Ülkemizde milyonlarca kişi kirada oturmaktadır. Kiracı ile ev sahibi arasında imzalanan sözleşmeden doğan, tarafların uyması gereken kurallar ve sahip olduğu haklar bulunmaktadır. Ev sahibi ya da kiracı hakları konusunda yeterli bilgiye sahip olmadığı durumlarda anlaşmazlıklar ortaya çıkabilir. Anlaşmazlıkların hukuki yoldan çözümü için alanında uzman Ankara gayrimenkul avukatı ile çalışmak büyük avantaj sağlar. Mahkemeye gidebilen bu tür anlaşmazlıkların sonuca ulaşması ve danışmanlık hizmeti almak için Ankara avukat Oktay Altunkaya ile iletişime geçebilirsiniz. Kiracı hakları Borçlar Kanunu kapsamında belirlenmiştir. Şimdi gelin hep birlikte kiracı hakları nelerdir, 2022 kira artış oranı ne kadar gibi soruların cevaplarını ayrıntılı bir şekilde görelim…
Kiracı Hakları Nelerdir?
Bir kiracı olarak haklarınızı bilmeniz sizlerin mağdur konumuna düşmenizi engeller. Hangi şartlarda ev sahibi kiracıyı evden çıkarabilir, ev sahibi kiracıyı ne zaman evden çıkarır, evde kalmak için tekrar sözleşme imzalamak gerekir mi ya da konut kira artış oranı ne kadar gibi birçok sorunun cevabını bilmek önemlidir.
Kiracı ile ev sahibi arasındaki anlaşmalar genellikle bir yıllık sözleşme olarak yapılır. Ancak sözleşmenin süresinin bir sınırı yoktur, taraflar sözleşme tarihine kendi aralarında anlaşarak belirleyebilirler. Kiracı hakları konusunda unutulmaması gereken en önemli detay her sözleşmenin kendine özel olduğudur.
Öncelikle belirtmek isteriz ki sözleşme süresi dolmadan ev sahibi kiracıyı evden çıkaramaz. Ev sahibinin kiracıyı mülkten çıkarması kanunda belirtilen belirli şartların somut durumda mevcut olması halinde mümkündür. Aksi halde sözleşme tarihi bittikten sonra sözleşme otomatik olarak yenilenmiş kabul edilir.
Mülkü kiralayan kişi mülk sahibinden yapılması gereken tadilatlar ile ilgili taleplerde bulunabilir. Taşınmaz üzerindeki her türlü hasarın giderilmesi ev sahibinin sorumluluğundadır. Ya da kiracı bu masrafları karşılar ve kira ödemesinden düşebilir. Kısacası evdeki demirbaşlar ile ilgili bütün tadilat masrafları ev sahibine aittir.
Kiracı ve ev sahibi arasındaki en büyük anlaşmazlıklardan biri de depozito konusudur. Hukuki olarak belirtmek isteriz ki depozito ödemesi en fazla 3 aylık kira bedeli şeklinde olabilir. Mülkün 3 aylık kira bedelinden daha fazla depozito talep edilemez. Ödenen depozito miktarı kira sözleşmesinde mutlaka belirtilmelidir. Kiracı evden ayrılırken de mülkü kiraladığı şartlarda bırakıyor ise (kiralanandaki olağan eskimelerden kiracı sorumlu değildir) depozitoyu ev sahibinden talep edebilir.
Kiracının Sorumlulukları Nelerdir?
Kiracı kira bedelini zamanında, aksatmadan ve düzenli olarak ödemelidir. Aksi halde kira bedelinin düzenli olarak ödenmediği durumlarda ev sahibinin sözleşmeyi feshetme hakkı olduğu unutulmamalıdır.
Sözleşmenin tamamını ya da bir kısmının değiştirilmesi ev sahibinin izniyle olmaktadır. Kiracı tek başına kontrat üzerinde değişiklik yapma hakkına sahip değildir.
2022 Kira Artış Oranı Ne Kadar?
Son yapılan değişiklikler ve resmi gazete yayınlanan yeni düzenlemeler ile birlikte 2022 konut kira artış oranları yüzde 25’i aşmayacak şekilde belirlenmiştir. Bu düzenleme 11 Haziran 2022 ile 1 Temmuz 2023 tarihine kadar geçerli olacaktır. 1 Temmuz 2023’den sonra ise Borçlar Kanunu hükümleri aynı şekilde devam edecektir.
Hangi Şartlarda Ev Sahibi Kiracıyı Evden Çıkarabilir?
Sözleşmede aksi belirtilmediği sürece kiracıyı evden çıkarmak için gerekli sebepler olması gerekmektedir. Kiracıyı evden çıkarma sebepleri şunlardır;
- Kiracı kirayı aynı yıl içinde iki defa geciktirir ve ev sahibi de iki tane ihtar göndermiş ise kira süresinin bitiminden itibaren tahliye davası açılabilir. Ancak davanın kazanılması halinde kiracının tahliyesi gerçekleşebilir.
- Ev sahibinin ya da birinci dereceden akrabasının (anne, baba ya da çocukları gibi…) oturacak başka bir evi yok ve bir eve ihtiyaç duyuyor ise tahliye talebinde bulunabilir. Ancak tahliye talebi de kira sözleşme süresinin bitimi ile gerçekleşir. Böyle durumlarda unutulmaması gereken ise tahliye kararı çıktıktan sonra tahliye edilen evin üç yıl boyunca kiraya verilmesi mümkün değildir. Aksi halde kiraya verildiği kanıtlanırsa kiracı 12 aylık kira bedelini tazminat olarak talep edebilir.
- Son olarak ev sahibi 10 uzama yılının sonunda mülkü kiralayan kişiyi herhangi bir gerekçe belirtmeden evden tahliye edebilir. Ancak bu durumun da belli şartları vardır. 3 ay öncesinde kiracıya ihtarname göndermelidir. Kiraya verenin üç aylık süreye uymaması halinde gönderilen ihtar bir sonraki kira yılı için geçerli olacaktır.
- Kiracı Sözleşme Bitmeden Önce Evden Çıkabilir Mi?
Belirli şartları yerine getirmek koşulu ile kiracı kendi isteği ile evden çıkabilir. Geçmiş dönemlere ait kira borcunun olmaması ve kira sözleşmesinden kaynaklanan yükümlülüklerini yerine getirmiş olması, ilerleyen süreçte kiracının sorumluluğunun olmaması adına önemlidir. Sözleşme dolmadan evden hemen çıkılması gereken durumlarda ev sahibinin de mağdur olmaması adına kalan ayların bir kısmı için kira bedeli talep edilebilir. Böyle bir durum ile karşılaşmamak için evden çıkmadan önce aynı şartları kabul eden ve ev sahibinin de kabul edeceği bir kiracıya devir işlemi yapılabilir.
Kiracı hakları nelerdir, hiçbir sebep göstermeden ev sahibi kiracıyı evden çıkarabilir mi, kiracı olarak haklarım neler ve daha fazlası hakkında detaylı bilgi almak için ankara gayrimenkul avukatı Oktay Altunkaya ile iletişime geçebilirsiniz.