Haftanın İlhamı | Arttıysa Değerlenir: İsrafa Karşı 'Fazla Gıda'
Bugün dünyada üretilen gıdanın üçte biri israf oluyor, yani gıda atığına dönüşüyor. Bu da aşağı yukarı 1.3 milyar tonluk yiyecek demek. Yani? Yani, tonlarca meyve, sebze, et, süt, deniz ürünü ve tahılın manav ve marketlerin, otel ve restoranların, okul ve evlerin çöpüne gidiyor demek. Hatta inanmayacaksınız ama bazı ürünler daha tarım alanından çıkmadan çürümeye bırakılıyor, dağıtım sırasında kayboluyor ya da ziyan ediliyor demek. Bu gıdalar, gezegendeki tüm yetersiz beslenen insanları doyurmaya yeter de artar bile.
Gıda israfı yalnızca sosyal ya da insani bir sorun değil aynı zamanda çevreyi de ilgilendiren bir mesele. Bir besini israf ettiğimizde, aynı zamanda onun yetiştirilmesi, hasat edilmesi, taşınması ve paketlenmesi için harcanan enerji ve suyu da israf etmiş oluyoruz. Dahası, gıdalar çöpe gittiği zaman, karbondioksitten daha zararlı bir gaz yayıyor: Metan! Metan, atmosfere tutunup dünyanın ısınmasına, yani bugün savaştığımız iklim krizine yol açan bir sera gazı.
Türkiye’de her 10 haneden ikisi yoksulluk sınırı altında yaşıyor ve temel ihtiyaçlarını karşılayamıyor. Buna karşılık sadece İstanbul’da her gün 4 bin ton gıda çöpe gidiyor. Fazla Gıda isimli girişim, bu sorunu teknoloji yardımıyla çözmek için kolları sıvamış. Teknolojinin altını çiziyoruz çünkü bu ekip, hayırseverlerden toplanan paralarla ihtiyacı olanlara yapılan gıda yardımı anlayışının kalıcı çözüm üretmediğini çok iyi anlamış. Girişimin kurucuları, Bilgi Üniversitesi Bilgisayar Bilimleri mezunu Arda Eren ve İTÜ İşletme bölümü mezunu Olcay Silahlı.
Bu iki genç, önce marketlerle görüşüp anlaşma yapıyor, satılmayan gıdaları topluyorlar. Bu hizmetlerinin karşılığında, bağışlanan ürün bedeli üzerinden yüzde 10 komisyon alıyorlar. Toplanan gıdaların ilanları Fazla Gıda’nın web sitesinde yayınlanıyor. Gıda bankaları ve dernekler, ister bu duyuruları takip ederek, isterlerse de mail ve sms yoluyla haberdar edilerek yararlanabilecekleri bağışlar hakkında bilgi sahibi oluyorlar.
Böylece hem işletmeler atıklarını yönetmiş hem de gıda bankaları ile dernekler, ihtiyaç sahiplerine ulaştıracakları gıdaya kolayca ulaşmış oluyor. Yani herkes kazanıyor. Öyle ki, girişimin başarısını kısa zamanda Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı(UNDP) de keşfetmiş ve Fazla Gıda’yı, dünya çağında desteklenmesi için seçtiği dokuz girişimden biri ilan etmiş. Fazla Gıda, Forbes’un Türkiye İnternet Ekosistemindeki en gözde 50 girişimi sıraladığı listede de 21. sırada.