Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, Güney Kıbrıs Rum İdaresi (GKRY) tarafından Nautical Geo araştırma gemisinin faaliyetlerine yönelik 29 Eylül 2021’de NAVTEX (Denizcilere Duyuru) yayımlanması ve Malta bayraklı, İtalyan sahipli Nautical Geo’nun 3 Ekim 2021’de çalışmalarına başlaması ve Rum makamlarının tek taraflı sondaj programlarının tekrar başlayacağı açıklamasına ait açıklamalarda bulundu.
‘Bu üzere çalışmalar muahede olmadan riskli’
Rum idaresinin hidrokarbon kaynaklarının araştırılması konusunda takındığı tutumun gerçek olmadığını tabir eden Tatar, Kıbrıs’ta bir muahede olmadan bu üzere çalışmaların riskli olduğunu vurguladı. Rum idaresinin “Kıbrıs adası yalnızca kendilerine aitmiş üzere davrandıklarını” aktaran Tatar, “Kıbrıs Türk halkını yok sayarak faaliyetlerde bulunduğunu” belirterek, bu durumun “büyük bir adaletsizlik” olduğunu tabir etti.
‘Kışkırtan taraf Rum kesimidir’
Tatar, Kıbrıs’ta bir muahede olmamasına karşın burada iki farklı halkın olduğunu tüm dünyanın bildiğini vurguladı. Türk tarafının yeni siyaset gereği, Kıbrıs’ta hükümran eşitlik temelinde iki devleti savunduğunu ve bunu her platformda lisana getirdiğini işaret eden Tatar, “Kıbrıs’ta bir muahede olmadan nasıl olur da Rumlar işgal ettikleri Kıbrıs Cumhuriyeti’ni kullanarak Ada’nın bütün zenginliklerini kendilerine aitmiş üzere yönetmeye çalışıyorlar? Rum kısmının, gerginliğin artmaması için bu türlü faaliyetlerden (tek taraflı sondaj çalışmaları) uzak durması lazım. Bunlarla iş birliği yapan ülkelerin de bizim söylediklerimizi de dikkate almaları gerekir. Aksi takdirde Türkiye ile yaptığımız istişareler sonucunda, bizim de benzeri adımlar atmamız kelam konusu olacak. Mavi Vatan’daki haklarımıza sahip çıkmak suretiyle bu üzere çalışmalara (hidrokarbon arama) başlamamız gündeme gelecek. İşi kışkırtan taraf, Kıbrıs Rum kesimidir” dedi.
‘Kimse yarar sağlamaz’
Tatar, BM’nin Kıbrıs’taki taraflar ortasında ortak bir yer bulmak için çabaladığını lakin Rum tarafının tek taraflı çalışmalarla gerginliği artırdığına işaret ederek, “Kimsenin bu üzere gerginliklerden yarar sağlayacağını düşünmüyorum” tabirlerine yer verdi.
Rum idaresinin Doğu Akdeniz’deki hidrokarbon kaynaklarının aranması noktasındaki tek taraflı adımlarının kabul edilemez olduğuna işaret eden Cumhurbaşkanı Tatar, “Dünyada da bu sorunlar iş birliği, dayanışma ve hukuk yerinde yürütülüyor. Rumların, Kıbrıs’ta bir mutabakat olmadan bu üzere zenginliklerin araştırılması çalışmalarından uzak durmaları lazım. İnadına yapıyorlar, aşikâr ki artlarını sıvazlayanlar var” açıklamalarında bulunarak şöyle devam etti: “Bu gerilerini sıvazlayanların da Türk tarafının verdiği ihtarları dikkate alması gerekmektedir. Aksi takdirde gerginlik daha fazla arttığında, bırakın kapsamlı tahlil çalışmalarını, işler, eskisinden daha makûs bir noktaya gidecek. Bu da beni üzüyor. Kimsenin bu üzere gerginliklerden yarar sağlayacağını düşünmüyorum.”
Ne olmuştu?
Rum idaresinin, koronavirüs (Covid-19) salgını nedeniyle Nisan 2020’de ertelenen Doğu Akdeniz’de ilan ettiği “münhasır ekonomik bölge” (MEB) sondaj programlarının tekrar başlayacağını duyurması, bölgede yeni bir gerginliğe yol açmıştı.
Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu dün Polonya Dışişleri Bakanı Zbigniew Rau ile Varşova’daki görüşmelerinin akabinde ortak basın toplantısı düzenleyerek burada mevzuya ait “Cumhurbaşkanımız Doğu Akdeniz Konferansı’nı teklif etti Avrupa Birliği’ne (AB). Şimdi AB’den de bu manada bir yanıt yok, o da çok ilginçtir” diye konuşmuştu.