ABD ile İran arasında savaş çıkar mı? Uluslararası analistlerden en çok merak edilen soruya yanıt verdi
Analistler, İran Devrim Muhafızları Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin ABD tarafından öldürülmesi sonrası oluşan jeopolitik risklerin, taraflardan gelen açıklamalarla artmaya devam ettiğini belirtti. ABD-İran geriliminin hızlı bir şekilde tırmanmasınaolarak Irak’tan gelen açıklamalar da riskleri artıran etkenlerden biri oldu.
Irak’ın, yabancı kuvvetlerin ülkeden çıkarılması için yasal adımları ve prosedürleri hazırlama aşamasında olduğu belirtilirken, ABD Başkanı Donald Trump da İran ve Irak’ı tehdit etmeye devam etti.
SAVAŞ BEKLENİYOR MU?
Uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu Standard & Poor’s (S&P), ABD ile İran arasında artan gerilimin Körfez bölgesindeki riskleri arttırdığını duyurdu. S&P’den yapılan açıklamada, İran Devrim Muhafızları’na bağlı Kudüs Gücü Komutanı Kasım Süleymani’nin ABD tarafından öldürülmesinin ardından yaşanan gelişmelerin Körfez bölgesinde riskleri arttırdığı belirtildi.Açıklamada, artan risklere rağmen S&P’nin halen bölge içinsenaryosunun “ABD ve İran arasında tam kapsamlı askeri bir karşılaşmanın olmayacağı” yönünde bulunduğu aktarıldı.
Körfez ülkelerine ilişkin ülke kredi derecelendirmelerininbölgesel oynaklıkları yansıttığı belirtilen açıklamada, gerilimin artması durumunda yükselen petrol fiyatlarından gelen gelirin petrol üreticisi ülkelerin olasıçıkışının etkilerini telafi edebileceği kaydedildi. Bölgesel risklerin,dönemdesenaryodaki öngörülerin üzerinde artış göstermesi durumunda Abu Dabi, Kuveyt, Katar ve Suudi Arabistan’ın dış varlık seviyeleri nedeniyle daha korunaklı olduğu belirtilen açıklamada, olasıçıkışlarına ilişkin Bahreyn ve Katar’ın daha kırılgan olduğu bildirildi.
MOODY’S DE İHTİMAL VERMİYOR
Moody’s Investor Service, ABD ile İran arasında giderek tırmanan gerginliklerin, küresel ekonomide riskleri artırdığı uyarısı yaptı. Moody’s’in Pazartesi günü açıkladığı raporda, Washington ve Tahran’ın gerginliği “askeri düzeylere kadar tırmandırmayacağı”na ilişkin öngörüleri korudukları vurgulansa da, bu durumun belirsizlikleri artırdığına ve bunun da özellikle petrol ve doğalgaz endütrilerinietkilediğine dikkat çekildi ve şöyle denildi:
“Uzun sürecek bir anlaşmazlık durumu, ekonomikve finansal koşulları zorlaştıran şok etkisi yaratarak, geniş anlamda küresel ekonomi üzerinde olumsuzluklaraolabilir. Kritik altyapı üzerinde oluşacak hasarlar ve ticarette geçici bozulma, finans dışı şirketlerietkileyecektir.” Raporda ayrıca, bu süreçten özellikle hidrokarbon bazlı endüstrilerinetkileneceğine dikkat çekildi.
OLUMSUZ ETKİLİYOR
ABD ordusunun, İran Devrim Muhafızları Ordusu Kudüs Gücü Komutanı General Kasım Süleymaniyi öldürmesi sonrası tırmanan gerilimler küresel piyasalarıetkiliyor. İranın misilleme saldırı açıklaması kapsamında Pazar günü 2015 nükleer anlaşması esaslarına uymayacağını duyurmasının ardından ABD Başkanı Trump ise İranın saldırması durumunda ABDnin dahaönlemler alacağını söyledi.
Söz konusu jeopolitik görünüm kapsamında Yıldırımtürk, bu gelişmelerin ekonomik gelişmeler olmaması sebebiyle Türkiyede altın fiyatlarında görülen oynamaların küresel altın fiyatlarında görülen artışaolarak gerçekleştiğini belirtirken, bu artışın hafta sonuna kadar devam edebileceğini,15 Ocakta ABD ve Çin arasında Beyaz Sarayda imzalanacak olan ticaret anlaşması sonrası dengelenebileceğini öngördü.
ABD Başkanı Donald Trump, resmi Twitter hesabından yaptığı bir paylaşımda, iki ülkenin 15 Ocakta ticaret anlaşmasının ilk kısmını imzalayacağını,dönemde de ticaret anlaşmasının ikinci kısmına yönelik müzakereler için Pekine gideceğini duyurmuştu.
NE OLMUŞTU?
ABD Savunma Bakanlığı (Pentagon), İran Devrim Muhafızları Ordusuna bağlı Kudüs Gücü Komutanı General Kasım Süleymani ve Haşdi Şabi Başkan Yardımcısı Ebu Mehdi el-Mühendis’in, Bağdat Havalimanı yakınına düzenlenen saldırıda öldürüldüğünü açıklamıştı.
Saldırıda, Süleymani ve İranlı subayların yanı sıra Mühendis’in de aralarında bulunduğu 5 Iraklıyla 10 kişi hayatını kaybetmişti.
İran lideri Ayetullah Ali Hamaney, olayın ardından yaptığı açıklamada, “Onun gidişiyle, onun yaptığı iş durdurulmayacak ve yolu kapanmayacak. Suçluları acı bir intikam bekliyor.” ifadelerini kullanmıştı.
Ülkede 3 günlük yaseden Hamaney, Süleymani’nin yerine yardımcısı Tuğgeneral İsmail Kaani’yi getirmişti.