In July, when chatting with a friend some place where we could hear the sound of the ferries, he said something that astonished me: “You know, I’m from Ankara, and I heard the sound of a ferry for the first time on ICQ”. Instantly, I went back to those old days. I’m saying old days, but it wasn’t that too long ago. I’m talking about a platform where we handled all our communication 16–17 years ago. I don’t think that our readers would not know about ICQ, but let’s give a brief explanation for young readers anyway with an entry from ekşisözlük; “In short: I seek you. The world’s first IM software developed by a company called Mirablis which was established by a few bright Israeli young men, probably around 1996. It was purchased by AOL for 270 million dollars in 1999, but lost some of its market share in time to alternatives like Miranda IM, and then completely to MSN Messenger.” In short, it is today’s Whatsapp or Facebook Messenger, but only running on computers. So, if you’re asking what this ferry sound is, it was the sound played when ICQ opened or the other party became online.
Now let’s come to the question who is Yossi Vardi? Born is 1942, he is the most visionary entrepreneur that I’ve seen but haven’t met face to face, and the founder of ICQ. Yossi has established or helped more than 85 technology companies to date, and he was one of the few people in the world who established a software company in the 1970’s. What’s interesting is, he is not only the founder of these companies, but he is also a genius in “exit strategy”. Founding Gteko and selling it to Microsoft, Tivella to Cisco, Foxytunes to Yahoo, and The Gift Project to Ebay are just a few examples that can be mentioned. Selling ICQ to America Online just 19 months after establishing it, allegedly for an amount between 270 – 400 million dollars may be the one of the ultimate points. This talented man can not only smell a good business opportunity, but he is also courageous enough to roll up his sleeves and carry it out, and do it very quickly. So what happened that ICQ disappeared? Do you think it is about the usual the buyer/commodity sold problems? Frankly, I don't think so, but let me try to summarize the situation is 3 points:
1) When ICQ was bought, it had 12 million active users, and growing by 600 thousand users per month. Just like it is important to get a cool number from the operator, it was cool to have a short and easy-to- remember ICQ number. However it was a program that had to be downloaded and installed, and how powerful a platform could be was felt for the first time. The primary reason why ICQ disappeared after 2001 was Microsoft’s Windows Messenger that came preinstalled on the computer.
2) Windows Messenger didn’t only come with messaging; with MSN which was a gateway to content, it also enabled people to reach topics that could be talked about besides enabling them to talk to each other.
3) Of course, SMS was the first step in mobile messaging. Short Messaging Services were on the rise so much during the early 2000’s that not having an overpowering solution for mobile destroyed ICQ.
In short, if they could exist when the first smart phones were being launched in 2008 or if they could manage to come back with a real solution, maybe Whatsapp or some others wouldn’t be around today. Of course, these are just assumptions, but the point that messaging platforms reached is unbelievable. These platforms that have hundreds of millions of users may be up for everything in the upcoming period. Even researches by companies such as BBVA, BOFA, and Barclays state that the greatest innovations that will be introduced in the Fintech category will be talking financial services that will be made available on these messaging services. There are currently ones that offer payment and money transfer services, but hopefully in 5 years this doesn’t become a road to the elimination of large companies in different sectors, just like the platform game ICQ lost. I can still hear the sound of the ferry ;)
Kim Bu Yetenekli Yosi Vardi?
Temmuz’da bir arkadaşımla vapur sesleri duyduğumuz bir yerde sohbet ederken beni şaşırtan bir şey söyledi: “Abi, ben Ankaralıyım biliyorsun ve vapur sesini ilk kez ICQ’dan duymuştum”. Bir anda o eski günlere hızla gittim. Eski diyorum ama çok da değil, 16–17 yıl önce tüm iletişimimizin döndüğü bir platformdan bahsediyorum. Okuyucularımızın ICQ’yu bilmeme şansı olduğunu düşünmüyorum, yine de gençler için kısa bir açıklama yapmakta fayda var, onu da ekşisözlük’te bir entry’den yapalım; “Kısaca: i seek you. Mirabilis isminde İsrailli birkaç parlak gencin kurduğu şirket tarafından geliştirilmiş dünyanın bilinen ilk IM yazılımı..galiba 1996 civarında geliştirilmişti. 99 yılında AOL tarafından 270 milyon dolara satın alınmış, lakin pazar payını zamanla Miranda IM gibi alternatiflere, arkasından da MSN Messenger’a tümden devretmiştir.” Yani kısacası günümüzün Whatsapp veya Facebook Messenger’ı ama sadece bilgisayar üzerinden çalışanı. Peki nedir bu vapur sesi derseniz, ICQ ilk açıldığında veya karşı taraf çevrimiçi olduğunda çıkan sesti.
Gelelim Yossi Vardi kimdir sorusuna. Kendisi 1942 doğumlu, benim henüz yüz yüze tanışmadığım ancak gördüğüm en vizyoner girişimci ve ICQ’nun kurucusu. 85’ten fazla teknoloji firması kurmuş veya yardım etmiş olan Yossi, 1970’lerde bir yazılım şirketi kuran dünyadaki sayılı insandan biri. İşin ilginç tarafı, bu şirketleri kurmakla kalmıyor, “çıkış stratejisi” konusunda da bir deha. Gteko’yu kurup Microsoft’a, Tivella’yı Cisco’ya, Foxytunes’u Yahoo’ya ve The Gift Project’i Ebay’e satması sanırım bahsedilebilecek sadece birkaç tanesi. ICQ’yu American Online’a kurulduktan 19 ay sonra, iddialara göre 270 – 400 milyon dolar arasında satmış olması ise sözün geldiği son noktalardan olabilir. Bu yetenekli adam sadece güzel bir işin kokusunu almakla kalmıyor, aynı zamanda kolları sıvayıp üretebilecek ve bunu çok hızlı yapabilecek kadar cesur. Peki ICQ’ya ne oldu da yok oldu? Klasik satın alan/satılan problemleri mi dersiniz? Açıkçası ben çok katılmıyorum ama 3 maddede durumu özetlemeye çalışayım:
1) ICQ satın alındığında 12 milyon aktif kullanıcısı vardı ve her ay 600bin adet büyüyordu. Operatörden havalı bir numara almak nasıl önemliyse ICQ numarasının da kısa ve hatırlanabilir olması havalıydı. Ancak indirilmesi ve kurulması gereken bir programdı ve ilk defa bir platformun ne kadar kuvvetli olabileceğini hissettiler. ICQ’nun 2004’ten sonra yok olmasının en temel sebebi Microsoft’un bilgisayar içinde kurulu gelen Windows Messenger’ıdır.
2) Windows Messenger sadece mesajlaşma ile gelmedi; aynı zamanda içeriğe açılan kapı olan MSN’le, insanların sadece konuşabilmesini değil konuşabilecek konulara da ulaşmasını sağladı.
3) Tabii ki mobil mesajlaşmanın ilk adımı olan SMS. Kısa Mesaj Servisi 2000’lerin başında öyle yükselişe geçti ki ICQ’nun mobil için yıkıcı bir çözümü olmaması onu ortadan kaldırdı.
Kısacası eğer 2008’de ilk akıllı telefonlar lanse edilirken var olabilseler veya gerçek bir çözüm ile dönebilmeyi başarabilselerdi, belki de şu an ortada ne Whatsapp olacaktı, ne de diğer bazıları. Tabii bunlar tahmin ama mesajlaşma platformlarının geldiği nokta inanılmaz. Yüz milyonlarca kullanıcısı olan bu platformlar önümüzdeki dönemin belki de her şeyine aday. Dünyada BBVA, BOFA ve Barclays gibi firmaların araştırmaları bile FinTech kategorisinde gelebilecek en büyük yeniliklerin, bu mesajlaşma platformlarının üstüne konacak konuşan finansal servisler olduğunu söylüyor. Hali hazırda ödeme ve para transferi yapanları var ama umarım bundan 5 yıl sonra ICQ’nun kaybettiği platform oyununun benzerini, farklı sektörlerdeki büyüklerin sonunu getiren bir yol olarak görmeyiz. Vapur sesi hala kulağımda ;)