Revalüasyon nedir? Revalüasyon, bir ülkede kullanılan resmi para biriminin yurtdışındaki diğer paralar karşısında değerinin artmasıdır.
Devalüasyon ve revalüasyon nedir diye baktığımızda ise revalüasyonun, bir ülkenin resmi döviz kurunun aşağı doğru ayarlanması olan devalüasyonun tam tersi olduğunu görebiliriz. Devalüasyon hakkında bilgi sahibi olmak isterseniz, devalüasyon nedir yazımı inceleyebilirsiniz.
Revalüasyon ne demek diye baktığımızda; sözlük anlamı ‘’değer kazandırma’’dır. Bu kavramı ekonomi konuları içerisinde sıkça duyabilirsiniz. Peki revalüasyon neden yapılır? Revalüasyon sonuçları nelerdir? Bu soruların cevaplarını yazımın tamamını okuyarak alabileceksiniz.
Bir ülkede eğer denge fazlası varsa, revalüasyon yapılır. Çünkü denge fazlalığı olması ekonomiler için aslında iyi bir şey değildir. Bu yüzden dengeyi sağlamak ve enflasyonun yükselmesini önlemek amacıyla revalüasyon yapılır. Revalüasyon yapacak ülkelerin sabit kur sisteminde olmaları ve sağlam bir ekonomik altyapılarının olması gerekir.
Bu Yazıda Neler Bulacaksınız?
Revalüasyon Nedir?
Reveluasyon nedir diye genel olarak inceledikten sonra revalüasyon sonuçları nelerdir inceleyelim.
Yeniden değerleme yani revaluasyon nedir sorusuna, cari piyasa değerini doğru bir şekilde yansıtmak için bir varlığın kayıtlı değerinde yapılan bir düzeltmedir. Şeklinde bir cevap verilebilir.
Revelüasyon ne demek sorusuna, seçilen bir temel ürüne göre bir ülkenin resmi döviz kuruna göre hesaplanmış yukarı yönlü bir ayarlama şeklinde cevap verilebilir. Taban çizgisi ücret oranlarını, altın fiyatını veya bir yabancı para birimini içerebilir.
Sabit döviz kuru politikasında, para biriminin resmi değerini değiştirilebilir. Dalgalı döviz kuru sistemlerinde ise para biriminin yeniden değerlemesi, çeşitli ülkeler arasındaki faiz oranlarındaki değişiklikler veya bir ekonomiyi etkileyen büyük ölçekli olaylar dahil olmak üzere çeşitli olaylarla tetiklenebilir.
Gelişmekte olan ekonomilerin spekülasyonu sınırlandırmak ve istikrarlı bir sistem sağlamak için sabit oranlı kur sistemi kullanma olasılığı daha yüksektir.
Değişken oran, sabit bir oranın tersidir. Dalgalı kur ortamında, döviz piyasasındaki gözlemlenebilir dalgalanmalar ve ilgili döviz kurlarında görüldüğü gibi, düzenli olarak yeniden değerleme gerçekleşebilir.
ABD, Başkan Richard Nixon’un ABD’yi altın standardından çıkardığı ve dalgalı kur sistemini getirdiği 1973 yılına kadar sabit döviz kuru politikasına sahipti. Çin’in gelişmiş bir ekonomisi olmasına rağmen, para birimi 1994’ten beri sabittir.
Çin hükümeti, para birimi yuan’ı 2004’te revalüe etmeden önce, ABD dolarına sabitlenmişti. Revalüasyondan sonra, dünya para birimlerinden oluşan bir sepete sabitlenmiştir.
Revalüasyon Nasıl Yapılır?
Bir ülke, satın alma gücünü artırmak için para birimini revalüe edebilir. Fakat bu karar çoğu zaman tartışmaları beraberinde getirmektedir.
Uluslararası Para Fonu, ülkelerin kendilerine diğer ülkelere karşı haksız avantaj sağlayacak kararlardan uzak durmalarını önermektedir. Bu nedenle de revalüasyon kararı alınırken her yönüyle düşünülmesi gerekir.
Revalüasyonun yapılabilmesi ülkede ihracatın çok, ithalatın az olması gerekir. Bu durumda hükümet revalüasyon kararı alır. Ardından altın ve döviz kurları ucuzlamaya başlar. Ülke para birimi değer kazanır. Ülke para birimi değerlenince, yerli ürünlerin fiyatları artmaya başlar. Yurtdışındaki mallar yurtiçindekilere göre daha ucuz gelmeye başlar. Bu yüzden yerli mallar yerine dışarıdaki mallar daha cazip hale gelir ve dışarıdan alınır. Dolayısıyla revalüasyonla beraber ithalat artar, ihracat düşer.
Yeniden değerlemeler hem incelenen para birimini hem de yabancı şirketler tarafından o belirli para biriminde tutulan varlıkların değerlemesini etkiler. Yeniden değerleme, iki ülke arasındaki döviz kurunu ve ilgili para birimlerini değiştirme potansiyeline sahip olduğundan, yabancı varlıkların defter değerlerinin döviz kurundaki değişikliğin etkisini yansıtacak şekilde ayarlanması gerekebilir.
Örneğin, bir ülkede sabit kur rejimi uygulandığı ve 1 ABD Doları’nın 10 birimlik para birimi ile sabitlendiğini varsayalım. Alınan revalüasyon kararı ile birlikte 5 birim olarak sabitlenebilir. Bu, para biriminin ABD dolarına kıyasla daha önce olduğundan iki kat daha pahalı olmasına neden olur.
Yukarıda belirtilen para birimi yeniden değerlemesi meydana gelirse, yabancı ekonomide bir ABD şirketi tarafından tutulan herhangi bir varlığın yeniden değerlenmesi gerekir. Yabancı para birimi cinsinden tutulan varlığın değeri daha önce eski döviz kuruna göre 100.000 $ olarak belirlenmişse, yeniden değerleme değerinin 200.000 $ olarak değiştirilmesini gerektirecektir. Bu değişiklik, ilgili para biriminin yeniden değerlenmesini ayarlayarak yabancı varlığın yerel para birimi cinsinden yeni değerini yansıtır.
Revalüasyon Örneği
Ülkemizde yakın dönemde olmasa da geçmişte revalüasyon ve devalüasyon uygulamaları olmuştur. Revalüasyon sonucunda Dolar ne olur aşağıdaki örnekte inceleyelim.
Revalüasyona basit bir örnek verirsek;
1 Dolar şu an = 4,80 TL
Revalüasyon kararı alınınca
1 Dolar = 4,40 TL olabilir.
Bu uygulama ülkede sabit kur rejimi uygulanırken yapılabilir. Yukarıda belirtildiği gibi yerel ülke para birimi daha değerli olacağından yabancı varlıkların da yeniden değerlenmesi gerekecektir.
Revalüasyon Sonuçları Nelerdir?
Bir para biriminin diğer para birimleri karşısında daha yüksek bir değere yeniden değerlenmesi, yerel tüketicilerin yabancı malları ithal edecekleri yabancı fonları edinmelerini daha ucuz hale getirecek, böylece daha fazla ithalat yapacaklardır.
Öte yandan yerli üreticiler, daha az ihraç ürünü satabilecekler çünkü yabancı tüketiciler, kendilerine ödeme yapacakları yerel fonları elde etmeyi daha pahalı bulacaklar; böylece ülke daha az ihracat yapacak. Bunun sonucunda da ticaret dengesi daha küçük bir fazlaya veya açığa doğru hareket edecek ve merkez bankası rezervlerinde net döviz girişinde bir düşüş, hatta net bir çıkışa geri dönüş yaşanacaktır.
Revalüasyonun en önemli sonuçlarından biri değersiz olan para ile beraber gelebilecek enflasyonun, ithalat ve ihracat dengesi sağlanarak yükselmemesini sağlamaktır. Enflasyon belirli bir seviyede tutularak ticaretin azalmaması sağlanır.
Revelüasyonun olumlu sonuçlarının yanında olumsuz sonuçları da vardır. Ülke para biriminin değer kazanmasıyla beraber ülke içindeki rekabet kötü etkilenebilir. İthalat artıp, ihracat azaldığı için yerli yatırımcılar daha az ticaret yapabilir duruma gelebilirler. Ayrıca paranın tam olarak değeri belli değildir. Çünkü Merkez bankası tarafından bir müdahale yapılarak paranın değeri artırılmıştır. Para Merkez Bankasının kontrolündedir. Elini üzerinden çektiğinde tekrar düşüşe geçebilir. Bunun için dikkat edilmezse zarar getirebilir.