Bina Kimlik Sistemi ile binalarda şeffaflık sağlanıyor
İnşaat ve gayrimenkul sektörü için önemli bir adım olan Bina Kimlik Sistemi (BKS), 81 ilde eş zamanlı olarak devam ediyor. Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından alt yapısı yaklaşık bir buçuk yılda tamamlanan BKS uygulamasına, haziran ayında düzenleme gelmişti. Apsiyon Akademi Kat Mülkiyeti Hukuku Eğitmeni Avukat Armağan DERGİN, doğal afetlerde can ve mal kaybını daha aza indirgemek, binaların teknik özelliklerini ve hasar durumlarını tespit etmek amacıyla hayata geçirilen BKS sayesinde hasarlı binaların satışının veya kiralanmasının da önleneceğini belirtiyor.
Türkiye’de yapı denetimli olarak tamamlanan her binanın denetimi ile teknik ve genel bilgilerine ulaşılması amacıyla geliştirilen Bina Kimlik Sistemi’nin (BKS) uygulanmasına ilişkin yapılan düzenlemeler Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Yönetmelikle birlikte, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı’nca belirlenen yapılarda iş bitirme aşamasına gelenler, yapı denetim kuruluşunca bakanlıktan temin edilen teknolojik levhayı yapının kolayca görünen bir yerine asmak zorundalar. BKS uygulaması ile her yapıya sertifika kapsamında QR kodlu ve RFID (Radyo Frekansı ile Tanımlama Teknolojisi) çipli elektronik etiket verilecek.
Binalardaki bağımsız bölümlerin alımında veya kiralanmasında yaşanan mağduriyetler giderilecek
BKS ile ilgili açıklama yapan Apsiyon Akademi Kat Mülkiyeti Hukuku Eğitmeni Avukat Armağan Dergin, “BKS’nin en önemli özelliklerinden birisi, bağımsız bölümlerin satın alımı veya kiralanması sırasında ana gayrimenkulde kullanılan tüm malzeme bilgileri ve proje bilgilerine ulaşma imkanı vermesidir. Uygulamada, bir bağımsız bölüm satın alındığı sırada; tapu, belediye ve diğer kurumlardan bilgi toplanmaya çalışılıyor. Binanın hangi yılda yapıldığı, kaydında başka bir kısıtlama olup olmadığı, yönetim planı gibi konular araştırılıyor. Araştırma yapılmaması halinde ise çoğu zaman ciddi mağduriyetler yaşanıyor” dedi.
Müteahhit firma ile anlaşma yapıldığı, kısa zaman sonra kentsel dönüşüm nedeniyle binanın yıkılacağı bilgisi verilmeden daire kiralayan kişilerin oldukça fazla olduğunu belirten Armağan DERGİN; “Bu sistemde kiracı ilgili QR barkodu okutarak binanın ne aşamada olduğunu, herhangi bir yıkım kararının mevcut olup olmadığını öğrenebilecek. Böylece hasarlı binaların kötü niyetli olarak kiraya verilmesinin de önüne geçilecek. Sistemde yapının kullanım kılavuzu da yer alacak. Önümüzdeki günlerde tapuda herkesin inceleyebildiği yönetim planının dahi bu sisteme yükleneceğini umuyoruz” ifadelerini kullandı.
BKS, deprem, yangın gibi afetlerde hayat kurtaracak
Dergin; “Binaya yerleştirilen etiketlerdeki bilgilere RFID okuyucu vasıtasıyla her düzlemde uzak bir mesafeden ulaşılacak. Sistem, bina kat planları, yapının genel verileri ve yapıda ikamet eden vatandaş bilgileri gibi hayati önem sağlayan bilgilere kısa zamanda erişilmesine imkan sağlayacak. Bu bilgilere ulaşmak deprem, yangın gibi afet durumunda oldukça önem arz ediyor. BKS sayesinde bu bilgilere çok hızlı bir şekilde ulaşım sağlanacak” dedi.
Yıl sonunda 100 bin binanın etiketlenmesi hedefleniyor
Proje dahilinde her binada kullanılan tüm malzeme bilgilerinin depolanarak bir veri havuzu oluşturulacağını kaydeden Dergin, “Bu sayede gerek inşaat sektörü gerekse binayı satın alacak ya da kiralayacak vatandaşlar için bir yapı kullanım kılavuzu oluşturulmuş olacak. BKS’ye son 5 yıl boyunca ülkemizde bina istatistikleri göz önüne alındığında, 2021 yılı sonunda 100 bin binanın Bina Kimlik Belgesi ile etiketlenmesi hedeflenmekle birlikte, etaplar halinde tüm yapı stokuna uygulanması planlanıyor” ifadelerini kullandı.
5 yılda bir denetim yapılacak
Dergin ayrıca, binaların 3 boyutlu görsellerinin sistemde yer alacağının altını çizerek; “Beş yılda bir yapılacak denetimlerde ilave kat çıkma, kolon kesme, bodrumu kata çevirme, sığınağı depo ya da dükkan gibi kullanma gibi aykırılıkların tespit edilip, engellenebilecek” dedi.