Somalide liderlik tartışması
Somaliye komşu Cibutinin aracılığıyla Etyopya işgal güçlerinin çekilme takviminin belirlenmesi ve karşılığında Somalide ateşkes uygulanması üzerine anlaşma imzalanması ülkedeki muhalefette liderlik tartışmasının ortaya çıkmasına yol açtı. Söz konusu anlaşma ve öncesindeki gelişmeler hakkında biz gazetemizin 6, 7 ve 11 Haziran 2008 tarihli sayılarında yayınlanan üç yazı yazmıştık. (Bu yazıların her üçüne de www.vahdet.com.tr adresinden sırasıyla Dünya Gündemi > Somali >Somalide Diyalog çabaları linklerini tıklayarak ulaşabilirsiniz.) Bugünkü yazımızda da söz konusu liderlik tartışmasının tahlilini yapmak istiyoruz. Ancak Somalideki gelişmelerle bir şekilde irtibatları olan civar ülkelerinin sergilediği tavırlar hakkında özet bilgiler vermeyi yararlı görüyoruz.
Malum olduğu üzere Somalideki gelişmelerle en çok irtibatlı olan bölge ülkesi, işgalci konumundaki Etyopyadır. Bu ülkenin Somaliyle eskiden beri toprak sorunu var. Şimdi iç meselelerinden yararlanarak Somaliyi arka bahçe telakki etmeye başladı. Bu ülkedeki İslâmî hareketin güçlenmesini ve tüm ülkede hâkimiyeti ele geçirmesini kendi açısından riskli gördüğü için ABDnin de talimat ve yardımlarıyla, İslâmî Mahkemeler Birliğinin tasfiye ettiği siyasi oluşumlara destek iddiasıyla işgal güçlerini soktu. Dolayısıyla şu an yaşanan sorunun ana kaynağını bu işgal oluşturuyor.
Hadiseyle yakından irtibatı olan bir diğer bölge ülkesi ise Eritredir. Bu ülkedeki yönetim aslında İslâmî oluşumlara sıcak bakmıyor ve kendisinin de Eritre içindeki İslâmî hareketle sıkıntısı var. Ama Etyopyanın bölgede güçlenmesini ve hâkimiyet alanını genişletmesini istemiyor. Bu yüzden Somalideki işgale karşı mücadele eden İslâmî oluşumlara lojistik destek veriyor. Etyopya işgaline karşı bağımsızlık mücadelesini yöneten İslâmî oluşumların belli başlıları da bu destekten yararlanarak siyasi ve diplomatik faaliyetleri için Eritreyi üs edinmiş durumdalar.
Cibuti bölgenin en küçük ve zayıf ülkesi. Hem Etyopyaya ihtiyacı var, hem de ondan gelebilecek tehlikelerden çekiniyor. Somali hadisesinde tarafsız gibi görünmekle birlikte, tarafsızlığını yeri geldiğinde öncelikle Etyopyanın hesabına yarayacak atak ve girişimler için değerlendiriyor. Son anlaşmada yürüttüğü arabuluculuk çalışması buna örnek gösterilebilir.
Kenya aslında Etyopyanın işgalinden rahatsız. Ama ABD ve Siyonist işgal devletiyle de önemli menfaat ilişkileri var. Dolayısıyla Etyopya işgaline karşı açıktan tavır alması ve muhaliflere lojistik de olsa destek vermesi durumunda Siyonist işgalcileri ve ABDyi karşısında bulacağını biliyor. Bu yüzden olayların dışında görünmeye çalışıyor. Daha önce Somaliden kaçan mültecileri kabul ediyordu. Ama artık mültecilere de kapıları kapattı.
Somalinin Yeniden özgürlüğüne Kavuşturulması İttifakının Yürütme Kurulu başkanlığına getirilmiş olan Şeyh Şerifin Cibutide imzaladığı anlaşma adı geçen ittifaka üye muhtelif gruplar tarafından tepkiyle karşılandı. Anlaşmayı reddedenler işgal güçlerine karşı silahlı mücadelenin kesintisiz bir şekilde devam etmesini, işgal güçlerinin yerine uluslar arası güç yerleştirilmesi gibi bir alternatife onay verilmemesini ve işgale direniş yoluyla kesin bir şekilde son verilmesini savunduklarını ortaya koydular. çıkan tartışmalar üzerine adı geçen ittifaka üye oluşumların temsilcileri Eritrenin başkenti Asmarada bir araya gelerek Şeyh Şerifin Yürütme Kurulu başkanlığından, Şerif Hasan Adenin de Merkezi Komite başkanlığından azledilmesine karar verdiler. Bu azil kararlarının alındığı toplantıya bizzat katılamayan bazı temsilciler de görüşlerini e-mail yoluyla bildirmişlerdi. Şeyh Şerif ise kararların geçersiz olduğunu ve kendisinin başkanlık görevinin devam ettiğini açıkladı.
Asmara toplantısına katılanlar ittifakın Yürütme Kurulu başkanlığına İslâmî Mahkemeler Birliğinin eski başkanı Hasan Tahir Uveysi, Merkezi Komite başkanlığına da Şerif Salihi seçti. Ne kadar ilginçtir ki daha yakın zamana kadar Somalideki işgale karşı mücadeleyi organize eden ittifakı muhatap almayan ve terör ittifakı olarak suçlayan ABD ve yandaşları örgüt içindeki liderlik tartışmasına müdahale etme ihtiyacı duymuş, Şeyh Şerifin azledilmesi kararının geçersiz olduğunu dile getirmişlerdi.
Somalideki bu liderlik tartışması yeni bir sorunu da beraberinde getirdi. Fakat Cibutideki anlaşmaya imza atanların görevden azledilmesi de bir vakıayı yani bu anlaşmanın uygulamaya geçirilmesinin pek mümkün olamayacağını ortaya koyuyor.