8 Mart Dünya Kadınlar Günü yazımıza Başkomutan Mustafa Kemal Atatürk’ün sözü ile başlayalım:
“Ey kahraman Türk kadını, sen yerde sürüklenmeye değil, omuzlar üzerinde göklere yükselmeye layıksın.”Mustafa Kemal Atatürk
Birleşmiş Milletler tarafından tanımlanmış uluslararası bir gündür. Tarihi 1910 yıllarına dayanan, uzun bir geçmişi olan. Kadın Hakları temelinde, kadının siyasi ve sosyal bilincinin geliştirilmesine, ekonomik, siyasi ve sosyal başarılarının kutlanılmasına ayrılan bir gündür.
Ülkemizde 8 Mart
Ülkemizde ilk 8 Mart Dünya Kadınlar Günü ilk kez 1921 yılında, 2 kız kardeş Rahime Selimova ve Cemile Nuşirvanova’nın girişimi ile gerçekleştirildi. Bu tarihten sonra ülkemizde kutlanması yasaklansa da 1975 yılında “Birleşmiş Milletler Kadın On Yılı” ilan edildi ve Türkiye’de bu kapsamda yer aldığı için aynı tarih de Türkiye’de “Kadın Yılı Kongresi” gerçekleştirildi.
Kadınlar Günün Önemi Nedir?
Kadın Hakları temelinde, kadının siyasi ve sosyal bilincinin geliştirilmesine, ekonomik, siyasi ve sosyal başarılarının kutlanılmasına ayrılan bir gündür. Mustafa Kemal Paşa’nın da söylediği gibi; “Milletimiz güçlü bir millet olmaya azmetmiştir. Bunun gereklerinden biri de kadınlarımızın her konuda yükselmelerini sağlamaktır. Bundan dolayı kadınlarımız ilim ve fen sahibi olacaklar ve erkeklerin geçtikleri bütün öğretim basamaklarından geçeceklerdir.”
Dünyada ve ülkemizde kadınlar neleri başarmışlardır?
Sabiha Gökçen
Türkiye’nin ilk kadın pilotlarından biri olmakla beraber, dünyanın da ilk kadın savaş uçağı pilotudur. Tüm uçuşları boyunca 8.000 saat civarı uçuş gerçekleştirmiştir.
Marie Curie
Radyoaktivite üzerine yaptığı çalışmalarla iki farklı alanda Nobel Ödülünü kazandı. Uranyumla yaptığı deneyler sonucu radyoaktiviteyi keşfetti. Toryumun radyoaktif özelliğini buldu ve radyum elementini ayrıştırdı. 1903 Nobel Fizik Ödülü 1911 Nobel Kimya Ödülü sahibi ve Radyoloji biliminin kurucusudur.
Billie Jean King
Amerikalı eski tenisçi. Grand Slam teklerde 12, çiftlerde 16, karışık çiftlerde 11 olmak üzere 39 şampiyonluğu vardır. Sporda cinsiyet ayrımı yapılmamasının savunucularındandır.
Ve tarihe yer edinmiş başarılı yüzlerce kadın.
Ülkemizde Kadın Hakları
Türkiye’de Cumhuriyetin kuruluş yıllarından itibaren kadının siyasi ve toplumsal hayattaki konumunun güçlendirilmesine yönelik önemli adımlar atılmış, Batılı ülkelerin pek çoğundan önce ülkemizde kadınlara seçme ve seçilme hakkı verilmiştir.
1980’li yıllardan bu yana gerek uluslararası düzeyde gerek ülke içinde kadın hareketi güç kazanmış, kadın hakları konusunda toplumsal bilinç giderek artmıştır. Bu durumun sonucu olarak, 1990’lı yılların ikinci yarısından itibaren, ilgili ulusal mevzuat gözden geçirilmiş, çeşitli yasal düzenlemeler yapılarak kadın-erkek eşitliğinin sağlanması yolunda önemli gelişmeler kaydedilmiştir.
Ne yazık ki hâlâ ülkemizde bazı başlıca sorunlar aşılmış değil. Bu Başlıca sorunlar;
- Aile içi şiddete ve kabadayılığa maruz kalmak
- Toplumsal ve kültürel baskı.
- Eğitim-öğretim imkânlarından yoksun bırakılmak.
- Çalışma hakkından yoksun bırakılmak.
- İş yerinde ayrımcılık ve gelir adaletsizliği.
Lakin bu sorunlar için devletimiz elinden gelen çabayı gösteriyor ve ilerlemeler kaydediyor.
Cumhuriyetin İlanı İle Türkiye’de Kadınlara Verilen Bazı Haklar
- 1924: Tevhid-i Tedrisat (Öğrenim Birliği) Kanunu çıkarıldı. Böylece eğitim laikleştirilerek tüm eğitim kurumları Millî Eğitim Bakanlığına bağlandı. Kız ve erkekler eşit haklarla eğitim görmeye başladı.
- 1926: Türk Medeni Kanunu kabul edildi. Kanun ile erkeğin çok eşliliği ve tek taraflı boşanmasına ilişkin düzenlemeler kaldırıldı, kadınlara boşanma hakkı, velayet hakkı tanındı. 17 Şubat 1926’da TBMM’de kabul edilen kanun 4 Ekim 1926 tarihinde yürürlüğe girdi.
- 1930: Kadın ve çocukların korunmasına ilişkin ilk düzenleme Umumi Hıfzısıhha Kanunu ile yapıldı. Doğum izni düzenlendi
- 1933: Kız çocuklarına meslekî eğitim vermek amacıyla Kız Teknik Öğretim Müdürlüğü kuruldu.
- 1989: İçişleri Bakanlığı kaymakamlık sınavlarına kadınların da alınacağını açıkladı.
Sosyal Haklar
- 1930: Belediye yasası çıkarıldı. Yasa ile kadınlara belediye seçimlerinde seçme ve seçilme hakkı verildi
- 1933: Köy Kanunu’nda değişiklik yapılarak kadınlara köyde muhtar olma ve ihtiyar meclisine seçilme hakları verildi
- 1934: Anayasa değişikliği ile kadınlara seçme ve seçilme hakkı tanındı.Türkiye bu hakkı kadınlara tanıyan ilk Avrupa ülkesi oldu.
- 1926: Medeni Kanun ile mirasta kız ve erkek çocukların eşit pay almaları sağlanmıştır.
Ekonomik Haklar
- 1936: İş Kanunu yürürlüğe girdi. Kadınların çalışma hayatı iyileştirildi. Kadınlara istedikleri işte çalışabilme hakkı tanınmıştır. İş Kanunu yürürlüğe girdi. Kadınların çalışma hayatına düzenleme getirildi.
- 1937: Kadınların ağır ve tehlikeli işlerde çalıştırılması 1935 tarihli 45 sayılı ILO (Uluslararası Çalışma Örgütü) sözleşmesi ile yasaklandı.
Tarihe Damgasını Vuran Kadınların Sözleri:
- “Yine de insanların kalplerinin gerçekten güzel olduğuna inanıyorum” Anne Frank
- “İnsanları yargılarsan, onları sevmeye zamanın kalmaz” Rahibe Teresa
- “Zeki olup da aptal görünmek kadar iyi bir şey yoktur” Agatha Christie
- “Aile hayattaki en önemli şeydir” Prenses Diana
- “Öldüresiye sıkıcı olmaktansa, öldüresiye gülünç olmayı yeğlerim” Marilyn Monroe
8 Mart Dünya Kadınlar Gününü kutluyor. Eşitlik, mutluluk, özgürlük dolu bir yaşam geçirmenizi istiyoruz.