Zatürreye karşı yeni ‘pnömokok aşısı’
2009 yılının temmuz ayında piyasaya sürülen yeni pnömokok aşısı, zatürreye yol açan 10 pnömokok bakterisine karşı etkili.
Günümüzde tıbbi araştırmaların önemli bir bölümü hastalıkların tedavi edilmesinden çok, önlenmesi üzerinde yoğunlaşıyor. Örneğin yaygın aşılama sayesinde, birçok çocukluk hastalığı ya tarihe karıştı ya da geçmişe oranla daha seyrek görülüyor.
Zatürre hastalığı ise ne yazık ki aşıyla tamamen önlenen hastalıklar arasında yer almıyor. Virüs, bakteri gibi pek çok farklı etkenden kaynaklanan zatürreden en azından şimdilik, tek bir aşıyla korunmak mümkün değil. Buna rağmen bazı aşılar, etkenine bağlı olarak zatürreyi önleyebiliyor. Örneğin halk arasında ‘menenjit aşısı’ olarak bilinen HIB aşısı, HIB’e bağlı zatürreyi önlerken, grip aşıları bazı viral zatürre hastalıklarında etkili olabiliyor.
Pnömokok aşısının önemi
Zatürree hastalığının temel etkeni, ‘pnömokok’ adı verilen bir bakteridir. 100’e yakın tipi olan pnömokok bakterisinin yaklaşık 25 tanesi zatürree hastalığına yol açıyor. Üstelik dünyanın farklı bölgelerinde, farklı tip pnömokoklar sadece zatürree değil, menenjit, orta kulak iltihabı ve sinüzit hastalığı da yapabiliyor.
Hastalık yapan pnömokok tipinin bu kadar fazla sayıda olması, zatürreye karşı tek bir aşının geliştirilmesini zorlaştırıyor. Buna rağmen pnömokok bakterisine karşı tek aşı arama çalışmaları halen sürüyor. Şimdilik zatürreye yol açan 10 pnömokok bakterisine etkili olan yeni bir aşı daha piyasaya sunuldu.
Yeni pnömokok aşısı
Ülkemizde uzun yıllardır, 2 yaşın altındaki çocuklarla, 65 yaşın üzerindekilere PCV7 (ticari adı Prevenar) adlı pnömokok aşısı uygulanıyor. Daha çok astım, akciğer, şeker, kalp, böbrek, kanser gibi kronik hastalığı nedeniyle zatürre açısından riskli çocuklara uygulanan bu aşı, 7 pnömokok tipine karşı etkili.
Amerikan Çocuk Hastalıkları Akademisi (AAP) 23 aylık ve daha küçük bütün bebeklere PCV7 aşısının yapılmasını öneriyor.
Amerikan Çocuk Hastalıkları Akademisi’nin önerisine göre;
- Aşı takviminde yer alan diğer aşılarla birlikte PCV7 bebeklere 2. 4. ve 6. aylarda yapılıyor.
- Tekrar dozu, 12-15 aylar arasında yapılıyor.
- 2-5 yaş arasında ve önceden pnömokok aşısı yapılmamış çocuklara öneriliyor.
2009 Temmuz ayında ise ülkemizde Synflorix isimli yeni bir pnömokok aşısı kullanıma sunuldu. 10 pnömokok tipine etkili olan bu aşı, eski aşılama takviminde uygulanıyor.