Nöroloji Uzmanı Dr. Mehmet Yavuz Çocukların ailesi dışında dâhil olduğu ilk ortamın Anaokulu olduğunu belirterek, “Özellikle okul çağına gelen çocuğu olan ebeveynler, çocuklarının bu sürece doğru adapte olabilmesi ve gideceği okula uyum sağlayabilmesi için en doğru okulu çekmek konusunda hassas davranıyorlar. Çocuk için okul tercihi konusunda anne-baba ne kadar kararlı ve aynı fikirde iseler, çocuk da kendini o kadar güvende hissediyor. Anne-baba kendi aralarında fikir ayrılığı yaşıyorlarsa, çocuk bundan çok olumsuz etkilenebiliyor. Eğitimin ilk adımı olan anaokulu, çocukların iletişim becerilerini ve yeteneklerini geliştirme açısından büyük önem taşıyor” dedi.
Anaokulu seçiminde ve çocuklara okulu sevdirmede dikkat çekici noktalara değinen Reem Nöropsikiyatri Merkezi’nden Uzm. Dr. Mehmet Yavuz, Anne babaların anaokulu seçerken dikkat etmesi gerekenler konusunda şunları söyledi;
“Anne babalar anaokulu seçerken öncelikle öğretmenin sevecen, sıcakkanlı, anlayışlı, üretken, çalışkan, mesleğini seven, adaletli, alanında yeterli bilgiyi almış ve bu bilgiyi kullanabilme özellikleri olmasına dikkat etmelidir. Bunun yanı sıra, yönetim ve fiziksel şartlar da önemlidir. Fiziksel şartlar çocuk odaklı olmalıdır. Tuvaletler, lavabolar, yemekhane çocukların rahat kullanabileceği malzemelerle donatılmış olmalı, temizlik kurallarına dikkat edilen bir kurum olduğu izlenimi edinilmelidir. Okul öncesi çocuğunun bakımına olduğu kadar, eğitimi ve öğretimi de önemlidir. Bu konuda, eğitim ortamı ve eğitim veren kişi öne çıkar. Çocuk anaokulunda sevgi, şefkat ve anlayış çerçevesinde eğitilmelidir. Ulaşım kolaylığı da önemli unsurlardan biridir. Çocuğun okula gidiş geliş mesafesi çok olmamalı, çocuğun okuldan bu nedenle bıkmaması sağlanmalıdır.
ÇOCUK GELİŞİMİ İÇİN ÖNEMLİ OLAN KRİTERLER
Çocuk gelişiminde sevgi, güven, paylaşım, empati, beceri, planlama, liderlik, vicdan duygusu büyük önem taşır. Bu faktörler ailede verilmeye başlanır ve okulda pekişme sürecine girer. Çocuk gelişiminde aile ve okul işbirliği içinde olmalıdır. Anne ve baba başta olmak üzere, aile içi ilişkilerin de çocuk gelişiminde önemli yere sahip olduğu unutulmamalıdır.
OKUL SEÇERKEN NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
- Okulun eve yakın olması çok önemlidir. Henüz çok ufak olan çocuğunuz için sabah erken kalmak, hazırlanmak, servise binmek ve okula giden yolda geçen zaman onu yoracak ve okula gitme isteğine engel teşkil edecektir.
- Anaokulu seçerken okulun bahçeli ve müstakil olması çocuğun açık alanda da vakit geçirmesini sağlayacak ve arkadaşları ile kaynaşmasında faydalı olacaktır. Eğer bahçeli bir okul seçimi yaptıysak güvenlik önlemlerinin olup olmadığına, bahçe merdiven ve korkulup donanımlarının yapılıp yapılmadığına dikkat etmeliyiz.
- Öğretmenin çocuklarla olan diyaloğu çocuğunun okulu sevmesi ve adapte olmasında oldukça etkili olacaktır.
- Mutfağın temizliği ve yemek çeşitliliği özellikle gelişim çağındaki çocuklar için hijyen ve sağlık bakımından çok daha fazla önem taşımaktadır.
- Tuvalet temizliği ve temizlik alışkanlıklarına gösterilen hassasiyet özellikle anaokulu çağında çocuğu olan anne ve babaların en hassas davrandığı konular arasında yer almaktadır.
- Sınıf mevcudu oldukça önemlidir. Bir sınıfta ne kadar az çocuk varsa öğretmen çocuklarda daha yakından ilgilenebilir.
OKULU ÇOCUKLARA SEVDİRMENİN YOLLARI
Çocuklar, öncelikle okulun nasıl bir yer olduğunu görmeli, olumsuz düşünceleri varsa bunlar giderilmeli, çocuğa uygun bir dille ve sabırla olumsuz düşüncelerinin yersiz olduğu anlatılmalıdır. Okulun ilk günleri, çocuk ve aile için zorluklar içerebilir. Ancak, ilk günlerin sabırla atlatılabileceği unutulmamalıdır. Bu günlerde çocuk anlaşılmaya çalışılmalı, ona destek olunmalıdır. Çocuktan ilk defa ayrılıyor olmanın oluşturduğu kaygı varsa, okul hakkındaki tereddütler çocuğa yansıtılmamalıdır. Çocuğun okula gitmesi ve devam etmesi konusunda tutarlı olunmalıdır. Okula başlamadan önce okula gideceği çocukla paylaşılmalı ve çocuk bu duruma alıştırılmalıdır. İlk zamanlar çocukların okula gidip 1-2 saat vakit geçirip evlerine dönmeleri, çocukların bu uyum sürecini kolay atlatmalarını sağlayacaktır. Anneler de bu süre içinde bir müddet çocuklarına eşlik edebilir. Çocukların farklı tepkiler verebileceği unutulmamalı ve anlayışlı olunmalıdır. Kimi zaman ayrılık kaygısı nedeniyle çocukta sıkıntı, korku, karın ağrısı, bulantı, heyecan, ağlama görülebilir. Bunun düzelebilmesi için, çocuğa ihtiyacı olan güvenin verilmesi gerekir. Çocuk, terk edileceği düşüncesinin yersiz olduğunu, ebeveyninden aldığı destekle görmelidir. İlk günlerde çocuğun okuldan alınış saatlerine dikkat edilmeli, kendisinin okula bırakıldığı veya terk edildiği korkusuna kapılmasına engel olunmalıdır. Çocuğun okula gitmemek için gösterdiği bahanelere karşı sert bir tutum takınılmamalı ancak kararlı davranılmalıdır. Çocuğun kaygılarının nedeni anlaşılmaya çalışılmalıdır.
İLKOKUL DENEYİMİNİ YAŞAYACAK ÇOCUK KAÇ YAŞINDA OLMADIR?
Çocuklar okula başladıklarında genelde çok istekli ve heyecanlı olurlar. Çünkü okul yeni arkadaşlar edinme, yeni bir çevreye dahil olma fikrini de beraberinde getirmektedir. Özellikle İlkokula başlayacak çocuk için okulun diğer anlamı anaokulunda oynadığı oyunların devamı anlamına gelmektedir. Ama çocuk derslerle karşılaştığında, daha uzun süre oturarak öğretmeni dinlemek ve zorunda kaldığında bu durumu kabul etmek istemeyebilir ve bu onun durumu reddetmesine sebep olabilmektedir. Bu yüzden ilkokula başlayacak çocukların yaş konusundaki parametreleri belirlenirken, çocuğun fiziksel ve zihinsel süreçleri ayrı ayrı ele alınmalıdır. Fiziksel açıdan çocuk öz bakım, tuvalet ve yemek yeme ihtiyacını kendi başına giderebildiği, zihinsel ve ruhsal açıdan da kuralları kavrayıp uyabileceği bir yaşta olmalıdır. Bu da genelde 5-6 yaş civarıdır.
İlkokula başlayan çocuğa daha ilk günlerden ağır sorumluluklar vermek okula alışma aşamasındaki çocuğu zorlayabilir. Özellikle ilkokula başlayan çocuklardan bir yetişkin gibi davranmasını beklemek anlamsızdır. Burada ebeveyn anlayışı çok önemlidir. Çocuğu bu sürece alıştırmak, okul sevmesini sağlamak ve okulun sadece bir oyun yeri olmadığını anlayabilmesi için çocuğunuzdan desteğinizi esirgememelisiniz.”