Marka, hem müşterinin hem de işletmenin birlikte bağımlılığını oluşturan bir değerdir. Yani, müşterinin tercih ve taleplerini sunarken yarattığı pazar payı ve imkanla, işletmenin arz gücünü ve sektöre tutunma ihtimalini de artırmaktadır. Buna daha çok ürünün bağımlılığı denmektedir. Ürün bağımlılığı halinde, bağımlı olduğu var sayılan işletme, rekabet gücü kazanabilmek için, piyasaya sunduğu ürünler arasında seçili bir ürüne ihtiyaç duyar. Bu ürünlerin, markalı mallar olarak bilinen ve bazı özellikleri ile sıradan mallardan ayrılan mallar oldukları kabul edilmektedir.
Marka Türleri Nelerdir?
- Ticari marka,
- Hizmet markası,
- Garanti markası,
- Ortak marka olarak dörtlü bir ayrıma tabi tutulabilir.
Ticari Marka Nedir?
Bir şirketin üretimini veya ticaretini yaptığı malların, diğer şirketin mallarından ayırt etmeye yarayan marka türüdür.
Hizmet Marka Nedir?
Hizmet sektöründe var olan işletmelerin kendi hizmetlerini tanıtmak ve diğer işletmelerden ayrı olmak amacıyla kullandıkları isim veya işaretlerden oluşan marka türüdür.
Garanti Markası Nedir?
Garanti markası, marka sahibinin kontrolü altındaki işletmelerin ortak özelliklerini, üretim usullerini, coğrafi menşelerini ve kalitesini garanti etmeye yarayan işarettir.
Ortak Marka Nedir?
Ortak marka, üretim veya ticaret veya hizmet işletmelerinden oluşan bir grup tarafından kullanılan işarettir. Ortak marka gruptaki işletmelerin mal veya hizmetlerini diğer işletmelerin mal veya hizmetlerinden ayırt etmeye yarar.
Markanın Firmalar Açısından Fonksiyonları Nelerdir?
- Tutundurmaya yardımcı olur ve talep görülmesinde etkilidir.
- Firma ve ürün imajının yerleştirilmesini sağlar.
- Marka, firmanın satışlarını ve rekabet gücünü yükseltir.
- Piyasada daha önce başarılı olmuş bir marka, ürün hattında yeni ürünlerin eklenmesini kolaylaştırır.
- Pazarda başarılı olmuş bir marka, rakiplerinden ayrı bir fiyat stratejisi izler.
- Piyasada başarılı olmuş bir marka, aracı kuruluşların o ürüne piyasa fiyatından farklı fiyat koymasını engeller.
- Marka tescil edilerek yasal bir konum kazanır ve marka sahibine yasal bir güvence sağlar.
Markalaşma Süreci Nasıl İlerler?
Markalaşma, işletmelere, hedefledikleri pazar payına ulaşabilme ve uzun süreli rekabet yeteneğine sahip olabilme gibi büyük avantajlar sağlayabilmektedir. Ayrıca, marka ve kaliteye önem vermeyerek oldukça ucuza satılan ürünlerin, iç ve dış piyasalarda oldukça önemli pazar paylarına ve etkilere sahip olduğu da bilinen bir gerçektir. Gerek firmalar gerekse ülke ekonomileri açısından bu ürünlerle fiyat rekabetine girmek zaman zaman zorlayıcı olabilmektedir.
- Yayılma kuralı
- Daralma kuralı
- Tanıtım kuralı
- Reklam kuralı
- Kelime kuralı
- Referans kuralı
- Kalite kuralı
- Kategori kuralı
- İsim kuralı
- Genişlemeler kuralı
- Arkadaşlık kuralı
- Jenerik kuralı
- Şirket kuralı
Markanın Korunma Süresi Nedir?
Tescili yapılmış olan bir markanın korunma süresi, başvuru tarihinden itibaren 10 yıl olup söz konusu korumanın daha uzun bir süre devamının sağlanması için, her 10 yılda bir marka yenilemesi yapılması gerekmektedir.
Tescil edilen ve Türk Patent ve Marka Kurumu (“TÜRKPATENT”) altında tutulan ve sicile kaydedilen markaya bağlı haklar marka sahibine aittir. Bu kapsamda marka hakkı, hak sahibine herkese karşı ileri sürülebilen yetkiler vermektedir. Bu doğrultuda SMK kapsamında sağlanan marka koruması, marka hakkı sahibine hem markası üzerinde serbest bir şekilde tasarrufta bulunma yetkisini hem de üçüncü kişilerin tecavüz içeren ve marka ihlali sonucunu doğuran haksız ve hukuka aykırı fiillerine karşı ileri sürülebilecek bir takım hak ve yetkileri sağlamaktadır. SMK uyarınca marka sahibinin hakları ve yetkileri şu şekildedir:
Marka sahibi, kendisine ait tescilli marka ile aynı olan herhangi bir işaretin, tescil kapsamına giren mal veya hizmetlerde kullanılmasının önlenmesini, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tescilli markanın kapsadığı mal veya hizmetlerle aynı veya benzer mal veya hizmetleri kapsayan ve bu nedenle halk tarafından tescilli marka ile ilişkilendirilme ihtimali de dâhil karıştırılma ihtimali bulunan herhangi bir işaretin kullanılmasının sonlandırılmasını ve ihlale konu kullanımın aynı, benzer veya farklı mal veya hizmetlerde olmasına bakılmaksızın, Türkiye’de ulaşmış olduğu tanınmışlık düzeyi nedeniyle, tescilli marka ile aynı veya benzer olan ve tanınmış markanın itibarından haksız bir yarar elde edecek veya itibarına zarar verecek veya ayırt edici karakterini zedeleyecek nitelikteki herhangi bir işaretin haklı bir sebep olmaksızın kullanılmasının önlenmesini talep edebilecektir. Nitekim yukarıda belirtilen durumlar aynı zamanda marka hakkının ihlali sonucunu oluşturmaktadır.