ÖLÜMÜN KENTİ VARANASİ
Varanasi Hinduların dini merkezidir. Ölümü bekleyen insanların kentidir. Geçmiş ve geleceğin, sonsuzluk ve devamlılığın bir arada olduğu yerdir. Tüm Hint nehirleri arasında en kutsalı olan Ganga ve Ganj’ın kıyısında yer alır. Hindular Ganj Nehri’nin cennetten dünyaya doğru fanilerin ruhlarını ve günahlarını temizlemek için aktığına inanır. Hindular Ganj’ı “amrita” yani yaşamı sadeleştiren ve saflaştıran ve kurtuluş getiren sihirli bir iksir olarak görür.
Varanasi adı kenti kuzeyden saran Varana ve güneyden saran Asi nehirlerinden geliyor. Bunun dışında kentin bir çok adı var. Genelde kullanılan Benares ya da Varanasi’dir ama bana göre en çok dikkat çeken Tanrı Shiva’nın hiçbir zaman bırakıp gitmemesine ya da kimsenin asla terk etmemesine atıfta bulunan “Amivukta”. Hinduizmde önemli üç tanrı var. Brahma, Vishnu ve Shiva. Bu üç tanrı dünyanın yaratılışı, işleyişi ve yıkılışından sorumludur. Shiva’nın görevi evreni yeniden yaratmak için yıkmaktır. Hindulara göre bu yıkım gereklidir ve bir bakıma onarıcıdır. Bu nedenle Varanasi’ye Shiva’nın kenti, ölümün kenti de denebilir. Düşününce “Amivukta” Shiva ile bağlantılı olduğu için bana çok daha anlamlı geldi.
Varanasi’de hayat ve ibadet sabahın ilk ışıkları ile başlar. Her Hindunun kendine özgü bir ibadet şekli vardır. Kimisi suya batıp çıkar, kimisi adaklar sunar, kimisi kutsal nehrin suyunu doldurup evine götürür ve çiçekler, meyveler, lambalar suya bırakılır. Varanasi yıkım tanrısı Shiva’nın kenti. Hinduizmde reankarnasyon inancı var ama Varanasi’de ölülerse bir daha reankarne olmayacaklarına, bu döngüden çıkıp, nirvanaya erişerek Tanrı ile birlikte olacaklarına inanıyorlar. Hindistanda Hindular dünyanın her yerinden ölümü beklemek için Varanasi’ye geliyor. Ölümü bekleyen insanların konaklamaları için çeşitli pansiyonlar var. Bu pansiyonlarda kalacak parası olmayan insanlar ise bir köşede oturup bekliyorlar ya da öldükten sonra aileleri onları buraya getiriyor ve cesetleri burada yakılıyor.
ÖLÜ YAKMA SERAMONİSİ
Ölüleri kentin dini kimliğininin içinde özel bir yere sahip, nehrin sularının yükselip alçalması düşünülerek inşa edilmiş olan “Ghat” denen yerlerde yakıyorlar. Varanasi’de bir sürü ghat var. Sabahın erken saatlerinde yapılan tekne turları nehri baştan başa gezdiği için hepsini görebilirsiniz. En gözde rota kuzey-güney sırasını izlemek. Tekneye binmek istemiyorsanız, yürüyerek gezebilirsiniz. Ama tekneyi tavsiye ederim. En güzel fotoğraflar tekneden çekiliyor.
Manikarnika Ghat (Mücevherli Küpe): En önemli ölü yakma yerlerinden biri. Beş tirthanın ortasında olduğu için hem yaradılışı hem de yok oluşu temsil ediyor. Dom denen gardiyanlar (Hindistan kast sisteminde en alt kısımda bulunan dokunulmazlar) ölü yakma seramonilerine yardımcı olurlar. Yakılan bedenleri görmek için en iyi yerlerden birisi Mianikarnika Ghat ama fotoğraf çekmek yasak. Ölen kişiyi Ganj kıyısındaki ghatlara getiriyorlar, yakma için hazırlanan yere yatırıyorlar. Varanasi’de yakılmanın bir bedeli olduğunu söylemem lazım. Bir bedenin tamamen yanması için en az 5 saat ateşin devamlı yanması gerekiyor. Tercih edilen odun cinsi güzel koktuğu için sandal ağacı ama bu çok maliyetli olduğundan dolayı normal odun kullanıp, üzerine sandal ağacı talaşı döküyorlar. Orada bulunan rahipler kutsal ateşle odunları tutuşturuyor. Sürekli ölü yaktıkları için bazı yerlerde ağır bir koku olduğunu söylemem lazım. Eğer görecekleriniz karşısında kendinize güvenmiyorsanız çok yaklaşmayın derim.
Ölen kişinin yakınları anlaşılmayacak derecede sakin görünüyor. Sanki garip bir huzur var yüzlerinde. Ağlayıp, dövünen kimse yok. Sakince bekliyorlar ve izliyorlar. Bizler için oldukça ilginç olan bu seramoni, Hindular için yaşamın doğal akışı.
Bu arada Hinduizmde herkes yakılmıyor. Mesela yılan sokması nedeniyle ölenler yakılmıyor. Hamileleri ve çocukları ise ayaklarına bir taş bağlayıp nehre atıyorlar.
Varanasi’de görmeniz gereken bir diğer ritüel ise ateş seramonisi Aarti. Yılın 365 günü her akşam saat 19.00’da gerçekleştirilen bir tören. Ganj’a olan minnetlerini göstermek için Dasaswamedh Gath’ta toplanıyorlar. Birlikte şarkılar söylüyorlar, tütsü yakıyorlar. Törenden sonra ise Ganj nehrine yüzlerce mum bırakılıyor.
Kısa Kısa
• Mutlaka gidip görmeniz gereken bir yer, Hindistan’ın neresine giderseniz gidin, Varanasi’yi seyahat planınıza mutlaka ekleyin!
• Varanasi’de sadece 1 gece konaklama yapmanız yeterli. ,
• Ölü yakma seramonisini ve Aarti törenini mutlaka izleyin, sabah erken saatte tekne turuna çıkın. Bunları yapmadan dönmeyin.
• Hindistan’da görüp göreceğiniz en pis yer Varanasi’dir.
• Ganj Nehri’ne girmeyin, suyunu içmeyin.
• Yemeklerinizi kaldığınız otelin lokantasında yiyin. Açıkta satılan herhangi bir şey yiyip içmeyin.
Sadece size özel birşeyler arıyorsanız Kişiye Özel Gezileri ziyaret edebilirsiniz.