

Elektrik Mühendisleri Odası (EMO) İzmir Şubesi Yönetim Kurulu`nun bugün (11 Mayıs 2018) gerçekleştirdiği yazılı basın açıklamasında, `ucuz elektrik` sloganıyla başlatılan serbest tüketici uygulamasının fiilen bittiğine dikkat çekildi. Serbest piyasanın `zorla` yaşatılması için yürürlüğe sokulan son kaynak tarifesinin, sanayi tüketiminin yarısından fazlasını oluşturan kuruluşlar için Nisan ayı itibariyle yüzde 25`i aşan zam oluşturduğu belirtilen açıklamada, elektrik zammının baskın genel seçimler sonrasında iğneden ipliğe tüm ürün ve hizmetlerin yansıyacağı vurgulandı.
BASIN 2018-6 11.05.2018
ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI İZMİR ŞUBESİ BASIN AÇIKLAMASI
Elektrikte "Rekabet" Yalanı Çöktü...
İĞNEDEN İPLİĞE HER ŞEYE ZAM GELİYOR
Geçtiğimiz yıl toptan piyasada elektrik fiyatları yükselirken, son kullanıcılara yönelik tarifede elektrik tedarik maliyeti yerine dağıtım bedeline zam yapılması, enerji tedarik maliyeti üzerinden indirim yaparak müşteri bulan tedarik şirketlerini serbest tüketicilerle yaptıkları ikili anlaşmaları feshetmeye yöneltmişti. Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu‘nun (EPDK) "kur artışları nedeniyle aldıkları kredileri ödemekte zorlandıklarını" iddia eden dağıtım şirketlerin taleplerini dikkate alarak aldığı karar, tedarik şirketleri için toptan piyasayı daha kârlı hale getirmişti.
Enerji Piyasaları İşletme Anonim Şirketi (EPİAŞ) verilerine göre; 2016 yılında yüzde 54 olan serbest tüketici çekiş oranı, 2017‘de yüzde 47`ye geriledi. Ocak 2018 itibariyle yüzde 24,5 ile devam eden gerileme, Şubat‘ta yüzde 21.5‘e ulaşırken, Mart‘ta ise yüzde 18.5‘e kadar düşü. Yüzde 18.5‘lik çekiş oranın oluştuğu Mart ayında 24.3 milyon MWh olarak EPİAŞ‘a bildirilen ikili anlaşma miktarı, Mayıs 2018 itibariyle 6,9 milyon MWh‘e geriledi. Toplam tüketimin istatistiklere yansımasıyla Mayıs 2018 için serbest tüketicilerin çekiş oranının yüzde 5-6‘lara kadar düşmesi öngörülmektedir. İstatistikler, rekabetin sağlanacağı ve tedarikçi seçme olanağıyla elektrik fiyatlarının ucuzlayacağı söylemleriyle sürdürülen piyasalaştırma faaliyetlerinin 2018‘de fiilen çökeceğine işaret etmektedir.
"Ucuz elektrik" sloganıyla başlatılan liberal piyasa kurma çalışmaları sonunda gelinen bu noktada; "yüksek tüketimli" abonelerin elektrik maliyetleri artmıştır. EPDK‘nın 1 Nisan 2018 tarihinden itibaren "Son Kaynak Tedarik Tarifesinin Düzenlenmesi Hakkında Tebliğ" ile serbest tüketici olabildiği halde tedarikçi bulamayan veya mevcut sözleşmeleri iptal edilen yüksek tüketimli abonelere "son kaynak tarifesi" uygulanmaya başlandı. EMO‘nun basın açıklamalarıyla yaptığı uyarılara ve sanayicilerin itirazlarına rağmen hayata geçirilen bu uygulama neticesinde "yüksek tüketimli" sanayi kuruluşları, her isteyene elektrik sağlamakla yükümlü olan görevli tedarik (dağıtım) şirketlerinden yüzde 25‘i aşan zamla enerji almak zorunda kaldılar. EMO tarafından yapılan uyarılarda tebliğde yer alan formülere göre; enerji maliyetlerinin yüzde 26.88 olarak artacağı uyarısına yer verilmişti.
Sanayinin Yarısı Çarpıldı
Yüksek tüketimli sanayi kuruluşlarının yanında Organize Sanayi Bölgeleri‘nin (OSB) de uygulamadan etkilenmesi nedeniyle, OSB bünyesindeki tüm sanayi kuruluşlarının enerji maliyetleri arttı. EPDK‘nın son olarak yayımladığı 2016 raporuna göre; 89.9 milyon MWh‘lik sanayi tüketiminin 49.8 milyon MWh‘lık bölümü iletim şebekesinden enerji alan büyük kuruluşlar ve OSB‘ler tarafından kullanmıştır. Bu miktar sanayi tüketiminin yüzde 55,4‘ünü oluşturmaktadır. Özetle sanayinin tüketiminin yarıdan fazlasını oluşturan büyük sanayi kuruluşları ve OSB‘lerdeki kuruluşlarının elektrik maliyetleri artmıştır.
Nisan ayı faturalarının gelmeye başlamasıyla ortaya çıkan bu örtülü zam, elektrik enerjinin sanayinin temel girdisi olması nedeniyle, önümüzdeki aylarda iğden ipliğe tüm ürün ve hizmetlerin zamlanmasına yol açacaktır. Baskın seçim öncesi yurttaşlara dolaylı yansıyacak şekilde yapılması tercih edilen bu zam ile aynı zamanda çöken piyasa yapısının yeniden canlandırılmasını hedeflemektedir. Uygulama; tedarikçi firmalara "son kaynak tarifesinin" altında fiyat verme olanağı sağlanarak, rekabet görüntüsünün yeniden yaratılmasına da hizmet etmektedir.
Ne yazık ki, enerji alanında kamu yararı gözetilmeden yapılan bu müdahaleler, aynı anda birilerine fahiş kârlar sunarken, diğerlerinin "battık" feryatlarına yol açmaktadır. Sürekli olarak zam yaratan serbest elektrik piyasası, ekonomi üzerindeki en büyük kamburlardan birine dönüşmek üzeredir. Farklı çıkar gruplarının ihtiyaçlarının giderilmesi hedefiyle ideolojik olarak uygulanan bu politikalar, sanayimizin küresel rekabet gücünü yok ederek, kalıcı bir işsizlik ve yoksulluk dalgası yaratma potansiyeline sahiptir. Bugüne kadar özelleştirme ve piyasalaştırma çalışmalarına destek olan kesimleri, enerji alanının acilen siyasi ve ticari baskılardan uzak, kamu yararına çalışmayı ilke edinen özerk bir yapının yönetimine bırakılmasına yönelik çağrımıza destek olmaya davet ediyoruz.
ELEKTRİK MÜHENDİSLERİ ODASI
İZMİR ŞUBESİ YÖNETİM KURULU
11.05.2018

