Araştırmalar, eğitim seviyesi ile gönüllülük arasında doğrudan bir bağ olduğunu ortaya koyuyor. 2019’da bilgi Üniversitesi Sivil Toplum Çalışmaları Merkezi’nin Türkiye’de yaptığı bir araştırmaya göre eğitim seviyesi yükseldikçe bireylerin gönüllü işlerde rol almaları da artıyor. Çalışmanın sonuçları eğitimsiz bireylerde gönüllülük oranının yüzde 2, ilkokul mezunlarında yüzde 2.9, ortaokul mezunlarında yüzde 3.8, lise mezunlarında yüzde 6.9, üniversiteden terk denilen grupta yüzde 13.2 olduğunu ortaya koyarken, üniversite mezunlarına bakıldığında bu oran yüzde 16.8’e, doktora yapanlarda ise yüzde 38.5’e yükseldiği görülüyor.
Bu tablo, son dönemde toplumda gönüllü çalışmayı yaygınlaştırmak için çareler arayanları, okul sıralarına yönlendirdi. “Gönüllülük ne kadar erken yaşta anlatılırsa, o kadar yaygınlaşır” inancıyla gençleri bu konuda bilinçlendirmek, teşvik etmek için çalışmaların arttığına şahit oluyoruz. İşte bu çalışmaların en somut örneklerinden biri Bursa’da yürütülüyor. Bursa’nın önde gelen sanayi gruplarından Yeşim Tekstil, gönüllülüğü liseli gençlere anlatmak ve gönüllü projeler üretilmesini okul sıralarına kadar taşımak için Milli Eğitim Bakanlığı destekli bir eğitim modeline imza attı. Yeşim Tekstil’in bu çalışmada iki önemli ortağı vardı: SosyalBen Vakfı çatısı altında faaliyet gösteren SosyalBen Akademi ve Şükrü Şankaya Anadolu Lisesi.
‘Gönüllülük ders olsun istedik’
Yeşim Tekstil’in sosyal sorumluluk yaklaşımını oluşturan “Önce İnsan” çatı programı kapsamında liselerde gönüllülükle ilgili farkındalık oluşturmak için yürütülen projenin arkasında, şirketin Kurumsal İletişim Direktörü Dilek Cesur var. Cesur, “Hedefimiz öğrencilerin gönüllülüğü lise sıralarında öğrenmeleri” diyerek projenin yaygınlaşması için çalıştıklarının altını çizdi. Gönüllülüğü lise müfredatında kalıcı hale getirme hayaliyle yola çıktıklarını anlatan Cesur, projenin ilk fazında başarılı sonuçlar alınınca bu modeli yayma kararı aldıklarını ifade etti. Cesur, “Şimdi bu modeli diğer özel şirketlere ve liselere de yaymak istiyoruz. Şirketlere diyoruz ki; elimizde başarısı kanıtlanmış bir model var, gelin siz de kaynaklarınızı aktarın ve birer liseyi sahiplenin. O lisedeki gençlere gönüllülüğü aşılayın. Hedefimiz 2021-2022 eğitim öğretim yılında üç okul ve üç şirketi eşleştirmek. Arkasından projeyi tüm Türkiye’de şirketler ve liselere ulaştırmak. Liselere Önce İnsan adında bir ders koymak istiyoruz.”
Öğrenme metodu İrlanda’dan alındı
14 yaşından bu yana gönüllülük projelerinde çalıştığını belirten SosyalBen Vakfı’nın kurucusu Ece Çiftçi, toplumsal öğrenme adındaki bir metodu uyguladıklarını belirtti. “Gönüllülüğün öğretilebilecek bir kavram olduğunu anlatıyoruz” diyen Çiftçi, tıpkı matematik gibi bir ders olarak okutulursa bu yaklaşımın da yaygınlaşacağına inandıklarını vurguladı. Toplumsal eğitim metodunu İrlanda’dan getirdiklerini söyleyen Çiftçi, “Gönüllülük ders gibi okutulursa sorumluluğa dönüşür. Aktif vatandaşlık, uzun vadede toplumsal kalkınmaya da katkı sağlayan bir kavram. Yeşim Tekstil ile bir güçbirliği çalışmasına imza atıyoruz. 9 ve 10’uncu sınıflara yönelik bir müfredatımız var. Bu gençler birer gönüllülük elçisi olmalarının yanında sosyal alanı kariyer planlamalarının da bir parçası olarak görüyorlar” dedi. Yıl boyunca gençlerle gönüllülük projeleri gerçekleştirdiklerini, sadece teoride değil sahada da insanlara dokunan çalışmaları deneyimlediklerini ifade eden Çiftçi, projeye velilerin de dahil olduğunun altını çizdi.
Üniversite sınavında ek puan getirmesi tartışılıyor
Projenin ortaklarından Şükrü Şankaya Anadolu Lisesi Müdürü Yeşim Ömeroğlu Ünlü de gönüllülüğe ilgisi olan 9 ve 10’uncu sınıf öğrencileri arasından mülakatlar yaparak bir sınıf oluşturduklarını anlattı. “30 kişilik sınıfla başlayan süreç, 50 kişiye çıktı. Biz eğitimciler olarak gençlerin ilgisinden memnunuz. Çünkü eğitimcinin işi insan yetiştirmek ve bu da gönülden yapılmazsa başarıya ulaşmaz. Öğrencilerimize ‘mutluluk başarının ön koşulu’ mottosunu aktarıyoruz” diyen Ünlü, 21’inci yüzyılda artık diplomanın tek başına yeterli olmadığına vurgu yaptı. Ünlü, şu anda YÖK’te de üniversite sınav sürecine gençlerin toplumsal CV’lerinin dahil edilmesi gibi önemli bir konunun tartışıldığı bilgisini verdi.