İlginç günler yaşıyoruz.
Tam da tahmin ettiğimiz gibi oluyor aslında.
Reklam yatırımlarında özellikle ikinci çeyrekteki durgunluk zamanlarında; “Yazın biraz toparlanma yaşanacak ama son çeyreğe dikkat. Orada bir balon oluşacak ve özellikle televizyon reklamlarındaki taleple gelen sanal fiyat baskısı markaların planlarını etkileycek” demiştik.
Aynen de öyle oldu. “Atılmalar” yine gündemde.
Neden böyle oldu sorusunun cevabı muhtelif. Son döneme sarkan pazarlama bütçelerini değerlendirme çabası, PR, event gibi bir çok alanda da değerlendirilemeyen aktiviteler, kimi kategorilerde büyüyen iş hacmi dolayısıyla açığa çıkan bütçeler gibi faktörlerin toplamı kusursuz bir fırtınaya yol açtı.
Ne yazık ki “aynı reklamı her kuşağa bol bol koyarsam daha etkili olurum” mantığındaki bazı “black friday medya planla-ma” markaları da bu fırtınanın kreması oldu.
Hareketlilik 1 Ocak’a kadar sürecek. Arkasından ilk çeyrekte bir kaç aylık bir sessizlik var.
2021’in çarkları 2020’nin aksine nisan – haziran döneminde daha hızlı dönebilir. Ümidimiz 2021 yaz aylarından itibaren aşının veya tedavilerin de devreye girmesiyle 2021 son çeyreğine daha “normal” girebilmek.
Bu noktada “yeni normal” var mı veya “neler değişecek neler değişmeyecek” gibi konuları da bugünkü gibi tartışmaya devam edeceğiz. Bugünlerde sahada yaptığımız araştırmaları sürdürerek o günlerde göreceğimiz rakamlarla kıyaslayacak ve iyice netleşen resmi göreceğiz.
2021 için kesin bir yorum yapmak zor ama 2020’de Türkiye’de reklam pastasında büyüme olacak.
Dünyadan farklılaştığımız nokta bu.
2020’de küresel reklam pastasında 97 milyar dolarlık bir küçülme bekleniyor.
Kenya’nın ekonomisi kadar bir büyüklükten bahsediyoruz.
Tahmin edilebileceği gibi asıl darbeyi alan yüzde 19’luk küçülme ile offline medya. Televizyon ve radyo yatırımlarındaki düşüş yüzde 16 – 17’lerdeyken, sinema ve açıkhavada yüzde 25 – 30 gibi rakamlar var.
Online cephede yüzde 11’lik bir azalma olsa da arama motorları ve sosyal medyada bu rakam yüzde 8’lerle sınırlı.
Yine senenin ikinci çeyreğinde altını özellikle çizdiğimiz bir konu gerçekleşmiş gözüküyor.
Global Medya, yani Facebook, Google, Amazon, toplam reklam pastasından aldığı payı artırmış durumda.
Hatta yukarıdaki rakamlar muhtemelen önümüzdeki günlerde revize edilecek. Zira bu satırları kaleme alırken Google ve Facebook üçüncü çeyrek gelirlerini açıkladı.
Google (Alphabet), geçen yıla göre gelirlerini yüzde 14 artırırken aynı dönemde Facebook da yüzde 22’lik bir oranı yakaladı.
COVID-19 döneminde göz kamaştırıcı bir performans. Ama pandeminin tetiklediği yeni dinamiklerin de bunda bir etkisi var elbette. Zaten yükselişte olan e-ticaret corona günlerinde zirve yaptı. Ana iletişim platformu olarak da global medyayı kullanan bu performans odaklı oyuncular yatırımlarını daha da artırarak bu yükselişleri de tetikledi.
Facebook – Google ikilisinden bahsederken Amazon Advertising’in geçen sene aynı çeyreğe göre yüzde 51’lik büyümesini de gözden kaçırmayalım. Üçüncü çeyrekte pastadan aldıkları 5,4 milyar dolarlık reklam yatırımı şimdilik küçük gözükse de önümüzdeki senelerde en güçlü üçüncü oyuncu olacakları kesin.
Yılın son 60 gününe girerken resim netmiş gibi gözükse de Avrupa’da birbiri ardına açıklanan karantinalar ve ABD seçimleri gibi gelişmeler son çeyrekte dalgalanmayı besleyecek faktörler olacak.
Son iki aya girerken, bakalım 2020 fırtınası bize daha neler getirecek…