Siz yazımızı okumaya başlamadan önce bir takım hususlara değineceğiz. Öncelikle ne denli üzüntü ve kaygı duyduğunuzu görüyor gibiyiz. İnternet ortamında dolaştıkça karşınıza birçok kelime, deyim çıkacak ve araştırma gereği duyacaksınız. Bunlara açıklık getireceğiz ayrıca bu rahatsızlığa en çok sebep olan POM'un bakımına ve tıraşına da yer vereceğiz.
LOULOU PET, yıllardır yurt dışından davet etmiş olduğu profesyonel pet groomer (kuaförü) ve groomer eğitmenleriyle sektör için kedi / köpek tıraşı ve bakımı yönünde seminerler düzenlemekte ve pet kuaförlüğü hizmeti vermektedir.
ALOPECIA X VE ALOPESİ : Türkçe kaynaklı yazılarda veya makalelerde "Alopesi" olarak gördüğünüz kelimenin İngilizce karşılığı "Alopecia" dır ve bazen karşınıza kısaltılmış hali "AX" olarak çıkar. Hayvanlarda ise bu rahatsızlık "Alopecia X" olarak tanımlanır.
ALOPECIA NEDİR : Bir tür rahatsızlık olup, tıpta "açıklanamayan kıl, tüy kaybı veya kısaca kellik" olarak adlandırılmaktadır. Sadece hayvanlarda değil insanlarda da var olan bir rahatsızlıktır.BSD / BLACK SKIN DISEASE : Türkçe karşılığı siyah deri / cilt rahatsızlığı (hastalığı).
POM : Pomeranian, pomeryan, pomeranyalı ırkının kısa ismidir.
DOG / PET GROOMER : Köpek, kedi bakımı ve tıraşında eğitimli kuaför.
Pomeranian ırkının bilinen genetik sorunlarından bir diğeri BSD (Black Skin Disease) bir tür kürk kaybıdır ve sık rastlanır. Önceleri bu konuda işi olanların bu terimi duymaktan korkuyor olmalarıyla birlikte, bir pomeranian rahatsızlığı olan BSD yani siyah cilt rahatsızlığını bilmeleri çok önemlidir.
Eğer bir pomeranian bu sorunla karşılaşmış ise kademeli olarak kürk kaybı yaşayacak demektir. Genellikle şu aşamalarda gelişir.
• Yavrunun ya da yetişkinin kürkünde diğer alanlardan farklı ve belirgin yama benzeri bölgeler oluşacak, kürkün (tüyün) boyu kısa ve genellikle yün görünümünde bir dokusu olacaktır.
BSD çoğu zaman yanlış olarak, "açıklanamayan kürk kaybı" anlamına gelen Alopecia (Alopesi) X olarak da adlandırılır. Halbuki “Siyah Cilt Rahatsızlığı” BSD'nin nedeni tam olarak bilinmemektedir ve günümüzde daha fazla araştırma yapılması gerekir ancak çok spesifik bir kürk kaybı rahatsızlığı türüdür. Görünümüyle kolayca tanınır ve Alopecia (Alopesi) kategorisine girmez çünkü belirgin bir bozukluk türüdür ve tamamen açıklanamamaktadır. Rahatsızlığın altında günümüzde halen tam olarak ortaya çıkarılamamış etkenler mevcuttur.
BSD'ye sahip Pomeranian sahipleri genellikle köpekleri için yetişkinliğe geçiş dönemi ya da yavrunun çirkinlik dönemini yaşadığını düşünürler (yavrunun bebeklik kürkünün döküleceğini ve muhtemelen, muhteşem kabarık yetişkin kürkünün çıkacağını, bunun da oldukça kısa süreli bir kürk kaybı aşaması olduğu yönündedir). Aslında köpek BSD’nin ilk belirtilerini gösteriyordur.
Pomeranian’larda BSD, “Siyah Cilt Rahatsızlığı” ile ilgili hala birçok çalışmanın yapılması gerekmektedir ancak ortalamalara göre mevcut çalışmalardan bu tür belirtileri göstermeye başlayan bir Pomeranian’ın yaşı 2'dir. Her hâlükârda, sahiplerinin olası bir rahatsızlığın 3 aylık iken, 1 yaşında veya 4 yaşında da olabileceği akılda tutulmalıdır.
Bu fotoğraf ilk BSD belirtilerini göstermeye başlayan pomeranian’a ait. Gördüğünüz gibi, henüz gerçek bir kürk kaybı yok. Çoğu pomeranian’da burada görülen ilk belirtideki gibi başlar. Yamalı gibi görülen bölgedeki tüyler çok kısadır ancak diğer bölgelerdeki kürk normal, kabarık ve doludur. Yamalı kürk oldukça "yünlü gibi" ve garip bir dokuya sahiptir. Birkaç ay içinde, bölgedeki cılız tüyler yok olacaktır. Bu yavruda sırt ve omuz bölgesine yakın bölgedeki kısa, seyrek ve sert tüy yapısı açıkça görülüyor.
Bu görünüm pomeranian’da BSD'nin son aşamasıdır. Rahatsızlığa maruz kalan köpeklerde bu aşama, bazen birkaç ay kadar hızda bazen de bir ya da iki yıl gibi değişen zamanlarda oluşabilir. Bazıları tüm kürkünü, bazıları ise etkili bölgelerdeki kürklerini tamamen kaybederler. Görüldüğü gibi karın, sırt, kalça ve göğüs bölgesindeki tüyler tamamıyla kaybedilir geriye sadece tüysüz bir cilt kalır. Nispeten tüylü bölgelerdeki kürk cılız, cansız, seyrek ve yünümsü dokudadır. Bu koşullar altındaki POM acı ya da ağrı hissetmez. Ancak köpeğe serin veya soğuk havalarda yumuşak bir kazak giydirmek şarttır. Güneşli ve sıcak günlerde ise dışarı çıkarmadan önce, çıplak cilde koruma faktörlü güneş kremi uygulanmalı ve en az 15 Dk. koruyucu kozmetik ürün, ciltte emilene kadar POM güneş almayan bir ortamda tutulmalıdır.
• BSD bir POM için acı verici değildir sadece bu diğer kürk sorunlarından farklıdır, kaşıntı yapabilir veya yapmayabilir. Var ise, genellikle bunun için kullanacağınız şampuanlar ve saç kremlerinin seçiminde dikkat etmek ve özen göstermek gerekir.
Çoğu POM; kürk kaybı nedeniyle üşümesi veya dirseklerde ve başka temas noktalarında oluşabilecek küçük yaralardan sebep acılardan hariç başka bir rahatsızlığa sahip değildirler. Pomeranian yavrunuzun uyuması için çıplak bir zemin yerine düz bir paspas ya da battaniyeye veya kaliteli bir köpek yatağına sahip olun.• Korumasız kalan cilt için hava ve güneş koşullarına karşı önlemler alınmalıdır. Soğuk olduğunda; vücut ısısının dengelenmesi için, normalde yoğun ve kalın tüylerinin sağladığı konforun yerine, çıplak tenini tamamıyla örten yumuşak giysi veya kazak giydirilmelidir.
Sıcak ve güneşli havalarda dışarıdaysa az miktarda, koruma faktörlü güneş kremiyle tüysüz, açıkta kalan bölgelere uygulama yapılması çok önemlidir. Aksi halde cildi hızla yanabilir, kabarcıklara, ağrı ve sızılara neden olabilir. Yavruyu veya köpeğinizi güneş ışığına maruz kalmadan önce güneş kremi sürün ve en az 15 Dk. bekleyin.
• Dişi ya da erkek tüm pomeranian’larda aynı şiddette seyreder ancak erkeklerde görülme yüzdesi dişiye göre daha fazladır.
• BSD için bilinen bir tedavi şekli henüz yoktur ancak köpeğine yardımcı olabilmek adına sahibinin yapabileceği birkaç deneme mevcuttur.
• Birçok insan BSD sebebiyle köpeğinin yüzü ve başındaki tüylerin dökülüp, dökülmeyeceğini soruyor ki bu son derece nadirdir. Şiddetli vakalarda tüm vücudu kel kalacak ancak yüzü ve başında zayıf ve kısa da olsa nispeten tüylerini koruyacaktır.
BSD belirtilerini tespit etmek genellikle kolay olsa da diğer nedenleri ekarte etmek çok daha önemlidir. Deneyimli ve güvenilir bir veteriner hekim derhal aşağıdaki testleri yapmalıdır :
• Kan tahlili
• İdrar tahlili
• Tiroid testi
• Adrenal hormon testi
• Cilt biyopsisi
Bu alerjiler, akarlar, uyuz, mantar vs. gibi rahatsızlığa sebep olabilecek diğer nedenleri ekarte edecektir. BSD teşhisinde hataya olanak tanımayacaktır.
Sağlıklı köpekler için veteriner hekimler genellikle Alopecia X'in östrojen veya testosteron dengesizliği ile ilişkili olabileceği varsayımından hareketle kısırlaştırmayı önerir. Bu deneyim şunu göstermiştir: Tüylerin yeniden büyümesini, geri gelmesini tetikleyebildiği gibi bu olumlu değişim bazen de geçici süreyle olabilmiştir. Ancak kısırlaştırmayla birlikte, tüy kaybının olup olmadığını bir kenara bırakıp, kısırlaştırmanın sağlık açısından diğer faydalarının olacağını da unutmamak gerekir.
Bazı durumlarda veteriner, böbreküstü bezi (adrenal) fonksiyonunu baskılayan ilaçları-tedaviyi tavsiye edebilir. Bununla birlikte, bunların oldukça ciddi yan etkileri olabilir ve bu nedenle pomeranian’ın sürekli izlemesi yapılmalıdır ayrıca her köpekte aynı neticeyi vermez. Kortizol, bağışıklık sistemini zayıflatabilir, hastalıklara ve enfeksiyonlara karşı savunmasızlığa yol açabilir.
Yan etkiler arasında baş dönmesi, uyuşukluk, depresif ruh hali, deri döküntüsü, bulantı, ishal, kusma ve / veya iştah kaybı bulunur. Çok tehlikeli yan etkiler arasında kanlı ishal, çökme, şiddetli elektrolit dengesizliği ve adrenal bezin ölümle sonuçlanabilecek hızlı yıkımı bulunur. Ayrıca, aşırı doz Addison hastalığına yol açabilir.
Akarlar, alerjenler, tiroid sorunları v.b. olasılıkları elemine edildikten sonra veteriner köpeğe BSD veya Alopecia X teşhisini koyduysa; bu veya ikincil rahatsızlıkların tedavisi yönünde, veterinerin tavsiye ve önerilerini de yerine getirmenizi takiben, 3 adımlık bir yaklaşım tüylerin geri kazanımında yardımcı olabilir.Lütfen her pomeranian’ın farklı tepki verebileceğini unutmayın. Hepsi tüylerinin tamamını geri getiremez veya büyütemez. Ancak titizlik, sabır ve kararlılıkla verilen uğraşılarda, vakaların çoğunda en azından büyük bir gelişme yaşandığı gözlemlenmiştir.
Her zaman olduğu gibi, herhangi bir oral veya lokal tedavi sunmadan önce köpeğinizin veterinerine danışınız.
Bir Pomeranian için BSD, Alopecia X veya farklı bir diğer tüy kaybını evde tedavi etmenin etkili yöntemi:
Günlük melatonin takviyesi
Günlük omega-3 balık yağı takviyesiCilde ve kürke özel şampuan, saç kremi ve onarıcı losyon ile uygulama
Ayrıntılara bakalım ...
Adım 1. Melatonin:
Melatonin vücut tarafından gece üretilen uyku düzenini regüle etmeye yarayan uyku hormonudur. Bu arada köpeklerde tüy katmanlarının gelişiminde fayda sağladığı görülmüştür. Unutulmasın birçok durumda, melatonin ve diğer evde tedavi metotlarının kombinasyonu en iyi sonuçları verir.
Bu biraz uyuşukluğa neden olabilir; aslında bazen ankisiyete problemi yaşayan köpeklere verilmektedir. Çoğu kez ilaçlarla müdahale edilebilir bu yüzden veterinerden bunun onaylamasını isteyebilirsiniz.
4,5 kg altındaki köpekler için günlük her akşam için ideal doz 3 mg’dır. Yardımcı olup olmadığını görmek 3 aya kadar sürebilir. Alt katman tüy yapısında gelişme görüldüğünde, üzerinde yeniden bir kürk oluşana değin devam edilmelidir. İstenilen maksimum kürk gelişimi elde edildikten sonra birkaç ay içinde doz, kademeli olarak haftada 3 mg’a doğru indirilir.
Bazı köpeklerde nihayetinde tüy çıkması ve ilerlemesi durabilir ve çıkan tüyler yeniden yitirilebilir. Bu şartta yeniden 2. kez yavru/yetişkin köpek melatonin takviyesine cevap vermeyebilir.
İnsanlar ya da evcil hayvanlar için satılan melatonin paketleri arasında hiçbir fark yoktur ancak kalite açısından büyük bir fark olabilir. Kediotu kökü veya başka katkıları olmayan doğru bir melatonin aldığınızdan emin olun.
Melatonin için danışabilirsiniz...
Adım 2. Omega 3 balık yağı:
Balıklardan elde edilen Omega-3 EPA ve DHA, cilt ve kürk sağlığı için en etkili omega türüdür. BSD veya Alopecia x rahatsızlığı olan bir pomeranian’ın kürkünün ve tüy katmanlarının büyümesine yardımcı olmanın önemli bir parçasıdır.Çiftlik ortamında yetiştirilenlerden değil, vahşi doğada yetişen balıklardan elde edilen omega-3 yağını öneriyoruz. Köpeğin ağırlığına uygun (çeyrek/yarım ölçek) dozda, günde bir defa ve bir öğününe katılarak verilir. Kuru mamayla balık yağının iyice karıştığından emin olun aksi halde rahatlıkla öğününden kuru mamayı seçip ayıracak, omega 3 balık yağını geride bırakacaktır.
Mamayla karıştırılarak verilmesi önerimiz; çoğu omega3 balık yağının aroması vs. sebeplerle köpek tarafından beğenilmemesi ancak oral yoldan kaşıkla denediğinizde seviyor ve yalıyorsa tercihiniz doğrudan verilmesi olmalıdır.
Omega 3 balık yağı için danışabilirsiniz...
Adım 3. Özel cilt losyonu, şampuan ve tüy kremi:
• Özel cilt losyonu:Her gün bu losyonla açıkta kalan cilde uygulanan masaj çok yardımcı olabilir; masaj, yeni tüy büyümesi için faydalı olan kan dolaşımını stimüle ettiği ve kıl föliküllerini uyardığı için mükemmel bir tekniktir. Bunun yanı sıra, zengin, restoratif, bileşenlerle yapılmış olması cansız, seyrelmiş ve hatta kel kalmış bölgelerden yeniden tüy kazanımına imkân sağlayacaktır. Aloe vera, hindistancevizi yağı, kenevir tohumu yağı, shea yağı, bal ve çay ağacı yağı gibi bileşenlerle imal edilmiş iyileştirici, yenileyici ve yatıştırıcı bir losyon kullanın.
Bu işlemi aşağıdaki gibi uygulayınız.*Losyon ile kürkün seyreldiği ya da kel kaldığı bölge/bölgelere 7 gün boyunca, günde 2 defa ve en az 5 dk. Süreyle masaj yapınız.
NOT: Elinizde hiçbir kozmetik ürün olmasa da; sadece tüy kaybı olan bölgelere her gün periyodik yapacağınız masaj, kaldı ki bu uygun fırça ya da sadece parmak uçlarınızla bile olsa, onda inanılmaz değişikliklere olanak sağlayacaktır. Ben yaptım ve yaşadım :)
Losyon için danışınız…
• Özel şampuan:
İyileşmeyi gerçekten hızlandıran ve yenilenmeyi sağlayan bir şampuan kullanmak isteyeceksiniz. Bunun için de nane ve çay ağacı yağı kombinasyonu çok etkili bir karışım olabilir. Yardımcı olabilecek diğer ek bileşenler arasında ise lavanta, papatya, kuşburnu tohumu yağları, aloe vera ve yulaf proteinlerini sayabiliriz.Tüylerin yeniden büyümesine yardımcı olmaya çalıştığınızda ve bunun için üstün nitelikli ürünler kullanıyorsanız, yavruyu ya da köpeğinizi normalden daha sık, tedavi amaçlı haftada bir kez şampuanlayabilirsiniz. Şampuanı ılık suda ayrı bir kap içinde çalkalayarak seyreltip, konsantre ettikten sonra bedenine dökünüz. Köpeğinizin tüylerinin hafifçe köpürmesini takiben ürünün 10 dakika boyunca bekleyerek bedene emilmesini sağlayın.
İyice durulayın, havluya sararak kürkündeki suyun alınmasını sağlayın ve bu işlem için gerekirse bir kaç havlu kullanın. Havluyla ovuşturarak ya da fön makinasıyla kurutmayın, oda sıcaklığında kurumasına olanak sağlayın.
Şampuan için danışınız…
• Özel tüy kremi:
Tipik olarak, cilt ve tüy sağlığının regülasyonu ve bakımı için kullanılan şampuanlar aşırı derecede lüks ve pahalıdır, bu nedenle tüy kreminin gerekmediğini düşünebilirsiniz. Ancak; ne olursa olsun banyo işleminin kendisi zaten saç kütiküllerinin açılmasına neden olur, bu nedenle tüyleri sağlıklı durumda tutmak hayati önem taşıdığı için tüylerin bakımı ve sağlığı adına tüy kremi kullanmak gereklidir.POM için şampuanlama ve özel tüy kreminin uygulanmasından sonra kesinlikle ve düzenli olarak uygun tarak ve fırçayla kürküne bakım yapınız. Kürkün yok olduğu çıplak tenini gördüğünüz bölgelerde, cildini tahriş etmeyecek sertlikteki bir fırçayla, keza nispeten kürklü ancak cılız tüy yapısına sahip bölgelerde ise çelik ve oynar uçlu bir tarakla tarama yaparak bakımını sağlayınız. Neden mi? Cilt üzerindeki cılız ve dökülmeye yakın karakterdeki tüyleri fırçalayarak, tarayarak uzaklaştırın. Çünkü bu tüy foliküllerinin boşalmasına, bu hücrelerden cılız tüylerin alınıp yerine yeni tüylerin çıkmasına olanak sağlayacaktır, kürklenme sürecini hızlandıracaktır.
Tüy kremi, tarak ve fırça için danışınız…
• Asla çok erken pes etmeyin. Çoğu Pomeranian için, gözlemlenebilir bir değişikliğin görülmesi 1 ila 2 ay, radikal bir farkın görülmesi, köpeğe ve köpeğin bünyesine yaklaşık 3 ila 10 ay arasında oluşur.
• Veteriner melatonine onay vermez ya da melatonin köpekte aşırı uyku haline sebebiyet veriyorsa, 2. Ve 3. Adımları izleyiniz.
• Köpeğinizin cildini ve kürkünü irrite edebilecek şeylerden kaçınmaya özen gösterin. Pomeranian’ınızı doğrudan sert, soğuk zeminlerde yatmasına, kaşındıracak türde halılara uzanmasına ve kaba, derisini tahriş edecek çimen veya otların üstünde yuvarlanmasına izin vermeyin. Ona yumuşak bir bebek battaniyesi veya kaliteli bir köpek yatağı temin edin.
Tüy kaybı nedeniyle kelleşmiş ve tamamıyla çıplak teni ortadayken onun için daha hassas ve dikkatli olunuz. Aksi halde farklı yaralanmalar ya da dermatolojik problemler ile uğraşmak zorunda kalabilirsiniz.
Yatak için danışınız…
Bilinçsiz Tıraş Pomeranian İçin Alopesi & BSD Sebebidir !
POMERANIAN - POMERYAN IRKINDA BİLİNÇSİZ TIRAŞ
BSD ( Black Skin Disease) - SİYAH CİLT / DERİ HASTALIĞI
ALOPECIA X (Alopesi) RAHATSIZLIĞI NEDENLERİNDENDİR
Pomeranian nordic yani soğuk iklim şartlarına uyum sağlamış bir ırktır. Onların kürk yapısını özelliği itibariyle kutup ayılarına benzetebilirsiniz. Kürkleri çift katmanlıdır, cildine yakın olan dip tüyleri sık ve pelür dokusuna benzer. Dışarıya uzanan tüyler daha sert ve uzundur. Köpeklerde doğanın eşsiz yaratıklarından biridir ve yaşantılarını idame ettirebilmeleri için kendilerine has donanımları vardır. Asla köpeğinizi insanlaştırmaya ya da empati kurmaya çalışmayınız, seviniz, okşayınız ve bakımına özen gösteriniz. Örneğin: Yaz geldi bu sıcaklarda yavrucağız perişan olacak veya bu karakışta soğuktan donacak, hastalanacak. Lütfen bu tür düşüncelerden uzak durunuz çünkü sahip olduğu kürkü onu; soğuk havalarda sıcak tutmaya, sıcak koşullarda ise serin kalmasına olanak verecektir. Sıcak yaz günlerinde ırkının gerektirdiği kürkünden eksik kalan bir pomeranian serinlemenin tersine, doğrudan güneş ışığına ve zararlı ultraviyoleye maruz kalacak belki de ciddi dermatolojik problemler yaşayacaktır. Biz doğal olarak konumuz POM'un tıraşı ve bakımı söz konusu olduğundan kürkünü ele aldık. Hatırlatmamız gereken bir hususta POM'un tüy dökmesi ve ev ortamındaki istenmeyen görünüm! Pomeranian'da birçok köpek gibi günlük ve periyodik dönemlerde tüy döker hatta bazen o kadar döker ki, bu sizi ya da hane sakinlerini çileden çıkarabilir. Olabildiğince kısa tıraş edilmesi tüy dökülmesinin önüne geçmez ve POM yine dökmeye devam eder. Sadece aradaki fark ortaya saçılan tüylerin hacminin farklılığı olacaktır. Tek çareniz POM'u her gün veya 2 günde bir uygun tarak + fırçayla taramanızdır. Bu konuda kesinlikle işinin ehli bir pet kuaföründen destek alınız...
SEVGİLİ POM SEVERLER;
Yılların vermiş olduğu tecrübelerimizden açık ve net, şunu gözlemledik. Örneğin veterinerin aşı, serum veya ufak çaplı cerrahi müdahale için tıraş makinasıyla diplemesine onun tüyünü tıraş etmesi ya da bu ırkın bakımını, kürk yapısını ve özelliğini bilmeyen köpek kuaförlerinin makine ya da makasla yapmış oldukları bilinçsiz tıraşlar sonrası, maalesef bu yavruların neredeyse %70’i Alopecia x, devamında ise BSD rahatsızlığına mahsur kalmışlardır.
Köpek kuaförleri her ne kadar makas tıraşı yapacaklarını söyleyerek tıraş ettiklerinde, geriye bırakılması gereken tüy uzunluğunu bilmemesi de ayrı bir risk taşımaktadır. Sevgili pomeranian sahipleri sizlerinde bilmesi oldukça önemli bir detay ise, bir POM'un kesinlikle 1 yaşından önce tıraş edilmemesidir.Özellikle ABD’de fenomen olan pomeranian köpeği BOO’yu referans göstererek tıraş edilmesini kesinlikle unutunuz ve asla pet kuaförüne teklif etmeyiniz ve alttaki fotoğraflarda göreceğiniz tarzda tıraş istediğinizi ısrarla tembih ediniz.
Sevgili pet groomer (kuaförü) arkadaşlarımız; öncelikle "Loulou Pet Grooming Seminerleri" nde eğitim almış dostlarımız, biliyoruz sizler bu konunun öneminin ve hassasiyetinin farkındasınız ve eğitimlisiniz. Lütfen farklı bir tıraş yönünde ısrarcı olan pet sahiplerini geri çeviriniz.
Sevgili POM sahipleri hangi şehirde ya da ilçede olursanız olunuz; danışmanız halinde sizi, size en yakın LOULOU PET semineri katılımcısı veya mesleğini bilen bir pet groomer arkadaşımıza yönlendirebiliriz. Sevgilerimizle...
03.04.2020 / Çeviri ve derleme Loulou Pet - Kayhan Ünal