Edgar Allan Poe https://www.nybooks.com/articles/2015/02/05/edgar-allan-poe/
Kovulmaz, B. (Ed.). (2011). Manet. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları