Dün haziran ayı TÜFE ve ÜFE verileri açıklandı. TÜFE'de yıllık %78.62 ve ÜFE'de %138.31 seviyelerine ulaşmış olduk. Bu sayede enflasyonu ve faizleri düşürme söylemi ile çıktığımız yolda, iddia edilenin çok üzeri enflasyon ve faiz seviyelerine ulaşmış durumdayız.
Etkisiz para politikasının hasarları devam ediyor. Şimdi de kredi kontrolü ile şirketler dövizlerini satmaya zorlanıyorlar. Ama bu sefer de büyümede düşüş başladığını göreceğiz endişesindeyim.
Bu arada politika faizi %14 olabilir ama piyasa kredi faizlerinde çok üzeri seviyeler uygulandığını söyleyebilirim. Döviz mevduatlarına bile %8'lere ulaşan, döviz kredilerinde %12'leri geçen faiz uygulaması var. Ama biz hala hatalarda ısrara devam ediyoruz. Bu durumu düzeltmek için kararlar alınacağına, nasıl döviz buluruz diye tedbirler açıklanınca, şirketlerin yükleri daha da artıyor. Birkaç ay önce yıl sonu bilançoları için çok yüksek beklentilere sahip olduğumuz birçok sektör ve şirketin hisse fiyatlarında yaşanan düşüşlerin ana nedeni bu uygulamaların etkileridir. Geriye kalan yabancı fonlar da zaten iyice azalmış olan hisse stoklarından hala satışa devam ediyorlar.
Ama dünkü satışın enflasyon ile ilgisi olduğunu düşünmüyorum. Öncesinde enflasyon yüksek gelince hisseleri de buna göre yukarı fiyatlıyorduk. Ama şimdi ekonomik-finansal sıkıntılar sürüyor. Acaba yeni ne tedbirler alınacak endişesi hisselere de olumsuz yansıyor.
Cuma günü yarım gün işlem olacağı için, takas olmayacak. Bugün alınan hisselerin takası perşembe günü yapılacak. Yarın alınan hisselerin takası ise haftaya çarşamba günü olacak. Yani bugün krediye alanlar bayram nedeni ile daha çok kredi ödemek zorunda kalacaklar. Ama yarın alırlarsa, parayı haftaya çarşamba yatıracakları için daha az kredi ödeyecekler.
İşte dünkü satışlar biraz da bu nedenle olmuş olabilir. Yani kredili kalmak istemeyenlerin bugün satacaklarını düşünenler dünden satmış olabilirler. Yeni alım düşünenler, ya da elinde hisse olanlar da, bugün fiyatlar daha düşük olabilir diye, dün satıp bugün daha alttan almayı planlamış olabilirler.
Kısacası bugün krediye alım için uygun değil. Ama kendi parası ile, ya da alttan almak için sattığı hisseyi geri almayı düşünenler için uygun gün olabilir. Yarın alım yapanlar ise bayram sonrasına kadar kredi yükü taşımayacaklar.
Anlayacağınız bugün biraz karışık bir gün olacak. Hala kredi taşıyanlar varsa onların satış baskıları sürerken, takas avantajı yüzünden yarın alıcı daha çok olur düşüncesi ile bugünden almak isteyenler de olacaktır. Bakalım hangi taraf güçlü çıkacak göreceğiz.
Dışarıda ise, ABD'nin Çin'e uyguladığı tarifelerin bazılarını kaldıracağı beklentisi pozitif etki yaratmış durumda. Ama maalesef BIST dışarıdan bir süredir negatif ayrışmaya başladı.
Bir çok kez söyledim, tekrar edeyim! Kredi kullanımı bana göre doğru olmayan bir dönemdeyiz. Kredili hisse almaktan ziyade, kenarda son alım öngörüleri sonrası hala %25 gibi bir nakit tutmaya devam etmekte yarar olacağı görüşündeyim.
Hepinize sağlık ve bol kazanç dilerim.
Saygılarımla
Aydın Eroğlu
Stratejist
Finans Yazarı
www.borsaanalizci.com
Twitter: @aydineroglu_