Bebek ve Çocuklar için Sağlıklı Beslenme İpuçları
Doğumdan sonraki ilk bir yıldaa bir bebekler ağırlığı üç katına çıkaracak ve boyunu yüzde 50 artıracaktır. Kilo ve boydaki bu gelişmeler, beslenme durumunun birincil göstergeleridir ve düzenli aralıklarla doğru ölçümleri, standart büyüme çizelgeleri ile karşılaştırılır. Bu ölçümler, özellikle yaşamın ilk 6 ila 12 ayında bir çocuğun gelişimini izlemek için rol oynar.
Beslenmede Anne Sütü Neden Önemlidir?
Zamanında doğan sağlıklı bebekler için emzirmek, en ideal beslenme şekli olmaya devam etmektedir. Anne sütü büyüme ve gelişme için optimum beslenme sağlar. İlk 4-6 ay özellikle beyin için çok hızlı bir büyüme dönemidir ve anne sütünün amino asit ve yağ asidi bileşimi bu ihtiyaçları karşılamak için idealdir. Anne sütü bağışıklık fonksiyonunu güçlendirmede önemli bir rolü olan immünoglobulinler de dahil olmak üzere anti-bakteriyel ve anti-enfeksiyon ajanları içerir. Doğumdan sonraki ilk birkaç gün boyunca süt bezinin ürettiği sıvı olan kolostrum, protein açısından zengindir ve yüksek düzeyde mineral ve vitamin içerir. Kolostrum ayrıca büyüme ve gelişme için faydalı olan antikorlar, enfeksiyon önleyici maddeler, büyüme faktörleri, enzimler ve hormonlar içerir.
Emzirmek fizyolojik, psikolojik ve duygusal nedenlerle şiddetle önerilmektedir. 2 yaşına kadar anne ve çocuk için beslenme açısından problem olmadığı sürece emzirmenin devam etmesi önerilir. Bununla birlikte, değişen yaşam tarzları ve sağlık problemleri sebebi ile, sıkı hijyen koşulları altında onaylanmış bebek mamaları da kullanılabilir. Bebek mamaları, mümkün olduğu kadar anne sütünün bileşimini taklit etmeye çalışır ve bunların kullanımı, Avrupa Birliği ve Dünya Sağlık Örgütü tarafından belirlenen yönergelere uygun olmalıdır. Mama ile beslenen bebeklerin de isteğe bağlı beslenmesi gerekir ve mamalar, optimal büyüme için üreticinin talimatlarına göre tam olarak hazırlanmalıdır. Potansiyel kontaminasyon riskini azaltmak için tüm besleme ekipmanını sterilize etmeye özellikle dikkat edilmelidir, çünkü mama ile beslenen bebekler, anne sütüyle beslenen bebeklerle aynı derecede immünolojik korumaya sahip değildir.
Katı Gıdalara Ne Zaman Başlanmalı?
Tamamlayıcı katı gıdaya giriş, genellikle yaklaşık 6 aylıkken başlar. Kesin zamanlama bebek ve anne tarafından belirlenir ve ilk aylarda anne sütünün yeterli olur. Fakat bebek büyüdükçe artık sadece anne sütü yeterli beslenmeyi sağlayamaz. 6 ay diğer aylara göre tamamlayıcı gıdaların tanıtımı, normal çiğneme ve konuşma gelişimini sağlamak için önemlidir. Tahıllar genellikle bebeğin diyetine giren ilk yiyeceklerdir (biraz anne sütü veya mama ile karıştırılmış), ardından sebze ve meyve püreleri ve et püreleri gelir. 6 aylık olana kadar sadece anne sütü ile beslenme ile alerji olasılığı azalır. Yumurta akı ve balık gibi hassas çocuklarda alerjik reaksiyonlara neden olma olasılığı daha yüksek olan gıdalara genellikle 12 aylıktan sonra başlanır.
Yaşamın ilk yılında önemli bir husus, diyetle sağlanan demir miktarıdır ve bebeklik döneminde rutin olarak demir eksikliği anemisi taraması yapılır. Demirle güçlendirilmiş mama veya tahıl kullanımı ve saf et gibi demir açısından zengin gıdaların sağlanması bunu önlemeye yardımcı olabilir.
Yeni Yürümeye Başlayan Çocuklar İçin En Önemli Beslenme Konuları Nelerdir (1-3 yaş?)
Bu yıllarda çocuk, özgürce dolaşarak ve yiyeceği yiyecekleri seçerek kendi benzersiz kişiliğini kazanmaya ve bağımsızlığını sergilemeye başlar. Çocuk hala büyüyor olsa da, büyüme hızı yaşamın ilk 12 ayına göre daha yavaştır. Üçüncü yaşın sonunda, kız ve erkek çocuklar yetişkin boylarının yaklaşık yüzde 50'sine ulaşmış olacaklardır.
Bu dönemde bir çocuk pipetle su içebilir ve kaşıkla yiyebilir ve sıklıkla "telaşlı" yiyiciler haline gelir. Çeşitli yiyeceklerin sağlanması, çocuğun iştahını tatmin etmeye yardımcı olmak için farklı tatlar, dokular ve renklere sahip bir dizi yiyecek arasından seçim yapmasına izin verecektir. En önemli faktör, enerji ihtiyacının çok çeşitli besinlerle karşılanmasıdır.
Gıda alımı, aile yeme alışkanlıklarından ve akranlarından giderek daha fazla etkilenecektir. Erken yemek deneyimlerinin, daha sonraki yaşamda yiyecekleri beğenip beğenmedikleri ve yeme alışkanlıkları üzerinde önemli etkileri olabilir. Yemek saatleri aceleye getirilmemeli ve beslenmeye yönelik rahat bir yaklaşım, yiyeceklere karşı sağlıklı tutumların önünü açacaktır.
Okul Çağındaki Çocuklarda En Önemli Beslenme Konuları Nelerdir?
4 yaşından sonra, bir çocuğun vücut ağırlığının kilogramı başına enerji ihtiyacı azalır, ancak çocuk büyüdükçe gereken gerçek enerji miktarı (kalori) artar. 5 yaşından ergenliğe kadar yavaş ama istikrarlı bir büyüme dönemi vardır. Bazı çocukların demir, kalsiyum, A ve D vitaminleri ve C vitamini için önerilenden daha az olabilir, ancak çoğu durumda, enerji ve protein alımları yeterli olduğu, meyve sebze ve çeşitli yiyecekler olduğu sürece eksiklikler olası değildir.
Karbonhidrat açısından zengin gıdalar, meyve ve sebzeler, süt ürünleri, yağsız et, balık, kümes hayvanları, yumurta, baklagiller ve kuruyemişleri içeren düzenli öğünler ve sağlıklı atıştırmalıklar, uygun büyüme ve gelişmeye katkıda bulunur.
Özellikle hava sıcaksa veya fiziksel olarak aktiflerse, çocukların bol miktarda sıvı içmeleri gerekir. Su açıkça iyi bir sıvı kaynağıdır. Çocukların beslenmelerinde çeşitlilik önemlidir, süt ve sütlü içecekler, meyve suları ve alkolsüz içecekler gibi diğer sıvı kaynakları da ihtiyaç duyulan sıvıları sağlayacak şekilde seçilebilir.