Kaizen, belirli bir zaman diliminde müşteri memnuniyetinin arttırılması ve rekabet ortamına yönelik çalışan, süreç, zaman ve teknolojide yavaş, fakat çok sayıda hızlı bir gelişme sağlamayı ve maliyetlerde bir düşmeyi ifade eden bir kavramdır. Japonca bir birleşik sözcük olan Kaizeni oluşturan sözcüklerden kai değişim/yenilenme, zen ise daha iyi anlamına gelmektedir.
Yenilik ile Kaizen birbirini tamamlayan ve gelişimin anahtarı olan unsurlar olmasına rağmen birbirinden farklı kavramlardır. Yenilik, var olan sistemin yerine yenisinin getirilmesi, yani köklü değişikliler ile olur. Kaizen ise mevcut sistemin daha iyi işlemesi için sistem üzerinde yapılan küçük değişikliklerdir. Yenilikler; büyük yatırımlar, yeni teknolojiler ile kısa vadede gelişmeyi sağlarken, Kaizen küçük yatırımlar ve küçük adımlar ile bu yenilikleri daha verimli hale getirip sürekliliğini sağlamaktadır. Kısaca Kaizen yeniliklerin tamamlayıcısıdır.
Kaizen insancıl bir yaklaşımdır, çünkü herkesin katılımını bekler. Her çalışanın, ömrünün üçte birini geçirdiği yer olan çalışma ortamını iyileştirmeye katkıda bulunabileceği inancına dayanır. Kaizen işi rekabetçi ve karlı hale dönüştürür. Son 40 yıldır Japon yönetimi, sürekli iyileştirme politikasını izlemiştir. Kaizen stratejisi, hem prosese hem de sonuca gereken ilgiyi göstermeyi hedefler. Proses ancak çaba gösterilirse iyileştirilir ve yönetim, yöneticilerinin ve çalışanlarının çabalarını ödüllendiren bir sistem geliştirmelidir.
Kaizen felsefesi bir şirketin tüm bölümlerinin daha iyi bir çalışma ortamı yaratmak amacıyla sürekli bir çaba göstermeleri gerektiğini savunur. Bunu da süreç iyileştirmeleri ve en iyi kalitede ürünler sağlayarak garantilemektedir.
Kaizenin ana hedefleri arasında yüksek müşteri memnuniyeti yer almaktadır. Çünkü müşteri edinmek müşteri tutmaktan daha maliyetlidir. Müşteri memnuniyetini sağlamak için maliyet azaltma, kalite güvencesi, hız-zaman verimliliği en önemli faktörlerdendir.
Kaizenin 7 temel prensibi ;
♣ Önce “bizim” problemlerimize bakın “onlarınkine” değil politikasına önem vermek
♣ Maliyeti az olan projeleri seçmek
♣ Problemi kabullenmek
♣ Tek ölçü ekonomik çıkarı olmaması
♣ Öncelik saptamak. Projeyi kalite, maliyet, dağıtım vs ilkelerine dayalı olarak yürütmek
♣ Planla, yap, kontrol et, harekete geç çevrimini izlemek
♣ Doğru çözüm araçlarını kullanmak
Hangi durumlar Kaizen sayılmaz?
♥ Mevcuttan kötüye gitmiş bir ekipmanı veya makinayı mevcut durumuna getirmek
♥ Arızalanan bir makinayı tamir etmek ve yeni makina veya ekipman almak, monte etmek
♥ Makinanın temizlenmesi, boyanması
♥ Yol çizgileri çizmek
♥ Uyarı panoları asmak
♥ Bir bölgedeki hurdaları toplayıp satışını sağlamak
♥ Bir sarf malzemesini düşük fiyattan başka bir tedarikçiden temin etmek
♥ Büyük yatırımlarla bir seferlik harcama yapmak
Analiz yapmadan anlık kararların alınması Kaizen üretim devam ettiği sürece devamlılık gerektiren bir uygulamadır. Amacı mevcut sistemin iyileştirilmesi olduğu kadar devamlılığını da sağlamaktır. Bu devamlılığın temelinde ise sistemin yeni buluşlar ile desteklenmesi ve bunların geliştirilmesi yatmaktadır. Üretimde uygulandığında başarılı sonuçlar veren kaizen hayatımızın bir çok alanında da uygulanabilmektedir. Bunlardan biri olan Amerikan Havayolları, 1987 yılında maliyetleri düşürmek üzere bir çalışma başlatmış ve yapılan inceleme ve gözlemlerin sonucunda First Class yolcularının %80’inin salatada sunulan zeytinlerin hepsini yemediği tespit edilmiştir. Bu sebeple salatalardan bir adet zeytin eksiltmek suretiyle, yıllık 40.000 USD kar elde edilmiştir.
Bir sonraki yazımda Kaizenin 5 farklı çeşidini ve PUKO döngüsünden bahsedeceğim…
KAYNAKÇA
THE ROLE OF KAIZEN COSTING SYSTEM IN REDUCTION OF PRODUCTION COSTS AND A RESEARCH FOR APPLICABILITY / M. Suphi ORHAN
Sanayide Sürekli Gelişme İçin Kaizen / (İSO-KATEK)
www.embk.mmoizmir.org