AFYONKARAHİSAR, KARAHİSÂRÎ HÜSN-İ HAT MÜZESİ’YLE ŞENLENECEK
Türk hat sanatının ekol şahsiyetlerinden Hattat Ahmed Şemşeddin Karahisârî’ye memleketi Afyonkarahisar’da vefâ gösterildi.
Afyonkarahisar Valiliği ile kentin İl Özel İdaresi’nin ve Afyonkarahisar Belediyesi’nin destekleriyle kadim şehre Hattat Ahmed Karahisârî Hüsn-i Hat Müzesi kazandırıldı. Böylelikle Amasya ve Bursa’dan sonra bir Anadolu şehrimiz daha yazı müzesine kavuşmuş oldu.
Tüm hazırlıkları tamamlanan ve Temmuz ayı içerisinde resmî açılışı yapılacak olan Hattat Ahmed Şemşeddin Karahisârî Müzesi hüsn-i hat sevdalılarının ve sanat tarihçilerinin uğrak yeri olmaya namzet.
ZAKİRE ALİMOĞLU: TAŞHAN, AFYONKARAHİSAR’IN ÖNEMLİ TARİHİ ESERLERİNDEN BİRİ.
Müze, şehrin merkezinde Afyonkarahisar’ın simgelerinden biri olan tarihi kalenin hemen yakınında bulunuyor. Üç ay gibi kısa bir sürede tamamlanan müzenin tasarım ve uygulaması içmimar Zakire Alimoğlu’na ait. Tecrübeli içmimar Alimoğlu’nun müzenin kurulduğu tarihi yapıya ve konsepte ilişkin notları şöyle: “Taşhan, Afyonkarahisar’ın önemli tarihi eserlerinden bir yer. Biz de Hat Sanatları Müzemizin böyle bir yerde olmasını arzu ettik. Taşhan çok büyük bir mekân olmamakla birlikte en verimli bir şekilde planlamamızı yaparak iç mekânı değerlendirdik.”
MÜZE, HATTAT ŞAHİN’İN ÖNCÜLÜĞÜNDE TESİS EDİLDİ.
Ülkemizin önde gelen hat sanatı ustalarından Mahmut Şahin’in hamilik ve öncülüğünde hayat bulan müze gönüllülük esasıyla tesis edildi. Afyonkarahisar’ın meşhur sanat simalarından Hattat Karahisârî’ye yakışır bir keyfiyette inşâ ve ihyâ edilen müzede sülüs, celi sülüs, ta’lik, nesih, divani, celi divani, muhakkak, reyhani, müselsel ve kûfî yazı nevileriyle birbirinden âlâ keyfiyette kaleme alınan 140 hat sanatı eseri yer alıyor.
Karahisârî Müzesi’nde Hattat Mahmut Şahin’in ketebe koyduğu eserler başta olmak üzere Hattat Ali Hüsrevoğlu’nun, Hattat Mesut Dikel’in ve Mahmut Şahin’in İstanbul Bayrampaşa BAYGEM, Kocaeli Büyükşehir Belediyesi Konservatuarı, Bursa BAB-I NUN Geleneksel Sanatlar ve Kültür Derneği, Eskişehir VELKALEM Geleneksel Sanatlar ve Kültür Derneği ile Kütahya VAV Geleneksel Sanatlar ve Kültür Derneği bünyesindeki sanatkâr ve dahi vefâkâr talebeleri Karahisârî Müzesi’ne yazı bağışladı.
KARAHİSÂRİ MUSHAFI HAT VE TEZHİP SANATLARIMIZIN BAŞYAPITI.
Müzede Türk hat sanatının en önemli eserlerinden biri olan Karahisâri Mushaf-ı Şerifi’nin tıpkıbasımı da ver alıyor. Hattat Ahmed Karahisârî’ye Kanuni Sultan Süleyman tarafından yazdırılan ve aslı Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi envanterine kayıtlı olan Mushaf-ı Şerif, Mushaf kitabetinin ve tezhip sanatımızın başyapıtlarından biri olarak kabul ediliyor.
Müzede ayrıca yazı sanatının tarihçesine müşahhas örneklerle değiniliyor. Emevi ve Abbasi dönemleriyle erken dönem Osmanlı yazı sanatı ve günümüz uygulamaları bölümü ziyaretçilere güzel yazımızın tüm incelik ve zarafetini arz ediyor.
YAZILAR ZİYARETÇİLERİNİ ‘TÜRK ASRI’NA GÖTÜRÜYOR!
Müzede Ahmed Şemseddin Karahisâri için müstakil bir bölüm de düzenlendi. Karahisârî tasviri mükemmel ve mükemmil bir hattat prototipine işaret ederken üstad hattatın eserlerinden yola çıkılarak takliden yazılan levhalar ise göz kamaştırıyor. Eskilerin, ‘Kâbil-i irşad olan üstad olur üstaddan” tesbitini haklı çıkartan Karahisârî taklitlerinde İstanbul, Bursa, Eskişehir, Kütahya, Adana ve Kocaeli hattatlarının kamış kalemlerinin zikirleri ziyaretçileri ‘Türk asrı’ olarak nitelendirilen 16’ıncı yüzyıla götürüyor.
KEM ÂLÂT İLE KEMÂLAT OLMAZ!
Her biri diğerinden özenle hazırlanarak sergilenmekte olan hat, tezhip ve ebru sanatı malzemeleri kem âlât ile kamâlatın olamayacağını lisan-ı halleriyle dillendiriyor! Titiz bir çalışmayla bir araya getirilen hat sanatı özelindeki kitaplar ise yazı sanatımızın derinliğine işaret ediyor.
GAZETECİ ALTIKARDEŞ: KARAHİSÂRÎ BUGÜNLERİ GÖRSE ÇOK MUTLU OLURDU!
Müzeyle ilgili görüşlerine başvurduğumuz duayen gazeteci, koleksiyoner İrfan Altıkardeş’in Karahisârî Müzesi’ne yönelik kanaat ve tesbitleri şöylece ifadesini buluyor: “Hattat Ahmed Karahisârî Yazı Müzesi Afyonkarahisar’ın ecdadıyla buluşması anlamına geliyor. Çünkü ekol sahibi bir sanatkâr böylelikle tekrar hayata, günlük yaşamın içerisine döndürülüyor. Bu projedeki en önemli güzelliklerden biri de Hattat Mahmut Şahin’in talebelerinin Karahisârî’nin yazı taklitlerini çok başarılı bir şekilde kaleme almış olmalarıdır. Üstad Karahisârî bu yazıları görecek olsaydı eminim çok mutlu olurdu. İnşallah Afyonkarahisarlılar da ecdadlarını bu vesileyle daha iyi tanıma ve anlama imkânına sahip olurlar.”
KARAHİSÂRÎ YAZI MÜZESİ MAHMUT ŞAHİN’İN ÜÇÜNCÜ GÖZ AYDINLIĞI
Ahmed Karahisârî Hat Sanatı Müzesi, öğrencileriyle birlikte Türkiye’de ve gönül coğrafyamızın uzandığı hemen her yerdeki cami ve mescit yazılarını gönüllü olarak hazırlayan Mahmut Şahin’in üçüncü göz ağrısı. Geçtiğimiz yıllarda önce Amasya’ya ardından da Bursa’ya yazı müzesi kazandıran Mahmut Şahin, Karahisâri Yazı Müzesi’yle ilgili şu hususlara vurgu yapıyor: “Şükürler olsun Afyonkarahisar’a da bir hizmetimiz sebkat etti. Gönüllü talebelerimizin emekleriyle bir yazı müzesi daha şenlendi.
AMAÇ, GÜZELİ, GÜZEL YAZIYLA GÖSTERMEK…
Ahmed Şemseddin Karahisâri Müzesi’nin belli başlı iki amacı var. Birincisi Türk hat sanatının namütenahi kabiliyetli üstadı Hattat Ahmed Karahisârî üstada vefâ göstermek... İkinci önemli hedef ve amaç da gençlerimize, yeni yetişmekte olan nesillere hat sanatını sevdirmek, güzeli, güzel yazıyla göstermek… Gençlere hat sanatını sevdirmek.
Yazı sanatımızda ekol sahibi hattatlarımız adına müze kurma çalışmalarımız devam edecek. İnşallah Cenab-ı Hakk bizleri Burdur’da Hafız Osman, Sivas’ta Mehmet Nuri Sivasi, Tosya’da Kazasker Mustafa İzzet Efendi, Ordu’da Rakım Efendi ve Taraklı’da Saim Özel hüsn-i hat müzelerinin kurulması hususunda muvaffak kılar.
Ahmed Karahisârî Hüsn-i Hat Müzesi’ne katkıları geçen kamu ve yerel yönetim idarecilerine, değerli hattat arkadaşlarımıza ve talebelerimize teşekkür etmeyi üzerimize vecibe biliyorum.”
Karahisâri Hüsn-i Hat Müzesi’ne hizmetleri sebkat eden yöneticileri ve sanatkârları tebrik ederken yazımıza üstadın mufassal biyografisiyle nihayet verelim.
HATTAT AHMED ŞEMSEDDİN KARAHİSÂRÎ
H. 874/M. 1469 yılında Afyon (Karahisâr)’da dünyaya gelmiştir. “Ahmed Karahisârî” nâmı ile meşhur olmakla birlikte asıl ismi Ahmed Şemseddîn’dir.
Döneminin tüm istikbal vaad eden gençleri misalinde olduğu gibi ilk tahsilini memleketinde ikmâl edip ilim ve irfanını geliştirmek için İstanbul’a gelmiştir.
Asitane’nin Halvetî meşâyıhından Karamanlı İshâk Cemâleddîn Efendi’ye intisapla manevî terbiyesinde nefis tezkiyesiyle meşgul olduktan sonra hocasının halifesi olmuştur.
Şeyh Hamdullah’ın talebesi olan üstadı Cemâleddîn Efendi’nin rahlesinde hüsn-i hat meşk etmeye başlamış ve akabinde İranlı Esedullah Kirmânî’den aklâm-ı sittenin usul ve erkânını bitamamiha öğrenip kısa sürede hüsn-i hatta adından söz ettirmeyi başarmış ve böylelikle ehl-i hiref hattatları arasına dâhil olmuştur.
Sanatkârların hâmisi Kanuni Sultan Süleyman için birbirinden kıymetli eserlere ketebe koyan Karahisârî’nin, Topkapı Sarayı Müze Kütüphanesi envanterine kayıtlı muhakkak ve reyhâni yazı nevileriyle kaleme aldığı ve yakın zaman önce Klasik Türk Sanatları Vakfı’nın tıpkıbasımını yaptığı Mushaf-ı Şerif, Türk Hat sanatı tarihine üstadın adını altın harflerle yazdırmıştır.
Ahmet Karahisârî, Yâkūt el-Müsta‘sımî’nin yazı mektebine kendi yorumunu ilave etmiş, celî ve müsennâ yazılara harikulade bir neş’e katmayı bilerek kendi adıyla anılacak yazı ekolünü ortaya koymuştur.
Hattat Karahisârî’nin dönemi için oldukça modern sayılabilecek satrançlı kûfî ve müselsel besmele kompozisyonu günümüzün hattatları tarafından dahi teberrüken sıkça taklid edilmektedir.
Bereketli hayatı boyunca elini mürekkep hokkasından çekmeyen Ahmed Karahisârî, H. 963/M. 1556 tarihinde Hakk’ın ‘irciî’ emrine ittiba ederek üstadı İshâk Cemâleddîn Halvetî’nin Sütlüce’deki dergâhında sırlanmıştır.
İbrahim Ethem Gören/01.07.2020