Erdoğan'a oy verenlere kızmayın
Cumhuriyet tarihine bir bakalım. Atatürk öldükten sonra devrimleri bir bir terk edilmedi mi? En alttakiler için açılmış olan köy enstitüleri kapatılmadı mı? Toprak reformunu yapabildik mi?
Gelin bu gün en alttakileri konuşalım. Tayyip Erdoğan’a oy veren vasat çoğunluğu… Asgari ücret 1600 Lira ile geçinen, taşeron şirketler tarafından tepe tepe kullanılan, en az 3 çocuk yapan, yazın köye gitmek dışında hiçbir sosyal hayatı olmayan bu insanları… Bu yazı ‘garibanın ne günahı var’ diyen Müslüm Baba’yı haklı çıkaran bir yazı olacaktır.
İşte o insanları, arabalarınızla köylerinden geçerken, evlerinin ya da kahvehanelerinin önünde görürsünüz. O insanları iş yerlerimizde ki vasat işleri yaparken, sitelerinizin güvenliğini sağlarken, bahçe bakımını yaparken ya da evlerinize temizliğe geldiklerinde görürsünüz.
Sırtlarına giyecek kıyafetleri yoktur, yıkık dökük bir evlerde otururlar, ama Tayyip Erdoğan’a toz kondurmazlar, hatta onun sarayı ile övünürler.
Bu vasat çoğunluğun davranışlarına bir açıklama getiremediği için, CHP ve sol yenilgilere doymaz. Eğer o insanları yakından tanımış olsaydınız, ‘Tayyip Erdoğan’a oy veriyor’ diye onları suçlama kolaycılığına kaçmazdınız. Neden verdiklerini anlamaya ve onlara umut olmaya çalışırdınız.
Lütfen, Tayyip Erdoğan öfkenizi bir kenara bırakarak bakın… Üzerinden darbelerin silindir gibi geçtiği, sınıf bilincini kaybetmiş ve din ile bandırılmış olan o gariban insanların gözlerine bakın… 1970’lerde bu insanlar böyle değildi. Ecevit Solu ve onların haklarını savunan sendikaları vardı. En önemlisi eğitimli insanlar bu mahallelerde yaşıyorlardı. Halkı eğitiyor, toplumsal bilinci ve örgütlenmeyi sağlıyorlardı.
Ama 12 Eylül darbesi ve Özal sonrası ülkemize giren kapitalizmle birlikte her şey değişti. Sistem eğitimli insanlara beyaz yaka adını verdi ve onları semtlerinden ayırarak, daha elit yaşam koşulları sundu. Bu eğitimli insanlar en alttakileri terk ettiğinde ise, yerini koskocaman bir karanlık ve çıkmaz aldı. Sonrasında ise bu insanların kapılarını bir tek Tayyip Erdoğan çaldı.
Diyorum ya, o insanları suçlamadan gözlerinin içine iyice bir bakın. Çok şeyler anlattığını göreceksiniz. Köylerdeki, kenar mahallelerdeki insanların çaresizliğini ve itilmişliğini…
Zaten en alttakilerin terminolojisini, mitolojisini ve kültürünü anlamadan, oturdukları semtlere ‘Tayyip Erdoğan’ın oy deposu’ olarak bakma ön yargısından kurtulamayız…
Ön yargı demişken… Siz HALO ETKİSİ nedir bilir misiniz?
Bir ön yargı çeşididir. Önce bir insanı iyi ya da kötü olarak bir kategorisine koyarız. İyi kategorisine koyduğumuz kişilere hep iyi atıflarda bulunuruz. AKP seçmeninin, birçok yanlış ve hatalarına rağmen Sn. Erdoğan’a toz kondurmamasının nedeni budur.
Halo etkisinin diğer ucunda ise kötü kategorisine koyduğumuz kişileri hep kötüleme eğilimine vardır. Örneğin, siz Erdoğan’ın bir pozitifinden bahsedin, CHP seçmeninden alacağınız tepki de buna örnektir.
Halo etkisi refleks olarak ortaya çıkar. Okuduğunuz bir haberin ya da anket sonuçlarının yarattığı algı; sizi ilkel, iyi düşünülmemiş ve otomat bir yanıta zorlar. Haber ya da anketteki verilerin niteliği değil, yarattığı algının önemli olduğu bir gerçektir. Bu nedenle gazete ve anketlere, Adil Gür kadar güvenmenizi tavsiye ederim.
Peki bu ön yargılardan ve halo etkisinden arındırılmış analizleri nasıl yapabiliriz?
Sokağa çıkmakla, en alttakilerin içinde yaşamak ve onları biriktirmekle başlayın, derim. Zaten bir bilim insanı olarak yıllar içerisinde biriktirdiğim verilerin analizi, üç çeşit AKP seçmeni olduğu sonucuna ulaşmamı sağladı.
Bunların ilki AKP’nin azınlık elitleri ve süslümanları… Bu insanları iktidar nimetleri sofrasında görürsünüz, ama mücadelesinde göremezsiniz. Partinin bal- kaymağını bunlar yerler. İhaleleri bunlar alırlar. Başakşehir, Florya gibi semtlerde yaşarlar. Bu kişilerin eşleri, çocukları, hatta 2. eşleri bile en pahalı marka kıyafetler giyerler ve ciplere binerler.
İkinci kitle ise CHP seçmeninin yoğun olarak yaşadığı semtlerde otururlar. Bu kişiler belediyelerle ve AKP’ye yakın firmalarla iş yaptıkları için, çıkar bağları ön plandadır. CHP’lerin yanında Erdoğan karşıtı gibi konuşurlar, ama işleri devam etsin diye sandıkta Erdoğan’a oy verirler.
En önemli kitle ise, nerdeyse % 80-90 köylerde ve varoşlarda oturanlar… Bu kişilerin ne markalı kıyafetleri vardır ne de arabaları ne de paraları… Bir ekmek bir hırka geçinirler.
Hatırlayın. AKP’li belediyeler hangi sistem ile başarılı oldular? Taşeron sistemi ile…
Peki bu taşeronlarda çalışanlar kimler? Çoğunlukla bu kitle… Bu gün gidip bakın. Her bir AKP’li belediye ve devlet dairesi bu taşeron işçiler ile doludurlar. Peki bu insanlar cellat sevici mi? En alttakilerin kaderi bu mu? Eğer bir toplumu kaderine bırakırsanız, budur.
Topluluklar da birer canlı organizma gibidir. Bir sorunla karşılaştığında, yok olmamak için çözümler ararlar. Eğer bir toplum eğitimli bir toplumsa, örgütlenerek çözüm arar.
Ama bizim toplumumuz gibi eğitimsiz ve cahil bırakılmış bir toplumsa; örgütlenme şansı olmadığından içgüdüsel olarak kendi içerisinden, kendisine benzeyen bir kahraman çıkarırlar ve onun arkasında yer alarak hayatta kalmaya çalışırlar.
Çünkü her toplum, her dönem kendi kahramanına ve onun şahsında kendi kolektif kimliğinin temsiline ihtiyaç duyar (1) Eğitimsiz toplumların kendi mitlerini yaratması ve yarı-tanrısal atıflar yüklediği mitolojik kahramanlarını çıkarması beklenen bir durumdur.
Campbell (1992): ‘Çalkantılı bir ülkede, hızlı değişen bir dönemde çaresizlik içindeki sıradan insanın kişisel ve evrensel olana uyum arama çabası, mit ihtiyacının temel sebebidir’’ diye açıklar (1). İşte cahil bırakılmış olan toplumumuzun mit ihtiyacı da Tayyip Erdoğan’ı yaratmıştır.
Cumhuriyet tarihine bir bakalım. Atatürk öldükten sonra devrimleri bir bir terk edilmedi mi? En alttakiler için açılmış olan köy enstitüleri kapatılmadı mı? Toprak reformunu yapabildik mi? Onlar eğitimsiz ve topraksız kaldı. Ne zaman kafalarını kaldırsalar, Sam Amca destekli darbeler kafalarına indirilmedi mi? İşte bu nedenle bu insanlar ne büyüyebildiler ne de kendilik değeri geliştirebildiler.
En önemlisi bu insanlar paternalizmi aşamadıkları için birey olamadılar ve kul olarak kaldılar. İşte bu nedenle Tayyip Erdoğan onların Reis’i, Usta’sı, hatta Ağa’sı oldu. Gönüllü itaat kültürü olan ve topluluk halinde yaşayan bu insanlar, Tayyip Erdoğan’a da gönül bağı ile bağlandılar. Bu gün gelinen noktada Erdoğan’ın mitinge bile ihtiyacı kalmamıştır. (Paternalizm sonraki bölümün konusu…)
En önemlisi kapitalist sistem… Dokuz kollu ahtapot gibi… Ne yediğimizden, ne içtiğimize, nasıl yaşayacağımıza, hatta donumuzun rengine kadar belirleyen bir sistem…
Emrinde üniversiteleri ve bilim insanları olan bu sistem, vasat insanın mit ihtiyacını bilmez mi? Tabii ki de bilir. Sıradan insanların, kendilerine benzeyen bu kahramanların peşine adeta bir sürü gibi takıldıklarını da bilirler. İşte bu insanları televizyonlara koyarlar, halk televizyon bağımlısı olur. Siyasete koyarlar, yanlışlarına rağmen halk onu bırakmaz.
Kendisine sol ve aydın diyen insanlar bile sistemin verdiği rollerden kaçamazken, en altta ki garibanlar ne yapsın? Sistem onların mit ihtiyacını yaratıyor ve yaşatıyor. Onları eğitecek, sosyal bilinci artıracak ve onlara sahip çıkacak olan eğitimli insanlar ise beyaz yaka olmuş, artık aralarında değil.
Diyorum ya, en alttakilere kızma kolaycığını kaçmayın. O insanların gözlerinin içine bakın…
İşte o insanların çaresizliğini, bunu bir kader olarak görmesini ve kendi mitini yarattığı gerçeğini göreceksiniz. Daha önemlisi Tayyip Erdoğan’a sımsıkı sarılma nedenlerinin bilinçli değil, tamamen içgüdüsel olduğunu da göreceksiniz.
İşte bu noktada vasatın ortaya koyduğu içgüdüsel tepkiyi mi konuşacağız, yoksa o kalabalıkları bu içgüdüsel tepkiye zorlayan ve mit ihtiyacını kullanan kapitalist sistemi mi?
Sonuç olarak, en alttakileri televizyondan Acun ve Hülya ile, siyasette ise Tayyip Erdoğan ile afyonlayan; eğitimli ve sol bilince sahip insanları ise tüketim kültürü, hobiler ve sofistik zevklerle afyonlayan, dokuz kollu ahtapot gibi her değeri yok eden ve paraya çeviren bir kapitalizm varken:
GARİBANIN NE GÜNAHI VAR, demenin ne yanlışı var?
KAYNAKÇA:
1) Yıldırım, E. (2007). Gecekondu Mitolojisinde inek şaban'ın Yeri, http://dspace.marmara.edu.tr/bitstream/handle/11424/3070/5000013299-5000022784-1-PB.pdf?sequence=1&isAllowed=y
Ahmet Koyuncu
Odatv.com