Yanık, insanoğlunun yaşayabileceği en ağır travmalardan bir tanesidir. Özellikle çocuklarda ve yaşlılarda ev kazalarıyla oluşurken, erişkin yaş grubunda iş kazaları olarak karşımıza çıkar.
Sıcak su ile haşlanmalardan, alevle yanıklara ya da elektrik yanıklarına kadar birçok yanık travması biçimi mevcuttur. Etkene göre yanık derinliği ve yanık genişliği birbirinden çok farklı biçimlerde karşımıza çıkabilir. En sık görülen ve ev kazaları arasında önemli bir yere sahip sıcak su ile ya da sıcak bir cisme temas ederek yanma durumunda, yapılması gereken ilk tedavi, yanık bölgesinin uzun bir süre normal musluk suyu ile yıkanarak yanık travmasının etkisinin azaltılmaya çalışılmasıdır.
Gündelik pratikte sıklıkla gördüğümüz yoğurda bulama, salça sürme ya da çeşitli maddelerle, yanık yarasının tedavi edilmeye çalışılması tümüyle yanlış uygulamalardır. Yaklaşık 10-15 dakika kadar yanık bölgesinin su ile yıkanması, dokularda oluşabilecek hasarı önlemeye, azaltmaya yardımcı olabilir.
İlgili konu: Yanık İzleri Düzelir mi, Ne Zaman Ameliyat Edilmeli?
Küçük bir alanda bile olsa, yanık yaraları ihmal edilmemeli ve profesyonelce tedavi edilmelidir. Oldukça yüzeyel yanık yaralarının, kötü tedavi nedeniyle derinleştiğine sıkca şahit olmak mümkündür. Ayrıca el, ayak, boyun ve yüz gibi bölgelerdeki yanıklar, küçük alanlarda bile olsalar, özel bir ihtimam gerektirirler.
Yanık birinci, ikinci ve üçüncü derece olmak üzere, derinliğine göre sınıflara ayrılır. Birinci derece yanıklar yüzeyel yanıklarken, üçüncü derece yanıklar, derinin büyük oranda tahrip olduğu derin yanıklardır. Yanığın derinliği kadar, ne kadar genişlikte bir alanı tuttuğu da tedavi açısından önemlidir.
Geniş yanıklarda vücudun sıvı dengesi de bozulacağından, geniş yanıklarda yatarak tedavi kaçınılmaz olabilir. Yanığa maruz kalındığında öncelikle, etkenden uzaklaşmak, yanık bölgesinin dışarıdan korunması amacıyla örtülmesi ve profesyonel bir yardım için, bir sağlık kuruluşuna başvurulması esastır.