Şirketler kârlılıklarını yüzde 22,5 artırarak, 2008 yılından bu yana
devler kulübünde yaşanan en büyük artışa imza attılar. Hiç kuşkusuz bu
yükselişte Capital500 şirketlerinin çoğunun geçtiğimiz yılı verimlilik
adına önemli çalışmalarla geçirmesinin payı büyük. Cirosal anlamda ise
Capital500 şirketlerinin büyüme hızında önemli bir kan kaybı söz konusu.
Bir önceki yıl yüzde 35 büyümeye imza atan şirketler, bu yıl tek haneye
düşerek yüzde 9,7’lik bir büyüme sergilediler. Ancak lige girme
çıtasındaki yükseliş hala sürüyor. Devler liginde ilk iki sırada ise bir
değişiklik yok. Tüpraş ve OMV Petrol Ofisi geçen yıl olduğu gibi ilk
2’yi paylaşırken, 3’üncü sıraya bu yıl Türk Hava Yolları oturdu.
16 yıldır gerçekleştirdiğimiz Capital500 araştırmasında her yıl çıta
yükseliyor. Bu yıl 500’üncü sırada yer alan Boydak Dış Ticaret, 267
milyon 474 bin TL ciroya sahip. Bunu dolara çevirdiğimizde 149,4 milyon
dolarlık bir çıtaya tekabül ediyor. Aşağıdaki tabloya baktığımızda, bu
çıtanın istikrarlı şekilde yükseldiğini görüyoruz. Bu yükselişte hızlı
gelişen ekonomiye paralel şirketlerin ölçek büyütmesi etkili. Ayrıca
Capital500’ün 16 yılda yakaladığı prestij de bu yükselişte rol oynuyor.
Daha önce araştırmamıza katılmayan pek çok dev, bu
olumlu algıya paralel olarak bilgi paylaşmaya başladı. Tüpraş, Türk
Telekom, Petrol Ofisi gibi pek çok büyük kamu kurumunun
özelleştirilmesiyle de listemize katılan şirket sayısı arttı. Bu da
çıtayı yükselten bir etki yarattı.
Türkiye’nin devler liginin en tepesinde yer alan ilk 10 şirketin payı,
son 4 yıldır değişmiyor. 2006-2008 arasında yüzde 25’in üzerinde
seyreden bu oran, yüzde 25’e sabitlenmiş durumda. İlk 10 şirket,
kârlılıkta başarılı bir performansa sahip. Toplam kârın yüzde 33’ü bu
devler tarafından gerçekleştiriliyor. İhracat içindeki payı yüzde 15,4
olan ilk 10 dev, toplam istihdamın ise yüzde 12,6’sını yaratıyor. İlk
10’a ilişkin söylenecek başka bir önemli gelişme de geçen yıla göre
yaşanan değişim. Ford Otosan ve Ereğli Demir Çelik bu yıl ilk 10’dan
çıkarken Enka ve Arçelik giriş yaptı. Geçen yıl olduğu gibi bu yıl da
ilk 10’da enerjipetrol sektöründen şirketlerin ağırlığı var.
Aşağıdaki tabloda son 10 yılın, Capital500 liderlerini görüyoruz.
Araştırmanın yapıldığı ilk yıllara döndüğümüzde farklı bir tabloyla
karşılaşıyoruz. 1997 yıl sonu verileriyle yapılan ve 1998'de yayınlanan
ilk çalışmamızda, lider Arçelik'i Ford ve Mercedes-Benz Türk izliyordu.
1998-2000 yılları arasındaki 3 araştırmada da dayanıklı tüketim ile
otomotivin devleri ilk 3 sırayı paylaştı. Değişim ise 2001'de başladı.
1994'te kurulan GSM sektörünün genç şirketi Turkcell, 2001 ve 2002'de
ikincilik koltuğuna oturdu. Akaryakıt sektörünün iki temsilcisi Petrol
Ofisi ve BP Türkiye de bu tarihlerde ilk 3'e girdi. 5 yıl Türkiye'nin en
büyük özel şirketi unvanını koruyan Petrol Ofisi, 2006'da Tüpraş'ın
devreye girmesiyle 2'nciliğe geriledi. Bu iki şirket 7 yıldır ilk 2'de
yer alıyor.