Evlenme Adetleri
ŞanlıUrfa’da eski bir adet olan evlenecek olanların birbirlerini görmeden, görücü usulü ile evlenmeleri eskisi kadar yaygın olmamayıp, bugün karşılaşılması muhtemel bir evlenme şeklidir.
Bu evlenme şeklini incelediğimizde ise, Urfalılar’ın örf ve adetlerine sım sıkı bağlı olduklarını görürüz. Geleneklerine bu demli bağlı olmalarının ise başlıca üç nedeni vardır sırasıyla.
1. Urfalılar’ın komşu illeri ile çok yakın bir ilgisi yoktur. Geçmişe dayanan Köklü ve kalabalık ailelerin bulunduğu bir bir ildir. Daha düne kadar Urfalı, kızını başka illere gelin vermez ve Urfanın genç delikanlılıradı dışardan evlenmezdi.
Urfa’da yabancılara “Kerıp“, dışarıdan evlenenlere ise “Kerıpten evlenmiş, kim bilir kimin nesini almış ” denilirdi.
2. Urfa, büyük ticaret ve sanayi merkezlerine uzak olsada, tarım ve hayvancılık kenti olduğundan büyük yol güzergâhlarının Geçtiği noktada bulunmamaktadır.
3. Bir kıyı şehri olmaması nedeniyle yerli ve yabancı turistlerin hemen hemen yok denecek kadar az olması değişmeleri kolay kolay kabul etmemesine sebebiyet vermektedir.
Evlenme çağına gelen delikanlının doğrudan “Ben evlenecağam ” diye anne ve babasına söylemesi ayıp görüldüğünden bu durumu uygun bir şekilde yakın çevresi ve arkadaşlarına veya başka bir kimse vasıtasıyla anne ve babasına iletir.
Haberi iletecek olan kimse erkek ise delikanlının babasına “Allah ömürlü etsin, yeğenimiz artık böyüdü, gözü damlarda duvarlarda ” diyerek delikanlının evlenmek için uygun yaşa geldiğini ve bir kızın aranmasını söylemek ister. Delikanlının babası ise durumu Eşine anlatır. Delikanlının Annesi ise “Benim de kulağıma degdi, ben de işin farkındayam ” diye kocasına cevap verir. Zaten anne bu hayırlı işte her zaman babadan daha fazla emek harcar.
Evlenme çağına gelen delikanlı ise annesinin ne yaptığı yemekleri, nede yıkadığı çamaşırları, beğenmemeye başlar. Çeşitli huzursuzluklar çıkarmaya başlar.
Anne ise “Elimden bı kadar geli, yarın avradi siye yemeğide yapar elbiseyide ütüler begenirsen ” der. Delikanlı ise konunun iyice anlaşıldığını ve verilen mesajın yerine iletildiğinin sevinci ve huzuru içerisinde tebessüm eder.
Anne o günden sonra çaktırmadan gizliden gizliye Delikanlıya kız aramaya başlar. Akrabalarının, Komşularının, Ve Tanıdıklarının tavsiyelerine uyarak gelinlik çağına gelmiş olan kızların evine herhangi bir bahâne ile giderek, kızın ve ailesinin yaşantısını kendi görüşüne göre inceler.