Özel bir bakteri, dünyada en yaygın yapı malzemesi olan betonu iyileştirmek için kullanılabilir mi? Hollanda’daki Delft Teknik Üniversitesi’nden araştırmacılar önümüzdeki iki üç yıl içinde mevcut olabilecek ‘kendi kendini iyileştiren biyo-beton’ geliştirdiler.
Beton, en popüler yapı malzemesi olmakla birlikte çatlamaya eğilimli bir malzeme… Beton yapılarda çatlakların tamiri ise önemli ama zaman alan ve pahalı bir iş. Delft Üniversitesi bilim adamları beton yapıların kendi kendini iyileştirme kapasitesini bakteri kullanılarak nasıl geliştirebileceklerini ve bu bakterilerin gelişmesi için ne gibi şartların gerekli olduğunu araştırdılar.
Mikrobiyolog Henk Jonkers ve Beton Teknolojisti Eric Schlangen’ın beton onarım maliyetlerini azaltmaya yardımcı olmak için geliştirdikleri biyo-beton; Bacillus cins bakteri sporlarının su ile aktive olan besin maddeleri ile karışımından oluşuyor. Böylece beton karışımına kalsit çökelmesi bakteriler gömülerek kendini iyileştirme kapasitesine sahip betona sahip olunabiliyor.
Yapılan laboratuvar testlerinde 0.5mm genişliğindeki çatlaklarda başarılı olduklarını açıklayan Dr Jonkers, biyo-betonun açık testlerinin hala devam ettiğini ve takipte olduklarını belirtiyor. Teoride; betonda mikro çatlaklar meydana geldiğinde yağmur suyu betonun içine sızacak ve bakterileri aktive ederek kireçtaşı ile çatlakları dolduracak.Delft Teknik Üniversitesi Raporu Teoride; bakteriyel beton özellikle çelik takviyeli betonarmede önemli tasarruf sağlayacaktır. Ayrıca bu, beton yapıların tasarımında dayanıklılık sorunlarının yeni ve daha ekonomik bir şekilde ele alınabileceği anlamında da gelecektir. Bununla birlikte konut binalarındaki çatlakların geleneksel tamirine karşı da şimdilik ekonomik açıdan en cazip çözüm gibi görünmektedir.
Şuanda araştırmamız; bakteri için en iyi koşulları oluşturarak mümkün olduğu kadar kalsit üretmeye ve bakteri için gerekli olacak gıda dağılımını optimize etmeye odaklamış durumda. Buna ek olarak da bakteriyel betonun kendi kendini iyileştirme yeteneğini gözlemliyor, sülfat saldırılardan ve sıcaklık dalgalanmalarından doğabilecek çeşitli bozulma mekanizmalarının nasıl olacağını araştırıyoruz.
Delft Teknik Üniversitesi’nin Malzemeler Merkezi’nde devam eden ‘Kendi Kendini İyileştiren Malzemeler Araştırma Programı’nın bir parçası olan Kendini İyileştiren Beton Projesi, Uygulamalı Bilimler Fakültesi Biyoteknoloji Bölümü ve Amerika Birleşik Devletleri’ndeki Güney Dakota Maden Okulu işbirliğiyle yürütülmektedir.