Başkanlık sistemi cumhuriyet tarihimiz boyunca belli dönemlerde tartışılmakla beraber en somut adımlar günümüzde atılmakta.
Ama bu konunun daha cumhuriyetimizin ilk kurulduğu günlerde de tartışıldığını belirtmekte fayda var.
Cumhuriyet ilan edildiğinde aslında Atatürk’ün kafasındaki yönetim sistemi de başkanlık olduğu halde, İnönü “Ben ne olacağım” türünden yaklaşım sergileyince o zor günlerde Atatürk fazla ısrarcı olmamış.
Aslında İnönü’ye cevabı da olmuş da bunu burada yazmayalım.
Ayrıntıları merak edenler arşivleri karıştırabilir..
Bize göre başkanlık konusunda ısrarcı olmaması hata olmuş.
Daha o dönem başkanlık sistemi ile başlanmış olsaydı, bu gün çok daha ileri seviyelerde olabilirdik.
Cumhuriyet tarihimiz boyunca dönem dönem yaşadığımız siyasi ve ekonomik buhranların bir çoğu yaşanmazdı.
En azından 70 cente muhtaç durumlara düşmezdik.
Koalisyon eşittir başta siyasi ve ekonomik istikrarsızlıktır.
Demokrasi kültürü tam yerleşmemiş ülkelerde koalisyonlar, ülkelerin özellikle ekonomik büyüme ve gelişmelerinin önünde en büyük engeldir.
Parlamenter sistemlerde de bu partilerin zaman zaman koalisyon ortakları olma ihtimalleri ortaya çıkmakta ki bu da beraberinde çok değişik sorunlara sebep olabilmekte.
Zaten şu an ülkemizdeki duruma bakılınca bu açıkça görülmekte.
Partinin genel başkanı dahil yöneticilerinin yarısı tutukludur.
Başkanlık karşıtlarının temelde iki noktada itirazları vardır.
1.Başkanlık eşittir padişahlık.
2.Ve başkanlık sistemi ülkeyi bölünmeye götürecek.
Başkanlık tek adamlık değildir. Başkanlık padişahlık hiç değildir.
Başkanlık sisteminin de kendi denetim mekanizmaları vardır.
Başkanlık Yasama ve Yargı ile bir bütündür.
Ama en önemli denetmen her zaman halkın kendisidir.
Ancak bu mekanizmaları suistimal etmek isteyen kişiler varsa bunu yapmaları için başkanlık sistemine ihtiyaçları yoktur.
Zaten suistimal ederler.Tabi bu suistimallerin eninde sonunda bedelleri de vardır ve bu bedel her zaman ödenir.
Tarih bu tür örneklerle dolu değil midir?
Diğer itiraz noktası bölünme konusudur.
Sanki başkanlık eşittir illa federatif sistem.
Ki bölünme konusunda parlamenter sistemde de aynı tehlikeler mevcuttur.
Hatta bize göre parlamenter sistemde bölünme tehlikesi daha büyüktür.
Ülke bütünlüğünü belirleyen etkenler başakadır.
Başkanlık veya parlamenter sistemler değil.
Bir de konuyu saptırmak amaçlı Cumhuriyet ile Başkanlığı birbirine alternatif olarak göstermeye kalkışanlar var.
Diyeceksiniz ki Başkanlık gelince Cumhuriyet yok olacak.
Cumhuriyet ayrı bir şey. Başkanlık ayrı bir şey.
Özetle başkanlık konusunda lehte ve aleyhte çok fazla şeyler söylenebilir.
Kendi adımıza başkanlık sistemi her zaman savunduk ve konuyla alakalı fikrimizi belirten bir çok yazı da yazdık.
Kaldı ki muhalefet öteden beri %10’luk barajdan yakınıp durmaktaydı.
Başkanlık sisteminde bu da ortadan kalkacaktır ki iki turlu seçimlerde temsilde adalet çok daha iyi sağlanmış olmakta.