Trabzon Hasır Bilezik Nasıl Yapılır?
Hasır ürünlerin yapım süreci üç bölümden oluşmaktadır.
Birinci Bölüm (Tel Haline Getirme): Trabzon işi olarak da bilinen hasır bilezikler ve kolyeler 31-32 mikron inceliğindeki altın ya da gümüş tellerin ilmek ilmek örülmesiyle yapılmaktadır. Altın ürünlerimiz 22 ayar (916 milyem) gümüş ürünlerimiz ise 925 ayardır. 1000 ayar olan saf gümüşe 100 gr bakır ilavesi yapılarak (1000 + 80 = 1080 gr = 925) ayar hesaplanır. Alaşım pota içerisine koyularak ocağa yerleştirilir potada eritildikten sonra 25-30 cm'lik çubuklar halinde dökülür. Bu çubuklar sürekli sıkıştırılan merdanelerden defalarca geçirilerek örgü şişi kalınlığına indirilir. Daha sonraki aşamada kalın metal tel, ortasında delik bulunan elmas maddelerden art arda geçirilerek 30-35 micron (0,3 mm) kalınlığa indirilmiş olur. Bu şekilde çekilen teller 15-20 gr. ağırlığında halkalar haline getirilir. Daha sonra bu tel halkalar belirli bir derece dağlanılır ve soğutulur. İkinci Bölüm (Örme): Belli kalınlıktaki altın ve gümüş tellerin, çifte ve yardımcı aparatlarla ile tekniğine uygun olarak örülerek, takı haline getirilmesi işlemine denir. Hasır örme işlemi zaman ve sabır isteyen bir el sanatıdır. Hasır örme işleminde örme de kullanılacak olan tel, belli kalınlıkta değerli veya yarı değerli tel olmalıdır.
Bu teller:
- Gümüş hasır takı modeli 925 ayar, 32 mikron gümüş telden oluşur. ( kemer, bilezik, gerdanlık ve küpe için)
- Altın hasır takı modeli 22 ayar 32 mikron telden oluşur.(kemer, bilezik, gerdanlık ve küpe modelleri için).
Bu aşamadan sonra iş artık genç kız ve kadın örücülerin hünerli ellerine kalmaktadır. Hazırlanmış olan teller tartılarak örücü kadınlara teslim edilir. Kadınlar örme işinde çifte denilen bir alet kullanır. Tel bittiğinde birleştirmek için ise sadece kaynaktan yararlanılır. Kumaş gibi örülen ve istenilen uzunluklarda kesilerek çeşitli objelerin yapılabildiği bu sanatta düzgünlük en önemli detaydır. Bu nedenle çok örülerek elin alıştırılması gerekmektedir. Hasır ürün imalatında örmenin payı oldukça fazladır.Üçüncü Bölüm (Atölyede Son Halinin Verilmesi): Tel çekme ve dokuma işleminin tamamlanmasından sonra imalatın büyük bir bölümü tamamlanmış olur. Örücüden gelen dokunmuş hasır, önce şimşir tokmakla dövülür, ardından üzerindeki hataların ve kıvrıkların giderilmesi için kaynak yapılır. Sonra üzerine kalemle yapılan küçük rötuşlarla son hatalar da düzeltilir. Son işlem olarak kilit sistemi hazırlanır. Hasır örgüsünün takıldığı yerde durması için kilitle bağlanması gerekir. Kilitler kullanım yeri ve tercihe göre farklılık gösterebilir. Kilitleme sistemindeki amaç, örümü tamamlanmış olan hasırın birbirine tutturulmasıdır. Artık hasır temizlendikten ve tokası takıldıktan sonra kullanılacak hale gelir.
Not: Hasır bilezik ve gerdanlıklar farklı ölçülerde üretilmektedir. Ölçülerinize ve tercih ettiğiniz modele göre de boyutları farklı şekilde tasarlanmaktadır. Fikir vermesi için aşağıdaki bilgileri inceleyebilrsiniz.
Hasır Bilezik: Hasır bilezikler 9, 11, 13 ve 15 sıralı (kol) olarak inceden kalına doğru üretilmektedir. Ağırlıkları ürünün incelik ve kalınlığına göre değiştiği için fiyatları da buna göre değişmektedir. Hasır bileziklerin yaklaşık ağırlıkları 30 gr ile 60 gr arasında değişmektedir.
Hasır Gerdanlık (Kolye): Hasır gerdanlıklar 5 ve 7 sıralı (kol) olarak inceden kalına doğru üretilmektedir. Ağırlıkları ürünün incelik ve kalınlığına göre değiştiği için fiyatları da buna göre değişmektedir. Hasır gerdanlıkların (kolye) ağırlıkları 30 gr ile 45 gr arasında değişmektedir.
Hasır Küpe ve Yüzük: Küpelerimiz standart olarak üretilmektedir. Yüzüklerimiz ise ölçülerinize göre hazırlanmaktadır. Hasır küpe ve yüzüklerin ağırlıkları 4 gr ile 8 gr arasında değişmektedir.