TDK’den cinsiyetçi kelimelerin kaldırılması kararı durduruldu
HABER MERKEZİ – İstinaf Mahkemesi, TDK sözlüğünde yer alan “müsait, boyalı, yollu, taze” gibi kimi cinsiyetçi kelimelerin çıkarılması yönünde verilen kararın yürütmesini durdurdu.
Ankara Bölge İdare Mahkemesi (İstinaf), Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin Türk Dil Kurumu (TDK) sözlüğünde yer alan “müsait, boyalı, yollu, taze” gibi kimi cinsiyetçi kelimelerin çıkarılması yönünde verdiği kararın yürütmesini durdurdu.
İstinaf Mahkemesi’nin yürütmeyi durdurma kararında, TDK’nin hazırladığı Türkçe Sözlük’te yer alan dava konusu sözcüklerin anlamlandırılmasında, halk ağzındaki yaygın kullanımı, sözcüğün asıl ve mecaz anlamları ile argo kullanımı dikkate alınarak anlam sıralaması yapıldığı belirtildi
Kararda, anlamlandırma çalışmalarında TDK’nin iradesinden ziyade sözcüğe halkın yüklediği anlamın dikkate alındığının anlaşıldığı savunuldu.
Bu ifadelerin sözlükte yer almasında kadınlara ayrımcılık yapmak veya kadına şiddet uygulanmasına zemin hazırlanması gibi bir amaç güdülmediği de öne sürüldü.
Ne olmuştu?
Halkevleri Eş Genel Başkanı Dilşat Aktaş, 2015 yılında Türk Dil Kurumu’na (TDK) kadına yönelik ayrımcı ve cinsiyetçi ifadelere yer verdiği gerekçesiyle dava açmış, TDK’nin başvuruyu reddetmesi üzerine Aktaş’ın avukatları idare mahkemesinde ret işleminin iptali davası açmıştı.
Dava dilekçesinde, “müsait”, “boyalı”, “yollu”, “taze”, “oynak”, “kötü yola düşmek”, “esnaf”, “kötüleşmek”, “serbest” kelimeleri gibi bazı kelimelere yönelik tanımlamaların kadına yönelik şiddeti ve cinsiyet ayrımcılığını arttırdığı ve ön yargıları besleyici etkileri olduğu, bunun anayasaya ve Türkiye’nin taraf olduğu uluslararası sözleşmelere aykırı olduğu ifade edilmişti.
Başvuruyu değerlendiren mahkeme de oy çokluğuyla, bu sözcüklerin argo anlamlarının sözlükten çıkarılmasına karar vermişti.
Bu karar üzerine TDK tarafından 19 Mart’ta bir üst mahkemeye itiraz başvurusunda bulunulmuştu.
Başvuruda “Ankara 6. İdare Mahkemesi’nin verdiği iptal kararının olayla hiçbir şekilde örtüşmediği gibi hak ve hukuk kurallarına da aykırılık sağlamaktadır” denilerek, itiraz gerekçeleri sıralanmıştı.