Trilye adı nereden geliyor dersiniz? Bir rivayete göre İstanbul’dan sürgün edilmiş 3 rahipten alıyor adını. Rumca, 3 rahip kelime bütününden geldiği söyleniyor. Bununla birlikte zeytin ve zeytinyağının bol olması sebebiyle ‘Zeytinbağı’ olarak da biliniyor. En çok bilinen isim hikâyesi ise Trigliya olarak tanınan kırmızı barbun balığının isim anası olması. Barbun balığının bu civarda çok fazla olması sebebiyle bu bölge Trilye olarak anılmaya başlanmış.
Tirilye ve Trilye olarak 2 türlü yazılabiliyor. Trilye’de gezerken kendinizi tatlı bir yaz kasabasında hissedebilirsiniz. En güzel yanı ise Trilye’nin her mevsiminin başka olmasıymış. Biz sonbaharda ziyaret ettik fakat sohbetlerimizden öğrendiğimiz kadarıyla burada favori bir mevsim yok, her mevsim ayrı bir güzellikte. ‘Trilye’ye bir akşam balık yemeye bile kaçılır’ dedik gezimizin sonunda.
İstanbul’dan gitmek isteyenler İDO ve BUDO seferlerinden birini kullanabilir, araçla gidecekseniz feribotu tercih edebilirsiniz. İzmit’ten gidecekler için ise araçla 150 kilometrelik, yaklaşık 1,5-2 saatlik bir yol almanız gerekiyor. Yol keyifli. Bebekle gitmemize rağmen yorulmadığımızı özellikle belirtmek isterim. Yol boyunca çok fazla dinlenme tesisi var. Bu da emzirme, alt değiştirme gibi anneleri ilgilendiren konular için oldukça önemli.
Şimdi, bu tatlı sahil kasabasında gezilecek yerlere gelelim;
Trilye sokakları: Her biri denize açılan, buram buram tarih kokan, rengarenk Rum evlerinin bulunduğu, çiçekli balkonların göze çarptığı Arnavut kaldırımlı sokaklarda kaybolmak, bu gezinin en önemli adımı olacaktır. Kendinizi, şirin Trilye sokaklarına bırakın, her adımınız Trilye’nin meşhur tarihi evlerine, mis kokan denizine çıksın. Trilye’nin sokaklarında gezerken size buranın tarihini anlatmak isteyen amcalar, teyzeler görürseniz, şaşırmayın. Biz tatlı bir amcadan dinledik. Sorularınız varsa en iyi cevabı da onlarda bulursunuz. Trilye sokaklarında en çok dikkat çeken şey ise yaklaşık 150-200 yıllık tarihi Osmanlı-Rum evleri. Şimdilerde gökkuşağı renklerine boyanmış bu evlerle birlikte harika fotoğraflar yakalayabilirsiniz.
Trilye Taş Mektep: Trilye’nin simgelerinden olan Taş Mektep, 4 katlı neoklasik tarzda inşa edilmiş. 1909 yıllarında yapılan mektep, başlangıçta papaz evi, daha sonra öksüzler evi ve ilkokul olarak kullanılmış. Kıbrıs eski Cumhurbaşkanı Makarios’un da burada eğitim aldığı biliniyor. Birkaç yıl öncesine kadar harabe halinde olan Taş Mektep şimdilerde restore edilmiş fakat restore edilirken tarihi dokusuna yakışmayan bir hal almış, apartmana dönüşmüş. Bu halini görmek üzdü bizi. Taş Mektep’in altında da dükkân yapılmak üzere boylu boyunca bir alan bırakılmış. Sanırım bu haliyle ziyaret etmek çok anlamlı olmayacaktır.
Tabut Ev: Trilye’de gezilecek yerler listesinin en başında yer alan ilginç evlerden biri de tabut ev. Adı gibi soğuk da bir görevi varmış eskilerde. 1800’lü yıllarda yapılan bu ev bir tabut imalathanesiymiş. Rumlar, ölülerini tabutla birlikte gömerlermiş. O zamandan kalma kiliseye yakınlığı nedeniyle de burası tabut imalathanesi olarak kullanılmış. Tabut üretimi yapılması ve uzun dar yapısıyla da tabuta benzediğinden, tabut ev olarak gezi listelerine eklenmiş. 4-5 yıl öncesine kadar içerisinde yaşam olduğu söyleniyor. Sahibi, evi yaşatmaya çalışmış fakat maalesef çok yüksek fiyatlarda restore edilebildiğinden bugün yıkılmaya mahkûm bırakılmış. Şu anda atıl durumda olan tabut ev, 2 milyona satışa çıkarılmış. İlerleyen günlerde Trilye gezisinde tabut eve rastlayabilir misiniz bilemeyiz, yıkılmadan gidin görün deriz.
Perili Ev: Perili ev denildiğinde çok ilgi çekici geliyor değil mi? Acaba neden perili ev? Bu evle ilgili pek çok hikâye duymanızmümkün. Hani demiştik ya her köşe başında bir yaşlı amca, teyze size Trilye tarihini anlatır diye. İşte Perili Ev de herkesin farklı hikâyelerle anlattığı meşhur Trilye evlerinden biri. Hikâyelerden bir tanesi, evi kiralayan öğretmen çiftin 1 hafta içinde evde ölü bulunması ve neden öldüklerinin anlaşılmaması, olayın perilerden bilinmesi. Şimdilerde turistlerin de ilgi odağı olması sebebiyle, Perili Ev’in camlarına neden perili olduğuna dair hikâyeler yazılmış. Perili olduğu için değil de tarihi bir ev olduğu için görmenizi tavsiye ederiz.
Dündar Evi: Asıl adı Yuannes Kilisesi olan Dündar Evi, mübadele döneminde özel mülkiyete çevrilmiş. Bir süre Giritli bir aile tarafından kullanılıp, sonra otel yapılmak üzere satın alınmış fakat bürokrasi engeline takılmış, şimdilerde atıl olarak bekletiliyor. Trilye’nin meşhur evler listesinde olmasından dolayı da görmeniz gereken bir yapı.
Eski Postane Binası: Trilye’nin arka sokaklarını keşfederken rastladığımız eski postane binası bembeyaz heybetli görüntüsüyle kendisine hayran bırakıyor. Şimdilerde bir yaşlı amca ile teyzenin yaşadığını öğrendiğimizde eve bakıp iç geçiriyoruz. Enfes Trilye manzarası ile postane binası hala bakımlı ve görülmeye değer. Tarihi dokusu kaybolmadan restore edilmiş. Alt katlarında güler yüzlü Trilye esnafının dükkânları var. Bu sokağa geldiğinizde farkı anlayacaksınız. Esnaf selam vermeden yoldan geçirmiyor, varsa çay ikram ediyor. Sohbet güzel, dinlenmek için şahane bir nokta.
Kemerli Kilise: Restorasyon sebebiyle kapıları kilitli olan Kemerli Kilise, Trilye’de, bugünlere gelen 3 kiliseden bir tanesi. 13. yüzyıla ait kilisenin Meryem Ana’ya adandığı biliniyor.
Fatih Camii (Aya Todori Kilisesi): Konakladığımız otelin hemen yanında bulunan Fatih Camii, Rumlardan kalma 3 kiliseden en büyüğü olarak bilinen Aya Todori Kilisesi. Trilye, Osmanlı himayesine girdikten sonra, kubbe eklenerek camiye dönüştürülmüş.
Avlulu Hamam: Fatih Camii’nin yanında bulunan Avlulu Hamam, Yavuz Sultan Selim tarafından yaptırılmış, Trilye için önemli tarihi yapılardan biri.
Trilye Kültür Merkezi (Aziz Vasil Kilisesi): Mübadele sonrasında Taş Mektep’te yaşayan öksüzler için yemekhane olarak; sonra sinema ve düğün salonu olarak kullanılmış. 2009 sonrasında ise kültür merkezi olarak terfi almış.
Trilye Yat Limanı: Bir mahalle olarak bilinen Trilye’de kendi gibi minik bir yat limanı var. Sahil boyunca sıralanmış balıkçılarda balık yiyebilir, sahil boyu mis gibi kokan denizin kokusunu içinize çekerek yürüyüş yapabilirsiniz. Trilye’de balık restoranları öyle meşhur ki sezonu olmaksızın burada balık yemeye gelen balık severler var. Sahil boyunca gördüğünüz her restoran tatlı Trilye’nin simgesi. Bunların yanında Trilye’de yaz mevsiminde rahatlıkla denize girebileceğinizden de bahsetmek isteriz. Meydanın hemen yanında bulunan plajdan denize girebilirsiniz, deniz oldukça temiz görünüyor.
Çamlı Kahve Tepesi: Her şehrin güzel bir seyir tepesi vardır ya Trilye’ninki de Çamlı Kahve Tepesi. Dik yokuşları tırmanıp, göz alabildiğine deniz manzarası eşliğinde kendinizi esintiye bırakarak anın tadını çıkarın. Adını, orada bulunan kafeteryadan alan Çamlı Kahve Tepesi, bizi manzarasıyla çok memnun etmiş olsa da Çamlı Kahve olarak sınıfta kaldı. Siparişimizi almaya gelen bile olmadı. Dolayısıyla, herkesin kahvaltı için önerdiği bu mekânda yeme içme yapmanın imkânsız olduğunu gördük. Mekân kalabalık ve içerisi sigara dumanıyla kaplanmıştı. Açık hava olmasına rağmen çok bunaltıcı bir duman vardı. Bu sebeplerden dolayı biz yeme-içme yapmadan manzaranın keyfini çıkarıp, mekândan ayrıldık.
Trilye Çarşısı: Bir çarşı kadar çok ürün var, dükkân kadar sıcak ve minik. Trilye’nin ikonik hediyelik eşya dükkânı. Trilye’ye gelip, bu simgesel dükkâna uğramadan dönmeyin. Bir Rum beyefendisinin sıcak karşılaması ve tüm ürünleri tanıtmasıyla memnun kalacak, Trilye’den alınacaklar listenizi burada tamamlayabileceksiniz. Magnet, zeytin, zeytinyağı, sabun çeşitleri, kolonya çeşitleri gibi ne ararsanız mevcut. Tüm bunların yanında, eski fotoğraflar, anılar derken sohbet de çok güzel.
Trilye Köylü Pazarı: ‘Trilye’den neler alabilirim?’ sorusunun cevabını bulabileceğiniz alışveriş noktası Trilye Köylü Pazarı. Özellikle zeytin ve zeytinyağı, köylülerin kendi yetiştirdikleri sebze ve meyveler, turşu, nar ekşisi, reçel gibi el yapımı doğal ürünleri burada bulabilirsiniz. Hem alışverişi tek bir noktadan yapmak için pratik hem de Trilye tarihi dokusuna uygun bir alışveriş noktası. Keyfini çıkarın.
‘Trilye’de nerede, ne yenir?’ sorusuna gelince, listenin başında balık bulunuyor. Özellikle adını da barbun balığından aldığı düşünülürse, mevsiminde barbun yemeden dönülmez. Balıkla ilgili birkaç noktaya değinmek isteriz. Daha önce de bahsettiğimiz gibi sahil boyu pek çok balıkçı restoranı var. Biz elbette bir tanesini tercih ettik ve çok da memnun kaldık. Bununla birlikte genel olarak yorumlara bakıldığında ve yerel halka sorulduğunda tüm balık restoranlarının keyifli ve kaliteli olduğu söyleniyor. Trilye’de bir gece konaklama yapacaksanız, o bir akşamı da balık lokantasında keyifli bir akşam yemeği şeklinde geçirmenizi tavsiye ederiz.
Savarona Balık Lokantası: Trilye’den balık keyfi yapmadan dönülmez. Savarona Balık Lokantası’nda tercihimiz mevsimin favorisi lüfer ve Trilye’nin isim anası barbun oluyor. Sıcaklardan güveçte karides tercih ediyoruz. Balıklar şahane olmasına şahane de mekânın en dikkat çekenleri muhteşem mezeleri. Savarona’ya has birkaç meze seçimi yapıyoruz ve hiç pişman olmuyoruz. Susamlı fıstıklı patlıcan ezmesi, havuçlu fındıklı kabak sote, cevizli yoğurtlu çuşka biber, Savarona’nın favori mezeleri. Meze porsiyonları da oldukça büyük ve doyurucu. Balıklar taze ve sıcacık servis ediliyor. Mekân tam kapasite olmasına rağmen servis hızında ve kalitesinde düşüş yaşanmıyor. Balık restoranı tercihinizde önerebileceğimiz hoş bir mekân. Bebekle de akşam balık masası mı olur demeyin. Oldu ve oldukça keyifliydi.
Parpali Dondurmacısı: Trilye’ye gelip, Parpali’de dondurma yemeden dönülmez. Çok net, çok iddialı fakat gerçekten doğal bir dondurma yediğinizi anlayacaksınız. Daha önce dondurmanın tadını bu denli yoğun aldığımı ve dondurmayı bu kadar keyifle yediğimi hatırlamıyorum. Tüm çeşitler sade dondurma üzerinden, yemiş ve meyvelerle hazırlanıyor. Vişne zamanı ise tazecik vişne parçacıkları sade dondurmaya ilave ediliyor. Vişne bitti ise vişneli dondurma da bitiyor; şöyle bir vişne renginde dondurma yapayım yok yani. Tamamen doğal. Tahinli ve cevizli favorimdi diyeceğim. Bununla birlikte hayatımda yemediğim kavunlu ve limonlu dondurmayı yedim. Karadenizli bir abimizin işlettiği Parpali Dondurmacısı adını Lazca kelebek anlamına gelen ‘Parpali’den alıyor. Dedeleri Ali, ‘ParpALİ’nin içinde dedemin adı da olur hem’ demiş ufaklık. Ne de güzel düşünmüş. Tüm dondurmaları deneyin. Zaten siz denemesiniz de abi ikram etmeden göndermiyor. Tatlı bir sokağa bakan masaya oturup, dondurmanın tadını çıkarın. Uğrarsanız bizi de hatırlayın.
Trilye Sofrası: ‘Trilye’de ev yemekleri yemek istiyorum’ dediğiniz anda Nilgün abla imdadınıza yetişecek. Hem de mis gibi leziz yemekleriyle. Kelle paçadan mercimek çorbasına, yaprak sarmadan kuru fasulyeye kadar pek çok ev yemeği seçeneği ve tatlı dilli, güler yüzlü hizmetiyle gönüllere taht kurmuş Nilgün Abla. Biz sıcacık bir kelle paça çorbası, zeytinyağlı sarma, Nilgün ablanın meşhur Arnavut ciğeri ile enfes bir öğle yemeği yiyoruz. Yemek sonrası çaylar da hemen yanında bulunan Tarihi Trilye Kahvecisi’nden geliyor. Ortam güzel, yemekler leziz, sohbet şahane. Daha ne olsun, afiyetler olsun.
Tarihi Trilye Kahvesi: Trilye’nin tarihi sokaklarında kaybolurken, yokuş çıkmaktan yorulmuş bedeninizi dinlendirmek ve tatlı bir mola vermek isterseniz, kahve keyfinizi mutlaka burada yapın. Evet, tarihi bir kahveci. Mavi-beyaz renkleriyle çok nostaljik bir tarz. Yol kenarına atılmış masalarıyla gelen geçeni izlerken, mis gibi kahvenizi çayınızı yudumluyor, yokuş tırmanmaktan helak olmuş ayaklarınızı da dinlendiriyorsunuz.
Trilye’de en çok butik oteller dikkat çekiyor. Açıkçası biz konaklama konusunda her zamanki gibi rahat davranıp, ‘gidince ayarlarız’ dedik ve yine dört ayak üzerine düştük. Tam da istediğimiz gibi tarihi bir konakta konaklama şansını yakaladık. Bizim tercihimiz Mazi Butik Otel oldu. Tarihi bir konaktan otele çevrilen Mazi, vintage tarzıyla tam bize göre keyifli, huzurlu ve tertemiz bir otel. Genç bir çiftin işletmesini yaptığı otelin Trilye’nin tüm tarihi sokaklarına açılması, hemen yanında Fatih Camii ve Türk hamamı oluşu, Arnavut kaldırımlı sokakları bizi cezbetti. 5 odalı butik otel eskiden papazın evi olarak da kullanılmış. Tarihi bir ev olduğunu düşününce, konaklamak bize keyif veriyor. Fiyatlar da Trilye için ve tarihi bir konakta hoş bir gece geçirmek için oldukça makul. Mazi Butik Otel ile birlikte hemen aşağısında yer alan Nar Bahçesi Butik Otel de tavsiye edeceğimiz bir butik otel. Hizmet almamış olsak da yakınında oluşumuzdan dolayı o sıcak ve samimi havayı hissettik, bu nedenle tavsiye edebiliriz.
• Arnavut kaldırımlı, denize açılan dik sokaklarında kaybolmadan
• Sahil boyu deniz havası almadan
• Balıkçı restoranında güzel bir akşam yemeği yemeden
• Tabut Ev, Perili Ev, Dündar Evi, Tüccar Evi, kısacası tarihi evleri görmeden
• Eski postane sokağında esnafla sohbet edip eskilere dalmadan
• Tarihi postane binasını görmeden
• Çamlı Kahve Tepesi’nden panoramik seyir yapmadan
• Sokaklarda kaybolurken Trilye halkıyla sohbet etmeden
• Tirilye Sofrası’nda, Nilgün ablanın leziz ev yemeklerini yemeden
• Parpali dondurmacısında dondurma yemeden
• Kırma zeytin ve zeytinyağı almadan
• Tarihi konaktan butik otele dönüştürülen Mazi Otel’de konaklamadan
DÖN-ME-YİN !!
NASIL ARANDI: #gamzekırsapancı #akınsapancı #gamzenika #gezi #geziyazısı #trilye #yemeiçme #periliev #trilyekahvesi #parpalidondurmacısı #köylüpazarı #dündarevi #mazibutikotel #savarona #çamlıkahve #taşmektep #tabutev #yapmadandönmeyin #yemekmekanı #mekan