OTİZMDE KONUŞMA
Değerli okuyucular, bu yazımda sizlere otizmli çocukların konuşma yeteneklerinin nasıl gelişebileceğinden bahsedeceğim.
Otizmli çocukların bir kısmı hayatları boyunca sözel iletişim geliştirememektedirler. Bunun olası sebepleri arasında sayılabilecek etkenler:
1-Beynin konuşma ile ilgili bazı bölümlerinin yapısal hasar görmüş olması,
2-Ya da beynin aşağıdaki alanlarda sağlıklı bir şekilde çalışamaması, -Görsel ve işitsel algı yetersizlikleri -Sözel soyutlama yetersizlikleri -Anlama yetersizlikleri -Taklit becerisindeki yetersizlikler -Ortak dikkat eksiklikleri sayılabilir.
Beynin konuşma ile ilgili bazı bölümleri yapısal hasar görmüş çocuklar için bugünün tıbbi olanaklarıyla yapılacak fazla bir şey yok ancak hangi çocukların yapısal olarak hasar gördüğünü önceden bilme şansına sahip değiliz. Diğer taraftan sadece beynin konuşma ile ilgili bölümleri sağlıklı çalışamadığı için konuşamayan otizmli çocuklar için konuşmayı öğrenmek imkansız değildir. Erken yoğun eğitim programlarıyla bu çocuklara konuşabilmeyi öğretmek mümkündür. Erken yoğun müdahele-eğitim programlarına ulaşabilen çocuk sayısı arttıkça konuşamayan otizmli çocukların sayısında da azalma olacağı muhtemeldir. Birçok aile uzman sadece dil-konuşma terapisine yoğunlaşmış durumdadır. Halbuki konuşamayan bir çok otizmli bireyin ilk ihtiyacı dil-konuşma terapisi değil taklit etmeyi öğrenmek, ortak dikkati öğrenmek, alıcı dil becerilerini geliştirmek, işitsel algı çalışmalarının gerçekleştirilmesidir. Bu çalışmaların ardından dil konuşma terapisiyle desteklenen otizmli çocuk büyük ihtimalle konuşabilmeyi başarabilecektir.
7 yaşına kadar nitelikli bir eğitim programına katılamayan otizmli çocuk için ise artık geç olmaktadır. Bu çocukların da konuşabilmesi mümkün olabilir fakat 3 yaşında eğitim alan çocuk kadar şansı yüksek olmayacaktır. *Taklit çalışmaları şöyle bir sıra izlemelidir: Nesneli büyük kas taklit Nesnesiz büyük kas taklit Küçük kas taklit Yüz hareketleri ve ifadeleri taklit İki basamaklı taklit becerisi. *Alıcı dil becerileri öğretilirken aşağıdaki çalışmalar yapılmalıdır:
Tek basamaklı alıcı dil becerileri İki basamaklı alıcı dil becerileri Nesne ismi öğrenme Eylemleri öğrenme İşitilen sesin kaynağını belirleme çalışmaları *Ortak dikkat becerileri öğretilirken aşağıdaki çalışmalar yapılmalıdır: -Adına tepki verme -İşaret edilen nesneye bakma -Bakış yöneltilen nesneye bakma -Parmakla işaret etme Bu çalışmalarla birlikte dil terapisi anlamında ağız içi egzersizler, nefes egzersizleri, ses taklidi çalışmaları başlatılabilir. Otizmli çocuklar sistematik bir eğitim programıyla birçok şeyi başarabilirler.
Her şeye rağmen konuşamayan (yapısal hasar görmüş) otizmli bireyler ise alternatif iletişim yollarıyla bir iletişim şekli geliştirebilirler. Bu konudan ise daha sonra başka bir yazımda bahsedeceğim.
Bu haber 409 defa okunmuştur