Değerli okurlar; bugün sizlerden gelen ve epey biriken soruların bir bölümüne yanıtlar vereceğim.
ASKERLİK SÜRESİNİ BORÇLANAMAZSIN
HASAN KARA
Mustafa Bey, Bağ-Kur kapsamında prim öderken askere gittim. Esnaf olduğum için askerlik süresi içinde adıma prim ödenmiş bu primleri iptal edip SSK kapsamında askerlik borçlanması yapabilir miyim?
Hasan Bey, askerlik borçlanması yapmak için askerlik yaptığınız süreler boş olmalıdır. Siz askerde iken adınıza prim yattığı için arada boşluk bulunmuyor. Bağ-Kur priminizi geri alıp SSK kapsamında borçlanma yapmanız yasal olarak mümkün değildir.
SAĞLIK NEDENİ İLE İŞTEN ATILIR MIYIM?
SERDAR AYDIN
Bir kargo şirketinde 4 yıl 2 aydan beri çalışmaktayım. Bel fıtığı hastasıyım. Kargo işi hep eğilmeyi ve doğrulmayı gerektiren işler olduğu için bel ağrısı çekmekteyim. İşverene beni uygun bir yerde çalıştırması için yalvarmama rağmen benden çalışamaz raporu istedi. Ben bu raporu alamadım. Bu Nedenle sık sık rapor alıyorum. İşveren beni tazminatsız işten atabilir mi?
Serdar Bey, 4857 Sayılı İş Kanunu’nda sağlık sebeplerinden dolayı, işçinin işten atılması işçinin çalışma süresine bağlıdır. İşten atılma ihbar süresine 6 hafta eklenmesiyle değerlendirilir. Sizin çalışma süreniz 3 yılı aşmış olduğundan ihbar süreniz 8 haftadır. Bu nedenle sizi işten çıkarmaları için bir yıl içinde 8+6=14 yani 14 haftadan fazla rapor kullanmanız durumunda işten tazminatınız ödenerek çıkarılabilirsiniz. Ayrıca Yargıtay 9. Hukuk Dairesi’nin 23.01.2017 tarih ve 2983/510 sayılı bir kararında rapor süresi bildirim süresini geçmiş olsa dahi işçinin savunması alınmadan işten atılmamalı kararı vermiştir.
STAJ SONRASI DOĞUM BORÇLANMASI OLUR MU?
HİLAL YILMAZ
15.09.1995 tarihinde staja başladım. 15.05.1999 tarihinde sigortalı oldum. 14.07.1997 tarihinde doğum yaptım. Doğum borçlanması yaptığım takdirde sigortalı başlangıç tarihim öne çekilir mi? İki yıllık borçlanma tutarı ne kadar olmaktadır?
Stajyer olarak çalışmaya başlayan ve bu dönemde adlarına kısa vadeli sigorta kollarına ait prim yatan kadın sigortalılar daha sonra uzun vadeli sigorta kollarına tabi olarak çalışmaya başladıkları tarih emeklilik hesabında sayılmaktadır, size doğum borçlanma süresi kadar ilave gün verilir ama SSK başlangıcınızı geriye çekmez. Bu nedenle borçlanma yaptığınız takdirde iki yıl daha gün kazanabilirsiniz. Borçlanma tutarına gelince, 01 Ocak 2021 tarihinden itibaren günlük en düşük miktar 38,16 TL’ye çıkarıldı. İki yıllık ödeme tutarı en düşük miktar 27.475,20 liraya çıkmış oldu.
İŞVEREN KIDEM KAZMİNATINI GERİ ALAMAZ
HATİCE GÜVEN
3 yıl çalıştığım işyerinden evlilik nedeniyle ayrıldım. İşveren zorluk çıkardı kıdem tazminatımı ödemedi. İşvereni mahkemeye verdim. Mahkeme lehime karar verdi. İşveren, mahkemenin kararına uyarak kıdem tazminatını ödedi. Şimdi yeniden çalışmak istiyorum. Halen evliliğim devam ediyor. Ancak eski işverenim kıdem tazminatını alabilmek için, şikeli evlilik yaptın işe girersen verdiğim kıdem tazminatını faizi ile birlikte geri alırım diye haber gönderiyor. Sorum şu, yeniden işe başlarsam işveren vermiş olduğu kıdem tazminatını geri alabilir mi?
Hatice Hanım, evlenen kadın, bir işyerinde bir yıl çalışması varsa ve evlendiği tarihten itibaren bir yıl içinde işten ayrılırsa kıdem tazminatına hak kazanır. Kıdem tazminatı alarak işinden ayrılmış olan kadın her zaman başka bir işyerinde çalışabilir. Kıdem tazminatınızı mahkeme kararı ile almış olmanız bu hakkı ortadan kaldırmaz. Sonuç olarak, eski işvereniniz vermiş olduğu kıdem tazminatını geri alamaz.
18 YAŞINDAN ÖNCE ÇALIŞMAM SORUN YARATIR MI?
ZEHRA YILDIZ
14 Nisan 1977 doğumlu bayanım. 02 Mayıs 1992 tarihinde henüz 15 yaşında iken sigortalı oldum. 18 yaşından önce çalışmalarım dikkate alınır mı? Hangi tarihte emekli olabilirim?
Zehra Hanım, emekli olma koşullarını ilk defa sigortalı olunan tarih belirler. 18 yaşından küçük olarak işe başlayanların 18 yaşını doldurdukları tarih dikkate alınır. Ancak bu sizin için sorun oluşturmaz. Çünkü işe girdiğiniz tarihle birlikte yaş olayı önemlidir. Emekli olmanız için 20 yıllık hizmet süresi, 5525 gün prim ödemeniz ve 48 yaşınızı doldurmanız gerekmektedir. Bu tespitlere göre 14 Nisan 2025 yılında emekliliğe hak kazanıyorsunuz.