Hazar Denizi özellikleri nelerdir?
Hazar denizi aslında bir göl olmasına karşın büyüklüğü sebebiyle Hazar denizi olarak adlandırılmaktadır. Çünkü hazar denizinin hiçbir dış deniz veya okyanus ile bağlantısı bulunmamaktadır. Bu sebeple yazımızda hem göl hem de deniz olarak bahsedilecektir.
Hazar denizi ismini Hazar Kağanlığından almış bir denizdir.
Hazar denizi Güneydoğu Avrupa ile Asya kıtasının güneybatı kısmında bulunmaktadır.
-Hazar denizi dünyadaki en büyük tuzlu su gölüdür.
-Hazar denizi tektonik oluşumlu bir göl olup oluşum tarihi 5 milyon yıldan daha uzun bir zaman öncesine dayanmaktadır. Paratetis denizinin bir kalıntısı olduğu kayıtlarda geçmektedir.
-Hazar denizi özellikle dibindeki petrol kaynakları yönünden zengindir.
-Uzunluğu 1210 kilometre olup genişliği 200 ila 435 kilometre aralığında değişmektedir.
-Hazar denizinin büyüklüğü yaklaşık olarak 371.000 kilometrekaredir (Ülkemizin yüzölçümü 783.000 kilometrekare civarında olduğundan bu gölün büyüklüğü ülkemiz toprak büyüklüğünün yaklaşık olarak yarısından biraz daha azdır, yani oldukça büyük bir göldür)
-Hazar denizi son 50-60 yıllık zaman dilimi içinde yaklaşık olarak %15 oranında küçülmüş ve su seviyesi de buna göre 20-25 metre arasında azalmıştır. Özellikle iklim ve Volga nehrinin su seviyesindeki düşüşler bunda etkili olmuştur.
-Mersinbalığı yönünden oldukça zengin bir göldür. Ayrıca Sazan balığı ve Hazar foku’da bu gölün önemli deniz canlılarıdır.
-Hazar denizi sülfat oranının yüksek olduğu göllerden bir tanesidir.
-Hazar denizinin en derin yerinin derinliği yaklaşık olarak 1025 metredir.
-Hazar denizi en derin bölgesi güney kısımları olup en sığ bölgesi ise kuzey kısımlarıdır. Kuzey kısımlarının derinliği aşağı yukarı 5-6 metre iken Orta kısımların derinliği 130-140 metre aralığında olup, en derin bölgesi olan güney kısımlarının ortalama derinliği 1000 metreye varmaktadır.
-Ortalama derinliği 185 metre civarındadır.
-Hazar denizinin toplam su miktarı yıllara göre değişmekle birlikte yaklaşık olarak 78.000 kilometreküptür.
-Hazar denizi üzerinde ulaşımın yapıldığı göllerden bir tanesidir.
-Yukarda değinmiş olduğumuz gibi açık denizlerle bir bağlantısı bulunmamaktadır.
-Hazar denizinde bulunan su miktarı kayıtlara göre dünya üzerindeki göllerde bulunan su miktarının 4/10’u kadarını oluşturmaktadır.
-Hazar denizine düşen senelik ortalama yağış miktarı çok değişiklik gösterdiğinden net bir bilgi bulunmamaktadır.
Hazar denizine kıyısı olan toplam 5 ülke bulunmaktadır. Bu ülkeler içinde en uzun kıyısı bulunan ülke Kazakistan olup en az kıyısı olan ülke Rusya’dır. Fakat Rusya’nın dahi aşağı yukarı 695 kilometrelik uzun bir kıyısı bulunmaktadır. İşte hazar denizine kıyısı olan ülkeler ve kıyı uzunlukları:
Kazakistan-2320 km (Kazakistan Hazar denizine en uzun kıyısı olan ülkedir)
Türkmenistan-1200 km (Hazar Denizine en uzun kıyısı olan ikinci ülkedir)
Azerbaycan-955 km
İran-850 km
Rusya-695 km
Hazar denizinde yaklaşık olarak 50 civarında ada bulunmakta olup en önemlileri aşağıya çıkarılmıştır.
Kuları
Kalpin
Çeleken
Aşur Ada
Koğurçı
Pir Allani
Nogaras
Bakü Adası
Kum Zire
Taş Zire
Sarı
Çeleken
Pir Allahı
Hazar denizine irili ufaklı birçok akarsu dökülmekle birlikte en önemlileri aşağıya çıkarılmıştır.
İdil
Ural
Emba
Etrek
Kuma
Terek
Sulak
Samur
Kura
Astara Çayı
Hazar Denizi kıyısındaki şehirler hangileridir?
Azerbaycan’ın hazar denizine kıyısı olan şehirleri
Astara
Bakü
Şabran
Haçmaz
Siyəzən
Lenkeran
Masallı
Sumgayıt
Xudat
Salyan
Neftcala
İran’ın Hazar denizine kıyısı olan şehirleri:
Astara
Babolsar
Bandar Anzali
Bandar Türkmen
Çalus
Çubar
Fereydun Kenar
Galugah
Lavandvil
Ramsar
Reşt
Rudsar
Tonekabon
Kazakistan’ın hazar denizine kıyısı olan şehirleri:
Aktav
Atırav
Rusya’nın hazar denizine kıyısı olan şehirleri:
Astrahan
Derbent
Mahaçkale
Türkmenistan’ın hazar denizine kıyısı olan şehirleri:
Türkmenbaşı
Yasal Uyarı: Sitemizde yer alan yazılarımızın tamamı “www.ozelliklerinedir.com” sitesine ait olup, izin almadan kopyalanıp yayınlanması yasaktır. Bu hususta gerekli yasal işleme başvurulabilir.