Enflasyon nedir?
Enflasyon basitçe fiyatlarda yükseliş olarak tanımlanmaktadır. Yüksek enflasyonsa fiyatların genel düzeyinin sürekli olarak ve hızlı biçimde artması demektir. Enflasyonun yüksek olması ve devamlı artış göstermesi paranın değerinin düşmesini ifade eder. Bu nedenle yüksek enflasyon genellikle paranın satın alma gücünün düşüşünü de beraberinde getirir.
Enflasyon muhasebesi nedir?
Yüksek enflasyon söz konusu olduğu zaman finansal tabloları enflasyon oranlarına göre düzeltmek gerekir. Enflasyon muhasebesi bu düzeltme için gereken muhasebe işlemlerine verilen genel isimdir. Enflasyon dönemlerinde kayıtlı varlıkların ve kaynakların fiyat değişimlerinden ne şekilde etkilendiğini takip etmek gerekir. Bu konudaki verileri gösteren ve tedbirler alarak kayıtları gerçeğe uygun hale getirmeyi sağlayan muhasebe sistemi enflasyon muhasebesi olarak adlandırılır. Enflasyon muhasebesi, mevcut enflasyonun finansal tablolara ne şekilde etki ettiği açığa çıkarır. Enflasyon muhasebesi sayesinde işletmeler, işletme sahipleri ve yöneticilerinin yanı sıra işletmeyle ilgilenen üçüncü kişi ve kurumlar da daha gerçekçi finansal kararlar alabilme imkanına sahip olur.
Enflasyonun bilançoya etkileri
Bu etkiler parasal kalemler ve parasal olmayan kalemler üzerindeki etkiler olmak üzere iki başlık altında değerlendirilir. Parasal kalem, paranın değerinin değişmesiyle nominal değeri aynı kalmakla beraber satın alma güçleri fiyat hareketlerinin aksi yönde değişen kalemler olarak tanımlanabilir. Örneğin fiyatlar yükseldiğinde söz konusu kalemin satın alma gücü düşüyorsa bu kalem parasal kalem olarak adlandırılır. Parasal olmayan kalem ise paranın değerinin değişmesine benzer bir şekilde nominal değeri de değişen, ancak satın alma gücü aynı kalan kalemlerin adıdır.
Enflasyon muhasebesi sistemleri nelerdir?
Geleneksel muhasebe sistemlerinin yüksek enflasyon dönemlerinde yetersiz kaldığı görülür. Bu nedenle yüksek enflasyon dönemlerinde uygulamaya koyulan 3 ana enflasyon muhasebesi sistemi vardır.
Fiyatlar genel seviyesi muhasebesi, enflasyonun var olmasından hareket eder ve paranın satın alma gücünün değişmiş olması dolayısıyla farklı para birimleriyle ifade edilmiş değerleri indeksler yardımıyla aynı birimde ifade etmeyi amaçlar. Bunun dışında geleneksel muhasebe yaklaşımı korunur. Bu sayede enflasyonun etkileri muhasebeye yansıtılmış olur. Bu yöntem uygulandığında nispi fiyatlar indekse göre düzeltmiş maliyetten yüksek olmaları durumunda dikkate alınmaz.
Fiyatlar genel muhasebesi tek birim cinsi içermeyen mali tabloları aynı para birimiyle ifade etmek için kullanılır. Ayrıca hasılat ve maliyeti cari para değeriyle ifade etmek suretiyle işletme açısından en doğru finansal sonuçları bulmak ve bulundurma kaynaklı kazancı ve kaybı da ortaya koymaya yarar.
İkame maliyeti muhasebesi, ancak ikame maliyetini esas aldığımızda firmanın üretim gücünü koruduğunu savunur. Firma ancak varlıklarını ikame edebilecek seviyenin ötesinde gelir sağlıyorsa kar elde edebilir. Bu yaklaşımla ilgili önemli bir sıkıntı ikame maliyetini saptamanın zorluğu ve bir miktar sübjektif oluşuyla beraber satın alma gücüne göre düzeltme yapılmaması nedeniyle bulundurma kaynaklı kayıp ve kazancın bilinemiyor olmasıdır.
Genel fiyat ve ikame maliyeti muhasebesi ise bu iki yaklaşımın üstün taraflarını birleştirir. İkame maliyeti muhasebesi ile elde edilen finansal tablolar dönem sonu geldiğinde fiyatlar genel
seviyesi muhasebesi indeksleriyle düzeltilir.
Mikro Yazılım çözümleri ve enflasyon muhasebesi
30 yıllık yerli muhasebe yazılımı devi Mikro Yazılım’ın geliştirdiği Mikro Jump ve Mikro Fly programlarında enflasyon muhasebesi için yapılacak düzeltme işlemlerinde kullanılacak endeksler (DIE TEFE, DİE TÜFE gibi.) tanımlıdır. Bu endeksler aracılığıyla enflasyon düzeltmesi işlemlerinizi yapabilirsiniz. Ayrıca işini kolaylaştırmayı amaçlayan bir mali müşavirseniz Mikro Müşavir ile de enflasyon muhasebesi dahil tüm işlerinizi sadece Mikro Müşavir aracılığıyla kolayca gerçekleştirebilirsiniz: Enflasyon düzeltmesi ve enflasyon muhasebesiyle ilgili işlemlerinizi kolayca yapmak için Mikro Yazılım muhasebe çözümlerini hemen kullanmaya başlayın.