Borsaya İlgi Teknolojik Dönüşümü Beraberinde Getiriyor
Borsa İstanbul blokzinciri teknolojilerinin de kullanıldığı dönüşüme devam ediyor
2 Aralık 2022 13:41
Güncellenme: 2 Aralık 2022 15:41
Pandemi ile başlayan ve devam eden süreçte hisse senedi piyasalarına ilgi artan bir ivmeyle devam etti. Ancak, yükselen enflasyonla birlikte kripto paralarda yaşanan hayal kırklığı ve faiz oranlarının gerilemesi, sermaye piyasası araçlarının daha fazla yatırımcının gündemine girmesine neden oldu. Borsa İstanbul, Bilgi Teknolojileri Genel Müdür Yardımcısı Erdinç Tutam, “İlgi rekorlar kırarak artmaya devam ediyor. Artan işlem sayısı nedeniyle platform üzerindeki günlük yükün artığını görüyoruz. BISTECH işletim platformunun sürekli gelişmesine rağmen son günlerdeki ivmelenmelerden dolayı tekrar bir takım yapısal değişikliklere gittik” diyor.
Değişiklikleri ise şöyle anlatıyor Erdinç Tutam: “Önümüzdeki dönemde BISTECH işletim platformunda bütün donanım altyapısını yenileyeceğiz. Ayrıca yazılım üzerinde de ciddi değişiklikleri hayata geçireceğiz. BISTECH işletim sistemi üzerinde emirlerin eşleşmesi ve işleme dönüşmesi noktasında yükü çeken sistemlerin sayısını ikiden altıya çıkaracağız. Sonrasında üyelerin emir gönderdiği “gateway”lerde kapasiteyi artıracağız.”
2023’ün ilk çeyreğinin sonunda tamamlanması planlanan dönüşümler sonucunda mevcut BİSTECH sisteminin tamamen kabuk değiştireceğini belirten Erdinç Tutam, risk sistemleri üzerine yaptıkları çalışmaları da aktarıyor: “Çok yetkin bir uygulama ve geliştirme ekibimiz var. Ekibimiz, BİSTECH üzerinde risk denetiminin yapıldığı PTRM (Pre-Trade Risk Management) uygulaması üzerinden oldukça özgün bir geliştirme yaptı. PTRM üzerinde bir takım parametrik limitler tanımlıyor ve risk yönetimini çok daha etkin olarak uyguluyoruz” diyor.
İlk ürün Takasbank'tan ve devamı geliyor
Borsa İstanbul ve paydaşları bu dönüşüme blokzincir teknolojilerini de dahil etmiş durumda. Takasbank 2019 Aralık ayında BİGA Projesini devreye aldı. Blokzinciri tabanlı bir transfer platform projesi olan BİGA kapsamında Borsa İstanbul’daki fiziki altın için blokzinciri teknolojisi kullanılarak transfer işlemlerinin yapılabileceği bir altyapı oluşturuldu. Oluşan kaydi altın, blokzinciri sistemi üzerinde katılımcılar arasında transfer edilebiliyor.
Oluşturulan bu sistemle blokzinciri üzerindeki üç soruna çözüm getirdiklerini belirten İstanbul Takas ve Saklama Bankası, Saklama UG Bölümü Direktörü İlker Kuşçu, bu çözümleri şöyle sıralıyor: “Kripto paralardaki güvensizliğin temel sebeplerinden biri arkasında çoğu kez bir varlık olmaması. Biz BİGA’nın arkasına dijital altın yani bir dayanak varlık koyarak bu sorunu çözmüş olduk. Ayrıca sistemin şeffaflığı ve mahremiyeti sorununa da çözüm getirdik. Dağıtık defter teknolojisinde veri, bütün node’larda mevcut. Biz, TÜBİTAK’la beraber kriptolojik çözümler kullanarak blokzincirinde yer alan veriyi sadece göndericinin ve alıcının görebileceği hale getirdik. Bu sistemin otorite tarafından izlenmesi gerekliliğiydi. Bunu da sağladık ve blokzinciri teknolojisinin finans sektöründe kullanılabilir olduğunu ispatladık.”
Ancak bu teknoloji, halen bir tarafın varlığını diğer tarafa iletmekle sınırlı. İlker Kuşçu bunun üzerinde de çalıştıklarının altını çiziyor: “Şu anda A’dan B’ye, A’nın rızası ile bir transfer yapmayı başardık. Ancak dijital değerin iki taraf arasında el değiştirmesi üzerine de çalışıyoruz. Bunu da gerçekleştirdiğimiz zaman Blokzinciri üzerinde temsil edilen iki değerin karşılıklı el değiştirmesini sağlayacağız. Böylece takasın temel görevlerini blokzinciri üzerinde yapılabilirliğini gösteriyor olacağız” diyor.
Günün Gelişmeleri İçin E-Bültenimize Abone Olun
E-Bültenimize abone olarak kişisel verileri koruma politikamızı onaylamış ve CoinDesk Türkiye ürün ve hizmetleri için iletişim kurulmasına izin vermiş olursunuz.
YASAL UYARI
Bu sitede yer alan yatırım bilgisi, yorum ve tavsiyeler yatırım danışmanlığı kapsamında değildir. Yatırım danışmanlığı hizmeti, yetkili kuruluşlar tarafından kişilerin risk ve getiri tercihlerini dikkate alarak, kişiye özel olarak sunulmaktadır. Bu sitede veya e-bültenlerimiz kapsamındaki sözel, yazılı ve grafiksel dahil olmak üzere tüm bilgi ve analizler; herhangi bir karara dayanak oluşturması noktasında herhangi bir teminat, garanti oluşturmamakta ve yalnızca bilgi edinilmesi amacıyla paylaşılmaktadır. Coindesk Türkiye hiçbir şekil ve surette ön onay, ihbar ve ihtara gerek olmaksızın söz konusu bilgileri değiştirebilir veyahut silebilir. Bu nedenle, sadece burada yer alan bilgilere dayanarak yatırım kararı vermeniz beklentilerinize uygun sonuçlar doğurmayabilir. Bu sitedeki yorumlardan, eksik bilgi ve/veya güncel olmama gibi konularda ortaya çıkabilecek zararlardan Coindesk Türkiye ve çalışanlarının herhangi bir sorumluluğu bulunmamaktadır.
Sinan Koparan
Sinan Koparan CoinDesk Türkiye'de Blok zincirinin uygulama alanları, kripto piyasaları, şirketler ve girişim ekosistemi üzerine çalışmalar yapan haber editörüdür. Daha öncesinde Bloomberg BusinessWeek Türkiye dergisinde borsa, finans ve girişim sermayesi konusunda haberler ve röportajlar gerçekleştirmiştir.