04.01.2020 tarih ve 30998 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan “Ticari İletişim ve Ticari Elektronik İletiler Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” gereğince İleti Yönetim Sistemi (İYS) kuruldu. Bir TOBB iştiraki olarak oluşturulan ve artık hizmet sağlayıcıların başvurularını da almaya başlamış olan İYS ile ticari elektronik iletilerin tek bir noktadan yönetilmesine olanak tanınıyor.
Ticari elektronik ileti nedir?
Yönetmelik ile ticari elektronik ileti olarak kabul edilen ileti türleri: Telefon, çağrı merkezleri, faks, otomatik arama makineleri, akıllı ses kaydedici sistemler, e-posta, kısa mesaj hizmeti gibi vasıtalar kullanılarak elektronik ortamda gerçekleştirilen ve ticari amaçlarla gönderilen veri, ses ve görüntü içerikli iletiler olarak sayılmaktadır.
Ancak devam eden abonelik, üyelik veya ortaklık durumu ile tahsilat, borç hatırlatma, bilgi güncelleme, satın alma ve teslimat veya benzeri durumlara ilişkin bildirimleri içeren iletiler istisna olarak sayıldığından, bu tür iletilerde önceden onay alınma koşulu aranmayacak.
Kimler İYS’ye kayıt olmak zorunda?
Değişiklik yönetmeliği ile “elektronik ticaret faaliyetinde bulunan gerçek ya da tüzel kişiler” birer hizmet sağlayıcı olarak tanımlanıyor ve İYS’ye kayıt yaptırmaları zorunlu kılınıyor. Yine yönetmelik hükmü gereğince elektronik ticaret ise; “fiziki olarak karşı karşıya gelmeksizin, elektronik ortamda gerçekleştirilen çevrimiçi iktisadi ve ticari her türlü faaliyet” olarak tanımlanıyor.
Bu kapsamda kısa bir süre önce iys.org.tr adresinde, hizmet sağlayıcılar için başvuruların başladığı duyurulmuş olup, kapsama dahil olan gerçek ve tüzel kişiler kayıt olabilmektedirler. Yönetmelik gereği hizmet sağlayıcılar, hali hazırda mevcut bulunan ileti gönderme izinlerini 01.06.2020 tarihine kadar İYS’ye aktarmaları gerekmekte. Bu tarihe kadar aktarılmayan izinler ise geçersiz sayılacak. Bu durumda hizmet sağlayıcılar ticari elektronik ileti gönderimi yapamayacaklar. Onay olmadığı halde sisteme yükleyerek ileti gönderen hizmet sağlayıcılar hakkında ise idari para cezası uygulanabilecek.
İYS üzerinden hangi işlemler yapılabilecek?
Yönetmelik ile amaçlanan, alıcılara, onayları olmadan ticari elektronik ileti gönderilememesi ve alıcıların bu iletileri dilediği zaman reddedebilmelerinin sağlanması. Hizmet sağlayıcılar açısından, alıcılardan gerekli onayı almak ve sisteme yüklemek zorunluluğu bulunuyor. Alıcılar ise, hizmet sağlayıcıların sisteme girdikleri bilgilere 30.09.2020 tarihine kadar itiraz edebilecek. Bu tarihe kadar itiraz edilmemişse, onay verilmiş sayılacak.
Ayrıca İYS üzerinden sunulacak onay alma sistemi ile alıcılardan ticari elektronik ileti izni de alınabilecek
KVKK yönünden değerlendirme
Son olarak, ticari elektronik ileti gönderimi yapılacak telefon, e-posta, faks gibi bilgiler, 6698 sayılı Kişisel Verilerin Korunması Kanunu anlamında birer kişisel veri olup, İYS’ye yapılacak bilgi girişleri, ilgili yasa anlamında ‘aktarım’ olarak kabul edilecektir. Bu anlamda veri sorumlularının hem saklama sürelerini 1 yıldan 3 yıla çıkaran yönetmelik hükümlerini hem de veri aktarımı için aydınlatma metinleri ile açık rıza formlarını yeniden gözden geçirmeleri gerekebilecektir. Ayrıca VERBİS’e girişi yapılan kişisel veri kategorilerinin de aktarım anlamında güncellenmesi önemli bir konu olarak karşımıza çıkmaktadır.
Sonuç olarak
Özetle, İYS ile birlikte yeni bir merkezi veritabanımız daha olmuş oldu. Elektronik ticaretle iştigal eden gerçek ve tüzel kişilerin herhangi bir idari para cezası ile karşılaşmamaları için yönetmelik hükümleri doğrultusunda çalışma yapmaları tavsiye edilmektedir.
(*) İlk olarak Edirne Barosu Dergisi’nde yayımlanmıştır.