İDDİA: Fotoğraf Beyrut limanının patlamadan üç dakika önceki halini gösteriyor.
YANLIŞ
Sosyal medyada hızla yayılan ve Teyit’e ihbar olarak gelen bazı gönderilerdeki bir fotoğrafın, Beyrut limanının patlamadan üç dakika önceki halini gösterdiği iddia edildi. Gönderilerde iki fotoğraf alt alta konmuş ve yıkımın büyüklüğü vurgulanmak istenmiş.
Ancak üstteki fotoğraf Beyrut limanından değil, El Mina isimli Kuzey Lübnan’ın Trablus bölgesindeki bağımsız bir sahil kasabasından. Fotoğrafın patlamadan üç dakika önce çekilmiş olması mümkün değil, bölgede hemen öncesinde devam eden bir yangın vardı.
Üç dakika önce çekilmiş olamaz
O anda çekilip sosyal medyada paylaşılan en net görüntülerden biri de 18 saniyelik bu video. Video patlamanın bir anda olmadığını ve daha önce başlamış olan yangın sonucu yaşandığını gösteriyor. Yani fotoğrafın üç dakika öncesinde çekilmiş olma ihtimali yok.
Eldeki verilere göre, bölgede o gün öğleden sonra 17.00 sularında dumanlar görülmeye başladı ve saat 17.54’te ilk küçük patlama meydana geldi. Büyük patlama ise tam olarak saat 18.08’de gerçekleşti. Yani iddia konusu görseldeki ilk fotoğrafta yer alan saat itibariyle her iki patlama da gerçekleşmişti.
Fotoğraftaki yer Beyrut limanı değil
Fotoğrafı tersine görsel arama tekniğiyle aradığımızda ise fotoğrafın Beyrut limanına değil, bir kasaba olan El Mina’ya ait olduğu karşımıza çıkıyor. Dolaşımda olan fotoğraf ilk kez 2012 yılında bir internet sitesinde yayınlanmış. Bu iki bilgiyi de Google haritalar ve adı geçen web sitesini ziyaret ederek teyit edebiliyoruz.
Beyrut limanı ve El Mina arasındaki mesafe 83 kilometre. Yani yakın olduklarını söylemek de mümkün değil.
Sonuç olarak iddia yanlış. Üstteki fotoğraf Beyrut limanından değil, 83 kilometre uzaktaki bir kasabadan ve eski tarihli. İddia bu haliyle yanlış bilginin en yaygın halinden biri olan hatalı ilişkilendirmeye örnek.
Kaynaklar
Google Maps, Beyrut limanı ve El Mina arasındaki mesafe
Lebnan-online, El Mina - Tripoli - Lebanon
Wikipedia, El Mina-Lebanon
Twitter, Tony Montana gönderisi
International Business Times, Massive explosion hits Beirut; foul play suspected, conspiracies arise
BBC, Beirut explosion: What we know so far, 6 Ağustos 2020
4 Ağustos 2020, saat 16.58'de atılan tweet
Earthquake Hazards Program, M 3.3 Explosion - 1 km ENE of Beirut, Lebanon, 4 Ağustos 2020
New York Times, What footage of the Beirut explosion tells us, 5 Ağustos 2020