İNSAN HAYATI bir yolu andırır. Bazen keskin bir viraja gelir savrulursunuz, yahut kontrolünüzü çok güç sağlar ve büyük bir kazadan kurtulursunuz. Sonra yol bir müddet düzelir ve sonra yeniden ani bir virajla burun buruna gelirsiniz. Yol sonuna dek böyle sürer gider.
Musa(as)nın yolculuğu da nehirde bir sandık içine konularak başladı. Zahirde bir yok oluştu bu. Nil gibi büyük coşkun akan, ve timsahlara ev sahipliği yapan bir nehre bırakılan bir bebek nasıl hayatta kalırdı? Ama o nehre Musayı bırakan anne, Allahın sevkiyle hareket etmişti. Ve Allah için yapılan her harekette olduğu gibi tehlike ne denli yüksek olursa olsun, Allah Musanın Muhafızıydı. Onu korudu. Hep korudu. Hala nazarımızdaki aziz makamı ile de, semadaki eşsiz yeri ile de koruyor.
Hayatımızın karanlık dönemleri geldiğinde Musanın bize söyleyecek çok sözü vardır. Söz Musada tükenmez. Nil gibi sonsuza dek coşkun akar. Taha suresi bidayetinde, insanın gözlerine Musanın âsası gibi vurup, su fışkırtacak bir ayet bulunur.
Ey İnsan! Biz bu hitabı seni bedbaht etmek için indirmedik(Taha 1-2)
İnsan bazen İlahi emirle zorlanır. Bu ya Kelamdan ya Tekvinden gelen bir emirdir. Yani ya şeriatta bize bir şeyi yapmamız, ya da yapmamamız buyurulur, yahut hayat önümüze bir şeyi yaptıracak ya da alıkoyacak bir cebbar engel çıkarır. O zaman insan bedbaht olur. Oysa bu müjde insanı bedbahtlıktan halas eder.
Denilir ki, Ta-ha hitabı İnsancığım anlamında bir muhabbet ve merhamet içerir. Allah bize Canım Yavrum diyen bir anne gibi hitap eder. Musanın annesinin yaptığı gibi, bizi suya bırakmakla bize kötülük etmek istememiştir. Bilakis bizi daha büyük bir şerden kurtarmak dilemiştir. Bu yüzden zahiren kötü gibi görünen, ama sonu selamet olan bir nehre atılır, ve sürükleniriz. Korktuğumuz haller yaşarız. Sevdiğimizden ayrılırız. Ancak Allah bunu bizi bedbaht değil, mutlu etmek için yapmıştır.Bizi de Musa gibi kendisi için yetiştirmektedir.Bizim için de bir tasarımı vardır ve bizi bu yola sevk etmektedir.
İnsan kendi hayatıyla yapılan resmin içindedir. Resimde kimi zaman karaltılar, gölgeler olur. Bunlar haddi zatında resmin ifadesini güçlendirmek, deseni belirginleştirmek için yapılan gölgeleme çalışmalarıdır. Ancak insan o karalamalar yapılırken çok daralır. Ruhu kabz olur. Hafakanlar basar. Kaçacak bir delik, sığınılacak bir Hira arar. Zira resim henüz bitmemiştir. O da resmin dışına çıkıp şimdiye dek çizileni görememektedir. Bu yüzden sıkıntıya düşer. Karakalemin ucu ile kah oraya kah buraya salınır durur. Resmin dışını görmek kemalle mümkündür. Bu yüzden tüm kamiller bir dağa çıkarlar. Musa için Tur, İsa için Zeytun, nice peygamber için Kasiyyun, Nebiler Serveri için Cebel-i Nur.
Veliler için de bu böyle değil midir? Erek dağının Üstadın nazarındaki yerini bilmeyen var mıdır? Dağa çıkmak, resme bir parça dışardan bakabilmenizi sağlar. Diğer deyişle kendi dışınıza çıkmayı. Dağlar zirveleri itibariyle dünyanın dışında kökleri itibariyle ta içinde bulunurlar. İnsan-ı kamiller de öyledirler.
Biz sarp yokuşa henüz tırmananlar için ölmeden resmi görmek mümkün değildir.
Musanın adı firavun tarafından konulur. Mu kıpticede su, sa ise ağaç demektir. Denilir ki firavun onun suyla gelişine ve bir ağaç altında duruşuna remzen ona bu adı vermiştir. Musa çok esmer bir bebektir. İsrail oğullarına benzemez. Bu durumu onu kurtaran bir vesile olur. Belki de o bir kıpti çocuğudur. Firavun böyle düşünür. Musayı kendi çocuğu gibi yetiştirmeye başlar. Öyle çok sever ki, söylenene göre, ölüm döşeğinde dahi o sıralar Medyende olan ve nereye gittiği bilinmeyen Musayı anıp durmuştur. Musa onun kendi oğlundan bile çok sevdiği evlatlık oğludur.
Bu çok manidardır değil mi? Allah birini sevmeye görsün. Onu düşmanına bile sevdirir. Ona öyle bir güzellik öyle bir halavet bağışlar ki her yaşında herkes tarafından teveccüh görür. Düşmanları düşmanlık ederlerken dahi ondan korkarlar. Nitekim sonraki firavun Musa ile karşılaştığında ona bir şey yapmaya cesaret edememiştir. Musa hem sevgi hem korkudur. Havf ve reca arasında duran Musayı bulur.
Musaya mutlulardan olma payesi bahşedilmiştir. Kademinde yürüyenler için de ondan bir nasip olmasın mı?
Süt ilmi temsil eder. Rüyada görünse anlamı budur. Miraçta Efendimize(sav) sunulan mayilerden sütü seçmesinin sebebi de budur. Aynı zamanda fıtratı temsil eder. Bolluğu, bereketi. Şarap sarhoş ederken, süt ayık tutar. Öyleyse şarap sekr hali, süt ise sahv halidir. Sahv hali sekr halinden üstündür. Balla kıyas edilince süt daha boldur ve daha ucuzdur. Her zaman her yerde bulunur, fakir zengin herkesin istifadesine sunulur. Bal ise seçkinlere sunulan, ağır ve hazmı zor bir gıdadır. Musa süt içmek için öz annesini aramıştır. Kıpti annelerden süt emmemiştir. Çünkü o fıtratı İbrahimin İsmailin İshak ve Yakubun fıtratına muvafık bir insandır. Allah onu Beni İsrailin sütüyle ve Al-i Yakubun şefkatiyle besler. O Yusufun varisi olacaktır. O Yusufu da Mısırdan çekip çıkaracak ve dedesi İbrahimin topraklarına götürecektir. O kendisine şefkatle süt sunan İsrail evlatlarına şefkatle bakacak, onlarla bir hayal, bir ülkü, bir medeniyet tasavvuru kuracaktır.Biz onun meyvesini Süleyman(as) zamanında görürüz. Süleymanın hasatı, Musanın ekinidir. Öyleyse, Musa da tohum eken bir adamdır. O da kışta gelmiş, baharı görmeden göçüp gitmiştir.
Denilir ki, hareket sevgi kaynaklıdır. Musa kavga eden adamlara müdahale ederken de bir İsrail oğluna yönelik sevgiyle hareket etmiştir. Kıptinin ölümüyle sonuçlanan hadisede, şehirden kaçarken de sevgiyle hareket etmiştir. İlki kavmine, ikincisi hayata yönelik sevgisindendir. Biz de zahirde başka dürtülerle hareket ediyor görünsek de, batında daima sevgi saiki ile hareket ederiz. Katil, güç sevgisiyle hareket eder. Kibirli, ben sevgisi ile hareket eder. Zâni, ten sevgisi ile hareket eder. Hırsız, mal sevgisi ile hareket eder. Bundan maksat insanın ünsiyetten ve sevgiden doğduğuna işaret etmektir.
Not: Tafsilat isteyen Füsus-ul Hikemin Musa fassına bakmalıdır. İtimad varsa, tavsiye ederim. Füsüsa nazar eden zinhar boş dönmez.
© 2021 karakalem.net, Mona İslam