

MEKSİKA MASALLARI
Giriş
Türkü, şiir, masal Meksikanın kırsal yerleşim yerlerinde oturanların kültürel yapısında hep var olagelmiş öğelerdir. İçlerinde kuşaktan kuşağa geçen zengin bir anlatı birikimi saklıdır. Bu anlatılar doğaçtandır, bir metne bağlı değildir, katı kurallarla sınırlanmamıştır.
Kim bilir ola ki bu görünümlerin kaynağını oluşturan us, her an içinde bulunduğu ortamda tıpkılaşmaya yönelimli olan kır insanının içtenliğinde gizlidir. Ola ki bu sanatsal görünümler, yararlılıkları umulup sezilerek özellikle yayılıyorlardır toplumun her yanına. Çünkü bu anlatıların çoğu öğretici, yol gösterici ya da uyarıcı yapıdadır. Sonuç olarak diyebiliriz ki, Meksika kırsalında geleneksel anlatı kuşkusuz çok önemli bir toplumsal öğe oluşturmaktadır.
Öte yandan, bu geleneksel anlatımı çevreleyen çekiciliğin, içlerinde taşınıyor olan beğeni yükünün türevi olduğunu da yadsıyamayız. Anlatma akduyusu (el placer de cantar) ile dinleme akduyusu, bu öykülerin oluşturduğu köprüde birleşip, bireyler arasında, ya da bireylerle toplum arasında bağlantı kurmaktadırlar.
Eğitimi Destekleme Ulusal Kurumu (Consejo Nacional de Fomento Educativo)*, hizmet götürdüğü toplum bölümlerinin kültürel gösterimleri ile ilgilenerek, eğitmenlerine ve açılan kurslarda görev alan genç öğreticilerine, geleneksel anlatıları yazıp toplama görevini vermiştir.
Meksika Masalları (Cuêntanos lo que se cuenta) adlı derleme demeti, eskiden anlatılmış olanlar ile günümüzde ağaç gölgelerinde, ocak başında ya da toplantı yerlerinde, anlatılagelmekte olanları unutulup yitirilmekten kurtarmak amacıyla yaşama geçirildi.
Değişik toplum bölümlerinden görevli eğitmenlerin desteğiyle, ulusal eğitim ve kültür kurumlarımızın bir arada örgütlü çalışmasıyla çağrımız olağanüstü yanıt getirdi: Neredeyse bini bulan sayıda anlatı toplandı.
Emekçilerimizin en iyi bolluk ürünü olan bu geleneksel anlatılar hasadından elimizdeki betiği oluşturanları ayırıp aldık, bu betikte kırsal insanımızın ekinsel yeteneğini, yarıtıcı gücünü, kıvrak imgelerini değerlendirip ödüllendirdik.
* Consejo Nacional de Fomento Educativo (Eğitimi Destekleme Ulusal Kurumu): Meksikada halk eğitimine yönelik yarı resmi bir kuruluş. Bizdeki Halkevlerinin çalışmaları ile karşılaştırılabilir. (Çevirenin notu.)
(Eğitimi Destekleme Ulusal Kurumu (C.N.F.E.)
(Meksika Masalları, Okyanus yayınları)