Elbistan´ın doğası ve Suyu Çok Temizdi
Göçebe olduğumuz 1970 öncesi yazları hayvanlarımızı otlatmak ve serinlemek için Elbistan yakınındaki Koç dağı mevkisin deki konaklama yerlerimiz şimdiler de ne durumda bilmiyorum. O dönem her ilkbaharda 8-9 günde konar-göçer olarak birkaç çeki hayvanı ile zorunlu ihtiyaçlarımız olan yatak, birkaç parça giyecek, yemek pişirme kapları ve un, bulgur ve çok zorunlu yiyecek malzemesi yanımıza alınırdı. Hayvansal gıdalar ile beslenildiği için gıdalar berberimizde götürdüğümüz koyun keçi ve ineklerden sağlanırdı. Çocukluğumda kuzu güttüğüm, her tarafında diz boyu çayır-çimenlerin olduğu ardıç ve Kamalak ağaçlarının kokusunun çok uzaktan his edildiği her tarafı badem ağacı olan yaylalarımızı yeniden görmek isterim. Hayvansal gıdalar ve doğadan topladıklarımız ile hazırladığımız öğünlerdeki yemeklerimizin bıraktığı ağız tadı şimdi bile hafızamda tazeliğini koruyor. O dönemde çok da ciddi sağlık sorunu yaşadığımızı da hatırlamıyordum.
Temiz Suları İle Bilinen Elbistan´da Bugünlerde Sularının Kirlenmesi İle Halk Zehirlenmektedir.
Sağlıklı yaşam ve sürülebilir yaşam için gittiğimiz Kahramanmaraş´ın en büyük ilçesi Elbistan ilçemiz bugünlerde toplumun nerdeyse % 20´si zehirlenme belirtisi ile hasta hanelere koşmuş. Basına yansıyan bilgiler 3 günde 32 bin kişi şehrin su şebekesine karıştığı belirtilen su kirlenmesine bağlı şikâyetlerle hastalanmış. İlk belirtiler ve hastalardan alınan örneklerden bu ishale yol açan norovirüs denilen bir başka ifade ile yani bakteri ve virüslerin birlikte olduğunu mikrobun yol açması imiş.
Mikrobun yol açtığı su kirlenme kavramını son yıllarda sıkça duyuyoruz. Geçen yıllarda Malatya´da da benzeri bir vaka yaşanmıştı ve yanlış hatırlamıyorsam ölümlü durumda olmuştu. Su doğada döngüsel olarak yenilendiği için ve yağmur suyu olarak topraktan yer altına geçtiği için doğal olarak filtre edilmekte ve temiz olarak yer yüzeyine canlıların istifadesine açılmaktadır. Sorun suda değil su kaynaklarının yönetilmesinde kaynaklanıyor. Suların metalaştırması ve özeleştirmesi ile bir insan hakkı olan ve zorunlu tüketim ürünü olan doğanın önemli parçası insana para ile satılması ileride bu tür sorunların ötesinde sorunları yaratacaktır. Bu bağlamda su konusu beklene inde ötesinde bir sorun olarak ileride insanlığın önüne çıkacaktır.
Doğada su kirlenir mi?
Bir toprak bilimcisi olarak içtiğimiz sular toprak gibi dünyanın en güçlü filtresinden geçtiği için temiz olarak gönül rahatlığı ile binlerce yıldır insan nesli içmektedir. Ancak günümüzde kentlerin kanalizasyonu yolu ile insanın tükettiği katma değeri yükseltilmiş gıdalar ve kullandığı değişik tüketim malzemeleri nedeniyle kanalizasyonlar ciddi anlamada kirlilik nedeni olarak belirtilebilir. Ayrıca son yıllarda kontrolsüz açılan su kuyuları ve orada bekleyen suların klorlanmaması sonucu tüketilmesi ile de söz konusu mikrobik bulaşma olabilir.
Ancak söylemek istediğim bizler geçmişte en sağlıklı suları bu dağlarda içerdik. Hayvanlarımız kışın vadilerde tutulan kar sularının kurnalarda eritilmesi ile su içerlerdi. Hemen her yerde vadilerde şarıl şarıl akan sularımızda mikrop yoktu. Adını yerden köpüren ve ayranı andıran Ayran pınarında içtiğimiz sularımız hiç birimizin sağlığını bırakın bozmayı tam tersine ilaç gibi gelirdi.
Şimdilerde 32 bin insanımız içme suyundan kaynaklanan zehirlenme ile sağlık sorunu yaşıyor.
Yani sağlık için 40 yıl önce gittiğimiz Elbistan ilçemizde bugün içilen surlardan insanlar zehirleniyor. Sorunun suyun kendisinden değil suyun yönetilmesi ve metalaştırılması sürecinden kaynaklandığını bilmesek belirtmesek sorunun üstesinden gelemeyiz. Herhalde kapitalizmin insana dayattığı yaşamın getirdiği yer burası olsa gerek. Konu geniş olarak işlenmeye değer.
Sevgili hemşerilerimize geçmiş olsun, hepsine sağlık diliyorum. Güzel doğalarına sahip çıksınlar doğadan kopmasınalar dilerim. Tekrar geçmiş olsun