Çivili lastikler ve çivilenebilir lastikler hakkında bilmeniz gerekenleri dört ana başlık altında topladık: Kullanım amaçları, kış lastiği yönetmeliğine uygunluk, iki tür arasındaki lastik bakımı farkları ve bu lastikler aracınızda takılıyken dikkat etmeniz gereken hususlar.
Çivili lastik nedir? Çivili lastik kullanımını gerektiren durumlar nelerdir?
Çivili lastik, ağır kış şartları altında kullanıma yönelik, lastik sırtında metal çivilere sahip bir lastik türdür. Futbol ayakkabılarındaki kramponlar gibi vazife gören, lastik sırtındaki bu çiviler, lastiğe buzlu ve karlı zeminde üstün kavrama sağlar.
Ancak unutmayın; hem yol kaplamasına zarar veren hem de kaldırdığı asfalt parçalarını etrafa yayarak hava kirliliğine sebep olan çivili lastikler, asfalt zeminde hem erken aşınır hem de çok ses yapar. Çivili lastiklerin ıslak zeminde kavrama performansı da oldukça kötüdür.
Bu doğrultuda çivili lastikleri, kışların son derece çetin geçtiği yerlerde, dağlık bölgelerde, buz ve donmuş kar ile kaplı yollarda kullanabilirsiniz. Bu lastiklerin bu şartlar dışında kullanımı tavsiye edilmez.
Çivili lastik yasak mı?
Resmi gazete yayımlanan “Kış lastiği kullanma zorunluluğu ile ilgili usul ve esaslar hakkında tebliğ” (kış lastiği yönetmeliği) ile belirtildiği üzere, Türkiye’de çivili lastik sadece buzlu zeminlerde kullanılabilir ve kış lastiği yerine geçer. Buradan anlaşıldığı gibi Türkiye’de çivili lastik kullanımı serbesttir; ancak kanun ile buzlu zemin ile sınırlandırılmıştır.
Çivili lastik, çivilenebilir lastik: İkisinin arasındaki fark nedir?
Sabit çivilere sahip çivili lastiğin aksine çivilenebilir lastik, sökülüp takılabilen çivilerin yerleşebileceği küçük yuvaların olduğu bir lastik sırtına sahiptir. Bu lastiklerdeki çivi sayısı 80 ile 100 arasında değişmektedir. Bazı ticari araçlar dışında, pratikte bu lastiklerin kullanımı yaygın değildir. Lastiklerin çivileme işlemi özel bir alet sayesinde yapılır. Alet marifetiyle lastik yüzeyine yerleştirilen çiviler, lastik hamurunun içeri doğru çekilmesiyle sabitlenir. Çivileme işleminden sonra, bir müddet (yaklaşık 50 km/saatlik bir hızda 100 km bir mesafe boyunca), lastik sırtındaki kayganlaştırıcı tabaka kaybolana dek bir rodaj süresi izlenmesi tavsiye edilir.
Kış şartlarında çivilenebilir bir lastiği çivisiz kullanmanın hiçbir faydası yoktur. Çivileri takılmayan kış lastiği muadilleri çivisiz kış lastiği veya çivisiz kullanım için tasarlanan ağır kış lastiğine karşı etkinliğini yitirmektedir.
Çivili lastikleri nasıl kullanmalı?
Buzla kaplı yollarda etkili olmak için lastikler çivilenmelidir: yalnızca düz çivi başları, lastik sırtının dışına çıkmalıdır. Çivi başları, lastik yüzeyinin gereğinden fazla dışına çıkarsa çiviler zarar görebilir, çivi yuvalarının çapı genişleyebilir veya çiviler yuvalarından çıkabilir. Tersine, lastik hamurunun içine doğru gereğinden fazla itilmiş çiviler, lastik sırtının uzağında kalacakları için buzlu yolda tutunma sağlamaz.
Çivili lastiklerin sırtında, lastiğin alıştırma süresine ulaştığında silinen rodaj göstergelerinin bulunduğunu unutmayın. Yaklaşık 500 km’lik bir mesafeye denk gelen bu süre zarfında sakin araç kullanmanız, ani hızlanmalar ve sert frenlemeler yapmamanız tavsiye edilir.
Lastiklerinizin eşit aşınmaları için, her mevsim başında veya yaklaşık her 8 bin kilometrede lastiklerinize düzenli rotasyon yaptırmayı unutmayın. Bu doğrultuda, ön ve arka lastiklere söküldükleri tarafa sadık kalarak (mesela arka sol>ön sol) rotasyon yaptırabilir veya yol koşulları sebebiyle meydana gelen düzensiz aşınmayı dengelemek için ön ve arka lastikleri birbiriyle değiştirebilirsiniz. Önemli uyarı: Her değişimden sonra lastiklerinizin dönüş yönünün doğru olup olmadığını kontrol edin.