Bildiri Konusu:Otizmli Spektrum Bozukluğu olan Bireylerin Eğitimi
OTİZM SPEKTRUM BOZUKLUĞU OLAN ÖĞRENCİLERİN OKUDUĞUNU ANLAMA BECERİLERİ İLE İLGİLİ YAPILMIŞ TEK DENEKLİ ARAŞTIRMALARIN İNCELENMESİ: SİSTEMATİK DERLEME
Okuma, anlam kurmaya veya anlama ulaşmaya yönelik karmaşık bir beceridir. Okuma eyleminin anlama ulaşma çabası; anlamanın ise okumanın temel sebebi olduğu düşünüldüğünde okumanın ve anlamanın birbiriyle ilişkili olduğu görülmektedir. Okuma bilişsel açıdan sorgulama, ilişki kurma, yorumlama, analiz etme gibi becerileri harekete geçirmeyi gerektirmekte ve bu yoğun doğası okuduğunu anlama üzerinde etkili olmaktadır. Otizm Spektrum Bozukluğu Olan Öğrenciler (OSB) bilişsel becerilerde yaşadıkları güçlükler ve bilişsel işlem farklılıkları nedeniyle okuma becerisinde zorlanmaktadırlar. Kod çözme becerisine sahip olsalar bile bir metni anlama ile ilgili sıklıkla güçlük yaşadıkları bilinmektedir. Akademik başarının yordayıcılarından biri olarak kabul edilen okuduğunu anlama becerisinin geliştirilmesi bağlamında OSB olan öğrencilere yönelik bilimsel dayanaklı uygulamaların belirlenmesi gerekmektedir. OSB olan öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerinin geliştirilmesinde tek denekli araştırmaların gözden geçirilmesine ve sistematik derleme araştırmasının yapılmasına ihtiyaç duyulmaktadır. Bu araştırma ile OSB olan öğrencilerin okuduğunu anlama becerilerini geliştirmeye yönelik tek denekli araştırmaların katılımcı özellikleri (tanı, yaş, katılımcı sayısı), ortam, araştırma modeli, bağımlı-bağımsız değişken, güvenirlik, sosyal geçerlik, izleme verilerinin toplanması bağlamında incelenmesi amaçlanmıştır. Bu amaç doğrultusunda Eric, Science Direct ve Google Scholar veri tabanlarında ‘’autismspectrumdisorder, readingcomprehension, singlesubjectresearch’’ anahtar kelimeleri taranmış ve 464 araştırmaya ulaşılmıştır. Ulaşılan araştırmaların a) başlığında ve özetinde anahtar kelimelerin olması, b) son 10 yılda yapılması, c) araştırma makalesi olması, d) teknoloji destekli olmaması ölçütü aranmıştır. Belirlenen ölçütü karşılayan 12 araştırma incelenmiştir. Araştırmadan elde edilen bulgulara göre; araştırmaların katılımcısı olan OSB tanılı öğrencilerin yaşları 8-17 arasında değişmektedir. Denek sayıları açısından araştırmaların çoğunun 3 denek ile yürütüldüğü görülmektedir. Araştırmalar öğrencilerin evi, kaynak oda ve sınıf ortamında gerçekleştirilmiştir. Genel olarak araştırmalarda bağımlı ve bağımsız değişken, güvenirlik, sosyal geçerlik ve izleme verileri ile ilgili bilgilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler: otizm spektrum bozukluğu, okuduğunu anlama, tek denekli araştırma, sistematik derleme