Yetim Çocuklar ve Anneleri için Psikososyal Destek Projesi FAALİYET RAPORU Şubat 2013- Şubat 2014 Farklı ölüm türleri arasında çocuğu en fazla etkileyen ölüm türü bir ebeveynin ölümüdür. Ebeveynin ölümü sadece sevgi veren ve günlük gereksinimleri karşılayan birinin kaybına değil, dengenin bozulmasına ve günlük yaşamın alt üst olmasına da yol açar. Ebeveynin ölümünü izleyen yıllarda çocukların psikolojik sorun geliştirme riski diğer çocuklara oranla yüksektir. Black ve Urbanovicz (1987) ebeveynini kaybeden çocukların % 50’sinin bir yıl sonra rahatsızlık veren belirtiler yaşadıklarını ortaya koymuşlardır. Kaffman ile Elizur (1979) babalarını kaybeden bir çok çocuğun “ saplantılı yas” (patolojik yas) tepkisi gösterdiklerini belirtmektedirler. Adam ve arkadaşlarına ait bir araştırmada (1982) 16 yaşından önce anne ve ya babasını kaybeden öğrencilerin yarısının, böyle bir kaybı olmayan çocukların ise % 10’unun ciddi intihar düşünceleri besledikleri bulunmuştur. Diğer bir çok çalışmada da ebeveyninden biri ölen çocukların çoğunun, olaydan uzun süre sonra çeşitli psikolojik sorunlar yaşadıkları gösterilmiştir (Raphael 1983; Handford ve ark. 1986, Van Eerdewegh ve ark. 1982, 1985). Bu durum, bir ebeveynin ölümünden sonra sağ kalan ebeveyne, çocuklarının gereksinimlerini doğru biçimde karşılayabilmesi için yardım etmenin önemini açıkça göstermektedir. Bu nedenle İHH İnsani Yardım Vakfı ve AID Uluslararası Doktorlar Derneği iş birliği ile yetim çocuklar ve annelerinin yaşadıkları kayıpla başa çıkabilmelerini sağlamak ve bu kaybın yarattığı psikolojik etkinin kişiler üzerindeki tesirini hafifletmek amacıyla bir psikososyal destek programı hazırlanmıştır. Şubat 2013- Şubat 2014 tarihleri arasında IHH İnsani Yardım Vakfı tarafından yönlendirilen 78 yetim çocuk ve 37 anne Uzm. Klinik Psikolog Tuğba Öztürk ve Uzm. Klinik Psikolog Hilal Mete tarafından haftada bir ya da 15 günde bir kez görülmüştür. Toplam 115 kişiye 12 ay boyunca 1588 saat bireysel danışmanlık hizmeti sunulmuştur. Ay Seans Çocuk Anne 2 Şubat 137 32 14 3 Mart 146 34 13 4 Nisan 150 28 16 5 Mayıs 150 28 16 6 Haziran 146 30 12 7 Temmuz 91 33 9 8 Ağustos 110 25 8 9 Eylül 161 25 8 10 Ekim 120 31 10 11 Kasım 122 30 10 12 Aralık 124 30 10 1 Ocak 75 33 14 2 Şubat 46 33 16 Sosyal, ekonomik, kültürel ve akademik alanlarda çeşitli problemler yaşayan, yetim çocukların; kendilerine ve çevrelerine olan güvenlerini artırmak, aileleri ve arkadaşlarıyla iyi ilişkiler geliştirebilmelerini sağlamak, sosyal becerilerini artırmak ve akademik performanslarını yükseltmek amacıyla gönüllü abi & abla programı hazırlanmıştır. Bu program çerçevesinde şubat ve mart ayı içerisinde 16, nisan ayı içerisinde 15 üniversite öğrencisine, haziran ayında 18 vakıf çalışanına, yine haziran ayında Van’da yetim çocuklarla çalışan ve Van SHÇEK de gönüllü annelik yapan, 60 IHH gönüllüsüne, Aralık ayında Kayseri’de 36 üniversite öğrencisine 3 modüllük çocuk ve ergen psikolojisi, yetim psikolojisi, çocuk ve ergenlerle iletişim kurma, sınır koyma, çocuk ve ergenlerde madde kullanımı, cinsel istismar, raporlama vb. konularda eğitim verilmiştir. Ayrıca proje çerçevesinde gönüllü çalışacak üniversite öğrencilerinin hedef kitlenin problemleri konusunda bilgilenmeleri sağlanmıştır. Çocukların akademik başarılarını artırmak amacıyla yarı yıl karneleri ve e- okul yardımıyla ders notları incelenmiş ve bu şekilde zayıf oldukları ve ya zorlandıkları alanlar tespit edilmiştir. Tespit aşamasından sonra ihtiyaç duydukları alanlarda gönüllü üniversite öğrencilerinden destek almaları sağlanmıştır. Çocukların özel derslere düzenli ve disiplinli bir şekilde katılım göstermelerine özen gösterilmiş, ev ve proje ödevlerini gönüllü üniversite öğrencileriyle yapabilmeleri sağlanmıştır. Çocukların özel ders esnasındaki motivasyon ve katılımlarını artırmak amacıyla derslerden sonra gönüllü üniversite öğrencileriyle görüşmeler yapılmıştır. Özel derse gelen çocukların dikkat ve konsantrasyon sürelerini artırmaya yönelik oyunlar gönüllü üniversite öğrencilerine tanıtılmış, dersten sonra yarım saat bu oyunları çocuklarla oynamaları istenmiştir. Şubat 2013 – Şubat 2014 tarihleri arasında merkezimize gelen çocuklara gönüllü üniversite öğrencileri tarafında toplam 889 saat özel ders hizmeti sunulmuştur. Merkezimizde çocuk ve annelerin kayıp sonrası yaşadıkları öfke, kaygı, suçluluk, kendini kınama ve utanç gibi yas tepkilerinin hafifletilmesi ve negatif duyguların sağlıklı ve işlevsel bir şekilde aktarılabilmesi için Mayıs 2013 tarihinden itibaren çocuklara yönelik, Ekim 2013 tarihinden itibaren de annelere yönelik ergo terapi ( iş & uğraş terapisi) hizmeti sunulmuştur. Çocuk ve annelerin usta öğreticiler eşliğinde katıldıkları mutfak, ebru, ahşap boyama, kurdele nakışı, resim vb. atölye çalışmalarından oldukça olumlu sonuçlar elde edilmiş, yas tepkilerinin azaldığı gözlemlenmiştir. Şubat 2013- Şubat 2014 tarihleri arasında merkezimize gelen 71 yetim çocuk ve 36 anneye 1703 saat ergo terapi ( iş & uğraş terapisi) hizmeti sunulmuştur.