2019’un daha verimli bir yıl olmasını bekliyoruz – İnan Ekici
İçerisinde bulunduğumuz dönemin ekonomik koşulları ticari hayatta birçok zorluğa sebep oluyor. Bu zorluklardan, tüm sektörler gibi elbette araç kiralama sektörü de etkileniyor.
Mevcut şartlarda, operasyonel kiralama sektörünün araç parkında bu yılsonu itibariyle bir önceki yıla göre küçülme olacağı görülüyor. Temel olarak bu daralma, kurumsal müşterilerin tasarruf arayışlarından ve temkinli olma yaklaşımlarından ötürü azalan talepten, taşıt kiralama sözleşmelerinin bundan sonra TL cinsinden yapılacak olmasına bağlı yüksek finansman maliyetinden kaynaklanmaktadır. Ancak bu durum her ne kadar 2019 yılında belirli ölçülerde etkisini sürdürecek olsa da geçicidir. Zira kiralamanın doğrudan satın almaya göre avantajları halen devam etmektedir. Kısıtlı kaynaklarını verimli kullanmak isteyen her ölçekte işletme bu gerçeği önünde sonunda fark edecektir. Operasyonel kiralama sektörü 2019 yılı sonundan itibaren yine büyümeye geçerek ülke ekonomimize yaptığı katkıyı artırarak sürdürecektir. 2020 yılı sonunda operasyonel kiralama sektörünün araç parkının 400 bin seviyesine ulaşacağını düşünüyorum. Ticari araçların kiralanmasının önündeki engellerin kaldırılması durumunda sektörümüzün büyüme ivmesi daha da artacak, dolayısıyla operasyonel kiralama sektörünün ülke ekonomimize yansıyacak katkısı çok daha fazla olacaktır.
Son 4 yılda yıllık yüzde 15 ortalama ile büyüyen kısa dönem araç kiralama sektöründe araç parkının 2018 yılını geçen yıla göre yüzde 7 büyüyerek kapatacağını tahmin ediyorum. 2019 yılında çok fazla araç yatırımı yapılamayacağı bilinen bir gerçek. Bu sebeple kısa dönem kiralamada araçları elde tutma süreleri 7–8 aylardan 12 ay ve üzerine çıkacaktır. Bu durum, araç başına kârlılığın daha yüksek olması, yararsız faaliyetlerin minimize edilmesi gibi verimliliğe ve kârlılığa yönelik avantajlar da yaratabilir. Turizmde beklenen yüksek artışlar da göz önüne alındığında, 2019’u, verimlilik tabanına oturtulmuş kârlı ve dengeli yönetim için bir fırsat yılı olarak değerlendirmek gerektiği kanaatindeyim.
Ekonomiyi düzeltmek için ülke yönetimimiz tarafından birçok önlem alınıyor, hamle yapılıyor. Her sektör bu uğraşa kendi ölçeğinde gerekli katkıyı koymalıdır. Dolayısıyla TOKKDER olarak bizler de araç kiralama sektörünün bu zorlu süreçten zarar almadan çıkması için çalışmalarımızı hız kesmeden sürdürüyoruz. Kanun koyucu nezdinde, sektörümüz ile ilgili birçok konuda lobi faaliyetini, OSD, ODD, OYDER, TAYSAD, TOBB, İTO gibi sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütleri ile yakın iş ve güç birliği yaparak, el ele yürütüyoruz.
Özellikle ticari araçların kiralanmasının önündeki engellerin kaldırılması konusunda son dönemde girişimlerimizi artırdık. 2018 yılı Ekim ayında otomobil satışları 2017 yılının aynı ayına göre yüzde 76 oranında düşerek 17 bin adedin altına gerilerken, hafif ticari araç pazarındaki daralma yüzde 77’yi aştı. Bu satış adetleri ile yerli üreticilerin fabrikalarını verimli çalıştırması imkânsız denecek kadar zordur. Yaşanan gelişmeler ışığında otomotiv pazarının yeniden ivme yakalaması için hafif ticari araç kiralamasının önündeki engellerin bir an önce kaldırılması gerekiyor. Olası değişiklik sadece araç kiralama sektörüne bir ivme kazandırmayacak, daha da önemlisi ağırlıklı yerli üretim olan hafif ticari araç pazarını da olumlu etkileyecek, piyasanın tümüne de olumlu yansımaları olacaktır.
Bugün dünyada ticari araç kiralanamayan tek ülkeyiz Özellikle AB’de ticari araçların kiralanması yönünde ciddi teşvikler varken ülkemizde bunu gerçekleştiremiyor olmamız hem pazarı hem kendini geliştirmek için çaba sarf eden araç kiralama şirketlerinin önünde neredeyse 10 yıla yakın bir süredir bir engel olarak durmaya devam ediyor.
Ticari araç kiralamanın artık mümkün kılınması gerekiyor. 2009 yılında kiralanması yasaklanan ticari araçların satışlarının seyrine bakıldığında, satışlar ve dolayısıyla üretim her geçen yıl azaldığı gibi, bugüne gelindiğinde yaşlanmış bir ticari araç filosu ile karşılaşma sonucunu doğurmuştur. Bir ülke kalkınıyor, üretiyor ve sanayisi gelişiyorsa ticari taşımacılığı da artacaktır. Sonuçta yenilenemediği için yaşlanan ticari araçlar yollarda çok daha fazla tehlike arz etmekte ve ülke ekonomisi için de kaçınılabilecek maliyetler doğurmaktadır.
Araç kiralama sektörü ile ilgili iletişim ve bilgilendirme çalışmalarımızı da bu dönemde etkin şekilde sürdürüyoruz. Ekim ayında ikincisini düzenlediğimiz, 27 bankadan 70’ten fazla üst düzey banka yöneticisinin katıldığı “Araç Kiralama Sektör Buluşmaları” etkinliğimizde kredi-teminat ilişkisi tüm yönleriyle ortaya konulurken, TL üzerinden kiralama yapılan yeni dönemde, araç kiralama piyasası ve fonlama konuları da detaylı veriler ve örneklerle masaya yatırıldı. Bu çalışmalar sırasında, dönmekte olan çarkların çevrilmeye devam etmesinin önemini vurgulayarak, bankalar ve kiralama sektörünün şeffaflığa dayalı bir iş birliği çerçevesinde ilerlemesinin, geçici sıkıntıları birlikte aşmak için önemli olduğunu ifade ettik.
TOKKDER olarak yürüttüğümüz bu çalışmalar sonucunda sektörümüzün sorunlarının arzu ettiğimiz şekilde çözümleneceğini ümit ediyor, 2019 yılının daha verimli bir yıl olması için hepinizin desteğini bekliyorum.