Türk internet kullanıcılarını yakından ilgilendiren ve merak ettikleri her konuda cevaplar bulacağınız bu özel söyleşi de TurkNet Genel Müdürü Cem Çelebiler'i Donanım Haber stüdyolarında ağırlıyoruz.
Bu özel söyleşide TurkNet Genel Müdürü Cem Çelebiler, Kota, Altyapı, Yeni düzenleme, BTK'nın operatörler üzerindeki etkisi, yatırımlar ve daha bir çok merak ettiğiniz konuyu cevaplıyor. Sorduğumuz ve cevabını aldığımız konuların listesi şu şekilde;
Kota konusu ve yeni düzeneme hakkında her şey
Tarifeler nasıl belirleniyor
Kullanıcılara sözleşme şartı getirmiyorsunuz peki fiyatlara zam yapmayacağınızın garantisi var mı?
Türkiye’deki alt yapının yeterliliği nedir?İlginizi Çekebilir Yeni zamlar kapıda | Türkiye'de internet 2019
Alt yapı yatırımında karşılaşılan problemler nelerdir?
Ortak alt yapı için bir kaç operatör bir araya geldi. Bu yapıda durum nedir?
YAPA yatırımları hakkında bilgi verir misiniz, 2017 sonuna kadar müşterilerinizin kaçı bu sisteme dahil olacak?
vDSL aboneleri de YAPA sistemine dahil olabiliyorlar mı?
Yurt dışı için özel fiber bağlantı planlarınız var mı?
Herkese kotasız sınırsız internet vermek mümkün mü?
Upload hızları neden düşük?
Havuz IP sistemi neden var?
Servislerinizi kullanan kimi kullanıcılar %20 hız kesintisi yaptığınızı söylüyor. Durum nedir, hızlar neden düşüyor?
Söyleşi özeti için Sin Goat rumuzlu üyemize teşekkürler.
Kısa özet
Kısa özet
1-Türknet kotalıya geçmeyecek.
2-Kotalıya geçen issler, kullanım artacağı için maliyetlerde artacağından korkup bu tarifeleri getirmişler. BTK maliyetler ile ilgili düzenleme yapmış. Beyefendi bu kotalı tarifelerin sürekli olacağını düşünmüyor.
3-Altyapı çalışmalarına , belediyeler, kanundaki belirsizlikler engel oluyormuş.
4-Türknet 150gb akn'yide arttırmayı düşünüyormuş.
5-Uploadlar adsl'de 1 vdsl'de 4 mbit teknik olarak kısıtlıymış. Uploadların az olmasının sebebi bir paket alıp tüm apartmana satmaya çalışan kullanıcılarmış. Yani ticari kaygı.
6-Vergi vs gelirde fiyat arttırmak zorunda kalırsak önceden haber veririz ve mümkün olduğunca mevcut kullanıcılara yansıtmayız diyor.
7-Türknet'in kullanıcılarına yaptığını iddia ettiğim :) %20'lik hız sınırlamasına, haberdarız, bizim böyle bir uygulamamız yok. Neden kaynaklandığına bakıyoruz bulursak kaldıracağız diyor.
8-İnternet teknolojisini sürekli geliştiriceğiz , fiyatlarıda sürekli aşağı çekmeye çalışacağız diyor.
Uzun Özet
1-Türknet kotalıya geçmeyecek.
2- Telekom altyapısını kullanan iss'ler telekoma kullanıcının internet kullanımı için artan oranda ücret ödüyormuş. BTK bu düzenlemeyi yapınca isslerin gözleri korkmuş. Tamam kullanım artacak ama bizim maliyetimizde artacak diye. Hemde artan oranda.
3-Bu isslerin kota mevzusuda tamamen bu korkunun sonucuymuş. BTK kotalıya geçin diye bir baskı yapmamış. Ancak kota ile ilgili bir düzenlemede yapmamış. Yani tam anlamıyla maliyetten korkan issler kanunun etrafından dönmüşler. kotalı tarifeler gelse bile bunun uzun vadeli sürdürülebilir bir şey olduğunu düşünmüyormuş.
4-BTK'da isslerin bu maliyet korkusu üzerine telekom ile toplantı yapmış. Artan orandaki maliyeti frenlemiş. Sıfırlamamış ancak frenlemiş.
5-Türknet telekom altyapısını kullanan kullanıcıları için 150gb lık aknyi arttırmanın çalışmalarını yapıyormuş. Ama asıl amaçları herkesi kendi aktif altyapılarına geçirip aknsiz hizmet vermekmiş.
6-Türkiye ortalama internet kullanımı 60 gb seviyesindeymiş.
7-Tarife belirlemede fiyat serbesti varmış. Ancak bu telekoma ödenen ücrete bağlı olarak haliyle bir "taban fiyat" varmış.
8-Benim sorduğum soruyu sormuş. "sizde taahüt yok iyi güzelde bu sizin istediğiniz zaman fiyat artırabileceğiniz anlamına da geliyor. Bizi koruyacak bir taahüt yok." Beyefendi de, bizim anlayışımız zam yapma üzerine değil tam tersine fiyatı aşağı çekme üzerine diyor. Ancak değişken bir ortamdayız , beklenmedik bir vergi vs gelirse tabi ki değişebilir diyor. Ancak böyle bir şey şu anda öngörmüyoruz diyor. Yine böyle bir şey olursa önceden anlatılır bilgilendirilir diyor. Süre veririz diyor. Taahüt olmadığı için kullanıcı isterse kalır isterse gitmekte özgür olur diyor. Böyle bir şey olursa ilk önce yeni abonelere olur diyor. Mevcut abonelere mümkün olduğunca yansıtmamaya çalışırız diyor.
9-Soru Türkiye'nin altyapısı ne kadar iyi? Beyefendi, Türkiye'de 22 milyon hane var. 1 haneye fiber götürmek yaklaşık 1bin euro tutuyor. 22 milyon haneye fiber götürmek kısa vadede çok gerçekçi değil diyor. (kısa vade dediği 10 sene) Şu anki planlar var olan altyapıyı etkin olarak kullanmak ve sürekli iyleştirmek diyor.Bizim şu anki politikamız, telokomdan mahallelerdeki boş bakır kabloları kiralamak ve onları kendi cihazlarımıza ve fiber kablolarımıza bağlamak diyor. Sürekli fiber yatırımları yapıyoruz diyor. Yani uçtan uca fiber çekmek pahalı, biz santrale kadar fiber yatırımı yapıyoruz, oradan sizin evinize interneti götürmek için telokomdan bakır kablo kiralıyoruz diyor. Yani politikalarını vdsl üzerine kurmuşlar.(kısa vade için mantıklı) Yurtdışı çıkışlarımız çoğunlukla bizim kendi altyapımız üzerinden diyor.
10-Deneme aşamasında olan vdsl teknolojisi varmış. Ona bakıyor ve araştırıyorlarmış. Bu teknoloji çok daha yüksek hızlar verebiliyormuş (100 üstü)
11-Yoğun saatlerde internette yaşanan yavaşlamaya değinmiş kendisi. Bunu telekom altyapısında çok görüyoruz diyor, bu yüzden aktif altyapımızı kuruyoruz ve kullanıyoruz diyor.Kendi altyapımızda bunu yaşatmamak için çok çalışıyoruz diyor. Teorik olarak herkes sınırsıza geçerse ve kullanım artarsa telekom altyapısındaki kullanıcılarda internette yavaşlama olabilir diyor ancak doğru yatırımlar ile bunlar aşılır diyor.
12-Mesut Çevik , isslerin altyapı yatırımı yapmamızı engelliyorlar (belediyeler, telekom vs) muhabbetini soruyor. Cebinizde 100 milyar dolar olsa hepsini altyapıya gömebilirmisiniz bunun önünde engel var mı diye soruyor. Cevap; bir sürü belirsizlikler vs var kanunda, izinler zor alınıyor. BTK ile konuşuyoruz bu konuyu . Her belediye kendi kuralını koyuyor bu konuda diyor. Belediyeden belediyeye çok farklılıklar var diyor. Çok sert şartlar sunabiliyorlar diyor.(mantık dışı) Sürekli değişebiliyor kurallar diyor. Verilen izinlerin bir sonraki sene geri alınabiliyor diyor. Döşediğiniz kabloyu toplattırabiliyorlar diyor. Mantıklı kurallara saygılıyız diyor (kazı saatleri vs ) Kazı teknolojileri çok gelişti artık diyor.
13- İnternet sektörü çok hızlı ilerliyor belediyeler bazen bunu yakalayamıyor , anlayamıyorlar diyor. İmkan verilirse altyapı çalışmaları çok daha hızlanır diyor. Bürokrasiye çok takılıyor diyor. Avrupa'da bu işler nasıl yapılyor (otoyollardan vs geçiriliyormuş. Türkiye'de izin verilmiyormuş) bunları örnek almamız lazım diyor.
14-2019'da sınırsız internete geçirilecek biz altyapı olarak buna hazırız diyor. Diğer issler için sürekli altyapı yatırımları yapan firmaların bundan korkmasına gerek yok diyor. 2019'a tüm isslerin hazır olması için BTK'nın yatırım yolunu açması gerek, kolaylaştırması gerek diyor.
15-AKN Sektörlerin gelişimini yeni sektörlerin doğuşunu engelliyor diyor. Üretimi kısıtlıyor diyor. İnternet özgür olmalı diyor. BTK'yı bu akn konusunda destekliyoruz diyor. Telekom altyapısını kullanan kullanıcıların kullandığı 150 gb'ı arttırmaya çalıştıklarını yeniliyor.
16- Aknsiz paketinizden vdsl kullanıcıları yararlanabiliyor mu? Vdsl teknolojisi yapısı gereği mesafe arttıkça performansı düşen bir teknoloji diyor. 1,5 km'den sonra adsl ile aynı performansı veriyor diyor. Bunu aşmak için ara noktalara kendi saha dolaplarımızı yerleştiriyoruz diyor. Bunları fiber ile besliyoruz diyor. Ama bu konuda da belediyelerin farklı tarifeleri yüzünden zorluk çekiyoruz diyor. Bazıları çok büyük masraf(mantık dışı) çıkarıyormuş. Bu konuda da telekom ile de görüşmelerimiz var diyor.
17-Aktif altyapıdaki kullanıcıların oranı şuanda %20 imiş. Yıl sonuna %40 olmasını hedefliyorlarmış. Bununda üstüne çıkacaklarmış. Sürekli güncellenecek diyor.
18-Upload hızlarının neden artmadığını soruyor Mesut Çevik. İki sebebi varmış biri teknik biri tarifesel politikalar. Teknik kısmı adsl asimetrik diyor. Zaten sınırında veriliyor teknik olarak adslde diyor. Vdsl 2de asimetrik ama ordan sınır biraz daha yüksek diyor. 4 mbite kadar sağlam şekilde hizmet verilebiliyor diyor. 4 mbitten sonra mesafeye bağlı olarak verim düşüyor, 4 mbitten sonrasını vermek mümkün olmuyor diyor. Kendi altyapımızdakilere 4 mbit upload veriyoruz diyor (aktif altyapıda olup 4 mbit almayanlar varsa talep etsin bu açıklama üzerine) Türktelekomun 2 mbit upload vermesi ve fiber kullanıcılarına 5 mbit verilmesi tamamen ticari kaygı diyor. Bu haklı kaygının sebebi , 1 hat alıp tüm siteyi, apartmanı satmaya çalışan,ticaretini yapan kullanıcılar diyor. Bu durumda ticari model çöküyor diyor.
19- Ip konusu, İp v4 çok yargın ancak kıt kaynak diyor. Ipv6 ise çok yeni çoğu yer desteklemiyor diyor. O yüzden mecbur havuz ip kullanılıyor diyor. Yani sebebi Ipv4 tükendiği ve çok kısıtlı olması. Yetmiyor diyor. Ipv6 yaygınlaşınca düzelecek diyor (10 yıllar söz konusuymuş) Geçiş yapılması çok meşakkatli ve tüm sektörün koordine olması lazım diyor.
20- Benim sorumu sormuş. Türknet kullanıcılarına yapılan 2. bir %20 hız kesintisi (örnek 77 mbit ise 61 mbit alıyorsunuz)
Bizim böyle bir uygulamamız yok, ancak geçmişten verilmiş bir komut şuanki sistemde başka şekilde algılanabilir ve buna sebebiyet veriyor olabilir. Durumun farkındayız araştırıyoruz diyor. Bulursak derhal kaldırırız diyor. (Benimkini kaldırdılar) Bizim politikamıza aykırı diyor.
21-Biz kendi teknolojilerimizi araştıran, kuran ve yöneten bir firmayız diyor. Üretici bir firmayız diyor. Kendi mühendislerimiz ve arge merkezimiz var diyor. Vdsl 2 bu işin sonu değil, yeni teknolojileri sürekli araştırıyoruz diyor. Biz telekom şirketi değiliz, bir startup şirketiyiz diyor. Bir çok teknolojiyi tr ilk uygulayan firmayız diyor.
22- Ülkede büyük firmaların (youtube,sony vs ) sunucuları yok. Bize yatırım yapmıyorlar. Yurt dışına veri için para ödüyoruz diyor Mesut Çevik. Bunun sebebi Tr'deki 5651 nolu vb kanunlar yüzünden içerik sağlayıcılar Türkiye'ye içeriklerini koymak istemiyorlar diyor. Daha önce içeriye alınan yöneticiler olmuş bu yüzden. Engellemeler vs var diyor (wiki vb) Firmalar bundan tedirgin diyor. BTK durumun üzerinde çalışıyormuş. Milli menfaatler gözetilerek ayarlamalar yapılacakmış. Sıkıntılardan biri buymuş. Altyapı gelişimi çok geç başladı diyor (2006) Hala iyi bir noktaya gelmedi diyor. Yedekli bir alyapı sunamıyoruz diyor. Buda sıkıntı yaratıyor diyor. Çoğu ülkede internet değişim noktaları oluyor bizde bu eksik diyor. Biz buna yatırım yapıyoruz şuanda diyor. Veri merkezlerine kendi fiberimizi çekiyoruz diyor. Ülkemiz bu konuda yavaş yavaş gelişiyor diyor. Bu konuda iyimserim diyor.
23-Gençlere bu sektörde çalışabilmeleri için kendilerini nasıl geliştirmeleri gerektiğini soruyor Mesut Çevik. İnternetten yararlanın, çok fazla kaynak var diyor, Ücretsiz online dersler var diyor. Merak edin, kendinize güvenin diyor. Ülkemizdeki özgüven azlığından bahsediyor. Tr'de çok güzel başarı hikayeleri var diyor. Bunları çoğaltmak lazım diyor. Yurt dışındaki girişimci ruhu örnek almalı diyor. Türk insanı girişimci olursa bir çok şeyi başarabilir diyor.