Kredi borcunu zamanında ödemek ilerleyen süreçte yapılacak kredi başvurularını da doğrudan etkiliyor.
İçindekiler
Kara liste, kredi sicil kaydı ismiyle de bilinen bir uygulamadır. Bu uygulama kapsamında bireysel kredi, çek ve senet işlemlerine dair bilgiler Merkez Bankası tarafından bir veri tabanında tutulur. Kara liste, Kredi Kayıt Bürosu tarafından ayrıca tutulan bir başka kayıt olan kredi notu ile sık sık karıştırılmaktadır. Bankalar kredi başvurularını değerlendirirken bu iki kayıttan da faydalanır.
Kara liste, finans sektöründe sıkça karşılaşılan kavramlar arasında yer alır. Bu kavram, en temel tanımıyla bankaların uyguladığı bir yasal takip durumudur. Kara liste, bankaların kredi işlemlerinde bireyler tarafından ödenmeyen borçlar nedeniyle yasal yola başvurma sürecinde kullandığı bir takip sistemidir. Borçlanma ve enflasyon gibi finansal durumlardan kaynaklı olarak kredi taksitlerini ödemeyen bireyler, kara listeye alınır. Söz konusu bireylerin, tüm finansal işlemleri yasal takip altındadır. Ayrıca kredi notu çok düşük olan kişilerin de kara listeye girme ihtimalinin bulunduğundan söz etmek mümkündür.
Kredi Kayıt Bürosu bankalardan oluşan bir kuruluştur ve kredi başvurularının sağlıklı bir şekilde değerlendirilebilmesi için kişilerin finansal geçmişlerini içeren ortak bir kayıt tutarlar. Bu kayıt kredi notu, kredi puanı ya da kredi skoru olarak adlandırılır. KKB tarafından tutulan kayıt, kredi ve kart başvuruları değerlendirilirken öncelikli referans olarak alınır çünkü kişinin kredi geçmişine dair olumlu olumsuz tüm bilgileri içerir. Merkez Bankası tarafından tutulan kredi sicil kaydı ise borcunu ödeyemeyerek yasal takibe düşmüş olan kişilere uygulanır. Kredi borcu planlamasında ve ödemelerinde aksaklık olan bireyler, bankalar nezdinde ilerleyen süreçlerde kara listeye alınır. Borçların ödenmemesi hâlinde bireyin önce kredi notu düşürülür. Daha sonraki aşamada ise kişinin kara listeye alınması gündeme gelir.
90 gün boyunca ödemediğiniz borcunuz hakkında yasal takip başlar ve Merkez Bankası tarafından kara listeye alınırsınız. Tutulan bu kayıt borç ödendikten yaklaşık 5 yıl sonra silinir. Beş yılın ardından kredi alabilir duruma gelebilirsiniz. Ancak bu süre boyunca kredi çekme ve kart alma ihtimaliniz oldukça düşüktür. Beş yılın sonunda her ne kadar kara listeden çıksanız da bankalar mevcut kayıtlardan sizin kredi geçmişinizi görebilir ve başvurularınızı olumsuz yanıtlayabilirler. Bahsi geçen durumların dışında bireyin devlete olan borçları nedeniyle bankadaki varlıklarına e-haciz gelmesi de kredi notunu düşürür. Borcun devamlı olarak ödenmemesi ise yine kişinin kara listeye girmesine neden olabilir.
Kredi notu; bireylerin finans kuruluşlarında yaptığı işlemlerin, mali dengelere dayandırılarak ortaya çıkarılan sayısal bir ifadedir. Bankalar, müşterilerin kredi çekme taleplerine ilgili sayısal verilere dayanarak yanıt verir. Bankaların sunduğu kredi ürünlerinin geri ödemesinde yaşanan aksaklıklar, finans kuruluşları nezdinde olumsuz karşılanır.
Borç ödemesinin sürekli olarak gecikmesi kredi notunun düşüşünü beraberinde getirir. Kredi notu düşen bireyleri, kara listede olarak tanımlamak doğru değildir. Bu noktada finansal ürünleri geç ödeyen kişi ile yasal takibe düşen birey arasında fark vardır. Ancak kredi notunun çok düşük olduğu kişiler, finansal işlemler kapsamında borç ödememeyi sürdürürse kara listeye girebilir. Kara liste olanlara kredi veren bankalar, bu işlem için öncelikle bireyin önceki borçlarını kapatmasını talep eder. Bankaların işleyiş düzenine göre değişiklik gösteren bu durum, kişilerin uzun bir süre kredi alamamasına neden olabilir.
Finans kurumlarının, borcunu ödemeyen bireylerle ilgili yasal olarak nasıl bir yol izleyeceği Tüketici Kredisi Sözleşmeleri Yönetmeliği madde 18’de açıklanmıştır. Buna göre bankalar, birbirini takip eden iki kredi taksitinin borç sahibi tarafından ödenmemesi durumunda yasal işlem başlatabilir. Borçlu kişiye tebliğ edilen 30 günlük sürede ödeme yapılmaması durumunda ise finans kurumlarının yasal takip başlatma hakkı doğar. Özetlemek gerekirse toplam 90 gün yani 3 kredi taksitinin ödenmediği durumlarda, borçlu kişi kara listeye alınır.
Kara liste sorgulama işlemi, kredi borcunu geciktiren bireylerin merak ettiği konuların başında gelir. Kara listede olup olmadığınızı öğrenmek için iki yöntem bulunur. Bunlardan dolaylı olanı, bankalara yaptığınız tüm kredi başvurularının reddedilmesidir.
Kara listedeyken kredi alabilir miyim diye merak ediyorsanız Bilgi Merkezi içeriğimize göz atabilirsiniz!
Finans kurumları, kredi işlemlerinin tümünde bireylerin geçmiş dönemlerdeki banka hareketlerini dikkate alır. Yapılan analizler çerçevesinde ortaya çıkan kredi notu, kişinin banka ürünlerinden faydalanması noktasında etkilidir. Ayrıca bu konuyu “Neden Kredi Alamıyorum?” yazımızda da anlatmıştık. Bunun dışında Findeks’ten ve e-Devlet’ten de sorgulama yapabilirsiniz. Banka kara liste sorgulama, e-Devlet üzerinden kolayca yapılabilen bir işlemdir. Kişiler bu sorgulama işlemini yaparak yasal takip altında olup olmadıklarını öğrenebilirler.
Kredi ödemelerinin gecikmesi durumunda ortaya çıkan kara listeye alınma durumu, sadece bankalar nezdinde geçerli değildir. Kredi notunu kullanan tüm finans kurumları, bireyin kara listede olup olmadığını sorgulayabilir. Bu kurumların başında ise faktoring ve tüketici finansman şirketleri gelir. Kredi Kayıt Bürosuna (KKB) bağlı olan ve faaliyet alanı finans sektörünü kapsayan tüm şirketlerde yapılan işlemlerde kara liste etkilidir. Herhangi bir kredi işleminizin olumsuz sonuçlanması durumunda kara liste sorgulaması yaparak sorunun kaynağı hakkında bilgi edinebilirsiniz.
Finans kurumlarının sunduğu kredi ürünlerinden yararlanmak isteyen bireyler, kara listeden çıkmanın yollarını ararlar. Merkez Bankası kara liste sildirme işlemi için öncelikli olarak yapılması gereken tüm borçların kapatılmasıdır. Aksi hâlde kara listede yer alma süreci devam edeceğinden kredi almak mümkün olmayacaktır. Bireyler tarafından tüm borçlar ödenmiş olsa dahi kara listede olmaya devam etmek mümkündür. Bu durumda yapılması gereken tekrar finansal ürünleri kullanarak kredi notunu yükseltmektir. Kredi sicilini temizlemek için bankalara düzenli ödeme yapmanız gerekir. Kredi notunuzu yükseltmek için şu yöntemleri deneyebilirsiniz.
Size uygun koşullarda en avantajlı ihtiyaç kredisi seçeneğine ulaşmanız için Hangikredi.com ihtiyaç kredisi karşılaştırma sistemi yanınızda…
Konuyla ilgili sormak ya da eklemek istedikleriniz için yorum bırakabilirsiniz.