Temmuz ayı meclis toplantısında Türkiye ve İzmir ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İZTO Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, eskisi kadar istihdam yaratmayan bir büyüme şekli ile karşı karşıya kalındığını belirterek enflasyonun arttığı bir dönemde istihdamın artmamasının yaşanılan büyümenin yoksullaştırıcı bir büyüme olduğu eleştirilerini artırdığını söyledi.
FATİH ÖZKILINÇ-İzmir Ticaret Odası(İZTO) Temmuz ayı olağan meclis toplantısı İZTO Meclis Başkanı Selami Özpoyraz idaresinde çevrimiçi olarak gerçekleştirildi. Meclis toplantısında Türkiye ve İzmir ekonomisine ilişkin değerlendirmelerde bulunan İZTO Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, son bir yılda pandemi sebebiyle yaşanan ekonomik göstergelerdeki gidişatın belirsizlikleri artırdığınadeğinerek “Bu belirsizlikleri azaltmak ve daha öngörülebilir ortamlar yaratmak,karar vericilerin gelecek dönem için ana görevi olacak. Ekonomik göstergelerinde kırılganlık olan ülkelere baktığımızda, özellikle parabirimleri üzerinden negatif etkilendikleri görülmekte. Öte yandan, tüm gelişmiş ekonomilerde, ekonomilerin açılmasıyla tahminlerden iyi gelen sanayi üretim verileriyle birlikte, artan tüketim ve yükselen enflasyon verilerine de tanık oluyoruz” dedi.
Rekabet gücümüz zayıflıyor
Pandemi sürecinde üretimden gelen güçlü sinyallerin ülke ekonomisini ayakta tuttuğunu belirten Özgener, hammadde girdi fiyatlarında ciddi artışlar olduğunu vurgulayarak “Bu durum, sanayici üyelerimize maliyet artışları getiriyor. Girdi kalemlerinde yaşanan artışlar, firmalarımızın rakipleriyle aynı kulvarda yarışmasını zorlaştırıyor ve küresel rekabet gücümüzü zayıflatıyor. Pandemi sürecinde fiyatları fahiş oranda artan hammaddelerin ithalatındaki ek vergilerin bir süreliğine askıya alınmasını öneriyoruz” diye konuştu. Pandemi nedeniyle artan talep patlamasını tedarikçilerin fırsat olarak gördüğünü ancak malzeme fiyatlarındaki artışların suni olduğunu ifade eden Özgener, kapasite yatırımları ve öne çekilen talebin azalmasıyla yıl sonuna doğru fiyatlarda gevşeme beklediklerini söyledi.
“TL değer kaybediyor”
Ülke ekonomisi açısından en büyük belirsizliklerin başında para politikası geldiğini kaydeden Özgener, “Sanayi üretim verilerimiz iyi gidiyor ancak TL değer kaybediyor. Enflasyonun geldiği seviye; TL’nin neden değer kaybettiği sorusunun cevabı. Dünyada en yüksek enflasyona sahip gelişmekte olan birkaç ülkeden birisiyiz. Üretici fiyatları ile tüketici fiyatları arasındakifark açıldı. Önümüzdeki dönemde maliyet baskılarının nasıl kaldırılabileceğikonusu tüm üreticileri endişelendiriyor. Faiz politikasının ağırlıklıolarak gevşetilme isteği olduğu beklentisi, enflasyon beklentilerini de, TL’denbeklenen reel getiri beklentilerini de bozuyor. Şu anda politika faizleri yüzde19, ortalama mevduat faizleri yüzde 18’in üzerinde; fakat enflasyonun yükseleceği beklentisi bu seviyelerde reel getirinin ne kadar yeterli olduğusorusunu da beraberinde getirdiğinden, faizlerde istenilen düşüş yaşanmıyor.Kredi faizlerinin yüksek seviyelerde tutunması ve enflasyonda yükselme ihtimalinin olması, üreticileri zorlayan en büyük belirsizliklerden. Para politikasında ve TL’nin seviyesinde yurtiçi ve yurtdışı yatırımcılarının önünü görmesini engelleyen bir başka unsur ise, rezerv politikaları. Son dönemde swap anlaşmaları ile brüt rezervler güçlendirildi. Fakat swaplar kısadönemli borç enstrümanı olduğundan, rezervlerdeki iyileşmenin sürdürülebilirolup olmadığı ile ilgili tartışmalar da devam ediyor. Haliyle TL ile istenilenseviyede destek göremiyor. Rezervlerin uzun vadeli ve kalıcı olarak nasıl artırılacağının belirlenmesi, belirsizliklerin azalmasına da katkısağlayacaktır. TL’de son bir buçuk yıldır meydana gelen değer kaybı ve yükselen enflasyonun, belirsizliği her kesim için arttırdığı da unutulmamalı. Buna ihracatçılar da dahil. Gelecek 3 ayda TL’nin hareket edebileceği bandın genişliği, fiyatlama konusunda zorluklara sebep oluyor” şeklinde konuştu.
Yoksullaştırıcı büyüme çıkışı
Konuşmasının devamında “Türkiye ekonomisi açısından önümüzdeki dönem en fazla tartışılan konu, büyümenin neden herkes tarafından aynı oranda hissedilmediği olacak” diyen Özgener, “Eskisi kadar istihdam yaratmayan bir büyüme şekli ile karşı karşıyayız. Enflasyonun arttığı bir dönemde, istihdamın artmaması,yaşadığımız büyümenin yoksullaştırıcı bir büyüme olduğu eleştirilerini artırıyor. Bu ay içinde istihdamı geliştirmeye yönelik desteklerin netleşmesi olumlu bir gelişme. Fakat istihdamın uzun vadeli olarak desteklenebilmesi için,sektörlerin katma değerli ürün ihracatını artıracak nitelikli işgücü yatırımlarının desteklenmesi gerektiği görüşümüzü yineliyoruz” diye konuştu.
İhracata teşvik çağrısı
Haziran ayında İzmir’in ihracatının 359 milyon dolar artığını belirten Özgener,“Üyelerimizi ihracata teşvik etmek için her türlü gayreti göstermeye devam etmeliyiz. Bu konudaki faaliyetlerimizi daha da geliştirmek için yeni bir planlama yapacağız. Avrupa Birliği’nin en büyük altıncı ticaret ortağı durumundayız. AB’ye ihracatımızdaki artıştan memnuniyet duyuyoruz ancak ticaret hacmimizi daha yukarılara taşımamız gerektiğine inanıyoruz” dedi.
“Kapanmaya gücümüz yok”
Son günlerde koronavirüs vaklarındaki artışa dair açıklamalarda bulunan İZTO Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, aşılanmanın önemine dikkat çekerek “Artan vaka sayıları ve varyantlara karşı dikkatli olmamız gerekiyor. Aşılama oranında ülkeler arasında büyük farklılıklar olması varyantların etkisini artırıyor ve dünya genelinde yeni bir dalganın yaşanacağı tahmin ediliyor. Yaklaşan dalga nedeniyle ekonomilerde tekrar bir kapanma olmasında, vaka sayılarının durumu belirleyici olacak. Bizlerin bir daha işlerimizin sınırlanmasına, kapanmaya gücümüz yok” dedi.
İZTO Arabuluculuk Merkezi kuruldu
Özgener, meclis toplantısında Oda olarak iş dünyasında yaşanan hukuki sorunları, mahkemeye taşımadan çok daha kısa sürede çözüme ulaştırmak ve üyelerinin ticari ilişkilerinde zaman ve itibar kayıplarına uğramasının önüne geçmek amacıyla, TOBB UYUM Arabuluculuk ve Uyuşmazlık Çözüm Merkezi işbirliğiyle“İzmir Ticaret Odası Tahkim Ve Arabuluculuk Merkezi’nin kurulduğunu söyledi.