Yeni nesil artık Festival’in sunduğu çeşitliliğe eskiye oranla daha rahat ulaşabildiği için bizim kuşak kadar heyecan ve iştiyakle ilgi göstermiyor Film Festivali’ne.
Yazan: Gülcan Tezcan
İstanbul Film Festivali 35.yılını bu akşam düzenlenecek ödül töreni ile tamamlıyor. Baharın gönül çelen havası ve yıla yayılan çeşitli film seçkileri, film haftalarından dolayı eskisi kadar dolmayan salonlara rağmen yine de Festival geleneğine sadık seyirciler iki haftalık yoğun maratonu tamamladı. Kimilerine göre Beyoğlu’nda yakın zamanda yaşanan patlama da Festival seyircisini olumsuz yönde etkiledi. Ama bana kalırsa yeni nesil artık Festival’in sunduğu çeşitliliğe eskiye oranla daha çok ulaşabildiği için bizim kuşak kadar heyecan ve iştiyakle ilgi göstermiyor Film Festivali’ne.
Festivalin son günü izlediğim ve bir kenara not etmek istediğim filmlere gelirsek…
İsmiyle bile seyircinin kalbini fethetmeye hazır bir Nijer filmi İçinde Biraz Kırmızı Olan Mavi Renkte Yağmur… Musikişinas başlıklı bölümde seyirciyle buluşan film, tuareg dilinde ‘mor’ kelimesinin karşılığı olmadığı için böylesine uzun ve gülümseten bir isme sahip. Filmin yönetmeni aynı zamanda başrol oyuncusu ve müzisyen Mdou Moctar’ın yapımcısı da olan Cristopher Kirkley. Ailesi müzik yapmasına karşı çıkan genç bir müzisyenin internet üzerinden paylaşılan videolarıyla nasıl bir fenomene dönüştüğünü konu edinen film, aynı zamanda duygusal bir baba-oğul hikâyesi. Geleneksel Tuareg müziklerine kendine özgü bir yorum katan gitarist Mdou Moctar, mor renkli motosikleti ve gizemli görünümüyle çölde dolaşıp gittiği kasabalarda müzik yapmaya çalışır. Moctar’ın geçmişte müzisyenlik yapan ancak grubundaki arkadaşları uyuşturucu gibi kötü alışkanlıklara bulaştığı için tövbekar olup kendini ibadete veren babası ise müziğin yoldan çıkarıcı bir iş olduğuna inandığından oğlunun gitar çalmasını istemez. Renkleri, müziği ve sahiciliğiyle insanın içini ısıtan İçinde Biraz Kırmızı Olan Mavi Renkte Yağmur, naif bir aşk hikâyesi ile de bütünleniyor.
Hasta yakınları ne zaman psikopata bağlar
Uluslararası Yarışma’da yer alan Bin Başlı Canavar ise bir Meksika filmi. Rodrigo Pla’nın yönettiği film ilk gösterimini Venedik Film Festivali’nde yapmış. Kocasının kanser tedavisinin masraflarını karşılamayı reddeden sigorta şirketine savaş açan Sonia, şirketten son bir şans ister. Sağlık Bakanlığı tedavinin devam etmesi gerektiğini söylese de firma, kuralları çiğneyerek tedaviyi durdurur. Bu gerçeği öğrenen Sonia, tedavinin sürmesi için sigorta şirketinin yöneticilerini ikna etmeye çalışır. Ancak işler çığırından çıkar ve Sonia ile oğlu kendilerini hiç istemedikleri bir durumun ortasında bulur. Sağlık sisteminin mekanik, soğuk ve insan hayatını hiçe sayan işleyişini, bir hasta yakınının çaresizlik içinde nasıl akıl almaz şeyler yapabileceğini soluk soluğa bir aksiyonla anlatan film, tipik festival filmi saplantıları olmasa eli yüzü düzgün bir yapım olarak izlenmeye değer.
Son Kuşlar kanatlandı
Festivalin Türkiye Sineması bölümündeki filmlerden Son Kuşlar, Bedir Afşin’in ilk uzun metrajı. Bir memleket hikâyesi olan film, masalsı havası, insan tabiat ilişkisine dair naif anlatımıyla başarılı bir seyirlik. Oyunculukları, atmosferi ve zamanı ekonomik kullanımıyla tadında bir festival filmi olmuş. İstanbul’da esnaflık yapan Bekir’in tatil için geldiği memleketinde ‘av yasağı’ olan mevsimde kuşları avlaması köylüleri rahatsız eder. İnanışa göre hayvanların çoğalma mevsiminde avlanmak musibetlere yol açmaktadır. Bekir’in avlandığı günlerde üst üste yaşanan birtakım aksilikleri de köylü bu zamansız ve keyfi davranışa yorar. Bekir ise ‘batıl inanç’ olarak gördüğü söylenceyle alay eder ve inadına kuşları avlamayı sürdürür. Son Kuşlar, insanoğlunun süfli zevkleri için tabiata ve yaratılana nasıl acımasızca müdahale ettiğini, zararlar verdiğini, bu müdahalenin nelere yol açtığını temiz bir dille anlatmayı başarıyor.
Yine aynı bölümde gösterilen Kalandar Soğuğu ise iyi film olmasına rağmen seyirciyi yoran uzunluğu ile sabır zorluyor. Tıpkı Son Kuşlar gibi insan-tabiat ilişkisi üzerinde yol alan film, Karadeniz’in bir dağ köyünde yokluk içinde yaşayan bir ailenin gündelik yaşamını adeta bir belgesel tadında perdeye taşıyor.
Yemek masasında otorite tartışması
Oyunculuğu ile tanınan Görkem Yeltan’ın ilk yönetmenlik denemesi Yemekteydik ve Karar Verdim, Sarmaşık filminin bir gemide yaptığı politik hesaplaşmayı bir aile masası etrafında tekrarlamayı deniyor. Otoriter, gelenekselci ve eser miktarda dini teamülleri uygulayan bir baba, onun iyi eğitim almış kızları ve oğlu ile görünürde bayramda bir araya gelmiş mutlu aile tablosu çizilir. Ancak bu bir aradalık babanın zoruyla gerçekleşmektedir. Aile fertlerinin topraklarına karşı bir aidiyetleri olmadığı gibi babanın otoritesi ile de ciddi sorunları vardır. Tüm bu gerilim bayram yemeğinin yendiği ve ardından sirtaki yapılan gece su yüzüne çıkar. Bir yanıyla verdiği kalabalık aile görüntüsüyle İtalyan filmlerini anımsatan Yemekteydik ve Karar Verdim, aile fertlerinin birey olma kavgaları gibi görünse de esasen otoriter devlete kafa tutup özgürlüğünü ilan etmeye çalışan bireylere selam duruyor.