Çocuğunuzun tırnaklarına baktığınızda çizgiler görüyorsanız, tırnaklarında yumuşama ve sık kırılma oluyorsa ya da tırnak çevresinde siğiller varsa tüm bu durumlar çeşitli hastalıkların habercisi olabiliyor. Yetişkinlerde olduğu gibi bebek ve çocuklarda da tırnaklar pek çok sağlık sorununun sinyallerini verebiliyor. Bu nedenle bebek ve çocuklarda genel muayene sırasında tırnakların incelenmesi önem taşıyor. Memorial Şişli Hastanesi Çocuk Sağlığı ve Hastalıkları Bölümü’nden Uz. Dr. Hatice Bulut, çocuklarda sık görülen tırnak sorunları ve işaret ettiği hastalıklar hakkında bilgi verdi.
Tırnaklar ciddi hastalıklar ve sağlık problemleri hakkında önemli bilgiler verebilmektedir. Bu nedenle hem ailelerin hem de doktorların çocukların tırnaklarına bakarken dikkatli olması gerekmektedir. Tırnak bulguları bazen bir sendromun veya cilt hastalığının habercisi olabilmektedir. Fakat çoğunlukla çocuklarda ve bebeklerde tırnak bozuklukları; normal sayılabilecek fizyolojik değişiklikler olarak ortaya çıkar. Kendiliğinden gerileyebilir. Bu durumlarda ileri araştırma veya tedavi gerekmediği bilinmeli; ebeveynler de bu konuda bilgilendirilmelidir.
Tırnaktaki farklılıklar doğuştan gelen hastalıkların habercisi olabilir
Tırnak gelişimi bebek anne karnındayken dokuzuncu haftada başlayarak, beşinci aya kadar sürmektedir. Çocuklarda tırnak hastalıkları doğuştan veya sonradan olmak üzere ortaya çıkabilir. Doğuştan olan hastalıklar bebek ilk doğduğunda yapılan ilk muayenede fark edilebilmektedir. Bu, sendromik bir durumun veya organ sistemlerini tutan bir hastalığı gösterebilir. Sonradan kazanılmış tırnak hastalıkları ise yetişkin kişilere benzemekle birlikte bazı farklılıklar da söz konusu olabilmektedir. Halk arasında tırnak mantarı olarak bilinen onikomikoz ile tırnak tümörleri buna örnek olabilir.
1- Beau çizgiler: Beau çizgiler yenidoğan dönemindeki bebeklerin çoğunda ilk ay görülebilen bir durumdur. Bu çizgiler bebek 3-4. aylara geldiğinde kaybolur. Ancak daha büyük çocuklarda bu çizgiler oyun sırasında bir travma, ateşli hastalıklar, “El- ayak- ağız hastalığı”nda belirti olarak çıkabilmektedir. Bunun yanında kemoterapi alan çocukların tırnaklarına baktığımızda Beau çizgileri görülebilmektedir.
2- Kaşık tırnak: Genelde tırnak yüzeyinde incelme, yumuşama ve düzleşmeyle karakterize olan bu durum yenidoğan döneminde normaldir. Fakat bebek büyüdüğünde tırnaklarına bakıldığında düzelme görülmektedir. Süt çocuklarında ve daha büyük çocuklarda bunun görülmesi demir eksikliği anemisi şeklinde bir kansızlığın belirtisi olabilmektedir.
3- Onikoşizi: Genelde el ve ayak başparmaklarında görülen tırnak ucunun tabakalar halinde yarıklanması yani onikoşizi durumu da çocuğun başparmağını emmesiyle olabildiği gibi, ortam neminden de kaynaklanabilmektedir.
Kronik tırnak yeme sorunu çocuklarda stres yaratan anksiyete bozuklukları ve obsesif-kompulsif bozukluklarla ilişkili olabilmektedir
4- Periungual siğil: Altı yaş altı çocuklarda el tırnaklarında human papilloma virüsün tetiklediği siğiller çok sık olmaktadır. Siğiller tırnak çevresinde gelişmektedir. Tırnak yeme alışkanlığı ile hastalık tetiklenmektedir. Hastaların üçte birinde hastalık kendiliğinden gerilemektedir. Yine de lezyonun yayılımını ve ağrı oluşumunu engellemek için tırnağa sürülebilen keratolitik özellikte ilaçlarla tedavi yapılması gerekmektedir.
5- Tırnak mantarı: 18 yaş altında, ergenlik dönemi çocuklarında sık rastlanan tırnak mantarı hava almayan, dar ayakkabılar giyildiğinde ortaya çıkabildiği gibi; kötü hijyen nedeniyle de olabilmektedir. Bunun yanında eğer çocukta bağışıklık sistemine yönelik bir hastalık varsa da tırnak mantarı meydana gelebilmektedir. Tırnak plağının sarı renk değişimi, tırnak ucuna doğru kalınlaşma, tırnak dokusunda ayrılma ve tabakalanmalar görülmektedir. İlk tercih edilen tedavi şekli tırnağa uygulanan mantar önleyici cila ve kremlerdir. Tedavi uzun sürelidir.
6- Tırnak etrafı enfeksiyonu: Küçük çocuklarda, çoğunlukla parmak emmenin tetiklediği, tırnak etrafındaki yumuşak dokuda, genelde bakterilerden kaynaklanan enfeksiyon bulunmaktadır. Enfeksiyon nedeni ile o bölgede kızarıklık, ağrı ve şişlik bulunmaktadır. Apse gelişimi çocukluk döneminde grubunda nadir olmaktadır. Fakat dokuda apse geliştiği zaman genellikle drene edilip boşaltılması gerekmektedir.
Sıkı ayakkabılar, aşırı terleyen ayaklar batan ayak tırnağına neden olabimektedir
7- Tırnak yeme (Onikofaji): Kronik tırnak yeme sorunu çocuklarda stres yaratan anksiyete bozuklukları ve obsesif-kompulsif bozukluklarla ilişkili olabilmektedir. Tırnak yeme sonrasında tırnaklarda kalıcı kısalma ve doku hasarlanması sonucu enfeksiyon gelişimi görülebilmektedir. Bu durumda çocuklarda etken stres faktörleri ortadan kaldırılmalıdır. Tırnak düzgün kesilip bakımı iyi yapılmalıdır. Şüpheli durumlarda, eğer obsesif -kompulsif bozukluk tespit edilmişse farklı tedaviler gerekebilmektedir.
8- Batan ayak tırnağı (Onikokriptozis): Tırnak dokusunun yan tarafları derinin içine doğru gömük vaziyettedir. Bebek ve süt çocuklarında fizyolojik bir durum olup genelde tedavi ve müdahale gerekmemektedir. Daha büyük çocuklarda; tırnakların yanlış kesimi, sıkı ayakkabılar, aşırı terleyen ayaklar batan ayak tırnağına neden olabilmektedir. Tedavi seçimi batmanın derecesine bağlı olarak ilaç tedavisi veya cerrahi yöntem olarak yapılabilmektedir.