Amerikan tüysüz terrier anavatanı Amerika olan tek tüysüz köpek cinsi olma özelliğine sahiptir. Ortaya çıkışı tamamen bir tesadüf olan bu tüysüz köpeğin atası Rat Terriyeri dir.
Fiziksel görünümü ve boyutları Rat Terrierine çok benzer olan bu cins, 1972 yılında bir Rat Terrierin doğurduğu tüysüz bir yavrudan üretilmiştir. Amerika’nın Louisiana şehrinde yaşayan Willie ve Edwin Scott adlı bir çiftin “Josephine” adını verdiği bu yavruyu başka tüysüz köpekler ile çiftleştirmesi sonucu doğmuştur. Başlangıçta tüysüz bir yavru elde etmiş olmalarına karşın 8 yıl boyunca başka tüysüz yavru elde edememiş olan bu azimli çift, çalışmalarına devam etmiş ve nihayetinde tüysüz bir dişi ve tüysüz bir erkek yavru elde etmeyi başarmıştır. Bu yavrular Amerikan tüysüz teriyerinin başlangıcı olmuştur.
Scott çifti genetik alanında uzmanlaşmış bir bilim adamı ve bir veterinerin yönlendirmesi doğrultusunda çalışmalarına devam etmiş, ırkın tüysüzlük özelliğini koruyarak Rat Terrier karakterini devam ettirmeye gayret etmişler ve çabaları sonucu geliştirdikleri bu yeni ırkı ‘Amerikan Tüysüz Terrier’ olarak isimlendirmişlerdir.
Asya ve Afrika kökenli tüysüzlerden çok farklı olan bu ırk diğer tüysüz köpeklerin aksine kesici dişlere sahiptir. Amerikan Tüysüz teriyeri, diğer tüysüz köpeklerde yetiştirme esnasında görülen komplikasyonların hiç birinin ortaya çıkmayışı ile dikkat çekmiş ve oldukça popülerlik kazanarak tüysüz köpek cinsleri arasında farklı bir yer edinmiştir. Irk 2016 yılında AKC (Amerikan Kennel Club) tarafından tanınmıştır.
Amerikan Tüysüz Terrier Köpeğinin Fiziksel Özellikleri
Orta boyutlarda, kaslı bir köpektir. Dişi ve erkekleri birbirine yakın boyutlarda olan bu köpekler, 18-41 cm yüksekliğinde ve 2,5-7 kg ağırlığında olabilmektedir. Bu nedenle küçük – orta ırk olarak tanımlamak daha doğrudur. Ancak bu ırk boyut olarak değişik boylarda olabilmekte ve 11 kg ağırlığa kadar ulaşabilmektedir.
Derin bir göğüs, güçlü omuzlar, sağlam boyun ve güçlü bacaklar ile dikkat çeker. Meraklı, zeki ve uyanık bir ifadeye sahip olan gözleri yuvarlak ve hafif eğimli bir şekildedir. Göz rengi değişebilmekle birlikte koyu kahverengi, ela, kehribar ve mavi renk olabilmektedir.
Bu ırkın kafası yandan bakıldığında burun ucuna doğru sivrilen şekli ile bir kamayı andırmaktadır. Burun ucu genellikle koyu ve çoğunlukla da siyah renklidir. Kafasının yanlarından başlayan ve yarasa kulağı olarak adlandırılan geniş kulakları vardır. Dikkat kesildiklerinde kulakları dikleşir. Kalın güçlü boyun, kaslı ve güçlü bacakları olan Amerikan Tüysüz teriyerinin arka kısmı biraz eğimli ve alçaktır. Uzun kamçıyı andıran kuyruğu ise uca doğru incelmektedir ve genellikle kuyruğunu yukarıda tutar.
Derisi genel olarak pembe olmakla birlikte, üzerinde gri, siyah, sarı, samur ya da kırmızı lekeler olabilir. Bu ırk hem tüylü, hem de tüysüz olabilmektedir. Tüysüz bir dişi ile tüysüz bir erkeğin birleşmesiyle dünyaya gelen yavrular daima tüysüz olurlar. Erkek ya da dişi köpekten her hangi birinin tüysüz, diğerinin tüylü olması yavrularının da bazılarının tüylü bazılarının tüysüz olmasına yol açar. Yavruların tüylü olup olmaması anne ve babanın tüysüzlük geni taşıması ile ilgilidir.
Tüysüz yavrular ilk doğduklarında vücutlarında çok az dik görünen yumuşak tüylerle doğar. Ancak 6 haftalık oluncaya dek önce başlarındaki, sonra da gövdelerinin arka tarafındaki tüyler dökülür. 10 aylık olduğunda ise tamamen tüysüz hale gelir ve ölünceye kadar da tüysüz kalırlar. Ancak kaş ve çene altında bir miktar tüy görülebilir. Tüylü olan türlerinde ise ince bir tabaka halinde kısa, sık ve çok parlak tüyler bulunur.
Amerikan tüysüz terrier cinsi köpekler fiziksel görünüş olarak üretiminde rol oynayan tüysüz köpekler ile çok fazla ortak benzerliğe sahiptir. Sıklıkla Xoloitzcuintli yani tüysüz Meksika köpeği ve Rat terrier’i ile karıştırılmaktadır. Fiziksel benzerliğine karşın pek çok bakımdan diğer tüysüz köpeklerden farklı özelliklere sahiptir.
Amerikan Tüysüz Terrier Köpeğini Ayrıcalıklı Kılan Özellikleri
- Tüysüz olmasına karşın deri hassasiyeti yoktur ve egzama, mantar, dermatit gibi deri problemleri pek yaşanmaz. Nadiren sivilce sorunları olabilmektedir.
- Genetik olarak yatkınlık gösterdiği bilien bir hastalığı yoktur.
- Ter bezleri vardır bu nedenle vücut ısılarını dengelemek için ağızından soluma yapmazlar.
- Salyaları akmaz.
- Korkutmak için değil, korktuğunda havlar. Ama bekçilik yapabilir.
- Tüy dökmez ve fırçalama ihtiyacı yoktur.
- Pire problemi yaşamaz.
- Boyutları küçük olduğundan oyuncak ırk gibi düşünülse de, aksine güçlü ve dayanıklı iş köpekleridir.
Amerikan Tüysüz Terrier Karakteri
Amerikan tüysüz terrier köpeği, tüm terriyer ırkı köpekler ile benzer ortak özelliklere sahiptir. Zeki, uyanık, sevecen, enerjik ve oyuncu bir köpektir. Terrier ırkı köpeklerin kararlı ve korkusuz mizacına sahip olan bu köpekler mükemmel bekçi olabilir.
Avcı doğan bu köpekler, toprağı kazmaktan ve küçük hayvanları kovalamaktan çok hoşlanır. Ancak tüysüz olduğundan avcılıkta kullanmak için uygun değildir. Bu nedenle genellikle evde bakılan bu köpekler arkadaş canlısıdır. İnsanlarla, çocuklarla ve diğer köpekler ile oynamaktan keyif alır. Ailesine bağlıdır ve insanlarla birlikte olmaktan büyük keyif alır.
Evde yalnız kalmayı sevmez. Yüksek enerjili bu köpekler zihinsel ve fiziksel olarak meşgul edilmelidir. Sıkılırsa etrafa zarar verebilir. Bu nedenle kemirebileceği oyuncakların yanı sıra birlikte oynayabileceğiniz etkileşimli oyuncaklara da ihtiyaç duyarlar. Yalnız bırakılacak ise mutlaka zeka aktivite oyuncakları, puzzle tarzı köpek oyuncakları ve içerisine ödül konulabilen kauçuk oyuncaklar ile meşgul edilmelidir.
İlginizi çekebilir: Köpek Oyuncakları
Zeki ve sahibini mutlu etmeyi seven bir köpek olduğundan kolay eğitilir. Ancak tüm köpek türlerinde olduğu gibi eğitimine erken yaşta başlanmalı ve pozitif eğitim yöntemleri kullanılarak eğitilmelidir. Olumsuz eğitimlerde başarı oranı düşüktür. Sakin, kararlı ve ne yaptığını bilen bir sahip olmaz ise inatlaşabilir.
Bu ırk her ortama kolay adapte olan, arkadaşlık yapan, iyi huylu bir köpektir. Çocuklu aileler, yaşlılar, aktif bekarlar, bahçeli evde yaşayanlar ve apartmanda yaşayanlar için uygundur.
Amerikan Tüysüz Terrier Cinsi Köpeklerin Bakımı
Tüm tüysüz köpek cinslerinde olduğu gibi en büyük bakım ihtiyacı derisini korumaktır. Özellikle tüysüz köpeklerde kulak kanalını koruyacak tüyler olmadığından kulak temizliğine çok dikkat edilmeli ve kulaklar sık sık temizlenmelidir.
Bakım ihtiyaçları fazla olmayan bu tüysüz köpekler güneş altında bırakılmamalı ve derisi için koruyucu, nemlendirici ürünlerin yanı sıra güneş kremi de kullanılmalıdır.
Banyo ihtiyacı fazla değildir. Bu ırk çok sık yıkanmamalıdır. Sık yıkamalar derinin koruyucu tabakasını yok edeceğinden haftada bir kez yıkanması yeterli olacaktır. Yıkama sırasında derisini koruyacak lanolin içermeyen bir nemlendirici ve lanolin içermeyen bir köpek şampuanı tercih edilmelidir.
Amerikan tüysüz terrierlerinin bazıları tüylü doğar. Bu köpeklerin tüyleri olsa da bakım ihtiyacı yine de çok fazla değildir. Hiç tüy dökmeyen bir ırk olduğundan yumuşak bir fırça ile haftada bir kez fırçalamak yeterlidir.
Orta derecede egzersiz ihtiyacı olan ırkın en iyi yaşam alanı ev içerisidir. Hareketli ve enerjik olsa da apartman yaşamına uygundur. Günde bir iki kez ihtiyaçlarını giderebilmesi için yürüyüşlere çıkarmak ve enerjisini harcamasına olanak sağlamak gerekir. Ancak doğası gereği sincap, fare gibi kemirgenleri gördüğünde kovalamaktan geri kalmaz. Bu nedenle kontrolsüz açık alanlarda kesinlikle tasmasız gezdirilmemelidir.
Tüysüz olan bu köpekleri sıcaktan ve güneş yanıklarından korumak gerektiği gibi soğuktan da korumak gerekir. Çok soğuk havalarda ev içerisinde dahi mutlaka kıyafet giydirilmelidir.
Irkın temel bakım ihtiyaçlarından birisi de diş bakımıdır. Diş problemi yaşama riski olduğundan dişlerinin düzenli fırçalanması sorunların önlenebilmesinde fayda sağlar.
Amerikan Tüysüz Terrier Köpeğinin Beslenmesi
Enerjik bir köpektir bu nedenle ihtiyacını karşılayabilecek kaliteli bir kuru mama ile beslenmelidir. Ancak kilo almaya meyilli bir köpektir ve dikkat edilmez ise obezite ve buna bağlı eklem sorunları yaşayabilir. Bu nedenle yaşına uygun ve dengeli içeriğe sahip bir kuru köpek maması ile beslemeye dikkat edilmelidir.
İlginizi çekebilir: Köpek Malzemeleri
Özellikle yavru döneminde iyi gelişebilmesi için kaliteli bir yavru köpek maması ile beslenmesi önemlidir. Ancak yetişkin döneminde yapılacak mama seçiminde, egzersiz seviyesine göre mama ihtiyacı belirlenmelidir. Örneğin eğer apartmanda yaşıyorsa mutlaka egzersiz seviyesi ile orantılı olarak kalori seviyesi düşürülmüş bir mama ile beslenmesi gerekir.
Amerikan Tüysüz Terrier Cinsi Köpeklerin Sağlık Sorunları Nelerdir?
Bu ırk genel olarak 14-16 yıl yaşayan sağlıklı bir köpektir. Bu ırkın atalarından aldığı, genetik yatkınlık gösterdiği bir hastalığı yoktur. Ancak pek çok köpekte olabilen kalp problemleri ve ortopedik sorunlara karşı hassastır. Irkın yaşayabileceği sağlık sorunları şunlardır.
- Kalça Çıkığı
- Diz kapağı çıkığı
- Legg-Calve-Perthes (Femur başının aseptik nekrozu)
- Kalp Hastalıkları
- Cushing Hastalığı
- Diş Sorunları
- Epilepsi
- Karaciğer şantı
- Sağırlık
American Hairless Terrier ırkı yukarıda sayılan hastalıklara karşı alınacak koruyucu önlemler ve özenli bir bakım ile uzun yıllar boyunca sağlıklı bir yaşam sürebilir.
Peru İnka Köpeği (Peruvian Inca Orchid) konulu yazımız da ilginizi çekebilir.