Metodun Adı
Birinci Sayfa
Birinci Sayfa
Grup Büyüklüğü: 10 - 24 & Yaş: 16 yaş ve üzeri
180 dakika
- İki ya da üç küçük grup ve genel oturum için yeterli genişlikte bir oda
- Gazetelerden kesilmiş 40 fotoğraf
- Not almak için kâğıtlar ve kalemler
- Büyük boy kâğıtlar (A3) ya da yazı tahtası kâğıdı ve markörler
- Her küçük grup için makas ve yapıştırıcı
- Grupların kâğıtları yayabileceği büyüklükte masalar
Hazırlık:
- Bir dergi ya da ulusal gazeteden kırk-kırk beş kadar fotoğraf seçin. Not: Küçük grupların her biri için 40 fotoğrafı çoğaltmanız gerekiyor. Dolayısıyla ya fotoğraflarını seçeceğiniz gazeteden birkaç adet almanız gerekiyor ya da kopyalama için bir fotokopi makinesine ihtiyacınız var.
- Fotoğraf destelerinden birini bir masa üzerinde sergileyin.
Yönerge:
1. Etkinliği katılımcılara anlatın. Bu etkinliğin, bir gazete bürosunda geçirilen bir akşam vaktinin canlandırılacağı bir simülasyon olduğunu, bir grup gazetecinin çıkacak gazetenin birinci sayfası üzerinde çalışacağını açıklayın. Çıkacak olan gazeteler yerel topluluğa hitap eden yerel gazeteler olsa da, her birinin insan hakları da dahil olmak üzere okuyucularını güncel küresel meseleler hakkında bilgilendirme sorumluluğu var.
2. Katılımcıları birlikte çalışmak üzere her biri sekiz kişiden oluşan küçük gruplara ayırın. Her küçük grup farklı bir gazetenin editör grubu olduğunu hayal etsin. Editör gruplarının görevi ertesi gün çıkacak gazetenin sabah baskısının birinci sayfasını tasarlayıp planını çıkarmak.
3. Her grup çıkaracakları gazete için bir isim bulsun.
4. Genel oturumda, standart bir gazetenin birinci sayfasının hangi niteliklere sahip olduğunu ve görüntüsünü tartışın.
5. Katılımcılara fotoğrafları gösterin. Masanın etrafında sessizlik içinde gezinerek fotoğrafları incelemelerini isteyin. Bu aşamada yorum yapmasınlar. Üzerinde çalışacakları imgelerin bunlar olduğunu söyleyin. Bunları istedikleri gibi kullanıp, istedikleri şekilde yorumlayabilirler.
6. Editör grupları şimdi çalışmaya başlayabilir. Her gruba kâğıt, kalem, yapıştırıcı ve makas dağıtın. Fotoğrafları henüz vermeyin.
7. Açıklamaların üzerinden geçin. Bir saatlik süre içinde dört ya da beş tane haber değeri taşıyan öykü bulmaları gerekiyor. Bu öyküleri, habere manşet atarak, fotoğrafları seçerek ve sayfa tasarımı yaparak sunmaları gerekiyor. Uzun makaleler yazmak zorunda olmadıklarını iletin. Manşet ve bunu takip eden iki satır yeterli olacaktır. Öyküyü ince ayrıntısıyla aktarmaktan ziyade birinci sayfanın vereceği etkiye konsantre olmalılar. İlk olarak sunacakları haber metninin konusunu tartışmalarını tavsiye edin. On dakika sonra “baskı bölümü”nden fotoğrafların geleceğini söyleyin.
8. Grupların on dakikalık çalışması sona erdikten sonra fotoğraf destelerini verin.
9. Editör grupları birinci sayfayı tamamladıktan sonra herkesin okuması için gazeteler sergilensin. Ardından değerlendirme bölümüne geçin.
Çözümleme ve Değerlendirme:
İlk olarak etkinliği gözden geçirin. Ardından medya, insan hakları meseleleri ve sorumluluk almayı tartışın.
- Gruplar çalışmalarını nasıl organize ettiler? Çalışmanın nasıl düzenleneceği ve hangi öykülere yer verileceğine dair kararları nasıl aldılar? Herkes katıldığını ve katkıda bulunduğunu hissetti mi?
- Katılımcılar, üzerinde çalışacakları konuları nasıl belirlediler? Konuya mı yoksa resme mi öncelik verdiler? Yani ilk önce konuyu belirleyip sonra konuyu anlatacak en uygun resmi mi seçtiler, yoksa bir resimden etkilenip buna uygun bir öykü mü yarattılar?
- Hangi konular sunuldu? Bunlar arasında insan hakları meseleleriyle ilgili herhangi bir konu var mıydı? Herhangi bir kişinin ele almak istediği ama sayfadan çıkarılması gereken bir konu oldu mu?
- Çıkan gazetelerin birinci sayfalarını birbirinden ayıran özellikler neler? Aynı tema yada fotoğraflar mı kullanıldı?
- Farklı gruplar aynı imgeleri farklı şekilde mi kullandı?
- Katılımcılar haberleri nasıl takip ediyor? Gazetelerden mi, televizyon, radyo ya da internetten mi? Haberleri neden takip ediyor ya da etmiyorlar?
- Bu simülasyonda katılımcılar gerçek bir birinci sayfayı taklit etmeye mi çalıştılar? Yoksa değişik olmasına mı özen gösterdiler? Ortaya çıkan farklar neydi?
- Gerçek hayatta, ne tür haberler medya gündemine hakimdir?
- Haberlerde insan hakları ile ilgili konular yeterli düzeyde ele alınmakta mıdır?
- Medya ile ilgili önemli tartışma noktalarından biri medyanın “tarafsızlığı”dır. Katılımcılar, haberlerin tarafsız bir şekilde sunulabileceğini düşünüyorlar mı?
- Birinci sayfada hangi insan hakları temaları gündemde idi?
- Katılımcılar, dünyanın farklı yerlerinde yaşayan genç insanlarla ilgili ne tür izlenimlere sahipler?
- Fotoğraf destesinde eksikliği hissedilen önemli konular var mıydı?
Öneriler ve Uyarılar:
Bu etkinlik için gerekli resimleri seçerken imgelerin çeşitlilik arz etmesini sağlamaya ve kalıp yargılardan kaçınmaya çalışın. Haberler genellikle cinayetler, savaşlar ve çeşitli felaketlerle doludur ve pozitif mesajlara çok nadir rastlanır. (Afrika’da savaş ve kıtlıktan daha fazlası yaşanmaktadır!)
Resimler, katılımcıların hem “iyi” hem de “kötü” haber imgeleri seçmeleri için fırsat yaratmalı. Resimlerde, coğrafi dağılım ve cinsiyet dengesi gözetilmeli; ayrıca genç insanlar, onların gündelik yaşamlarıyla ilgili şeyler ve çevrelerinde yarattıkları olumlu değişimler yer almalı. Gündemdeki konu ve kişiliklerle ilgili imgelerle çok kültürlü bir toplumda ve küresel bir dünyada yaşamaya ilişkin resimler de seçilmeli. Ekteki liste size bir fikir verebilir.
Etkinliğin tanıtımını yaparken ve birinci sayfanın görünümünü tartışırken, katılımcıların dikkatini, manşetlerin okuyucuların ilgisini çekmek üzere nasıl hazırlandığına, hikâyelerin nasıl sunulduğuna çekin; genellikle birkaç santimlik bir sütunda bir özet geçilir, daha küçük karakterlerde hikâyenin tamamı yazılır. Hikâyeyi desteklemek ya da okuyucunun ilgisini çekmek üzere resimlerin nasıl seçildiğini tartışın. Resimlerin neyi yansıtmadığına da dikkat çekin. Fotoğrafçının –ya da fotoğraf editörünün– göstermek istediği şeyin okuyucunun ilgisine nasıl sunulduğu üzerine konuşun. Manşetlerin nasıl atıldığını da inceleyin.
Çeşitlemeler:
Bu etkinliği sunmanın alternatif bir yöntemi, bir radyo ya da televizyon haber programı hazırlamak olabilir. Televizyon yayını üzerine çalışmayı tercih ettiğiniz takdirde, etkinliğin televizyon izleme hissi yaratmak üzere karanlık bir odada slayt (dia) sunarak yapılması önerilir. Bu tarz bir etkinlik için özel olarak hazırlanmış bir slayt seti mevcuttur. Bu set, Avrupa Kültürlerarası Öğrenme Federasyonu (European Federation for Intercultural Learning - EFIL)’ndan ödünç alınabilir.
İmgeler üzerinde çalışarak insan hakları meseleleri hakkında ilgi uyandırmak.
Medyanın insan hakları meseleleriyle ilgili yaklaşımı üzerine düşündürmek.
İletişim ve işbirliği becerilerini geliştirmek.
Anonim (Kaynak: Pusula – Gençlerle İnsan Hakları Eğitimi Kılavuzu – Avrupa Konseyi; 2008)