Karşınızdaki kişinin sahip olmadığı değerler üzerinden bir kişiyi motive etmeye çalışmak anlamsızdır. Yine de insanlar Self-Hugging yani kendine-sarılma yaklaşımı yüzünden her zaman bunu yapmayı denerler. Kendine Sarılma, kişilerin kendi değerlerinin diğer insanlar için de en iyi olduğunu düşünmeye dair bir eğilimdir.
Başka birini motive etmek için onun değerlerine hitap etmelisiniz. Bu kolayca yapılabilir gibi görünebilir, ama öyle değil. Sıklıkla, diğer kişilerin değerlerine hitap etmek yerine, kendi değerlerimizi dikte ederek diğerlerini motive etmeye çalışırız. Bunun klasik bir örneği olarak; takımına gelecek maçın onlar için bir karakter sınavı olacağını söyleyen futbol koçudur.
Binlerce sporcuyu değerlendiriyoruz ve gördük ki birbirine benzeyen bir sınıf olarak karakter konusunda çok endişeli değiller. Onlara anonim olarak cevabı ''katılıyorum/katılmıyorum'' olacak şeklinde ''Davranış Kurallarına uygun davranmaya çalışıyorum'' sorusunu sorduk ve birçoğu ''katılmıyorum'' yanıtını verdi. Dolayısıyla Sahip olmadıkları değerlere hitap ederek oyuncuları motive etmeye çalışmanın koç için (ya da herhangi biri için) anlamı yoktur.
İnsanların, değerlerinin sadece kendileri için değil aynı zamanda herkes için en iyi olduğunu düşünmeye dair doğal bir eğilimleri vardır. Kazanmanın kendilerini ne kadar harika hissettirdiğini keşfeden insanlar, insan doğası hakkında bir şey (kazanmanın her insan için harika hissettirdiğini) öğrendiklerini düşünürler. Ancak gerçekte kendileri hakkında bir şey öğrenmişlerdir. Aramızda büyük sayıda kazanma motivasyonu olan insan olsada ve rekabetçi insanlar kazanmayı sevseler de, başka bir çok kişi skor tutmaktan hoşlanmaz ve bu nedenle rekabet etmek için motive değildirler.
Diğer kişilere kendi değerlerimizi telkin ederek onları motive etme eğilimimiz vardır. Örneğin bazı öğretmenler, herkesin düşünsel olarak meraklı doğduğuna inanırlar.Bazı öğrencilerin düşünsel arayışlara ilgi duymadığına dair çok büyük kanıtlarla karşılaşan bu eğitimciler yine de bu öğrencilere düşünsel yaşamın zevklerini öğretmeye çalışırlar. Öğrencilerin değerlerine hitap etmiyorlar, ancak onlara kendi değerlerini telkin etmeye çalışıyorlar. Bu işe yaramıyor.
Bazı azimli ebeveynler, vurdumduymaz ergen çocuklarını başarılı olmanın ne kadar önemli olduğunu söyleyerek motive etmeye çalışır. Ancak vurdumduymaz ergenler başarıyla ilgilenmezler; eğer öyle olsaydı, vurdumduymaz bir yaşam tarzı içindeyken o kadar rahat olmazlardı. Bunun yerine, eğlence ile iş/yaşam arasındaki dengeye değer veriyorlar. Onları çok zorlarsanız, toptan vazgeçerler.
Bazı işverenler, çalışanlarını motive etmek için ikramiyeleri kullanırlar. Ancak, sadece bazı çalışanlar ekstra parayla motive olurlar. Diğerleri yetkin hissetme ihtiyacıyla, bazıları ise topluma katkıda bulunduğunu hissetme ihtiyacı ile motive olurlar.
Motive etmek isteyebileceğiniz birinin değerlerini ve hedeflerini nasıl öğrenebilirsiniz?
Meslektaşlarım ve ben, Kuzey Amerika, Avrupa ve Asya'daki 80000'den fazla kişiye anket uyguladık. Amerika Birleşik Devletleri'ndeki öğrencilerle, Avrupa'da çalışanlarla ve büyük şirketlerin üst düzey yöneticileriyle çalıştık. Hepimiz için ortak olan ve insan doğasında derinden kök salmış olan 16 psikolojik ihtiyacın kanıtını toplamak için neredeyse 20 yılımızı harcadık. Bu ihtiyaçlar; onaylanma, merak, yemek yemek, aile, onur, idealizm, bağımsızlık, düzen, fiziksel aktivite, güç, romantizm, tasarruf, sosyal temas, statü, huzur ve intikamdır. Tüm insan güdüleri, bu 16 ihtiyaca veya bunların bir kombinasyonuna indirgeniyor gibidir.
Bilimsel psikologlar nihayet motivasyonu anlamak için çabalıyorlar ve motivasyon nedir diye sormaya başladılar. Meslektaşlarım ve ben, insanları anlamak için onlara şunu soruyoruz: “Hedefleriniz neler? Neyi başarmaya çalışıyorsunuz?” Şaşırtıcı bir şekilde, birçok psikolog bu soruları sormaz çünkü bilinçli güdülerin yüzeysel olduğunu varsayarlar. Bunun yerine, “Çocukluğunda sana ne oldu? Ebeveynlerin hakkında ne hissediyorsun?" diye sorarlar.
Özetle insanların kendi değerlerini ortaya koymak için motive olduklarını öğreniyoruz. Sevdiğiniz birini, bir öğrenciyi veya bir çalışanı motive etmek istiyorsanız, o kişinin neye önem verdiğine odaklanmak akıllıca olacaktır.
Prof. Steven Reiss
İNSANLARIN NEYE ÖNEM VERDİĞİNİ ANLAMAK İÇİN ÜCRETSİZ REHBERİ İNDİR