Yatırım yapmayı düşünenler için akla gelen en önemli soru yatırımımı neye veya nereye yapmalıyım ve piyasa hareketlerini önceden nasıl doğru tahmin edebilirim? Forex piyasalarında da fiyat hareketlerini önceden tahmin edebilmek için genel olarak kabul gören iki analiz yöntemi uygulanır. Bu analiz yöntemleri;
• Temel analiz
• Teknik analiz
Bu analizimizde temel analizden bahsetmek istiyoruz. Temel analiz bir parite, hisse senedi veya herhangi başka bir finansal varlığın gelecekteki fiyat hareketlerini ekonomik, politik, çevresel faktörlerle beraber, temel arz ve talebini etkileyecek istatistikleri kullanarak tahmin etme metodudur. Kısaca özetleyecek olursak etki-tepki ilişkisini bilirsek ileride bu etkinin tekrar oluşması durumunda piyasanın nasıl tepki verebileceğini tahmin edebiliriz prensibine dayalıdır.
Temel analizde takip edilmesi gereken en önemli noktalar şüphesiz ki gün içinde ekonomik takvim dahilinde gelen veriler, siyasi/jeopolitik gelişmeler, merkez bankası üyeleri ve siyasi yetkililerden gelen açıklamalardır.
Temel analizin hayat damarı olan ekonomik takvim; piyasada işlem gören varlıkların fiyat değişimlerinin nedenlerini anlamak ve bu varlıklardaki fiyat değişimlerini doğru yorumlayarak gelecekteki fiyat hareketlerini başarılı bir şekilde tahmin etmek adına büyük önem taşımaktadır.
Yatırımcıların doğru strateji oluşturması açısından ekonomik takvim; gün içinde gelecek olan verilerin hangi ülkeden ve saat kaçta geleceği, gelecek olan verinin önem derecesini, geçmişte gelen rakamsal değerlerini ve gelecek olan verinin rakamsal olarak beklentilerini gösteren önemli bilgiler içerir. Günlük, haftalık, aylık bazda yatırımcı için geri ve ileriye dönük olarak, piyasalara etki eden önemli faktörlerin takibi ekonomik takvim üzerinden sağlanabilmektedir.
Doğru yatırım kararları alabilmek adına ekonomik takvimdeki verileri doğru yorumlayabilmek son derece önemlidir. Ekonomik takvimde yer alan bir önceki dönemdeki veriler ve beklenen verileri karşılaştırarak, oluşabilecek fiyat hareketliliklerine yönelik önceden öngörüde bulunarak işlem stratejileri oluşturulabilir. Ancak verilerin doğru yorumlanabilmesi için gelecek olan verilerin önem derecesini bilerek yorumlamak büyük önem taşır. Her veri aynı önem derecesine sahip olmadığı gibi aynı oranda fiyat hareketliliği de oluşturmayabilir. İşte Forex Koçu’nun önemi tam da bu noktada ortaya çıkmaktadır.
Şimdi piyasalarda önem derecesi yüksek bazı ekonomik veri ve gelişmeleri bir gözden geçirelim.
- FOMC (Federal Açık Piyasa Komitesi): ABD’nin açık piyasa işlemlerine yönelik yılda 8 defa toplanarak, izleyecekleri para politikalarıyla ilgili kararların alındığı komitedir. Alınan kararlar USD ve global piyasalar üzerinde etkileri oldukça önemli etkilere neden olur. Kurul toplantıları dışında başta Yellen olmak üzere üyelerin basına veya konferanslarda yaptığı açıklamalar da yakından takip edilmelidir.
- Tarım dışı istihdam Değişimi (NFP): Tarım işçileri, evde çalışanlar, kar amacı gütmeyen işletmeler ve memurlar hariç çalışan tüm bireylerin istihdam durumunu içeren rapordur. Verinin beklentiden yüksek gelmesi USD üzerinde olumlu etkiler yaratır. Her ayın ilk Cuma günü TSİ 16:30’da açıklanır.
- İşsizlik Oranı: İşsizlik oranı, ülke genelindeki toplam işsiz rakamını ifade eden veridir. Bir ülke ekonomisindeki işsiz rakamının toplam iş gücü içindeki payıdır. Beklenenden düşük gelen işsizlik oranı o ülkedeki işsiz sayısının beklenenden daha hızlı azaldığını ifade edeceğinden dolayı, o ülke para birimi üzerinde olumlu etkiler yaratabilir.
- İşsizlik Maaşı Başvuruları: İşsizlik maaşı alabilmek için yapılan başvurusu sayısını rapor eder. İşsizlik maaşı başvuran sayısının azalması, işsiz sayısının azalıp, çalışan sayısının artmasını ifade edeceğinden dolayı o ülkenin ekonomisi dolayısıyla da para birimi için olumlu bir göstergedir.
- Gayrisafi Yurtçi Hasıla (GSYİH): Bir ülke ekonomisinde , belli bir döneme göre üretilen tüm mal ve hizmetlerin değeridir. GSYİH’daki değişim, ülke ekonomisindeki büyümeyi veya daralmayı gösteren çok önemli bir makro ekonomik veridir. Beklenenden iyi gelen GSYİH rakamları o ülkenin ekonomik görünümünün beklenenden daha güçlü gerçekleştiğini göstereceğinden dolayı o ülke para birimine etkileri olumlu yönde olur.
- Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE): Satın alınan ürün veya hizmetlerin fiyatlarındaki ortalama değişimleri gösteren makro-ekonomik bir endekstir. Bir ülkedeki enflasyonu ölçmek için kullanılır.
- Ham Petrol Stokları: Amerikan Petrol Enstitüsü tarafından açıklanan , haftalık olarak ticari ham petrol varillerindeki artış veya düşüşü içeren veridir. Stoklarda beklenenden fazla bir artış söz konusuysa bu durum petrol fiyatları açısından negatif bir etki yaratabilir. Tam tersi durumda ise pozitif bir etki görebiliriz.
Örnek olarak sadece ABD verilerini kullandık fakat aynı verilerin diğer ülke ve para birimleri için de aynı önemi taşıdığını belirtelim. Ayrıca Avrupa Merkez Bankası (ECB), İngiltere Merkez Bankası (BOE), Japonya Merkez Bankası (BOJ) gibi önemli merkez banka kararları ve üyelerinin yapacağı açıklamalar ilgili para birimleri ve piyasalar için yüksek önem arz etmektedir.