Geçen yıl yaşanan pamuk yılından sonra bu yıl Türk Pamukçusu en kötü yıllarından birini yaşıyor.
Randıman ve kalitenin iyi olmasına rağmen yazın serin geçmesi gibi iklim şartlarının yanı sıra beş veya altı yıl gibi geçmişi olan kırmızı örümcek adlı pamuk zararlısı bir haşere Bakırçay ve Menemen ovasında verim düşüklüğüne neden olmuş. Geçen yıl dekar başına 550 hatta 600 kg verim alınırken bu yıl bu rakam 100 kg aşağıya düşmüş bir de fiyatlar düşünce de pamuk üreticisinin zararı iyice büyümüş.
Pamuk bildiğiniz gibi ülkemizi için stratejik bir endüstriyel ürün, ülkemiz yılda asgari 1.5 milyon ton pamuğa ihtiyacı oluyormuş, ülkemizde ise yıllık üretim 500 ile 900 bin ton arasında değişiyormuş. Yani kötü üretim dönemlerinde ülke tekstil sektörü için geçerli olan pamuğun ancak üçte biri yerli üretici tarafından üretiliyormuş.
Peki niçin bu yıl fiyatlar dip yapmış neden ABD ve Çin arasında yaşanan ticaret savaşları ve Çin Hükümetinin ABD’den bu yıl pamuk almaması rakamlara göre Çin pamuk ihtiyacının yüzde 70’ini ABD’den karşılıyormuş. Bu yıl Çin Amerika’dan pamuk ithalatını kapatınca dünyanın en büyük pamuk üreticisi olan ABD’nin pamukları deyim yerinde ise elinde kalmış.
Hal böyle olunca dünya da pamuk arzı çoğalmış pamuk fiyatları da arz ve talep dengesine göre dip yapmış 2 ay önce 4. 5 tl olan çekirdeksiz pamuk fiyatı şu anda 3 liranın biraz üzerinde geçen yıl arz talep dengesi ve döviz kurlarındaki artış nedeni ile para kazanan pamuk üreticisi bu yıl aşırı yükselen ilaç, gübre, yakıt ve tohum firmaları yüzünden aşırı bir zarar içinde.
Bir dekardan 500 kg verim alan bir çiftçi 3.2 liralık kg başı fiyat ile 1600 liralık gelir sağlarken çiftçi kendi tarlasını işlese bile dekar maliyeti 1600 lirayı geçiyormuş tarla kirası verenlerin ise durumu daha da vahimmiş. Yapacağı ufak kar sadece gelecek prime bağlıymış. Mıntıka farkının kaldırılması, tüccar ve çırçırcıların aralarında yaptıkları zımni fiyat alım anlaşmaları ve randımanı düşük hesaplamaları işin daha da kötüleşmesinin diğer faktörleriymiş.
Miras yoluyla geçen ve tapuya işlenmeyen dolayısıyla ÇKS kaydı tutulmayan arazilerden alınan ürüne prim verilmemesi de çiftçiyi vuran diğer bir öğeymiş
Anladığım kadarı ile gelecek yıl ülkemizde fazlaca pamuk ekimi olmayacak. Pamuk diğer ürünlerin mısır ve domates fiyatlarını belirlemede etken oluyormuş yani pamuk fiyatı yüksek olursa diğer ürünlerin de fiyatları yüksek oluyormuş…
Rıdvan Karapehlivan
Bölge Gazetesi Bakırçay Genel Yayın Yönetmeni