İslam dinindeki siyasi-itikadi mezheplerden birisi olan Eş’arilik mezhebi ile ilgili genel bilgilerin yer aldığı yazımız. Eş’arilik nedir?
Eşarîlik Hicri 4 ile 5. yüzyıllarda gelişen ve temelde Mutezilenin akılcı kelamına karşılık oluşan itikadi bir mezhebin adıdır.
Advertisement
- Kurucusu, Ebu’l-Hasen el-Eş’arî’dir.
- Eş’arilik, İslam’ın nakille gelen inançlarını akılla destekleyerek sağlam bir zemine oturtmayı ve böylece dini inanç esaslarını iç ve dış bütün saldırılara karşı savunmayı hedeflemiştir.
- Eşarî’nin savunduğu fikirler ve kullandığı metot, aklı esas alan Mutezile ile aklî metodu kullanmaya karşı çıkan fakihler gibi iki uç arasında orta bir yerdedir.
- Eşariliğin önemli görüşlerinden birisi kesb (kazanma) nazariyesidir. Bu nazariyeye göre insan bir eylemin gerçekleşmesi için her türlü tedbiri alır ancak o fiilin gerçekleşmesi Allah’a kalmıştır. Yani insan sadece bir eylemin gerçekleşmesini kesb etmiş ve Allah ise onu yaratmıştır. İşte buna kesb yani kazanma nazariyesi adı verilir.
- İyi ve kötü şeyler akılla değil, naslarla yani ayet ve hadislerle anlaşılır. Yani bir şey Allah emrettiği için iyidir ya da Allah yasakladığı için kötüdür.
Eşarilik daha çok Hicaz, Kuzey Afrika, Irak, Suriye ve Endonezya’daki Müslümanlar arasında yaygındır.