Beynimizi etkili kullanarak, sağ beyni sol beyni dengeleyerek hayatın kalitesini arttırabiliriz.
Hepimiz beynin bu iki yarım küresini kullanıyoruz ancak kimimiz bir tarafı daha yoğun kullanıyor. Bu nedenle gücümüzü eksik kullanmış oluyoruz.
Öncelikle iki yarım kürenin özelliklerine kısa bir bakış yapalım.
Sol beyin; sözel ve eleştiriseldir. Analiz yapar. Ayrıntılara dikkat eder. Analiz yapması ve ayrıntılara dikkat etmesi güzel ama ayrıntılarda boğulup, bütünü göremezse başarısız olabilir.
Sağlamcıdır ve her daim temkinlidir. Ancak bu temkinli olmayı abartırsa; şüphe, korku ve kaygılardan dolayı hayatını olumsuz etkiler.
Sol beyin bütün verileri toplar, listeler, bilgileri düzenleyerek öğrenir ama bunu ezberciliğe götürürse sıkıntı olur.
Sol beyin mantıklıdır, anlamını kavrar, çözümlere öyle karar verir. Mantıklı olmak güzel bir şey elbette ancak mantıklı olmak adına duyguları bastırırsa mutsuz olur.
Sağ beyin sanki içimizdeki çocuk, sol beyin ise içimizdeki anne baba gibi çalışır. Yani büyümek, mantıklı olmak demek içimizdeki çocuğu öldürmek demek değildir.
Mantık adına kusurlara duyarlı olan sol beyin bu işi abartırsa, vesvese ve şüphe hapishanesinden çıkamaz.
Sol beyin sağlamcı olduğu için, hep bildiği yoldan gitmek ister çünkü hata yapmaktan korkar. Bu bir anlamda bizi korur ancak, yeniye ve denenmemişe direnç gösterip karşı çıktığı için gelişemez.
Sol beyin bir bekçi gibi çalışır çünkü akıl geliştikçe bizi koruyan bir kapıya dönüşür ancak genelde savunma durumunda olduğu için korkuları artar. Korku ve kaygılarla olumlu düşünceden uzaklaşır. Çünkü ona göre dünya kötü ve tehlikeli bir yerdir. Elbette olumsuzluklara karşı korunmak güzel ancak olumsuz bakış açısı yüzünden bu defa olumlu olmayı beceremez.
Risk almak istemez. Yapamam sendromu baskındır.Eğer ve fakat sözcüklerini çok kullanır mazeret üretir.Düşünceleri ve duyguları kontrollüdür.
Buraya kadar sol beynin olumlu ve olumsuz özelliklerinden bahsettim. Eğer olumlu tarafını kullanırsak hayatın kalitesi artar.
Sağ beyin ise; her şeyin mümkün olduğuna inanır. Gözü karadır. Bu özellik insanın gelişimi için çok önemlidir ama eğer önlem almadan yani sol beyni kullanmadan risk alırsa hata yapma olasılığı artar.
Yaratıcı düşünceye sahiptir. Hayal gücü gelişmiştir. Sağ beynin bu özelliği kişinin yaratıcılığını arttırır.
Yeniliğe açık olması da çok güzeldir. Ancak deneme ve yanılma ile karar verdiği için hata yapma olasılığı vardır. Bu nedenle sol beyni de devreye sokması gerekir.
Acele eder, sabırsızdır. İçimizdeki şirin çocuk yaramaz çocuğa dönüşürse bu özellik kişiyi mutsuz eder.
Kuralları çok sevmez, bildiğini okur bu nedenle disipline olmakta zorlanır. Sağ beynin yaratıcılığını bozmadan, sol beyni devreye sokup dengeye gelmesi gerekir.
Duygusaldır. Duyguları bastırmadan rahat yaşarsa kişi mutlu olur. Ancak mantığı devre dışı bırakıp duygularıyla hareket ederse üzülebilir.
Anında karar verir. Hemen şimdiyi ister. ‘An’da yaşar. ‘An’da yaşamak elbette çok güzel ancak geçmiş ve geleceği yok saymadan ve acele etmeden bunu başarması gerekir. Yani geçmişten ders alıp geleceğe hedeflerle şekil verip ‘an’ da yaşamak mutluluğun anahtarıdır.
Yakın, samimi, inançlıdır. Herkese güvenir. Bu özellikler de kişiyi doğal olarak saf ve samimi yapar ancak yine sol beynin mantık ve deneyimlerine dikkat ederse, gereksiz kişilere fazla değer verip acı çekmez.
Sağ beyin sanatın da merkezidir ve üç boyutlu düşünür.Birçok şeyi aynı anda algılayabilir.
Görsel, hareketli, işitsel imgelerle düşünür.Müzik, ritim, görsel sanatlar,derinlik, boyut, renk, tat, kokuya duyarlıdır. Bu özellikler insanın hayatını renkli ve eğlenceli yaparken yaratıcılığını da geliştirir.
Beynimizin hem sol hem sağ beynini etkili ve dengede kullanırsak hem başarılı, hem sağlıklı hem de mutlu yaşarız. Bu nedenle bu bilgilere dikkat edip, hayata geçirmeyi öğrenmeliyiz.
Semra Kozanlı
Bursa Kent gazetesi köşe yazım