Bir Yunan Esintisi: Yunanistan’ın Milli İçeceği Uzo’nun En İyileri
Denizden gelen hafif bir esinti, güneş yavaş yavaş çekilmekte, fonda Yunan ezgileri, mavi bir taverna masasına serpiştirilmiş basit mezeler ve yanında buz gibi soğuk uzo (Ouzo). Hayat bundan daha iyi nasıl olabilir ki?
Her ne kadar milli içeceğimiz rakı ile benzer özellikler taşısa da uzonun yeri ayrı, rakının yeri ayrı bizde. Uzo, damla damla Ege’yi tüm ihtişamıyla içinize çekerken sevdiklerinizle muhabbete doyacağınız keyifinize keyif katacak içerisindeki en belirgin anason dışında farklı aromalar da içeren yüksek alkollü bir içki. Üstelik aşağıdaki maddeleri okurken İstanbul ile de ne kadar çok bağlantısı olduğunu görüp şaşıracaksınız. Neredeyse bütün uzo üreticilerinin hemen hepsi üretimlerini mübadele zamanlarında İstanbul’dan kalkıp Yunanistan’a taşımışlar.
180 uzo üreticisi ve 370 çeşit uzo bulunan Yunanistan’da Uzo, ilk damıtmanın yapıldığı Bizans zamanından beri üretilmekte. Son Yunanistan ziyaretimizde -özellikle Duty Free’lerde Uzo satın alım kararının zor olduğunu bizzat görüp ve yerinde tespit edip- sorup soruşturup sizin için Yunanistan’ın yerli ve milli içkisi uzonun en iyilerini derleyelim dedik.
İşte Yunanistan’ın en iyi uzo markaları.
1. Gatsios Meltemi
Bitkilerin aromatik dünyasıyla ve geleneksel damıtma işleminin sırlarıyla İstanbul’da tanışan Thanassis Gatsios 1878 yılında tarihi Syrrako köyüne geri döner ve Epir bölgesindeki ilk damıtma tesisini kurar. Burada edindiği deneyim ve İstanbul’dan getirdiği tariflerle mükemmel kalitede uzo üretmeye başlar.
Bugün, Gatsios ailesinin dördüncü nesli, Yunan üreticilerden özenle seçilmiş, kaliteli malzemelerle, aynı tarifleri ve damıtma yöntemlerini kullanarak 1878’den beri değişmeyen değerleri ve tadıyla geleneksel alkollü içecek üretmeye aynı adanmışlıkla devam ediyor.
Gatsios’un ürettiği Meltemi ise adını insana ferahlık veren yaz melteminden alan yumuşak içimli tatlı ve hoş bir uzodur. İçerdiği aromatik bitkilerin uyumuyla akıp giden tatlı bir Ege rüzgarı, ilk deniz esintisi gibi sizi usulca etkisi altına alan bir içkidir. Yunanlılar için “Meltemi”nin yeri hep bir ayrı.
2. Kazanisto
Kazanisto, geleneksel bronz kazanlarda yapılan 8 saatlik bir damıtma işleminin ardından kendine özgü lezzetiyle uzo severlerin beğenisini kazanan bir diğer uzo markasıdır. Bileşenlerinde bulunan su, alkol, Chian anasonu ve diğer malzemelerle kendine has bir lezzete sahip olarak duyu ve duygu dünyamızda devrim yaratır.
Her lezzet sırlar gizler, bunlardan biri de 1896’dan beri Sakız Adası’nda bakır kazanlarda aynı sevgi ve saygıyla yapılan eşsiz Kazanisto uzo tarifidir.
3. Çipuro
Çipuro diğer adıyla Tsipouro, anason katılmamış kuru üzüm rakısıdır. Daha çok Kuzey Yunanistan tarafında sevilen ve bir tür boğma rakı olan bu sert içkinin adı Rumca üzüm posası anlamına gelir. Yaş üzüm cibresinden üretilen, üreticisine göre %38 -%50 arasında alkol oranıyla içenleri çarpan sert ama muazzam bir içkidir. Birçok çeşiti var ama siz özellikle bulursanız “Sarı-Altın” renkli olanını alın. (Biz ona bayıldık)
4. Plomari
Plomari en kaliteli malzemeler kullanılarak geleneksel yöntemlerle üretilen yüksek kaliteli bir UZO. Türklerin ayrıca Yunanistan’da en çok tercih ettiği uzo markaları arasında. 1894 yılında, Plomari’li Isidoros Arvanitis, inatçı ve mükemmeliyetçi kişiliği ile mükemmel uzo tarifini oluşturmak üzere uzun bir arayışa başlar. Birkaç geziden sonra nihayet aradığını bulur.
Sedountas nehrinin kaynaklarından gelen yumuşak su, Lisvorio anasonu, Kuzey Eğriboz rezenesi, Sakız adasından sakızı özleri, Kalloni Lesvos’tan tuz, yıldız tarçın, hindistan cevizi ve çeşitli diğer otlarla oluşan mükemmeliyetçi Plomari’li Isidoros Arvanitis’in mükemmel içkisi.
5. Brettos
Brettos marka uzoyu piyasada (Duty Free ve marketlerde) bulamayabilirsiniz. Ancak Bretos uzoları Atina Plaka’da Atina’nın en eski damıtım evi Brettos’ta üretilen bir diğer en iyi uzodur. Eğer bu damıtımevine uğrarsanız mutlaka kurucusunun (Bay Bretos) İzmir Türkiye’ye varan hikayesini dinleyin. Mekanın atmosferine ayrıca bayılacaksınız. Kendi ürettikleri uzoları, likörleri gözünüz kapalı deneyin. (Ek Bilgi: Bretos’da şarap tadımları da yapılıyor.)
6. Pitsiladi
Pitsiladi Pitsiladis ailesinin “Kalite nicelikten daha önemlidir.” mottosuyla 1800’lü yıllardan beri ürettiği hoş, samimi ve aromatik bir uzo markası. 1950 yılından bu yana aynı etiketle piyasaya sürülen Pitsiladi’nin üretimi ilk günden bugüne kadar eski usul, babadan oğula geçen yöntemle sürdürülmüştür. Anason ve tahıl tanelerini deniz suyunda bekleterek, damıtmayı hızlandırmak için asla şeker kullanmayarak, gizli bir aile tarifi ile üretirler. Midilli yerel halkının “en iyi uzo” dediği uzodur.
7. Ouzo 12
Kalogiannis ailesinin İstanbul’da 1880 yılında üretmeye başladığı mübadele göçü ile birlikte 1925 yılında Selanik’e taşınarak orada üretmeye devam ettiği zengin bir aromaya sahip uzo. Ouzo 12, 1880 yılında İstanbul’da üretilmeye başlandığından bu yana orijinal tarifine sadık kalarak çift damıtma yöntemiyle en iyi uzolardan biri olmuştur.
8. Mini
Mini, bir Midilli uzosudur. Midilli’nin dar sokaklarında 1889’dan beri kolektif bir çabayla üretilen ve 17 şirket kurucusu aileye sahip olan Mini en yumuşak ve en pürüzsüz uzolardan biridir.
EPOM’un geleneksel bakır damıtma tesislerinde, alkol ve suyun Midilli adasındaki çeşitli bitkiler, tohumlar, otlarla birlikte ünlü anason Lisvorio ve eşsiz sakızdan oluşan bir çözelti içinde saatlerce bekletilerek sabırla damıtılmasıyla elde edilen Yunanistan’ın en sevdiği uzolardan biridir.
9. Babatzim No 1
Babatzim No1’in hikayesi, Stavros oğlu Anestis Babatzimopoulos’un Silivri Ortaköy’de bulunan kendi bağlarındaki üzümleri işlemeye başlamasıyla beraber 1875 tarihinde İstanbul’da başlar. Anestis Babatzimopoulos, köyünün etrafındaki tepelerde yetişen nadir aromatik bitkileri kullanarak İstanbul’un Balat semtinde Uzo üretir.1922 yılında nüfus mübadelesi ile Kavala’nın Chrysoupoli kasabasına yerleştikten sonra 1937 yılında vefatına kadar içki üretimine devam eder. Babatzim No1 halen Babatzimopoulos ailesinin 4.kuşağı tarafından atalarından aktarılan eski yöntemler kullanılarak, el yapımı kazanlarda imal edilmektedir. Bu uzo, yüksek kalitesiyle ve yüksek oranda aromatik özellikleriyle bilinen bir içkidir.
Evet. İşte size Yunanistan’ın En İyi Uzo Markaları… Artık Duty Free’lerde hangi uzoları alıp deneyelim derdine son!
Bu arada “Yunanistan’da Nerede Ne Yenir?” yazılarımıza da göz gezdirmek isteyebilirsiniz.
Bu yazının İngilizce versiyonu “The Best Ouzo Brands of Greece” başlığı altında yayınlandı.
Afiyet olsun.