Tiroid bezi kanseri nadirdir ve her yaşta ortaya çıkabilir. Çoğu türü yavaş büyür ve ilk başta çok az rahatsızlığa neden olur. En önemli tedavi ameliyattır. Bu yazıda teşhis ve tedavi seçenekleri hakkında ayrıntılı bilgi edineceksiniz.
Bir bakışta
- Tiroid bezinde iyi huylu kitleler sık görülür, ancak tiroid bezi kanseri nadirdir.
- Tiroid bezi kanserinin farklı türleri vardır. Bazı türler aynı aile içinde daha sık görünür.
- Ameliyat en önemli tedavi seçeneğidir ve bunu genellikle radyoiyot tedavisi takip eder.
- Kemoterapinin çok etkisi yoktur.
- Hedefe yönelik ilaçlar ileri aşamalarda veya agresif türlerde kullanılmaktadır.
- Ameliyattan sonra, etkilenenler ömür boyu tiroid bezi hormonlarını tablet olarak almak zorundadır.
Not: Bu yazıdaki bilgiler bir doktor muayenesinin yerini tutamaz ve kişinin kendi kendine teşhis yapabilmesi veya tedavi etmesi için kullanılmamalıdır.
Tiroid bezi kanseri nedir?
Tiroid bezi boynun ön kısmında yer alır ve vücut için önemli haberci maddeler olan tiroid bezi hormonlarını üretir. Tiroid bezi tıpta glandula thyreoidea olarak adlandırılır. Tiroid bezi kanseri, tiroid bezi karsinomu olarak da bilinir. Bu hastalık nadir görülür.
Tümör, tiroid bezindeki farklı hücre tiplerinden kaynaklanabilir. Dünya Sağlık Örgütü (WHO) bu hastalığı dört ana türe ayırır:
- papiller karsinom
- foliküler karsinom
- anaplastik karsinom ve
- medüller karsinom (ayrıca C hücreli karsinom olarak da adlandırılır)
Papiller ve foliküler tiroid bezi karsinomunda kanser hücreleri mikroskop altında normal tiroid bezi hücreleri gibi görünür. Uzmanlar, farklılaşmış tiroid bezi karsinomlarından bahseder.
Anaplastik karsinomun kanser hücreleri, normal tiroid bezi hücrelerinin özelliklerini kaybetmiştir. Bu nedenle bu tümörlere farklılaşmamış tiroid bezi karsinomları denir.
Medüller tiroid bezi karsinomları C hücreleri kökenlidir. Bunlar tiroid bezinde bulunur ve kalsiyum metabolizması için önemli olan bir hormon üretir. Medüller karsinomlar ailelerde daha sık ortaya çıkabilir.
Tiroid bezi, haberci maddeler (hormonlar) üretir. Teknik olarak doktorlar buna endokrin organ diyorlar. Bu nedenle tiroid bezi karsinomları da endokrin tümörler grubuna dahildir.
Tiroid bezi kanserinde hangi semptomlar ortaya çıkabilir?
Tiroid bezi kanserinin olası semptomları, organın boynun ön kısmındaki bölümünde görülür. Tiroid bezi soluk borusuna ve yemek borusuna ve gırtlağın iç kaslarının sinirlerine çok yakındır.
Tiroid bezi kanseri aşağıdaki semptomlara neden olabilir:
- Devam eden ses kısıklığı veya diğer ses değişiklikleri
- Yutma güçlüğü
- Solunum problemleri
- Nezle veya balgam gibi başka enfeksiyon belirtileri olmayan kronik öksürük
- Boynun ön tarafında bir kitle veya şişlik (adem elmasının yanında)
- Boyun bölgesinde büyümüş lenf düğümleri
- Boğazda kulaklara yayılabilen ağrı
Bu semptomlar, enfeksiyon gibi diğer hastalıklar nedeniyle de tetiklenebilir. Bu nedenle, kesin teşhis için bir doktora danışmak önemlidir.
Tiroid bezi kanseri: Nedenleri ve risk faktörleri nedir?
Tiroid bezi kanserinin neden geliştiği henüz anlaşılamamıştır. Tek kesin çevresel risk faktörü, iyonlaştırıcı radyasyonla temastır. Böyle bir temas nadiren gerçekleşir. Örnekler boyun bölgesindeki radyasyon veya Çernobil veya Fukushima'da olduğu gibi 131-iyodin salınımlı reaktör kazalarıdır.
Birçok hastada büyümüş tiroid bezi (guatr olarak adlandırılır) veya adenom adı verilen iyi huylu tümörler gibi tiroid bezi hastalıkları öyküsü vardır. Bu önceden var olan koşullar tiroid bezi kanseri riskini artırır.
Tiroid bezi kanserinin kalıtsal yatkınlığa dayanan alt tipleri de vardır. Her şeyden önce, bu, nadir görülen medüller tiroid bezi karsinomunu (MTC) içerir.
Diyet veya yaşam tarzıyla ilgili diğer risk faktörlerinin veya çevresel risklerin önemi henüz kanıtlanmamıştır. Ayrıca, kadınların neden erkeklerden daha fazla etkilendiği de belirsizdir.
Tiroid bezi kanserinin görülme sıklığı nedir?
Almanya'da her yıl yaklaşık 7800 kişiye yeni tiroid bezi kanseri teşhisi konur. Kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülür.
Tiroid bezi kanserini teşhis etmek için hangi muayeneler yapılır?
Başlangıçta doktor hastaya olası risk faktörleri ve semptomlar hakkında sorular sorar. Ardından tiroid bezini ve yakındaki lenf düğümlerini palpe eder.
Kanda şu belirteçler ölçülebilir: Tiroid uyarıcı hormon (kısaca TSH) ve kalsitonin (diğer yazım biçimi: Calcitonin). TSH'nin başka isimleri de vardır: Tirotropin veya tireoptrop hormonu.
Tiroid bezi kanserinden şüpheleniliyorsa ultrason muayenesi (sonografi) önemli bir tetkiktir. Tiroid bezinin ve komşu lenf düğümlerinin boyutunu ve yapısını gösterir. Doktorlar ayrıca tiroid bezi kitlesinin nerede olduğunu, ne olduğunu ve ne kadar büyük olduğunu belirlemek için bu testi kullanabilir.
Tiroid bezi sintigrafisi aşağıdaki durumlarda endikedir:
- Çapı bir santimetreden daha büyük bir kitle vardır.
- TSH seviyesi düşüktür.
Tiroid bezi sintigrafisi bir görüntüleme tekniğidir. Şüpheli bir tiroid bezi kitlesinin metabolizması hakkında bilgi sağlar ve bir nodülün tiroid bezi kanseri olup olmayacağına dair ipuçları verir.
Doktor, tiroid bezi kanseri tanısını doğrulamak veya ihtimalini ortadan kaldırmak için tiroid bezindeki şüpheli bölgeden doku örneği alır. Bu ince iğne aspirasyon biyopsisinde, muayene eden doktor şüpheli kitleyi çok ince bir iğne ile deler. Tek tek hücreler emme yoluyla elde edilir ve daha sonra mikroskop altında incelenir.
Bu muayene tiroid bezi kanserinin varlığını doğrularsa, daha ileri teşhis aşamalarına geçilir. Tümörün ne kadar büyüdüğü saptanır (yayılma teşhisi). Tiroid bezi kanserinin en yaygın farklı türleri için aşağıdaki muayeneler önerilir:
- Servikal lenf düğümlerinin ultrason muayenesi
- Göğüs bölgesinin röntgen muayenesi
- Ses tellerinin hareketliliğini değerlendirmek için laringoskopi
Tiroid bezi kanseri nasıl tedavi edilir?
Tedavi, tümörün doku tipine ve hastalığın yayılımına bağlıdır.
Kanser nasıl tedavi edilir?
Aşağıdaki videodan, kanser hastalıklarının nasıl tedavi edildiğini öğrenebilirsiniz.
Bu ve başka videolar YouTube kanalında da mevcutturŞimdi izleyin
Bu sitede yayınlanan veri koruma bildirimleri geçerlidir.
En önemli tedavi yöntemi ameliyattır. Doktor tiroid bezinin bir kısmını veya tamamını çıkarır (subtotal veya total tiroidektomi). Lenf düğümlerinde tümör tutulumu şüphesi varsa bunlar da ameliyat sırasında çıkarılır.
Ameliyatın sonucuna bağlı olarak, doktorlar radyoaktif iyot (I-131) tedavisinin takip edip etmeyeceğine karar verir: Radyoiyot tedavisi. Bu, özel bir içeriden radyasyon türüdür. Radyoaktif iyot, spesifik olarak tümör hücreleri tarafından değil, aynı zamanda sağlıklı tiroid bezi hücreleri tarafından da emilir. Tedavinin amacı, hala mevcut olabilecek herhangi bir tümör kalıntısını çıkarmaktır.
Tiroid bezinin tamamen çıkarılması ve ardından radyoiyot tedavisi sonrasında fonksiyonel tiroid bezi dokusu kalmaz. Bu da tiroid bezi hormonlarının dışarıdan sağlanması gerektiği anlamına gelir. Bu nedenle etkilenenler, ömür boyu tablet şeklinde tiroid bezi hormonları (L-tiroksin) alırlar.
Tümör diğer organlara yayılmış ve uzak metastazlar oluşmuşsa, metastazların yeri ve sayısına göre farklı tedavi seçenekleri düşünülebilir. Her şeyden önce hastaların yaşam kalitesini artırmaya ve hastalığın seyrini yavaşlatmaya hizmet ederler. Hastalığın bu aşamasında tam bir tedavi nadiren mümkündür.
Hedefe yönelik ilaçlar gibi yeni tedaviler, belirli durumlarda tiroid bezi kanseri için halihazırda kullanılmaktadır. Özellikle agresif veya ilerlemiş tiroid bezi kanserinin tedavisini iyileştirmek için klinik çalışmalarda yeni ilaçlar araştırılmaktadır.
Anaplastik tiroid bezi kanseri
Prosedür, anaplastik tiroid bezi kanseri için biraz farklıdır. Mümkünse tümör buradan da cerrahi olarak çıkarılmalıdır. Anaplastik karsinomlar iyot depolamadığından, tiroid bezi kanserinin bu formunda radyoiyot tedavisi etkisizdir. Bu nedenle operasyondan sonra radyoterapi ve kemoterapi kombinasyonu izlenebilir: Radyokemoterapi. Doktorlar ameliyatın mümkün olmadığı durumlarda da bu tedaviyi kullanabilirler.
Önemli bilgi: Anaplastik tiroid bezi kanseri hızla ilerler. Bu nedenle, bu nadir tümör tipiyle ilgili uygun deneyime sahip bir merkezde hızlı tedavi gereklidir.
Tiroid bezi kanseri tedavisi hakkında ayrıntılı bilgi edinmek ister misiniz? Hangi yan etkiler mümkündür, radyoiyot tedavisi ile nelere dikkat edilmelidir ve ilerlemiş kanser için hangi tedavi seçenekleri mevcuttur?
Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti), telefon ve e-posta yoluyla bu konuda ücretsiz bilgi sağlar.
Süreç nasıl işler? Tiroid bezi kanserinde tedavi sonrası bakım
Tedavi sonrası bakım, tedavinin uzun vadeli etkilerinin ve nüksün erken bir aşamada saptanmasına olanak verir. Tiroid bezi kanseri olan hastalar, tedavinin bitiminden sonra düzenli olarak muayene edilir. Doktorların nüksetme riskini nasıl değerlendirdiğine bağlı olarak, takip randevuları daha kısa veya daha uzun aralıklarla takip edilir.
Önemli bilgi: Hastaların şikayetleri varsa, takip randevularından bağımsız olarak doktora başvurmalıdırlar.
Muayene randevularında doktor belirtileri sorar ve vücudu muayene eder. Dışarıdan verilen tiroid bezi hormonu L-tiroksin miktarının doğru olup olmadığını belirlemek için kandaki tiroid bezi hormonları belirlenir.
İlerleyen süreçte hangi tetkiklerin yapılması gerektiği, nüksetme riskinin ne kadar yüksek tahmin edildiğine ve hangi tip tiroid bezi kanserinin mevcut olduğuna bağlıdır.
Özellikle tedavi sonrası bakımda aşağıdaki muayeneler kullanılmaktadır:
- Boyun ultrason taraması
- Tümör belirteci tiroglobulinin belirlenmesi
- Radyoiyot tüm vücut sintigrafisi (nüks riskine göre)
Tümörün geri döndüğüne veya metastazların oluştuğuna dair belirli bir şüphe varsa, bilgisayarlı tomografi, röntgen muayeneleri, karın veya göğüs ultrason muayenelerinin yanı sıra pozitron emisyon tomografisi gibi daha ileri tetkikler kullanılır. İkincisi vücuttaki metabolik süreçleri görünür hale getirebilir.
Tiroid bezi kanseriyle hayat ve günlük yaşam nasıldır?
Tiroid bezi kanserinin yaşamı nasıl etkileyeceği, tedavinin sonuçlarına bağlıdır.
Her şeyden önce, tiroid bezinin tamamen çıkarılması (tiroidektomi), etkilenenlerin günlük yaşamları üzerinde bir etkiye sahiptir.
Bu, özellikle radyoiyot tedavisi uygulanmışsa geçerlidir. O zaman vücutta fonksiyonel tiroid bezi dokusu kalmaz; etkilenenler, tiroid bezi hormonlarını ömür boyu tablet olarak almak zorundadır.
Kural olarak, bu hormon tedavisi iyi tolere edilir. Bununla birlikte tedavinin takibi, yan etkileri, etkileşimleri ve eşlik eden hastalıklar açısından dikkat edilmesi gereken birkaç husus vardır.
Tiroid bezinin çıkarılması paratiroid bezine de zarar verebilir. Bu durumda vücuttaki kalsiyum metabolizması bozulur. Etkilenen insanlar mevcut kalsiyum eksikliğini gidermek için kalsiyum takviyesi alabilir.
Ameliyatın bir diğer olası yan etkisi de ses teli felcidir. Böyle bir felç, etkilenenlerin çoğunda bir süre sonra geriler, ancak kalıcı da olabilir.
Radyoiyot tedavisinin sonuçları da yaşamı uzun süre etkileyebilir. Tiroid bezi kanserinden (sekonder karsinom) bağımsız ikinci bir kanser riski radyoiyot tedavisi ile biraz daha artar.
Radyoiyot tedavisine başlamadan önce erkekler aile planlarının tamamlanıp tamamlanmadığını düşünmelidir. Yüksek terapötik dozda iyot 131 ile radyoiyot tedavisi, olgun sperm hücrelerinin kaybına (azoospermi) yol açabilir. Spermin dondurularak korunması, radyoiyot tedavisine rağmen daha sonra çocuk sahibi olma isteğinin yerine getirilmesine yardımcı olabilir.
İyot 131'in toplam terapötik dozuna bağlı olarak, kadınlarda radyoiyot tedavisi menopozun daha erken başlamasına neden olabilir.
Ayrıca psikososyal ve psikoonkolojik destek de yardımcı olabilir. Etkilenenler genellikle hastanedeki eğitimli uzmanlara danışabilir. Hasta ve yakınlarının başvurabilecekleri diğer yerler psikososyal kanser danışma merkezleri veya psiko-onkologlardır. Yardım kuruluşları, hastalara birçok sorunla başa çıkmada önemli destek sağlar ve benzer durumdaki insanlar hakkında bilgiler aktarır.
Kanser danışma merkezlerinin veya psikoterapötik psikoonkologların adreslerini mi arıyorsunuz? Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde, bölgesel arama ile ikamet ettiğiniz yerdeki veya yakındaki adresleri bulabilirsiniz.
Tiroid bezi kanseri ile ilgili önemli iletişim noktaları ve ayrıntılı bilgi
Şu anda tiroid bezi kanseri tedavisi için Deutsche Krebsgesellschaft (Alman Kanser Derneği) (DKG) tarafından onaylanmış bir onkolojik merkez bulunmamaktadır.
Tiroid bezi kanseri teşhisi ve tedavisi için ilgili tüm disiplinler arasında (cerrahi, dahili onkoloji, radyasyon tedavisi, nükleer tıp, endokrinoloji ve kulak burun boğaz tıbbı) disiplinler arası işbirliği ve ayrıca tiroid bezi kanseri teşhisi ve tedavisinde klinik deneyim önemlidir. Bu nedenle uygun koşulları sunan klinikler/tedavi merkezleri tavsiye edilir.
Sizin için doğru kliniği nasıl bulacağınız, Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde açıklanmıştır.
Artık Deutsche Gesellschaft für Allgemein- und Viszeralchirurgie (Alman Genel ve İç Organ Cerrahisi Derneği) (DGAV) tarafından onaylanmış tiroid ve paratiroid/endokrin cerrahisi merkezleri mevcuttur.
Günlük yaşamda hastalıkla başa çıkma ve diğer destek olanakları hakkında başka sorularınız mı var? Bununla ilgili bilgileri Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) web sitesinde bulabilirsiniz.
Tiroid bezi kanseri ile ilgili tüm sorularınız için Krebsinformationsdienst (Kanser Bilgi Hizmeti) ile 0800 - 420 30 40 numaralı ücretsiz telefondan veya email@example.com e-posta adresinden kişisel olarak da iletişime geçebilirsiniz.
- Haugen BR, Alexander EK, Bible KC et al. 2015 American Thyroid Association Management Guidelines for Adult Patients with Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer: The American Thyroid Association Guidelines Task Force on Thyroid Nodules and Differentiated Thyroid Cancer. Thyroid 2016. 26(1): 1-133. Aufgerufen am 24.06.2020.
- Smallridge RC, Ain KB, Asa SL et al. American Thyroid Association Guidelines for Management of Patients with Anaplastic Thyroid Cancer. Thyroid 2012. 22(11): 1104-1139. Aufgerufen am 24.06.2020.
- Wells SA, Asa SL, Dralle H et al. Revised American Thyroid Association Guidelines for the Management of Medullary Thyroid Carcinoma prepared by the American Thyroid Association Guidelines Task Force on Medullary Thyroid Carcinoma. Thyroid 2015. 25(6): 567–610. Aufgerufen am 24.06.2020.
- Zentrum für Krebsregisterdaten (ZfKD) des Robert Koch-Instituts (RKI). Schilddrüsenkrebs. Aufgerufen am 19.06.2020.
Deutsches Krebsforschungszentrum, Krebsinformationsdienst (Alman Kanser Araştırma Merkezi, Kanser Bilgi Hizmeti) ile birlikte hazırlanmıştır.Tarih: