Çeviren: Burak Çankaya Düzenleyen: Ümit Sözbilir
Çin ve Japonya birdenbire işi ilerletmiş olsa da ABD bu teknolojiyi sahiplenmekte geride kaldı.
Şarap üreticisi Gren Allen’in bir sorunu vardı. Kaliforniya, Napa Vadisinde’ki Far Niente Şaraphanesi başkanı olarak, şarap bağlarının enerji maliyetlerini dengelemek amacıyla güneş panelleri için ne kadar büyüklükte bir alan tahsis edebileceğinin hesabını yaptı. Allen, yaklaşık iki dönümlük bir rakam hesapladı ve gerçekten bu sonucun onu üzdüğünü söyledi. Böylece Allen ödün vererek risk aldı: Far Niente, 994’ü şaraphanenin havuzunun dibine bağlanmış dubalarda yüzen 2296 güneş panelinin montajını tamamladı. Kurulum, dünyanın ilk deneysel olmayan yüzen güneş enerjisiydi. Yani ticari bir kurulumdu.
Bu kurulum 2008 yılında yapıldı. O günden beri Asya’da yüzen güneş enerji tarlaları çoğalmıştır fakat ABD için aynısını söylemek mümkün değil. Japonya’da dünyanın kalanından da fazla olmak üzere 60’tan fazla tesis bulunmaktadır. Yenilenebilir enerjinin filizlenmekte olan devi Çin, dünyanın en büyük yüzen güneş enerji tesisini kurduğunu iddia ediyor. 2017 yılında devreye alınan tesis, Huainan şehrindeki yıkılmış kömür madeni yakınındaki yapay gölün üzerinde yüzüyor. 166.000 panel, yaklaşık olarak 40 MegaWatt üreterek 15.000 evin enerjisini sağlayabilecek kadar elektrik üretebilir. 2018 Dünya Bankası raporunda, yapay su yüzeylerinde 400 GigaWatt’ın üzerinde bir potansiyel olduğunu tahmin ediyor.
ABD’nin yüzen güneş santrallerini benimsemesi yavaş olmasına rağmen, son zamanlarda yapılan bazı anlaşmalar durumu tersine çevirebilir. Tipik bir kurulum, rezervuarın dibine veya bekletme havuzunun altına bağlanan dubalardaki güneş panellerinden oluşur ve bunların kullanımı göllere göre daha kolaydır. Yüzen veya su altındaki kablolar doğru akımı alternatif akıma çevirip şebekeye gönderen kıyıdaki evirgeçe (inventör) yönlendirir. Mühendisler birçok etmeni göz önünde bulundurmalıdır. Sistemler şiddetli rüzgarlara, dalgalara ve kimyasal aşınmaya karşı dayanıklı olmalıdır. Sabitleyici çapalar en az 25 yıl süre dayanmalıdır.
Ancak, yüzen tesisler aynı zamanda kara tabanlı tesislere göre daha avantajlıdır. Örneğin: tarım veya kalkınma amaçlı kullanılabilecek değerli arazileri işgal etmez. Teknoloji, kara tabanlı veya çatıya monte sistemlerden daha kolay kurulabilir. Bir kez monte edilip parçalar birleştirildikten sonra ekipler onları yüzeye yerleştirip sabitler. Güneş enerjisi sağlayan bu mekanizma çevreyi de iyileştirebilir; güneş ışığının suya nüfuz etmesini engellemek buharlaşmayı azaltabilir ve yosunlaşmayı engelleyebilir. (Bu sistemin balıkları, kuşları ve diğer vahşi yaşamı nasıl etkileyebileceği henüz belli değil.) Ve güneş pilleri ısındıkça daha az verimli olduğundan suyun soğutma etkisi verimi %20 oranında artırabilir.
Avantajları göz önüne alındığında, ABD’nin uyum sağlama hızının durgunluğu şaşırtıcı gelebilir çünkü 2018 yılı sonunda sadece 14 kurulum yapıldı. Uluslararası Yenilenebilir Enerji Laboratuvarı’ndaki(NREL) fotovoltaik güvenilirlik grubunu yöneten Teresa Barnes, açık arazilerin kullanılabilirliğinin bir etmen olabileceğini söylüyor. ABD’de geniş arazilerin olmadığı nadir yerlerde ise yüzen santrallerin kurulması için itici güç olmuştur. Fakat genel itibariyle geniş arazilerin olması bu durağanlığın sebebi olabilir. 2018 yılında Kaliforniya’daki Kelseyville Country Su işleri bölgesi için 720 panel dizisinin olduğu su arıtma havuzu buna bir örnek olarak sayılabilir. İyi geri ödeme, başka bir teşviktir; bölge, işletme faaliyetlerini sekiz yıl içinde telafi edeceğini öngörüyor.
ABD Güneş Enerjisi Teknolojileri Ofisi Departmanı Başkanı Charlie Gay, “yeni yüzen güneş santrali kurulumlarının ekonomik maliyeti belirginleştikçe daha hızlı kurulumlar ortaya çıkabilir” diyor. (Kurum şu anda herhangi bir yüzen güneş enerjisi araştırma projesini finanse etmemektedir.) ABD’deki tesislerin birçoğu yeni yapıldı, bu nedenle öngörülen tasarrufların gerçekleştirilip gerçekleştirilmediğini bilmek için çok erken. Far Niente’deki tesis, enerji indirimlerinin %100’ünü kısmen vergi indirimleri ve nakit iadeleriyle karşıladı.
NREL’de veri bilimcisi ve yazılım geliştiricisi olan Robert Spencer, ABD’deki yavaş büyüme hızının, yüzen güneş enerjisi teknolojisinin neler sunabileceği konusundaki belirsizliklerden de kaynaklanabileceğini söylüyor. “Büyük oyuncular tarafından gerçekleştirilebilecek büyük çaplı projeler bize yüksek profilli projelerin olabileceğini gösterecektir.” diyor. Spencer, Aralık 2018’de Çevre Bilimi ve Teknolojisi’nde, teknolojinin ABD kıtasındaki 24.419 yapay su kütlesi üzerindeki potansiyelini değerlendiren bir çalışma yazdı. Yüzer güneş enerji santrali bulunan su kütlelerinin sadece %27’lik bir yüzeyi kaplayarak ülkenin şuan ki enerji üretiminin %10’unu üretebileceğini buldu.
ABD’de büyük çaplı başarılar gelebilir. Şehirler ve bölgeler buna öncülük edebilir. Temmuz 2018’de Los Angeles Şehir Konseyi, Van Norman Gölleri Rezervuarlarındaki 11.6 Megawatt’lık bir pilot yüzey güneş enerjisi tesisi teklifini kabul etti ve şuan uygulanabilirlik (fizibilite) çalışmaları gözden geçiriliyor. Tampa Bay Water (müşterilere hizmet veren bölgesel toplu içme suyu hizmeti sağlayıcısı) yetkilisi , bu yıl Haziran ayında onaylanması planlanan 2019 sermaye geliştirme programına rezervuar temelli bir yüzen güneş enerjisi tesisinin uygulanabilirlik projesinin eklendiğini söyledi.
Ticari sektör de daha fazla ilgi gösteriyor. Güneş enerjisi geliştirme şirketi için bir iş geliştirme müdürü olan Cris Bartle, “sirketinin portföyünü kara ve çatıya monte edilen güneş santrallerinden yaklaşık 9 yıl önce yüzer solar santrallerine değiştirdiğini söyledi. Firmanın ABD’de, özellikle de arazinin pahalı olduğu Kaliforniya gibi yerlerde, yüzen fotovoltaiklerin önemli ölçüde büyümesini beklediğini belirtti.”