Evlenen kadın çalışanınız, birgün, elinde evlilik cüzdanı ve fesih nedenini “evilik” olarak bildiren istifa dilekçesiyle yanınıza gelirse çok hızlı plan yapmak zorunda kalabilirsiniz. Evlenen kadın, evlendiği tarih itibariyle bir yıl içerisinde işten ayrılmak isteyebilir.Bu durumda da elinizden gelebilecek tek şey ise ona güzel bir veda töreni hazırlamak olacaktır.
Ülkemizde, evlilik sebebiyle işten ayrılan kadın çalışanlar, İş Kanunu’ndaki haklarını bilmeyebilir, işverence de bu durum sıradan bir “istifa” olarak algılanarak, ayrılan kadın çalışana ihbar süresi kullandırılıp, kıdem tazminatı ödemeyebilir.Kadın çalışanların hak kayıplarını önlemek için konu ile ilgili bilgilendirme yapalım:
4857 Sayılı İş Kanunu’nun 120 ve geçici 6.maddesi gereği “Kıdem tazminatı için bir kıdem tazminatı fonu kurulur. Kıdem tazminatı fonuna ilişkin Kanunun yürürlüğe gireceği tarihe kadar işçilerin kıdemleri için 1475 sayılı İş Kanununun 14. maddesi hükümlerine göre kıdem tazminatı hakları saklıdır”.
1475 sayılı İş Kanunu’nun 14.maddesinin birinci fıkrasında; kadın işçinin evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde evlilik sebebiyle kıdem tazminatına hak kazanabilecek şekilde feshedebileceği hükme bağlanmıştır.
Kadın işçinin evlilik sebebiyle fesih hakkı, evlilik tarihinden itibaren başlar. Bu hak, sadece kadın eşe tanınmış olup, resmi evlilik işleminin tamamlanmasından itibaren bir yıl içinde kullanılmalıdır.
Evililik sebebiyle işten ayrılmak isteyen kadın çalışan, kıdem tazminatı alabilir :
- Kadın çalışanın evlendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde iş sözleşmesini feshetmesi ve kıdem tazminatını işverenden talep etmesi gerekir. Aksi halde bu haktan yararlanamaz.
- Kadın çalışanın bu haktan yararlanabilmesi için iş sözleşmesinin devam ediyor olması şarttır.
Evililik sebebiyle işten ayrılmak isteyen kadın çalışan, ihbar tazminatı alamaz :
- Evlilik nedeniyle iş sözleşmesini sona erdiren kadın çalışan ihbar tazminatı alamaz.
- Kadın çalışan ihbar öneli kullanmış da olsa ihbar tazminatı alamaz.
İşveren Kadın çalışana tazminat ödememesi durumunda kadın çalışan ne yapabilir?
Kadın çalışan usulüne uygun müracat yaptığı halde işveren kıdem tazminatını ödemiyorsa, kadın çalışan direk İş Mahkemesine müracat edebilir ve idari yönden incelenmesi için Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına veya Bölge Müdürlüklerine şikayette bulunabilirler.
Kadın çalışan, bu haklarını bilip usule uygun olarak kıdem tazminatını alarak işten ayrıldı ve işveren, evlilik sebebini öne sürdüğü halde başka bir işverenle iş sözleşmesi yaptığını tespit ederse işveren ne yapabilir?
İşveren, sırf kıdem tazminatı alabilmek için evliliği öne sürdüğünü, yani kötü niyetin olduğu söyleyerek kadın çalışan aleyhine dava açabilir, ödediği tazminatı geri isteyebilir. Ama bu durumda işveren muhtemelen bu davayı kazanamayacaktır çünkü ; bu konuyla ilgili davalarda verilen örnek Yargıtay Kararları aşağıdaki gibidir:
“Evlilik sebebiyle hizmet sözleşmesini kıdem tazminatına hak kazanacak şekilde fesheden kadının işyerinden ayrılmasından sonra başka bir işe girmesi onun kötü niyetli olduğu anlamına gelmez. Evlilik sebebiyle hizmet sözleşmesini fesheden kadından işveren ihbar tazminatı isteyemez.”
(Y.9.HD E.2010/10705 K.2012/16586 T.10.05.2012)
“1475 sayılı Yasa’nın 14. maddesi evlenen kadına evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde hizmet akdini evlilik nedeniyle fesih hakkı vermektedir. Davacının 1 yıllık süre dolmadan hizmet akdini evlilik sebebiyle sona erdirdiği de çekişmesizdir. Mahkemenin kabul ettiği gibi evlendikten 9 ay sonra akdin feshedilmiş olması davacının kötü niyetli oluşunun delili sayılamaz. Davacının sırf kıdem tazminatı alabilmek için akdi feshettiğini somut ve inandırıcı delillerle kanıtlaması gerekir. Davalı bu konuda yeterli ve inandırıcı deliller sunamadığından davacının kıdem tazminat isteğinin de kabulü gerekirken yazılı nedenlerle anılan istemlerin reddedilmesi de yasal bulunmamıştır.”
(Y.9. HD E.1995/ 17712 K. 1995/34485 T. 22.11.1995)