1971 yılında Mars yüzeyine inen Sovyetler Birliği’ne ait uzay aracının parçaları NASA’nın Mars Yörünge Keşif Aracı (Mars Reconnaissance Orbiter-MRO) ile görüntülendi.
MRO’nun beş yıl önce ilettiği görüntüde, Rus aracının paraşüt, ısı kalkanı ve fren roketi olmak üzere dört parçası görülüyor.
Mars 3 sondası 2 Aralık 1971’de Mars’a inen ilk araç oldu ve birkaç saniye süresince dünyayla iletişim kurdu.
MRO üzerindeki Yüksek Çözünürlüklü Görüntüleme Bilim Deneysel Aracı (HiRISE) ile çekilen görüntülerin gerçek boyutları aşağıdaki adreslerde bulunuyor:
Eski Sovyetler Birliği 1971 yılında Mars’a, Mars 2 ve Mars 3 adlı araçları yolladı. Araçlar bir yörünge bir de yüzey modülünden oluşuyordu. Mars yüzeyinde gezegeni etkileyen toz fırtınasına karşılık her iki uzay aracı da yüzeye başarıyla indi. Mars 2 yörünge aracının iniş modülü yüzeye inmeden parçalandı. Mars 3 modülü ise Kızıl Gezegen üzerine yumuşak bir iniş gerçekleştirdi ancak bilinmeyen bir nedenle 14,5 saniye sonra iletişimi kesti.
İniş yeri Ptolemaus Krateri yakının yani 45 derece güney ve 202 derece doğu enlemiydi. HiRISE Kasım 2007’de bölgenin bir görüntüsünü aldı. Aldığı görüntü 1,8 milyar piksel çözünürlükte olup yaklaşık tamamı 2500 bilgisayar ekranı kadar büyük bir ekranda ancak görüntülenebilir. Mars 3’ün donanımları ise 31 Aralık 2012’de bulundu.
Petersburg’dan Rus İnternet Topluluğu başkanı Vitali Egorov tarafından http://vk.com/curiosity_live adresinde başlatılan, Merak (Curiosity) aracı verilerinin izlendiği sitede yapılan bir çalışmayla Mars 3’ün parçaları ortaya çıkarıldı. Çalışma sırasında bölgede aracın parçaları olduğu düşünülen benzer görüntüler tek tek ele alınarak boyutlarının, şekillerinin uyumluluğu ve gezegene giriş sırasında yaşayacakları şekil değişimi gibi etkiler değerlendirildi.
“Mars’ın herkes tarafından keşfedilebileceğini insanlara göstermek istedik. MRO’nun elde ettiği görüntülerle birlikte aracın bulunması geçmişte neler yapabildiğimiz açısından da önemlidir” diyor Egorov.
Görüntülerdeki en belirgin parça paraşüte ait olandır. Yaklaşık 8 metre çapındaki paraşüt bölgedeki en parlak cisimdir. Paraşüt yüzeye tamamen yayılmış olsaydı 11-12 metrelik bir alanı kaplayacaktı.
Isı kalkanı ise yüzeye kısmen gömülü durumdadır. Bu nedenle görülmesi zor olmuştur. İniş modülü ve fren roketine ait parçalar ise ard arda yüzeye çarpmış görünmektedir.
Not: Geçmiş Mars görevleriyle ilgili çizelgeye ulaşmak için tıklayınız.