En etkin anlamı ile sosyal medya, 2006 yılından beri hayatımızda. En olgun dönemine erişmesi ise 2008′leri bulmuştu. Oysa internet mecrasındaki sözlükler 1990′ların sonlarından beri internet üzerinden bilgi sunmaya devam ediyor.
Ekşi Sözlük, 1999 yılında kuruldu. Bu yıllarda internet mecrası renkli ve eğlenceli bir mecra olmaktan henüz uzaktı. Daha basit grafikler ve sınırlı sayıda internet sitesi ile, yeni yeni tanışılan bir alan olarak sosyal hayata girmekte idi. Bu yıllarda henüz çok az şirketin internet sitesi kurulmuş ve yayın hayatına başlamıştı. Hatta az sayıda gazete ve haber portalı ile internet, Türkiye’de emekleme dönemini yaşıyordu. Ancak Ekşi Sözlük’ün yayın hayatına başlaması ile, Türkiye’de postmodern bilginin de kapıları böylece açılmış oldu.
Post-Modern Bilgi Çağı
21. Yüzyıldayız. Dünya üzerinde keşfedilmemiş bir kara parçası kalmadı. Gidilmedik bir ada, yol alınmadık bir deniz ve çıkılmadık bir dağ zirvesi yok. Dolayısıyla keşifler çağı kapandı ve yerini deneyim çağı aldı. Çünkü iletişim olanaklarının hayli bol olduğu bu çağda, bireysel keşifler ve bireysel tecrübeler herşeyden önemlidir artık.
17. yüzyılın başlarından beri keşifler çağı yaşanırken, sadece bir kaşifin aktardığı bilgiler önem arz ederdi. Çünkü kısıtlı imkanlarla yapılan bu büyük yolculukları yapmak için pekçok kişinin ne zamanı ne de parası vardı. Bu bağlamda kaşifler büyük bir misyon yükleniyor ve her biri bu misyonun bilinciyle birer bilim adamı gibi gördüklerini kayda alıyordu. Yaklaşık iki yüzyıl içerisinde, kayda geçilen bu bilgilerin gerçek ve doğru olduğu anlaşıldı. 19. yüzyılda başlayan sanayi devrimiyle, dünyada herşey hızlanmıştı artık. Elektronik aletler hayatlara girmeye başlamış ve ulaşım da hızlanmıştı. Bu, beraberinde muhteşem bir iletişim çağı getirdi.
Günümüzde ise haber ağları ve kişisel deneyim bloglarını takip ederek dünyanın her yerine uçabilir, her yerden yayın yapabilir ve kendi deneyimlerinizi milyonlarca insanla paylaşabilirsiniz. İşte bu özgürlük alanı post-modern bilgi çağını da başlattı. Post-modern bilgi çağı, ansiklopedik bilginin kişisel bilgi karşısında yenilmesidir. Başka bir deyişle, prototip bilgi geçme dilinin kayboluşu ve tamamen bireyselleşen anlatımların kazanılmasıdır.
Yaşadığımız çağda çoğu insan ansiklopedik bilgi yerine kişisel bloglardan araştırma yapmayı tercih ediyor. Bireysel video’lardan ya da ses kayıtlarından bilgi edinmek istiyor. Türkiye’de bu bilgi kaynaklarına bir de sözlükler ekleniyor. “Kutsal bilgi kaynağı” mottosu ile yayına başlayan Ekşi Sözlük’ten bu yana, Türkiye’de geniş kitlelere ulaşan üç sözlük var. Ekşi Sözlük, İtü Sözlük ve Uludağ Sözlük. Ama bu sözlüklerin yanında pekçok temalı temasız, irili ufaklı sözlüğe erişmek mümkün. Yaklaşık 15 yıl içinde bu sözlükler gerçekten de “kutsal bilgi”nin kaynağı olarak kabul gördüler ve sözüne güvenilir gerçek bilgi kaynakları olarak kabul edilirlik kazandılar. Sözlüklerin bu modernizm sonrası yanını e-ticarette iteleyici bir unsur olarak kullanmak ise, yeni bir fikir sayılır.
E-Ticaret ve Sosyal Medyada Sözlükler
Artık bir e-ticaret sitesiyle karşılaştığında sitenin güvenilirliğini sözlüklerden kontrol eden bir nesille karşı karşıyayız. E-ticaret sitelerinin güvenilirliğinden, turizm acentaların sundukları hizmetlere, video yayını yapılan internet sitelerinin içeriklerinin doğruluk sorgulamalarından çeşitli sitelerin ödeme seçeneklerinin güvenilirliklerine kadar her türlü deneyim sözlüklerde yazarlarca paylaşılıyor ve bu deneyimler, internet kullanıcısı milyonlarca insan tarafından okunuyor.
Bu durumda, e-ticaretle uğraşan şirketler sözlüklerle ilgili olarak nasıl bir tutum izlemelidirler? Öncelikle belirtmek gerekir ki, dürüst ticaret ve dürsüt yayıncılık özel bir çaba sarf etmeden bu mecralarda güzel sözlerle anıılmanıza neden olacaktır. Ancak öte yandan çeşitli şekillerde viral reklamlara başvurularak, sözlük mecralarında markanın adını yükseltmek de mümkün olabiliyor. Bunun için sözlük admin’leri ve de yazarları ile iletişimde olmak ve bu bağlamda adım atmak önemli olarak kabul ediliyor. Bu sıkıcı gibi görünen ve tamamı yazılardan oluşan sözlük sitelerinin, kullanıcılar üzerinde yaptıkları etki muazzamdır. Bu nedenle e-ticarette sözlükleri muhakkak dikkate almak gerekiyor.