İstanbul’un Fethinin, diğer bir ifade ile,Kostantınıyye’nin İstanbul oluşunun 562. yıl dönümünü münasebetiyle, büyük fetih ve Fâtih’in maddî-manevî yönlerinden bir nebze de olsa bahsetmek istiyoruz.
Peygamber Efendimizin (s.a.v.) asr-ı saâdetindeki adı ile Kostantınıyye (İstanbul) milâttan altı buçuk asır kadar önce, Sarayburnu’nda küçük bir köy olarak kurulmuş, zamanla genişleyip büyük bir şehir hâlini almıştır.
Güvenilir kaynaklara göre, Milâdî 300’lerde önemli bir şehir hâlini almış, bundan 65 yıl kadar sonra da, Şarkî (Doğu) Roma Imparatorluğu’nun merkezi hâline gelmiş, bu sûretle önemi daha da artmıştır.
Kostantınıyye; (İstanbul) lâtif havası, denizi, muhteşem manzarası, suları, yeşillikleri ve Asya ile Avrupa arasında köprü teşkil edecek konumu itibâriyleçok câzip ve güzel bir şehir olması hasebiyle;Müslim, gayriMüslim bir çok hükümdar ve kralın hayallerini süslemiş,tarihin seyri içerisindeondört kere gayriMüslim milletler tarafından, on kere Müslüman Araplar tarafından, Sultan Fatih’den önce de dört kere Müslüman Türkler tarafından muhâsara edilerekfethedilmek istenmiş, ancak hiç birine fetih nasip olmamıştır.
Mekke-i Mükerreme, Medine-i Münevvere ve Kuds-ü Şerif’ten sonra, İslâm’ın en mukaddes şehri olan İstanbul, Sultan Murad oğlu Sultan Mehmed Han zamanında Müslüman Türkler tarafından yapılan beşinci muhasarada fethedilmiştir.
Böylece, Büyük Fetih“Ravza-i Murad’da açan Gül-i Muhammedî’ye (Fâtih) Sultan Muhammed hân’a”nasip ve müyesser olmuştur.
Ancak, hemen ifâde edelim ki;asrı saâdet Müslümanlarındanbil i’tibar büyük hâkân, o gün de hâkân bugün de hâkân, Fâtih SultanMuhammed Hân’a kadar bu güzel şehir Istanbul’un fethi için yapılan bütün fetih teşebbüsleri ve muhâsaraların yegâne gâyesi; Allah Rasûlü, Peygamber Efendimiz Hazreti Muhammed Mustafa’nın(s.a.v.): “Hak TeâlâHazretleri, Mü’min kullarına Roma’nın merkezi olan Kostantınıyye’nin (Istanbul) tesbih ve tekbirlerle fethi’ni nasip buyurmadıkca, kıyâmet kopmayacaktır.
Ümmetimden ilk deniz gazâsına çıkan askerler (Cenneti ve mağfireti) hak etmişlerdir.
Kayser’in şehrine (Kostantınıyye-Istanbul’a) gazâya giden ilk askerler de mağfiret olunmuştur.
Kostantınıyye-Istanbul mutlaka fetholunacaktır. Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan, onun askerleri ne güzel askerdir.” müjdesine nâil olma arzusudur.
RAVZA-İ MURAD’DA AÇAN GÜL-İ MUHAMMEDÎ
Sultan İkinci Murad Hân’ın oğlu olan Fâtih Sultan Mehmed, 29 Mart 1432 tarihinde dünyaya gelmiştir. Annesi İsfendiyar bey’in kızı Hatice Sultan’dır.
Sultan İkinci Murad Hân, sabah namazını kılmışKur’ân-i Kerim okuyor, Muhammed Sûresini bitirmiş Fetih Sûresine başlayacakken odasının kapısı çalınır ve gelen görevli: Sultânım müjde bir oğlunuz dünyaya geldi dediğinde, gayriihtiyari: “Ravza-i Murad’da bir gül-i Muhammedî açtı.” Elhamdülillah, Murad’ın hânesinde Muhammed Mustafa’ya bağlı ve lâyık olacak bir erkek evladı dünyaya geldi diyerek geleceğin fâtihi’nin adını da koymuş olur.
Sultan ikinci Murad Han;maneviyât büyüklerinden aldığı müjde üzereine geleceğin fâtihi olacağına gönülden inandığı bu oğlunun her yönü ile iyi yetişmesi içinbüyük âlim Molla Gürânî başkanlığında devrin önde gelen âlimlerini şehzâde Mehmed’e hoca tayin ederek onun Din ve dünya ilimleri ile mücehhez olarak yetişmesini sağlamış, ileri görüşlü bir büyük Sultandır.
Geleceğin Fâtihi, şehzâde Mehmed, babasının gayret ve basîreti sâyesinde öyle bir ilim ve edep almıştı ki; küfrün bulutlarını darmadağın edecek iman ve Islâm şuûruna; Bizans'ın surlarını taş taş sökecek teknik bilgilere, tarihte çağ açıp, çağ kapayacak siyasî dehâya sâhip ve ana dili Türkçe’den başka beş yabancı lisanıdaha ana dili gibi konuşabiliyordu.
Döktürdüğü o tarihe kadar dünyada eşi benzeri bulunmayan topların menzil hesaplarını bizzat yapacak kadar hendese’ye vâkıf yani mühendislik bilgilerine sâhip bulunan şehzâde Mehmed, o gün “Müderris”adı verilen bir profesör seviyesinde Islâmî bilgilere de sâhipti.
Bir kere daha ifâde elim ki; Şehzâde Mehmed’i Istanbul’u fethetme hevesine sevk eden âmil, aslâ cihangirlik sevdâsı değildi.
Avnî mahlası ile kaleme aldığı ifadelerinden de anlaşılacağı üzere, Allah Rasûlü, son Peygamber Muhammed aleyhisselâm’ın asırlarca evvel müjdelediği fetih ve “Orayı fetheden kumandan ne güzel kumandandır”Hadîsi Şerifindeki Peygamberî övgüye lâyık olmak arzusu idi.
Buna ilâve olarak, Istanbul’un fethi Osmanlı Devletinin Asya ile Avrupa kıtalarındaki ülkeleri birleştirecek, muvâsala (ulaşım) ve müdâfaa (savunma) imkânlarını kolaylaştıracak ve her iki kıt’ada genişlemeye yardım edecekti.
Azmi önünde alınmayacak kal’a, yıkılmayacak sur tanımayan ikinci Mehmed, fethi kolaylaştırmak için önce boğazı kontrolü altına almak ister ve Rumeli Hisarını yaptırmaya karar verir. Din ile tekniği, hacimle şekil gibi rûhunda mezceden şehzâde Mehmed, bizzat hazırladığı sur plânını, Peygamber Efendimizin (s.a.v.) ismi şerifi olan “Muhammed” şeklinde çizer. Mim harfinin geleceği yerlere kuleler koyarak, Kâinâtın Efendisi Hazret-i Muhammed’in yoluna baş koyduğunu:
“Avni Hakkı himmet-i cünd-i Ricâlüllah ile,
Ehl-i küfrü serseter kahreylemektir niyyetim”, diyerek, Yüce Allah'a olan tevekkülünü ve Ricâlüllah’a, (kafa gözü ile görülemeyen Allah erlerine)olan güvenini dile getirir ve dört ay gibi kısa bir zamanda Boğazkesen Rumelihisarı’nı yaptırır.
Tamamı Kur’ân ehli olan ordusunun içindeki önde gelen Allah dostları ve ilmin zirvesindeki ulemâdan muhterem zatlar;askerlere yaptıkları vaaz ve nasîhatlerle, Allah yolunda gayretin faziletini, kulaklardan gönüllere hayat iksiri gibi akıtmışlar ve İslâm askerlerini birer “Serdengeçti” Islâm gazisi,Peygamber ve vatan uğrunda şehid olmayı tercih eden korkusuz yiğitler hâline getirmişlerdir.
Islâm şuûru ile yetişmiş ve Allah yolunda, vatan uğrunda şehid olma hevesiyle bilenmiş bu muazzez ordu, 7 Şubat 1453'te Edirne'den hareket etmiş, 5 Nisan'da Istanbul surları önüne varmıştır.
Şâir, âlim, âbid ve istikbâlin Fâtihi Sultan Mehmed; o gün ordusuna imam olmuş, öğle namazını bizzat kendisi kıldırdırmış sonra, şükür secdesine kapanarak Allahü Teâlâ'ya, ordusunu muzaffer kılması için duâ edip, muhasaranın fiilen başladığını ilân etmiştir.
Celâllendiği zaman, atını denize sürüp düşmanı kahretmek isteyen Sultan Mehmed, yetmiş parçalık bir donanmayı, karadan yürüterek Haliç’e indirmiş, dünya tarihinde ilk ve son defa görülmüş bir olmazı başarmıştır.
Verdiği kararda en ufak bir fikir zaafı göstermeyen Sultan Mehmed, aralıksız olarak surları yirmi gün top ateşine tutturur.
Muhâsara bütün gücüyle devam etmesine rağmen şehrin alınması gecikince, heyecânından yerinde duramaz, zaman zaman atını ateş hattına kadar sürerek, askerlerinin kuvve-i mâneviyelerini takviye ederdi.
Kan dökmek gâyesi gütmeyen Sultan Mehmed, bir ara Isfendiyaroğlu’nu, Şarkî Roma İmparatoru’na elçi olarak gönderir; “Kan dökülmesini istemiyoruz şehri teslim ediniz”. diye haber gönderir. Imparator bu teklifi reddedince muhârebeye devâm emrini verir.
O sırada, devrin sadrazamı, Sultan Mehmed Hân’a, “muhâsaranın kaldırılmasını” teklif edince tarihlere şan veren şu cevabı âlır.
“Paşa! Paşa! Hayır!.. Muhâsara aslâ kaldırılamaz. Ordularımın önünde düşmeyecek bir kal’a, mağlup olmayacak bir ordu yoktur.Ya ben Bizans’ı alırım, ya Bizans beni!”.
der.
O günün harp tekniğine göre kanlı bir muhârebe başlamıştı. Yeni tüneller açılıyor, temeller barutla tahrip ediliyor, toplarla kale bedenleri dövülmeye devam ediliyordu. Islâm askeri, dâsitânî bir ferâgatle, kahramanca dövüşmekte, “ya gâzi veya şehîd” olmaya azmetmiş bulunmaktaydı.
Takvimler 29 Mayıs 1453 tarihini gösteriyordu. Sultan Mehmed Hân’ın sabrı son raddeye gelmişti.
Artık Kostantınıyye fethedilmeli, İstanbul, Islâm beldeleri arasına katılımalıydı.
O günün gecesinde hiçbir kimse uyumamış, herkes duâ ederek ordunun zaferi için niyazda bulunmuşlardı.
Sabah namazı kılınmış, güneş ortalığı aydınlatırken Sultan Mehmed Hân ordularına hücum emrini vermişti.
Mü'minlerin ağızlarından çıkan tekbirler, Allah Allah sesleri, kal’a duvarlarında akisler yaparak etrafa yayılıyordu.
Allah'ın Rasûlü, ins-ü cin Peygamberi Hazreti Muhammed’in (s.a.v.): “Hak Teâla Hazretleri, Rum (ların elinde bulunan) Kostantiniyye'nin fethini tekbir ve tesbihlerle Mü'min kullarına müyesser kılmadıkça kıyâmet kopmaz.”Hadîs-i Şerifindeki müjdesi yaklaşmış bulunuyordu.
Sultan Mehmed Hân, vezirlerin muhâlefetine rağmen, atını ön saflara kadar sürüyor:
Enbiyâ ve evliyâ’ya istinâdım var benim.
Lutf-u Hak’tandır hemen ümmîdi fethi nusretim.
Vurun cengâverlerim, koman yiğitlerim! Allah büyüktür. diyerek kahramanca kılıç sallıyordu.
İşte o anda, Ulubatlı Hasan, tırnakları ile kal’aya tırmanmaya muvaffak olmuş, Türk bayrağını surların üzerine dikmişti.
Bunu gören İslâm askeri coşmuş ve artık hiçbir engel tanımaz hâle gelmişti.
Surlarda büyük boşluklar açılmış ve buralardan içeri giren yiğitler kale kapısını açmışlardı. Artık Kostantiniyye fetholunmuş, Müslüman Türk'ün malı olmuş, biiznillah ebediyyen Müslüman Türk kalacak olan İstanbul adını almıştı.
Böylece, “Kostantınıyye- Istanbul elbette ve muhakkak fetholunacaktır. (Orayı fetheden ordunun) kumandanı ne güzel emir’dir, O’nun askerleri ne güzel askerdir.” Peygmaber övgüsüne Fatih Sultan Mehmed Han ve kahraman askerleri nâil olmuşlardır.
PEYGAMBER ÂŞIĞI SULTAN FATİH’İN PEYGAMBER EFENDİMİZ’E HİTÂBI
Senin tenine değmeyen, yağmuru istemem,
Meltemi istemem...
Sana yanmayan yıldızı istemem.
Bülbüller söyleyecekse, Seni söylesin,
Senden okumayan bülbülü,
Ne söylerse dinlemem..
Özlemim Sen olacaksan, yansın yüreğim,
Sılası Sen olmayan vatanı,
Gurbeti istemem, vatanı istemem..
Senden gayrı bir aşkla kül olursa kalbim,
Bu kalbi istemem..
Sonu Sana çıkmayan yolu,
Yönü istemem, yolu istemem...
Kalbini fethedecekse, geçerim bin Sina’yı birden,
Yoksa neyime! Bu feth’i istemem,
Mısır’ı istemem, cihânı istemem..
Ben sultan Mehmed’im,
Önündeyim Konstantin’in,
Yakarım ben bu şehri,
Bir tebessümün için..
Ben Senin ümmetinim,
Sensin benim Efedim,
Senden gayrı, Senden başka,
Efendi istemem, sevgili istemem...
Cennet mekân, büyük hâkân Fatih Sultan Mehmed Han’ın Peygamber Efendimiz’e (s.a.v.) hitâben yazdığı bu şiiri,
“Ben sultan Mehmed’im, önündeyim Konstantin’in, Yakarım ben bu şehri, bir tebessümün için”ifâdelerinden anlaşıldığı üzere, İstanbul’un fethi öncesi muhasara devam ederken yazdığı anlaşılmaktadır.
FATİH SULTAN MEHMED HÂN’IN DİLİNDEN HAYÂTININ GÂEYESİ VE HEDEFİ
Imtisâl-ü câhid-ü fillah olubdur niyyetüm,
Dîn-i Islâm’ın mücerred gayretidir gayretüm.
Fazl-ı Hakk u himmet-i cünd-i ricâlullah ile,
Ehl-i küfrü serteser, kahreylemekdür niyyetüm.
Gayretim, mücerred Islâmî gayret ile, Allah rızası için, Allah yolunda cihâd’a sarılmak olup, Yüce Allah’ın fazl-u keremi ve manevî ordularının yardımı ile, ehl-i küfrü baştan başa kahreylemektir niyetim.
Enbiyâ vü evliyâya istinâdum var benüm,
Lûtf-i Hak’dandur heman ümmid-i feth ü nusretüm.
Nefs ü mâl ile n’ola kılsam cihanda ictihâd,
Hamdülillah var gazâya sad hezâran rağbetüm.
Benim, Peygamberler ve Allah’ın velî kullarına dayanağım var, onların himmeti (manevî) yardımı ve Allah’ın lütfi ile, Fethin nasip olacağına inandım.
Allah’a hamdolsun ki, benim nefsime pay çıkarma ve mal, şöhret edinme gibi bir gayretim (ve düşüncem) yoktur. Ben sadece Allah yolunda, Allah’ın Dîni uğrunda gazâ ederim.
Ey Muhammed! Mucizât-i Ahmed-i Muhtar ile,
Umaram gâlib ola a’dâ-yi dîne devletüm.
Ey Muhammed! Umarım (Yüce Allah’dan dilek ve niyâzım odur) ki, Ahmed-i Muhtâr’ın seçilmiş Ahmed(Muhammed) aleyhisselâmın mu’cizeleri ile, devletim Din düşmanlarına dâima gâlip olur.Avnî: (Fatih Sultan Mehmed)
Büyük fethin 562’nci sene-i devriyesi münâsebetiyle başta büyük Hâkân Sultan Muhammed Fatih Han olmak üzere, bütün ecdâdımızın, şühedâ ve guzât-ı Müslimînin aziz ve temiz ruhlarına, yüce Mevlâ’dan ganî ganî rahmet niyâzı ile,(lütfen birer Fatiha üçer İhlâs-ı Şerif okuyarak hediye edelim). Cünlesinin ruhları şâd, makamları âlî olsun...