TOPRAK EROZYONUNU DURDUR GELECEĞİMİZİ KORU
Dünya Toprak Günü 2019 teması “Toprak Erozyonunu Durdur Geleceğimizi Koru”.
Toprak yağmur sularının en etkili alıcısıdır. İyi yönetilmeyen topraklarda yağış suları yüzeyden akarak ve rüzgarın etkisiyle toprak parçacıklarını taşıyıp sürükler. Toprak erozyonu denen bu sorun dünyada ve Türkiye’de toprak bozulmasının önemli nedenlerinden biri, hattâ en önemlisidir. Aşınan toprak yüzeyi parçacıklar halinde nehirlere, göllere ve denizlere taşınarak su kalitesini de bozar.
Erozyon topraklarımızın verimli yüzeyini alıp götürürken aynı zamanda sediment denilen bu parçacıklar nehirlerle çok uzaklarda bile zararlara yol açabilmektedir. Toprak erozyonu ve su kalitesi üzerindeki onunla bağlantılı etkiler tarımın ve ülkemiz toprak ve su kaynaklarının uzun vadeli sürdürülebilirliği bakımından en önemli tehdidi oluşturmaktadır.
Üst toprağı erozyondan korumak herhangi bir toprak yönetim sisteminin ayrılmaz bir parçası olmalıdır. Dolayısıyla, bir su kalitesini iyileştirme planında erozyon kontrolü çok önemli bir halkadır. Toprağın su ile erozyonunu azaltmak veya kontrol etmek bakımından çeşitli toprak koruma yönetimi uygulamaları kullanılabilir, fakat topraktaki su erozyonunu hızlandıran veya kontrol eden etkenlerin iyi anlaşılması gerekir.
Yüzey suyu kalitesi, toprak erozyonunu azaltmak için en iyi arazi yönetim uygulamaları kullanılarak iyileştirilebilir. Bu uygulamalar içinde koruyucu toprak işlemesi, artık yönetimi, otlu suyolları, teraslar, koruma tamponları, ürün değişimi gibi yöntemler bulunur. Tek bir yönetim uygulaması toprak erozyonunu kontrol edebilirse de, kompleks topoğrafyanın var olduğu yerlerde çoklu uygulamalara gerek duyulur.
Bitki artık yönetimi, yağmur damlalarının önünü keserek, böylece yüzey akışını azaltıp, toprak yüzeyindeki parçacıkların koparılmasını önleyerek erozyonu kontrol etmenin başka bir yoludur.
Toprak özelliklerinin ve bunların olağan toprak yönetim uygulamaları ile nasıl karşılıklı etkileşim içinde olduklarını anlamak kirleticilerin arazilerden sulara hareketini azaltmak bakımından da önemlidir.
Erozyon problemini azaltmak için birçok koruma uygulama ve yapıları bulunmaktadır. Bütün bunlar erozyon ve sedimenti asgariye indirmeye yardımcı olmak amacıyla bulunmuştur. Uygun toprak ve ürün yönetimi uygulamaları infiltrasyon oranlarını yükseltip tabansuyu miktarını arttırarak, yüzey akışını azaltır ve yüzey suyu kalitesini iyileştirir. Toprak erozyonunu azaltmak sedimantasyonun zararlı etkilerini azaltmada anahtardır. Günümüzdeki mevcut teknoloji ile erozyon göz yumulabilir düzeylere indirilebilir. Mesele her bir duruma uygun teknolojiyi tespit etmektir.
Yüzey sularının kalitesini iyileştirmek için çeşitli uygulamalar geliştirilmiştir. Ürünlerin kendileri olduğu kadar ürün artıkları ve bazı yapılar yalnız olarak veya birlikte toprağı yerinde tutmak ve suyun yüzeyde akmak yerine toprak içine sızmasını sağlamak için kullanılmaktadır. Şeritsel ekim, kontur sürüm ve filtre şeritleri gibi tarımsal uygulamalar hem yararlı hem ekonomiktir. Yeterli kontrolü sağlamak için bazen otlu suyolları ve teraslar gibi daha pahalı yapılar gerekir. Erozyonu azaltmak için, toprak bozulmasını azaltan ve arazi üzerindeki artıkları koruyan toprak işlemesi başka bir etkili yoldur.