‘Fasulye fiyatında düşüş sınırlı olur’
Türkiye’de kuru fasulye ve barbunyadaki ithal fiyatlarının düşürülmesi için yüzde 19,3 olan Gümrük Vergisi sıfırlandı.
Kuru fasulyenin kilosunun 12 TL’yi bulması üzerine bakliyatta Gümrük Vergisi sıfırlandı. Gıdacılar bu adımın fiyatları 1-1,5 lira aşağı çekebileceğini kaydetti. Dünyada kuraklık sebebiyle fiyatların yükseldiğini vurgulayan sektör temsilcileri, “Vergi düzenlemesi, fiyatları kısmen geri çeker.” diyor.
Aralık ayında zam şampiyonu olan ve fiyatlarında dikey bir yükseliş gözlenen kuru fasulyeye ithalat desteği geldi. Dünkü Resmi Gazete’ye göre yüzde 19,3 olan kuru fasulye ve barbunyadaki Gümrük Vergisi oranı yüzde sıfıra çekildi. Böylelikle Türkiye’ye gelen fasulyenin fiyatının 5’te bir oranında gerileyebileceği ifade edildi. Durumu değerlendiren gıda ithalatçıları, en yoğun fasulye tüketim döneminin eylül-ocak dönemi olduğunu kaydederek atılan adımın fiyatlarda 1 ila 1,5 liralık bir düşüşe neden olabileceğini kaydetti.
Yapılan zamlarla kilosu 12 liraya kadar yükselen fasulyenin bu fiyatlarla raflardaki yerlerini aldığını belirten bakliyatçılar, zararına satış yapılmayacağı için fiyatların ani bir düşüş göstermeyeceğinin altını çizdi. Son günlerde el yakan fiyatlarıyla vatandaşın gündeminden düşmeyen fasulyenin ithal fiyatlarını düşürmek için yüzde 19,3 olan gümrük vergisi sıfırlandı. Vergilerdeki indirimin fasulye fiyatlarına büyük bir etkisinin olmayacağını ifade eden Türkiye Ziraatçılar Derneği (TZD) Başkanı İbrahim Yetkin, 1 lira 1,5 lira gibi bir düşüşün yaşanabileceğini ifade etti. Kuru fasulyenin tüccarların elinde bulunduğunu belirten Yetkin, fasulyeyi zamana yayarak piyasaya sürmelerinin fiyatlarda ani düşüşleri engelleyeceği kanaatinde. Yapılan düzenlemenin piyasanın terbiye edilmesi anlamına geldiğini kaydeden Yetkin, “İthalatın artması gibi bir şey olacağını düşünmüyorum. Normal koşullarda devam eder. Geçen sene de böyle bir girişim olmuştu, ciddi bir yoğunlaşma yaşanmamıştı. Bu sene de ciddi bir yoğunlaşma olacağını düşünmüyorum. Çünkü fasulye tüccarın elinde, onlar piyasada nasıl hareketlilik sağlarsa ona göre de belli fiyat düşmeleri sağlanabilir. Fakat beklenen gibi ciddi bir düşme sağlanamaz.” dedi. Fasulyenin hiçbir zaman sıfır vergiyle 4 liraya düşmesinin söz konusu olmayacağını belirten Yetkin, normal koşullarda bunun alt limitinin 6 buçuk ila 7 lira olduğunun altını çizdi. “Şayet Toprak Mahsulleri Ofisi bu işe kendisi direkt girseydi düşüş daha fazla olabilirdi.” diyen Yetkin, yerli üreticilerin fasulyenin ithal edilmesini istemediklerini aktardı. Fiyatların özel sektörün kontrolünde olduğunu da ekleyen TZD Başkanı, “Bu fiyatları ekleyip çıkaracak olan da özel sektör çünkü. İpin ucu özel sektörde tüccarlarda ve onlar da piyasayla fazla oynamaya müsaade etmeyeceklerdir. Çünkü onlar fiyatların pahalı olmadığını iddia ediyorlar. Dolayısıyla bu böyle devam edeceğe benziyor ve iç piyasayı da çok etkilemez.” şeklinde konuştu.
Alınan bir kararda fasulye fiyatlarında 1 liraya yakın bir düşüş yaşanacağını kaydeden Reis Gıda Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Reis ise, “İthalatta yoğun bir satış yok zaten ve son günlerde konuşulan halkta ciddi bir endişe oluşturdu. Fasulye tüketimine karşı ciddi bir tepki oluştu. Fiyatlar düştü, önce fiyatlardaki artış durdu ve ardından en azından yüzde 10’luk bir düşüş yaşandı. Sadece Türkiye’de değil dünya genelinde küresel bir iklim değişikliği var. Gıda üretimi azalıyor. Buna yönelik de fiyatlar yükselecektir. Üretici ektiği üründen aldığı verimlilik ile diğer ürünleri kıyasladığında eğer kâr ederse bakliyat üretimi devam edecektir.” ifadelerini kullandı.
Fasulyede Türkiye’nin en çok tüketim gerçekleştirdiği dönemin yaklaşık yüzde 65’le eylül-ocak olduğunu söyleyen Duru Bulgur Genel Müdür Yardımcısı Ziya Duru, bu ayların dışında yoğun bir tüketim olmadığını, o yüzden bu kararın fiyatı düşürme ya da tüketimi artırma yönünde bir hareket olmayacağını aktardı. Duru, “Mallar marketlere gitti ve raflardaki yerini aldı. Bitene kadar da yeni alım yapamayacaklarına ve fiyatı düşürüp zararına satmayacaklarına göre fiyatlarda düşüşe gideceklerini sanmıyorum.” dedi.
Zaman