Zika virüsü, son aylarda adından sıkça söz ettiren ve Dünya Sağlık Örgütü’nün Acil toplanmasına neden olan bir virüstür. Peki, Zika virüsü neden bu kadar önemli? Neden tüm dünya bu virüsten dolayı diken üstünde? Tüm bu soruların yanıtı yazının devamında… İşte Zika virüsü hakkında her şey!
Zika Virüsü Nedir? Nasıl Bulaşır?
Zika, Aedes türü sivrisineğin ısırması vasıtasıyla insana bulaşan Zika virüsünün neden olduğu bir hastalıktır. Hastalık özellikle yeni doğan bebeklerde, kafa ve beynin yeterince büyüyememesi şeklinde bulgular göstermektedir. Zika virüsü, Flaviviridae virüs ailesinin Flavivirus sınıfının bir üyesidir. Ayrıcadang humması, batı nil humması, Japon beyin iltihabı ve sarıhumma da Flaviviridae ailesiyle ilişkilidir.Flaviviridae ailesindeki diğer virüslerle birlikte Zika virüsünün, icosahedral bölümlere ayrılmamış, tek dizilimli, RNA genomu pozitif iplikçikle kaplanmıştır. Zika virüsü, Spondweni virüsüyle aynı soydan gelen iki virüsten biridir ve Spondweni virüsüyle yakından ilişkilidir. Zika virüsünün parçacıkları 40 nm çapındadır ve RNA’sı 10,617 nükleotid uzunluğundadır.
Zika Virüsü’nün Geçmişi
Zika virüsünün geçmişi 1947 yılına kadar uzanmaktadır. 1947 yılında bilim insanları, Uganda Entebbe’de Doğu Afrika Virüs Araştırmaları Merkezi yakınlarında bulunan Zika Ormanına sarıhumma araştırmaları için makak türü maymunları yakalamakta kullanılan bir kafes yerleştirmişlerdir. Yakalanan ve yüksek ateşi olan maymunu izole eden araştırmacılar, 1952 yılında ilk kez Zika virüsünü tanımlamışlardır. Bu tespitten 2 yıl sonra, yani 1954’de, Nijerya’da bir kişinin tecrit edildiği kayıtlara geçmiştir. Zika virüsünün keşfinden 2007 yılına kadar, Güneydoğu Asya ve Afrika’dan Zika virüsü bulaşma vakasının doğrulanması çok nadir gerçekleşmiştir. Ancak 2007 yılında Mikronezya, Yap Adasında büyük bir salgın meydana gelmiş ve yakın bir zamanda ise salgınlar Cook Adaları, Polinezya ve Paskalya Adasında görülmüştür. Zika virüsünün Asya ve Afrika dışındaki son büyük salgınıysa nisan 2015’te Brezilya’da ortaya çıkmıştır.
Zika Virüsünün Belirtileri Nelerdir?
Zika virüsünün belirtileri Zika virüsü taşıyan bir sivrisinek tarafından ısırma yoluyla bulaştıktan sonra 2-7 gün arasında ortaya çıkmaktadır.
Zika Virüsünün en yaygın belirtileri:
- Ateş
- Döküntü ve ciltte kızarıklık
- Eklem ağrıları
- Gözlerde kızarma
Zika virüsü bulaşan bireyler arasında tehlikeli grubu öncelikle gebe kadınlar oluşturmaktadır. Dünya Sağlık örgütüne göre, yeni doğan bebeklerde görülen hastalık belirtilerinin mikrosefali ile bağlantısı olabileceği yönündedir.
Zika Virüsüne Karşı Kimler Daha Çok Risk Altında?
Hamileyken Zika virüsü bulaşmış annelerin bebeklerinde, mikrosefali denilen ciddi doğumsal beyin hasarı ve diğer kötü doğum sonuçları kayıt altına alınmıştır. Bu yüzden hamile kadınların bazı önlemleri alması çok önemlidir. Bu önlemler iki başlık altında toplanabilir:
Üç Aylık Hamile Olan Kadınlar İçin:
- Zika virüsünün görüldüğü ülkelere seyahat etmek bir süreliğine ertelenmelidir.
- Eğer virüsün olduğu ülkelerden birine yolculuk kaçınılmaz ise, öncelikle doktorla konuşulmalı ve gezi boyunca sivrisinek ısırmasına karşı alınması gereken önlemler sıkı şekilde uygulanmalıdır.
Hamile Kalmayı Planlayan Kadınları İçin:
- Seyahate çıkmadan önce mutlaka hamilelik planı ve Zika virüsü bulaşma riski doktorla konuşulmalıdır.
- Gezi boyunca sıkı şekilde sivrisinek ısırığından korunma yöntemleri takip edilmelidir.