Astım Nedir?
Astım, sıklıkla çocukluk döneminde başlasa da her yaştan insanı etkileyebilen kronik bir durumdur. Yaşam boyu devam eden astım, dünyada 300 milyon kişinin yaşadığı bir hastalıktır. Genellikle akciğerleri etkileyen hastalık, nefes darlığı, göğüste sıkışma ve öksürüğe neden olur. Belirli durumlarda ortaya çıkan astım krizi ise solunum yollarındaki kasların sıkışmasından dolayı oluşan astım belirtilerinin kötüleşmesidir. Bu durumda havayolları şişer ya da iltihaplanır. Krizlerin tetiklenmesine sebep olan birçok neden bulunur. İyileştirilebilir bir hastalık değildir. Ancak dikkatli bir yaşam tarzı ile astım hastalarının durumlarının kötüleşmesi önlenebilir.
Astım atağının uyarıcı işaretlerini bilmek büyük bir avantaj sağlayarak krizin oluşmasına sebep olan uzak durmayı sağlar. Böylece astımın kontrol altına alınması kolaylaşır. Fakat astım tetikleyicileri başka bir astım hastasından farklı olabilir. Bu yüzden kişilerin kriz geçirmelerine sebep olan tetikleyicileri bilmesi önemlidir.
En yaygın astım ataklarına neden olan tetikleyiciler şu şekildedir;
- Dış hava kirliliği
- Hamamböceği alerjenleri
- Toz akarları
- Küf
- Evcil hayvanlar
- Tütün dumanı
- Anksiyete ve stresli durumlarda olmak
Astım ataklarına sebep olabilen bu faktörler günlük yaşamı ciddi anlamda etkiler. Kişilerin durumlarına kötüleşmesine sebep olabilir. Kriz esnasında akciğer hava yollarında daralma meydana gelir ve hava yollarının kenarları şişer. Bu durum da akciğerlere daha az hava giriş çıkması anlamına gelir. Astım krizi belirtileri içerisinde göğüste hırıltı, göğüste sıkışma, hızlı nefes alıp verme ya da nefes almada güçlük ve öksürük yer alır.
Astım Krizi Nasıl Önlenir?
Kriz genellikle kişinin semptomları kötüleştiğinde ortaya çıkan bir durumdur. Bu krizler aniden ortaya çıkabileceği gibi yavaş yavaş birkaç gün öncesinden de belirtilerini gösterebilir. Peki astım krizi nasıl önlenir? Doğru astım tedavisi ile atak geçirme durumları azaltılabilir. Çünkü uzun süre tedavi uygulanmadığında astım krizleri daha ağır yaşanabilir. Yılda en az bir kez alanına uzman bir doktora tedavi için başvurulabilir ya da check-up yapılabilir. Astımın iyi bir şekilde kontrol edilmesi atakların önlenmesi açısından önemlidir. Bunun için semptomlar izlenir ve ilaçlar düzenli şekilde alınır. Kişi mevcut tedavisi ile astımını kontrol altında tutarak herhangi bir kriz geçirme olasılığını azaltır.
Astım Krizini Tetikleyen Şeyler Nelerdir ve Nasıl Önlemler Alınmalıdır?
Astım krizi aynı zamanda tetikleyicilerden korunarak da önlenebilir. Bu yüzden ev akarlarının sebep olacağı olumsuz etkilerden kurtulmak için rutubet önlenmeli ve havalandırma artırılmalıdır. Kaliteli bir elektrik süpürgesi ile temizlik yapılmalı. Yatak takımları düzenli olarak yıkanmalı. Küf oluşumunu önlemek için evin rutubetli olmamasına özen gösterilmeli. Küf kokan malzemeler ortamdan uzaklaştırılmalı. Su sızıntıları varsa tamir edilmelidir. Toplu konutlarda rastlanabilen hamam böceklerinden korunmak için kapı boşlukları ya da çatlaklar onarılmalı. Kimyasallar ile böcekler yok edilebilir. Çöpler kapalı tutulmalı. Astım hastaları sigara içmemeli ve sigara dumanından uzak durmalıdır. Evcil hayvan alerjisi varsa, hayvanı mümkünse ev içine almamak doğru bir davranış olarak kabul edilir. Ancak evden gönderilme durumu mümkün değilse, sık sık yakınmasına özen gösterilebilir. Kişinin yatak odasına girmemesine dikkat edilebilir. Ayrıca halı ve mobilyaların azaltılması önerilir. Genel bir hava temizleyici ile tetikleyicilerin filtrelenmesi sağlanabilir. Tetikleyicilerden bu şekilde alınan önlemler ile korunabilir. Astım ve astım krizi belirtilerinin gelişmesi önlenebilir. Evinizin hava kalitesini yükseltmek için smart grubundan, N80 smart ev tipi hava temizleyici modelini inceleyebilir ve astım hastalığına karşı önlem alabilirsiniz.
Astım Krizi Geçiren Kişiye Nasıl Müdahale Edilir?
Astım atakları doğru ve zamanında müdahale edilmediğinde kişinin tehlikeli riskler ile karşı karşıya kalmasına sebep olur. Bu yüzden semptomlar esnasında kriz geçiren kişiye ne yapılır sorusunun cevabını bilmek kişinin hayatını kurtarmaya yardımcı olabilir. Öncelikle kriz geçiren kişiye müdahale etmek için ortamın havalandırılması gerekir. Rahat nefes alabileceği şekilde pozisyonda olmasına dikkat edilmelidir. Hasta rahat edebileceği şekilde oturur pozisyona getirildikten sonra hemen 112 Acil Servis aranmalı. Tüm bunların yanı sıra hastayı rahatsız edebilecek kravat, eşarp ya da kemer gibi eşyalar çıkarılmalı. Hastanın düzenli kullandığı ilaçları yanındaysa, kullanmasına yardımcı olunmalı. Bu şekilde profesyonel yardım gelene kadar hastanın durumunun daha da kötüleşmesi önlenebilir.