Öncelikle bu suçun Türk Ceza Kanunu’nda yer alan tam hali; kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın almak, kabul etmek veya bulundurmak ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanmaktır. Aşağıdaki maddede sayılan fiillerden birini gerçekleştirmek suçun oluşması için yeterlidir.
TCK Madde 191- Kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alan, kabul eden veya bulunduran ya da uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanan kişi, iki yıldan beş yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.
Bu fiillerin okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların varsa çevre duvarı, tel örgü veya benzeri engel veya işaretlerle belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi hâlinde verilecek ceza yarı oranında artırılır.
Bu suçtan dolayı başlatılan soruşturmada şüpheli hakkında beş yıl süreyle kamu davasının açılmasının ertelenmesine karar verilir. Erteleme süresi zarfında şüpheli hakkında asgari bir yıl süreyle denetimli serbestlik tedbiri uygulanır. Hakkında denetimli serbestlik tedbiri verilen kişi, gerek görülmesi hâlinde denetimli serbestlik süresi içinde tedaviye tabi tutulabilir. Kişinin, erteleme süresi zarfında;
a) Kendisine yüklenen yükümlülüklere veya uygulanan tedavinin gereklerine uygun davranmamakta ısrar etmesi,
b) Tekrar kullanmak için uyuşturucu veya uyarıcı madde satın alması, kabul etmesi veya bulundurması,
c) Uyuşturucu veya uyarıcı madde kullanması, hâlinde, hakkında kamu davası açılır.
Şüpheli erteleme süresi zarfında yukarıda belirtilen yükümlülüklere aykırı davranmadığı ve yasakları ihlal etmediği takdirde, hakkında kovuşturmaya yer olmadığı kararı verilir.
Geçen hafta ele aldığımız uyuşturucu madde imal ve ticareti suçu için öngörülen ceza miktarına kıyasla bu suç için belirlenmiş ceza miktarı çok daha azdır. Ancak suçun bu madde kapsamında kalması için kilit faktör, failin uyuşturucuyu hangi amaçla satın aldığı ya da bulundurduğudur. Kişi, başkalarına daha sonra satmak üzere uyuşturucu satın aldıysa uyuşturucu madde ticareti suçundan ceza alacaktır. Ancak kişi, yalnızca kendi kullanımı için uyuşturucu satın aldıysa bu madde kapsamında ceza alacaktır.
Genel olarak uyuşturucu suçlarında kişiler daha az ceza almak adına uyuşturucu madde ticareti yapmadıklarını, kullanmak için uyuşturucu satın aldıklarını-bulundurduklarını beyan ederler. Bu noktada Yargıtay’ın yerleşik içtihatlarından yola çıkılarak değerlendirme yapılır ve sanığın esas amacı saptanmaya çalışılır. Sanığın amacı saptanmaya çalışılırken en çok üzerinde durulan nokta yakalanan uyuşturucu maddenin miktarıdır. Sanığın kişisel ihtiyaç sınırını aşacak miktarda uyuşturucu madde bulundurması, uyuşturucu maddeyi kişisel kullanım amacı dışında bulundurduğunun göstergesidir. 16-19 Mayıs 2013 tarihli HSK toplantısında uyuşturucu maddelerin kişisel kullanım sınırlarıyla ilgili aşağıdaki şekilde görüş oluşturulmuştur.
- Esrar maddesi yıllık kişisel kullanım sınırı 600-700 gram olarak belirlenmiştir, bu miktardan fazlasının ticaret amacıyla bulundurulduğu benimsenmiştir.
- Eroin ve kokain maddelerinde başka bir yan delil yoksa kişiden ele geçirilen ; 20 gram ve üzeri madde uyuşturucu madde içeren sentetik haplarda ise ;50 adet ve üzerinin kullanım amacıyla değil ticaret amacıyla bulundurulduğu yine Yargıtay’ca benimsenmiştir.
-Esrar maddesinde günlük kullanım miktarının 2 gram, eroinde 150 miligram ; kokainde 60 miligram, haplarda 3-4 adet olduğu görülmüştür. Kişide yukarıda paylaşılan miktarlardan daha düşük ancak; birden fazla çeşit uyuşturucu madde ele geçtiğinde de fiilin ticaret suçunu oluşturacağı değerlendirilmiştir. Örneğin, kişide 50 gram esrar, 2 gram eroin, 8 adet hap ele geçmişse; bu durumda fiilin uyuşturucu madde ticareti suçunu oluşturduğu Yargıtay’ca benimsenmiştir.
Uyuşturucu maddenin bulundurulduğu yer de suçun ticaret mi yoksa kullanım mı olduğu belirlenirken dikkate alınmaktadır. Kullanım suçunda uyuşturucu kişinin kolayca ulaşabileceği noktalarda (ev, işyeri vb.) bulunurken ticaret suçunda uyuşturucu depo gibi zulalanmaya müsait yerlerde bulundurulur. Uyuşturucu maddenin ne şekilde bulundurulduğu da önemlidir. Örneğin uyuşturucunun, miktarı birbirine eşit küçük paketçikler halinde satışa hazır halde bulundurulması, ambalaj malzemelerinin bulunması, hassas terazinin bulunması uyuşturucu ticareti yapıldığı yönünde kanaat oluşturacaktır. Son olarak yargılama sırasında sanıktan uyuşturucu madde satın aldığını söyleyen kişilerin varlığı suçun uyuşturucu madde ticareti olarak değerlendirilmesine yol açacaktır.
Uyuşturucu suçların ceza hukukunda önemli yere sahip olan ve cezai yaptırımı yüksek suçlardır. Bu suçların yargılamasında şüpheli veya sanıkların hak kaybına uğramamaları için, alanında uzman bir avukattan hukuki destek almaları gereklidir.
Av. Gülsüm Oran
İstanbul Barosu Sicil No: 61558
email@example.com