13 Mart 2018
Basılı kitap ve dergi yayıncılığında en önemli girdi, yazarların telif hakları ve bu haklara ilişkin vergilerdir. Halihazırda yayıncıların telif hakkı ödemelerinde mükellef olduğu %17 gelir vergisi stopajı ve sorumlu sıfatıyla beyan edilen %18 KDV söz konusudur. Bu oranlar yayıncılık sektörünü ağır bir vergi yüküyle karşı karşıya bırakmaktadır.
Yayınevleri bu vergileri yazarlara, çevirmenlere ve çizerlere hak edişlerinden kesip devlete peşin olarak ödemektedir. Bu durumdan en önce eser sahipleri zarar görmekte, gelirleri düşmektedir. Yaratıcı endüstriler, bu vergi yükü ağırlığını taşıyamayacak duruma gelmiştir.
Örneğin,bir yazarın yılda yaklaşık bir kitap yazabildiği düşünülürse, bu kitaptan elde edeceği ortalama 3.000 TL tutarındaki telif geliri %17 gelir vergisi ve %18 KDV ile toplamda %35’lik yani 1.050 TL’lik bir kesintiye uğramakta ve yazarın net kazancı 1,950 TL’ye düşmektedir.
Bir çevirmenin yılda ortalama 3-4 kitap çevirisi yaptığı göz önüne alındığında, elde edeceği 15.000 TL’lik gelirden yapılan 5.250 TL tutarındaki vergi kesintisi, net kazancını 9.750 TL’ye düşürmekte, aylık kazancı 812,50 TL olmaktadır.
Bu sorunun kesin olarak çözümlenebilmesi için alınabilecek en iyi önlem, telif ödemeleri üzerindeki gelir vergisi stopajının ve KDV’nin kaldırılmasıdır. Pek çok ülkede yaratıcı endüstrilerin gelişebilmesi için fikri ve sınai mülkiyet üzerindeki vergiler sıfırlanmakta veya en düşük seviyeye indirilmektedir. Bunun için, Gelir Vergisi Kanunu ve KDV Kanunlarında bu doğrultuda değişiklikler yapılmalı, Gelir Vergisi Kanunu’nun 94. maddesinin (a) bendi yürürlükten kaldırılmalı, KDV Kanunu’nun 17. maddesine eklenecek bir bent ya da fıkra hükmü ile “Gelir Vergisi Kanunu’nun 18. maddesi kapsamındaki telif hakları” KDV’den istisna edilmelidir.
KDV’nin kitap yayıncıları üzerinde finansman yükü oluşturmayan bir yapıya dönüştürülmesi, işlem maliyetlerinin azaltılması, sağlanan istisna ve indirimlerle daha fazla kitabın basılmasının ve erişime sunulmasının teşvik edilmesi, yayıncılık sektöründe işletmelerin gelişen teknolojiye yatırım yapabilmesinin özendirilmesi ve böylece ülkemiz kültür endüstrisinin ve ekonomisin kalkınmasına, okuma kültürünün yaygınlaşmasına katkı sağlanması hedefimiz olmalıdır.
Telif gelirleri üzerindeki vergi yüklerinin kaldırılması, yayıncılık sektörünün ve kültür endüstrisinin gelişmesi adına yeni eserlerin kültür dünyamıza girişinin önünü açacaktır. Bu konuda mevzuat ve uygulamada gerekli adımların atılabilmesi ve sonuç alınabilmesi için, Maliye Bakanlığı’ndan kültür endüstrisine ve yayıncılık sektörüne destekçi bir tavır almasını rica ediyoruz.
Türkiye Yayıncılar Birliği