Peygamberimiz ve Aile
Yaşadığımız hayatı ve evreni fizik ve metafizik boyutuyla anlamlandıran yüce dinimiz İslam’ın temel hedefi; inanç, bilgi ve ahlakla bezenmiş güvenli, mutlu ve huzurlu bir hayatı tesis etmektir.
İnsanoğlu için söz konusu gayeye hizmet eden en önemli yapı hiç şüphesiz, yaşam rehberimiz Kur’an-ı Kerim’in Hz. Âdem’e (a.s.); “…Sen ve eşin cennette kalın…” (A’râf, 7/19) hitabından da anlaşılacağı üzere yaratılıştan itibaren var olan, insanlığın kadim, köklü ve saygın kurumu ailedir. Sevgi, saygı, şefkat, sadakat, fedakârlık ve birlik ocağı olan aile, yaratılış itibariyle birbirinden farklı özelliklere sahip kadın ve erkeğin asil bir duyguyla birbirlerini tamamlayıp yekvücut oldukları meveddet, rahmet ve sekinet otağıdır. Nitekim aile reisi kimliğiyle, kişinin sorumluluğu altındakilere nasıl davranması gerektiğini emir ve tavsiyeleriyle ifade ettiği gibi, bizzat kendi uygulamalarıyla da gösterip örneklik teşkil eden Hz. Peygamber’in (s.a.s.); “Kadınlar, erkeklerle birlikte bir bütünü tamamlayan diğer yarıdır” (Ebu Davud, Taharet, 94) şeklindeki beyanı, sözü edilen farklılıkların insanı kemale taşıdığına dair mühim bir referanstır.
Allah Resulü’nün aile hayatını resmeden davranışları, hayat veren özellikleri sebebiyle insan(lık) için eşsiz bir örneklik arz etmektedir. Nitekim onun aile hayatında uyguladığı ilke ve prensipler, tüm zamanlarda önemini ve işlevini kaybetmeden varlığını sürdürmüştür. Bu açıdan, toplumun en küçük müstakil birimi olan ailedeki mutluluk ve huzurun, toplumsal mutluluk ve huzurun temin edilmesindeki vazgeçilmez şart olduğunu en güzel örnekleriyle Hz. Peygamber’in aile yaşantısında görmek mümkündür. Bu meyanda Sevgili Peygamberimiz; hak, hukuk, adalet, merhamet gibi kurucu değerler üzerine inşa edilen ailede kadın ve erkeğin birbirleri üzerinde hak ve sorumlulukları olduğunu müteaddit defalar dile getirmiştir. Bu çerçevede, özellikle kadınlara iyi muamelede bulunulmasını, şiddeti besleyen her türlü kötü söz ve davranıştan uzak durulmasını, aile birliğinin üst düzey bir bilinçle tahkim edilmesini, eşlerin birbirine güven duyup bağlılık ve sadakat göstermesini, ortaya çıkması muhtemel problemler karşısında sabırlı ve anlayışlı davranılmasını önemsemiştir. Resul-ü Ekrem’in iman, ahlak ve eşlere ideal davranış noktasında kurduğu bağlantıyı dile getiren; “Müminlerin iman bakımından en mükemmel olanı, onların ahlak bakımından en güzel olanıdır. Sizin en hayırlınız ise ahlak bakımından eşlerinize karşı en hayırlı olanınınızdır” (Ebu Davud, Sünnet, 15) sözü, zikredilen nebevi yaklaşımı taçlandırmaktadır.
İslami bir kimlik, etkin bir şuur ve muhkem bir istikamet açısından toplumun can damarı mesabesinde olan ve Peygamberimizin de söz, tutum, tavır ve davranışlarıyla yücelttiği aile müessesesi, birçok yönden önemli bir fonksiyon icra etmektedir. Zira bir eğitim yuvası misyonuyla bireyi toplumsal hayata hazırlayan, onun dinî ve kültürel kodlarıyla kolaylıkla irtibat kurmasına imkân tanıyan; dilin, düşüncenin, kültürün, ilmin, etik ve estetiğin elde edildiği aile, fertlerinin yaşantısını ideal boyutta şekillendirmesi açısından hayati önemi haizdir. Diğer taraftan, kişiyi her türlü menfi kimse, yapı, unsur, düşünce, akım ve anlayıştan uzaklaştırıp ona huzurlu ve mutlu bir yaşamın anahtarını sunan aile, hayatın tüm şubelerini kuşatan ve insana nebevi çizgide emin adımlarla yürürken yol işareti olan güvenilir bir dayanaktır. Nitekim zihin ve gönüllerin mimarı Kur’an’ın, yeryüzünün kötülük sembollerinden biri olan Firavun’un zorbalığı sebebiyle Hz. Musa (a.s.) ve kardeşi için kullandığı; “…Kavminiz için Mısır’da (sığınak olarak) evler hazırlayın ve evlerinizi namaz kılınacak yerler yapın…” (Yûnus, 10/87) ifadesiyle aileye; var olma misyonu atfedilmiş, yaşam zorluklarına karşı duruşu olan bir tavrın gösterilmesi anlamında belirleyici bir rol yüklenmiş ve bu kıymetli yapı, daimi bir sığınak, umut ve ufuk merkezi görülmüştür.
Yaratılışı itibariyle sosyal bir varlık olan insan için toplumsal hayat ne kadar önemli ise toplum için de onun özünü oluşturan aile, o denli hayati öneme sahip bir kurumdur. Aile, söz konusu niteliğiyle tezekkür ve tedebbür bağlamında toplum ve milletlerin hafızasını istikbale taşıyan, kimlik, tasavvur ve ideallerini olgunlaştırıp ileriye aktaran; insani, kültürel değerlerin, tarihi süreklilik ve bütünlüğün koruyucusu olan mühim bir müessesedir. Dolayısıyla aile; varlık, inanç, gaye, ideal, anlam ve değer gibi kültür ve medeniyetin belirleyici temel kodlarının yeniden üretilip sonraki kuşaklara aktarıldığı muhkem bir yapıdır. Bu yönüyle aile, fikir ve aksiyon planında ortak bir bilinç, irade ve duruş boyutuyla medeniyet dinamiklerinin motorize gücü olarak tebarüz etmektedir. Buna göre aile; bilgi, hikmet ve marifet rükunları üzerine oturmuş, iman, kulluk ve güzel ahlakla tezyin edilmiş İslam medeniyetinin varlık, âlem tasavvuru ve değerler sistemini tahrif edip vasıfsızlaştıran medeniyet krizini bertaraf edip geçmişi ihya etmede hareket noktası olması hasebiyle oldukça önemli bir imkândır.
Her türlü değerin itibarsızlaştırıldığı, bireyselliğin şekillendirdiği bencilliğin ve çıkar ilişkilerinin girdabı içinde huzur ve sekinetin kaybedildiği, sevginin maddi kaygı, özenti ve gösterişe hapsedilip buharlaştığı; popüler kültürün, lüks, tüketim ve güç tutkusunun tetiklediği dünyevileşme hastalığının hayatı çepeçevre kuşattığı modern zamanda, bu durumdan en çok etkilenen yapı hiç şüphesiz aile olmuştur. Bugünkü gelinen noktada, ailede Kur’an ve sünnetten neşet eden ideal yaşam kültüründen mahrum olan insanın; insan, tabiat, kâinat ve nihayetinde Rabbiyle iletişim problemi yaşadığı, ahlak ve kültür erozyonuna maruz kaldığı, toplumsal olaylara duyarsızlaştığı, aile içi şiddetin, öfke ve nefretin öznesi olduğu her türlü izahtan varestedir. Hâl böyleyken bu kutsal kurumda yaşanan olumsuzluklar, zamanla toplumun genel problemleri hâline gelmiş ve çözülen aile yapısının doğurduğu sonuçlar maalesef korkunç boyutlara ulaşmıştır. Dolayısıyla, temel referanslarını yüce dinimiz İslam’dan alan ve karakteristik özelliklere sahip olan aile yapımızı, özünü yitirmekten ve yozlaşmaktan korumak hepimizin müşterek ve yegâne sorumluluğudur. Bunun için de öncelikle ailede hayat bulacak, oradan topluma yayılıp dünyaya huzur katacak iyilikleri ve ahlaki değerleri yaşatma idealini kuşanan herkese önemli yükümlülükler düşmektedir.
Bu itibarla, nebevi ilke ve değerleri hayatımızla bütünleştirdiğimiz mutlu bir hayatın, ideal bir topluma ve daha güzel bir dünyaya uzanan yolda önümüzü aydınlatarak ailelerimizin gerçek manada ve bütün boyutlarıyla huzur yuvası olmasına katkı sunması temennisiyle; aklımıza istikamet, kalbimize muhabbet ve ufkumuza aydınlık vermesini Yüce Rabbimden niyaz ediyorum.