Mircea Eliade Kimdir?
Mircea Eliade Kimdir?
Doğum tarihi: 13 Mart 1907, Bükreş, Romanya
Ölüm tarihi ve yeri: 22 Nisan 1986, UChicago ABD
Mircea Eliade Hayatı
Bükreş’te bir Rumen subayının çocuğu olarak dünyaya gelen Eliade, sessiz, kitap düşkünü bir çocukluk geçirdi, zamanının çoğunu okuyarak, yazarak ya da sadece kendi hayallerine dalarak geçirdi. Lisedeyken, Giovanni Papini’nin edebiyatından etkilenen otobiyografik Miyop Ergenin Otobiyografik Romanı adlı ilk çalışmasını yazdı. Yazma yeteneği o kadar büyüktü ki, “on sekiz yaşında yayınlanan yüzüncü makalesinin yayınlanmasını kutladı.”
İlk Yunanlıların ve onların ortaçağ İtalyan mirasçılarının ( Marsilio Ficino’dan Giordano Bruno’ya kadar ) idealist/mistik felsefesine hayran kaldıktan sonra 1928’de yerel üniversitenin Felsefe Fakültesinden mezun oldu . Bu ilgi alanları aynı zamanda onu Hint düşüncesine (özellikle tekçi Brahman anlayışına ) götürdü ve bu da onu Kassimbazarto Maharaja’sına Hindistan’da dört yıl okumak için başvurmaya teşvik etti. Onaylandığında, 1928’de Sanskritçe ve felsefe okumak için Kalküta’ya yelken açtı . Cambridge Üniversitesi – Kalküta Üniversitesi’nde eğitimli Bengalce profesörü ve beş ciltlik Hint Felsefesi Tarihi’nin yazarı. Eliade, Dasgupta ile yaşarken kızı Maitreyi Devi’ye aşık oldu ve daha sonra, onunla fiziksel bir ilişki sürdürdüğünü iddia ettiği, zar zor gizlenmiş bir otobiyografik roman (Bengal Geceleri) yazdı. Bu hikayeden haberdar olduğunda, kendi romanı Nya Hanyate’de ( Bengalce yazılmış Ölmez ) onun hesabına itiraz etti.
O sırada Mahatma Gandhi’nin eylemleri ve felsefesiyle , özellikle de Satyagraha kavramıyla ilgilenmeye başladı ; daha sonra Eliade, bu Gandici fikirleri maneviyat ve Romanya üzerine söyleminde uyarladı.
Criterion edebiyat topluluğundaki (1933-1934) figürlerden biri olarak , aşırı sağla ilk karşılaşması tartışmalıydı: Grubun konferansları, pasifizm olarak gördükleri şeye itiraz eden AC Cuza’nın Ulusal-Hıristiyan Savunma Birliği üyeleri tarafından basıldı. ve Mihail Sebastian da dahil olmak üzere birçok konuşmacıya Yahudi karşıtı hakaretler yöneltti ; 1933’te, Nazi Almanyası’nın devlet tarafından uygulanan ırkçılığına karşı çıkan bir manifestoyu imzalayanlar arasındaydı . Ek olarak, Eliade’nin o zamanki görüşleri inovasyona odaklanmıştı. Sonuç olarak, bir anti- modernist ile karşılaştığındaGeorge Călinescu’nun bir Romanya yayınındaki eleştirisine hemen bir yanıt verdi: “Tek dilediğim derin bir değişim, tam bir dönüşüm. Ama Tanrı aşkına, maneviyattan başka herhangi bir yönde.”
Bununla birlikte, Bükreş Üniversitesi’nde (1933-1939) bir profesör iken, Eliade milliyetçi siyasette aktif hale geldi ve sonunda siyasi kolu acımasız Demir Muhafızlar olan Totul pentru Ţară’ya (“Her Şey Anavatan İçin” Partisi) kaydoldu. Prahova İlçesindeki 1937 seçim kampanyasına katkıda bulunduğu ölçüde. Bu üyelik, ülke düzeyinde sorumlulukları olan parti üyeleri listesine dahil edilmesiyle belirtilir ( Buna Vestire’de yayınlandığı şekliyle ). Ayrıca Sfarmă Piatră ve Buna Vestire gibi çeşitli milliyetçi gazetelerde yazılar yazarak hareketin basınına katkıda bulundu . O ve arkadaşları Cioran ve Constantin Noica o zamana kadar Trăirizm’in etkisi altındaydı .Rumen filozof Nae Ionescu’nun idealleri etrafında şekillenen bir düşünce okulu. Bir varoluşçuluk biçimi olan Trăirizm , aynı zamanda geleneksel ve daha yeni sağcı inançların senteziydi.
Eliade’nin Demir Muhafızlarla (veya o zamanlar genellikle bilindiği şekliyle Lejyoner Hareketi ) siyasi ve ideolojik ilişkisi olduğu dönemden kalma, ünlü Ruhani Seyahatiyle (“Spiritual güzergah”, 1927’de Cuvântul’da tefrika edilmiş) başlayan makaleleri. ), aşırı sağ tarafından savunulan birkaç siyasi ideale odaklanın. Liberalizmi ve 1848 Eflak devriminin (“İnsanlığın soyut bir savunusu” ve “[Batı] Avrupa’nın maymun benzeri bir taklidi” olarak algılanan) modernleştirici hedeflerini reddettiğini, şu şekilde gösterdiler : yanı sıra demokrasinin kendisini küçümseme (“ulusal rönesansa yönelik tüm girişimleri ezmeyi başarmakla” suçlayarak,ve daha sonra Eliade’ye göre “[İtalya’da] kendisi için düşünen kişi en kısa sürede en yüksek makama terfi ettirilir” gerekçesiyle Benito Mussolini’nin Faşist İtalya’sını övüyor ).
Eliade, 1927’de genç entelektüellerin “Kiliseye dönmesi” tavsiyesinde de kanıtlandığı gibi, Romanya Ortodoks Kilisesi merkezli etnik milliyetçi bir devleti onayladı.
Eliade’nin akademik din araştırmalarına en kalıcı katkısı, dini o zamanlar yaygın olan indirgemeci açıklamalara yönelik eğilimden kurtarmasıydı (yani, Karl Marx’ın ekonomik indirgemeciliği, Sigmund Freud’un psikolojik indirgemeciliği). veya Emile Durkheim’ın sosyal indirgemeciliği ). Bu eğilime karşı koymak için Eliade şunları vurguladı:
Dini bir olgu … ancak kendi düzeyinde kavranırsa, yani dinsel bir şey olarak incelenirse böyle kabul edilecektir.Böyle bir olgunun özünü fizyoloji, psikoloji, sosyoloji, ekonomi, dilbilim, sanat ya da başka herhangi bir çalışmayla kavramaya çalışmak yanlıştır; içindeki eşsiz ve indirgenemez öğeyi, yani kutsal öğeyi kaçırır.”
Bu kutsallık kavramını keşfetmek için Eliade, Rudolf Otto’nun The Idea of the Holy adlı eseri üzerine inşa etti. üzerine inşa ederek dinin (kişisel) kutsal deneyimden ve zaman ve doğa mitlerinden (Eliade’nin de bu türden kalıntıları olarak gördüğü) nasıl ortaya çıktığını gösterdi. gizemli deneyimler). Dahası, tüm dini törenlerin (özellikle Batılı olmayan veya modern olmayan kültürler arasında) temelde dünyaya yönelik dini bir yönelimden kaynaklandığını öne sürdü:
Dünya, tanrılar tarafından yaratıldığı için vardır ve dünyanın varoluşu bir şey “anlamına gelir”, bir şey “söylemek ister”, dünya ne sessiz ne de donuktur, amaçsız hareketsiz bir şey değildir veya önem. … Kozmosun salt yaşamı onun kutsallığının kanıtıdır, çünkü kozmos tanrılar tarafından yaratılmıştır ve tanrılar kendilerini insanlara kozmik yaşam aracılığıyla gösterirler.
Dini düşünce ve pratiği daha geniş bir dünya görüşünün parçası olarak gördüğü için fenomenolojik düşünceyi savundu. fenomenleri kendi ortamları ve bağlamları içinde yorumlamayı içerdiğinden, dini incelemenin tek uygun yolu olarak Gerardus van der Leeuw’un
Eliade’nin ikinci büyük katkısı, incelenmeye değer bir konu olarak dini sembolizme ciddi bir ilgi göstermesidir. “Dini Sembolizm Çalışması Üzerine Metodolojik Açıklamalar”da öne sürdüğü gibi.
İnsan bir homo symbolus olduğundan ve tüm faaliyetleri sembolizm içerdiğinden, bundan, tüm dini gerçeklerin sembolik bir karaktere sahip olduğu sonucu çıkar. Her dini eylemin ve her kült nesnenin meta-ampirik bir gerçekliği hedeflediğini anlarsak, bu kesinlikle doğrudur. Bir ağaç bir kült nesnesi haline geldiğinde, bir ağaç olarak değil , bir hiyerofani, yani kutsalın bir tezahürü olarak saygı görür. Ve her dinsel eylem, sırf dinsel olması nedeniyle , doğaüstü değerlere ya da varlıklara atıfta bulunduğundan, son kertede “simgesel” olan bir anlamla donatılmıştır.
Bu şekilde, din bilginlerine düşen görev, belirli bir grup insanın Kutsal’a ilişkin anlayışına ve Kutsal’la olan ilişkilerine erişme aracı olarak dini sembolleri kendi bağlamları içinde kavramaktır. Bununla birlikte, Eliade’nin çalışması tikel olmaktan çok uzaktı. Gerçekten de, başlıca eserlerinin tümü, dünyanın dört bir yanındaki çeşitli halkların ve kültürlerin dini mitleri ve sembolleri arasındaki birleştirici kalıpları çıkararak, özellikle sinoptiktir. Aslında, biliminin amacı, “yer, zaman veya kültürden bağımsız olarak, arkaik halkların mitlerinde aynı sembol türlerine, aynı temalara ve her ikisinde de aynı evrenselleştirici mantığa geri dönme konusunda dikkate değer bir istikrar gösterdiklerini göstermektir. Dinin tarihsel özelliklerine ne kadar yakından bakarsak, onun sürekli tekrar eden, sürekli genişleyen kalıplarını o kadar net görürüz.”
Diğer akademik çalışmaları arasında iyi bilinen bir şamanizm çalışması (Shamanism: Archaic Techniques of Ecstasy) ve yoganın insan sınırlamalarından somut bir özgürlük arayışı olarak analizi (Yoga, Ölümsüzlük ve Özgürlük) yer alır. Son olarak, Cosmos and History: The Myth of the Eternal Return adlı eseri, “arkaik insan”ın, İlahi olanla ilksel birlik durumuna geri dönmenin bir yolu olarak şimdiki zamanı yeniden kutsallaştırmaya yönelik dini güdüsünün eleştirel bir şekilde beğenilen bir analizini sağlar (temsil edildiği şekliyle) Eden ve Brahman gibi çeşitli kavramlar ):
Hayatın sıkıcı, boş rutini ve günlük rahatsızlıkları karşısında, küstah bir inkar hareketiyle her şeyin üstesinden gelmeye çalışırlar; sembol ve mit yoluyla, dünyanın ilk mükemmellik durumuna, hayatın vaat ve umutla dolu, kaynağından yeniden başladığı bir ana geri dönerler. “İlkel, zamana döngüsel bir yön vererek, onun geri döndürülemezliğini iptal eder. Her şey, her an başlangıcında yeniden başlar.”
Ancak İsrail tarihsici dininin gelişmesiyle bu modele meydan okundu: Birdenbire, dinsel anlam yalnızca tarihin dışında var olmaktan ziyade tarihin içinde bulunmaya başladı. Hem mitolojilerinde hem de uygulamalarında “arkaik” ve “tarihselci” din arasındaki ikilik kavramı, birçok modern din bilgini için paradigmatik öneme sahip olmaya devam ediyor.
Bilimsel: Eliade’nin ilahiyat olarak çalışması
Eliade’ye sıklıkla yöneltilen önemli bir eleştiri, çalışmasının tarihsel olmaktan çok teolojik olmasıdır. Spesifik olarak, gelenekler ve mitolojiler arasındaki özcü benzerlikler arayışı, “tüm otantik dini deneyimlerin, şeylerin temelini, nihai gerçeği ifşa etmek için umutsuz bir çabayı gerektirdiği” ve dinler arasındaki farklılıkların basitçe “gömülü[ ness] tarihsel bir bağlamda.” Eliade’nin konumu herhangi bir geleneksel anlamda “kanıtlanabilir” değildir ve bunun yerine böyle bir konumun “doğruluğuna” dair dini bir inancı gerektirir. Bu nedenle, mitolojik ve dini geleneklerde bazı geçerli kalıpları fark ettiği düşünülse de, bunları sunumu genellikle tarihsel olarak şövalyeydi ve “kozmik tipteki” dinleri tarihsel vurgulayan gelenekler yerine öven kendi Romantik maneviyat markasıyla ağır bir şekilde doluydu. rasyonellik
Bilimsel: “Sembol”ün kesin olmayan tanımı
Yukarıda açıklandığı gibi, Eliade’nin geniş kapsamlı araştırmalarının tümü, mit ve işaretleri kullanarak insan dininin kurumunu daha iyi kavramaya çalışmıştır. Ona göre semboller tutarlı, mantıksal bir sistem oluşturur, birçok anlamı aynı anda açığa vurur ve “insanın bilinçaltı ve bilinçaltı faaliyetini” ifade eder.
Sembol teorisi, tüm bakış açısının yalnızca bir alt kümesi olsa da, Eliade’nin yaklaşımının bu kısmı çok sayıda eleştiri aldı. Örneğin, Eliade’nin her yerde mevcut olan sembollerinin işlev görme tarzını açıklayamadığı ileri sürülmüştür. Sembollerin kendileri mi önemli yoksa anlamlandırma sürecinin kendisi mi merkezi? Bu sefer “semboller mantığı” ile ilgili bir başka konu da, kültürler arasında sembolizmde var olan benzerlikleri ele almak için “bilinçötesi” bir düşünce düzeyi varsayması gerektiğidir. Bilinçötesi seviye, “arketipsel sembollerin … zihinde gizli bir biçimde [bulunduğu]” bir zihinsel işleyiş biçimidir. [31]Kulağa Jungcu gibi gelen bu öncül ilginçtir, ancak ne yazık ki yeterince incelenmemiştir veya araştırmasında gerekçelendirilmemiştir.
Biyografik: Anti-Semitizm ve Demir Muhafızlarla bağlantılar
Eliade’nin kamusal kariyerinin ilk yılları, genel olarak Yahudilere ve özel olarak da Romanya’daki Yahudi azınlığa karşı son derece hoşgörülü olduğunu gösteriyor . Nazi’nin Yahudi karşıtı politikalarını kınamasına, Nae Ionescu’nun çeşitli Yahudi karşıtı saldırılarına ilişkin ihtiyatlı ve ölçülü olması eşlik etti. [32]
Buna rağmen Mihail Sebastian, Journal’ında Eliade’nin 1930’lardaki eylemlerinin onun bir Yahudi aleyhtarı olduğunu gösterdiğini iddia etti . Yahudi olan Sebastian’a göre Eliade, siyasi taahhütlerinin başlangıcına kadar ona güler yüzlü bir arkadaş olmuştu ve bu noktada tüm bağlarını kopardı. [33] Ancak arkadaşlıkları dağılmadan önce Sebastian, Eliade’nin anti-Semitik görüşlerini ifade etmesi gereken konuşmaları (daha sonra Journal’larında yayınlandı) hakkında notlar aldı. Sebastian’a göre Eliade 1939’da şunları söyledi: