Tarihinin çeşitli devrelerinde Gasgaslar, Hititler, Makedonyalılar, Pafloganyalılar, Galatlar, Romalılar ve Bizanslıların idaresinde kalan Çankırı´da, Şabanözü´nden yerleşim yeri olarak ilk defa Pafloganyalılar zamanında M.Ö. 217-117 yılları arasında söz edilmektedir. İlçeye bağlı Ödek Köyü Kale Harabesi, bölgenin Roma ve Bizans idaresinde kaldığını göstermektedir. 1071 Malazgirt Zaferi ile Anadolu´nun kapıları Türkler’e açılınca Çankırı bölgesi de Karatekin Bey tarafından fethedilmiş ve bu bölge Danişment topraklarına katılmıştır. Bu dönemde yerleşim yerlerinin isimleri de Türkçeleştirilmiştir. Daha sonraki dönemlerde sırasıyla, Çankırı ile birlikte, Şabanözü de Selçuklular, Çobanoğulları, Candaroğulları, İsfendiyaroğulları beylikleri idaresine geçmiştir. Bundan sonraki dönemlerde sırasıyla Osmanlı İmparatorluğu sınırları içerisinde kalan Şabanözü, Cumhuriyet´in ilanı ile bugünkü ülke sınırları içerisindeki yerini almıştır. 1944 yılında ilçe merkezi olan Şabanözü’nün, 57 köyü mevcuttu. O dönemde bugünkü Orta ilçesi kendine bağlı bir nahiye halinde idi. 1959 yılında Orta ilçe haline getirilince, Şabanözü’ne bağlı 26 köy kalmıştır. Daha sonraki yıllarda; Şabanözü’ne bağlı bulunan Meşeli, Sarısu, Demirci, Kösrelik köyleri Ankara ili Çubuk ilçesine bağlanmıştır.Şu anda İlçeye bağlı 2 Belde, 19 köy bulunmaktadır.
COĞRAFİ DURUM
İLÇENİN YERİ
İç Anadolu Bölgesi, Orta Kızılırmak sınırları içinde, Çankırı il merkezinin güney-batısında, Aydos-Eldivan dağları ararasında, Sanı Deresi Vadisi´nde Müsellim, Taşlıtepe, Sanmsakçı, Evliya Tepeleri arasında kurulmuştur.İlçenin güneyindeki düzlük, ileride oldukça geniş bir ova oluşturur. Kuzeyde Kurşunlu, batıda Orta, Çubuk ve Kalecik, doğuda Çankırı Merkez İlçe, Eldivan ve güneydoğuda Korgun ilçeleri ile çevrelenmiştir. Köyleri genellikle tepe eteklerinde yerleşmiştir.
YÜZEY ŞEKİLLERİ
594 Kilometrekare yüz ölçümlüdür. Deniz seviyesinden yüksekliği 1.100 metredir, İlçe, volkanik kayalardan Aglomera Bazalt Andezitten oluşan yamaçlarda ve Sanı deresinde kurulmuştur. Kurşunlu, Çerkeş, Ilgaz deprem kuşağı içinde bulunur. 1943 depreminde hasar görmüştür. İlçe, îç Anadolu´nun yüksek platolarından Kuzey-Anadolu sıra dağlarına geçiş bölgesinde yer almaktadır.Kuzeybatıda Dumanlı ve Elden, batıda Yıldırım ve Aydos, doğuda Eldivan, kuzeydoğuda Sanı en önemli yükselti ve dağlarıdır. Yükseltileri 1800 - 1950 metre arasındadır. Çankırı ile irtibatı sağlayan Arapboğazı ise başlıca geçit olarak sayılır.
BİTKİ ÖRTÜSÜ
Aydos, Elden ve Eldivan Dağları yer yer ormanlarla kaplıdır. Meşe, karaçam, ardıç, kısmen sarıçam orman dokusunu oluşturmaktadır. Su kenarlarında söğüt, kavak ile açık arazilerde ahlat, alıç gibi ağaç türleri görülmektedir. Büyük alanlarda ise ilkbahar ortası gelişmeye başlayıp, yaz mevsiminde sararıp gelişimini tamamlayan bozkır bitki örtüsü hakimdir. Elverişli toprak alanlarında halen fidan dikimi çalışmaları devam etmektedir.
İKLİMİ
İlçe, İç Anadolu Bölgesi ile Kuzey Anadolu Bölgelerini birbirinden ayıran Köroğlu Dağ silsilesinin güneyinde yer almıştır. Bu nedenle Karadeniz´in ılıman iklimine kapalıdır. Bu yüzden karasal iklim hüküm sürer. Yörede kışlar soğuk, uzun ve karlıdır, ilkbahar kısa sürelidir ve hemen yaz başlar. Yazın ısı 28 derece ile 36 derece, kışın ise 7 derece ile 11 derece arasındadır. Yıllık maksimum yağış 591 mm.dir. Kar kalınlığı ortalama 20-40 cm, karlı günler sayısı 58 gündür. Kışın don derinliği toprakta 30 cm.dir. Yaz ve kış mevsimlerinde dağ ve vadi meltemleri sıkça görülür. Şiddetli yüksek rüzgarlara pek rastlanmaz.
GÖLETLERİ
Tarımsal faaliyetlere yönelik olarak arazi yapısına uygun alanlarda D.S.İ. ve Köy Hizmetleri Müdürlüklerince yapılan 5 adet gölet bulunmaktadır Gümerdiğin Göleti 1 Gümerdiğin Göleti 2 Şabanözü Göleti Karaören Göleti Mart Göleti
AKARSULARI
Tatlı meyilli, hafif dalgalı yamaçları arasındaki vadilerde oluşan akarsulardan, Çubuk istikametine akan ve ilçenin Kamış Köyü yakınlarındaki Şanı Dağı eteklerinden doğan Sanı Çayı ilçenin ortasından geçer. Gündoğmuş Köyü yakınlarından kaynaklanan Terme Çayı, Sanı Çayı ile birleşerek ileride Ana Terme Çayı´na katılır. Çankırı´dan gelen Acı Su ile birleşerek Kızılırmak’a dökülür.
YAYLALARI
Sanı ve Aydos belli başlı olanlarıdır. Önceki yıllarda bu yaylalarda yaz süresince kalınabilecek büyük çapta yayla evlerinin ve hayvan barınaklarının bulunduğu bilinmektedir. Ancak göç nedeniyle nüfusun hızla azalması ile birlikte yaylacılık da yok denecek kadar azalmıştır.
EKONOMİ - SANAYİ
Yatırımların ve İstihdamın desteklenmesine ilişkin 5084 sayılı kanun ile Şabanözü Organize Sanayi Bölgesi Nisan 2005´te tescil edildi. Alt yapı çalışmalarının hızlandırılması için belediyemiz tarafından planlar yapıldı. Bölgede sanayi kuruluşları üretim yapmaktadır. Şabanözü, alt yapısı tamamlanmış, sanayide hızla gelişen bir ilçedir. Çankırı´nın kalkınmada öncelikli yörelerden l. dereceli il olması, Şabanözü´nde sanayi kuruluşlarının artmasında en büyük etken olmuştur. Bunun yanı sıra Kaymakamlık ve Belediyenin ortaklaşa yaptıkları ilçeyi kalkındırma çalışmaları etkili olmaktadır. Gelen yatırımcılara arsa temini, su, elektrik, yol, telefon, kanalizasyon gibi alt yapı hizmetleri hızla sağlanmakta, araç- gereç ihtiyaçları büyük ölçüde karşılanmaktadır. Yatırımcılar, hiçbir bürokratik engelle karşı karşıya getirilmemekte, merkezi ve yerel idare adeta yatırımcı danışmanlığı yapmaktadır. Çankırı trafo merkezinden Eldivan üzerinden Orta ilçesine kadar devam eden 31.500 voltluk enerji nakil hattı 1998 Kasım ayından bu tarafa hizmettedir. Söz konusu hat Sanayi Bölgesi içerisinden geçmektedir. Sanayicinin enerji sorunu bulunmamaktadır. İlçemiz sanayisinin gelişmesinde önemli etkenlerden bulunmaktadır.bunları şu şekilde sıralamak mümkündür: Sanayi bölgemizin Orta ilçesi üzerinden 26 km mesafede E- 80 karayoluna bağlantılı olması, yapımı 1998 yılında biten Çankırı yolu ile Karadeniz Bölgesi´ne olan bağlantısı, Esenboğa Havaalanı´na 40 km mesafede bulunmasıdır.İlçemizin İç Anadolu - Karadeniz bağlantı noktasında bulunması sanayici için göz ardı edilemez bir avantaj oluşturmaktadır. Sanayinin gelişmesi amacıyla 1990-1991 yıllarında İlçemiz Yeni Mahalle Orta yolu üzerinde Elegeşardi ve Çimenözü mevkilerinde 75 hektarlık alanda imar çalışmaları yapılmış, bu alanın tamamı SANAYİ ALANI olarak ayrılmıştır.
ULAŞIM
Şabanözü ulaşımını, Çubuk üzerinden Ankara’ya , Eldivan üzerinden Çankırı’ya, Orta üzerinden E-80 yolu bağlantısı ile İstanbul’a gerçekleştirmektedir. Şabanözü, Çankırı il merkezine 44 km. uzaklıkta olup, daha önceleri çok keskin virajları bulunan ve stabilize olan yol 21.07.1998 tarihinde genişletilmiş, virajları düzeltilmiş ve satih kaplama, asfalt yapılmış olarak Eldivan üzerinden hizmete açılmıştır. Şabanözü balkının Çankırı ile ulaşımı yeni yol sayesinde daha da kolaylaşmıştır. İlçe ulaşımının Ankara'ya daha kolay olması vatandaşların, resmi işlerinin dışında ihtiyaçlarını karşılamak üzere Ankara'yı tercih etmelerine sebep olmuştur. Günü birlik Ankara ziyaretleri ve hafta sonlarında tatillerini geçirmek amacıyla özellikle Ankara'dan ilçemize hemşerilerimizin gelmesi nedeniyle Şabanözü-Ankara yolunda yoğun bir trafik görülmektedir. Ankara-Şabanözü yolunun belli kısımlarında yol genişletme çalışmaları devam etmektedir. Ankara- Şabanözü yolu satih kaplama asfalttır. Şabanözü komşu ilçe Orta'ya 26 km asfalt yolla bağlıdır. İlçemiz halkı, tarım ve hayvansal üretimden elde ettiği ürünlerinin büyük bir kısmını Orta pazarında değerlendirilmektedir. İlçenin belde ve köyleriyle ulaşımında sıkıntı yoktur. Köy yollarımızın büyük çoğunluğu asfalttır. Araç ve gereç bakımından yeterli imkana sahip, Kastamonu'ya bağlı Karayolları Bakım Şefliği, yoğun kış şartlarında kapanan yolları açmak, bakımını yapmak ve altyapı hizmetlerini yürütmek üzere ilçede hizmet vermektedir.