Yetim aylığı alanlar için GSS prim ödemeleri ve GSS hizmetlerinden faydalanma hakkı, yetim aylığını kimin aldığına ve şartlarına göre değişiklik göstermektedir. GSS yani Genel Sağlık Sigortası, 2012 yılından bu yana işleyen bir sistemdir. Bu sistemin amacı ülkemizde 18 yaşında üzerinde ve çalışmayan vatandaşların sağlık hizmetlerinden faydalanabilmesini sağlamaktır.
GSS Hizmetlerinden Kimler Faydalanabilmektedir?
Sosyal güvencesi olmayan kişilerin temel sağlık hizmetlerinden yararlanabilmesi için oluşturulan GSS sisteminden 18 yaş altı olan kişiler ücretsiz olarak faydalanabilmektedir. 18 yaşın üzerinde olan ve herhangi bir sosyal güvencesi olmayan kişiler ise prim ödemelerini yaparak; ecza, yoğun ve sağlık hizmetlerinden faydalanabilmektedir. 2017 senesine kadar 3’lü prim sistemi olarak adlandırılan bir sistemle kullanılan GSS oldukça karışık bir prim sistemine sahipti.
2017 senesinden sonra tekli prim sistemine geçilmiş olup GSS hizmetlerinden faydalanmak isteyenler primlerini ödeyerek sisteme dahil olabilmektedir. Öncesinde bulunan gelir testi yaptırma zorunluluğu kaldırılmıştır. Gelir testi yaptırma zorunluluğu yalnızca GSS hizmetlerinden ücretsiz faydalanmak isteyen kişiler geçerli hale gelmiştir. Geliri brüt asgari ücretin üçte birinden az olan kişiler, GSS hizmetlerinden ücretsiz olarak faydalanabilmektedir. 2018 yılı için belirlenen GSS prim ücreti ise 60,88 TL’dir.
Kimler GSS Sistemine Dahil Edilmez?
Kimler GSS ’den muaf ve bakmakla yükümlü kişi sayılmaz merak ediyorsanız;
- Hükümlüler ve tutuklular
- Er, erbaş ve yedek subay okulunda öğrenci olanlar
- Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeleri
- 3201 sayılı kanun kapsamında borçlanarak emekli olan ve yurtdışına yerleşen kişiler
- Anayasa Mahkemesi üyeleri
- Yerleşim yeri yurtdışı olan fakat Türkiye’de kendi adına bağımsız çalışan kişiler faydalanamamaktadır.
Yetim Aylığı Alan Erkek Çocukları İçin GSS Prim Ödemeleri
Yetim aylığı erkekler için belirli bir yaşa kadar verilmektir. Yetim aylığı GSS kapsamında sayılmakta olup yetim aylığı alan bir erkek GSS hizmetlerinden faydalanabilmektedir. Erkek çocuklar yetim aylığı sürece GSS kapsamı içerisinde sayılmaktadır. Bu kapsamda eğitim durumuna göre;
- Eğer eğitim almıyorsa 18 yaşına kadar
- Lisede okuyorsa 20 yaşına kadar
- Üniversitede okuyorsa 25 yaşına kadar hem yetim aylığını alabilmekte hem de GSS hizmetlerinden ücretsiz olarak faydalanabilmektedir.
Bu kriterler haricinde eğer ki yetim aylığı alan erkek çocuk malul ise, yaş kriterine bakılmaksızın GSS sistemi içerisinde olmaya devam etmektedir. Yetim aylığı Genel Sağlık Sigortası kapsamında olup şartlar dahilinde erkek çocuklar için imkanlar sunmaktadır.
Yetim Aylığı Alana Kız Çocukları İçin GSS Prim Ödemeleri
Yetim aylığı alan sağlık yardımı da alabilmektedir. Erkek çocuklarından farklı olarak kız çocukları;
- Çalışmamaları,
- Ev olmamaları,
- SGK’dan emekli aylığı almamaları koşullarıyla ücretsiz olarak GSS hizmetlerinden faydalanabilmektedir.
Kız çocukları yetim aylığını yukarıda koşullara uygunluk sağladığı sürece yaşa bakılmaksızın devamlı alabilmektedir.
Dul Aylığı Alan Kişiler İçin GSS Prim Ödemeleri
Sosyal Güvenlik Kurumu’ndan dul aylığı alan kişiler, aylıklarını almaya başladıkları gün GSS sistemine dahil olmaktadır. GSS sistemine dahil olmaları için gelir testi yaptırmalarına ya da herhangi bir başvuru işlemi gerçekleştirmelerine gerek yoktur.
Dul aylığı alan kişiler; herhangi bir yerde sigortalı olarak çalışmaya başlarsa ya da emekli aylığı bağlanırsa kesintisiz olarak GSS hizmetlerinden faydalanmaya devam edebilmektedir. Böyle bir durumda kişinin kendi çalışmasından ya da emekli aylığından dolayı GSS primleri ödenebilecektir. Dul ve yetim maaşı alan kişiler GSS sistemine otomatik olarak kaydedilmektedir.
Genel Sağlık Hizmetleri İle İlgili Merak Edilen Sorular
GSS sisteminde yapılan değişiklikler sebebiyle cevabı merak oldukça fazla soru bulunmaktadır. Bu sorulardan bazıları ve cevapları şu şekilde sıralanabilmektedir;
- 2913 sayılı kanuna göre aylık alan kişiler GSS kapsamında mıdır?
2913 sayılı kanuna göre dünya ve Avrupa şampiyonluğu kazanmış sporcular ve ailelerine aylık ödenek sağlanmaktadır. Bu işiler GSS kapsamında yer almakta olup sağlık hizmetlerinden faydalanabilmektedir.
- 2022 sayılı kanuna göre 65 yaş ya da özürlü aylığı alanlar GSS kapsamında mıdır?
01.01.12 tarihinden önce 65 yaş ya da özürlü aylığı alan kişilerin GSS primleri Aile Bakanlığı tarafından ödenmekte olup GSS hizmetlerinden faydalanabilmektedirler.
- 1005 sayılı kanuna göre aylık alan kişiler GSS kapsamında mıdır?
İstiklal madalyası verilmiş olan kişiler şeref aylığı olarak 1005 sayılı kanuna göre ödenek almaktadır. Bu kişiler GSS kapsamında sayılmakta olup sağlık hizmetlerinden faydalanabilmektedir.
- 2330 sayılı kanuna göre aylık alan kişiler GSS kapsamında mıdır?
Vazife malulü olan kişiler 2330 sayılı kanuna göre aylık ödenek almaktadır. Bu ödeneği alan kişiler GSS kapsamındadır.
- 4447 sayılı kanuna göre aylık alan kişiler GSS kapsamında mıdır?
4447 sayılı kanun kapsamında işsizlik aylığı ödenmektedir. İşsizlik aylığı alan kişiler GSS kapsamındadır.
- 19 yaşında bir erkek liseden mezun olduktan sonra GSS hizmetlerinden faydalanabilir mi?
19 yaşında bir erkek liseden mezun olduktan sonra, mezuniyetini takip eden 2 yıl boyunca GSS hizmetlerinden faydalanmaya devam edebilmektedir.
- Askerlerin eşleri GSS hizmetlerinden faydalanabilir mi?
Askerliği er ya da erbaş olarak yapan kişilerin bakmakla yükümlü olduğu kimsesi olamamaktadır. Bu sebeple eşi sağlık hizmetlerinden faydalanabilmek için ayrıca GSS sistemine dahil olmalıdır.
GSS Prim Borcu Nedir, Nasıl Birikir?
Ülkemizde çalışmayan ve 18 yaş üstü kişiler otomatik olarak GSS kapsamına alınmaktadır. Bu durumda her ay ödemeleri gereken primlerde birikmeye başlar. Borçlar ödenmez ise kişi sağlık hizmetlerinden faydalanamamaktadır. 18 yaşta oluşan istisnalar ise şu şekildedir;
- Liseye giden çocuklar için 20 yaş sınırı bulunmaktadır.
- Üniversiteye giden çocuklar için 25 yaş sınırı bulunmaktadır.
GSS Prim Borcu Sorgulama İşlemi Nasıl Yapılır?
GSS prim borcu sorgulama işlemini hem online olarak hem de telefon aracılığıyla yapmak mümkündür. Sorgulamayı online olarak yapabilmek için E-Devlet sistemine giriş yapılması gerekmektedir. Online olarak sorgulama için izlemeniz gereken adımlar şu şekildedir;
- İşlem için öncelikle https://www.turkiye.gov.tr/sgk-gss-borc-dokumu adresine giriş yapılması gerekmektedir.
- Açılan sayfada ‘Kimliğimi Şimdi Doğrula’ butonuna tıklayarak, kimlik doğrulama işlemini tamamlamanız gerekmektedir.
- Kimlik doğrulama işlemi için E-Devlet şifreniz yoksa, PTT şubelerine uğrayarak alabilirsiniz. Şifreyi alma için kimliğinizi ibraz etmeniz ve 2 TL ödemeniz yeterlidir.
- Kimlik doğrulama işleminden sonra açılacak olan sayfada GSS prim borçlarınız ile ilgili tüm detayları inceleyebilirsiniz.
GSS Prim Ödemelerinin Yapılabileceği Bankalar
GSS prim borçlarınızı anlaşmalı bankalar aracılığıyla ödemeniz mümkündür. Dilerseniz bu bankların sunduğu mobil ya da internet bankacılığı üzerinden dilerseniz şubelerden ödemelerinizi gerçekleştirebilirsiniz. Ödeme yapabileceğiniz bankalar şu şekilde sıralanmaktadır;
- Yapı Kredi Bankası
- Türkiye Finans Bankası
- Vakıfbank
- Garanti Bankası
- Albaraka Türk Bankası
- QNB Finansbank
- Ziraat Bankası
- Denizbank
- Alternatif Bank
- Kuveyt Türk Bankası
- Halkbank
Bu bankaların yanı sıra GSS prim borcu ödemelerinizi PTT üzerinden de gerçekleştirebilirsiniz. GSS primlerinin zamanında ödenmesi, sağlık hizmetlerinden faydalanabilmek için önemlidir. Çünkü prim ödemeleri 60 gün boyunca yapılmaz ise kişi sağlık hizmetlerinden