Miras Payının Devredilmesi
Miras payının devredilmesi ile ilgili hususları Türk Medeni Kanunumuz mirasın açılmasından önce veya mirasın açılmasından sonra yapılabilecek şekilde nitelendirilerek ele alınmıştır. Türk Medeni Kanununda madde 678’de meydana getirilen düzenlemeye göre miras bırakan kişi henüz hayatta iken onun muhtemel mirasçısı miras hakkının devri sözleşmesi ile birlikte miras açılmasından önce yani miras bırakan henüz sağken sözleşmeyi meydana getirebilecektir. Türk Medeni Kanunu madde 677’de belirtilen miras bırakan kişinin vefat etmesinden sonra ise mirasçılar arasında elbirliğiyle mülkiyet hükümlerine bağlı ortaklık mevcut iken paylaşım yapılmadan önce meydana getirilen miras payı devri sözleşmesidir.
Miras Payının Miras Bırakan Sağ iken Devredilmesi
Miras payının miras bırakan sağ iken devredilmesine ilişkin düzenleme Türk Medeni Kanunu madde 678’de yer alan düzenlemeye göre miras bırakanın miras payının devrine katılması veya izni bulunması gerekmektedir. Aksi halde henüz mirasçının açılmamış olan miras hakkında diğer mirasçılar ve üçüncü bir kişi ile yapacağı sözleşme geçerli olamayacaktır. Açılmamış olan terekede miras hakkının devredilmesi konusu , beklenen olarak nitelendirilen miras hakkıdır. Yapılacak olan miras payının devri sözleşmesi ileride kazanılacağı düşünülen (miras bırakanın vefatıyla kazanılacak) bir muhtemel haktır. Mirasçı payını devretse dahi tereke borçlarından dolayı diğer mirasçılarla birlikte sorumluluğu bitmeyecektir. Miras haklarını devralan kimse malların paylaştırılmasının sonucu hakkına düşen hisseyi tereke mallarını talep edebilecektir.
Miras Payının Miras Bırakan Vefat Ettikten Sonra Devredilmesi
Miras payının açılmasından sonra taraflar yani mirasçılar miras ortağı olarak mirasta pay sahibi değil ortaktırlar. Terekeye ait tüm haklar ve menfaatler birlikte tasarruf edilir. Miras ortaklığı esnasında diğer ortaklıklar gibi tarafların içerisinde yer aldıkları durum önemsenmez. Kanun burada malvarlığını ortaklığın temeli olarak kabul eder. Ancak çok katı olan bu ilk Türk Medeni Kanunu madde 677 ile yumuşatılmaya çalışılmıştır. Türk Medeni Kanunu md. 677: ‘’ Terekenin tamamı veya bir kısmı üzerinde miras payının devri konusunda mirasçılar arasında yapılan sözleşmelerin geçerliliği yazılı şekle bağlıdır.’’ Demektedir. Ancak miras payının devrinin üçüncü kişilere karşı olması bakımından farklı bir uygulama söz konusu olacaktır. Türk Medeni Kanunu 677/2.maddesine göre: ‘’ Bir mirasçının üçüncü kişiyle yapacağı böyle bir sözleşmenin geçerliliği, noterlikçe düzenlenmesine bağlıdır. Sözleşme bu kişiye paylaşmaya katılma yetkisi vermez; sadece paylaşma sonunda mirasçıya özgülenen payın kendisine verilmesini isteme hakkını sağlar.’’ Demektedir.
Miras payının devredilmesinde payın devri doğal olarak ancak pay sahibi mirasçı tarafından meydana getirilebilecektir. Miras payını devreden mirasçı ister atanmış mirasçı olsun isterse de yasal mirasçı olsun bu durumlarda bir değişiklik meydana gelmeyecektir. Sözleşme ehliyetine sahip olan her türlü yasal veya atanmış mirasçı devir işlemi gerçekleştirebileceklerdir
Yukarıda belirttiğimiz gibi yazılılık şekil şartı miras payının devredilmesinde mirasçılara karşı yapılması şarttır. Adi yazılı şekle tabi olup mirasçıların sözleşmeyi imzalamaları yeterlidir.
Miras Payının Paylaşılmasında Yetkili ve Görevli Mahkeme
Miras payının paylaştırılmasında yetkili ve görevli mahkeme miras bırakan kişinin son ikamet adresinde bulunan Sulh Hukuk Mahkemeleridir.