Amerika’da Doktora Eğitimi
Lisansüstü eğitimin ikinci aşaması olan Doktora eğitimi, genel olarak yüksek lisans eğitimi üzerine üç veya dört yıllık bir öğrenim ve araştırmayı gerektirirken, özellikle araştırmaya yönelik alanlarda bu süreç uzayabilmektedir. Doktora eğitiminde daha önce çalışılmamış bir alanda doktora tezinin de hazırlanması istenir.
Öğrenimin sonunda “Doktora Derecesi”, Doctor of Philosophy (Ph.D.) verilir. Buna karşılık, Doctor of Business Administration (D.B.A) gibi eğitim alınan dala göre verilen doktora dereceleri de vardır. Doktora öğrenimi iki aşamalıdır.
Okuldan okula farklılık göstererek, ilk 1,5-2 yıl boyunca öğrenci ders sorumluluğunu tamamlar ve sonrasında uzmanlık konusu ile ilgili doktora yeterlilik sınavına girer. İkinci aşamada ise doktora tezini hazırlamak için çalışmalara başlar.
Amerika’da özellikle Ekonomi, Psikoloji ve Mühendislik gibi dalların bazı alanlarında, doğrudan lisans derecesinden sonra doktora programlarına başvuruda bulunma imkânı vardır. Bu tür programlar Bütünleşik Doktora (Integrated Ph.D.) olarak adlandırılmaktadır.
Amerika’daki okullara doktora eğitimi için bireysel başvuru yapacak öğrenciler okulların verdiği burslara başvuruda bulunabilirler.
Doktora programlarına nasıl başvuru yapılır?
Amerika’da doktora yapmak isteyen öğrencilerin aşağıda listelenmiş konulara dikkat etmeleri gerekir.
1. Öğrencilerin mezuniyet not ortalamasının genellikle en az 3,00/4.00 olması gerekir. Okullara başvuru aşamasında üniversitenizin öğrenci işlerinden alacağınız orijinal transkriptlerin gönderilmesi gerekmektedir. Transkriptleriniz Türkçe ise bunu kendiniz İngilizce’ye çevirdikten sonra Türkiye Fulbright Eğitim Komisyonu Ofisleri’nde onaylatabilirsiniz.
2. İngilizce seviyenizin iyi olması gerekir. Başvuruda istenen TOEFL, GRE veya GMAT gibi sınavlardan yüksek bir puan almak gerekmektedir.
3. Öğrencinin kendi alanında göstermiş olduğu akademik faaliyetler, ödevler, sunumlar, konferanslara katılımlar, ulusal veya uluslararası yarışmalarda alınmış ödüller, stajlar da programa kabul edilmek için okulların dikkate aldığı belli başlı kriterlerdir
4. “Statement of Purpose” veya “Personal Statement” olarak geçen ve Amerika’da eğitiminize devam etmeyi düşündüğünüz alan ile ilgili bir komposizyon yazmanız istenecektir. Bu kompozisyonda başvurduğunuz alanı neden seçtiğinizi, şimdiye kadar bu alana kendinizi nasıl hazırladığınızı, Amerika’da başvurulan okulda ne gibi bir program izlemek istediğinizi ayrıntılı olarak anlatmanız gerekecektir. Okula başvuru aşamasında göndereceğiniz özgeçmişinizde yer alan diğer bilgilerin dışında yazacağınız bu kompozisyon, sizi okula tanıtacak tek fırsattır; bu bakımdan düzgün ve amaca uygun yazılması çok önemlidir. Doktora seviyesinde başvuruda bulunacağınız okullar sizden “Writing Sample” olarak geçen ve daha önce yaptığınız bir çalışmanızdan oluşan 5 -10 sayfalık yazılı bir örnek de isteyebilirler.
5. Her okulun başvuru tarihi, programları, program süreleri, sunduğu seçmeli ders olanakları farklılık gösterir. Okul araştırması yaparken okulların ve bölümlerin web sayfalarında bu konuya dikkat etmek gerekir. Fakülte üyelerinden oluşan komitenin sizin kabulünüz hakkında karar verebilmesi için, istenen bütün belgelerin zamanında ulaşması çok büyük önem taşımaktadır. Doktora başvurularında, özellikle girişi zor okullarda son başvuru tarihlerinin yüksek lisans programlarına göre daha erken kapandığını hatırlatmak isteriz.
6. Okulları araştırırken ilk etapta en az 20 okuldan oluşan bir tercih listesi hazırlamalı, daha sonra yapacağınız detaylı araştırma ile bu sayıyı 6-9 okula düşürmelisiniz. Normalde istediğiniz kadar okula başvuru yapabilirsiniz, ancak her okulun “Application Fee” olarak geçen başvuru ücretleri olduğunu unutmamalısınız.
7. Doktora başvurusu yapıp, aynı zamanda başvuruda bulundukları bölümde asistanlık almak isteyen öğrencilerin daha yüksek not ortalamasına sahip olmaları ve başvuruda istenen TOEFL, GRE veya GMAT gibi testlerden okulun istediğinden yüksek puan almaları gerekir. Doktora seviyesinde burs imkânları yüksek lisansa göre daha fazladır.
8. Başvuruda bulunduğunuz bazı okullar sizinle mülakat yapmak isteyeceklerdir. Bu mülakatlar, üniversitenin Türkiye’de bulunan bir mezunu aracılığı ile yapılabileceği gibi, telefon veya İnternet üzerinden video bağlantısı ile görüntülü bir şekilde de yapılabilir.
Yukarıda belirtilen belgelere ek olarak, okullar sizden ek belge isteyebilirler. Bu nedenle, öğrencilere başvuruda bulunacakları okulların web sayfalarını dikkatlice incelemelerini tavsiye ediyoruz.