İskandinav Mitolojisi
İskandinav Mitolojisi, İskandinav topluluklarının genel olarak, Hristiyanlık öncesi dini inanış ve efsaneleri (mitoloji) olarak bilinmektedir. İnanışa göre, Ragnarok kıyamet günü olarak anlatılmaktadır.
İskandinav Mitolojisi anlatılarına göre, başlangıçta hiçbir şey yoktu: Ne toprak vardı ne gökkubbe, ne yıldızlar vardı ne de gökyüzü. Sisten bir alem ile aralıksız yanan ateşten bir alem vardı. Kuzeyde karanlık alem, Niflheim bulunmaktaydı. Niflheim, soğuktan daha soğuktu. Güneyde ise, ateşten Muspell vardı. Oradaki her şey, korlaşmış ve yanmıştı ve her yer aydınlıktı. Bir gün, buz ile ateşin buluştuğu yerde, buzlar eridi ve eriyen sularda hayat başladı: Var olmuş, ve var olacak her devden daha cüsseli bir insan sureti oluştu. Ne erkek ti ne kadın, aynı anda her ikisiydi de. Bu yaratık, devlerin atası “Ymir” di. Eriyen buzlardan bir inek ortaya çıktı, hafızanın alamayacağı kadar büyük, beslenmek ve susuzluğunu gidermek için buz kalıplarını yaladı ve Ymir bu ineğin memesinden akan süt ile beslendi ve ineğe Audhumla adını verdi.
Bu ineğin, pembe dili buzu yalayarak, insan çıkardı buz kalıplarının içinden ve çıkan tanrıların atası Buri’ydi. Ymir üç dev doğurdu, bir kadın bir erkek bir de altı başlı dev. Buri bu devlerden birini kendine eş olarak aldı. Bor isminde bir erkek çocukları oldu, bir dev kızı olan Bestla’yla evlendi Bor ve üç erkek çocukları oldu: Odin, Vili, ve Ve dünya ya geldi. Her şeyin yaratılma vakti geldi artık.
Dev Ymir’in Ölümü
Odin, Vili, ve Ve dev Ymir’i öldürdü. Bu her şeyin başlangıcı olmuştu. Yüce devi bıçakladılar, o kadar çok kan aktı ki devden, öyle derin bir taşkın oldu ki tüm devler boğuldu, yalnız Ymir’in torunu Bergelmir ve eşi hayatta kaldı. Odin ve kardeşleri Ymir’in etinden, toprağı yamaçları ve dağları yarattı. Kayalar ve taşlar Ymir’in kemiklerinden oluştu. Alemleri oluşturan denizler Ymir’in kanı ve terinden meydana geldi.Devleri uzak tutmak için, Odin, Vili, ve Ve Ymir’in kirpiklerinden bir sur ördüler, surun içinde kalan yere de Midgard adını verdiler. Odin, Vili, ve Ve insan aradılar ama bulamadılar en sonunda denizin kıyısında denizin hırpaladığı iki kütük buldular, Dalgalar taşımış kıyıya vurmuşlardı. Tanrılar iki kütüğü aldı ve kaldırdı.
Kumların, üzerinde dik duran iki kütük insan boyuna yaklaştılar. Odin kütükleri tuttu ve hayat üfledi her birine, artık canlıydılar. Vili irade verdi onlara, akıl ve fikir bahşetti. Artık hareket edebiliyorlardı ve isteyebiliyorlardı. Ve ise kütüklere şekil vererek, insan suretine büründürdü. Birine erkek, diğerine kadın organı şekillendirdi. Erkeğin adına Ask, kadının adına Empla dediler. Ask ve Empla insanların atasıydı artık. Ask ve Empla Midgard’ı kendi evleri yaptılar ve kendilerini tüm tehlikelerden korudular. İşte bu yüzdendir ki Odin’e herkesin babası denir.
Odin
Tüm tanrıların en yücesi ve en yaşlısı olarak kabul edilmektedir. (Her şeyin babası, ölümün efendisi, tanrıların babası) Bir gözünü bilgelik uğruna feda etmiş ve sonsuz bilgelik sahibi olmuştur. Huginn ve Muninn adında iki kuzgunu vardır. İsimleri “düşünce” ve “hafıza” anlamına gelmektedir. Bu kuşlar dünyanın çevresinde boydan boya uçuşup, bilgi toplar ve tüm bilgileri Odin’e getirir. Odin görkemli tahtı Hlidskjalf’ta oturup nerede bir olay olursa olsun, her şeyi bilir ve ondan bir şey saklanamaz. Odin bir mızrağı ile savaşı başlatır ve savaşta ölenler, Odin’e adanır, savaştan sağ çıkanlar ancak Odin’in merhamet ettikleridir. Savaşta cesurca ölenler, Odin’in huzuruna Valhalla denilen büyük bir salona getirilir ve Odin önderliğinde içip dövüşür, yiyip yaşarsın.
Thor
İskandinav Mitolojisinde, Odin’in oğlu namı değer gök gürleten, babası ne kadar kurnazsa o özü sözü bir, babası ne kadar hilebazsa o kadar iyi huylu. Devasa kızıl sakalı ve tüm tanrılardan kat ve kat kuvvetlidir. Thor’un silahı cücelerin dövdüğü olağanüstü çekiç Mjollnir’dir. Thor çekicinin sapını tutmasını sağlayan demir eldivenler takar. Thor’un annesi toprak tanrıçası olan Jord’dur. Oğulları öfkeli Modi ve kuvvetli Magnidir. Kızı Thrud ise kudretli olarak bilinir. Thor Asgard ve Midgard’ın koruyucusudur.
Loki
Odin’in kan kardeşidir. Çok yakışıklı, mantıklı, ikna edici, ve tüm Asgard’dakilerden açık ara daha oyunbaz, sinsi ve kurnazdır. Uçan ayakkabıları sayesinde, gökte yürür ve şekil değiştirerek, başka insanların ve hayvanların şekline bürünür, ancak gerçek silahı aklıdır. Herhangi bir tanrıdan veya devden daha kurnaz, sinsi ve oyunbozandır. Odin bile kurnazlıkta yanına yaklaşamaz. Tanrılar ona müsamaha gösterir, çünkü oyunları ve hileleri onların başına dert açtığı kadar, onları beladan kurtarır. Canavarların babası, dertlerin yaratıcısı, sinsi bir tanrıdır. Loki ve çocukları her şeyin sonu, Ragnarok geldiğinde yerlerini alacak ve savaştıkları taraf Asgard’ın tanrıları olmayacaktır.
Valhalla
Odin tarafından yönetilen Asgard’da bulunan dev salon. Savaşta cesurca ölen asil ölülerin gittiği yer. Vikingler için cenneti ifade eder ve ölüler Ragnarok’a kadar burada kalırlar ve yiyip içip dövüşür ve eğitilirler.
Ragnarok
İskandinav Mitolojisinde inanışa göre, kıyamet günüdür. Kış ile başlayacak bir hikaye bu ve normal bir kış olmayacak. Bahar gelmeyecek, tüm alemde büyük savaşlar yaşanacak. Kardeş kardeşle savaşacak, babalar oğulları öldürecek alacakaranlık çökecek, dünya ve insanların yaşadığı yerler harap olacak, sonu gelmez korkunç bir kış sürecek. Sonrasında büyük depremlerin zamanı gelecek, Fenrir büyük kurt kendini zincirlerinden kurtaracak: Ağzı açılacak üst çenesi göklere ulaşacak, alt çenesi ise dünya ya dokunacak, yiyemeyeceği ve dokunamayacağı hiçbir şey olmayacak. Gözlerinden ve burun deliklerinden ateşler çıkacak. Devasa ve tehlikeli Mdigard yılanı Jormungundr öfkesinden kıvranarak karaya yaklaşacak. Tüm zehrini denize ve havaya püskürtecek. Loki’nin çocukları erkek kardeşler kurt Fenrir ve Midgard yılanını gören herkes ölümü bilecek; son böyle başlayacak.
Kaynakça;
- Neıl Gaıman : İskandinav Mitolojisi
- Web araştırmaları
- vikingsbrand