Çin Hükümeti, Doğu Türkistan’in çeşitli şehirlerinde daha önceki tarihlerde idam cezasına çarptırdığı 8 Uygur Türkü’nün cezalarının onanmasıyla, geçen hafta infazları gerçekleştirilmişti. İdam edilen 8 Müslüman Uygur Türkü’nün isimleri açıklanarak Urumçi, Aksu, Kaşgar ve Hoten vilayetlerinden oldukları belirtildi. İnfaz edilenlerin “Aşırı dini düşüncelere sahip olmak, teröre teşebbüs, yataklık yapmak, terör örgütleri kurmak ve yönetmek, adam öldürmek, patlayıcı ve kesici aletleri yasalara aykırı olarak imal etmek, bulundurmak ve nakletmek, kamu malına zarar vermek, kamu güvenliğini ve halkın huzurunu bozmak” gibi suçlarının sabit görüldüğü sabit görüldüğü gerekçe gösterildi. Bu kişilerin daha önce meydana gelen 5 olayla ilgili olarak da tutuklanarak yangılandıkları bildirildi.
Çin’in resmi Tengritağ Haber Sitesi’nin Uygurca bölümünde Çinli muhabir Çen Zihua imzası ile yayınlanan haberde idam cezaları infaz edilen 8 kişinin isimleri ve suçlandıkları eylemleri şöyle;
- Hüseyincan Hoşur, Yusuf Ahmet ve Yusuf Ömer Niyaz ( 3 kişi Kaşgar- Aktu’dan)
28 Ekim 2013 Pekin-Tienanmin meydanında Osman Hasan’ın Annesi ve eşi ile birlikte gerçekleştirdiği intihar saldırısına yardımcı olmak, Radikal dini faaliyetlerde bulunmak, dini içerikli sesli ve görüntülü vaazları dinlemek, başkalarına de bu vaazları dinletmek, 7 Ekim 2013’te Pekin’e giderek intihar saldırısını gerçekleştirenler ile buluşarak onlara Arazi Aracı almak, benzin temin etmek, zehirden korunmak için gaz maskeleri ve kesici aletler temin etmek. Bunlar Uygur bölgesinde tutuklanmışlardır.
- Ruzi Aziz (Aksu Vilayeti Üçturfan İlçesinden)
28 Haziran 2013’te Aksu İli Üçturfan İlçesinde meydana gelen olaylarda Polisin elindeki silahı ele geçirerek 2 polis memurunu öldürmek suçundan yargılanmıştır.
- Abdusselam Alim :
2011 yılı Mayıs ayında radikal dini faaliyetlerde bulunmak, suç örgütü kurmak, dini aşırılığı, terörü ve şiddeti teşvik eden sesli ve görüntülü malzemeler bulundurmak, Onları dinleyip seyrederek etkilenmek ve bunları toplumda yaymak, terör amacı ile halktan para toplamak, askeri eğitim amacı ile spor yapmak, yurt dışına kaçmak (Göç etmek için)planlar yapmak, patlayıcılar imal etmek ve onların eğitimini almak 18 Ocak2013’te arkadaşları ile birlikte yurt dışına kaçmak isterken yakalanmıştır.
- Mahmut Tohti ve Yusuf Berdi (Hoten Vilayetinden)
Şubat/2013’ten itibaren radikal dini içerikli sesli ve görüntülü Cd. ve Dvd.leri dinlemek ve seyretmek, teröre teşebbüs etmek. 18 Nisan 2013’te bir Çin vatandaşının evine zorla girerek onu öldürmek
- Abdulmumin Emin ve Bilal Berdi (Hoten Vilayetinden)
Terör Örgütü kurmak ve yönetmek, Hoten il Orman İdaresinde görevli bir memuru öldürmek.
İnfazları gerçekleştirilen 8 Müslüman Uygur’un ömür boyu siyasi haklarından mahrum edildikleri de kararda belirtildi.
Çin’in 8 Uygur’u İdam Ettiği haberine ilişkin olarak Dünya Uygur Kongresi Yürütme Kurulu Başkan Yardımcısı, Ankara Üniversite Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Erkin EMET, TÜRKSAM için şu değerlendirmelerde bulundu:
“İşgalci Çin yönetiminin son yıllarda Doğu Türkistan’da uygulamakta olduğu baskı politikası Uygur Türklerini şiddet yoluna başvurmaya mecbur etmiştir. Demokratik yollarla sesini duyurma olanağı bulamayan Uygur Türkleri şiddet yoluna yönelmektedir. Terörle suçlanan Uygurlar şeffaf adil bir şekilde yargılanma olanağı bulamamaktadır. En acı olanı da İslam dininin 5 şartını yerine getirmek isteyen Uygur Türklerinin terörist suçlamasıyla hapse atılması, idam edilmesidir. Çin hükümetinin Doğu Türkistan’ı tamamen yutmak için Uygur Türklerinin kültürel haklarını tamamen elinden alıp asimile etme siyaseti devlet terörü yoluyla devam etmektedir.”