Bir ailede evcil hayvanla büyüdüyseniz bundan sonrası için o olmadan yaşamı hayal etmeniz çok zor. Çocuklar birçok güzel deneyimini sevme, besleme, oyun ve sırlarını evdeki evcil hayvanlar ile paylaşırlar. Araştırmalar, bu deneyimlerin hepsinin çocuklarda olumlu değerler geliştirmesine yardımcı olduğunu kanıtlamıştır. Hayvanlarla olan bu etkileşimlerin, standart yöntemlerden ziyade engelli çocuklar veya travma geçirmiş çocuklar arasında sosyal becerilerin geliştirilmesinde daha etkili olduğu kanıtlanmıştır.
Evcil hayvan sahipliği ödüllendirici olmasına rağmen, aileye başka bir üye eklemeden önce düşünülmesi gereken çok şey var. Ayrıca, çocuğunuzun hayvan deneyimlerine sahip olmasını istiyorsanız ve henüz evinizde evcil hayvanınız yoksa sahiplenme için alternatifler bulunmaktadır.
Evcil Hayvan Seçimi Hakkında
Hangi hayvanın evinize en iyi katkıyı sağlayacağına karar vermeden önce araştırma yapmanız çok önemlidir. Örneğin, bir kaplumbağanın 120 yaşına kadar yaşayabileceğini, bazı boğa yılanlarının 4 metre uzunluğa kadar büyüyebileceğini biliyor muydunuz? Birçok papağan, 100 desibelden daha yüksek sesle ses çıkarabilir. Bu desibel güçlü bir çim biçme makinesi ile aynı! (Bizim Sultan Papağanımız bu konuda çok iddialı)
Evcil hayvan sahibi olmadan önce çocuğunuzun hangi hayvana daha çok ilgi gösterdiği, ailenizin yaşam tarzı, yaşam alanı, mali durumunuz, zamanınız ve evcil hayvan sorumluluklarının evde kalan kişiler arasında nasıl paylaşılacağı konusunu öncelikle göz önünde bulundurmalısınız. Egzotik hayvanların ayrıntılı ihtiyaçları ve beslenme gereksinimleri söz konusu olduğunda bu evcillerin daha pahalı olabileceğini göz ününde bulundurmalısınız.
Şartlarınız bir evcil hayvan sahiplenmeye izin vermiyorsa, çocuklarınıza benzer deneyimleri başka yollarla da yaşatabilirsiniz. Sokağınızda bulunan hayvanları beslemek de çocuklarınız için güzel bir deneyim ve sorumluluk olabilir. Kalıcı bir aile bulana kadar bir evcile bakmak bile çocuklara evcil hayvan sahiplerinin sorumluluklarını anlamalarına fırsat tanır. Çocuğunuza bir aile bahçesi veya kendisinin yetiştireceği bitki için ortam yaratmanız, onlara kendilerine bağlı bir canlının bakımını yapma fırsatı verecektir.
Bir bilgisayar programı, web sitesi veya sanal hayvan gibi dijital alternatifler de çocuklarınızın sorumluluk alıp alamayacağı hakkında size bilgi verecektir.
Hayvanların başkaları tarafından bakıma alındığı yerlere yapılan ziyaretler, çocuğunuzun hayvan bakımını, insan ve hayvan ilişkilerini öğrenmesi için fırsatlar sunar. Çocuklar, hayvanat bahçelerine, barınaklara ve fuarlara yapılan geziler suretiyle onları beslemek ve ilgilenmek için fırsat bulabilirler. Hayvanat bahçelerinde veya akvaryumda beslenen hayvanları gözlemlemek ve onlarla ilgili bilgi edinmek çocuklara bir hayvandan sorumlu olmanın ne anlama geldiği konusunda yardımcı olacaktır.
Evcil Hayvan Sahiplenmenin Faydaları
- Saygı:Çocuklar, hayvanlara karşı dikkatli ve saygılı davranmayı hak ettiğini öğrenirler. Hayvanlar insanlarla her ne kadar etkileşim halinde olsalar da bazen sadece kendilerine ait bir alan isterler. Bir hayvanın sınırlarını ve beden dilini anlamak önemlidir ve öğrenilen saygı, diğer insanlara saygılı olma konusunda yardımcı olacaktır.
- Empati Kurmak:Evcil hayvan beslemek çocuklara bakıcı olma imkânı verir. Çocuklar, evcil hayvanlarının ihtiyaçlarına cevap vermeyi öğrenirler. Evcil hayvanlarının korku ve endişelerine şahit olabilirler. Bir evde beslenen evcilin ihtiyaçlarını tanımak ve onları gidermek çocukların empati yapmalarına yardımcı olacaktır.
- Sorumluluk:Bir evcilin sorumluluğu sonuç olarak aileye ve sorumlu yetişkinlere düştüğü için, evcilin tüm sorumluluğu çocuğa bırakılmamalı ve yetişkinlerin kontrolünde olmalıdır. Ancak bir hayvanın bakım sürecine dahil olan çocuklar iyi alışkanlıklar kazanacaktır. Çocuklar bu süreçte hesap vermeyi, evcilin hayatta kalmak için kendisine muhtaç olduğunu öğrenir. Bu aynı zamanda çocuklara vicdanlarını geliştirme konusunda yardımcı olur.
- Benlik Duygusu:Evciller insanlar gibi yargılamazlar. Çocuklar kötü geçirdikleri bir günü evcilleriyle paylaştığında her zaman kendilerini dinleyen ve sevgi kaynağı olan bir arkadaş olarak görürler. Bu sayede çoğu çocuk gerçek anlamda sıkıldığı şeyler için gözyaşı dökmek, sırlarını aile ya da arkadaş çevresiyle anlatmak konusunda daha rahat tavır sergiler.
- Korkuları Yenmek:Evcil hayvanlar ile büyüyen çocuklar genellikle hayvanlardan daha az korkarlar. Hayvanlara ve hayvan davranışlarına alışkın olurlar; bu da onları bilinmeyen konusunda daha az endişelendirir. Buna ek olarak çevrelerinden duydukları hayvanlara dair efsanelere inanma olasılıkları daha düşüktür.
- Sonsuzluğun Olmayışı: Çocuklar, bir evde beslenen hayvanın; sağlık, hastalık veya yaşlılık nedeniyle hayatını kaybedebileceğini, hayatın sonsuz olmadığını, sevgi ve anıların olduğunu öğrenirler. Çocuk tarafından sevgiyle beslenen evcilin bir süreç boyunca yaşayabileceklerini, üzücüde olsa kendilerinden ayrılabileceklerine tanıklık etmiş olurlar. Bu sayede aile bireylerinin de yaşamlarını takdir ederek öğrenirler ve bu durumu daha olgun karşılarlar.
- Doğanın Takdir Edilmesi:Evcil hayvanlar sayesinde çocuklar dış dünya ve evcil hayvanlara dair fikir sahibi olurlar. Doğa ve dış dünya ile ilgili keşifleri daha kolay kavrarlar. Çocuklar hayvan davranışlarını gözlemleyerek, içgüdüleri ve zekaları hakkında bilgi edinirler.
Evcil besleme deneyimleri, tüm bu bahsetmiş olduğumuz maddelerin ötesinde çocuklara faydalı olmuştur.
Otizm spektrum bozukluğu rahatsızlığı olan çocuklarda yapılan bir çalışmada oyunları ve aktiviteleri içerisine kendi yaşıtlarındaki çocuklarla birlikte evcil hayvanlar dahil edildiğinde daha sosyal davranışlar sergilendiğini gözlemlenmiştir. Bu davranışlar arasında konuşmak, yüzlere bakmak, fiziksel temas kurmak, gülümsemek yer almaktadır. Aynı çalışma, oyuncaklarla karşılaştırıldığında, evcil bir hayvanın varlığı, ASD’li çocuklar arasında pozitif sosyal davranışları önemli ölçüde arttırdığını ortaya koymaktadır.
Araştırmacılar, ilgisiz ailelerin çocuklarının da evde beslenen hayvanlardan büyük yarar gördüklerini fark etmişlerdir. İhmal edilmiş çocuklar, yalnızlıktan ötürü hayvanlardan duygusal rahatlama alırlar. Evciller, çocukların üzgün oldukları zaman kendilerini güvence altına alabilecekleri yedek ebeveyn veya arkadaşlar haline gelir. Hayvanlarla günlük temas, çocukların önemsiz hissettiği durumlarda bile, çocukların benlik değerini iyileştirmeye yardımcı olur. Çocuklar, bir hayvana sevgi ve saygı göstererek, kendilerine iyi bakılmamalarına rağmen istismar döngüsünü durdurabilir.
Bir çocuğa bir canlının bakımına yardımcı olma sorumluluğu verildiğinde, sorumlu, sosyal ve kendine güvenen bir yetişkine dönüşme fırsatı bulurlar.
Birilerinin bizi dinlemesine ihtiyaç duyduğumuzda kimseyi bulamadığımız anlarda bile hayvanlar daima orada bıraktığımız yerde olurlar ve bize sadece kendi hayatımızdan daha fazla hayat olduğunu hatırlatırlar. Hayvan deneyimleri sayesinde, canlılar olarak daha meraklı, saygılı ve minnettar hale geliriz ve bu hepimizin hayatımız boyunca tüm alanlarda yararlanabileceği bir özelliktir.