Uluslararası meşrubat üreticisi Coca-Cola'nın COP27 olarak bilinen BM İklim Konferansına sponsorluğu, çevrimiçi bir tepkiye yol açtı ve kurumsal lobicilik ve nüfuzla ilgili daha geniş endişeleri vurguladı.
Küresel sıcaklık artışlarını sınırlamayı amaçlayan COP27 müzakereleri, önümüzdeki ay Kızıldeniz tatil beldesi Şarm El-Şeyh'te başlayacak. Mısırlı organizatörler, Eylül ayında sponsorluk anlaşmasını duyurduklarında, Coca-Cola'nın sera gazı emisyonlarını azaltma çabalarını ve iklim üzerindeki kilit odağını gösterdiler. Ancak bu sponsorluk sosyal medyada hemen öfkeye yol açtı.
Aktivistler, plastik kirliliğine katkıda bulunan aşırı büyük rolü nedeniyle şirketi eleştirdiler. Anlaşmayı, çevreyi kirleten davranışları maskelemek için iklim kimlik bilgilerini abartarak, kurumsal bir "yeşil yıkama" örneği olarak gösterdiler. Meşrubat üretecisinin sponsorlar arasından çıkarılmasını isteyen çevrimiçi bir dilekçe 228.000'den fazla imza topladı. Yüzlerce sivil toplum grubu, kirletici şirketlerin parasal kaynak sağlamalarının veya iklim müzakerelerine katılmalarının yasaklanmasını talep eden bir açık mektup imzaladı.
Coca-Cola, katılımının emisyonlarını azaltma ve plastik okyanus çöplerini temizleme konusundaki iddialı planlarını gösterdiğini savunuyor.
Eleştirmenler, kurumsal katılımın, dünyanın dört bir yanından on binlerce delegenin, dünyanın ısınmasını tehlikeli seviyelere indirmek için iklim değişikliğiyle mücadele konusunda küresel anlaşmalar yapmak üzere bir araya geldiği toplantıların ruhuna aykırı olduğunu söylüyor. Mısır cumhurbaşkanlığına göre, bu yıl odak noktası önceki konferanslarda verilen sözlerin nasıl uygulanacağı üzerine.
"Kaygan bir pazarlama kampanyası"
2011'den bu yana üç kez katılan City University of London Bayes Business School'da yönetim profesörü olan Bobby Banerjee, COP toplantılarında "tabii ki kurumsal varlık çok büyük ve bu onlar için kaygan bir pazarlama kampanyası" dedi.
Yıllar geçtikçe, toplantılar ticaret fuarlarına benzeyecek şekilde gelişti; büyük şirketler, yeni başlayanlar ve endüstri grupları, lobi yapmak ve eğlenmek için aralarında stantlar ve pavyonlar kurdular. Artan sayıda şirket bu tür etkinliklere katılmak istiyor, zira iklim değişikliği daha büyük bir küresel öncelik haline geldikçe ticari fırsatlar da sunuyor.
IBM, Microsoft, Boston Consulting Group ve Vodafone da sponsor veya ortak olarak kaydoldu, ancak bu katılımlar Coca-Cola'dan daha az eleştiri aldı.
Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği basın ofisi, medya soruşturmalarını organizatörlere yönlendirerek, bunun Mısır ile şirket arasında bir mesele olduğunu söyledi. Mısır cumhurbaşkanlığı konuya ilişkin yorum yapmadı. BM İklim Değişikliği web sitesinde, “Parti olmayan paydaşlarla karşılıklı yarar sağlayan ortaklıklar kurmaya çalıştığı” belirtiliyor.
"Kirleticilerin yeşille yıkanması"
Çevrimiçi dilekçeyi hazırlayan bir sürdürülebilirlik danışmanı ve çevre aktivisti olan Georgia Elliott-Smith, BM'yi “bu etkinlikler için kurumsal sponsorluğu kabul etmeyi bırakmaya çağırdığını" belirtti ve ekledi: "Bu sponsorluk kesinlikle gerekli değil. Bu tür büyük kirleticilerin kendilerini yeşille yıkamalarına izin verilmemeli. Zira bu tür kuruluşlar gerçekten iklim değişikliğine sırtını dönmüş durumda."
Çevre grupları, Coca-Cola'nın "dünyanın en büyük plastik üreticilerinden biri ve en çok kirleticilerden biri olduğunu" söyleyerek sponsor olmasına izin verme kararını sert bir şekilde eleştirdi. Petrol ile plastik üretmenin karbondioksit yaydığını ve tek kullanımlık şişelerin çoğunun düşük geri dönüşüm oranlarına sahip ülkelerde satıldığını, bunların ya okyanusları kirlettiği ya da yakıldığı ve atmosfere daha fazla karbon emisyonu kattığı söyleniyor.
"İddialı hedef" açıklaması
Coca-Cola'dan yapılan açıklamada ise şirketin "okyanustan atıkları ortadan kaldırma hedefini" paylaştığını ve "bu zorluk hakkında farkındalık yaratma çabalarını" takdir ettiği belirtildi. Ambalaj, Coca-Cola'nın karbon ayak izinin yaklaşık üçte birini oluşturuyor ve şirket, 2030 yılına kadar üreticiden bağımsız olarak sattığı her şişe veya kutu için bir şişe veya kutu toplamaya yardımcı olmak da dahil olmak üzere “iddialı hedefleri” olduğunu kaydetti.
Coca-Cola, plastik atık konusunda "işbirlikçi eylemi desteklemek" için diğer işletmeler, sivil toplum kuruluşları ve hükümetlerle ortak olacağını bildirdi. Şirketin, 2020 ve 2022'de BM üye devletlerini sorunu çözmek için küresel bir anlaşmayı kabul etmeye çağıran ortak açıklamalara döngüsel ekonomi yaklaşımıyla imza attığını da ifade edildi.
Şirketin açıklamasında, "COP27'ye desteğimiz, 2030 yılına kadar mutlak karbon emisyonlarını yüzde 25 oranında azaltma hedefimiz ve 2050 yılına kadar net sıfır karbon emisyonu hedefimizle uyumlu" denildi.
Fosil yakıt şirketleri kulis yapıyor
Uzmanlar, sponsorlukların perde arkasında daha büyük bir sorunu gölgede bıraktığını söylüyor: Fosil yakıt şirketleri kulis yapıyor ve arka oda müzakerelerinde görüşmeleri etkiliyor.
Yönetim profesörü Banerjee, “Gerçek anlaşmalar kapalı odalarda, bilirsiniz, kapalı odalarda yapılır” dedi. 2011'de Durban, Güney Afrika'da katıldığı ilk COP17'de, araştırmakta olduğu bir konu olan madencilik endüstrisindeki karbon emisyonları üzerine bir oturuma girmeye çalıştı.
"Ama tahmin et ne oldu? Beni geri çevirdiler ve küresel iklim politikasını geliştirmek için tartışmak için odaya kim giriyor? Rio Tinto, Shell, BP'nin CEO'ları ve ardından bakanlar" diyen Banerjee, arkasındaki Greenpeace üyesinin de engellendiğini belirtti.
Çevre aktivisti Elliott-Smith, İskoçya'nın Glasgow kentinde geçen yılki COP26'ya müzakerelerin yasal gözlemcisi olarak katıldı. Kurumsal-politik lobicilik konusunda naif olmasa da, “konferansa katılan şirketlerin sayısı ve (ve) CEO'lar ile iklim müzakere delegasyonları arasındaki bu görüşmelere açık katılım karşısında gerçekten şok oldu”.
Lobiciler
Glasgow'da perakendeciler, teknoloji şirketleri ve tüketim malları markaları ortak olarak imzalandı, ancak fosil yakıt şirketlerinin İngiliz organizatörleri tarafından yasaklandığı bildirildi. Yine de, resmi akreditasyon listesini tarayan bir grup STK'dan araştırmacılara göre, sektörle bağlantılı 500'den fazla lobici katıldı.
Bu yıl, petrol ve gaz şirketleri daha fazla hoş karşılanabilir çünkü Mısır'ın bölgeye dikkat çekmesi ve ekonomileri ve hükümet gelirleri petrol ve gaz pompalamaya bağlı olan Orta Doğu ve Kuzey Afrika ülkelerinden büyük bir birlik çekmesi bekleniyor.
Mısır tarihsel olarak, zengin ülkelerin tarihsel karbondioksit emisyonlarının bedelini ödemek zorunda kalmamaları gerektiğini söyleyen, emisyonları daha da azaltmak için baskıya direnen gelişmekte olan ülkelerin yanında yer aldı.
Toplantı öncesinde, BM insan hakları uzmanları ve uluslararası hak grupları, Mısır hükümetinin insan hakları sicilini eleştirdi ve yetkilileri, muhalefete kısıtlama, toplu hapsetmeler ve kişisel özgürlüklerin geri alınması da dahil olmak üzere on yıllık ihlalleri örtbas etmekle suçladılar.
İzleme grubu Group Corporate Accountability'de iklim araştırması ve politikası direktörü Rachel Rose Jackson, bu zemine karşı, "Süreci gerekli sonuçları elde etmek için sorumlu tutmak isteyen sivil toplumun girişimlerini sansürlemek, yasaklamak veya susturmak çok daha kolay olacak. Ayrıca, kirletici PR ve görüşmeleri çevreleyen yeşil yıkamayı çok daha etkili hale getirecek” dedi.