DİJİTAL ALANDA KORSANLIK
Dijital alandaki gelişmelerle birlikte korsanlıkta fiziki alandan dijital alana geçmiştir. İnternetin yaygınlaşması ve geniş bant kullanımının artmasıyla birlikte müziğe kolay yoldan ve ücretsiz erişim olanakları da artmış, sektör uzunca bir dönem internet üzerinden izinsiz dosya paylaşımları ve müzik indirmelerle mücadele etmiş, gelir kayıplarını ortadan kaldırmaya çalışmıştır. Bu bağlamda endüstrinin ve tüketicinin eğitimine yönelik girişimler, tüketiciler için yasal internet sitelerinin çeşitliliğinin artırılması ve hukuk davalarıyla yasal olmayan paylaşım sitelerine erişimin engellenmesi veya sitelerin kapatılması yönünde çalışmalar yürütülmüştür. Yasal mücadeleler neticesinde Rapidshare, Limewire, PirateBay gibi çok bilinen siteler kapatılmıştır.
Dijital korsanlık izinsiz dosya paylaşımları (P2P), lisanslı olmayan streaming siteleri, cyberlockerlar, aggreagatorlar (içerik toplayıcılar), stream ripping ve mobil uygulamalar şeklinde kendini göstermektedir.
DİJİTAL KORSANLA MÜCADELE’de SON GELİŞMELER
Web sitelerinin bloke edilmesi;
Ülkemizde de uygulanan bu yöntem bir çok ülkede kabul görmüş durumdadır. Son dönemlerde yaklaşık 17 ülkede alınan mahkeme kararları doğrultusunda İSS’ler kullanıcıların korsan web sitelerine erişimini engellemektedirler. Türkiye gibi Malezya, Meksika, Norveç, Güney Kore, Endonezya’da da bu sistem uygulanmaktadır.
Bu yöntemin etkili olduğu görülmüştür. Nitekim Ocak 2012-Temmuz 2013 tarihleri arasında bu uygulamanın gerçekleştiği ülkelerde BitTorrent kullanımlarının % 11 düştüğü, öte yandan uygulanmayan ülkelerde ise % 15 arttığı görülmüştür. Web sitesi bloke etme kararlarının yoğun olduğu İtalya’da düşüş % 13, İngiltere’de düşüş % 20 civarında gerçekleşmiştir.
Öte yandan Avrupa Birliği Adalet Divanı tarafından en son alınan mahkeme kararı doğrultusunda telif hakları Avrupa Birliği Hukuk açısından korsan web sitelerinin bloke edilmesine ilişkin kararların geçerli bir önlem olduğunu doğrulamış ve telif haklarına ilişkin korumanın talep edilmesinin temel insan haklarından birisi olduğunu ifade etmiştir.
İSS’lerle işbirliği ve yasal düzenlemeler halen sürmektedir;
Fransa HADOPI yasasıyla başlayan ve İSS’lerin izinsiz dosya paylaşımlarında (P2P) bulunan abonelerine P2P uygulamalarını kesmeleri gerektiğini aksi durumda yasal süreçlere maruz kalacaklarını ifade eden yasal uyarıların gönderilmesini içeren yasa uygulamaları Şili, Yeni Zelenda, Güney Kore, İrlanda gibi ülkelerde de kabul görmüştür. İzinsiz dosya paylaşımında bulunan kullanıcılar çeşitli yasal uyarılar almakta, kendi hesaplarının kapatılmasına kadar cezai yükümlülüklerle karşı karşıya kalmaktadırlar.
Korsan web sitelerine ilişkin ödeme seçeneklerinin kısıtlanması (payPall, Mastercard gibi sitelerin bu sitlerle çalışmayı kesmesi);
Endüstri, PayPal, MasterCard, Visa gibi internet üzerinden ödeme sistemlerinin korsan web siteleriyle iş birliği yapmamaları gerektiği yönünde çalışmalarını yürütmektedir. 2011’den bu yana PayPal, MasterCard, Visa, American Express gibi şirketler illegal web siteleri tarafından hizmetlerinin suistimal edilmemesini istememektedirler. Şimdilik büyük çaplı lisansız download sitelerinde gerçekleştirilen ödeme sistemleriyle ilgili çalışmalar yürütülmektedir. Bu çalışmalar farklı korsan hizmet veren sitelere de genişletilecektir.
Korsan sitelere reklam verilmesinin kesilmesi;
Şubat 2014’te Dijital Citizens Alliance tarafından yayınlanan rapora göre, 2013 yılında 596 yasal olmayan sitede toplamda 227 milyon US$ reklam geliri elde edilmiştir. Büyük markalar korsan sitelere verilen reklamların kendi marka değerlerine zarar verdiklerini fark etmişlerdir. Ancak reklamlarının verildikleri yerleri bilememekte ve kontrolü sağlayamamaktadırlar. Burada farklı aracılar işin içine girmektedir. Reklam Endüstrisi bu yöndeki çalışmalarını sürdürmektedir. İngiltere, Avustralya, Meksika gibi ülkelerde hak sahipleri ve reklamcılar işbirliği içerisindedirler.
Arama motorlarına ilişkin çalışmalar;
Endüstri, Google gibi arama motorlarında, herhangi bir müziğin veya kaydın aranması halinde arama seçeneklei arasında korsan web sitelerin çıkmaması yönünde yürütülen çalışmaların henüz başındadır.
Ocak 2014’te IFPI Google’a gönderdiği mektupta arama motorlarının fazla sayıda korsanlık bildirimi alan siteleri en aşağılara çekmesi talebinde bulunmuştur. 2012 yılında Fransa Yüksek Mahkemesi Google’ın Autocomplete fonksiyonundan korsanlıkla alakalı terimleri çıkarmasını talep etmiştir. Ayrıca Kasım 2013’te ise Paris Yüksek Mahkemesi içlerinde Google’ın da bulunduğu bazı arama motorlarının lisansız streaming sitesi olan 16 linki arama motorlarına koymamalarını talep etmiştir.
2014’te Google’dan korsan linklerin kaldırılmasına ilişkin 100 milyondan fazla başvuru olmuştur.
Yasal Başvurular;
Bazı büyük çaplı korsan hizmetlere karşı Müzik Endüstrisi yasal başvurularda bulunmuştur. Bunlardan en önemlisi Dünyanın en büyük izinsiz sitelerden Bittorent’in operatörü isoHunt’a karşı açılan davadır. Bir diğer önemli dava Danimarka ve Güney Afrika’da İSS’lerinin Grooveshark’ı bloke etmeleridir. Avrupa Birliği’nde, Avrupa Birliği’ne üye herhangi bir ülkede bloke etmeyle ilgili alınan bir mahkeme kararının bütün Avrupa ülkelerinde geçerli sayılabilmesi yönünde çalışmalar yürütülmektedir.