Kibrit Nasıl Yapılır? Tarihçesi, Kibrit yapımında hangi malzemeler kullanılır. Türkiye’de ilk kibrit fabrikası ne zaman açılmıştır.
KİBRİT. Bir ucu sürtünme sonucu yanabilecek bileşimde olan, daha çok tahta, bazen de karton veya bal mumundan. yapılmış çöp.
İki şekilde yapılır. Kükürt’ e batırıldıktan sonra fosfor seskvisülfür, potasyum klorat ve cam parçacıklarından meydana gelen ve her çeşit kaba yüzeye sürtüldüğünde yanan kibrit. Parafine batırıldıktan sonra potasyum klorat, manganez bioksit, potasyum bikromat, antimon sülfür ve cam parçacıklarından meydana gelen ve ancak kırmızı fosfor, kola ve abrazifli yüzeye sürtülerek yanan emniyet kibriti.
Her iki durumda da, kibrit başının sürtüldüğü kutu kenarı veya yüzey, sürtünmeden dolayı bir sıcaklık meydana getirerek kimyasal bir etki ile kibriti ateşler. Bunun sonucu meydana gelen kimyasal tepki, alevlenmeye sebep olur ve kibrit çöpü yanar. Çöpler, genellikle kavak ağacından yapılmıştır.
Erimiş kükürte batırılmış tahta parçalarından meydana gelen en eski kibritler, ancak yanmakta olan bir cisme yaklaştırılarak ateşlenebilirdi.
Ateşlenebilen ilk kibrit, 1809’da yapılmıştır. Bunlar; kükürt, likopod ve kola karışımından meydana gelmiş ve ancak koyulaştırılmış sülfürikasite batırılarak yanabilen kibritlerdi.
Daha sonra Avrupa’da, sürtülerek yanabilen kibritler yapılmıştır. Başı, potasyum klorat ve antimon sülfürden yapılmış bu kibritler, zımpara kağıdına sürtülerek yanardı.
1831’de Charles Sauria adında bir Fransız, fosforlu kibriti bulmuş; Alman Friedrich Kammerer, üretime geçmiştir (1832). İsveçli Cari Lundström ise, beyaz fosforun yerine kırmızı fosfor kullanmış ve zehirlenme tehlikesi önlenmiştir.
Türkiye’de 1929’a kadar dışarıdan alınan kibritin; yapımı, alış ve satışı, 1 Haziran 1929 tarihli bir kanun ile İnhisarlar Umum Müdürlüğü (Tekel Genel Müdürlüğü)’ne verilmiştir.
İlk kibrit fabrikası İstanbul Büyükdere’de kurulmuş ve kibrit yapımına başlanmıştır (1932).
Kibrit yapımı, alımı ve satışı, 30 Ocak 1952’den sonra serbest bırakılmış, Tekel Kibrit Fabrikasının yanı sıra özel sektör tarafından da kibrit fabrikaları açılmıştır (1956).
Büyük Kültür Ansiklopedisi 7 Cilt 2688
Kibrit Nasıl Yapılır? Tarihçesi, Kibrit yapımında hangi malzemeler kullanılır. Türkiye’de ilk kibrit fabrikası ne zaman açılmıştır.