Son 30 yılda antibiyotik direnci küresel bir sağlık sorunu olarak öne çıkmaya başladı. Ancak bu süre zarfında sadece bir yeni antibiyotik sınıfı piyasaya sürülebildi. Diğer yandan, Queensland Üniversitesi araştırmacıları uzun zaman önce raflardan indirilmiş bir ilacın; günümüzdeki dayanıklı bakterilere karşı etki göstermeyen antibiyotiklerin yerini alabileceğini ortaya koydu.
Küresel sağlığı tehdit eden antibiyotik direnci sorunu birçok antibiyotik tedavisini etkisiz hale getirdi. Ancak yeni bir çalışma büyümekte olan bu probleme pratik bir çzüm ortaya koydu. Cell Chemical Biology adlı dergide paylaşılan çalışmaya göre, Avustralya’daki Queensland Üniversitesi’nden araştırmacılar eski ve unutulmaya yüz tutmuş bir antibiyotiği yeniden analiz ettiler. 40 yıl önce keşfedilmiş olan bu antibiyotiğin günümüz süper mikroplarına karşı etkili olabileceği düşünülüyor.
Oktapeptin kolistinin yerini alabilir mi?
Oktapeptin adlı antibiyotik, uzun süredir tıp camiası tarafından ömrünü tamamlamış bir ilaç olarak görülmekteydi. Ancak uzmanlar bu maddenin “son çare ilacı” olarak adlandırılan kolistinin yerini alabileceğini düşünüyorlar. Kolistin diğer tüm tedavi seçenekleri başarısızlıkla sonuçlanırsa hastaya verilen bir antibiyotik. Ancak bu ilacın kullanılmaya başlamasından sonra geçen süre içerisinde, kolistinin hedefi olan bakteri direnç kazanmaya başladı. Bu nedenle son çare ilacının da etkisi azaldı. Araştırmacılar, eskiden kalma bir tarihi eser konumunda olan oktapeptinin yeni bir ilaç gibi yeniden canlandırılabileceği görüşünde.
Çalışmanın yapıldığı Queensland Üniversitesi’nden Matt Cooper antibiyotiklerle ilgili araştırmalarda çalışan araştırmacı sayısının ve bu konuya kaynak aktarımının oldukça azaldığını söylüyor; bu nedenle eski bir ilaç olan oktapeptini süper mikroplara karşı etkinliğini modern ilaç geliştirme prosedürleri kullanarak yeniden değerlendirdiklerini ifade ediyor.
Antibiyotik direnci bir halk sağlığı krizi
Oktapeptinin kolistinin yerini alabileceğinin düşünülmesindeki nedenlerden biri, iki ilacın yapısal olarak birbirine benziyor olması. Ayrıca oktapeptin, tedavisi epeyice güç olan gram-negatif bakterilere karşı özellikle etkili. Araştırmacılar yapısal benzerlikleri ve etkinliği yanında oktapeptinin kolistinden daha üstün olduğunu, aynı zamanda da daha az toksik etkileri olduğunu düşünüyor.
Antibiyotik direnci son 30 yılda dünyanın birçok bölgesinde halk sağlığı krizi düzeyine yükselen bir sorun halini aldı. Bu ciddi soruna rağmen geçen süre içerisinde sadece bir yeni ilaç sınıfı keşfedilebildi. Araştırmacılar bu eski antibiyotiği, kolistin etkisiz kalırsa kullanmak üzere, cephanelikte bir diğer silah olarak tutmayı düşünüyorlar. Bu çalışmaların başka eski ilaçların da değerlendirilmesinin ya da yenilerinin geliştirilmesinin de önünü açacağı düşünülüyor.