Evet, hayal kurmak güzeldir, hatta ilerlemenin, gelişmenin temelidir hayal kurmak. Ancak bu hayaller bir plana oturtulmadığı sürece hayal olmaktan öteye geçemez. Hayallerin gerçekleşmesi için bir uğraş gerekir, plansız uğraşların başarı oranı çok düşük maliyetleri ise çok yüksektir.
“Plana gerek yok, hemen yap !”, “strateji artık öldü” söylemleri yıllardır aldı başını gidiyor. Bazı tartışmalar, kavramsal anlamda taşıdıkları başlıktan daha değişik içerik ile yaklaşıyorlar ve felsefi anlamda doğru. Ama bu söylemleri başlıkları ile alıp, düşünmeden, irdelemeden tekrarlayanların sayısı o kadar çok ki, birçoğu insanların yanlış yönlenmesine neden oluyor.
Ben yaptım oldu örneklerinden 1-2 tanesini alıp göklere çıkartıyor ve örnek teşkil etmeye çalışıyoruz, ama ben yaptım – olmadı yüzlerce örneğini göz ardı ediyoruz.
Planlar, yapıldıkları andan itibaren yanlış olduklarını bilmemize rağmen şarttır, strateji olmadan yola çıkarsak yönümüzü şaşırırız, eskiden tek fark stratejinin yer aldığı zaman dilimi kısalmıştır.
Pusulasız, haritasız, hatta günümüz şartlarında GPS’siz gece karanlığında kendini çölün ortasında bulmaktan farksızdır plansız olmak, yönünü dahi bulamazsın. Evet, artık çok hızlı değişen dış ve iç şartlar, planları yapıldığı andan itibaren yanlış kılıyor, kılıyor ama yola çıkmamız için şart. Önemli olan:
- Planlara körü körüne bağlı kalmamak,
- Planların basit ve hızlı yapılabilir olması,
- Planların hızla değiştirilebilmesi ve esnekliği.
İşte bunları sağlayamadığımız zaman o plana gerek yok. Ama bu şartları sağlayabilmek için de, planlar üzerinde sürekli çalışarak o planlama işlevini bir refleks haline getirmemiz gerek.
Diğer bir deyişle bu devirde, gece çölün ortasına sadece pusula ve harita ile değil, GPS ile düşmek gerek.
Stratejiye gelince, strateji olmadan taktik olmaz. Tek fark, stratejik olarak adlandırdığımız zaman diliminin eskiye göre çok kısalmasıdır.
Sağlıklı bir strateji kurulabilmesi için ön şart bir vizyona sahip olabilmektir. Vizyon, ufuk çizgimizin ötesinde neler olabildiğini, olabileceğini görmektir. Ancak artık ufuk çizgimiz artık bize çok daha yakın, ama o çizginin ötesinde de çok bilinmeyen var.
Eskiden ufuk çizgimizin uzaklığı 5 – 10 hatta 30 yıldı ama artık bu mesafe 2-3 gibi yıllara düştü yani yaşam çok hızlandı ve buna bağlı olarak stratejik düşünme mesafemiz çok kısaldı.
Planlarımızı yaparken bunu da göz önüne almamız gerekir.
Şirket vizyonu ve misyonu bugünlerde çok konuşulan ve sürekli karıştıraln konular, bugüne dek bir kaç kez yazdım.
Ancak bugüne kadar aşağıdaki kada güzelini ve hem vizyon hem de misyonu birarada içerenini görmemiştim.
Son zamanlarda misyon ve vizyon tanımı ile aralarındaki farkların neler olduğu konusundaki soruların çoğalması nedeniyle bu konuyu tekrar ele almayı düşündüm.
Tanımlara tekrar bakmakta yarar var;
Vizyon – Bir şirketin gelecekte, bulunduğu sektörün gelişmelerine bağlı olarak, nerede olmayı arzu ettiğini (hatta hayal ettiğini) gösterir. Bu 5-10 sene sonrası için futuristik bir yaklaşımdır. Şirket içerisinde bugün yapılan her şey, gelecekteki o konuma varmak içindir.
Misyon – Bir şirketin, BUGÜN hangi konumda olduğunu, ne yaptığını kimin için ve kimlerle nasıl yaptığını gösterir.
Her ikisini birleştirdiğimiz zaman, gelecekte olmak istediğimiz (vizyon) noktada olmak için bugün neleri, nasıl yapıyoruz (misyon)un yanıtını, şirketin vizyon ve misyonunda özetleriz.
Misyon, değişime bağlı olarak sıklıkla değişebilir, vizyon ise ileride nerede olmak istediğimiz gösterdiği için zaman içerisinde çok daha az değişiklik gösterecektir.
Vizyon, varmak istediğimiz noktayı gösterirken, misyon bugün o yolda neleri, nasıl yaptığımızı anlatır.
Geçenlerde, nerede okuduğumu hatırlayamadığım bir yazıda, İsa’dan VİZYONER, havarilerinden ise MİSYONER olarak bahsediyordu ki bu oldukça güzel bir tanımlama getirir. Hristiyanlık için vizyon İsa tarafından gösterilmekte, havarileri ise o yolda bugün neler yapılmasını anlatan kişilerdir.
Diğer bir yaklaşımla, bir şirketin vizyonu, ileride ne olmayı ve ne yapmayı arzu ettiğini, misyonu ise bugün ne olduğunu anlatmasıdır.
Bugün ne yaptığınızı anlatan misyonunuz, yarın olmak istediğiniz konumu anlatan vizyona giden bir yoldur. Stratejik hedeflerinize ulaşmak için uyguladığınız en son taktik de diyebiliriz.
______________________________________________
Genellikle birçok şirketin Misyon ve Vizyon arasındaki farkı ayırdedemediklerini görüyoruz. Bu şirketkerde genellikle “Değerlerimiz” vardır ancak vizyonlarını ve misyonlarını tanımlamalarını istediğimizde her ikisi için de aynı tanımı yapacaklardır.
Peki bunların farkı nedir? Önemli midir?
MİSYON
– Bir şirketin misyonu şirketin neden var olduğunu ve amacının ne olduğunu açıklar.
– Amaç, sürekli olan bir şey ve elde etmek için uğraşılması gereken bir şey olmalıdır.
– Amacın en büyük özelliği gerçekliğidir – Gerçek olmalıdır, gösteriş değil.
– İnsanlar misyonu olan bir şirket değil, misyona doğru koşan bir şirket arayışındadırlar.
VİZYON
– Vizyon, peşinde gittiğimiz misyon ile şirketin 10 yıl sonra ne hale geleceğini gösteren gerçekçi bir resmi oluşturmakta size yardımcı olacaktır.
– Şirketinizin 10 yıl sonra NE olmasını istiyorsunuz?
– Şirketinizde 10 yıl sonra NELER olmasını istiyorsunuz?
– Şirketinizin 10 yıl sonra NELER YAPMASINI istiyorsunuz?
SONUÇ: Kısa cevap, eğer kullanacaksanız önemi vardır bu kavramların. Her ikisini de her gün, herkese erişilebilir kılmalısınız.