Ah, eğer her şeyi benimsemek için doğmuşsak,
En azından Çinliler bizi biraz alır.
Aralarında bilge - Yabancıların cehaleti.
AS Griboyedov
En azından Çinliler bizi biraz alır.
Aralarında bilge - Yabancıların cehaleti.
AS Griboyedov
Ülkemizin çöküşünün nedenleri gözümüz önünde olduğundan bahsettiklerinde, tüm açıklamalarda en sık kullanılan sosyo-politik hale gelir. "Geçmişin sömürge imparatorluklarının sonunun doğal bir parçalanması var. Uygar milletler topluluğuna girmek istiyorsa, kaçınılmaz olarak bir dizi bağımsız devlete bölünecek." Böyle bir açıklamanın popülaritesi, iç tutarsızlığına eşittir.
İlk olarak, ve bu zaten birçok kez yazılmıştır. Rusya hiçbir zaman Batı Avrupa anlamında bir imparatorluk olmamıştı. Baltık devletlerinin, Orta Asya, Kazakistan, Kafkasların, vs. çevre cumhuriyetlerini sömürge olarak kabul edersek, metropolün yeri sadece Rusya'nın kendisi için kalır. Fakat öyleyse, o zaman Rusya 18.-19. Yüzyılların İngiltere'sini andırmak zorunda kalacaktı. Hindistan ile karşılaştırıldığında: üçüncü mülkün oluşturduğu nüfusun refahının artması, aktif olarak sömürgeci yatırımlarla sosyal altyapının geliştirilmesi. Fakat merhamet et, Rusya'da benzer bir şey yok. Kafkasya sakinlerinin refahı ile, metropolü Moskova veya Petersburg'dan çok daha fazla andırıyor. Üçüncü mülkün oluşumunda Orta Asya çok daha ileri gitti. Sömürge yatırımlarına gelince, Sibirya'dan gelen gaz ve petrol, Birlikten ayrılan Baltık devletlerine, dünya fiyatlarından daha düşük fiyatlarla akmaya devam ederken, Rusya'nın tarihi merkezinde bir sebepten ötürü Çernozem Bölgesi'nden hiçbir köy ve kasabaya sürmek mümkün olmadı. yolların olmaması nedeniyle.
İkincisi, neden büyük bir gücün çöküşünün uygar uluslar ailesine giriş şartı olduğu düşünülüyor? “Kötülüğünün günleri geçerliyse” ve etkilenen Ruslar, Avrupa Ekonomik Topluluğu biçimindeki modern Avrupa yönetim pratiğiyle yüz yüze kalıyorlarsa, bu daha da hatalı. AET ve Avrupa Parlamentosu, “Avrupa bizim ortak evimiz” sloganıyla, aslında 20. yüzyılda kurulan bir piyasa ekonomisi geleneğine sahip bireysel uygar ülkelerin gelişiminin mantıklı bir sonucudur. Ancak, Avrupa deneyimini yaşarsanız, ayrı ayrı parçalar halinde değil, bütünüyle düşünmeye değer. Avrupa ülkeleri için, parçalanma her zaman bir varoluş yolu olmuştur, ancak Batı Avrupa bugün hiçbir şekilde uygarlaştı. M. Weber’e göre, Hıristiyan dünyasını medeni bir dünyaya dönüştürme süreci zaten XVI - XVIII yüzyıllarda gerçekleşti. Bu nedenle, bir "uygar millet ailesi" nin oluşumu, imparatorlukların çöküşüyle örtüşmüyor, aksine, Avrupa’nın Afrika’ya, Hindistan’a, Yeni Dünya’ya Avrupa sömürge açılmasının sonucu olarak yaratılışıyla çakışıyor.
Ancak, Batı Avrupa’nın tümünde duramaz ve bireysel Avrupa ülkelerini sürekli olarak bu bakış açısına göre düşünemezsiniz. Tanınmış Fransız tarihçi O. Thierry'ye göre, modern Fransa, siyasi sınırları içerisinde, Paris'in çok farklı toprak ve halkların kralları tarafından yapılan askeri fetih sonucudur. Kelt Brittany, nihayet 15. yüzyılda sadece Napolyon, Burgonya altında, Güney - Provence ve Languedoc'un boyun eğdirilmesi - merkezi hükümetten 13. yüzyılda ilk Albiguyan'dan uzanan kesintisiz bir savaş talep etti. Kamizar'ın bastırılmasına kadar 18. yüzyılın başlarında isyan. Aynısı İngiltere'de de geçerlidir. Galler, İngilizlere on üçüncü yüzyıla kadar, İskoçya on sekizinci yüzyıla kadar pratikte direndi ve Kuzey İrlanda hala Londra'nın gücüyle uzlaşamadı. Aynı şekilde İtalya da kendi içinde tamamen farklı etnik olarak Piedmont ve Napoli'yi bir araya getirdi. Almanya'da yaşayan Korsika, Navarre veya Lusatyalı Sırplardan bahsetmeye değer mi? Ancak Batı Avrupalıların kendilerinin Brittany, Burgonya, Provence, Korsika, Piyemonte veya Navarre'nin siyasi olarak ayrılmasını gerektiren bir politikayı desteklemesi ve Fransa, İngiltere, İspanya ve İtalya'nın daha medeni hale gelmesi pek mümkün değildir.
Toplumsal bakış açısının tutarsızlığı, bizi farklı bir düzlemde yatan açıklamaları aramaya teşvik eder ve etnik olarak bir cevap bulmaya çalışacağız. hikayeler ve ülkemiz halklarının etnojenezi. Doğru, burada hemen çok önemli bir karmaşıklıkla karşılaşıyoruz. Bugün, genel olarak kabul etmedik, yani. toplumun çoğunluğunun paylaştığı, anavatan tarihine bir bakış. Örneğin, sert taş Bolşevikler için bir yıldan fazla Sovyet gücüne sahip olan 70 nedir? "İnsanlığın gelişiminde yeni bir dönem." Ve demokrat, bu aynı 70’i, “Şubat Devrimi’nin ilan ettiği özgürlük, demokrasi ve insan haklarını bastıran totaliter rejimin egemenliğinin zamanı” olarak yıllarca haklı olarak niteleyecektir. Bununla birlikte, toprak vatanseverleri makul bir şekilde itiraz edeceklerdir: “Geleneksel Rus devletliğini tahrip eden ve Büyük Terörün temelini attılar, yabancılar tarafından yönetilen Şubat Devrimi oldu”. İfade sayısının çoğaltılması kolaydır, ancak sosyo-politik koordinat sistemi çerçevesinde olmakla birlikte, “parti bağımlılıklarının” etkisinin ortadan kaldırılması neredeyse imkansızdır. Ve bu durum oldukça doğaldır - iktidar mücadelesinde, her siyasi grup toplumun sempatilerini kazanmaya çalışır ve bu nedenle gerçeğin dönüşümü kolay ve bir şekilde görünmezdir.
Soruyu farklı koymaya çalışalım. Bir alternatif, Marksistler, Demokratlar, toprak işçileri, anarşistler (onlar için sayı yoktur) için ayrı olarak değil, tarihin sosyal bir yorumu için mümkün mü? Aslında, politikacılar, tüm siyasi görüş mozaikleriyle birlikte, derin bir içsel inançla ilişkilidir: tarih insanlar tarafından yapılır ve bu süreç bilinçli düzenlemeye kendini verir. Herhangi bir politikacının faaliyetinde kilit anın sözde karar alma anı olması şaşırtıcı değil. Bununla birlikte, yalnızca bir politikacı değil, aynı zamanda herhangi bir meslekten olmayan kişi, ilk bakışta doğru ve dengeli siyasi kararların, tasarlandıklarından tamamen farklı sonuçlara yol açtığı konusunda pek çok örnek verebilir. Örneğin, askeri başarının yardımı ile sarsılmış refahı düzeltmek isteyen bazı ortaçağ dükleri, gücünü ustaca değerlendirerek, paralı askere almaya başlamak için “bir karar verdi”. Çok geçmeden Dük’ün majör grubu halihazırda biraz alçak bir altın para veriyordu ve konuşuyordu; "Sevgili biri, bunu al, git ve tüm arkadaşlarına dükümüzün iyi bir dük olduğunu açıkla." Ve sonra ücretli macera arayanlar, kararsız kalabalıklar içinde Dük'ün eline geçmeye başladılar. Sonuç olarak, savaşın başlamasından önce bile, seigneur lordluğu düşmüştür, çünkü Landsknechts'den sonra kazınmış tarlalar, boş variller ve düzensiz kadın etekleri kalmıştır. Tabii ki çağdaşımız, Dük'ün kısa görüşlülüğü ve Orta Çağ'daki düşük eğitim seviyesiyle olanları geriye dönük olarak açıklayabilir. "Cetvel, açgözlü muhabirleri hizmet vermeye davet etmenin sonuçlarını öngörmüş olmalı ve genel olarak, köylüleri serfiyetten kurtarmak, siyaset ekonomisi ve askeri meselelerin temellerini öğretmek, burjuva devrimi yapmak, köylü kitleleri üzerine eğilmekle çok daha doğru olurdu. ". Örnek kasıtlı olarak abartılıydı, ancak böyle bir programın Dük'ün büyükelçileri tarafından zorlukla onaylanacağını ve çevresiyle ilgili tartışmaların liderin mutlu yaşlanma şansını azalttığını not ettik.
Ancak verilen örnekten elde edilen en paradoksal sonuç, sosyal politika metodolojisinin bugün birkaç yüz yıl öncekiyle aynı kalmasıdır. Dük'e cumhurbaşkanı, partinin demokratik paralı askerleri, uygar işadamlarının köylüleri ve burjuva devriminin demokratik olduğunu söyleyin. Meclis tartışmalarıyla ilgili dünkü gazetenin tam bir kopyasını alacaksınız.
Gördüğümüz gibi, bir politikacı için bilinçli kararların seçimi her zaman çevre davranışının etkisi ve politikacının bu çevre hakkındaki fikirlerinin yeterliliği ile sınırlıdır. Bu nedenle, neler olup bittiğini doğru bir şekilde değerlendirmek için insan kollektiflerinin davranış mekanizmalarını hayal etmek son derece önemlidir. Ancak daha da önemlisi, politikacının, volen nolens ile uğraşması gereken nesnelerin doğasını doğru anlamasıdır. Burada, bize göre etnik problemlerin kökleri gizlendi.
Avrupa eğitimi ve Avrupa zihniyeti, diğer birçok yanılsama arasında, etnik grupların (halkların) sosyal doğasının yanılsamasına yol açtı. Bu köklü ve yaygın yanlış anlaşılma konusunda daha eleştirel olmalıyız.
Elbette, tarihin sosyo-ekonomik çıkarlar ve bilinçli kararlarla belirlendiğine inanmaya devam edebilirsiniz. Ama açık şeyler hakkında düşünelim. İnsan hayatında sosyal statü ve sosyal ilişkilerden daha dengesiz bir şey yoktur. Yazarlardan biri, haklarından mahrum edilmiş bir devlet kölesinden, halkın dikkatini çeken bir bilim adamına dönüşümü tecrübe etme şansına sahipti. Tersine geçiş daha da kolay: Hem siyasi polisin başı hem de yeni doğan parlamentonun sözcüsü mahkumlara dönüşebilir - V.A'nın üzücü örnekleri. Kryuchkova ve A.I. Lukyanova gözlerimizden önce.
Ancak hiçbir çabası ve arzusu olmayan bir insan etnik yapısını değiştiremez - herkes bir etnik gruba aittir, sadece bir taneye. Bu bize, insanlığın çeşitli etnik unsurlarının bağırsaklarında olduğunu, tarihsel süreçlerin küresel ve nesnel yasalarının gizlendiğini ileri sürüyor mu? Daha yakın bir zamanda, bu varsayımların gerekçesi yoktu. Sosyal doktrin çerçevesinde (Stalin'in Marksizmi mi yoksa Levi-Strauss yapısalcılığı olsun olmasın), bir etnik grubun diğerinden farkı, toplumsal özelliklerin herhangi bir birleşimiyle ilişkilendirildi ve bu meselenin sonu oldu. SSCB Bilimler Akademisi Etnografya Enstitüsü'nün çalışmalarında, bu görüş çok yakın zamana kadar dikkatle geliştirildi.
Alternatif bir yaklaşımın ortaya çıkması, doğa bilimi yöntemlerinin tarihsel materyallere uygulanması ile ilişkili olduğu ortaya çıkmıştır. Alternatif, yetmişli yıllarda bu çizgilerin yazarlarından birinin önerdiği tutkulu bir etnojenez teorisi şeklinde somutlaştırıldı. Bu teori çerçevesinde, bir etnik grup ile bir başkası arasındaki farklar “üretim şekli”, “kültür” veya “eğitim seviyesi” tarafından belirlenmemektedir. Etnik gruplar, nesnel olarak, üyelerinin davranışları bakımından birbirlerinden ayrılırlar (davranışların klişeleri). Yaşamın ilk yıllarında, bir kişi bu klişeleri ebeveynlerinden ve akranlarından öğrenir ve davranışlarının klişeleşmiş doğasının farkında olmadan, tüm yaşamını kullanır. Etnolojide, toplumun aksine, bilinçli kararlar işe yaramaz, ancak duyumlar ve koşullu refleksler çalışır.
Kabaca konuşursak, her bir insanın ve her etnik grubun davranışı, coğrafi ve etnik çevrelerine uyum sağlamanın bir yoludur. Ancak çevresine yeni bir şekilde uyum sağlamak için, yani etnik bir grup oluşturun, güce ihtiyacımız var, bir tür potansiyel enerjiye ihtiyacımız var. Tutkulu etnojenez teorisinin yenilikçiliğinin özü budur. İlk önce etnik grupların varlığını, insanların organizmalar olarak canlıların biyosferdeki canlıların biyokimyasal enerjilerini "absorbe etme" yeterliliğine sahip insan grupları olarak, V.I. Vernadsky. Davranışsal uygulama, farklı insanların canlıların biyokimyasal enerjilerini emme yeteneklerinin farklı olduğunu göstermektedir. Tüm insanları bu temelde üç çeşit halinde sınıflandırmanın en kolay yolu.
En fazla sayıda insan bu enerjiyi, kendini koruma içgüdüsünün dikta ettiği ihtiyaçları karşılamaya yetecek miktarda tutar. Bu insanlar (uyumlu denir) yaşamaya çalışırlar - başka ihtiyaçları yoktur. Ancak tarihte “aşırı enerjili” belli sayıda insan da dikkat çekiyor. Canlı maddenin fazla enerjisine L.N. Gumilyov’un sürücüsü. Sessiz bir yaşam için gerekenden daha fazla tutku varsa, tutkulu kişi ideal amacı için çalışmak için yaşar. Ancak, başka bir seçenek mümkündür. Bir kişinin tutkusu, filistinli bir yaşam için bile gerekenden belirgin bir şekilde az olduğunda, alt-tutkulu olarak adlandırılan bir birey, çalışmamak için yaşar ve diğer insanların pahasına tüketime odaklanır.
Her etnik gruptaki farklı türden insanların oranı zaman içinde değişmektedir ve bu süreç tutkuyu bir bireyde değil, nüfus düzeyinde belirlemektedir.
Bir popülasyonun biyokimyasal enerjiyi normal düzeyde ürettiğini varsayalım (ve yavru yetiştirmek için adaptasyon bir organizmanın biyolojik normu olarak kabul edilir). Sonra etnik grupların saldırgan olmadığını, yaşamdan oldukça mutlu olduğunu görüyoruz. Örneğin, modern İzlandalılar, Suudi Arabistan Bedevileri veya Mansi. Fakat eğer böyle bir popülasyonda belli sayıda tutku aniden ortaya çıkarsa, etnoların davranışlarının resmi değişiyor. Enerji fazlası olduğundan, istemsizce bu fazlalığı bir şey için harcamak zorundasınız. Burası yeni bir etiyogenezin başladığı yer, çeşitli sosyal idealler Tanrı'nın ışığına, yani yanılsamalara - konfor, bilgi, adalet, zafer vb.
İdeal, tutkulu insanlar için çabalamak, diğer insanlar uğruna hayatlarını feda eder, ancak en önemlisi - pratik amaçlarına ulaşmak için etnik sistemin kendisini yeniden kurar, davranış kalıplarını ve gelişim hedeflerini değiştirirler. Tüm inisiyatif figürleri ve enerjisel soyundan gelenler savaşlarda ve çatışmalarda öldürüldüğünde, her şey bir kareye geri dönüyor ve tekrar çalışkan, sakin, yaşamdan oldukça memnun olan insanları görüyoruz. Ancak unutmayın: Aynı İzlandalılar, zorlu "denizlerin esirleri" nin soyundan olan Vikingler; Suudi Arabistan bedevilerinin ataları bir zamanlar güçlü bir Arap halifeliği yarattı. Ve zararsız modern Mansi bile Roma İmparatorluğu'nu tahrip eden vahşi Attila savaşçılarından geliyor.
Diğer tüm şeyler, sürücünün anından (sessiz bir popülasyondaki ilk sürücünün ortaya çıkmasından) yeni bir denge durumuna dönüşüne kadar - homeostaz - 1200-1500 yıl sürer. Böyle uzun bir süre boyunca, etnik bir grubun tutkulu dolgusu sabit kalmaz. Başlangıçta, tutku istikrarlı bir şekilde büyüyor - bu, etnik sistemin yapısı sürekli daha karmaşık hale geldiğinde tutkunun artması aşamasıdır, tek bir yeni etnik köken farklı alt etnik gruplardan (mülkler) ortaya çıkar. Daha sonra tutku maksimum değerlere ulaşır ve Etnogenez'in Akmatik evresi başlar. Bu aşamada, tek bir etnik dünya yaratılır - davranışlarında ve kültürlerinde birbirine yakın olan bireysel etnik gruplardan oluşan bir süper dünya. İzleyen tüm etnik tarih, tersine çevrilme süreci ile ilişkilidir - tutkudaki düşüşe bağlı olarak yaratılan süper kahramanların imhası. Tutkudaki keskin bir düşüş (kırılma aşaması), akatik fazın "aşırı ısınmasından" sonra meydana gelir ve iyi bir şey getirmez.
Her nesilde daha az ve daha az enerjik tutkulu insanlar var, ama ne yazık ki, insanların yarattığı sosyal sistem bu değişimlere ayak uyduramıyor. Her zaman doğal ortamdan çok daha ataletli ve daha az plastiktir. Ve eğer atalar bir zamanlar bir devlet ve akatik evrendeki tutkulara güvenen bir ekonomi yarattıysa, şimdi bir molada, herşeyi sürekli yeniden inşa etmek, kötüleşen koşullara uyum sağlamak için gereklidir. Bu süreç başarılı bir şekilde sona erer bitmez, bir etno etnojenezin bir sonraki aşamasına kadar hayatta kalma şansına sahiptir - ataletsel. İçinde tutku yavaş ve yumuşak bir şekilde azalır ve insanlar “sıkıntı olmadan” yaşarlar, ama aynı zamanda maddi ve kültürel faydalardan yararlanırlar. Bununla birlikte, tutku daha da azaldığında - müstehcenliğin yıkıcı evresi gelir, aldatıcı refah kendi alt tutkularının ellerinde ölür, etnolar kaybolur ve bireyler ya yeni etnik gruplara dahil olurlar ya da etnik emanet formunda kalırlar - bir zamanlar azgın tutkuların parçaları.
Ancak, bir etnosun hayatındaki en zor anlar (ve dolayısıyla onu oluşturan insanların hayatında), faz geçişi olarak adlandırılan etnogenezin faz değişimleridir. Faz geçişi, her zaman yalnızca sürücü seviyesindeki keskin değişikliklerden değil, aynı zamanda yeni bir aşamaya uyum sağlamak için davranış stereotiplerinin psikolojik çöküşüne duyulan ihtiyaçtan kaynaklanan derin bir krizdir.
Listelenen etnogenez ve faz geçiş evreleri, farklı şekillerde de olsa tüm etnolardan geçer. Ek olarak, herhangi bir etnojenez süreci dışardan zorla kesilebilir - yabancıların saldırganlığı veya veba veya AIDS gibi bir salgın nedeniyle meydana gelen toplu ölümlerin bir sonucu olarak.
Etnogenez sırasında sürülen değişiklikler tarihsel olaylar yaratır. Bu nedenle, hikaye, her biri kendi tutkusu stoğuna, kendi davranış klişesine, kendi değer sistemine - etnik baskın olan belirli etnik gruplara ve süperozlara sahip değildir. Bu nedenle, tüm insanlığın tarihi hakkında konuşmanın bir anlamı yoktur. Sözde evrensel tarih, yalnızca çeşitli süper evrenlerin tarihi hakkındaki mekanik bir bilgi birikimidir, çünkü etnik bakış açısına göre, tarihi insanlık herhangi bir fenomenolojik topluluğu temsil etmemektedir. Bu nedenle, “evrensel değerlerin önceliği” ile ilgili tüm konuşmalar saf ancak zararsız değildir. Gerçekte, evrensel değerlerin zaferi için, tüm insanlığı bir tek hipertansiyonda birleştirmek gerekir. Bununla birlikte, mevcut süper borsalardaki tutku gerilimi seviyelerindeki farklılıklar sürdüğü sürece, her bir durumda özel bir adaptasyon gerektiren Dünya'nın çeşitli manzaraları varken, böyle bir birleşme olası değildir ve evrensel değerlerin zaferi, neyse ki, başka bir ütopya olacaktır. Fakat insanlığın varsayımsal olarak bir hiperethnosla bir varsayım olarak birleştirildiğini hayal etsek bile, “evrensel değerler” bile belirli bir süper ulusun etnik baskınını kazanacaktır.
Sebep basittir. Süper etnik köken değer sistemleri, kural olarak, karşılıklı olarak münhasırdır ve her durumda, birbirleriyle zayıf bir şekilde uyumludur. Böyle bir uyumsuzluk haklı ve süper etnik köken egemenlerin işlevsel rolüne tekabül ediyor. Ne de olsa, onlar bireysel bir kişinin ve etnoların "süper" üstlerine ait olmalarının bir göstergesi olarak hizmet edenlerdir. Baskınlar olduğu gibi, süperozosların kendi aralarında birleşmesini de engeller. Örneğin, Hristiyanlık, İslam ve hatta Budizm teolojisinde ortak birçok şey bulabilirsiniz. Bu bulunmadan önce yeterince yaygındır. Bununla birlikte, tarihsel uygulama, daha önce tüm evrensel olarak bu ortak temelinde yapay olarak yaratma girişimlerinin yalnızca evrensel değil, aynı zamanda doğaüstü bir değer sisteminin her zaman başarısızlıkla sonuçlanıp sadece ek kan dökülmesine yol açtığını kanıtlamaktadır. Başka bir deyişle, Azerbaycan’ın Müslümanları İncil’i Kuran’la birlikte kutsal kitap (Injil) ve İsa Mesih’i peygamber İsa olarak görse de, bu, Hristiyan Ermenilerle uzlaşmaya yol açmaz ve onları prensip olarak yönlendiremez.
Bu nedenle, iki süperdozun bu şekilde birleşmesi imkansızdır, ancak bireysel etnozları ayırmak ve onları başka bir süper dikoya birleştirmek mümkündür. Rusya’nın “Avrupa medeni halkları ailesi” ne girmesi, ülkeyi bugün kaybedilen yeni süper etnik sisteme katılma seçeneklerinden sadece bir tanesi. Ancak “ortak bir Avrupa evinin” inşa edilmesinin sonucunun, evrensel değerlerin karşılıklı bir zaferi olacağını düşünmek en büyük hata olacaktır.
Bir başkasının süper kahramanlarına girmek, daima kendi etnik baskınını terk etmeyi ve onu yeni süper kahramanların baskın değer sistemi ile değiştirmeyi içerir. Bizim durumumuzda başka türlü olması muhtemel değildir. Bizim için medeniyete giriş fiyatı Batı Avrupa davranış ve psikoloji normlarının egemenliği olacaktır. Ve bu daha kolay olacak, çünkü bu süper etnik değerlere sahip bir sisteme yasadışı olarak "evrensel" deniyor mu? Aynı geçerlilik derecesine sahip, Ortodoks-Hristiyan, İslami veya Konfüçyüsün görüş ve derecelendirme sistemi evrensel bir insan olarak ortaya çıkabilir.
Ancak, memnun olmayan okuyucu ne isteyecek, bizden çıkacak mı ve hiçbir şey hiçbir şeye bağlı değil mi? Okuyucuyu güvence altına almak için acele ediyoruz. İnsanın tarih üzerindeki etkisinden bahsetmiyoruz. İnsan tasarımlarının ve insan elinin eserlerinin tarihi etkilediğini ve bazen de çok kuvvetli bir şekilde tarihsel süreçler sırasında öngörülemeyen ihlaller (zikzaklar) yarattığını inkar etmek saçma olur. Ancak tarih üzerindeki insan etkisinin ölçülmesi, hiç düşünülmek kadar geleneksel değildir, çünkü nüfus düzeyinde, tarih, bilincin sosyal dürtüleri ile değil, tutkunun biyosferik dürtüleri ile düzenlenir.
Mecazi olarak konuşursak, aptal çocukları uçururken olduğu gibi tarihin saatindeki okları çevirebiliriz, ancak bu saate başlama fırsatından yoksun kaldık. Ülkemizde, düşkün çocukların rolü politikacılar tarafından oynanmaktadır. Günün 3 saatlerinden gecenin 12 saatlerine kendi inisiyatiflerinde oklar çeviriyorlar ve çok şaşırıyorlar: "Neden gece gelmedi ve çalışan insanlar yatmıyor?" Son sorunun cevabı için, okların çevrilmesi gerekliliğini bilimsel olarak kanıtlamış olan akademisyenlere başvuruyorlar. Dolayısıyla, karar verenler, etnik alanda gerçekleşen süreçlerin doğal yapısını hiç dikkate almıyorlar. Ve tutkulu etnojenez teorisini bilen biri, ülkenin “tamamen kötü” olduğunu merak ediyor. Hala var olduğumuza şaşırdın.
Karamsarlığı iddia etmek bir iddiaya benzemiyordu, basit bir hesaplama yapmak yeterli. Eski adıyla Rus İmparatorluğu, sonra Sovyetler Birliği olarak adlandırılan ve şimdi de görünüşe göre, Egemen Devletlerin Birliği olarak adlandırılan süper kahramanlarımızın itici gücü, XIII. Yüzyılın başında gerçekleşti. Bu nedenle, şimdi bizim yaşımız 800 yıldır. Etnojenezin genel modeli, bir süper ötesi hayatındaki en zor anlardan birinin - bir moladan atalet aşamasına geçiş - bu çağa düştüğünü göstermektedir. Dolayısıyla, yaşadığımız kriz oldukça doğal ve bir bütün olarak gerçekleşen olaylar bu yorumla çelişmiyor. Rusya superethnosundaki çöküntü ilk kez 1812'in Yurtseverlik Savaşı'ndan sonra tespit edildi, çöküş evresinin toplam süresi 200 yılı civarında olduğu için, tarihimizin en zor olduğu dönem olan Sovyet döneminin, süper etkenlerin eski birliğinin kaybolduğu ve ortadan kaybolduğu, çöküş evresinin son kısmının ortadan kalktığı ortaya çıktı. iç savaş. Sonuç olarak, Gorbaçov'un gerçekte perestroykası, eylemsizliğin yeni bir gelişim aşamasına geçiş denemesidir. Perestroyka'ya genellikle son şans denir, ancak etnik bir bağlamda gelecekteki yaşam için tek şans olarak adlandırmak daha doğru olacaktır, çünkü tarihsel deneyimler, bu aşama geçişine dayanamayan üstdöngülerin basitçe elemanları parçalanmış ve başkalarının bir parçası olan sistemler olarak var olduğunu göstermektedir. aşırı etnik sistemler.
Etnik tarihin retrospektifine bakıldığında, durumumuzda benzersiz hiçbir şey yoktur. Elbette, kendimizi modern Batı Avrupalılar veya Amerikalılarla karşılaştırırsak, o zaman karşılaştırma bizim lehimize değildir: Biz üzgünüz ve tamamen boşunayız. Karşılaştırma sadece etnik bir grubun eşit yaşları için anlamlıdır. Avrupalılar 500 yıllarında bizden daha yaşlılar ve bugün yaşadıklarımızı, Batı Avrupa XVI.
Bir nedenden ötürü, refah, sivil barış, birisinin komşusunun haklarına saygı duyulması, modern Avrupa'nın niteliği, kendimizinkinden çok daha uzun ve daha az acı verici bir tarihsel gelişimin sonucu olduğunu kolayca unutuyoruz. Bir terör eyleminin bir olay olduğu Mitterrand'ın altında sessiz ve sakin olan Fransa, 15. yüzyılda, 20. yüzyıldaki Rusya gibi, bir iç savaşın ateşinde alev aldı, içinde savaşan beyaz ve kırmızı değil, Orleans Dükü ve Burgonya Dükü taraftarlarıydı. Ağaçlara asılan insanlar daha sonra Fransızlar tarafından kendi doğal manzaralarının tanıdık bir unsuru olarak kabul edildi.
Bu nedenle, bugün Avrupa’yı kopyalamak için ne kadar çaba sarf edersek gidelim, refahlarını ve ahlaki değerlerini elde edemeyiz, çünkü tutku seviyemiz, emirlerimiz tamamen farklı bir davranış göstermektedir. Ancak süper-bornozlar arasındaki yaş farkını dikkate alsak bile, ülkenin çöküşünün yalnızca ve yalnızca çöküş aşamasının bir sonucu olduğunu söylemek yanlış olur. Evet, zorla girme evresinde tutkululukta ve hatta eylemsizlik evresinde bir düşüş, ilke olarak, illerin bağımsızlık arzusunu her zaman arttırır ve bu oldukça doğaldır. Nitekim, etnojenez sırasındaki tutku işareti, ülke genelinde olduğu gibi merkezden eteklere doğru kaymaktadır. Sonuç olarak, etnogenezinin nihai aşamalarına göre, etnik alanın eteklerinin tutkusu, her zaman tarihi merkezin tutkusundan daha yüksektir. Süreç şeması çok basittir: insanlar enerjiktir, patronlarının dikkatlerinden kurtulmaya ve daha fazla faaliyet alanı kazanmaya, başkenti terk etmeye ve yeni topraklar keşfetmeye çalışırlar. Ve sonra tersine süreç başlıyor - çocukları ve torunları, "yerde" bir kariyer yapmış olan, saçlarından bir servet almak için Moskova ya da Petersburg'a gidiyorlar. Böylece, merkezde, güç aynı illerin elindedir. Son yıllarda siyasi liderler arasında çok sayıda yerli politik Muskovit veya Petersburglu var mı? NI Ryzhkov ve B.N. Yeltsin - Urallar, A.A. Sobchak ve E.K. Ligachev - Sibiryalılar, M.S. Gorbaçov ve E.K. Polozkov - Kuzey Kafkasya'dan gelen göçmenler vb. Çapta karşıt programlara sahip politikacılardan kasten söz ediyoruz, çünkü mesele sloganlarda değil.
Elbette, eğer iller kendi güçlerini hissediyorlarsa, merkezi otoriteyi dinleme eğiliminde değillerdir. Yani, antik Roma'da 1. yüzyılın başında. M.Ö. İller aynı zamanda tahtın tek gerçek desteği oldu. İl, lejyonları doldurdu, imparatorluğun korunmasını sağladı; eyaletin vergilerini ödedi ve ağırlıklı olarak tüketilen Roma'nın refahını sağladı. Fakat İmparator Augustus, M.S. Gorbaçov, eyaletlerin iktidarının bel kemiği haline geldiğinden beri, illerin haklarının genişletilmesi gerektiğinin farkındaydı, ancak bu, devletin bütünlüğünün zararına yapılmamalıdır. Augustus, illeri kendi merkezi bürokrasisinin keyfiliklerinden korudu, aslında yerel makamların görüşlerini dikkate aldı, hukukun üstünlüğünü kurarak ve sağlam bir ekonomik ve yasal düzeni koruyarak toplanan büyük vergileri telafi etmek için mümkün olan her şekilde çalıştı. Bu şekilde imparatorluğa ve kendisi için refah sağladı - 44 yılı kuralı. Tabii ki, ayrılıkçı aşırılıklar da Augustus’ta gerçekleşti, ancak doğada yereldiler ve kural olarak, kolay, zor ya da yerleşmişlerdi.
Ülkemizde, Lenin zamanından çok yakın zamana kadar, ülkenin milli çıkarları tarafından değil, nefret dolu komünist ideoloji tarafından yönlendirildi. Merkez Komite direktiflerine uygun olarak, Kızıl Moskova istisnasız bütün halkların yaşam tarzını yeniden çizdi ve liderlerin icat ettiği sosyal bir plana uydurdu. Politik ütopyaları gerçekleştiren hükümet, İnguş ve Balları Sibirya'ya, Koreliler ve Kalykleri Kazakistan'a zorla götürdü. Ekonomik ütopyaları gerçekleştiren aynı Bolşevik hükümeti, örgütsel işe göre Baltık ülkelerine göre Rusları ve Ukraynalıları hareket ettirdi.
Evet, illerden alınan vergiler sıkıca toplandı - hem Maliye Bakanlığı hem de Devlet Planlama Komitesi bunu izlemiş, ancak Kremlin yaşlıları en sık "yerel, bölgesel, özerk ve sendika cumhuriyetlerine" yerel sorunları sağlamıştır. Fırsatın ortaya çıkmasından hemen sonra, merkezin bu velayetinden kurtulmak istemesi şaşırtıcı mı? Ama yine de 1986-1989 içinde. en radikal Litvanyalılar bile taleplerini daha büyük ekonomik ve politik bağımsızlıklarla sınırladılar. Başka bir deyişle, hayatlarını istedikleri gibi düzenlemelerine izin verilirse, yeniden inşa edilen Gorbachev Birliği'nde kalmaktan çekinmediler. Ve kendimiz olma, kendi yolumuzu yaşama fırsatı herkese verildi - Litvanyalılar ve Çeçenler, Ruslar ve Özbekler, Azerbaycanlılar ve Ermeniler, Gagavuzyalılar ve Moldovalar - o zaman, bugün doğrudan bir düzine devlet olmazdı. Kafkasya’daki savaşta Baltık ülkelerinde ve Moldova’da hiçbir sivil çatışma yaşanmayacaktı. Ancak merkezi hükümet, sorumsuz uluslararası "sosyalist seçim politikası" nı sürdürdü ve bunun sonucunda sadece etekleri tutamaz, aynı zamanda Moskova’yı tamamen kaybetti.
Bu nedenle, etnojenez sırasında “egemenlik geçidi” programlanmamıştır. Komünist hükümet tarafından yürütülen "parti çizgisi" için olmasaydı iyi bir şekilde önlenebilirdi. Ülkedeki farklı etnik grupların, gelenekleri ve davranış kalıpları ile var olduğu gerçeğini bilinçli bir şekilde görmezden geldi ve böylece bu halkları ayrılmaya teşvik etti.
Bugün, görünüşe göre, çürüme süreci geri dönüşümsüz hale geldi ve geri dönüş olmadı. Ne yazık ki, varoşlarda, parçalanma başka bir durum tarafından daha da şiddetlenmeye başladı. Yerel ulusal hareketlerle komünist politika, Rus ulusal politika olarak algılanır. Böyle bir sapma en büyük yanılgıya yol açıyor, çünkü 1917 ekim ayından bu yana Ruslar, diğer tüm halklar gibi ulusal politikalarını izleme fırsatından mahrum kaldılar. Fakat teorik anlamda bile, Rusların Komünistlerle özdeşleşmesi yasalara aykırıdır. Komünistler başlangıçta çeşitli etnik gruplardan gelen göçmenlerle donatılmış belirli bir marjinal alt etnik gruptu. Bunları hepsiyle ilişkilendiren kökenleri değil, insanların kasıtlı olarak bütün bağlarını kopartan insanların yaşamı reddetme tutumlarıydı. (Bu yapılar etnik tarihte antik çağlardan beri bilinmektedir; genel olarak anti-sistem olarak adlandırılırlar.) Ünlü L.D tanımını hatırlayın. Troçki - "devrimin göçebeleri" ve ideolojik dolandırıcıların ve manslayer L.Z'nin oldukça içten ifadesi. Mehlis: "Ben Yahudi değilim, komünistim." Rus V.I.'yi düşünmek için duygusal, hatta daha da bilimsel nedenlerin olması muhtemel değildir. Lenin, Kutup - F.E., Dzerzhinsky ve tofalar - K.U. Çernenko'nun. Rusların Leninist ulusal politikadan sorumlu tutulması ve Letonyalıların - Rus subaylarının aileleriyle ilgili "kırmızı tüfek" teröründen sorumlu olması bize eşit derecede yasadışı görünüyor.
Maalesef, gerçekleşen “komünistler - Ruslar” ın ikame edilmesi öncelikle tehlikelidir, çünkü Rusya ile egemen devletler arasındaki ittifakın küçük olasılıklarını büyük ölçüde daraltır. Ancak bir şey kesin: “yüzde yüz”: eğer Rusya'nın ulusal politikası yine parti politikasıysa, bu politika bir kez daha başka bir ütopya kurmayı hedefliyorsa, Birliğin çöküşünü Rusya'nın çöküşü ve B.N. Yeltsin, Moskova bölgesi başkanı olacak. Rus hükümetinin bariz olduğunu görebileceğini ve gerçekliği hesaba katabileceğini umalım. Ve her şey için - Tanrı'nın iradesi.
// "Yüksek Okul Bülteni (Alma Mater)", 1992, No 7-9 Yayınlandı