Türkiye’de; Ulusal Engelli Veri Taban’ından alınan verilere göre göre engelli kişi sayısı 1.559.222. (resmi olmayan sayılara bakıldığında bu oran %13 düzeyinde, yani 9 milyon civarında olduğu biliniyor. Bunların %27’si 0-21 yaş, %36’sı 22-49 yaş, %37’siyse 50-64 yaş aralığında. Verilere bakıldığında yaş aralığı ile orantılı olarak, bireylerin normal yaşama dahil olma seviyelerinde yüksek olduğu tahmin ediliyor. Engelli bireyler mevcut kitlelerinin tamamında farklı sorunlarla mücadele etmek zorunda kalıyor. Bu zorluklardan bir tanesi de engelli tuvaletinin yetersizliği.
Engelli Tuvaleti Nedir?
Tuvalet ihtiyacında engelli bireylere büyük yardım sağlayan engelli tuvaletlerinde:
- Klozetlerin
- Musluğun
- Havlunun yanında tutunma barları bulunur.
Tekerlekli sandalye kullanan bir bireyin engelli tuvaletlerini kolayca kullanabilmesi için:
- Tuvalet kapısı dışa açılır olmalıdır ya da sürgülü olmalıdır
- Kabinin 1.5m² olması uygunken tuvaletin minimum boyutu 2.2m² olmalıdır.
- Kapı genişliği minimum 80 santimetre, kanatların genişliği ise maksimum 100 santimetre olmalıdır.
- Kapı ve pencere kolu için uygun yükseklik 1 metre, dolaplar içinse 1.4 metredir.
- Yerdeki eşikler 25 milimetreyi aşmamalıdır.
- Ayna yerden 1 metre yüksekte duvara bağlı olmalıdır.
- Kolay kavranabilinen musluklar tercih edilmelidir.
- Tutunma barlarının ebatları TSE standartlarında olmalıdır.
- Tekerlekli sandalyenin hareketinin rahat olması için kapı genişliği ile kapı önündeki mesafenin minimum 2 metre olması gerekmektedir.
Engelli Tuvaleti Yetersizliği
Sosyal yaşamda çok fazla sorun yaşayan engellilerin göz ardı edilen en büyük sorunlarından bir tanesi de engelli tuvaleti yetersizliği. Çoğu parkta bulunan tuvaletlerden engelliler için özel olanları gerçekten çok az. Bu da sosyal yaşamda ihmalden kaynaklı birçok sorun çeken engellilere bir sorun daha çıkartmakta. Bu yetersizliğin sonucunda dışarı çıktıkları zaman tuvalet ihtiyacı olan engelli bireyler bu durumda eve dönmek zorunda kaldığı zamanlar oluyor.
Aynı zamanda iş hayatında aktif olarak çalışan engelli bireylerin iş yerlerinde bile engelli tuvaleti olmadığı oluyor. Bulunan yapının 1000m²’yi geçmesi durumda engelli tuvaleti bulundurulması gerekli olmasına rağmen bulundurmayan düşüncesiz iş yerleri hala azımsanmayacak derecede fazla.
İş hayatı dışında okulda öğrenim gören, parklarda gezmeye çıkan engelli bireylerin bulunduğu yerlerde engelli tuvaleti bulunmadığı oluyor. Peki ne yapabiliriz? Bu durumda yapılacakların başında işletmeleri bu kapsamda ilgili belediyeye şikayet etmek geliyor.
Aslında tek sorun bu da değil birçok bilinçsiz insan alışveriş merkezlerinde, marketlerde engelli tuvaletlerinin yoğunluğunu az olduğu zamanlarda engelli tuvaletlerini kullanıyorlar. Bu durum da engellilere büyük zorluk çıkarıyor. Bu durumda yine şikayet etmek iyi bir çözüm gibi gözüküyor.
Kısacası engelli tuvaleti hem az bulunuyor hem de düşüncesizce engelli olmayan bireyler tarafından kullanılıyor. Bunun önüne geçilmesinin yolu ise belediyelerin engelli tuvaleti denetimini arttırması ve insanlara bu tip konularda bilinç aşılaması.