Her yıl ülkemizde Ocak ayının 2’inci haftası kutlanan ‘Enerji Verimliliği Haftası’ ile enerji kaynaklarının akılcı, israf edilmeden, verimli kullanılması ve bu bilincin yaygınlaşması amaçlanıyor.
Enerjide büyük ölçüde dışa bağımlı olan Türkiye için enerji verimliliğinin ve enerji tasarrufunun kritik öneme sahip olduğunu belirten Yaşar Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, bireysel olarak üzerimize düşen görevleri anlattı. COVİD-19 salgını ile birlikte evde geçirdiğimiz sürenin arttığına dikkat çeken Prof. Dr. Hepbaşlı, “Enerji verimliliği, güvenli ve değerli bir kaynak olarak görülmeli, enerji verimliliği bilinci bir kültür haline getirilmeli ve enerji tasarrufu ile karıştırılmamalıdır ” dedi.
ENERJİ VERİMLİLİĞİNİ TAM BİLEMİYORUZ
Yaşar Üniversitesi Enerji Sistemleri Mühendisliği Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, enerji verimliliğinin; vatandaşlarımız tarafından maalesef tam olarak bilinmediğini, daha az enerji kullanımına yol açan herhangi bir davranış olan enerji tasarrufuyla karıştırıldığını ifade etti. Hepbaşlı, “Enerji verimliliği, daha az enerji ile daha iyi, kaliteli enerji hizmetleri sağlamak için ileri ve en son teknolojileri kullanmak, her birim enerjiden en yüksek üretkenliğin elde edilmesi, daha az enerji kullanımı, daha az hava kirliliği ve daha düşük toplam maliyetle arzu edilen enerji hizmetlerinin alınmasıdır. Ayrıca, enerjinin akıllıca kullanımı, enerji israfının yok edilmesi, günlük olarak hatırlatmaya ihtiyaç olmadan, enerji kullanımını azaltmak için teknolojinin kullanımı demektir” diye konuştu.
ENERJİNİN YÜZDE 40’I KONUTLARDA KULLANILIYOR
Türkiye’nin enerjideki dışa bağımlılığı nedeniyle her yıl 10 milyarca dolar kaynak harcadığını hatırlatan Prof. Dr. Arif Hepbaşlı, enerjide tasarruf için alışkanlıklarımızın mutlaka değişmesi gerektiğini vurguladı. Arif Hepbaşlı, ayrıca, elektrik, doğalgaz, kömür, kullanılan yakıt türü ne olursa olsun konutlarda ısı verimliliğini ve tasarrufunu sağlamak için öncelikle yalıtımın sağlanması gerektiğinin de altını çizdi. Hepbaşlı, “Ülkemizde, enerjinin yaklaşık yüzde 40’ı konutlarda kullanılıyor ve bunun da yüzde 85’i ısıtma ile soğutma harcamalarına gidiyor. Yalıtımsız binalarda ısıtma ve soğutma yaparken yalıtımlı binalara göre iki kat enerji harcıyoruz. En temiz, ucuz, yerli ve milli enerji; israf edilmeyen, verimli kullanılan enerjidir. Çok küçük detaylara dikkat ederek, bazı alışkanlıklardan vazgeçerek, binalarımıza ısı yalıtımı yaparak, doğru cihazları kullanarak ciddi tasarruf elde etmemiz mümkün. Yapılan hesaplamalar; tüm bunlara gereken önemi gösterdiğimiz takdirde enerji harcamalarımızda en az yüzde 20-30 oranında tasarruf olacağını gösteriyor” dedi.
EVLERDE GEÇİRİLEN SÜRELER ARTINCA TÜKETİM DE ARTTI
COVİD-19 salgını ile birlikte evde geçirdiğimiz süre artıp çoğu kişi de evden çalışmaya başlayınca buna bağlı olarak enerji tüketimimizin de arttığını vurgulayan Arif Hepbaşlı, “Öncelikle akıllı sayaçlar, termostatlar ve izleme sistemleriyle enerji tüketiminizi takip ederek, aylık faturaları kontrol etmek gerekli. Evlerde enerji verimliliği yüksek olan ürünlerin kullanımı ve bilgisayar, monitör vb. kullandığımız cihazları doğru şekilde kullanarak aylık tüketilen elektrik enerjisi maliyetlerini yaklaşık yüzde 35 oranında azaltabiliriz” diye konuştu.
SU TASARRUFU, ENERJİ TASARRUFUNUN İKİZ KARDEŞİ
Bugüne kadar yağan yağmurların geçen yıla göre çok düşük düzeylerde kalmasının, ülkemizdeki bazı illerde, örneğin İzmir’de, kuraklık için alarm değerlere ulaştığının göz ardı edilmemesi gerektiğini vurgulayan Prof. Dr. Hepbaşlı, “Pandemi sürecinde evde daha fazla kalmanın gerekliği, suyun daha fazla ekonomik kullanılması gerektiğinin önemini ortaya koymuştur. Su tasarrufu, enerji tasarrufunun ikiz kardeşidir. ‘Su tasarrufu demek, enerji tasarrufu demektir’ söylemi çerçevesinde, su ve enerjinin ikisinden tasarruf etmenin en basit yolu, suyun verimli kullanıldığı ürünleri kullanmaktan geçer. Su kullanım alışkanlıklarımızı değiştirerek ve su kaçaklarını minimize ederek, önemli ölçüde su tasarrufu sağlamak mümkündür” diyerek uyarıda bulundu.
EVLERDE ELEKTRİK TASARRUFU İÇİN NELER YAPILMALI
-Akkor ve spot aydınlatma yerine LED aydınlatma veya verimli aydınlatma cihazları tercih edilmeli. Tasarruflu ampuller yüzde 85 oranında enerji tasarrufu yapmanızı sağlar. Mümkünse ampullerimizi bunlarla değiştirmeliyiz.
-Kullanılan makine ve elektronik cihazların elektrik tüketimi seviyesinin A sınıfı veya daha yüksek enerji seviyesinde olmasına dikkat edilmeli. A++ sınıfı bir buzdolabı, B sınıfına göre yüzde 70’e yakın daha az enerji harcar.
–Bilgisayar, televizyon gibi aletler kapalı olsalar dahi fişten çekilmedikleri takdirde enerji harcamaya devam eder. Kullanılmadığı takdirde cihazları prizden çekilmeli.
– Bulaşıkları elde yıkamak yerine, durulamadan koyup makinayı tercih edin, çamaşır makinanız dolmadan çalıştırmayın. Bu yüzde 20 tasarruf sağlar.
– Akıllı sayaçlar taktırarak indirimli elektrik tarifelerinden yararlanılabilir, özellikle elektriğin indirimli olduğu gece saatlerinde cihazlar kullanılabilir.
– Kolay bir çözüm olarak, birden çok elektronik aleti çoklu prize bağlayıp sadece çoklu prizin fişini çekebilir veya anahtarlı bir priz ise anahtarını kapatabilirsiniz.
– Su ısıtmak için elektrikli ürünler yerine gazlı ocağı kullandığımızda yüzde 50 civarında daha az enerji harcarız.