Bilindiği gibi Konut Kira Gelirlerinin Beyanında istisnadan yararlanılıyor ise 2013 Yılı için 3.200,00.-TL’lik bir sınır mevcut olup, istisnadan yararlanılmıyorsa herhangi bir sınır mevcut değildir. Yani bir gerçek kişi Ticari, Zirai veya Mesleki Kazancı dolayısıyla Yıllık Gelir Vergisi Beyannamesi vermek zorunda ise Konut Kira Geliri istisnasından faydalanamayacağı için 100,00.-TL tutarında Konut Kira Geliri elde etse bile bunu beyan etmek zorundadır. Kişi eğer istisnadan yararlanma hakkına sahip ise yani konut kira geliri dışında Ticari, Zirai veya Mesleki bir kazancı yoksa 3.200,00.-TL üstünde bir konut Kira Geliri elde etmediği müddetçe bunu beyan etmeyecektir.
Örneğin; Böyle bir kişi 3.300,00.-TL Konut Kira Geliri elde ettiğinde 3.200,00.-TL’yi geçtiği için, geçen 100,00.-TL’yi Gider düştükten sonra beyan edecektir.
Uygulamada Konut Kira Geliri elde eden bazı kişilerin kendilerinin kirada oturdukları görülmektedir. Bu kişiler beyanname verip vermeyecekleri hususunda tereddüt geçirmektedirler. Örnek vermek gerekirse (A) şahsının 2013 yılında aylık 500,00.-TL konut kira geliri elde ettiği, bunun karşılığında aynı yılda aylık 550,00.-TL Konut Kirası ödediği varsayalım. Bu durumda bu kişi beyanname verecek midir?
İstisnadan yararlanma hakkına sahip olanların Kira gelirlerinin beyan edilip edilmeyeceği hususunda bakılacak tek ölçü elde edilen yıllık kira geliri Tutarının 3.200,00.-TL’yi geçip geçmeyeceğidir. (İstisnadan yararlanan için) Eğer geçiyorsa beyanname vermek zorundadır.
Örneğimizdeki (A) kişisinin Yıllık Kira Geliri (500,00 x 12 =) 6.000,00.-TL olduğu için mutlaka beyanname verecektir. Gerçek gider usulünü tercih edip ödediği kira giderini bu gelirinden indirecek ve matrahsız beyannameyi verip vergi ödemeyecektir. Ancak 3.200,00.-TL üzeri geliri olduğu için mutlaka beyanname verecektir.
İstisnadan yararlanma hakkı olmayan Konut Kira Geliri elde edenlerde de durum farklı değildir. Bu kişilerde 3.200,00.-TL’lik sınır mevcut olmayıp diğer ölçütler aynıdır.
Örnek vermek gerekirse Ticari Kazancı Gerçek Usulde vergilendirilen ve dolayısıyla konut kira geliri istisnasından faydalanamayan Bay (B), 2013 yılında Yıllık 2.300,00.-TL Konut Kira Geliri elde etmiştir. Aynı yıl içerisinde 2.500,00.-TL Konut Kirası ödemiştir. Bu mükellef te konut kira gelirini beyan edecek ve gerçek gider usulünü seçerek ödediği Konut Kira Giderini indirebilecektir.
Burada bir hususu belirtmekte fayda vardır. Konut Kira Geliri elde edenlerin, kiraladıkları işyeri için ödedikleri Kira bedellerini kira gelirlerinden mahsup etmeleri mümkün değildir.
Aile bireylerinin ayrı ayrı kira gelirlerinin olması halinde bunlar arasında hiçbir irtibat kurulmaksızın herkes için müstakil değerlendirme yapılacaktır. Eşlerden birine ait konutun kiraya verilip eşlerin kendilerinin kirada oturması halinde kira giderinin indirilmesi de özellik taşımadadır.
Örneğin; Bayan (A), sahibi bulunduğu konutu aylık 600,00.-TL bedelle kiraya vermiştir. Kendisi eşi ile birlikte başka bir evde aylık 800,00.-TL kira ödeyerek kalmaktadır. Kira ödeyerek kaldıkları konutun kira kontratı Bayan (A)’nın eşi Bay (B)’nin adınadır. Bu durumda Bayan (A), beyan edeceği yıllık kira gelirinden konut için ödedikleri kira giderini düşemeyecektir. Çünkü kira ödedikleri konutun kira kontratı, eşi olan Bay (B)’nin üzerinedir. Bu sıkıntıyla karşılaşmamak için; kira gelirini elde eden eşlerden hangisi ise, kirada oturdukları konutun kira kontratının da aynı kişi adına yapılıp, ödenen kira bedellerinin kira gelirinden indirimi sağlanabilir.