Gebeliğin 15. haftasına gelen anne adayı, gebeliğin 4. ayı içindedir. 15 haftalık gebeliğin özellikleri, daha çok gebeliğin 2.trimesterine ait genel özelliklerle benzerlik gösterir. Bu bağlamda ilk 3 ayda yaşanan şikayetler azalmış ve anne adayının vücudu da gebeliğe alışmıştır. Bu bağlamda kesinlikle gebelik daha keyifli bir hale gelmiştir.
Gebeliğin 15.haftasında bebeğin gelişimi
Elbette bebek gelişmeye büyümeye devam ediyor ve bu hafta da bebekte müthiş gelişimler, değişimler gözleniyor.
- Bebeğinin baş bölgesinden kalçaya kadar olan uzunluğu yaklaşık 9.3 – 10.3 santimetreye, ağırlığı ise 50 grama ulaşmıştır. Yani iki hafta öncesinde bir şeftali büyüklüğünde olan bebek, artık gayet iri bir portakal kadar olmuştur.
- 15 haftalık bir bebekte kaşlar ve kafa derisi üzerindeki tüyler çıkmaya başlar, gözler ve kulaklar artık normal bir bebeğe daha çok benzer.
- Bebeğin iskelet sistemini oluşturan kemik ve kemik ilikleri gelişmeye devam eder. Aynı zamanda bebeğin kas gelişimi de devam eder ve hatta haftanın sonunda yumruk hareketi yapabilecek güce ulaşır.
- Gebeliğin 15. haftasında bebek artık nefes almayı, emmeyi ve yutmayı da öğrenmiştir. İşte bunların her biri doğumdan sonraki hayatına bir tür hazırlıktır.
15 haftalık gebelikte bebek hareketleri hissedilir mi?
Anne karnındaki bebek 12 – 13 haftadan itibaren gayet güzel hareket etmektedir. Gebeliğin 15. Haftasına gelindiğinde henüz anne adayı bu hareketleri hissetmiyor olsa da aslında bebek kesinlikle bol bol egzersiz yapıyordur. Bebek; tekmeler atar, gerinir, kollarını ve bacaklarını hareket ettirir. Ancak anne adayı bunu hissetmez. Ultrason muayenesinde ise bebeğin mimik hareketleri ve bu egzersizleri görülebilir.
Gebeliğin 15. haftasında bebeğin görüntüsü
Hamilelik dönemi her ne kadar uzun bir süreçmiş gibi gelse de aslında göz açıp kapayıncaya kadar geçecektir. 15. haftaya gelen gebelikte anne adayı bebeğinin büyüdüğünü artık gözleriyle görüyordur. İşte doğumdan sonra bu görüntülerin bir bir zihinden silinmemesi için artık tüm ultrason muayenelerinde bebeğin görüntülerinin alınması, fotoğraflarının saklanması gerekir. Bu sayede hem anne adayı hem de bebek için ileriki yıllarda unutulmaz güzel hatıralar oluşturmak mümkün olur.
Gebeliğin 15. haftasında anne adayında görülen değişiklikler
Gebeliğin 15. haftasına gelindiğinde artık anne adayının karnı fark edilir derecede büyümüş, gebelik öncesi kıyafetler dar gelmeye başlamıştır. Ancak hemen çok sayıda hamile kıyafeti almak yerine doğumdan sonra da giyilebilecek bol, salaş kıyafetler alıp bunlarla birkaç hafta daha geçirmek en doğrusudur. Normal dönemde çok dar kıyafetler tercih etmeyenler için gebeliğin üçüncü 3 aylık dönemine kadar çok spesifik hamile kıyafeti almaya gerek olmaz.
Gebeliğin bu haftasında anne adayının karnının büyümesine paralel olarak rahmi de hızla büyüyordur. Hatta artık anne adayı göbeğinin altında 7.6 – 10 santimetre büyüklüğe ulaşan rahmini hissedebilir.
Doğumdan sonra anne adayının bebeğini emzirebilmesi için gebelik dönemi boyunca göğüslerin içinde süt üretimi olur. Göğüslerin içlerindeki süt bezleri, artan östrojen ve progesteron hormonlarından dolayı büyümeye devam eder. Bu süt bezleri büyüdükçe zaman zaman meme uçlarından süt gibi bir akıntı da gelebilir. Yaşanan bu durum vücuttaki hormon salgılarının değişimleri ile ilgilidir ve tamamen normaldir. Ancak sıra dışı bir oluşum gözleyen anne adayları doktorla görüşüp endişelerini giderebilir.
Gebelik dönemi her kadının kendine özel, kendi vücuduna özeldir. Bu bakımdan hamilelik belirtilerinde, hafta hafta yaşanan değişim ve gelişimlerde de farklılıklar olabilir. Ancak 15 haftalık gebeliklerde yaşanan değişimleri genel olarak sıralamakta fayda var. Bazı anne adayları bunlardan bazılarını yaşarken, kimi anne adayları ise tamamını yaşayabilir. Bu bağlamda gebeliğin 15. haftasında anne adayında görülmesi muhtemel değişimler;
- Ara sıra halsizlik,
- İdrara çıkma sıklığında belirgin bir azalma,
- Mide bulantılarının azalması ya da tamamen bitmesi,
- Özellikle sabahları kabızlık,
- Hazımsızlık, mide ekşimesi, mide yanması,
- Göğüslerde her geçen gün büyüme, azalan hassasiyet,
- Ara sıra baş ağrısı, baş dönmesi ve baygınlık hissi,
- Zaman zaman nefes almada zorluk, burunda tıkanıklık ve kimi zaman hafif kanama,
- Diş etlerinde belirgin bir hassasiyet ve fırçalarken kanama,
- İştahın belirgin bir şekilde artması,
- Bacaklarda gözle görülür şekilde varisli damarlar,
- Vajinal akının artması şeklinde sıralanabilir.
Gebeliğin 15. haftasında yaşanması muhtemel sağlık sorunları
- İdrar yolu enfeksiyonu
Kadınların her yaşta, her dönemde karşılaşabildiği idrar yolu enfeksiyonları, gebelik döneminde kesinlikle artar. Gebelik döneminde vücutta artan düzeydeki progesteron hormonu, idrarı taşıyan kasları gevşetmekte ve idrar akışını yavaşlatmaktadır. Bu dönemde yine genişlemekte olan rahim de idrar akışını engelleyici rol oynar. Bu değişikliklerden dolayı da idrara daha fazla glikoz salgılanır. Hal böyle olunca da gebelikte idrar yolu enfeksiyonu kaçınılmaz olur. Bu bağlamda anne adayı normalden daha fazla idrara çıkma ihtiyacı hissediyorsa, ancak tuvalete gittiğinde idrarını tam olarak boşaltamıyorsa, idrar yaparken yanma hissi ve ateş oluyorsa enfeksiyon kapmış olabilir. Böyle bir durumda hiç vakit kaybetmeden doktora gitmek ve tedaviye başlamak gerekir. Zira gebelikte idrar yolu enfeksiyonunun erken dönemde teşhis edilerek tedaviye başlanması çok önemlidir.
- Mide yanması
Gebelikte en sık yaşanan şikayetlerden birisi kesinlikle mide yanmasıdır. Hatta hamile kadınların yarısından fazlası belli bir süre mide yanmasından yakınır. Gebelikte progesteron ve östrojen hormonlarındaki artış, anne adayının sindirim borusu da dahil olmak üzere, yumuşak kaslarını gevşetme eğilimi gösterir. Bu sebeple de sindirim sistemi yavaşlar. Bu durumda anne adayının yuttuğu besinlerin yemek borusundan mideye ulaşması işlemi yavaşlar ve dolayısıyla midenin boşalması uzun sürer. Gebelikte bu yavaşlamanın asıl sebebi, besinlerin kan dolaşımı tarafından emilerek bebeğe ulaşmasını sağlamaktır. Bunun yanında bir de büyüyen rahim, anne karnındaki diğer organları dışarı doğru iter ve sonuç olarak mide yanması ortaya çıkar.
- Kasık ve karın ağrısı
Anne adayının karnı büyümeye devam ettikçe bu hafta ve ilerleyen haftalarda alt karın bölgesinde sancı, ağrı hissetmek olasıdır. Zira rahim genişliyor, rahmin etrafındaki kas ve bağ dokuları da esniyordur. Kaslardaki bu esneme gebelik için bir tehlike oluşturmaz. Ancak gebelikte her türlü ağrı ve rahatsızlık durumunda doktora danışmak daha sağlıklı bir gebelik geçirmek için önemlidir.
- Tansiyon düşmesi
Anne adayının dolaşım sistemin hızla genleşmeye devam etmesi, tansiyonunun düşmesine sebep oluyor. Özellikle de sıcak havalarda ya da sıcak duş alırken baş dönmesi ve baygınlık hissetmek olasıdır. Çünkü sıcak hava ciltteki incecik damarları genleştirir ve kalbe giden kan miktarını geçici olarak azaltır. Bu bakımdan hamileliğin ilk 24 haftasında, yani ilk 6 ayında küçük ve büyük tansiyon hamilelik öncesine göre belirgin bir şekilde düşmüştür. Doğumdan sonra da zamanla tansiyon gebelik öncesi değerlere döner.
- Diş ağrısı
Hamilelik hormonlarının hızla yükselmesi, zaman zaman dengesiz seyretmesi ağız ve diş sağlığı için, özellikle de diş etlerinin sağlığı için iyi gelmez. Bu süreçte diş etleri diğer mukoz dokular gibi şişmektedir. Bundan dolayı da anne adayında ateş olur ve dişetleri sık sık kanamaya başlar. Gebelik hormonları diş etlerinin diştaşı ve bakteri oluşumuna yatkınlığını da arttırdığı için bazı anne adaylarında dişeti iltihabı ve hatta diş çürümesi bile görülebilir. Bu bakımdan gebelikte diş ağrısı yaşayan kadınlar vakit kaybetmeden doktora başvurmalılar.
Gebeliğin 15. haftasında yapılan testler
- Dörtlü tarama testi
Gebelik boyunca bebeğin sağlığını kontrol etmek, gebeliği izlemek adına çok sayıda test, tahlil ve muayene yapılır. 15 haftalık gebeliklerde yapılan testler içinde en yaygın olanı dörtlü tarama testidir. Dörtlü tarama testinde anne adayının kanındaki 4 maddenin seviyesi ölçülür. Bu test ile bebeğin karaciğerinin ve plasentanın ürettiği bazı hormonların seviyesine bakılır. Dörtlü tarama testi, bebeğin taşıdığı gelişim veya kromozom bozukluklarını riskini tespit etmek için çok büyük önem taşır. Bu bağlamda yapılan dörtlü tarama testi, gebeliğin 2. trimester taramasıdır. Bunun yapılması için en ideal dönem de gebeliğin 15 – 18. haftaları arası olmakla birlikte, 22. haftaya kadar da yapılabilir.
- Genetik amniyosentez
Amniyosentez, gebeliğin 15 – 20. haftaları arasında yapılan testlerden birisidir. Genetik amniyosentezin özellikle gebeliğin bu döneminde yapılmasının sebebi, bu dönemde rahimde yeterince amniyotik sıvı bulunması ve sızıntı ihtimalinin de düşük olmasıdır. Ancak genetik amniyosentezi gebeliğin 15.haftasından önce yaptırmak gebelik kaybına sebep olabilir. Bu bakımdan genetik amniyosentez için en uygun dönem gebeliğin 15 – 20. haftaları arasıdır. Genetik amniyosentez, her gebelikte uygulanmaz, genellikle 2’li, 3’lü, 4’lü tarama testlerinden anormal sonuçlar elde edildiğinden genetik amniyosentez yapılır. Dolayısıyla öncelikle diğer tarama testleri yaptırılarak sonuçlarına bakılmalıdır.
Gebeliğin 15. haftasında anne adayının yatış pozisyonu
Bebeğin anne karnındaki sağlığını düşünen kadınlar, hamilelikte hangi pozisyonda uyuması gerektiği konusunda da endişe duyarlar ve özellikle de yüzüstü yatıp yatamayacaklarını merak ederler. Hamilelikte yatış pozisyonları konusunda asıl önemli olan gebeliğin ilerleyişine göre anne adayının kendisini nasıl rahat hissettiğidir. Zira kilo alımı arttıkça zaten yüzüstü ve sırtüstü uyumak imkansız hale gelecektir. Bununla birlikte gebelikte sırtüstü yatmak çok tavsiye edilmez. Çünkü rahim büyüdükçe sırtüstü yatmak, rahmin önemli kan damarlarının üstüne yerleşmesine sebep olabilir. Bundan dolayı da bebeğe ve anne adayının vücuduna giden kan akışı azalabilir. Hatta bazı hamile kadınlar, sırtüstü yattıklarında nefes almakta zorlanırlar. Aynı bağlamda yüzüstü yatmak da, hızla büyüyen rahme fazladan baskı uygulamaktadır. Bu bakımdan gebeliğin başından itibaren sağa ya da sola doğru yatmaya alışmakta fayda var. Zaten kilo aldıkça bu yan yatış anne adayını rahatlatacaktır.
Gebeliğin 15. haftasında uykusuzluk şikayeti
Gebeliğin başından itibaren artan hormonlar ve idrara ihtiyacının da artması dolayısıyla iyi bir gece uykusu almak zorlaşır, hatta imkansızlaşır. Bu bağlamda anne adayları derin ve deliksiz uyuyamaz, sık sık uyanır, kalkar. Bu bakımdan kadın hamilelik öncesinde sırtüstü veya yüzükoyun yatmaya alışıksa, uyku pozisyonlarındaki zorunlu değişim de uykusuzluğa sebep olur. Bu bağlamda gebelikte daha rahat uyuyabilmek için bazı önerilere uymak faydalı olur.
- Uyku düzenini sağlamak için her gün aynı saatte yatıp ve aynı saatte kalkmak,
- Akşamları saat 7’den sonra ve özellikle de geceleri çok fazla sıvı almamak,
- Akşam erken saatlerden sonra asla kafein içeren besinlerden uzak durmak,
- Düzenli olarak her gün egzersiz yapmak ve özellikle de akşam yemeklerinden sonra açık havada kısa bir yürüyüş yapmak,
- Yatmadan önce ılık bir duş alıp ve bir bardak ılık ballı, tarçınlı bir süt içmek,
- Yatınca birkaç sayfa kitap okumak,
- Yatak odasının ısısını düşürüp 19 – 20 dereceye ayarlamak,
- Geceleri mide ekşimesi, ağza acı su gelme gibi sorunlar yaşayan anne adayları için omuzlardan itibaren yükseltecek kadar kalın bir yastık kullanmak daha rahat uyumak için faydalı olur.
Gebeliğin 15. haftasında seyahat
Gebelikte seyahat edilebilir mi, otomobil yolculuğu mu, yoksa uçak yolculuğu mu güvenli olur gibi soruların yanıtları anne adayları için önemlidir. Bu bakımdan seyahat etmek isteyen anne adayları için gebeliğin en uygun zamanlar bunlardır. Çünkü gebeliğin başında yaşanan sabah bulantıları ve kusmalar, gebeliğin son dönemindeki rahatsızlıklar seyahate izin vermez. Ancak gebeliğin 2. üç aylık dönemi seyahat için en ideal dönemdir.
Bu bakımdan yolculuk planları olan anne adayları gebeliğin 14 – 28 haftaları yolculuğa çıkabilir. Anne adayı bu dönem, kendini çok iyi hissetmekte, düşük ve erken doğum riski de en az düzeyde yaşanmaktadır. Fakat bir yolculuk yapılacaksa bu kesinleşmeden önce doktora bilgi verilmeli ve doktorun onaylaması gerekir.
Gebeliğin 15. haftasında egzersiz
Gebeliğin 2. trimesterın ortasına denk gelen, yani ilk 3 aylık dönemin ortasında olan 15. hafta içinde anne adayının uzun süre yerde sırtüstü yatmasını gerektirecek yer egzersizlerinden kaçınması gerekiyor. Çünkü haftalar ilerledikçe de bebeğin ağırlığı kan dolaşımı ile ilgili sorunlar yaratabilecektir.
Gebelikte uzun süre boyunca hiç hareket etmeden ayakta kalmak da dolaşım sistemini zorlayabilir. Bu sebeple de yüzmek, yürümek, pilates ve yoga gebelik dönemiyle uyumlu, gebeliği destekleyen egzersiz türleridir. Anne adayları hamile pilatesi ve hamile yogası dersleri olan spor salonlarına gidip düzenli olarak egzersiz yapabilir ya da internet üzerinden hamile yogası, hamile platesi videoları izleyerek egzersiz yapabilir.
Gebeliğin 15. haftası civarında hamile pilatesi, spa, hamile yogası uygulanması ve beslenme uzmanından alınan tavsiyelerle sağlıklı beslenme gebeliğin çok daha sağlıklı seyretmesini sağlayacaktır. Anne adayı bu dönemde vücudu ve bebeği için faydalı olacak aktivitelere zaman ayırmalı, kendini rahatlatarak gebeliği daha yumuşak yaşamaya odaklanmalıdır.
Gebeliğin 15. haftasında beslenme
Artık hamileliğin 15. haftasına gelindiğine göre anne adayının iştahı iyice artmıştır. Bu sebeple de cenin hızla büyüyor ve vücudun doğal dengesi değişiyordur. İşte bu vücudun ihtiyaçlarını karşılamak için anne adayının normla beslenme planına her gün fazladan 300 kalori eklemesi gerekir. Ancak bu fazladan kalori mümkün olduğunca besin değeri zengin, kaliteli gıdalardan alınmalı, gereksiz, boş kalori alınmamalıdır.
Sağlıklı ve dengeli beslenerek 15 haftalık gebe olan kadının haftada 500 gram kadar kilo alması uygundur. Zira uzmanlara göre gebeliğin 4.- 6. ayları arasında haftada ortalama 450 – 700 gram arasında almalıdır. Bu şekilde hesaplandığında gebeliğin 15. Haftasına gelen kadın toplam 5 kilo civarında almış olmalıdır.
Gebeliğin 15. haftasında cinsel ilişki
Gebelikte cinsel ilişkinin olup olmayacağı, ne sıklıkta yaşanacağı konusu çok önemlidir. 15. haftanın da içine dahil olduğu 2. trimester cinsellik için en elverişli dönemdir. Genel olarak anne adaylarının cinselliğe olan ilgisi 2.trimesterda fazlasıyla artmaktadır. Çünkü gebeliğin ilk haftalarında sıklıkla yaşanan bulantı, halsizlik, sık sık idrara çıkma gibi sorunlar kadını hem cinsellikten hem de pek çok yaşamsal durumdan uzaklaştırır. Ancak gebeliğin 2. üç aylık döneminde bu şikayetler hafifler ve anne adayı artık sevişmeye ayıracak enerjiye artık sahiptir. Hatta bu dönemde anne adayı, cinsel tatmin konusunda en üst noktadadır. Zira klitoris, dudaklar ve vajinaya fazlaca kan gelir ve dolayısıyla da kadın kolaylıkla boşalabilir. Ancak bu durum genel geçerli bir durumdur ve bazı kadınlarda bu şekilde olmayabilir.