Myanmar Genelkurmay Başkanı Min Aung Hlaing, askeri darbenin, 8 Kasım 2020'deki seçimlerin oy sayımında hile yapıldığı gerekçesiyle gerçekleştiğini söyledi. Bu ülkede darbe karşıtı protestolar nedeniyle bazı kentlerde sıkıyönetim ilan edildi.
1 Şubat’ta gerçekleşen darbenin ardından ilk kez televizyonda kamuoyuna bir açıklama yapan Genelkurmay Başkanı Min Aung Hlaing, "seçimlerdeki hile ve usulsüzlükle ilgili yetkililerin sorumluklarını araştırıyoruz.” dedi.
Olağanüstü Hal Uygulamasının ardından (OHAL) ülkede adil ve özgür bir seçim yapılacağı vaadinde bulunan Min Aung Hlaing, kendi yönetimindeki askeri rejiminin diğerlerinden farklı olacağını iddia etti.
Min Aung Hlaing, darbe karşı gösterilere izin vermeyeceklerini ve bu gösterileri kararlılıkla sert bir şekilde yanıt vereceklerini söyledi.
Protestolar nedeniyle bazı kentlerde sıkıyönetim ilan edildi
Myanmar'da askeri darbe ve hükümet üyelerinin gözaltına alınmasına yönelik protestoların ardından Yangon kenti ile Mandalay kentinin bazı bölgelerinde sıkıyönetim kararı alındı.
Cunta yönetiminin, protesto edildiği gösteriler nedeniyle ülkenin en kalabalık kentleri arasındaki Yangon ve Mandalay'ın 7 ilçesinde sıkıyönetime geçildi.
20.00-04.00 saatlerinde uygulanacak sıkıyönetim kapsamında, protesto gösterisi düzenlemek ve 5'ten fazla kişinin bir araya gelmesi yasaklandı.
Sıkıyönetim kararının ikinci bir emre kadar geçerli olduğu belirtilen açıklamada, bazı kişilerin, halk ve güvenlik güçlerini tehlikeye atacak şekilde davrandığı savunuldu.
Açıklamada, "Bu davranışlar, istikrarı, halkın güvenliğini, kolluk kuvvetlerini ve halkın barış içinde bir arada yaşamasını etkileyebileceği ve ayaklanmalara neden olabileceği için toplanmak ve kalabalık önünde konuşmak yasaklandı." ifadesine yer verildi.
Bu arada Başkent Nepido'da polis, göstericilere "Dağılmazsanız güç kullanacağız." uyarısında bulundu. Polis, göstericilere ilerlemeleri durumunda, gerçek mühimmatla müdahale edileceğini duyurdu.
Diğer yandan, göstericiler de polise yönelik "Halka hizmet edin, orduya değil." sloganları attı.
Darbe protestoları
Ülke genelinde üçüncü gününü dolduran darbe karşıtı gösteriler, bugün de on binlerce kişinin katılımıyla düzenlenmişti.
Yangon'daki protestocular, "Liderlerimizi serbest bırakın", "Myanmar için adalet" ve "Darbeye hayır" sloganları atmıştı. Polisin tazyikli suyla müdahalesine maruz kalan göstericilerden bazıları yaralanmıştı.
HRW: gözaltına alınanların salıverilmesi ve internet kısıtlamasının kaldırması çağrısı yaptı
İnsan Hakları İzleme Örgütü (HRW), Kasım 2020 seçimlerinde hile yapıldığı tartışmalarının ardından ordunun askeri darbe yaptığı Myanmar'da gözaltına alınanların salıverilmesi ve internet kısıtlamasının kaldırması çağrısı yaptı.
New York merkezli HRW'nin internet sitesindeki açıklamada, Myanmar'da görevli gazetecilerin, basın işçilerine yönelik yaygın baskı tehdidinin eli kulağında olduğunu aktardığı belirtildi.
Açıklamada, ülkedeki birçok gazetecinin HRW'ye güvenlikleri açısından endişeli olduklarını ilettiği kaydedildi.
Myanmar Ulaştırma ve İletişim Bakanlığının ülkedeki tüm internet sağlayıcı firmalara, sosyal medya uygulamalarına erişimi kapatma talimatı verdiği anımsatılan açıklamada, bu erişim engeli kararının kaldırılması çağrısı yapıldı.
"İnternet kısıtlamaları yasal amaca uygun değil"
Açıklamada, uluslararası insan hakları standartlarına göre internet temelli kısıtlamaların yasalarda yer alması ve yasal bir amaca uygun olması gerektiği ifade edildi.
Ancak internet erişiminin sonlandırılmasının bu standartlara uymadığı ve günlük yaşam için gereken bilgi ile iletişimi engellediği belirtilen açıklamada, kısıtlamaların, insan hakları ihlallerinin üzerini örttüğü ve hükümetin ihlallerini kanıtlamayı zorlaştırdığı kaydedildi.
Açıklamada, internet hizmet sağlayıcılarının kısıtlamalar için yasal dayanak sağlanması noktasında ısrarcı olması gerektiği vurgulanarak, söz konusu şirketlerden erişimi mümkün olan en kısa zamanda sağlamaları istendi.
"Kısıtlamalar, suiistimalleri gizlemiyor"
HRW'nin Asya Direktörü Brad Adams, haberler ve bilgilerin darbeciler tarafından karartılmasının gözaltıları ve diğer suistimalleri gizlemediğini söyledi.
Ordunun gözaltına aldıklarını derhal serbest bırakması gerektiğine dikkati çeken Adams, internet ortamındaki bilgilere erişimin yeniden sağlanması ve ifade özgürlüğünün korunması gerektiğini vurguladı.
Adams, "iktidarı ele geçirmekle meşgul" olan Myanmar ordusunun, geri döndürülmezse demokrasinin ilerlemesine ve insan haklarının korunmasına engel olacağını ifade etti.
Darbenin, oldukça dehşet verici bir şey olduğu değerlendirmesinde bulunan Adams, hükümetleri, ordunun korkunç insan hakları sicili hakkında uyardı.
Myanmar'da askeri darbe
Myanmar'da 8 Kasım 2020'deki seçimlerin oy sayımında hile yapıldığı iddiaları nedeniyle ülkede gerilim tırmanmıştı. Ordu yanlısı gösterilerin düzenlenmesinin ardından Genelkurmay Başkanlığı, 28 Ocak'ta hükümete seçimlerde hile iddialarına açıklık getirme çağrısında bulunmuştu.
Myanmar ordusu, 1 Şubat'ta yönetime el koymuş, 1 yıllığına olağanüstü hal (OHAL) ilan edilmiş, Devlet Başkanı Win Myint, Dışişleri Bakanı ve ülkenin fiili lideri Aung San Suu Çii ile iktidar partisi Ulusal Demokrasi Birliğinin (NLD) önde gelen isimleri gözaltına alınmıştı.
Ülkede darbe karşıtı protestolar devam ediyor. Myanmar'da siyasi nedenlerle tutuklanan muhaliflerin kurduğu Siyasi Tutuklulara Yardım Kuruluşu (AAPP) ise 1 ila 5 Şubat'ta ülkede 147 kişinin gözaltına alındığını duyurmuştu.