ERP yazılımınız ile gelen planlama modülünün planlama düğmesine bastınız. Parlak ekranın arkasındaki karanlık dünyada bir takım algoritmalar çalışırken bugüne kadar harcadığınız emekler aklınıza geldi. Aylar süren bir çalışma neticesinde ürün ağaçları ve üretim rotaları tek tek tanımlanarak sisteme girildi. Tüm iş merkezlerinizi tarif ettiniz ve her biri için çevrim zamanları ile ayar sürelerini yazdınız. Eksik birşey bırakmadığınızı düşünerek heyecanla algoritmaların bir üretim çizelgesini ekrana yansıtmasını bekliyorsunuz. Ancak garip bir sonuçla karşılaştınız. Ekrandaki çizelge, normalde üretim hatlarınıza vermeyi tercih edeceğiniz bir çıktıya benzemiyor. Belli ki bu çizelgeyi üretim sahasına iletirseniz, telefonunuz itiraz çağrıları ile aralıksız çalmaya başlayacak. Hemen ERP’nizin ürettiği çizelgeyi Excel’e aktardınız ve elinizle düzeltmeler yaparak üretim sahasının şartlarına daha uygun bir hale getirmeye çalıştınız. Fakat bu tahmininizden uzun sürüyor. Üstelik arızalar, duruşlar, tedarikçi gecikmeleri sebebiyle planınız mütemadiyen eskiyor ve yeniden güncellemeniz gerekiyor.
Tanıdık geldi mi? Yalnız olmadığınızı bilmek sizi rahatlatsın. ERP tedarikçileri tarafından sağlanan çizelgeleme modülleri iş sıralamada genelde başarısız olurlar. Çoğunlukla termin tarihini dikkate alarak tek yönlü bir iş sıralaması yaparlar ve proses kapasitelerini sonsuz var sayarlar. Oysa ki bunun dışında daha dikkate alınması gereken birçok kıstas vardır. Örneğin gıda endüstrisinde hatların temizliğine vakit ayırmak ve hatta bu vakit kaybını sınırlandırmak için ürünleri belli bir sıra ile hatlara sokmak gerekir. Kimya sektöründe kontaminasyonu engellemek için hangi ürünün hangi hatta ne zaman üretilebileceği çok sıkı kurallar ile yönetilir. Diğer sektörlerde makina arıza ve duruşları sebebiyle çizelgenin çok hızlı güncellenebilmesi gerekir.
ERP firmalarının sağladığı planlama modülleri ile metal işleme hatları, kalıp/fikstür/nitelikli operatör gibi alt kaynak gerektiren üretim makinaları, boyahane, ısıl işlem gibi özel iş sıralama ve gruplama kuralları olan prosesleri içeren işletmelerde, etkin planlama yapabilmek neredeyse imkansızdır. Üründen ürüne değişebilen proses rotaları, çevrim süreleri ve ayar zamanları varsa ve bu detay kriterler ERP modülü tarafından sadece ortalama değerler üzerinden hesaplanıyor ise verimlilik, kapasite kullanımı ve müşteri terminlerine uyum noktasında iyi bir sonuç elde edilmesi çok zordur.
Doğru ve etkin bir üretim planlama ve çizelgelemenin yapılamaması organizasyon içerisinde sürekli olarak iş yükünün tahmin edilememesi ve düzenli olarak atıl kapasite veya fazla mesailere neden olacaktır. Tüm bunların sonucunda maliyet ve müşteri memnuniyeti noktasında çok ciddi problemler yaşanacağı aşikardır.
Öyleyse çözüm nedir? Yazılım endüstrisinin bu probleme verdiği cevap İleri Planlama ve Çizelgeleme (APS- Advanced Planning and Scheduling) sistemleri olmuştur. APS sistemleri üretim ortamının farklı ihtiyaçları ve ürün özelliklerine göre karmaşık sıralamaların altından kalkacak şekilde kurgulanmıştır. Bir APS sitemi, mevcut ERP’nize entegre olarak onun kabiliyetlerini arttırır. İhtiyacı olan bilgileri ERP’den alır, ERP’de bulunmayan diğer veriler ile birleştirerek gerçek hayatta uygulanabilecek anlamlı üretim çizelgeleri üretir.
Üretim sahasında itirazsız uygulanacak geçerli bir üretim çizelgesini ERP modülleriniz üzerinden elde edemezsiniz. Bu sebeple dünyada çok sayıda üretici, ERP’lerini APS sistemleri ile desteklemektedir. Bu fabrikalar çok sayıda başarısız denemeler ve harcanan büyük paralardan sonra kullanmakta oldukları ERP’nin sunduğu modülü rafa kaldırmış ve bir APS’i sistemlerine entegre etmiştir. Sizler de aynı hataları tekrarlamadan, dünyada sayısız fabrikanın vardığı sonuca ulaşabilirsiniz. Hem fabrika veriminizi hem de müşteri memnuniyetinizi arttıracak şekilde üretim planlama sürecinizi bugünkünden çok daha iyi bir hale getirebilirsiniz. Bunu bir APS sistemi ile nasıl yapabileceğinizi size, sizin veriniz ve sizin süreçleriniz üzerinden göstermekten memnun oluruz.
Yazar : Şeref Bulut