Brent Petrol Ne Olur? Sorusunun cevabı için günün en yeni Brent petrol, WTI ham petrol ve doğalgaz fiyatları yorumları, teknik analizleri ve petrol stok verileri değerlendirmelerini aşağıda tarihe göre sıralı olarak görebilirsiniz. Kurum ve uzmanlardan gelen en son yorum en üstte yer almaktadır.
22.10.2020 tarihli Brent Petrol ve WTI Ham Petrol Yorumları ve Analizleri
Seda Yalçınkaya, Araştırma Uzmanı – WTI Ham Petrol ve Brent Petrol Analizi
Petrol benzin stokları sonrası düştü
Dün DOE tarafından açıklanan haftalık ham petrol stokları beklentiye paralel 1 milyon varil azalırken, benzin stoklarının 1.8 milyon varil azalış beklentisinin aksine 2 milyon varile yakın artış göstermesi petrol fiyatlarında düşüşe neden oldu. Veri sonrası WTI 39.75$ seviyesine kadar geriledi. Brent petrolde ise işlemler 41.46$ seviyesinden geçiyor. Koronavirüs vaka sayıları arttıkça yakıt talebindeki zayıf görünüm petrolün değer kaybetmesine neden oluyor. Ayrıca, koronavirüse karşı ülkelerin yeni kısıtlamalar getirmesi petrol fiyatları üzerinde baskı yaratmakta.
Teknik Analiz: ABD tipi ham petrolde (WTI) 100 günlük hareketli ortalama olan 40.32$ seviyesi aşağı yönde geçildi. 39.00$ seviyesi destek olarak izlenebilecekken, bu seviyenin de aşağı yönde geçilmesi halinde güçlü ve ana destek seviye 36.60$ seviyesi karşımıza çıkıyor. Buna karşın, 40.32$ üzerindeki olası hareketlerde ise 41.45$ seviyesi direnç olarak izlenebilir.
BRENT Teknik Seviyeler
Teknik Analiz: Brent petrolde 100 günlük hareketli ortalama olan 42.80$ seviyesi aşağı yönde geçildi. Kısa vadeli destek seviyeleri 40.80$ ve 39.45$ seviyelerinde bulunmaktadır. Buna karşın, 42.80$ üzerindeki olası hareketlerde ise 43.40$ ve 44.55$ seviyeleri direnç olarak izlenebilir.
Destekler: 40.80 / 39.45 / 38.80
Dirençler: 42.80 / 43.40 / 44.55
Gedik Yatırım – Brent Petrol Yorumu
ABD borsalarındaki satışlar, dünya genelinde virüs vaka sayısındaki artış, ABD teşvik paketine dair belirsizlik ve petrolde talepteki zayıf görünüm, petrol fiyatlarının toparlanmasını zorlaştırıyor. Dolayısıyla petrol fiyatlarında bu sabah zayıf seyirler izliyoruz. Petrol için teşvik paketi, virüsün seyri ve ABD’deki siyasi gündem yakından takip edilmeli. Olası açıklamalar petrol fiyatları üzerinde de baskı kurmaya devam edebilir. Petrolde zaman zaman yukarı yönde hareketler görülmesine karşın risklerin hala devam ediyor olması fiyatların yükselişini güçlendiremiyor. Brent petrol için 41,61$ – 41,79$ – 41,98$ dirençler, 41,25$ – 40,97$ – 40,76$ destekler olarak takip edilebilir.
Osmanlı Yatırım – WTI ve Brent Petrol Yorumu
Genel olarak aşağı bir trendin söz konusu olduğu görülüyor. Brent petrolde bir önceki işlem gününde en yüksek 41.98 ve en düşük 41.77 seviyeleri görüldü. Son işlem gününde satıcılı bir seyir izleyen brent petrol için günlük kayıp %0.41 olarak gerçekleşti. 20 günlük hareketli ortalamasının altında olan emtia için RSI göstergesi 45.82 seviyesinde iken momentumu 99.30 seviyesinde. Gün içi yukarı yönlü hareketlerde 41.85 seviyesi takip edilebilir. Bu seviyenin geçilmesi durumunda 41.94, 42.06 ve 42.15 dirençleri önemli hale gelebilir. Olası geri çekilmelerde ise 41.73, 41.64 ve 41.52 destek seviyeleri olarak izlenecektir.
WTI tarafında da brent petrole paralel aşağı bir trend hakim. WTI petrol bir önceki işlem gününde en yüksek 40.10 ve en düşük 39.74 seviyeleri görüldü. Gün içi yukarı yönlü hareketlerde 39.87 seviyesi takip edilebilir. Bu seviyenin geçilmesi durumunda 40.01, 40.23 ve 40.37 dirençleri önemli hale gelebilir. Olası geri çekilmelerde ise 39.65, 39.51 ve 39.29 destek seviyeleri olarak izlenecektir.
Ahlatcı Yatırım – Brent Petrol Yorumu
Salı günü OPEC+’ın istikrarsız bir piyasa görünümü için uyarması Petrol fiyatları üzerinde baskılara neden olurken, gün içerisinde Dolar’ın piyasalardaki iyimser hissiyat üzerine baskı altında kalması, Brent Petrol’ün yukarı yönlü hareketini sürdürmesine neden olmuştu. Geçtiğimiz gün ise ABD stok rakamlarının, artan vaka sayıları rafine ürünler için talebin zayıfladığını göstermesi Petrol üzerinde baskı oluştururken, gün sonunda Dolar çevresindeki zayıflığa rağmen Brent Petrol’ün aşağı yönlü hareketini sürdürdüğü gözlendi.
Teknik olarak incelediğimizde, Brent Petrol’ün 41,50 Dolar seviyesinde belirleyici olmaya devam ettiği gözlendi. 41,00 destek seviyesinin üzerinde kaldığı sürece gelebilecek alımlar ile Petrol’deki yukarı yönlü eğilimin devam etmesi durumunda 42,10, 42,80 ve 43,60 takip edilmesi gereken önemli direnç seviyeleridir. Gelebilecek olası satışlar ile eğilimin aşağı yönlü hareketinde ise 41,00, 40,40 ve 39,90 destek seviyeleri takip edilebilir.
Serkan İşlek, Araştırma Uzmanı, Işık FX – Brent Petrol Yorumu
Dünkü işlem gününde; gerek ABD yeni teşvik paketi belirsizliği, gerekse Rusya’nın arz kısıntısına uyum konusunda karar vermek için bir ay bekleme kararı almasına dair haber akışları ile sert satışlar yiyen emtiada, bugünkü işlem gününde de kısmen de olsa satıcılı hareket görmekteyiz. Şuan için 41.50 civarındaki emtiada, 41.35-41.20 bariyeri kritik olacak. Zira, buranın da kırılması durumunda; emtiadaki satış baskısı derinleşerek devam edebilir. Öte yandan, emtiada yeniden görülebilecek yukarı yönlü hareketlerde ise; 42.00, 42.15, 42.40 ve 42.75 direnç seviyeleri ilk etapta yeniden takibe alınabilir.
İnfo Yatırım FX – WTI Ham Petrol ve Doğalgaz Yorumu
Piyasalar hafta başında OPEC+ ve koalisyon bakanlarının biraraya geldiği 23. Ortak Bakanlar İzleme Komitesi (JMMC) toplantısını takip etmişti. Bu toplantı sonrasında üretim kesintisi anlaşmasına tam bağlılık vurgusu yapılmıştı. Bunlarla beraber geçtiğimiz günlerde petrol üretimine iç savaş ile boğuştuğundan ara veren Libya ve Nijerya’da katılmış ve arz fazlalığı sorunu endişeleri fiyatlar üzerinde baskı oluşturmuştu. Koalisyonun hafta başında yaptığı bu açıklama ile petrol üretiminde dengeyi sağlama çabası içerisinde olduğu görüldü. Diğer yandan piyasalar Amerika kanadında tartışılan mali teşvik paketi konusunu takip ediyor. Teşvik paketine yönelik iyimser beklentiler petrol fiyatlarına da pozitif yansıyor. Ek mali teşvik ile küresel petrol talebinde artışlar yaşanabileceği ve bununda fiyatlara olumlu yansıyabileceği bekleniyor. Diğer yandan Amerika kanadından gelen ham petrol stokları takip edildi. Veriye göre geçtiğimiz ABD’de stoklar -1.001M Olarak gerçekleşti. Piyasalardaki beklentiler ise stokların -1.021M olabileceği yönündeydi. Tüm bunlar ışığında Brent petrolü teknik olarak inceleyecek olursak yukarı yönlü hareketlenmelerde sırasıyla 42.13 – 43.78 – 45.38 seviyeleri direnç noktaları olarak takip edilebilir. Aşağı yönlü gevşemelerde ise 41.30 – 39.31 – 37.17 seviyeleri destek noktaları olarak test edilebilir.
Petrol Fiyatlarındaki Düşüş Hızlandı, Ekin Akbaş
22.04.2020 – ABD’de petrol depolama merkezlerinde depoların dolma noktasına gelmesi sonrasında Mayıs vadeli ham petrolün fiyatı Pazartesi günü -40$ seviyesi altına gerilemiş ve petrol fiyatı böylelikle tarihinde ilk defa 0’ın altına inmişti. Mayıs teslimatlı petrol kontratının vadesi dün itibarıyla doldu. Dünkü yazımızda, vadesine oldukça az bir zaman kalan Mayıs kontratında bu tür sert hareketliliklerin görülmesinin, vade sonuna yaklaşılması ve fiziki teslimat soncunda elde edilecek petrolün depolanacak yerinin bulunmaması çerçevesinde değerlendirilebileceğini ve dolayısı ile Haziran vadeli kontratın piyasada petrol fiyatlarına yönelik algıyı daha sağlıklı yansıttığını ifade etmiştik. Dün Haziran vadeli ham petrol kontratında da sert düşüşlerin etkili olmaya devam etmesi piyasadaki risk algısını bozmayı sürdürdü. Haziran vadeli ham petrol kontratı dün 20$ seviyesinin altına inerek 6,50$’a kadar geri çekildi.
Koronavirüs nedeniyle petrol talebinde görülen sert düşüş, akabinde Rusya ve Suudi Arabistan arasında yaşanan anlaşmazlığın getirdiği arz artışı ve depolama tesislerinin kapasitelerinin sınırına yaklaşması petrol fiyatlarındaki bu nihai tablonun temel nedenlerini oluşturuyor.
ABD’nin ham petrol için kilit önemdeki depolama ve teslimat merkezi olan Cushing, Oklohoma’daki ham petrol stokları Şubat’ın sonundan bu yana %50’ya yakın artışla 55 milyon varile yükseldi. Enerji Enformasyon İdaresi’ne göre tesis 30 Eylül’den bu yana 76 milyon kapasiteyle çalışıyor. Bir süredir arz fazlasını gemiler üzerinde biriktiren sektör, petrolü raylı tankerlere doldurmak gibi çözümler üzerine yoğunlaşıyor. Diğer yandan dünyanın en büyük bağımsız petrol depolama şirketi olan Royal Vopak NV de neredeyse hiç boş yerleri kalmadığını duyurdu.
Vadeli kontratlardaki gerileme ham petrolün spot fiyatı üzerinde çok daha etkili olsa da, Brent petrolün de bu düşüşten etkilendiği görülüyor. Ham petrol fiyatları varil başına 3$’ın altına inerken, Brent petrol ise varil başına 25$ seviyelerinden 16$ altına indi. Ham petrol ve Brent petrol arasındaki makas yüksek kalmaya devam ediyor.
Petrol fiyatlarında görülen satış baskısı küresel risk iştahını olumsuz etkileyerek gelişmekte olan ülke para birimleri üzerinde baskı oluştururken, risk algısındaki zayıflama dolar endeksindeki yükseliş eğiliminin hızlanmasına neden oldu. Dolar endeksi dün 100,47 seviyesine yükselerek yaklaşık son iki haftanın en yüksek seviyesini test etti ederken, dün gelişmekte olan ülke kurlarının tamamına yakını dolar karşısında değer kaybetti. Bu çerçevede dün 6,95 direnci üzerinde tutunarak bu direnci yukarı yönlü kıran USDTRY paritesi ise gün içerisinde 6,9969 seviyesine kadar yükselerek günü yükselişle tamamladı.
Dün, bazı OPEC bakanlarının petrol piyasasındaki gelişmeleri görüşmek için telekonferans düzenlediği ve 1 Mayıs’ta başlayacak olan günlük 10 milyon varillik üretim kesintisinin daha erkene çekilmesi konusu ele aldığı ifade edildi. Hatırlanacağı üzere OPEC toplantısında alınan karara göre OPEC günlük 10 milyon varillik üretim kısıntısına 1 Mayıs’ta başlayacak ve uygulama şekilde iki ay boyunca devam edecek. Temmuz ayından yıl sonuna kadar ise günlük üretim kesintisi 8 milyon varile inecek. Ocak 2021’den Nisan 2022’ye kadar ise günlük kesinti 6milyon varil olacak. Dolayısı ile üretimde gerçekleştirilecek kesintisi Nisan 2022’ye kadar kademeli bir şekilde azalarak devam edecek.
Petrolde Negatif Fiyat Tehlikesi Sürebilir, Umut Tuncer
21 Nisan 2020 – ABD petrolü tarihinde ilk kez negatif fiyatı gördü. Mayıs vade kontratı -37,63 Doları görmesinin ardından toparlanma sağladı. Kısa süreliğine pozitif bölgeye geçen kontrat hala negatif bölgede işlem görse de, uzak vadelerden bile daha düşük hacme sahip. Hacim olarak Haziran vadenin baz alındığı sürece karşın piyasalarda ilk kez yaşanan bu durum ardından borsa endekslerinde de baskı görüldü. Haziran vade kontratı ise 20 Doların üstünde tutunmayı başaramayarak 19,20 Dolar bölgesini test etti.
Koronavirüs etkisiyle talepte oluşan zayıflama, bazı kurum tahminlerine göre 20 – 30 milyon varil/günlük bir arz fazlası oluşmasına yol açmış durumda. OPEC+’nın tarihin en büyük üretim kısıntı kararını (9,7 milyon varil/gün) almasına rağmen doğal olarak piyasanın toparlanması için yeterli olamadı.
Petrolde toparlanma için iki aşama bulunuyor. Bunlardan ilki ve zorunlu olanı virüs etkisinin ivme kaybetmesi. Bu sağlandığı takdirde talepteki toparlanma fiyatın toparlanıp daha dengeli bir hale gelmesi için ortam hazırlar. Virüs etkisinin sürmesiyle birlikte ikinci koşul olan serbest piyasa koşulları, üreticiler istese de istemese de, zorlu koşullarını artırır. Bu da maliyetler nedeniyle üreticilerin kısıntıya gitmelerine yol açar. Ancak bu durum denge sağlamaz, çünkü üretim kısıntısı sonrası oluşacak yükseliş, üretimi tekrar cazip hale getirir, yine bol arz olur.
Beklentiler: Virüsün yol açtığı belirsizlik nedeniyle toparlanmanın tahmini zor. Salgının yayılma hızı baz alınacağı için Çin örnek verilirse küresel talepte toparlanmanın 6 – 12 aylık dönemde eski haline dönmesi olası. Ancak bu aşamada virüs öncesinde bile arz fazlası başlığını konuştuğumuz, dolayısıyla üretim kısıntısı anlaşmasının virüste ivme kaybıyla nasıl ayarlanacağı önemli.
ABD petrolü için 30 Dolar bariyeri toparlanma çabalarını baskılayabileceği için kritik öneme sahip görünüyor. Bu aşamaya kadar oluşabilecek toparlanmalarda yeni düşüş potansiyeli izlenebilir. 30 Dolar üzerindeki fiyatlamalarda ise makro ekonomik gelişmelerin takibi önemli olacak. 30 Dolar bölgesini aşılması, Mart ayında petrol fiyatlarında yaşanan sert düşüşle oluşan GAP’in kapanabilmesi açısından da önemli olabilir.
Haziran vadeli ham petrol kontratı yaklaşık %20 değer kaybetti, Ekin Akbaş
ABD’de petrol depolama merkezlerinde depoların dolma noktasına gelmesi ile birlikte petrol fiyatlarında oluşan sert düşüş eğilimi dün boyunca etkisi sürdürdü. Mayıs vadeli ham petrolün fiyatı dün -40$ seviyesine kadar geriledi ve petrol fiyatı böylelikle tarihinde ilk defa 0’ın altına indi. Haziran vadeli ham petrolün fiyatı ise yaklaşık %20 değer kaybederek 20$’a kadar sert bir gerileme kaydetti.
Mayıs vadeli ham petrolün vadesi bugün doluyor. Yani bu kontrattaki son işlem bugün gerçekleşecek. Dolayısı ile vadesine oldukça az bir zaman kalan Mayıs kontratında bu tür sert hareketliliklerin görülmesi, vade sonuna yaklaşılması ve fiziki teslimat sonucunda elde edilecek petrolün depolanacak yerinin bulunmaması çerçevesinde değerlendirilebilir. Dolayısı ile burada Haziran vadeli kontratın piyasada petrol fiyatlarına yönelik algıyı daha sağlıklı yansıttığın ifade edebiliriz.
ABD’de petrol depolarının dolması ve üreticilerin petrolü depolayacak yer bulamaması sonucunda hiç kimse vadesi çok yaklaşmış petrol kontratını almak ya da bulundurmak istemiyor. Mayıs vadeli kontratın alıcılarının büyük çoğunluğunu rafineriler ve hava yolu şirketleri gibi teslimatı fiziki olarak almak isteyen kuruluşlar oluşturuyor. Ancak depolama tanklarının dolu olmasından dolayı bu alıcılar bugünkü vade sonunu beklemeden hızlıca ellerindeki kontratları satma eğilimine girdiler.
Vadeli petrol kontratlarında yaşanan sert kayıplar, spot fiyatlar üzerinde de etkili oldu. Spot işlemlerde ham petrolün varil fiyatı 18$ üzerinden 13,06$’a kadar gerilerken, Brent petrol de 27,85$’dan 25$ altına indi. Ham petrolde görülen sert hareketliliğin Brent üzerindeki yansımasının daha sınırlı olduğunu görüyoruz. Bu iki farklı petrol türünün çıkarılma sahası, lojistiği ve nakliyesi, maliyetleri ve kullanım alanları gibi temel özellikleri birbirinden farklı. Ancak yine emtia piyasasındaki algının oluşturduğu bulaşıcılık etkisi, Brent üzerindeki baskının sınırlı da olsa devam etmesine yol açabilir.
Petrol fiyatlarındaki düşüş, enerji ithalatçısı bir ülke olan Türkiye’nin makro ekonomik dinamikleri üzerinde olumlu katkıda bulunuyor. Bu çerçevede enerji fiyatlarındaki düşüş manşet enflasyon tarafında aşağı yönlü etkiyi beraberinde getirirken, enerji ithalatı yükünün de önemli oranda azaldığını görüyoruz. Diğer taraftan petrol fiyatlarındaki düşüşün yüksek volatilite ile gerçekleşmesi ve belirsizliğin devam etmesi portföy kanalları üzerinden olumsuz bir etki yaratıyor. Gelişmekte olan ülkeler içerisinde petrol ihracatçısı ülkelerin sepet içindeki ağırlıklarının yüksek olması, TL üzerinde de önemli bir baskı yaratıyor. Dolayısıyla yakın dönemde petrol fiyatlarındaki stabilitenin oldukça önemli olduğunu, bu çerçevede Brent petrolün 30-35$ aralığında dengelenmesinin kritik olduğunu düşünüyoruz.
Petrol fiyatlarındaki düşüşlerin devam etmesinin küresel risk iştahını olumsuz etkileyerek TL üzerinde de baskı yaratması söz konusu olabilir. Petrol fiyatlarında ilave düşüşlerin olması durumunda kur üzerindeki baskının bir miktar arttığını görebiliriz.
Ham petrol fiyatları varil başına 17$’ın altına indi, Ekin Akbaş
20 Nisan 2020 – Ham petrol fiyatları, koronavirüs nedeniyle küresel talepte görülen düşüş sonucu depolama kapasitelerinin hızla dolması ile birlikte 21 yılın en düşük seviyesine geriledi. OPEC’in üretim kesintisi kararının piyasaları tatmin etmemesi sonucu petrol fiyatlarındaki düşüş eğiliminin geçtiğimiz hafta içerisinde de sürdüğü görülmüştü. Yeni haftanın başlangıcında düşüş eğilimini hızlandıran ham petrol fiyatları, ABD’nin en büyük petrol depolama merkezi Cushing, Oklahoma’da depoların dolma noktasına gelmekte olduğuna ilişkin endişelerin etkisi ile bugün Asya seansında varil başına 16,46$ seviyesine kadar gerileyerek Haziran 1999’dan bu yana en düşük seviyesine geriledi. Brent petrol fiyatları ise varil başına 27,50$ civarında seyrediyor ve genel düşüş eğilimini korusa da ham petrole kıyasla daha sakin bir görünüm ortaya koyuyor. Ham petrolde etkisini daha da hissettiren satış baskısı, Brent petrol ile aradaki makasın da açılmasına neden olmuş durumda. Ancak belirttiğimiz gibi, ABD’de depolama kapasitelerinin dolmasına yönelik endişeler ham petrol üzerindeki düşüşü daha fazla ön plana çıkarmış olsa da, iki tip petrolde de genel olarak sert satıcılı seyrin sürdüğünü görmekteyiz.
Petrol fiyatlarındaki düşüş, enerji ithalatçısı bir ülke olan Türkiye’nin makro ekonomik dinamikleri üzerinde olumlu katkıda bulunuyor. Bu çerçevede enerji fiyatlarındaki düşüş manşet enflasyon tarafında aşağı yönlü etkiyi beraberinde getirirken, enerji ithalatı yükünün de önemli oranda azaldığını görüyoruz. Diğer taraftan petrol fiyatlarındaki düşüşün yüksek volatilite ile gerçekleşmesi ve belirsizliğin devam etmesi portföy kanalları üzerinden olumsuz bir etki yaratıyor. Gelişmekte olan ülkeler içerisinde petrol ihracatçısı ülkelerin sepet içindeki ağırlıklarının yüksek olması, TL üzerinde de önemli bir baskı yaratıyor. Dolayısıyla yakın dönemde petrol fiyatlarındaki stabilitenin oldukça önemli olduğunu, bu çerçevede Brent petrolün 30-35$ aralığında dengelenmesinin kritik olduğunu düşünüyoruz.
Petrol fiyatlarındaki sert düşüşlerin devam etmesinin küresel risk iştahını olumsuz etkileyerek TL üzerinde de baskı yaratması söz konusu olabilir. Petrol fiyatlarında ilave düşüşlerin olması durumunda kur üzerindeki baskının bir miktar arttığını görebiliriz.
Petrol Piyasasında ‘Fiyat Savaşları’ Başladı
Pazartesi – 09.03.2020 – Geçtiğimiz hafta Viyana’da gerçekleşen OPEC+ toplantısında ekstra kesinti kararına karşı çıkan ve geri çeviren Rusya; 1 Nisan’dan itibaren de serbest üretimin başlayabileceğini deklare etmişti. Buna karşılık hafta sonu Suudi Arabistan; Aramco’nun petrol fiyatlarında indirime gitti. Ek olarak Suudi Arabistan’ın gelecek aydan itibaren ise 10 milyon varil fazladan petrol arzını piyasaya sürebileceği belirtildi. Yaşanan agresif fiyat indirimi ve gelişmeler hafta sonu piyasa kapalıyken gerçekleşti ve piyasa açılışında petrol fiyatlarında tarihi fiyatlamalar gerçekleşti. Yaklaşık 10 dolarlık aşağı yönlü gapli sert fiyat hareketi ile yeni haftaya başlayan petrol fiyatlarında %30’a yakın değer kayıpları yaşanıyor. Tüm gelişmeler yakından izleniyor.
Brent Petroldeki Düşüş 31$’a Ulaştı, Ekin Akbaş
Piyasalarda koronavirüsten kaynaklı endişeler devam ederken, Suudi Arabistan ve Rusya’nın petrol arz kesintisi üzerine anlaşamaması sonrasında piyasaların yeni haftaya sert satışlarla başladığını görmekteyiz. Geçtiğimiz hafta Perşembe günü Viyana’da başlayan ve Cuma günü sona eren OPEC ve OPEC dışı ülkelerin (OPEC+) toplantısından herhangi bir karar çıkmadı. Piyasalardaki genel beklenti, Cuma günü sona eren OPEC toplantısında, koronavirüsün yarattığı büyüme endişeleri nedeniyle Ocak ayının başından bu yana sert satış baskılarına maruz kalan petrol fiyatlarını dengelemek amacıyla OPEC’in petrol üretiminde günlük 1 milyon varillik bir kesintiye gitmesi yönündeydi. Burada, Rusya’nın üretim kesintisine ilişkin iş birliği yapıp yapmayacağı merak konusuydu. Rusya’nın Suudi Arabistan’ın ek üretim kesintisi teklifini kabul etmemesi ve OPEC toplantısında ek üretim kesintisi kararının çıkmamasının ardından petrol fiyatlarında sert satış baskıları meydana geldi. Bunun üzerine Suudi Arabistan’ın, Rusya ile anlaşamaması sonrasında Kuveyt ile birlikte tarafsız bölgede petrol çıkarmaya başlaması ve petrol arzını artırması satışları daha da derinleştirdi. Bununla birlikte Cuma günü varil başına 45,25$ seviyesine kadar gerileyen petrol fiyatları yeni haftanın ilk işlem gününde 31,40$ seviyesine kadar düşüşünü taşırken, ham petrol fiyatları ise varil başına 30$ seviyesi altına inerek 27,55$’ı test etti.
Kuveyt Petrol Bakanı Halid Ali Muhammed el-Fadıl, Suudi Arabistan ile yaptıkları anlaşma çerçevesinde Hafci sahasındaki petrol çıkarma faaliyetlerine de başlayacaklarını, buradaki kuyularda günlük 250 bin varil üretim hedeflediklerini belirtti. Petrol sahalarında üretimin başlamasına ilişkin tarih de veren Kuveytli Bakan, 60 gün sürenin ardından üretime geçilmesini öngördüklerini aktardı. Suudi Arabistan ile Kuveyt arasındaki tarafsız bölgede bulunan Hafci ve Vefra petrol sahalarının günlük 500 ila 600 bin varil petrol üretim kapasitesi bulunuyor.
Bu gelişmeler çerçevesinde piyasalardaki risk iştahının önemli ölçüde azaldığını ve güvenli liman görünümlü varlıklardaki alımların hızlandığını gördük. Petrol fiyatlarındaki sert hareketliliğin yanı sıra, hafta sonu koronavirüs vakalarının önümüzdeki dönemde hızlanabileceği ve salgının daha da büyüyebileceğine ilişkin çıkan raporlar da piyasalarda etkili oluyor. Bununla birlikte ABD 10 yıllık tahvil faizi %0,5’in altını test ederek rekor düşük seviyeye gerilerken, ABD tahvil faizlerinin tamamını tarihte ilk kez %1’in altına indi. Bu sabah saatleri itibarıyla ABD vadelilerde %5’e varan kayıplar gözlemlenirken, Asya piyasalarında da satış baskılarının hâkim oluğu görülüyor. Gelişmekte olan ülke para birimlerinde ise satıcılı bir görünüm söz konusu.
Brent Petrol Sert Düştü, Düşüş Devam Edecek mi?
Brent Petrol gelen güçlü satışlardan sonra sert bir şekilde düştü. Bundan sonra petrol ne olur? Daha düşer mi? Bir yerlerden yukarı döner mi? Ham petrol fiyatlarında ne beklemeliyiz? Bu sorulara petrol yorumumda cevap vermeye çalıştım.
Umut Tuncer, Kıdemli Analist, GCM Yatırım – Petrol Analizi
OPEC+ Piyasayı Dengeleme Güce Sahip mi?
04.03.2020 – Petrol piyasalarında uzun süredir devam eden bol arz gündemi güncelliğini koruyor. Fakat fiyatların geldiği seviyeler nedeniyle OPEC ve OPEC+’ya ilişkin beklentilerin artması, piyasa hassasiyetiyle birleşerek bulanık bir ortam oluşmasına yol açıyor. Tüm bu süreçte petrol fiyatlarının tahmin edilenden çok daha önce beklenti aralığının alt sınırına ulaşması, hatta kırması, üretim maliyetinin söz konusu olduğu bir varlık açısından belirsizliği daha da artırıyor. İncelememizde bu belirsizliğin altında kolay kolay değişmeyecek faktörleri aktarmaya çalışacağız.
Petrol fiyatlarında istikrar yakalamaya çalışan bir örgüt olarak OPEC, genellikle raporlarında iyimser tahminlere ağırlık vermesi nedeniyle eleştirilir. Hatta yılın başlarında verdiği iyimser tahminler, yılsonuna doğru rakamlar tahminden nihai sonuca ulaştığı için bolca revize edilir. Yazının kalanında bahsedeceğimiz tüm veriler, OPEC raporlarına dayalı olacağı için bu bilgilendirme gereklidir.
Talep sorunu… OPEC Şubat ayı raporunda 2019 yılı petrol talebi büyümesinin bir önceki yıla göre 0,92% olduğunu belirtiyor. Faz1 öncesi en karamsar zamanların da dahil olduğu dönemde 0,92%’lik bir talep artışı söz konusu. OPEC’in 2020 yılı talep artış beklentisi ise 2019 yılına göre 0,99% düzeyinde. Bu bölümde iki kısma vurgu yapıyoruz. Birincisi ticaret savaşının en sıcak döneminde bile Fed, sürpriz bir toplantı ile faiz indirim kararı almamıştı. 3 Mart tarihinde Fed, 2008 kriz döneminden bu yana ilk kez program dışı şekilde, hem de 50 baz puanlık faiz indirimine gitti. Bu karara arz kısmında tekrar değineceğiz.
İkinci sorun ise virüs etkisi. Çin’de aktivite göstergeleri gerek üretim, gerek hizmet tarafında oldukça düşük büyüme rakamlarını işaret ediyor. Çoğu zaman piyasa hassasiyetine yorabileceğimiz bu gelişme bu kez oldukça somut şekilde karşımıza çıkıyor. Birçok üretim ve teknoloji şirketi ya hizmetlerini askıya aldı, ya da virüs nedeniyle çalışma koşullarını değiştirerek verimlilikten feragat etti. Her halükarda büyüme hızını negatif etkileyebilecek bir gelişme yaşandı. Sonuç olarak OPEC raporunda yer alan talep büyüme hızını gerçekçi bulmak zor.
Arz sorunu… Petrol piyasasını istikrara sokmak istiyor ve bunun yıllara yayılmasını istemiyorsanız, talep gibi esnekliği düşük bir koşula değil, arz gibi kolayca değiştirilebilen bir koşula müdahale etmeniz gerekir. Fakat sorun şu ki, dünyanın en büyük petrol üreticisi olan ABD’nin, OPEC+ tarafındaki üretim kesintisi rakamlarını kolayca telafi etme gibi bir lüksü bulunuyor. Bu da OPEC’in yıllardır uyguladığı kota kararlarından en çok karı ABD’nin yaptığını gösteriyor.
ABD ham petrol üretimi 2020 yılına rekorla başladı. Yatay kazı yöntemiyle birlikte artan verimlilik, azalan kuyu sayısına rağmen rekor düzeyde üretimi destekleyen ana faktör. Çok dikkat edilmesi gereken diğer husus da, kaya petrolü üretiminin yavaşlayabileceğine ilişkin rapor&analizlerin düşük petrol fiyatı dayanak gösterilerek hazırlanması. Dolayısıyla OPEC veya virüse ilişkin iyimser haberlerle petrol fiyatında oluşabilecek yükselişler, agresif ABD üreticilerini tekrar harekete geçirerek petrolde yeni normal denebilecek fiyat seviyelerini daha aşağı çekebilir.
Fed’in faiz indirimi ve indirimlerin devamının beklenmesi de ABD üreticisinin borçlanma maliyetlerini düşürerek, petrol fiyatında olası yükselişler de dahil olmak üzere her türlü senaryoda daha sağlam finansallarla dünya pazarına katılım sağlamasını kolaylaştırabilir.
Arz kısmında ek olarak dikkat çekebileceğimiz iki ülke Norveç ve Brezilya. Potansiyeli gittikçe artan bu iki ülkenin üretim rakamları da önümüzdeki süreçte hassas dengeleri değiştirebileceği için takip edilebilir.
Olası OPEC+ kararı… OPEC üretimi Ocak döneminde 28,9 milyon varil/gün oldu. Riski yükselen taraf ise aynı dönemde küresel üretim günlük 98 milyon varilden 100 milyon varilin üzerine çıktı. Yani OPEC tarafında oluşan üretim açığı, aynı dönemde hızla Örgüt dışındaki ülkeler tarafından telafi edildi.
OPEC+’nın 5 – 6 Mart tarihindeki toplantısında 600 bin ile 1 milyon varil/gün arasında ek üretim kısıntısı kararı alması ana senaryo olarak görülüyor. Son günlerde gerçekleşen toparlanma da buna yoruluyor. Fakat yukarıda verilen rakamlarda da görüleceği üzere, OPEC+’nın bu tür kararlarında oluşabilecek üretim açığı, diğer ülkeler tarafından kolayca karşılanabiliyor. Bu nedenle OPEC+’nın olası aksiyon kararının uzun ömürlü etkiye sahip olacağını düşünmüyoruz.
Olası yükseliş senaryosu… Petrolde tüm arz – talep dinamikleri negatif seyri işaret etse de, söz konusu varlığın üretim maliyetleri nedeniyle teori olarak da olsa bir tabanı bulunuyor. Teknik anlamda bakarsak Batı Teksas Petrolü için 42 Dolar altındaki seyir sürdürülebilir görünmüyor. Fakat 56 Dolar bölgesi üzerinde de, daha önce 65 Dolar olarak belirlediğimiz üretim faktörlerinin devreye girme ve bol arzı körükleme potansiyeli oluşabilir.
Brent petrol tarafında ise 50 Dolar altında uzun süreli deneyim toparlanma süreci dışında sadece 2014 ortasında başlayan serbest düşüşte görülmüştü. Bu nedenle bu bölgeden olası yükselişler 63 Dolar bölgesine kadar iyimser senaryolu tablolarda doğal karşılanabilir. Fakat bu petrol türünde de 70 Dolarda devreye girebilecek üretim faktörlerinin, bu kez 63 Dolarda devreye girebileceğini düşünüyoruz.
OPEC Şubat ayı Aylık Petrol Piyasası Raporu yayınlandı
13 Şubat 2020 – OPEC, Şubat ayı Aylık Petrol Piyasası Raporunda 2020 yılı için küresel petrol talebine ilişkin yıllık büyüme beklentisini günlük 1,22 milyon varilden 0,99 milyon varile indirdi. İlk çeyreğe ilişkin talep beklentisini ise günlük 99,95 milyon varilden 99,51 milyon varile düşürerek 440,000 bin varillik azatlıma gitti. Raporda, petrol talep tahmininde yapılan aşağı yönlü re vizyonun temel nedeni olarak Çin’deki koronavirüs salgını gösterildi. Raporda, Çin’deki gelişmelerin petrol piyasası üzerindeki etkilerinin yakından izlenmesi gerektiğine vurgu yapıldı.
Hatırlayacağımız üzere Suudi Arabistan’ın petrol fiyatlarındaki düşüş nedeniyle OPEC+ (OPEC ve OPEC dışı ülkeler) koalisyonuna yeni üretim kısıntılarını değerlendirmek üzere acil toplantı yapılması yönünde baskı yapmasına rağmen, Rusya’nın gösterdiği direnç nedeniyle erken toplantı yapılma ihtimali büyük ölçüde azalmıştı. Bununla birlikte petrol fiyatları Pazartesi günü bu yılın en düşük seviyelerini test etmişti. Pazartesi günü varil başına 52,99$ seviyesini test eden Brent, bu sabah saatlerinde 55,76$ seviyesinden işlem görüyor.
OPEC’de Hangi Ülkeler Var? OPEC Petrol Sepeti Nasıl Hesaplanıyor?
ABD ve Rusya OPEC üyesi ülkeler değil. OPEC’e üye olan ve OPEC Petrol Sepetinin hesabına katılan petroller şu şekilde: Saharan Blend (Cezayir), Girassol (Angola), Oriente (Ekvador), Rabi Light (Gabon), Minas (Endonezya), Iran Heavy (İran), Basra Light (Irak), Kuwait Export (Kuveyt), Es Sider (Libya), Bonny Light (Nijerya), Qatar Marine (Katar), Arab Light (Suudi Arabistan), Murban (BirleşikArapEmirlikleri) ve Merey (Venezuela) petrol fiyatlarından hesaplanıyor.