Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB) olan tipik bir çocuğu tanımlaması istendiğinde, çoğu insan bazı şeylere tırmanan, sabırsız olan ve söylenenleri yapmayan bir çocuğu tarif eder.
Çok az insan, iyi notlar almak için çok çalışan, arkadaşlarıyla birlikte sosyalleşen bir kızı tarif ederdi. Bir kız çocuğunda görülebilecek DEHB belirtileri, farkedilmeyebilir ve etrafındaki yetişkinler tarafından göz ardı edilebilir. Teşhis edilmemiş DEHB'nin, madde kullanımı gibi riskli davranışlarda bulunma olasılığını arttırmasının yanı sıra eğitimde başarısızlık ve düşük özgüvene sahip olma gibi uzun vadeli sonuçları da vardır. Uzun süredir DEHB ile mücadele eden kız çocukları zihinsel sağlık sorunlarından muzdarip olabilir. Bu yüzden erken tanı hayati öneme sahiptir.
DEHB'li bireyler üç ana belirti gösterir: hiperaktivite, dürtüsellik ve dikkatsizlik. Çocukluk çağında DEHB erkeklerde, kızlara oranla 3 kat daha fazla görünür. Yetişkin DEHB oranları ise erkeklerde ve kadınlarda daha eşit olarak bölünmüştür. Bu durum, kız çocuklarının fark edilmemelerini gösterebilir. Geleneksel olarak erkekleri daha çok etkilediği düşünülen bir bozukluk olarak, DEHB'yi değerlendirme araştırması büyük ölçüde erkeklerden oluşan örneklere dayanmaktadır. DEHB'yi değerlendirmek için geliştirilen derecelendirme ölçeklerinin çoğunlukla erkek araştırma örneklerinde gözlenen davranışlara dayandığı öne sürülmüştür.
DEHB, kızlarda erkeklerden farklı görünebilir. Hiperaktif olan bir erkek çocuk sınıfta sırasında oturmakta zorlanabilir. Buna karşılık, hiperaktif bir kız çocuğu oturduğu yerden kalkmış olabilir, ancak farklı masaları dolaşarak sınıf yardımcısı rolünü üstlenmiş olabilir. Derecelendirme ölçeğini bilen bir öğretmen, hiperaktif durum olarak erkek çocuğu kıza göre daha yüksek değerlendirebilir çünkü ikinci örnek yıkıcı olarak görülmez. Bu nedenle, kızlar bu ölçeklerde erkekler kadar yüksek derecelendirilmiyorlar ve tanı için kriterleri karşılamadıkları için teşhis edilmiyorlar. DEHB belirtileri sadece erkeklerde farklı görünmekle kalmaz, erkeklerin de kızlardan daha hiperaktif ve dürtüsel olma eğilimi vardır. Hiperaktif ve dürtüsel davranışlar sınıfta daha yıkıcı olduğu için, öğretmenlerin erkekleri problem olarak görmeleri ve dikkat zorlukları için yönlendirmeleri daha muhtemeldir.
Kızlarda DEHB belirtileri bazen maskelenir çünkü yetişkinlerin beklentilerini karşılamak için çok çalışırlar. Anlamsız olarak, yetişkinlerin kızlardan, erkeklere oranla farklı beklentileri olur. Yetişkinler, kızların düzenli olmalarını, iyi notlar almalarını ve yaramaz olmamalarını bekler. Buna karşılık, kızların sosyal normlara uyma ve sorun yaratmama olasılıkları daha yüksektir.
Kızlarda DEHB belirtileri
Hem erkeklerde hem de kızlarda görülen birçok DEHB belirtisi vardır. Aşağıdakiler kızlarda nasıl ortaya çıkabileceğinin örnekleridir:
- Ödev yapma süresi olması gerekenden daha uzun sürüyor. İnternette gezerek ya da arkadaşlarına mesaj atarak, ödevi unutuyor ya da dikkatini dağıtıyor. Bir ödevin bitmesi gece geç saatlere kalıyor.
- Verimsiz bir öğrenci olması. Sınavlar için ders çalışıyor gibi gözükse de performansı derse harcanan zamanla eşleşmiyor gibi görünüyor.
- Zayıf okuma anlayışı var. Bir metindeki gerçekleri bulabiliyor ancak okuduğu fikirler arasında bağlantı kuramıyor. Ödev ve sınavlarla ilgili talimatlarda ayrıntıları göremiyor.
- Sosyal ipuçlarını okumadığı veya konuşmaları takip etmediği için arkadaşlık ilişkileri zayıflıyor. Akranları onu reddetmeye ve dışlamaya veya onunla dalga geçmeye başlıyor.
- İhtiyacı olan şeyleri unutuyor (örneğin dans ayakkabısı veya futbol ayakkabısı). Bu klasik bir işarettir, ancak DEHB'li kızlar genellikle kendilerini telafi eden arkadaş veya yetişkinlere sahip olacaktır (örneğin, bir kalemi olmadığı için bir kalemi paylaşmak).
- Eşyalarını düzenli olarak yanlış yerleştiriyor (örneğin telefonu veya anahtarları).
- Erkek çocukları gibi koşmaz ve tırmanmaz ama sınıfın yardımcısıdır ve sınıfta sosyal ve konuşkandır.
- Etrafta olması eğlenceli olduğu için çok arkadaşı var ama etkinlikleri organize etmeye çalıştığında endişeli ve kararsız görünüyor. Arkadaşları karar vermesine, bir şeyleri bulmasına ve düzenli olmasına yardımcı oluyor.
- Harika fikirleri var ve üzerlerinde hareket etmeye hemen başlamak istiyor ama projeleri bitirmiyor ya da takip etmiyor.
- Kronik olarak geç kalmış veya gerektiğinde hazır değil.
- Yüzme, okul kulüpleri ve futbol gibi birçok ders dışı etkinliğe katılarak hiparaktivite enerjisini atıyor.
- Bir olayın sonuçlarından ders çıkarmış gibi görünmüyor.Kadinvekadin.net özel içeriğidir.