Günümüzde fotoğraf çekmek saniyeler alıyor , fotoğraf banyosu kolaylıkla yapılıyor, hatta hızlıca boyutunu büyültülüp elimize çıktısını alabiliyoruz. Peki şu an bu imkanları sağlayan fotoğraf makinesinin yüzlerce yıldan sonra günümüzdeki halini aldığını biliyor musun? İlginç bir tarafıda fotoğraf makinesinin bildiğimiz diğer büyük icatların çoğu gibi bir kişi tarafından icat edilmemiş olmasıdır. Fikrin oluşması, uygulanması, gelişmesi, hep farklı kişilerin çalışmaları ve uzun süreli aralıklı dönemlerin sonucu olmuştur.
İnsanoğlu asırlardan beri çevrelerinde gördüklerini çizme gereği duymuştur. Yaşadıkları olayları, doğada olan değişikleri v.s. resmini gene doğada buldukları çeşitli materyallerle resmetmişlerdir. İnsanoğlunun bu arzusu yüzyıllar sonrası fotoğrafın keşfini sağlamıştır.
FOTOĞRAF MAKİNESİNİN KEŞİF SÜRECİ
Fotoğraf makinesinin icadı 1839 yılı gibi görünse de aslında çok daha öncelere dayanır. 30.000 yıl kadar önce mağara duvarlarına yapılan ilk resimler, insanların yaşamlarını belgeleme isteğinin ilk belirtileridir.
M.Ö. 4. yüzyılda Aristoteles, Problem adını verdiği çalışmasında, iğne deliği diye nitelendirdiği, küçük delikten elde ettiği görüntüyü yorumlamaya çalışırken fotoğraf makinesinin atası olarak anılan camera obscura’nın (Latince’de camera = oda, obscura = karanlık) temelini atmış oldu.
Camera obscura’nın işleyişi oldukça basittir. Sadece bir duvarında küçük bir deliği olan karanlık bir odada, o küçük delikten giren ışık, karşısında bulunan duvar yüzeyine dıştaki manzaranın ters görüntüsünü yansıtır.
10. yüzyılda yaşamış Alhazen adıyla da bilinen Arap fizikçi ve matematikçi İbn Al-Haitam, mum ile üstünde küçük bir delik bulunan perde kullanarak basit bir camera obscura yapmıştı. İbn Al-Haitam’ın bu çalışması Avrupa’da değer buldu ancak, pratik hale geçmesi çok uzun zaman alacaktı.
Fizikçi Girolamo Cardano çift taraflı dışbükey mercekler yardımıyla camera obscura’yı pratikleştirmiş oldu. Bu sayede çok daha net bir görüntü elde edildi.
Camera obscura’nın isim babası olan gökbilimci Johannes Kepler (1571-1630)’dir. Taşınabilir bir camera obscura yaptı ve büyük bir gelişme sağlanmış oldu. 19. Yüzyılda ise, camera obscura’lar dönüşümünü tamamlayıp; içinde ayna, önünde objektif bulunan günümüz fotoğraf makinelerine evrimleşmeye hazırdır.
FOTOĞRAF MAKİNESİ’NİN İCADI
Yüzyıllar süren çabalar, 1826 yılında Fransa’nın Chalon-sur-Saone şehrindeki Joseph Nicéphore Niepce (1765-1833) tarafından evinin penceresinden yakalamayı başardığı görüntüyle sonuçlandı. Bu görüntüyle birlikte, fotoğrafın o güne kadar ki gelişim süreci nihayete ermişti. Niepce, bu görüntüleme sonrasında; daha keskin görüntü elde edebilmek, görüntünün uzun süre kalıcı olması ve renkleri yansıtabilmek konularını ele almaktı ama; o kadar yaşayamadı. 1829’da ortak olduğu iş arkadaşı, Louis Jacques Mandé Daguerre (1787-1851), onun çalışmalarını geliştirme çabasına girdi ve 1839’da başarıya ulaştı. 19 Ağustos 1839 tarihinde Fransız Bilimler Akademisi’nde fotoğraf makinesinin icadı tüm dünyaya şu sözlerle duyurulmuştur: “Sayın Baylar, doğa ışık aracılığıyla bir yüzeyin üzerine geçirildi.”
1852’da George Eastman, Kodak makineleriyle 10 poz çekebilen bromür kaplı Jelatin rulolar olan Kodak fotoğraf makinelerini piyasaya sürmüş ve fotoğrafçının büyük aletler taşımasına gerek kalmamıştır. Fotoğraf çekildikten sonra makine fabrikaya gönderiliyordu ve jelatin film kâğıttan ayrıldıktan sonra bir cam üzerine yerleştiriliyordu, sonra yeniden makineye film doldurularak sahibine iade ediliyordu.
1870’de Hermann Vogel emülsiyonları muhtelif banyolara batırılarak duyarlılıklarını arttırma yolunu bularak; böylece 1880 yılında da kırmızıya karşı duyarlılığı sınırlı ortokomatik filmin yanında, pankromatik filmler de ortaya çıkmasına vesile olmuştur.
1888 yılında Kodak firması film, banyo ve baskı ücreti içinde olan, 100 adet filmi bulunan fotoğraf makinelerini piyasaya sürdü. Bu fotoğraf makinelerini, “düğmeye basın, gerisini bize bırakın” reklam sloganıyla satıldı. Sonrasında fotoğraf geniş kitlelere mal oldu. Bu fotoğraf makineleri de yine çekimden sonra fabrikaya gönderiliyor, burada banyo işlemi yapılıyor, makineye tekrar film doldurularak sahibine iade ediliyordu.
Fotoğraf ve fotoğraf makinesi icadıyla gelişimi yüzyıllar almış günümüzdeki bu halini alması büyük emekler sonucunda olmuştur, hala da gelişmeye devam etmektedir.