Birçok kişi tarafından büyük ve renkli papatyalar olarak görülse de kasımpatılar kendilerine has bir özellik taşır ve özel bir bakım isterler. Bazı ülkelerde “ölüm çiçeği” denir onlara. Adından anlaşıldığı üzere Kasım ayının çiçeğidir. Ortalama 50-150 cm arasında uzarlar.
Büyük ve katmerli çiçek yapısıyla bilinmesinin yanı sıra büyük bir papatya görünümünde olanları da vardır. Çiçekleri beyaz, pembe, mor, sarı veya turuncu renkte olabilir. Bazen iki ya da daha çok renklilerine de rastlanır. Çiçeğin diğer adı olan krizantem Yunancada altın çiçek anlamına gelir. Çiçek başları iridir.
Papatyagiller familyasından gelir. Çoğu çiçek kış aylarının kasvetli havasında kendini gizlerken kasımpatılar tüm neşesi ile renk renk açarak ortamı şenlendirirler. Aşağıda bu çiçeklerin bakımı ile ilgili merak ettiklerinize cevap bulabilirsiniz.
Kasımpatı Çiçeği Nerede ve Hangi İklimde Yetişir?
Bu çiçek rengarenk görünümüyle sevilen bir çiçektir. Saksıda ev içi-ofislere veya balkonlara, çiçek yataklarında bahçelere, bordürlere ve seralara ekilebilir.
Anavatanı Çin ve Japonya olan bu bitki Türkiye’de Ege, Akdeniz ve Marmara bölgesinde yetiştirilmeye uygundur. Bu bölgelerin sahip olduğu iklim tiplerinde rahatlıkla yetişirler.
Kasımpatı Çiçeği Nasıl Yetiştirilir? Hangi Mevsimde Dikilir?
Hızlı ve kolay yetiştiğinden ekstra bir çabaya gerek duymaz. Bu çiçekleri yetiştirmek için tohum kullanılabilir. Bitkinin çiçeklenme dönemi geçtikten sonra tohumlarını dökmeye başlar. Tohumlar toplandıktan sonra güneş almayan yerlerde muhafaza edilmelidir.
Tohum ile dikim için sırasıyla şu işlemler yapılır:
- Nemli çimlendirme torfunun üzerine kasımpatı tohumları atılır.
- Yaklaşık 1 cm kalınlığında elenmiş torf serpiştirilir. Böylece tohumların üzeri kapanmış olur.
- Toprağının nemini kaybetmesi amacıyla saksının üzeri plastik şeffaf bir jelatinle kapatılır.
- 18-21 derece arasında sıcaklık sağlanır.
- Dikim işleminden sonra bitkiye mutlaka can suyu verilmelidir.
Tüm bu işlemlerden sonra 2-3 hafta arasında çimlenme gerçekleşir. Filizleri görünür hale geldikten sonra daha geniş saksılara yerleştirebilirsiniz.
Bir diğer yöntem olarak kökten ayırma ise oldukça kolaydır. İlkbahar başında yeni filizlenen kökleri ayırıp yeni yerlerine dikmek bitkinin çoğaltma yöntemi olarak sıkça kullanılır.
Ocak ayından Mart’a kadar tohum ekimi yapılabilir. Eğer saksıya dikilecekse çiçeklendiği dönem beklenmelidir. Unutulmamalıdır ki, bu bitkiler yaz sıcağında ya da kış soğuğunda ekilirse, sadece bir kez çiçek açarlar. Fakat ilkbaharda ekildiğinde her yıl gelişirler.
Kasımpatı Ne Zaman Çiçek Açar?
Yetiştirilmesi çok zahmetli olmayan kasımpatı, doğal ortamında sonbahar ayıyla birlikte kendini gösterir. Haziran, Temmuz ve Ağustos aylarında çiçek açar.
Ev ve balkonlarda ise Eylül ve Ekim aylarında çiçeklenmeye başlar. Kısacası ekimin yapıldığı aya göre yaz aylarında çiçeklenir. Kış aylarına doğru çiçeklerini dökerek dinlenme sürecine girer.
Kasımpatı Çiçeğinin Sulama Sıklığı Nasıl Olmalıdır?
Bu çiçek sulanırken mevsim ve toprak kuruluğu dikkate alınmalıdır. Kış aylarında bitki soğuktan korunmalıdır ve çok az sulanması yeterli olacaktır. İlkbahar ve yaz aylarında ise daha fazla suya ihtiyaç duyar.
Su, toprağın bütün yerlerine ulaşmalıdır. Kış aylarında çeşmeden alınan soğuk su direkt verilmemeli, oda sıcaklığında ılıdıktan sonra bitkiye verilmelidir.
Diğer çiçeklere göre sulama konusunda daha hassas olan kasımpatıda kullanılan su miktarı hiçbir zaman değiştirilmemelidir. Kasımpatı çok fazla büyüdüğünde miktar elbet artabilir, fakat her gün aynı miktarda ve aynı zamanda sulanması önemlidir.
Büyüdükçe ve çiçek açmaya başlarken su miktarı biraz artırılmalıdır. Çiçekleri tamamen açtığında ise haftada ortalama üç kez sulanmalıdır.
Kasımpatı Çiçeğinin Toprak İsteği Nasıldır?
Toprak ayırt etmeyen bu çiçek, daha çok humuslu, yumuşak ve süzek bahçe toprağını tercih eder. Drenajı çözülmemiş topraklar bitkinin çürümesine neden olabilir.
Bu sebeple bol gübreli, havadar ve killi topraklar bitki için uygundur. Ayrıca bu bitki topraktaki tuzluluk oranına duyarlıdır. Eğer tuzluluk sorunu varsa bol su ile yıkanabilir.
Kasımpatı Çiçeğinin Işık ve Sıcaklık İsteği Nasıldır?
Bu çiçeğin iyi bir şekilde yetişebilmesi için öncelikle ışığının doğru ayarlanması gerekir. Güneşin bitkiye doğrudan teması önerilmez. Dolaylı ışıklardan daha fazla hoşlanır. Özellikle çiçek açma dönemindeyken sıcaklık ve ısıya ihtiyaç duyarlar.
Bu nedenle yarı güneşli veya yarı gölge ortamda bulundurulması önerilir. Çiçeğin her bölgesinin eşit şekilde gelişimi isteniyorsa, ara ara güneş alan bölümü değiştirmek, yani bitkinin yönünün çevrilmesi önerilir. Saksıda yetiştirilenler güneşe daha fazla ihtiyaç duyarlar.
Hava akımlarından oldukça etkilenen bu çiçek, çok soğuk veya çok sıcak ortamlara dayanamaz. Ortalama bir sıcaklıkta, hava değişimlerine maruz bırakılmadan yetiştirilmelidir. Kış aylarında kasımpatı yetiştiriyorsanız oda sıcaklığı 12 derecenin altına düşmemelidir.
Kasımpatı Çiçeğinde Budama Nasıl Olmalıdır?
Bu çiçek zamanı geldiğinde küçük budamalara ihtiyaç duyar. Kurumuş ve zamanı geçen çiçeklerinden bitkinin arındırılması gerekir. Aksi takdirde bitki tüm gücünü sağlıklı çiçeklerine veremez. Mayıs ayı budama için uygundur.
Kasımpatının budamaya ihtiyaç duymasındaki bir diğer neden ise rüzgardır. Bir sonbahar bitkisi olduğundan çiçek şiddetli rüzgara maruz kalıp zarar görebilir. Bu nedenle kısa tutulması önerilir. Fakat yaz aylarında uzamalarında bir sakınca görülmez.
Kasımpatı Çiçeğinde Gübreleme Nasıl Olmalıdır?
Organik gübre önerilir. Çiçeklenme döneminde fosfat ağırlıklı gübreler bu bitki için uygundur. Gerek görüldüğünde bitkinin durumuna göre inorganik gübre de kullanılabilir. Gübre, toprağın 15 cm derinine karıştırılmalıdır.
Ayrıca çiçeklenmeye başladıktan sonra suni gübre yapılmamalıdır. Aksi takdirde suni gübreleme çiçeklenmeyi olumsuz etkiler. Kış başında toprağına bol bol eski sığır gübresi karıştırmalısınız.
Kasımpatı Çiçeğinde Vitamin Kullanımı Nasıl Olmalıdır?
Toprakta bulunan mineral ve vitaminler çiçek için genellikle yetersiz kalır. Çiçeğin durumuna göre yılda en az bir sefer toprağına vitamin katılmalıdır.
Kasımpatı Çiçeğinin Düzgün Çiçeklenmesi için Neler Yapılabilir?
Değnekler ve ipler yardımıyla dalların dik durması sağlanır. Böylece dal kırılmaları en aza indirgenmiş olur. İri çiçekli kasımpatı türlerinde her dalda bir tomurcuk bırakarak diğerleri keskin bir makas aracılığıyla dalla bitiştikleri yerden kesilir.
Böylece çok daha iri ve gösterişli çiçekler elde edilir. Küçük ve orta irilikte çiçekleri olan türlerde çiçeklerin toplu durması gerekir. Bu sebeple tomurcuk azaltılması önerilmez.
Kasımpatıya Zarar Veren Faktörler ve Çiçekte Görülen Hastalıklar Nelerdir?
Bu çiçekte görülen zararlılar; çiçeklenme bozukluklarına neden olan afidler, bitkinin kök boğazını keserek zarar veren kesici kurtlar, yapraklarının renk değiştirmesine sebep olan yaprak kurtları olabilir.
Ayrıca kırmızı örümcekler çiçeklerin suyunu emerek renk değiştirmelerine neden olurlar. Çiçeklerin yapraklarında oluşan kahverengileşme ise thrips (böcek) nedeniyle olur.
Yaprakta bulunan suyu emen beyaz sinekler de bu çiçek için tehlikelidir. Bu gibi zararlılardan korunmak için ilaç kullanılabilir. Kasımpatıyı yetiştirdiğiniz ortamda başka bir çiçeğin olmamasına özen göstermelisiniz. Sağlıklı ve uzun yıllar yaşamasını istiyorsanız ilk olarak buna dikkat etmelisiniz.
İyi bakılmadığı takdirde çabuk hastalanabilen bu çiçekler için özellikle sudan kaynaklı mantar ve bitler de tehlike oluşturur. Yaprak altında siyah küçük canlılara rastladıysanız mutlaka insektisit ile ilaçlanmalıdır. Bu ilaçlama yağmursuz havada ve önerilen ilaç miktarında yapılmalıdır.
Hastalık bitkiyi terk edene kadar 10-15 gün aralıklarla ilaçlanmalıdır. Bu durum mantar hastalıkları için de geçerlidir. Bu çiçekte yaygın görülen bir diğer hastalık ise virüslerin sebep olduğu cüceleşme hastalığıdır. Bunun sonucunda çiçeklerin tamamı veya bir kısmı rengini kaybeder ve sarı-yeşil renk alır. Çiçekler küçülmeye başlar.
Kasımpatı Çiçeğinin Peyzajda Kullanımı Nasıldır?
Anlamları ülkeden ülkeye farklılaşan bu çiçekler genellikle bulundukları ortamı renklendirmek amacıyla evlerde, ofislerde, parklarda, bahçelerde süsleme amaçlı kullanılırlar.
Anlamı ülkeden ülkeye değişen bu çiçekler bazı yerlerde cenazelerde; bazı yerlerde ise düğün, doğum günü gibi eğlenceli mekanlarda tercih edilir.
Kasımpatı Çiçeğinin Kullanım Alanları Nerelerdir?
En yaygın kullanımı hiç şüphesiz kesme çiçekçiliktir. Sevilen bir çiçek türü olarak çiçek buketlerinde yer alır, ticareti de yaygındır. Bazı Avrupa ülkelerinde ve Japonya’da ölümü çağrıştıran bir çiçek olduğu için cenaze törenlerinde kullanılır. Fakat bizim ülkemizde böyle bir sembolize söz konusu değildir.
Gerek görünümü gerek yapısı ve içindeki mineraller sayesinde birçok alanda kullanılırlar. Kozmetikte, ilaç sanayisinde, süslemelerde, hatta sofralarda bile tercih edilirler. Özellikle Uzakdoğu ülkelerinde bazı türleri aroması için çay olarak tüketilir. Ayrıca bitkinin yaprakları salata malzemesi olarak da kullanılabilir. Soğuk içilen şerbeti de yapılabilir.
Kasımpatı Çiçeğinde Saksı Seçimi ve Değişimi Nasıl Olmalıdır?
Orta büyüklükte, toprak bir saksı tercih edilmelidir. Saksının ağız kısmı geniş, derinliği fazla olmalıdır. Ayrıca saksı tabanının delik olması da çok önemlidir. Bu deliklerin üzerine bitki dikilmeden önce kırık kiremit parçaları koyulması önerilir. Bu, drenajı sağlayacaktır.
Saksı değişimi çiçeğin gelişimine göre ayarlanmalıdır. Değişimin sıcak havalarda yapılması tavsiye edilir. Mayıs ve Haziran ayları bu işlem için uygun zamanlardır.
Kış Aylarında Kasımpatı Çiçeğinin Bakımı Nasıl Olmalıdır?
-30 dereceye kadar soğuğa dayanabilen kasımpatılar, soğuk şehirlerde tercih edilebilirler. Fakat 30 civarı türü bulunan bu bitkilerin soğuğa dayanıklılığı türüne ve bakım şekline göre değişebilir.
-15 dereceden soğuk bölgelerde kuru yapraklarla, gübrelerle, samanlar ve toprak karışımıyla dayanıklılığı artırılabilir.
Yaz Aylarında Kasımpatı Çiçeğinin Bakımı Nasıl Olmalıdır?
İlkbahar aylarında çiçek yerinden sökülmelidir. Sık ve fazla filizlenme mevcutsa ikili-üçlü gruplara ayrılır. Toprak güzelce gübrelenip çiçekler düzgün aralıklarla yeniden dikilir. Çiçeklerin arasında 30 cm mesafe bırakılır.