Binlerce yıldır hayatımızın değişmez parçaları olan köpeklerle ilgili ortalıkta dolaşan birçok mit var. Köpeklere dair mitler, zaman zaman gerçekliklerin önüne geçebiliyor. Mitlerin yaygınlığı kimi zaman kötü tavsiyelere dönüşüyor kimi zaman onlara yaklaşımımızı etkiliyor. Bu yazımızda köpekler hakkında yanlış bilinenler ve doğrularına odaklanarak sadık dostlarımızın dünyasına bir adım daha yaklaşacağız.
Burnu kuru ve sıcak olan bir köpeğin hasta olduğu düşüncesi, köpekler hakkında yanlış bilinenler listelerinin değişmez mitidir. İnsanlar soğuk ve nemli bir burnu sağlık göstergesi olarak kabul etmeye eğilimlidir. Bu mitin kökeni, diğerleri gibi tam olarak bilinmemektedir ancak bazı varsayımlar vardır. Köpek distemper hastalığı geçmiş dönemde yaygın olarak karşılaşılan ve köpeklerin burunlarında, ayak tabanlarında kurumaya ve cilt kalınlaşmasına neden olan bir rahatsızlıktı. Hastalığın yaygın olduğu dönemlerde köpeklerin burnunun ıslak ve nemli olması sağlıklı olduklarını düşünmeyi sağlardı. Ancak günümüzde bu hastalık hem daha az yaygındır hem de hastalıkla birlikte ortaya çıktığı düşünülen mitin gerçek olmadığı bilinmektedir. Köpeklerin burnunun sıcaklığı ve nemi sağlıkları ile ilgili kesin bilgi aktaran durumlar değildir. Yine de burun sürekli kuru ve kabuklu olursa veteriner hekim muayenesine başvurulması gerekir.
Köpekler hakkında yanlış bilinenler arasında ağız hijyenleri ile ilgili bir mit de yer alır. Köpekler insanların yüzlerini yaladıklarında ya da onlarla aynı yiyeceği paylaştıklarında endişeye gerek olmadığını, köpeklerin ağızlarının insan ağzından daha temiz olduğu söylenir. Yaraları yaladıklarında yaraların daha hızlı iyileştiği söylemi ile de bu mit desteklenir. Köpekler yaraları yaladıktan sonra yara iyileşme hızının artmasının nedeni yara üzerindeki ölü dokuları temizlemeleri ve bölgedeki kan dolaşımının hızlanmasını sağlamalarıdır, düşünüldüğünün aksine ağızlarının temizliği bu sonucu doğurmaz. Köpeklerin ağızları birçok mikroba, zararlı bakteriye ev sahipliği yapabilir. Dişleri düzenli olarak fırçalanmadığında dişlerinde oluşan tartarlarla da ağız içi bakteri yoğunlukları artar. Dolayısıyla ağızlarının temiz olduğu düşüncesi büyük bir yanılgıdan ibarettir, yine de sahip oldukları zararlı mikropların çoğunun insanlara zarar verme olasılığı minimum seviyededir.
Köpekler ot yedikten sonra büyük olasılıkla kusarlar, bu bilgi doğrudur. Ancak bu bilginin doğruluğu kendilerini kusturmak için ot yedikleri anlamına gelmez. Ot yemelerinin ardından kustuklarını gözlemleyen kişiler köpeklerin kendilerini hasta hissettiklerini ve rahatsızlıklarını geçirmek için ot yiyerek kusmayı amaçladıkları yanılgısına kapılırlar. Halbuki köpekler muhtemelen tadını beğendikleri için ot yerler. Sevdikleri yiyeceklere karşı zaafları olan köpekler yeterince ot tükettiklerinde mideleri rahatsız olur ve sonuç olarak da kusarlar.
"Yaşlı köpeklere yeni şeyler öğretilemez" cümlesi köpekler hakkında bilgi sahibi olmayanlar tarafından sıklıkla dile getirilir. Hatta bu görüş yalnızca köpekler için değil insanlar için de benimsenir. Yine de gerçeklik tam olarak düşünüldüğü gibi değildir. Yaşlı köpeklerle birlikte yaşayan kişiler, zaman ilerledikçe köpeklerin yeni aktivitelere ve eğitim süreçlerine ilgilerini kaybedebildiklerini gözlemleyebilirler. Yaşlı köpeklerin ilgisizliği onların yeni şeyler öğrenmesini zorlaştırsa da öğrenme yetilerinin hiç olmadığını söylemek doğru değildir. Yaşlılık döneminde köpeklerin hayata karşı ilgi kayıplarının ardında çeşitli nedenler olabilir, duyusal değişimleri belirginleşebilir. Yaşlı bir köpek eskisi kadar iyi görmeyebilir ya da duymayabilir. Enerjisi de gençlik dönemiyle kıyaslanmayacak şekilde azalabilir. Yaşlı köpeklere yeni şeyler öğretmek için onların ilgisinin nasıl çekileceğinin keşfedilmesi ve fiziksel olarak zorlanmadıklarından emin olunması gerekir. Onların hayata karşı istekli kalmasını sağlamak en önemlisidir. Bu noktada bilişsel yetilerini canlı tutmak için köpek oyuncakları büyük bir fayda sağlar. Köpekler için eğitim ve zeka geliştirme amaçlı tasarlanan oyuncaklara buraya tıklayarak ulaşabilirsiniz.
Köpeklere dair mitler arasında en yaygın olan ve bazen istenmeyen durumların ortaya çıkmasına neden olan maddedeyiz. Evet, köpekler mutlu ve heyecanlı olduklarında kuyruklarını sallarlar yine de başka duygu durumları da onlarda bu harekete neden olabilir. Kuyruğunu sallarken zıplayan, gözleri parlayan bir köpek mutludur ama köpeklerin beden dilleri düşünüldüğünden daha karmaşıktır. Korktuklarında, endişelendiklerinde ve hatta saldırmak üzere olduklarında da köpekler kuyruklarını kullanabilirler. Bu nedenle kuyruk sallanması onların duygularının tek göstergesi olarak yorumlanmamalı, genel halleri değerlendirilmelidir.
Köpeklerle ip çekme oyunu oynamanın onlarda agresyon yaratacağı yönünde genel bir kanı vardır. Sert oyun oynamaya alışan köpeklerin daha öfkeli ve saldırgan bir yapıya bürünebileceği düşünülür. Gerçek ise biraz farklıdır. Birçok köpek ip çekme oyunu oynamaya bayılır. Yırtıcı doğalarına hitap eden bu oyun şekli onlar için zihinsel ve fiziksel bir egzersiz anlamına gelir. Üstelik ip çekme oyunlarının insan ve köpek arasındaki bağı güçlendirdiği de düşünülmektedir. Birçok profesyonel köpek eğitmeni, ip çekme gibi sert olarak tabir edilen oyunların köpeklerin baskın davranışlarını azalttığını savunmaktadır. İp çekme oyununun sonunda kimin zafer kazanması gerektiği konusunda ise zıt görüşler bulunur. Bazı uzmanlar ip çekme oyununu her zaman insanların kazanması gerektiğini söylerken diğerleri köpeklerin galip olması gerektiği görüşünü desteklerler. Oyundan zaferle çıkmak köpeklerin öz güvenlerini artırabilir ama bazılarında tam tersi etki yaratabilir. Bu nedenle oyun sonucunun ne olması gerektiği belirlenirken köpeklerin karakterlerinin dikkate alınması gerekir.
Köpeklerde kısırlaştırma birçok kişinin ikileme düşmesine yol açan bir konudur. Köpeklerin üreme haklarının elinden alınmaması gerektiğini savunanlar da kısırlaştırma sayesinde sahipsiz köpeklerin azalacağı ve köpeklerin belli hastalıklara yakalanma risklerinin düşeceğini söyleyenler de vardır. Kısırlaştırmayı savunanlar içerisinde dişi köpeklerin kısırlaştırma öncesi doğum yapması gerektiği öne süren bir kesimin bulunduğu da bilinmektedir. Fakat bu görüş yalnızca bir mitten ibarettir. Köpeklerin kısırlaştırma öncesi doğum yapmaları gerekmez. Hiç yavrularının olmaması onlarda duygusal bir boşluk yaratmaz.