Yiyecekler: Daha çok meyve, sebze ve tam tahıl tüketilmeli; tuz, doymuş ve trans yağ tüketimi azaltılmalıdır. Özellikle ülkemizde çok tuz tüketilmektedir. Kişi başı ortalama 14,8 gr tuz alımı olmaktadır. Bu tuzun yüzde 30 gibi büyük bir bölümü, sofradan değil ekmekten gelmektedir. Kan basıncının düzenlenmesine yardımcı olan soğan, sarımsak, posalı, potasyum ve magnezyum içerikli besinler bol tüketmelidir. Yağda kızartılmış besinler, hamur işleri, işlenmiş et ürünleri ve sakatatlardan uzak durulması gerekir. Sebze ve meyve olarak, kavun ve karpuzun yanında; kurutulmuş kayısı, avokado, incir, portakal, kuru üzüm, fasulye, patates, domates ve hatta üzüm gibi potasyum bakımından zengin kalsiyum düşürücü etkisi olanlar daha çok tercih edilmelidir.
Alkol ve sigara tüketimi: Alkol kullanımı sınırlandırılmalı, sigara kesinlikle bırakılmalıdır.
Düzenli egzersiz: Kişinin hareketli olması ve kilosunu kontrol altında tutması önemlidir. Her gün olmasa bile haftada üç ila dört gün 40 dakika tempolu yürüyüş yapılmalıdır.
İlaç: Yüksek tansiyon, kronik bir hastalık olduğu için ömür boyu tedavi ve doktor gözetimi gerektirir. Bu nedenle doktorun yönlendirmesi ve hastanın uyumu daha başarılı bir tedavi için şarttır.
Modern yöntemler: Doğuştan kalp hastalığı olan (aort da darlık gibi) veya edinsel olarak gelişebilen böbrek damarlarındaki problemler nedeniyle tansiyonu yüksek olan hastaların esas problemleri ameliyatla veya ameliyatsız tedavi edilerek sorunları giderilmektedir. Bununla birlikte hormon bozukluğu ve metabolik bozukluklar da medikal veya girişimsel yöntemlerle tedavi edilerek tansiyon problemi çözülmektedir.
Yüksek tansiyonunuz varsa…
Önerilen ilaçlar düzenli şekilde kullanılmalıdır. Kan basıncı yüksekliğinin kontrol altına alınabilmesi için birden fazla ilaç kullanmak gerekebilir. İlaç tedavisine devam ederken kan basıncı düzeyi takip edilmelidir. İyi bir cihaz temin edilmelidir. Özellikle manşon denilen kola bağlanan kısım uygun olmalıdır. Çünkü kol çevresi alet manşon boyutundan genişse kan basıncı olduğundan yüksek, dar ise olduğunda düşük ölçülecektir. Hasta tansiyonunu her gün aynı saatte (örneğin her sabah ve akşam aç karnına), ölçümden önce 30 dakika yorulmamış olacak ve tansiyon ilaçlarını almadan önce ölçmelidir. Bu takipler doktorun tansiyonun seyrine bakıp tedaviyi ona göre düzenlemesi açısından çok önemlidir. Kan basıncı ölçüm aletinin manşonu ile kol çevresi uyumlu olmalıdır. Bunlar sadece tansiyonu kontrol altına almaz, sağlıklı ve uzun bir ömrün kapılarını açar.
Sarımsak ve limon sizi tedavi etmez
Tansiyon ilacı başlanan hastaya genelde evde tansiyonu yükseldiği zaman neler yapacağı anlatılır. Başta dilaltı olarak tabir edilen kısa etkili ilaçlar kullanılabilir. Halk arasında bilinen sıkça başvurulan sarımsak, soğan, limon suyu tam bir tedavi sağlamaz ancak tansiyon düzenlemesinde yardımları dokunabilir. Evde yapılan bu uygulamalara rağmen tansiyon düşmüyorsa mutlaka bir sağlık kuruluşuna başvurulmalıdır.
Ece Köseoğlu