Bebeklerde Hıçkırık Sorunu
Hıçkırık Nedir?
Hıçkırığın ne olduğunu bilirsek, bebeklerde hıçkırığın ne için olduğu konusunda daha fazla bilgi sahibi olur, hıçkırığın sorun olup olmadığını anlarız. Hıçkırığın tıp dilindeki açıklaması, göğüs boşluğu ile karın boşluğunu birbirinden ayıran diyafram kasının birden kasılması sonucunda, ses telleri arasındaki açıklığın istem dışı kapanması ile gerçekleşen ani soluk alımı ve bu sırada oluşan sesin dışarı çıkmasıdır.
Hıçkırık Neden Olur?
Diyafram kası, kişinin göğüs boşluğu ile karın boşluğu arasındaki kastan yapılmış bir organdır. Akciğerleri kasıp gevşetmek suretiyle, düzenli nefes alış verişini sağlar. Diyafram yukarıya doğru kubbe görünümündedir, bu kubbenin orta kısmı kalp çukurudur. Diyaframın etrafı kas demetlerinden oluşur. Diyaframın düzensiz çalışması hıçkırığa neden olur.
Hıçkırık sadece yeni doğan bebek, çocuk ve yetişkinlerde değil anne karnındaki bebeklerde de görülebilir. Bebekler anne karnında nefes alıp vermeye başlamasıyla, anne karnındaki amniyotik sıvıyı yutarlar ve diyaframlarında meydana gelen kasılma ile hıçkırmaya başlarlar. Hıçkırmaları yuttukları amniyotik sıvıyı hıçkırarak dışarıya atabilmesi içindir. Genellikle annenin çok yemek yediği zamanlarda anne adayı bebeğinin hıçkırmasını daha çok hisseder. Çok kısa süren bu hıçkırıklar gün içinde üç dört kez tekrarlayabilir. Anne karnındaki bu hıçkırık halk arasında genelde kötü yorumlanan bir durum olmasına karşın, bilim adalarının, anne karnında hıçkıran bebeğin diyaframının gelişmesi açısından faydalı olduğunu söylerler. Ayrıca anne karnında hıçkıran bebeklerin, doğduktan sonra emme reflekslerinin daha gelişmiş ve güçlenmiş olduğu sonucunu hatırlatırlar. Bu yüzden anne karnındaki bebeklerin hıçkırması olumlu bir reflekstir, korkmak ve endişelenmemek gerekir, çünkü bebeğe faydası vardır.
Bazen de hıçkırığı kesilen bebek, biraz sonra tekrar hıçkırmaya başlayabilir. Bu anneleri ister istemez endişelendirebilir. Bebeğinizin tekrar hıçkırmaya başlaması tamamen doğal bir olaydır, çünkü çok fazla emmiş ve karnını iyice doyurmuştur, bu sebep ile hıçkırıkları devam ediyordur. İlk defa anne olan kişiler bazen bebeklerindeki bu hıçkırık yüzünden endişelenebilirler, ancak şunu unutmayın anne babalar, yeni doğan bebeğinizin veya çocuğunuzun hıçkırması normal bir reflekstir.
Hıçkırmanın birden fazla sebebi vardır, bunlar; aşırı yemek yendiğinde midesinin şişmesi, gaz problemi varsa ve gazını çıkaramıyorsa, hava yutması durumunda, sıcaklığın ya da soğuk havanın birdenbire değiştiği ortamlarda ve heyecanlanacak bir olay olduğunda gerçekleşen durumlardır. Panik yapılmasına hiç gerek yok, çünkü bu hıçkırığa tutulan çocuğunuzun veya bebeğinizin sindirim sisteminin normal çalıştığının ve midesinin sağlıklı olduğunun göstergesidir.
Bebeğiniz bu hıçkırıktan rahatsız olmaz, bunun nedeni ise kalp ve ciğerlerinin gelişiyor olmasıdır. Yeni doğmuş bebeğiniz hıçkırıyorsa, bu karnının doyduğunu gösterir, çünkü bebeğinizin midesi gelişiyor. Hızlı emdiği içinde midesi şişiyor, bu durum hıçkırmasına neden oluyor. Sürekli hıçkırık ise bebeklerin çok hızlı emmeleri sonucunda, hızla nefes almaları nedeniyle, çok fazla hava yutarlar, yutulan bu fazla hava ise diyaframın kontrolsüz olarak kasılması sebep olur, bunun sonucunda da hıçkırık oluşur. Çocuklarda; sakız çiğnemek, çok fazla gülmek, oyun oynarken ani hareketler de hıçkırığa sebep olan hareketlerdir.
Hıçkırık Tedavisi
Bazen herhangi bir sebep yokken de bebeğiniz veya çocuğunuzu hıçkırık tutabilir, nedensiz hıçkırığa tutulan bebeğinizi kucağınıza alıp, sırtını ovma hareketi yaparak bebeğinize yardımcı olabilirsiniz. Bu durum hem bebeğiniz ile duygusal olarak iletişimin artmasına hem de eğlenceli bir zaman geçirmeniz bakımından bebeğinizin hoşuna gidecektir. Aynı zamanda bebek sakinleşip rahatladığı için hıçkırık geçecektir. Hemen panik yapmayın sevgili anneler. Bebeğinizin hıçkırması, bebeğinizin uykusunu, beslenmesini, anne sütü almasını, emmesini etkilemiyorsa kendi kendine geçmesini bekleyin.
Bebeğiniz emzirme işlemi bittiğinde hıçkırmaya başlıyorsa, telaşlanmayın ve müdahalede bulunmayın. Kendi kendine geçecektir. Ancak hıçkırık uzun sürüyorsa sadece emzirin, bebeğiniz emerken, yutkunma eylemi sayesinde hıçkırığın geçmesine yardımcı olacaktır. Bebeğinize, karnının üzerine yatırıp sırtına masaj şeklinde ki ovma hareketiyle de hıçkırığının geçmesine yardımcı olabilirsiniz. Bebeğinizin emmesi hızlı ise, bebeğinizi uzun süre emzirmek yerine kısa aralıklarla ve sık emzirmek de hıçkırık sorununun çözümüne yardımcı olacaktır. Bebeğinizi emzirirken bir memeden diğer memeye geçerken, bebeğinizin gazını çıkarmanız da bebeğinizin hıçkırmamasını sağlayacaktır.
Anneler genelde bebeklerini emzirirken, bebeğin başını düz tutmaya gayret ederler, oysa bu şekilde meme emen bebeğin karnının şişmesine ve hava yutmasına neden olabilirsiniz. Onun için bebeğinizi emzirirken bebeğin başının çok dik veya düz olmamasına dikkat edilmeli, hafif eğik ile dik durma arasındaki pozisyonda olması bebeğinizin hıçkırmasına engel olacaktır. Ayrıca eğer bebeğinizi düz konumda emzirirseniz bebeğinizde orta kulak iltihabı olmasına da yardımcı olmuş olursunuz. O yüzden emzirme pozisyonun doğru bir şekilde olmasına dikkat etmeniz gerekir. Bebeğinizi biberon ile besliyorsanız biberonun da belirli bir açıda tutulması gerekmektedir ki bebeğiniz biberonla karnını doyururken oluşan hava biberonun dibinde toplansın.
Nefesi tutmak da hıçkırığın kesilmesinde etkili olan eski bir yöntem. Nefes alırken oksijen alan vücut, verirken karbondioksit veriyor, nefesi tutarak karbondioksit vermenin engellenmesi, diyafram kasını rahatlattığı için hıçkırığı durduracaktır. Bir poşete nefes alıp vermek de hıçkırığı geçiren yöntemlerden biridir. Hıçkırık için diğer bir yöntem de uzman birinin ya da bir doktorun yapacağı boyun kısmında ki karotis artere masajdır. Her tür sinir boyundan geçtiği için bilmeyen kişilerin boyun kısmına yaptıkları masaj tehlikeli olabilir.
Çocuğunuz gelişim çağındaysa psikolojik olarak da hıçkırabilir. Korkular, stres, endişeler, ayrılıklar, kazalar da hıçkırık sorununu tetikleyen sebeplerdendir. Bu durumlar da çocuğun sakinleşmesi ve bol su içmesi hıçkırığına iyi gelecektir. Kısaca hıçkırığın olmamasını sağlamak için, yemekler yavaş ve sindirerek yenmeli, yemek sırasında çok fazla konuşmamak ve gülmemek, gazlı içecek ve stresten uzak durmak, sakin olmaya gayret etmek, en iyi çözümdür. Bu işlemleri yaptığınız halde hıçkırığı geçmeyen bebeğinize bir çay kaşığı su verebilirsiniz, ortamı değiştirebilirsiniz. Ayrıca halk arasında hıçkırığı geçirmek için söylenilen çözüm yollarından biri de, hıçkırığa tutulmuş kişiyi korkutarak şok etkisiyle kişiyi hıçkırıktan kurtarmaktır. Bu yöntem tavsiye edilen bir yöntem değildir. Ani şoklar hıçkıran kişiye sağlığı açısından zararlıdır ya da başka sorunların oluşmasına neden olabilir.
Çocuğunuz kortizon içeren ilaç kullanıyorsa da hıçkırıkları kesilmeyebilir. Bebeğinizde bir yaşına kadar olan hıçkırık genelde normal bir durumdur. Hıçkırık için ilaç kullanılmaması gerekir, çünkü hıçkırık bir hastalık değil, doğal bir reflekstir. Ancak bebeğinizin hıçkırıkları bir saati geçiyorsa, bebeğinizi rahatsız edici durumdaysa doktorunuza danışmakta fayda vardır. Geçmeyen bu hıçkırıklar, birkaç gün veya birkaç hafta, hatta ay bazında süren hıçkırıklar ise bu kadar uzun süreli hıçkırıklar kişide uykusuzluk, halsizlik ve bitkinlik, kilo kaybı olarak kendini gösterir. Uzun süren ve geçmeyen hıçkırıklar bazı hastalıkların habercisi olabilir. Bu hastalıklar, reflü, zatürre, yemek borusu travması, böbrek yetmezliği, sinir travması, mide kanseri, bağırsak tıkanması, kalp büyümesi gibi hastalıklar olabilir.
Diyafram kasında bulunan sinirlerin bazı sebeplerle hasar görmesi de geçmeyen hıçkırıklara neden olabilir, bu hıçkırık bir saat değil günlerce süren hıçkırıktır. Günlerce süren hıçkırıkların sebep olduğu hastalıkları yazmamız, anne ve baba olarak sizi korkutmak amacıyla değil tedbir anlamında doktora gitmenizin faydalı olacağı içindir.