Kalorimetre Nedir?
Kalorimetre ısı tüketiminin ölçümü için kullanılır. Isı sayacı merkezi ısıtma sistemlerinde kullanılan ve her bir bağımsız bölümün ne kadar enerji tüketimi yaptığını hesaplamaya yarayan bir ölçü aletidir.
Kalorimetre mekanik ve elektronik bileşenlerden oluşur ve bir debi ölçüm sistemi ve elektronik hesaplama ünitesine sahiptir. Ölçüm mekanik ve ultrasonik ölçüm teknikleriyle yapılabilir. Isıtma ve soğutma sistemlerinde tüketilen ısı miktarının ölçülmesinde kullanılan cihazlardır. Merkezi ısıtma sistemine sahip, tesisat yapısı kolektörlü (mobil) sistemlerde kullanılır.
Enerji maliyetlerinin arttığı zamanlarda, tüketimi hassas olarak ölçebilmek ve kontrol edebilmek büyük önem taşır. Modern teknoloji sayesinde bu iş son derece basit olmasına rağmen mükemmel sonuçlar alınmaktadır.
Isı sayacı, harici ve dahili (kompak sayaçlarda gövde üzerindedir) sıcaklık sensörleri ile gidiş sıcaklığını ve dönüş sıcaklığını ölçerek arasındaki farkı hesaplar. Aynı zamanda geçen debiyi de anlık olarak ölçerek tüketilen enerjiyi bulur. Her türlü montaj çapına ve şekline uygundur. Montaj sırasında önce tesisat temizliği yapılmalı, sayaç dönüş hattına monte edilmeli montaj sırasında suyun akış yönüne dikkat edilmelidir.
Sayaç montajı sonrasında tesisatın bakımları periyodik olarak yapılmalı, montajı yapılan tortu ve pislik tutucuların temizliği sağlanmalıdır. Cihazların etrafı haberleşme problemleri doğurmaması adına açık bırakılmalıdır.
Isı Sayacı Nedir?
Is sayacı ve kalorimetre aslında aynı şeydir. Doğru isimlendirme ısı sayacıdır. Fakat ülkemizde en çok kullanılan ifade kalorimetredir.
Pay Ölçer Nedir?
Pay ölçerler de kalorimetre ve ısı sayacı gibi binanın tükettiği ısıyı hesaplamak için kullanılır. Temel amaçları binanın ısıl tüketimini ölçerek faturalandırma yapma için gerekli endeksleri üretilmektir. Temel farkı ise bu tip ölçü aletleri boru üstüne değil petek üzerine montaj edilerek kullanılır. Genellikle tek kolon hattı olmayan çok kolonlu binalarda kullanılmaktadır.
Petek üzerine montaj edilen payölçerler kalorimetre montajı uygun olmayan binalarda sıklıkla tercih edilir. Yukarıdaki resimde de gördüğünüz gibi petek üzerine montaj edilen bu ölçü aletleri gözle veya kablosuz haberleşme seçenekleri ile okunabilir.
Kalorimetre Nasıl Çalışır
Kalorimetre nasıl çalışır, kalorimetre merkezi ısınan binalarda her dairenin veya bağımsız kapalı alanın ısıl tüketim değerini ayrı ayrı hesaplayan ölçü aletleridir. Temelde su sayacı, elektrik sayacı ve doğal gaz sayacı gibi tüketilen enerjinin ölçümünün yapılmasını sağlar. Bu sayede yeni enerji verimliliği yönetmeliği ile ısınmada kullandığın kadar öde kanunun yerine getirilmesi için takılması gereken alettir.
Kalorimetre 3 parçadan oluşmaktadır. 2 adet sıcaklı sensörü ve 1 adet su ölçümü yapan ana birim. Kalorimetre sıcaklık sensörler bina su giriş ve bina su çıkış hatlarına bağlanır. Kalorimetrenin kendisi su dönüş hattına bağlanır. Genelde su dönüş sensörü kalorimetrenin üzerine takılı vaziyette bulunur. Yani montaj esnasında diğer sıcaklık sensörünü sıcak su giriş hattına bağlamanız yeterli olacaktır.
Bu bağlantı yapısından sonra kalorimetre hem su akışını hemde su giriş ve su çıkış hattı sıcaklıklarını ölçerek sürekli olarak ısıl tüketimi hesaplar. Kalorimetrenin ölçtüğü değerler aylık okumalar yapılarak adil ısıtma gider faturası oluşturulur.
Mekanik Kalorimetre Nedir
Mekanik kalorimetre sistemdeki su akış ölçümünü mekanik olarak yapan ölçü aletidir. Mekanik kalorimetre içinde bulan türbin ile akış ölçümü yapar. Suyu volimetrik olarak ölçen mekanik kalorimetreler bu su ölçümü giriş çıkış suyu sıcaklığı ile birleştirip hesaplayarak ısıtma enerji tüketim değerini hesaplar.
Ultrasonik Kalorimetre Nedir?
Ultrasonik kalorimetre, Merkezi ısıtma sistemine bağlı olan yerlerde ısıtma sistemlerinin denetlenmesi, kontrol edilmesi ve enerji tüketimlerinin tespit edilmesi kalorimetre adlı cihazlar tarafından sağlanmaktadır. Söz konusu bu kalorimetre cihazları hem hassas olmaları hem de uzun ömürlü pil durumları nedeniyle sıklıkla kullanılırlar. Bütünüyle bu noktalar bakımından değerlendirildiği zaman kalorimetrelerin hassas ölçümlerde yaygın olarak kullanılmış olduklarını belirtmek gerekmektedir. Ayrıca kalorimetre okuma sistemi bakımından TSE standartlarında MID uyumlu standartlarında üretilmiş olduklarından her anlamda nitelikli üretimler arasında yerini almaya devam eder.
Ultrasonik kalorimetrelerden önce kullanılan mekanik kalorimetreler birden fazla parçalardan müteşekkil olmuş olduklarından dolayı genellikle tercih edilmezler. Bu bakımdan onların yerine söz konusu ultrasonik kalorimetre cihazları sıklıkla kullanılmaya başlanmıştır. Böylelikle her zaman rahat ve işlevsel bir kullanım özelliğini barındıran ürünler arasında gelmektedirler.
Mekanik ve ultrasonik kalorimetrelerin çalışma prensipleri birbirinden farklıdır. Mekanik kalorimetrelerin içerisinde bulunan çark, sistemden geçen su aracılığıyla döner. Çark döndükçe tüketim miktarı hesaplanır. Ultrasonik kalorimetrelerde ise tüketilen ısı miktarı, ses dalgaları kullanılarak hesaplanır. Bu nedenle ultrasonik kalorimetre daha hassas ölçümler sunmaktadır. Ultrasonik kalorimetreler tek parçadan oluşmuştur, LED ekrana sahiptirler. Montaj sıkıntısı yoktur, dijitaldir ve kalorimetre okuma konusunda mekanik kalorimetrelerden daha kesin bilgiler sunmaktadır. Ancak ultrasonik kalorimetre fiyatları mekanik kalorimetrelerden daha fazladır. Buna ek olarak mekanik kalorimetreler daha kullanışlı olup suyun dolaştığı boruların düz olması nedeniyle içerisinde tortu, pislik ve kirlilik oluşmamaktadır. Bu da mekanik kalorimetrenin tıkanma riskini düşürerek ömrünü uzatmaktadır.
Ultrasonik Kalorimetre Avantajları
- Mekanik parça içermediğinden tıkanma olmaz
- Kullanım ömrü uzundur.
- Daha hassas ölçüm yaparlar
- Döner parça içermediklerinden kalibreleri uzun süre bozulmaz
- Bakım gerektirmez
Mekanik Ve Ultrasonik Kalorimetre Arasındaki Farklar
Mekanik ve ultrasonik kalorimetrelerin çalışma prensipleri birbirinden farklıdır. Mekanik kalorimetrelerin içerisinde bulunan çark, sistemden geçen su aracılığıyla döner. Çark döndükçe tüketim miktarı hesaplanır. Ultrasonik kalorimetrelerde ise tüketilen ısı miktarı, ses dalgaları kullanılarak hesaplanır. Bu nedenle ultrasonik kalorimetre daha hassas ölçümler sunmaktadır. Ultrasonik kalorimetreler tek parçadan oluşmuştur, LED ekrana sahiptirler. Montaj sıkıntısı yoktur, dijitaldir ve kalorimetre okuma konusunda mekanik kalorimetrelerden daha kesin bilgiler sunmaktadır.
Ancak ultrasonik kalorimetre fiyatları mekanik kalorimetrelerden daha fazladır. Buna ek olarak mekanik kalorimetreler daha kullanışlı olup suyun dolaştığı boruların düz olması nedeniyle içerisinde tortu, pislik ve kirlilik oluşmamaktadır. Bu da mekanik kalorimetrenin tıkanma riskini düşürerek ömrünü uzatmaktadır.
Kalorimetre Nasıl Okunur
Isı gider paylaşımı yapılabilmesi için kalorimetrelerin tüketim değerlerinin aylık olarak okunması gerekmektedir. Tüketim değerlerinin çeşitli okuma yöntemleri vardır. Bu yöntemler;
Gözle okuma: Kalorimetre ekranından kwh değeri gözle okunur ve kayıt altına alınır. Pek tercih edilmemektedir. Gerek fazlaca zaman alması gerekse okuma esnasında yapılan yanlışlıklar faturalandırmayı zorlaştırmaktadır.
M-BUS okuma: M-Bus okuma otomasyonu en çok tercih edilen okuma şeklidir. İlk kurulum esnasında sayaç mbus çıkışları ile merkezi bir yerde yerleştirilen mbus konvertör arasına kablolu otomasyon yapılır. Sayaç listesi toplandıktan sonrada okuma işlemi dakikalar içinde kolayca yapılır. Her ne kadar ilk kurulum işlemi ek maliyet yaratsa da her seferinde sayaçların doğru ve eksiksiz şekilde okunması sağlanır.
Wireles M-Bus Kablosuz Okuma: Klasik kablolu sistemdeki kablolamayı yaptırmak istemeyen hemde kablolama yapmanın zor olduğu binalarda okumanın kablosuz olarak yapılması gerekmektedir. Bu noktada ise bilinen en öncü standart klasik m-bus siteminin kablosuz olarak kullanılan wireless M-Bus sistemdir. Bir kablosuz rf toplayıcı ile sayaç verilerin toplanması yapılır ve paylaşım işlemi gerçekleşir. Tüm sayaç verileri otomatik olarak toplandığı için yine veriler son derece doğrudur ve problemsiz paylaşım ve faturalandırma yapabilirsiniz.
Lora Sayaç Okuma: Lora kablosuz okuma tekniği de son yıllarda yayılmaya başlamış ve sayaç alanında da kullanılmaya başlamıştır. Diğer kablosuz sayaç okuma teknolojilerinden daha iyi performans göstermektedir. En büyük avantajı ise lisansız ve ücretsiz olmasıdır. Wireles m-bus gibi veriler kablosuz ve otomatik olarak toplanır. Tüm veriler toplandıktan sonra problemsiz paylaşım gerçekleştirilebilir.
Linklere tıklayarak ilgili yöntemler konusunda daha detaylı bilgi alabilirsiniz.
Kalorimetre Otomasyonunda Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Eğer kablolu otomasyon kurdurduysanız kablolamaların uygun kablo ile yapıldığından emin olun.
- Otomasyon kolan kablolarının düşük akım hattından geçtiğinden emin olun. M-Bus sinyalleri düşük akım ve gerilim ile taşınmaktadır. Yüksek akım ve gerilimler haberleşmeyi bozucu etki yapabilir.
- M-Bus hattına kesinlikle 220 volt vermeyin. Sayaç ve okuma cihazınız kalıcı olarak zarar görebilir.
- Sayaç seri numaraları ve daire numaralarını doğru eşleştirdiğinizden emin olun.
- Kablolamayı kıse devre yapmadan standartlara uygun şekilde yaptırın.
- Kurulumu yapacak kişilerin konusunda uzman olması önemlidir. Hem doğru faturalandırma yapmak hemde cihazlarınız zarar görmemesi için önemlidir.
- Kablolamanın iyi yapılması uzun süreli kullanım ve problemsiz okuma için önemlidir.
- Kablosuz okuma için cihazlarınız haberleşme özelliğini doğru tespit edin.
- Okuma cihazlarında doğru frekansta anten kullanın.