Diyabet, pankreas adlı organın yeterince ya da hiç insülin üretememesi nedeniyle ortaya çıkan bir hastalıktır. İnsülin salgısı hiç yoksa ya da yok denecek kadar az ise tip 1 diyabet; insülin miktarı veya etkisi yetersiz ise tip 2 diyabet ortaya çıkar.
İnsülin şekerin hücre içine girmesine yardımcı olur, dolayısıyla şekeri yakarak enerji üretebiliriz. İnsülin olmadan vücudunuz dışarıdan aldığınız besinleri enerjiye çeviremez.
Diyabet hastalığının tanısı, hastalığın belirtileri ve kan şekeri ölçümleri birlikte değerlendirilerek konur.
En az 8 saat açlık sonrası ölçülen “açlık kan şekeri”nin 100 mg/dL’nin altında olması gerekmektedir.
Bir kişinin kan şekeri düzeyi normalden yüksek olmasına karşın, diyabet koymak için yeterli yükseklikte değilse, kişi prediyabet ya da bazen halk arasında gizli şeker olarak tanımlanır ve tip 2 diyabet gelişme riski bu kişilerde belirgin olarak artmıştır.
Prediyabet hastalarının gün boyu kan şekeri düzeyi normaldir ve diyabetin temel belirtileri görülmez. Prediyabet, kişinin tip 2 diyabete yakalanma riskinin arttığını gösterir. Ayrıca, kalp ve damar hastalıklarına yakalanma riski 1,5 kat daha yüksektir. Eğer prediyabet ciddiye alınır ve kişiler yaşam tarzlarını değiştirirlerse diyabetin ortaya çıkışını geciktirebilir veya önleyebilirler.
Açlık kan şekeri 100-125 mg/dL arasında ise şeker yükleme testi (OGTT: Oral glukoz tolerans testi) yapılarak prediyabet araştırılmalıdır.
1. aşama: Kişinin 10-12 saat açlıktan sonra kan şekeri ölçülür.
2. aşama: Özel hazırlanmış 75 g şeker içeren sıvı içildikten 2 saat sonra tekrar kan şekeri ölçülür.
Şeker yükleme testi yapılan kişilerde, 2. saatteki plazma glukoz düzeyinin 140 mg/dL’nin üzerinde fakat 200 mg/dL’nin altında olması da bozuk glukoz toleransı olarak adlandırılır. İşte açlık kan şekerinin 100-126 mg/dL arasında olması ya da şeker yükleme testinin 2. saat tokluk değerinin 140-200 mg/dL arasında olması prediyabet (diyabet riskinin arttığı) durumlarıdır.