Bu yazıda ceza hukuku ve idare hukukunda işlenen suç ve kabahatlere verilen yaptırımlardan biri olan para cezalarından bahsedilecektir. Para cezaları da adli ve idari para cezası olmak üzere ikiye ayrılır.
İdari Para Cezası
İdari para cezaları kabahat niteliğindeki fiillere uymayan vatandaşlara verilir İdari para cezası devletin idari kurumları tarafından uygulanmaktadır. Kabahatler Kanununa göre fiili işlediği sırada 15 yaşını doldurmamış çocuk hakkında idari para cezası uygulanmaz. Ayrıca Kabahat niteliğinde olduğu için idari para cezaları kişinin adli sicil kaydına da işlenmeyen para cezalarıdır.
İdari Para Cezası İtiraz
5326 Numaralı Kabahatler Kanuna göre; İdari para cezası ve mülkiyetin kamuya geçirilmesine ilişkin idari yaptırım kararına karşı, kararın tebliği veya tefhimi tarihinden itibaren en geç onbeş gün içinde, sulh ceza mahkemesine başvurulabilir. Bu süre içinde başvurunun yapılmamış olması halinde idari yaptırım kararı kesinleşir.
İdari Para Cezaları Ödemesi
İdari para cezaları mal müdürlüklerine ödenebilir. Fakat bazı kurumların kestiği idari para cezaları, direkt olarak o kurum tarafından tahsil edilmektedir. Kanuna göre idari para cezası kesildiği zaman, cezanın nereye ödeneceğinin kişiye bildirilmesi zorunludur. İdari para cezasının peşin ödenmesi halinde, cezanın 4’te 1’i oranında indirim yapılır. Erken ödemek isteyen kişinin 15 gün içinde cezayı ilgili kuruma ödemesi gerekir.
Adli Para Cezası
Adli para cezası bir suç ya da kabahat sonucunda mahkeme tarafından hüküm verilen kişinin belirlenen para miktarını ödemesi yönünde verilen cezadır. Adli para cezası ile idari para cezası farklıdır. Adli para cezası mahkemeler tarafından verilir ve ödenmezse hapis cezasına çevrilebilir.
Adli Para Cezası Hesaplama
Türk Ceza Kanunu’nda belirtilen adli para cezası minimum 5 günden maksimum 730 gün arası olmak üzere ceza yaptırımı bulunan günlüğü en az 20 tl’den en fazla 100 tl’ye kadar hesaplanır. Bu konu yine suçun unsuruna, niteliğine ve birçok durumuna göre hakimin takdir yetkisine bırakılmıştır. Hakim sadece bu sınırlar aralığında suçun unsurlarına dikkat ederek ceza verebilir.
Adli Para Cezası Erteleme ve Sicile İşlenmesi
Hapis cezaları için bulunan erteleme durumu, adli para cezaları için geçerli değildir. Hatta hapis cezasından adli para cezasına çevrilen cezalar için ise herhangi bir erteleme söz konusu değildir.
Adli para cezası sicil kaydı’na işlenir. Cezanın peşin olarak yatırılması ya da taksitli olarak ödenmesi durumunda taksidin yatırıldığı son gün ceza infaz edilmiş sayılır ve ceza sicil kaydından kendiliğinden silinir.
Bu konuda daha detaylı bilgi almak isterseniz büromuzun alanında deneyimli avukatlarına başvurabilirsiniz.
Stj. Av. Burak Bilmez