Alev Geciktirici Özelliği Olan Halojenli Alifatik Polieter Polioller
Günümüzde ev ve binalarda yangın güvenliğinin sağlanması için poliüretan gibi yapı malzemelerinde alev geciktiriciler kullanılmaktadır. Alev geciktiricilerin kullanımının asıl amacı yangın çıktığında yangının yayılmasının önlenmesi ve duman oluşumunun azaltılmasıdır. Bu esnada da binaların güvenli bir koşulda boşaltılmasının sağlanmasıdır. Ulusal ve uluslararası yasalar, yönetmelikler ve standartlar gün geçtikçe alev geciktiricilerin kullanımını daha da yaygınlaştırmaktadır. Brom içeren alev geciktiriciler de bu pazarda yerini çoktan almıştır. IXOL®M125 ve IXOL®B251 brom içeren poliol olduklarından poliüretan köpük formülasyonlarında kullanıldıklarında bromun köpüğün ana yapısıyla bütünleşmesini sağlarlar. Yangın çıktığında ısının etkisi termal bozunma ile hidrojen bromür oluşur. Bu hidrojen bromür çok reaktif olan hidrojen oksit ile tepkimeye girip alevin etkisiyle su ve brom radikalinin oluşmasına sebebiyet verir. Bu brom radikalleri daha az reaktif oldukları için hidrojen oksit ile kolayca tep-kimeye giremezler ve böylece reaksiyonun hızını düşürerek yangını yavaşlatırlar. IXOL®M125 IXOL®M125 poliol olup halojenli alifatik polieter diol dür. IXOL®M125 poliolü, düşük fonksiyonalite sayısından ötürü özellikle poliüretan (PUR) aerosol köpük ya da poliizosiyanurat (PIR) köpükte yangın güvenliği için talep edilen yük-sek standartları karşılamak üzere kullanılır. IXOL®M125 poliolü reaktif bir bileşik olup devamlı bir alev geciktirici etki gösterir. Çünkü, halojenler polimerin yapısına kimyasal olarak bağlıdırlar.
IXOL®M125 poliolü yaygın olarak kullanılan tüm polioller ile uyumludur. Ayrıca fosforik asit ester gibi alev gecikti-riciler ile de uyum gösterirler. Premix olarak hazırlanan formülasyonlarda uzun süre depolandıklarında bile iyi bir stabilite sergilerler. Bu sebeplerden ötürü IXOL®M125 po-liolün kullanımı geniş bir esneklik sağlamaktadır. Yine de formülasyonu yapanlar ya da kullanıcılar yapmış oldukları formülasyonun ya da köpüğün uzun sürede değişime uğrayıp uğramadığını özellikle uzun süreli stabilite talep edilen reçetelerde önceden kontrol etmelidirler.
IXOL®M125 oda koşullarında düşük viskoziteli bir poliol olduğundan işlenmesi kolay uygulamalarda ya da aerosol köpük gibi özel uygulamalarda kullanmaya elverişlidir.
IXOL®M125 poliolü sıcaklığa göre viskozite diyagramı aşağıda gösterilmiştir.
IXOL®M125 poliolün aşağıdaki uygulamalarda yüksek performanslı alev geciktirici olarak kullanılması avantajlar sağlamaktadır.
• PU Aerosol Köpükler: IXOL®M125 poliolü, polieter poliol ya da poliester poliollerle kullanıldığında elde edilen köpük yüksek standartta alev geciktiricilik özelliği sağlar. Örnek olarak, DIN4102 Alman standardına göre B2 sınıflandırılmasını gösterebiliriz.
• PIR Köpükler: SOLKANE®365mfc (HFC),SOLKANE®141b (HCFC) ya da pentan gibi hidrokarbonlarla şişirilmiş PIR köpüklerde IXOL®M125 poliolü kullanıldığında izosiyanat indeksi düşürülebilir.
• Yapışkanlar: IXOL®M125 PU bazlı yapışkanlarda da yanmazlık performansına katkı sağlar. IXOL®M125 poliolü sıcaklığa göre viskozite diyagramı aşağıda gösterilmiştir.
•Özel Sistemler: IXOL®M125 poliolü, IXOL®B251 poliolü ve diğer birçok poliollerle değişik oranlarda karıştırılabilir. Bromlu poliol olan IXOL®M125 ve IXOL®B251’in karıştırılması köpüğün yanmazlık ve mekanik özelliklerinin optimize edilmesine yardımcı olabilir.
IXOL®B251 IXOL®B251 poliol olup halojenli alifatik polieter trioldür. Sert poliüretan köpük üretimi için uygundur. Viskozitesi IXOL®M125 poliolüne göre biraz daha yüksek olup orta ayardadır. IXOL®B251 poliolü yaygın olarak kullanılan polieter ve poliester poliollerle uyumludur. IXOL®M125 poliolünde olduğu gibi IXOL®B251 poliolü de reaktif bir bileşik olup devamlı bir alev geciktirici etki gösterir. Halojenler polimerin yapısına kimyasal olarak bağlıdırlar.
Isı yalıtımı günümüzde yapı sektöründe, evlerde, alışveriş merkezlerinde, iş ve endüstri ya da kamu binalarında oldukça önem kazanmıştır. Bu alanda sert poliüretan köpükler (PUR) en etkili ısı yalıtımını sağlayan ürünler olup endüstri ölçeğinde üretimi yapılmaktadır. Enerjinin tasarrufu, düşük enerji tüketimi ile sera etkisine sebep olan gazların salınımının azaltılması ve çevrenin korunması önem arz eden konular olup sert poliüretan köpükler en etkili katkıyı sağlamaktadır.
Yangın güvenliği açısından sert poliüretan köpükler ulusal ya da uluslararası çeşitli test standartlarını karşılamaları gerekmektedir. IXOL®B251 ile Avrupa ve ABD’de karşılanması beklenen yüksek test standartların sağlanması mümkündür. Kuzey Amerika’da poliüretan üreticileri ASTM test metotlarından E84’dü esas alırlar. Avrupa’da uygulanan testler aşağıdaki tabloda listelenmiştir.
IXOL®M125 ve IXOL®B251 poliolleri kullanılarak EN 13501 1 standardına göre sandviç panelde ve sprey köpükte C kalsifikasyonu, aerosol köpük ve panellerde D ve E kalsifikasyonları elde edilebilir. Bunlar, poliüretan köpüklerin ulaşabileceği en yüksek yanmazlık seviyeleridir. IXOL®B251 poliolü ile elde edilmiş poliüretan köpüğün ısı yalıtımına ve mekanik özelliklerine herhangi bir etkisi yoktur. Bundan ötürü değişik oranlarda yaygın bir şekilde kullanılan diğer polieter ya da poliester poliollerle de kullanılabilir. Bunun dışında, IXOL®B251 poliolü düşük endeksli poliizosiyanurat köpük (PUIR) olarak da bilinen modifiye edilmiş izosiyanurat poliüretan köpük üretimi için de uygundur. IXOL®B251 poliolü yeni nesil şişirme ajanları ile de kullanılabilirler. Özellikle, SOLKANE®365/227 karışımları ile kullanıldığında elde edilen köpüğün yanmazlık ve ısı yalıtım özellikleri mükemmeldir. Bunun yanı sıra IXOL®B251 poliolü pentan gibi yanıcı olan şişirme ajanları ile kullanıldığında da pentanın yüksek yanıcılığına karşın elde edilen köpüğün yanıcılığını düşürür.
XOL®B251 poliolü yaygın olarak kullanılan tüm poliollerle ve reaktif olmayan fosforik asit ester gibi alev geciktiricilerle birlikte kullanılabilir.
Bu hatta sinerjik bir etki de sağlar. IXOL®B251 poliolü birçok değişik şekilde kullanılabileceği için formülasyonlardaki kullanımında geniş bir esneklik söz konusudur.
Ancak, formülasyonların zaman içerisinde bir değişikliğe uğrayıp uğramadıkları uzun süreli stabilite özelliği talep edilen poliol karışımları için önceden test edilmelidir.
IXOL®B251 poliolü sıcaklığa göre viskozite diyagramı aşağıda gösterilmiştir.
IXOL®M125 ve IXOL®B251 Fransa’da Tavaux şehrindeki SOLVAY tesislerinde takriben 25 yıldan beri üretilmektedir. Üretim prosesi tamamı ile bilgisayar kontrolünde çalışıyor olup, en uygun kalitenin sürekli olarak alınması sağlamaktadır. Bu üretim tesisleri ISO 9002 sertifikası ile belgelendirilmiştir.