Yaklaşık 7 aydır, ha bugün ha yarın yazarım diye geçiştirdiğim bloguma geri döndüm (Bu kaçıncı oldu? :)). Aslında tam da yatmak üzereydim ki yazmaya karar verdim; saat olmuş gecenin üçü, yatıp uyusana kızım diye de düşünmüyor da değilim. En iyisi, en tazesinden gittiğim Bologna’dan başlayıp, oluruna bırakmak sanırım. Dur önce gideyim de meşhur notlarımı tuttuğum defterimi getireyim de; nerelere gitmişim hafızamı tazeleyeyim. -O defter olmasa bu blog da olmazdı sanırım, bana en çok sorulan soruların başında da bu geliyor zaten, ‘Nasıl bu kadar detaylı yazıyorsun?’; onu da cevaplamış olayım; elimin altından hiç ayırmadığım ve özellikle yurt dışındayken her şeyi, anlık yaptıklarımı da not ettiğim bir defterim var, e tabi oradan aldığım broşürler, haritalar, biletler ve ıvır zıvırlar da… Yoksa bu kadar çok detay hatırlayacak kadar fil hafıza değilim ama olmayı isterdim elbette.
Uzun zamandır yazmadığımı, uzun zamandır bildiğinizden dolayı; uzun zamandır yazmıyorum’lu bir açılış cümlesi yazmak istemiyorum ve sadece yeşilpasaportlukız bloguna geri döndü diyorum. Yakın geçmişte okuduğum Anne Frank’in Hatıra Defteri’nin de etkisiyle artık sıra Hollanda’da olmalıydı diye düşündüm ve işe koyuldum…
Veeee Amsterdammmm.. Haziranın 25’i, yıl 2009. Gün, ay, yıl olarak çok net aklımda, çünkü o gün Micheal Jackson’ın öldüğü gündü ve aynı gece Amsterdam sokaklarında çok güzel bir açık hava MJ Tribute Party’e katılmıştım; o kadar eğlenceli bir partiydi ki, sanki bütün Hollanda adamın ölmesini bekliyormuş… :)
Şehre gelicek olursak, herkes gibi ben de fazlasıyla merak ederek gittim sınır tanımayan bu şehre. Amsterdam sınırsız, özgür, eğlence dolu, herkesin kafasının güzel olduğu, trafik lambalarına bisiklet ibaresi eklenecek kadar çok bisikletlinin olduğu, rahat bir şehir olmasının yanı sıra, hayret verici şekilde merkezden biraz uzaklaşıldığında huzur dolu, oyuncaktan yapılma evler gibi evler barındıran, mimarisinin göz kamaştırdığı, doğanın capcanlı olduğu, lale bahçeleri içinde farklı bi Dünya’daymış hissi veren çok yönlü bir şehir.
Amsterdam yazımı okuyan her Türk, eminim ki ilk olarak buradaki seks ve uyuşturucu konularını merak edecektir diye düşünerek ilk paragrafı bu konuya ayırıyorum. Gider gitmez direkt porno sektörüne dalmadan önce ilk olarak Damrax’ da bulunan seks müzesiyle başlangıç yapılınabilir. Ama belirtmeliyim ki burası porno müzesi değil. (Pornografik olanı Red Light District’te mevcut.) Bu müzede cinselliğin tarihi, 20’li yıllardan kalma ilk erotik siyah-beyaz sessiz filmleri, aynı zamanda bdsm kültürü, yüzlerce yıl öncesinin dildoları gibi cinsellik üzerine ne varsa görebilirsiniz. Ha, küçük bi not; giderseniz müzedeki her türlü objeye dokunmak, foto çekilmek vs. serbest; utanmayın hehe :)) Bu müzeden çıkmışsanız eğer, açsanız ve Hollanda kültürüne ait bi şeyler denemek istiyorsanız, unutun. Yemek kültürleri yok :) Tek meşhur yemekleri, tüm Avrupa’ya da yayılan külahta patates. En meşhur olanı da yine Damrax bölgesinde, önündeki uzun kuyruktan anlayacaksınız neresi olduğunu. Zaten buraya gelmişim fuhuş, alkol, uyuşturucu ve eğlencenin dibine vurmuşum kumardan da eksik kalmayayım diyorsanız eğer, casinolarda rulet masasında ya da makinalarda şansınızı deneyebilirsiniz. Gelelim en meşhur bölge Red Light’a; bence Amsterdam’ı bu kadar rahat kılan etkenin en başında fuhuş, uyuşturucu gibi şeylerin alenen, sokak ortasında, şehir merkezinde ve olağan aile yaşamının içinde gerçekleşiyor olması, zira bu kadar umursamaz ve rahat bir ülke daha görmedim bugüne kadarki gittiklerimden. Bu bölgeye adım atıldığından itibaren, önce tüm şehre hakim olan esrar kokusunun tavan yaptığı halini burnunuzda hissediyorsunuz, her ırktan insanla münasebette bulunabileceğinizi fark ediyor, tiyatro adı altında sevişen insanları seyretmek için metrelerce kuyruklarla karşılaşıyor, bunun dışında dakikası 1-2 Euro’ya canlı seks şovlarını izleyebiliyorsunuz; yani burası kısaca tam bir Sin City. Aslında bu kadar gidin, görün demek istiyorum ama biraz daha detaylı anlatasım da yok değil…
Öncelikle kırmızı ışıklı, küçük kulübelerinin olması sebebiyle bölgenin adı Red Light. Bu kulubelerde de yarı çıplak ya da çırılçıplak taş gibi hatunlar kendini pazarlıyor. Kadın olarak ben bile hepsini epey süzdüm, bir tane bile çirkini olmaz mı, olmuyormuş demek ki. Oldukça garip bir hadise aslında, sevişmek isteyen bir adam, kadını seçiyor, camı tıklatıyor ve pazarlıkta anlaşırsa girip sevişiyor. Hatta isterse perdeyi kapatmadan, sevişmesini aleni şekilde yapıyor. Bu bölgede dikkat çeken bir detayda evlerin perdeleri olmayışı. O kadar rahatlar ki kafanızı kaldırdığınızda hangi evde ne yapılıyor görebilirsiniz. Kafası her daim güzel ya da içmeyi abartan insanların önüne geldiği yere işememesi için de, her yeri açık, ne yapıldığı belli olan pisuvarlar da var bu bölgede -Aman Allah’ım nasıl bir yer burası :)- Bir de, ne olursa olsun her türlü fotoğraf makinasına karşılar. Adamlar alenen sevişiyor, eğleniyor, her şeyi yapıyor, gel gelelim bir foto çekmek isteyen olunca üstüne atlıyolar. Erotik tiyatro denilen hadiseye gelirsek, bu tiyatroların en meşhuru Casa Rossa’yı 35 euro vererek içkisiz, 50 euro vererek de sınırsız içkili olarak 9-10 tane seks şovu izlenebilir. Fotoğraf makinesi tamamen yasak, telefonuma gelen çağrıya bakmak için çantamdan hafifçe çıkardığım cep telefonumu gören görevli saniyeler içinde yanımda bitti ve sert bi şekilde beni uyardı. O derece de titizler. Bu tiyatroya biz eş dost gidip; hep beraber sahneye çıkan kişilerin halvetini izledik. :) Amsterdam ile anılan bir diğer etkinlik de bilindiği üzere uyuşturucu. Ülkede uyuşturucu kullanımı yasal ve bunlar Smart Shop denilen dükkanlarda, bakkaldan sakız alıyor gibi, yasal bi şekilde alınabiliyor. en bilinenleri de kek ve Magic Mushroom. Bazı mantarların içeriğindeki zehir oranın yüksek olması ve sanrı görmeye sebep olmasından dolayı mantarlar burada uyuşturucu işlevi de görüyor. Benim girdiğim dükkanda bu mantarlar buzdolabında satılıyordu, dolabı açıp seçip, son kullanma tarihine bakarak, sanki uyuşturucu değil de akşama mantar sote pişirmek için mantar alıyormuşsun hissi doğurmuyor değil insanda. Bir de bu Smart Shop’lardaki Marijuana’lara isim vermişler: sevgi, heyecan, mutluluk, rahatlama gibi. :) buradaki Marijuana’lar da içriğindeki karışımlardan dolayı öksürtmüyolar bilginize.
Smart Shop harici satın aldıklarınızı, alenen gerçekleştirdiğiniz yerlere de Cafe Shop diyorlar. Burada ironik bir şekilde sigara içmek yasaktır; hatta kimi mekanlarda içki satımı da yasak. adamlar kısaca diyor ki yeter artık zaten otunu tüttürüyosun, kuruyla suluyu da karıştırma. :) Efenim Erva’nın Red Light anlatımı burada sona erer. Bu sokak bitince fotoğraf çekmeyeni dövüyolarmış da denilen, kocaman IAMSTERDAM yazısının olduğu alana denk geliyorsunuz. Bakınız benim de D harfi içindeki fotoğrafım :)) ama biz Türkler genelikle A ve M harflerini kadraja alarak çekinmiyor muyuz? Tabiki de öyle hihiohio :)
Son paragrafım da Amsterdam’ı farklı yönleriyle de keşfetmek isteyenler için şunları söyleyebilirim, öncelikle kanal turu mutlaka denenmeli, gerçi kışın bu kapalı teknede camdan bakarak yapılıyor ve hiç iç açıcı değil, yaz için bi şeyler içerek teknede tura katılmak oldukça eğlenceli oluyor tabi. Van Gogh Müzesi de uçuk ressamın dehasını keşfetmek isteyenler için de süper bir seçenek olabilir; iyi ki de girmişim diyeceksiniz eminim. Dam meydanında Madame Tussauds müzesini, -iki kere bu ülkeye gitmiş olmama rağmen birinde vakit darlığı, diğerinde kuyruğun fazla olması sebebiyle- gezemedim evet içimde kaldı. Keyifli olurdu ama, ünlülerin birebir ebatlardaki balmumundan yapılma heykelleriyle bir arada olmak. Biraz da turist değil de yerel halkmışım gibi olmak istiyorum derseniz, Dam Meydanı’nın oralardan bir bisiklet kiralayın, atlayın bisiklete ve Rokin Caddesi’ne gelin. Burada küçük meydanda yerli halkın takıldığı mekanlar var. Caddenin zıt yönünde ilerlerseniz de Amstel biralarına isim sahipliği yapan Amstel Bölgesi’ne gidersiniz. Burada da beni çok etkileyen Anne Frank’in evi ve Yahudi Müzesi yer almakta. Bu müze gerçekten çok çarpıcı, malumunuz Naziler 2. Dünya Savaşı’nda oldukça fazla sayıda yahudi katlettiğinden, müzenin gereği , içeriği ve önemi büyüktür. Anne Frank’ten de kısaca bahsedersem eğer; İkinci Dünya Savaşı sırasındaki Yahudi soykırımı nedeniyle önce ülkesinden taşınarak Amsterdam’a gelen, ancak ötekileştirilmiş kimliğinden burada da kurtulamayarak babasının gizlice inşa ettiği ”The Secret Annex” adını verdiği tek göz odada 2 sene yaşayan ve yakalandıktan sonra toplama kampına gönderilip, burada yaşama veda eden küçük bir kız çocuğu ve onun gizli mahzeninde tuttuğu günlük notlarından ibaret. Bununla birlikte Anne Frank öldüğünde henüz 14 yaşındaydı da dersem, günlüğün değerini ve Anne’in enteresanlığını da daha iyi anlatmış olurum sanıyorum… Bir de şimdi yerini tam hatırlayamadığım ama, bu civarlarda rekorlar kitabına da geçmiş dünyanın en küçük evi var; 2.2m eninde ve 6m boyunda…
Yeşil Pasaportlu Kız’dan Amsterdam bilgileri bu kadar. Kah eğlencenin ve sınırsızlıkların dibine vurup çıldırabileceğiniz, kah bisiklete atlayıp sanat eseri gibi sokaklarında dolaşabileceğiniz ve keyifle lale bahçelerinde gezinebileceğiniz bir kent burası. Avrupa planınız varsa önceliği rahatlıkla Amsterdam’a verin der ve işe kaçarım.
Eskiden sürekli çantamda taşıdığım şu an sayfalarında boş yer olmayan küçük not defterimi karıştırırken; ”Günlerden haziranın 22’si, yıllardan 2009 ve biz Brugge’dayız” notunu gördüm. Sadece bu kadar. Gün ve yıldan ibaret. Ara ara yaparım bunu, hatta kimi zaman 2003 yılında yazdığım sadece tarihten ve bulunduğum yerden ibaret notlar bulurum. Buldukça da sevinirim sebepsiz… :)
Ve evet sizin de düşündüğünüz gibi, o notu okumamın üzerinden on dakika bile geçmeden, ben bilgisayarın başında Brugge’u anlatmaya başladım bile. Öncelikle okunuşunu elbette bilenler olabileceği gibi, bilmeyenler olduğunu düşünerek yazmam gerekir diye düşünüyorum. Zira ben olsam ve bilmesem Buruc, Bırac falan gibi okurum, ama telafuzu Buruj olarak ediliyor.
Kuzeyin Venedik’i olarak da adlandırılan Brugge, adeta Orta Çağ’da dondurulmuş ve günümüzden habersizmiş gibi bir zamanda yaşıyor. Gezdiğim süre boyunca kendimi kimi zaman masalda gibi, kimi zamansa Orta Çağ’da kabarık eteğini giymiş, belinde incenik korsesi ve Brugge ile özdeşleşmiş dantelden yapılma bir eldiven ve şemsiye ile gezen, bir Avrupalı olarak hissetmiştim. Bugüne kadar gittiğim en özel, en geçmişte yaşayan, en şeker gibi yenesi üçgen yapıda evleri bulunan, dibine kadar tarihe bulanmış, en wafflecı, en güzel patates kızartmasının olduğu, en güzel kokan, en şahane manzaralı, en lezzetli çikolatalarla dolu, en dar, en ıssız, en insansız sokaklara rastladığım yerdi burası.
Brugge, her yerine yürünebilen bir şehir. Bir ana cadde ve bir büyük meydandan oluşuyor. Bu caddenin sokaklarında 1100’lü yıllarda hastane olarak inşa edilen ve hala hastane olarak kullanılan bina tam bir şaheser, hasta numarası yapıp da biraz burada zaman geçirmek istemedim değil. Hastaneden sonra, ara sokaklarda gezinirken, kalabalık bir insan grubu görünce -biz meraklı iki Türk olarak- onların peşine takılıp ufak bir şapelin içine girmiş, ve sonunda da iyi ki de gitmişiz demiştik; öğrendiğimize göre küçük bir şapelin içinde yer alan heykel, Michelangelo’nun yirmili yaşlarda yaptığı Madonna Heykeli’ymiş, bir taraftan hayran hayran seyrederken, bir taraftan da fotoğraflamayı unutmamıştık. Bu meydan da bir de Belfry Kulesi var ki; ”In Bruges” filminin son sahnesinde, o kuleden intihar etmek üzere olan adamın, insanlara farkındalık kazandırmak için atlamadan önce bozuk paralarını attığı sahne var ki, ah o sahne var ki… Bu film bana Brugge’u daha çok sevdirmedi desem yalan olur. Ve eğer mümkünse bir kez filmi izlemeden önce bir kez de izledikten sonra, değilse de en azından izledikten sonra Brugge’a gidilmesini gerektiren -istettiren- bir film. Ve siz de eğer bu filmi izlemiş şekilde Burgge’a giderseniz, eminim o kocaman kuleyi görünce sizin de aklınıza o harika sahne gelecektir.
Şehire, Brüksel’den Lüksemburg’a geçerken uğradığımız için pek fazla vakit geçiremememiz nedeniyle ve notlarımda da çok detaylı bilgiler bulamadığım için, sanırım bu yazı yazdıklarımın en kısası olacak. Biz şehirde 4-5 saat geçirebildik sadece. Bu süre boyunca kimi zaman elimizde patates kızartması ile yürüyüp bolca fotoğraf çekilerek gezindik, kimi zaman çikolata dükkanlarına gire çıka, her birinin vitrininde takılı kalarak mis kokular arasında… Bu çikolata dükkanlarının birinden, komik şekilli çikolatalardan alıp Türkiye’ye de getirmek istemiştim. Seçtiğim şekil, gerçek boyutlarında bir memeydi, evet meme :) Meme beyaz, ucu ise bitterden yapılmış bir çikolata. Satıcı ile konuştuğumda, özel olarak muhafaza edilmiş bir kaba koyacaklarını ve bu şekilde bozulmadan ülkeme rahatça getireceğimi söyleyerek beni ikna etmişti, fakat sonuç hüsran olmuştu; bavulu açtığımda çikolatanın tamamen parçalara ayrıldığını, memeye benzer bir yerinin bile kalmadığını görerek çok fena üzülmüştüm. Siz siz olun, eğer bu şehirden bir çikolata alacaksanız, böyle afilli şeyler almayın. Hem paranız gidiyor, hem de böylesi bir mutsuzluğa kapılıyorsunuz.
Her biri ayrı sanat eseri olan taş evleri, yapım yılı sebebiyle insanın ağzını açık bırakan masalsı binaları, kanal kenarlarında gezinen ördekleri, çikolata kokan sokaklarıyla insanı kısa süreliğine de olsa gerçeklikten uzaklaştırıyor Brugge. Bu şehri gezerken kendinizi Michelangelo’nun Orta Çağı tasvir eden bir tablosuna bakıyor gibi hissedebilirsiniz -ya da tablonun içindeki bir figüran gibi-. Elinizde bir fotoğraf makinasıyla bu şehirde geçirilen bir gün, yaşanılan en değişik, en mutlu günlerden birisi olarak hayatınızda yer edebilir. Orta Çağ tasvirleriyle oluşturulmuş bir tablodaki absürd bir figürü canlandırmak istiyorsanız, Burgge es geçilmeden gidilip görülmesi gereken bir yer.
Button Theme