Enjektörlü içten yanmalı motorlarda bulunan sistem adeta bir bilgisayar gibi beyin görevi görüyor. Motorun tüm fonksiyonlarını kontrol eden yazılım bu beyin içerisinde yer almaktadır.Motorun düzgün çalışması buna bağlıdır veya bir aksilik olduğunda bu bilgisayar devreye girerek bizi uyarmaktadır. Yani bu bilgisayar motorda işler ters gittiğinde devreye girerek motor arıza lambası veya check engine diye bilinen ışığın yanmasına sebep oluyor. Peki dizel araçlarda da benzinli araçlarda da aynı olduğunu söyleyebileceğimiz arıza sebelerine bir göz atalım.
Motor Arıza Lambası Yanma Sebebleri?
Yakıt Sisteminde Arıza
Maalesef bazı yakıt istasyonlarında kalitesiz, kirli veya kaçak akaryakıtlar satılması bazı hassas motorları etkiler ve sorunlara sebep olabilmektedir. Ayrıca motorun gerektirdiği yakıt standardını karşılayamayamayan yakıta eklenen orantısız katkılar da söz konusudur.
Yakıt kapağının deforme olması ve yerine tam oturmamasıda motor arıza ışığının yanmasına sebep olabilmektedir.
Enjektörlerde bir sorun varsa yeterli miktarda yakıt yanma odasına püskürtülemez ve yanma gerçekleşmez Motor arıza ışığı yanmasınının bir diğer sebebi de yakıt hattında ve yakıt filtresinde bir tıkanıklığın olmasıdır.
Motorun sağlıklı güç üretebilmesi, yanma odalarında doğru hava yakıt karışımının sağlanmasına bağlıdır. Bu da gerekli yakıtın pompalanmasına beraberinde yeteri kadar oksijenle patlamanın olması gerekir. Eğer oksijen azsa, oksijen sensörü ikaz verir bu da motor ışığının yanmasına sebep olur.
Ateşleme Sisteminde Arıza
Motorun sağlıklı bir şekilde çalışabilmesi için ateşleme sisteminde en ufak bir sorunun bile olmaması gerekir.Çünkü ufak bile olsa bu sorunlar motorun performansını düşürür ve tüketimi artırır. Bujilerde bir problemin olması da hava-yakıt karışımının düzgün bir şekilde ateşlenmesini engellemektedir. Çekişteki düşüşler ve tüketimdeki artışlar arıza ışığının yanmasına sebep olmasa bile bujiler kontrol edilmelidir.
Eskimiş buji kabloları motor uyarı lambasının yanmasına neden olabilir. Ayrıca zayıf aküler de bazen bu ışığın yanmasının sebeplerindendir. Ki böyle bir durumda aküler hareket halindeyken şarj olmaz, park halindeyken ise aracı çalıştıramaz.
Hava Emiş Sisteminde Arıza
Hava akışı sensörü (MAF) yanma için gereken havanın basınç ve nem oranı gibi değerlerini ölçer. Bu sensörün arızalanması yakıt tüketimini artırır ve motorda boğulmalar meydana gelebilir.Eğer motorun arızalanması söz konusu olduğunda da kaçınızmaz olarak motor arıza lambasını yakar.
Silindirlerden atılan gazların etkileri egzoz sistemindeki katalitik konvertör tarafından azaltılır. Bu sayede zehirli gaz salınımının önüne geçilir. Bu konverötürün zarar görmesi motor performansını olumsuz etkiler. Böyle bir durumun meydana gelmesinde de sensörler uyarı verir ve motor arıza lambası yanabilir.
Diğer Sebepler:
Egzos Sisteminde Arıza
Egzoz gazları devridaimi sisteminin üzerine kurulu olan valf, silindirler içerisinden atılan egzoz gazlarının emme manifoldu üzerinden temiz hava ile karışarak silindirler içerisine tekrar geri dönmesini sağlamaktır. Egzoz gazlarının ne miktarda kullanılacağını motor beyni belirler. Bu sistemde tıkanıklık veya tamamen açık kalma veya iptal edilme gibi bir durum meydana gelebilir. Böylece hava miktarı değişir ve motor arıza ışığı yanmasına sebep olur.
Soğutma Sisteminde Arıza
Her motor belli bir sıcaklıkta çalışır ve motor soğutma sistemi bu sıcaklığı belli bir seviyede tutar. Soğutma sistemini çalıştıran ise termostattır.Termostat belli bir sıcaklığa ayarlıdır ve eğer motor sıcaklığı bu eşiği geçerse soğutma sistemi devreye girer. Termostatta meydana gelebilecek bir arıza soğutma sistemi devreye girmesine engel olur ve motor hararet yapar. Termostat sistemi çalıştırmazsa sıcaklık sensörü devreye girer ve motor arıza lambasının yanmasına neden olur.
Bu arızalar sık rastlanan arızalardır. Bu arızalara rastlamamış olsanız bile aracınızı bir servise göstermeniz motor ömrü açısından da oldukça önemlidir.
Dizel Motor Arıza Lambası Neden Yanar?
Yukarıda anlatılanlardan başka dizel araçlarda motor arıza lambasının yanmasına sebep iki durum daha bulunur:
- Ön kızdırma bujisi arızası
- Dizel partikül filtresinin tıkanması
Ön kızdırma bujisi arızası : Dizel araçlarda hava yakıt karışımını ısıtmak üzere ön kızdırma bujisi bulunur. (Diğer adı ısıtma bujisi) Ön kızdırma bujisi arızalanması motorun zor ve sarsıntılı çalışmasına sebep olur.
Birçok aracın gösterge panelinde ön kızdırma bujisi arızasını göstermek için arıza lambası vardır. Bu lamba yanıkken araç çalıştırılmamalıdır. Lambanın uzun süre yanıyor olması ön ısıtma bujisi arızalı olduğunu gösterir. Bu durum aracın çalışmasına engeldir ve için motor arıza lambasının yanmasına neden olur.
Dizel partikül filtresinin tıkanması: Dizel araçları benzinli araçlardan ayıran önemli parça da dizel partikül filtresidir. Bu filtrenin görevi egzoz gazındaki çevreye zararlı partikülleri tutmasıdır. Bu partiküller zamanla birikir dizel partikül filtresinin tıkanmasına sebep olur.
Dizel partikül filtresi kendi kendini temizleme özelliğine sahip bir parçadır. Filtredeki partiküller egzoz sıcaklığı ile yanar ve filtre temizlenir. Ancak partiküllerin yanması için yaklaşık 600 derece bir ısıya ihtiyaç duyulur. Bu sıcaklık içinse aracın saatte en az 70-80 kilometre hızla gidiyor olması gerekir.
Herkesin bildiği üzere şehir içi trafikte 15-20 metrede bir durarak ilerleme çok sık rastlanan bir durumdur.Bu yüzden dizel partikül filtresinde rejenerasyon işlemi gerçekleşemez ve filtrenin çabuk tıkandığı görülür. Bunu dizel partikül filtresi lambasının yanmasından anlayabiliriz. Bu lamba yandığı zaman aracı yoğun trafikten çıkarıp, boş yolda 20 dakika 80 kilometre hızda sürmek gerekir. Sorun düzelecektir.
Ancak zamanla rejenerasyon işlemi DPF’yi tam olarak temizleyemez. Bu durumda filtrenin dışardan müdahale ile temizlenmesi veya ömrü dolduysa değişmesi gerekmektedir. DPF’nin tıkanması da motorun çalışmasını etkiler ve motor arıza lambasını yakabilir.
İlgilini çekebilecek diğer yazılar: