Domates ‘Laykopen’ denilen bitkisel karotenoidden zengin bir sebze olduğu için sağlık üzerine pek çok olumlu etkisi vardır. Kalp-damar sistemi, kanser, osteoporoz, bağışıklık sistemi, hipertansiyon, üreme sistemi başlıcalarıdır.
Diyetisyen Gülşen Lükel
Karotenoidler doğada 600 çeşit farklı türü bulunan sebzelere sarı, turuncu veya kırmızı rengi veren besin bileşenleridir. Gıdalarla % 80-90 oranıyla aldığımız en güçlü karotenoid laykopendir. Yapılan bir çalışmada 3 hafta boyunca domates soslu makarna verilen hastaların kanserli hücre sayısında artış olmadığı gözlenmiştir. Domates ve ürünlerinin tüketimi LDL oksidasyonunu azaltmakta ve kolesterolü düşürmektedir. Bu nedenle kalp damar hastalıklarına karşı koruyucudur.
Üreme sistemi üzerinde de laykopenin olumlu etkileri vardır. Kısır bireylerin spermlerinde laykopen düşük bulunurken, dışarıdan laykopen takviyesi alan bireylerin sperm yapılarının düzeldiği gözlenmiştir. Laykopen domatesin en çok kabuk kısmında bulunur. İnsan dokularındaki dağılıma bakıldığında en çok testisler, karaciğer, adrenal bezler ve adipoz dokuda olduğu görülür.
Sigara içen bireylere ise günde 500 ml domates suyu önerilir.
Pişirme, eklenen yağ laykopen yararlanımını arttırır.
Kaynatma ve fırında pişirmeden domatesin antoksidan aktivitesinin çok az etkilendiği fakat yağda kızartma ile belirgin şekilde azaldığı görülmüştür.