Yapılan araştırmalara göre ülkemizde her 150 hamile kadından birisi böbrek taşı sorunu ile karşı karşıya gelmektedir. Gebeliğin böbrek taşı oluşumunda ekstra bir etkisi bilinmemektedir. Ancak gebelikten dolayı görülen kanallarındaki gevşeme, böbrek taşlarının normal bireylere göre daha fazla düşmesine neden olur. Bu da normal bireylere göre gebelikte böbrek taşı rahatsızlığının daha acılı bir süreç haline dönüşmesini sağlar.
Gebelikte Böbrek Taşı Nasıl Oluşur?
Hamilelik sürecinde böbreklerde taş görülmese dahi yapılan incelemelerde böbreklerde bir miktar şişlik olması normal kabul edilir. Bu durum idrarın böbrek kesesine ileten kanalcıkların gebelik kaynaklı büyüyen rahim baskısı nedeni ile sıkışmış olmasından kaynaklıdır. Bu durum idrarın rahat bir şekilde idrar kanalına iletilmesine engel olduğundan böbreklerde şişkinliğe sebep olur. Bunun yanında gebelik kaynaklı hormonal değişikliklerden dolayı idrar kanallarında görülen gevşemeler de böbrek şişkinliğine neden olur.
Gebelik sürecinde böbreklerde görülen şişlikler gebeliğin 6 -10 haftasından itibaren başlayıp doğum sonrasındaki 6. Haftaya kadar devam edebilir.
Gebelikte böbrek taşı tanısının konulmasında öncelikli sezi, böbreklerde ağrı olabilir. Gebelikte böbrek şişmesi sorunu çok ağrılı bir süreç yaşatmazken böbrek taşı varlığı normal insanlarda olduğu gibi gebelerde de ağrılı bir sürece neden olur. İşin özü; gebelikte yaşanan böbrek şişeleri her zaman taş belirtisi değil iken; tek taraflı olan şiddetli ağrılar böbrek taşına işaret edebilir.
“Gebelikte böbrek taşı erken doğuma neden olabilir!”
Gebelikte tespit ve tedavisi geciken böbrek taşı, erken doğum veya yüksek tansiyon risklerini taşımaktadır. Bundan dolayı gebelik sürecinde tek taraflı böbrek ağrısı tespit edilmesi durumunda doğrudan doktorunuza başvurmanız önem arz etmektedir.
Gebelikte Böbrek Taşı Tanısı Koymak Neden Zordur?
Gebelikte böbrek taşı tanısı koymak gerçekten kolay olmayan bir durumdur. Bunun nedeni, böbrek taşı tanısında fiziksel olarak hissedilen ağrı, yanma, kusma, idrara daha sık çıkma gibi belirtilerin tamamının rutin gebelik süreçlerinde de karşımıza çıkmasıdır. Hatta ileri gebeliklerde görülen sırt ve bel ağrıları da gebelikte böbrek taşı tanısının konulmasını güçlendirir.
Gebelikte Böbrek Taşı Yöntemlerle Belirlenebilir?
Gebelikte nedeni ile görülen fiziksel bulguların hemen tamamının gebelikte böbrek taşı varlığında da görülmesinden dolayı tanıda zorluk yaşanabilir. Fiziksel bulgular dışında rutin süreçlerde de kullandığımız radyolojik görüntüleme yöntemlerinin de gebelikte sorun oluşturduğunu düşünürsek; gebelikte böbrek taşı tanısının konulması daha da güç bir durum haline dönüşür.
Radyolojik görüntüleme yöntemlerini, diğer bulgular ile tanı koymada sorun yaşanılan zorunlu hallerde kullanırız.
Ultrason ile böbrek taşı tanısı, gebelikte böbrek taşı için en risksiz yöntemdir diyebiliriz. Fiziksel olarak böbrek şişliği, tek taraflı ağrılar, bulantı, kusma ve sık idrar gibi belirtilerin normalden fazla görüldüğü durumlarda ultrason ile böbrek taşı tespitine başvurulabilir.
Ultrason ile taş tespiti yapılamadığı durumlarda radyasyon riskini göze alarak MR uygulamalarına başvurulabilir. MR, idrar kanalı içerisindeki tıkanıklıkların daha kolay tespit edilmesine olanak sağlayacaktır.
Gebelerde Böbrek Taşı Tedavisi Nasıl Yapılır?
Gebelikte böbrek taşı sorunu tespit edildikten sonra gebenin yaşı, gebelik süresi, hastanın genel sağlık durumu, tespit edilen taşın büyüklüğü ve tam konumu gibi belirteçlere göre farklı tedavi yöntemleri uygulanır.
Özellikle gebelikte tespit edilen böbrek taşlarının ortalama %70’i ilaç ile tedavi edilmektedir. Tabi bu süreçte taşın konumu ve büyüklüğü düzenli aralıklarla takip edilir.
Düzenli takipler esnasında bulantı ve ağrılarda artış görülen, ilaç tedavisine olumlu yanıt veremeyen hastalarda ise farklı tedavi yöntemleri uygulanır.
Yapılan uygulamaların başında üreteral stent yer alır. Bu uygulama gebelik süresince böbreğin şişmesini engellemek, idrarın daha rahat yapılabilmesi, bulantı ve kusmanın önüne geçilmesi için uygulanır. İdrar kesesi çıkışında idrar kanalının yanına özel üretilmiş bir boru takılır ve idrarın böbrekten bu boru sayesinde aktarımı sağlanır. Gebelik sonlandıktan sonraki uygun bir zamanda boru alınarak böbrek taşının kesin tedavisi için müdahalede bulunulur.
İdrar kanalında yer alan böbrek taşı tedavisi ile ilgili yazımıza göz atarak daha detaylı bilgi alabilirsiniz.