VANÎ MEHMET EFENDİ
Sultan IV. Mehmet zamanında Hünkar Şeyhi namıyla büyük bir nüfuz kazanmış ve Boğaziçi’nin bir köyüne adını bırakmış alimlerimizdendir. Doğum tarihi kesin olarak belli değildir. Van civarından Hoşap kasabasındandır.
Vanî Mehmet Efendi, Van’da eğitim gördükten sonra İstanbul’a gelerek vaizlikle ve kürsü şeyhliğiyle tanınmış ve pek güzel konuşan bir adam olduğu için kısa sürede şöhreti her tarafa yayılmıştı. Sadrazam Fazıl Ahmet Paşanın aracılığıyla Sultan IV. Mehmet’in teveccühünü kazanmış ve devlet işlerinde uzun zaman nüfuz sahibi olmuştu.
Fakat mutaassıp ve sevmediklerine karşı sert davranışlarda bulunduğu için bir hayli düşman kazandı ve padişaha yapılan telkinle saraydan uzaklaştırılarak Bursa civarında Kastel’deki çiftliğine çekildi ve 1686 yılında orada öldü.
Tarihler onu Vanî Mehmet Efendi diye anarlar. Mev’ize’ye dair bazı risaleler yazmıştır. Boğaziçi’nin Anadolu yakasındaki Vaniköy mahallesi vaktiyle orada oturmuş olmasından dolayı onun unvanını taşır