Konteynırlar içerisinde yeni bir hayat… Avrupa’da bu yapılardan en çok Almanya’da bulunuyor. Bu sene 200 bin mülteci korunma ihtiyacı için başvuru yaptı. Peki Almanya’nın şehirleri bu duruma hazır mı?
Elbinsel okulunda çok özel bir Noel partisi düzenleniyor. Almanya’nın kuzeyinde, Hamburg şehrindeyiz. Çocuklar Noel etkinliğinde Türkiye ve Suriye’ye yolculuk temalı bir gösteri sunuyor.
Elbinsel’de dünyanın her bölgesinden insan var. Bu sene de birçok kişi geldi ve gelecek sene bu sayı daha da artacak. Suriye, Somali ve Eritre’den gelen çoğu mülteci Alman dilini hiç bilmiyor.
Sigrid Skwirblies, Öğretmen: ‘Müzik evrensel bir dil. Okulumuzda daha çok müziğe yoğunlaşıyoruz. Müzik insanları, kültürleri ve dinleri bir araya getiriyor. Birkaç gün içerisinde mülteci çocukların hazırlık sınıfında ders başı yapıp onlarla yeni müzik projelerine başlayacağız. Ana mesajımız: Hepiniz hoşgeldiniz.’
Şimdi Dresden şehrine gidiyoruz.
Aşırı milliyetçi kesim haftalık rutin işlerini yapıyor. Her pazartesi ‘Avrupa’nın İslamlaşması’nı protesto ediyor ve çok fazla mülteci alınmasına tepki gösteriyorlar. Sonbaharın ortasında başlayan protestolara önceleri sadece birkaç kişi katılıyordu. Ancak şu anda Dresden sokakları dolup taşıyor.
Heiko Habbe, Jesuit Mülteci Servisi’nde çalışıyor. Buradaki insanlara yasal hakları ile ilgili bilgi veriyor. Dresden’de gösteri düzenleyenlere ‘korkuyla zehirlenmiş insanlar’ diyor. Hükümetten bakanlarla az önce görüşen Heiko, korkuları ve gerçekleri akılcı bir dille anlatıyor:
Heiko Habbe, Jesuit Mülteci Servisi Memuru: ‘Almanya’nın çökme ihtimali yok. Aslında tam tersi… Biz mali açıdan güçlü bir devletiz. Mültecileri hiçbir sorun yaşamadan kabul edebiliriz. Suriye’ye komşu olan ülkeler yaklaşık 3 milyon mülteciye ev sahipliği yapıyor. Almanya ise bu sene sadece barınma talep eden 200 bin kişiyi kabul etti. Ne olmuş yani? Buranın halkı da onları protesto ediyor. Bu utanç verici bir durum.’
Sonbaharın her ayında Hamburg’a yaklaşık bin yeni mülteci giriş yaptı. Acil önlem amacıyla çadır ve prefabrik kentler oluşturuldu. Eskiden otoban park alanı olan bu yer şimdi bin 300 mülteciye ev sahipliği yapıyor. Almanya’nın diğer şehirlerinde işçiler yeni barınma bölgeleri inşa ediyor.
Hamburg Mülteci Konseyi’nden Hermenn Hardt ile bir görüşmemiz var. Ocak ayının sonunda mülteci hakları ile ilgili bir bildirge yayınlayacak. Hamburg’da daha fazla barınma evi yapılması gerektiğini söylüyor. Ancak kısa vadede bazı kararların alınması şart…
Hermann Hardt, Hamburg Mülteci Konseyi: ‘Malları konteynırlara yüklediğimiz gibi insanları oraya koyamayız. Onları çadırlara da koyamayız. Hamburg’da iki bin 300 boş ev ve yaşam alanlarına dönüştürülebilecek binlerce metre kare ofis bulunuyor. Bunları yaşam alanlarına çevirebiliriz. 2011 yılında kabul edilen bir yasaya göre acil durumlarda Hamburg’daki bazı binalara el konulabiliyor.’
İşçi sınıfının yaşadığı Kirchdorf-Süd bölgesine gidiyoruz. Acil durum barınakları bu mütevazi mahallede de kurulmuş. Yardımlaşma burada değerini hala koruyor. Çevre sakinleri bir faceebook hesabı oluşturarak mülteciler için bağış topluyor ve gönüllü arıyor. Birkaç saat içerisinde yüzlerce insan bu hesaba üye oldu. Daniel’e neye ihtiyaç duyduklarını soruyoruz.
Daniel Peter, Gönüllü: ‘Sıcak palto ve sağlam ayakkabılara ihtiyacımız var. Bazı mülteciler üzerlerindeki elbise ve bir terlikle geliyor. Ne eldivenleri ne de bereleri var.’
Gönüllüler mülteci kampına yolun diğer tarafından terk edilmiş bir sauna odası taşıyor. Kullanılmayan bu saune şimdi birçok mülteciye hizmet veren bir misafir salonuna dönüştürülüyor.
Amar Suriye Halep’ten buraya gelmiş. 34 yaşındaki mülteci daha önce televizyon satan bir mağazada çalışıyormuş. Ancak savaş geçmişini ve geleceğini yok etmiş.
Amar, Suriyeli Mülteci: ‘Halep’te çok büyük sorunlar var. Biz de savaştan kaçmaya karar verdik. herkes Suriye’deki durumu biliyor. Biz barış istiyor ve güvenli bir şekilde yaşayabileceğimiz bir yer arıyoruz.’
Amar’ın Halep’ten kaçıp Türkiye üzerinden Avrupa Birliği sınırlarına yolculuğu 25 gün sürmüş.’
Suriye’den gelen mültecilerin yasal oturma izni alabilme şansları var. Ancak diğerlerinin yok.
Sosyal Demokratlar için çalışan Alman Müslüman Kesbana Klein mahalle meclisine seçilmiş. Boş zamanlarında ‘Die Insel Hilft’ adlı yardım kuruluşunda çalışıyor. Ona göre mültecilere giyecek bulmak yeterli bir hizmet değil.
Kesbana Klein, Gönüllü Hareketi Başkanı: ‘Ayrıca Almanca dersleri de vereceğiz. Mülteciler palto ve ayakkabı almak için geldiklerinde ‘Almanca dersleri ne zaman başlayacak,hemen Almanca öğrenmek istiyoruz’ diye soruyorlar.’
Barınak sağlanması için bekliyorlar. Ancak yetişkin mülteciler Almanca dersleri almıyor. Bu ciddi bir sorun ve zaman kaybı…
Barınak sağlanması için işlemler bazen çok uzun sürebiliyor. Gönüllüler bu yaşam alanlarını şimdi Almanca dersleri için kullanıyor. Facebook hesabından boş zamanı olan kişilerden ders vermeleri isteniyor. Biyolok olan Jörg bu gönüllülerden sadece bir tanesi.
Jörg von Prondzinski, Gönüllü, Almanca Öğretmeni: ‘Yetişkinlere Almanca dersi vermek hoşgeldin kültürüne yaptığım bir katkı denilebilir. Ancak şunu unutmamalıyız. Bu iş şehrin üstlenmesi gereken görevlerden biri.’
2008 yılında Avrupa Birliği sınırları içerisinde 226 bin kişi barınma imkanı için başvuru yaptı. Geçen sene bu rakam yarım milyona yaklaştı. Almanya bu sayının üçte birini üstlenmiş durumda.
Almanya’da ise bu sene 200 bin kişi barınma için başvuru yaptı. 20 yıldan beri görülen en büyük rakam bu.
Reddedilmeye hoşgeldiniz.
Noel vakti yaklaşıyor. Yolsul bölgelerde mülteci sayısının artmaması için hükümetin bir acil planı var. Önümüzdeki iki sene için bir milyar Euro kaynak… Hamburg halkının da mültecilere bir Noel hediyesi var. Tam 26 milyon Euro yardım paketi… Ancak mülteciler ne yapıyor? Sadece oturma izni ve adaptasyon süreci ile ilgili bazı yeni yasalar çıkması için ümitle bekliyorlar.