Osmanlıda çağdaşlaşma hareketleriyle el ele yürüyen yeni bir merkezi yönetim düzeninin kurulmak istenmesi, imparatorluk sınırları içinde birçok unsur gibi Kürtleri de pek bir rahatsız etmişti. Önce Makedonyada başla- yan ulusal uyanış ve isyanlar kısa sürede Doğuya sıçradı. Ermeniler isyan bayrağını açtı, hemen ardından Kürt ve Arap aydınlar arasında ulusal uyanışfikri filizlenmeye başladı.
Bunun üzerine Sultan Abdülhamid Han kolları sıvadı. Kürt beylerine özel nişanlar ve ayrıcalıklar tanıdı o saat. Hedef onları devlete yakınlaştırmaktı. Kürt Beylerinin çocuklarını eğitim amacıyla saraya aldırdı, aşiret reisleriyle birebir ilişki kurdu, kişisel dostlukların temellerini attı ve Kürtlerin güvenini sağladı tabi. Ama en önemlisi, Sultanın, Batılı emperyalistlere karşı izlediği Panislamist siyasetin Kürtlerce sonuna kadar desteklenmesiydi.
Padişah Kürtlerden oluşturduğu Hamidiye Alayları Ermeni isyanlarını bastırmak ve denetim altına almakta çok başarılı olmuştu. Aşiret Mekteplerinde okutturduğu Kürt çocuklarla da yöre halkının devlete güvenmesini sağladı ve Kürtlerin Babası anlamına gelen Bave Kürdistan adı verildi Hakana. Bu nedenle de tahttan indirilmesine en büyük tepki Kürtlerden geldi.
***
İttihatçılar Abdülhamid Hanı tahttan indirince sadece yeni bir dönemin kapısını açmamış doğru düzgün hiçbir siyasi tasarım ve girişimleri olmadığından, parçalanmayı hızlandırmışlardır. Abdullah Cevdet, Ziya Gökalp, İshak Sukuti gibi Kürtlerin parti kurucu ve yöneticisi olmalarına rağmen,Kürtler ufak ufak kafilelere ayrılıp silahlarından arındırılarak değişik bölgelere gönderilecek ve orada genel nüfusun yüzde beşini geçmeyecektir. Yozgat ve Ankaraya Kürt reisleriyle molla ve nüfuz sahibi kişiler, önce diğer kişilerle sevk olunacak, oralarda diğer Kürtlerle ilişkide bulunmaları engellenecek, hükümet gözetimi altında yaşayacaktır diyen ve Cemiyet tarafından çıkarılan Tehcir Kanununun 12. Maddesi büyük tepki aldı doğal olarak. Gerçi İttihat Terrakkinin ömrü yetmemiştir bunu uygulamaya ama bu 12. Madde Cumhuriyet yönetimince benimsenmiştir. İttihatçıların Aşiretler ve Göçmenler Genel Müdürü Şükrü Bey (Kaya) tüm zamanların en uzun süreli içişleri bakanı olarak 11 yıl görevde kalmış ve Kürtlerin kendi topraklarından koparılarak sağa sola savrulmalarında başı çekmiştir.
Her ne kadar Kürt ulusalcılık hareketini kimileri 1806 Babanzade Abdurrahman Paşa İsyanına dayandırmak istese de bu pek öyle sağlıklı bir saptama değildir. Bu isyan ve benzerleri ulusal bir kimlikten çok yerel ve kişisel nedenlere dayanır. Osmanlı tebaasını 19. yüzyılda bir arada tutan dinsel kimliktir; Arap, Arnavut ve Kürtlerin etnik bilinci olmadığı gibi Türklerin de böyle bir bilinci yoktur.
Kısacası Abdülhamid Hanın tahttan indirilmesiyle başlayan ve Cumhuriyetin kurulmasıyla devam eden süreçte Kürt sorunu bir daha çıkmamak üzere ülke gündemine oturmuş ve bütün sorunların düğüm noktasını oluşturmuştur. Hürriyet-Uhuvvet-Müsavat deyişinin ardına sığınarak tahtı Sultanın elinden zorbalıkla koparıp alanlar, salt Osmanlıyı tarihe gömmekle kalmamış bugüne uzanan ve rezilliğe dönüşen Kürt sorununun raylarını döşemeyi de becermişlerdir kısacık iktidar dönemlerinde... (Meraklısına Not: Bknz Mustafa Akyol-Kürt Sorununu Yeniden Düşünmek İstanbul 2006; Fuat Dündar, Türkiyenin Şifresi 2008, Naci Kutlay İTC ve Kürtler 2009, Kürt Sorununun Hafızası, Hüseyin Yayman Şubat 2011)
17 Ekim 2017 Salı27 Muharrem 1439
- Kılıçdaroğlu'ndan Baykal açıklamasıTürkmenler Kerkük'te harekete geçtiPeşmerge Bakanlığı'ndan flaş iddia!İbadi'den Barzani'ye çok ağır darbe! "Referandum bitti" deyip..Mersin'de polis servisine bombalı saldırı!Hastanede şok! Yoğun bakımda kaybolduFerhat Tunç'a şok! 6 yıl hapis...Ve Barzani konuştu! İlginç Kerkük çıkışıMahalle ayağa kalktı! Her yere bu yazıyı astılarMüftülüklere nikah yetkisinden rahatsız oldu!
- Bir Ayet
- Bir Hadis
- Namaz Vakitleri
- Hava Durumu
- “Bu Kur’an, Allah’tan başkası tarafından ortaya konacak bir (söz) değildir. Ancak kendinden önceki (vahyin) doğrulanması ve Kitab’ın açıklanmasıdır. Onda hiçbir şüphe yoktur ve âlemlerin Rabb’inden gelmiştir.” (Yunus, 10/37)
- "Bir kulun Allah'ın rızasını gözeterek öfkesini yenmesinden, Allah katında sevabı daha büyük bir davranış yoktur." ( İbn Mâce, "Zühd",18)
İmsak 05:45 Güneş 07:11 Öğle 12:57 İkindi 15:57 Akşam 18:29 Yatsı 19:49
- 18°C Adana
- 17°C Adıyaman
- 11°C Afyon
- 7°C Ağrı
- 10°C Amasya
- 11°C Ankara
- 21°C Antalya
- 8°C Artvin
- 20°C Aydın
- 16°C Balıkesir
- BIST: 106.991 0.49
- Altın: 151,930 0.06
- Dolar: 3,6762 0.88
- Euro: 4,3196 0.38
- YAŞAM
- SİYASET
- DÜNYA
- EKONOMİ
- Ferhat Tunç'a şok! 6 yıl hapis...
- Mahalle ayağa kalktı! Her yere bu yazıyı astılar
- Müftülüklere nikah yetkisinden rahatsız oldu!
- Baldızını katleden sanıktan hakime şok cevap
- İsmail Küçükkaya ve Fidel Okan ifadeye çağırıldı!
- Melih Gökçek'ten flaş karar!
- Taze fesleğen dişleri bembeyaz yapıyor
- Canan Karatay önerdi: Bol bol yiyin!
- TRT'den Diriliş Ertuğrul açıklaması
- Ölüm tuzağında zehirli bıçak kuşkusu
- MHP lideri Bahçeli'nin askerlik fotoğrafı
- Mehmet Ali Şahin evlendi