Sindirim sisteminde görev alan safra kesesinde kum tanesi ya da daha büyük boyutlarda taşlar oluşabilmektedir. Safra kesesi taşları bazı durumlarda belirti göstermemekte, ancak safra kanalını tıkadığında ya da enfeksiyonlara yol açtığında ciddi rahatsızlıklara sebep olabilmektedir. Bu tür durumlarda tedavide tek seçenek cerrahi olmaktadır. Safra kesesi ameliyatı sonrasında hasta günlük hayatına kısa sürede dönebilmektedir. Ancak safra kesesi ameliyatı sonrası dikkat edilmesi gereken bazı hususlar bulunmaktadır. Bu yazımızda sizler için safra kesesi taşları neden oluşur, belirtileri nelerdir, safra kesesi ameliyatı sonrası beslenme nasıl olmalı ve nasıl bir diyet uygulanmalı sorularını cevaplayacağız.
Safra kesesi nedir? Ne işe yarar?
Yağların sindiriminde görev alan safra sıvısı karaciğerde üretilmektedir. Karaciğerde üretilen ve sindirimde görev alan safra sıvısını depolamak ve biriken safrayı oniki parmak bağırsağına iletmek ise safra kesesinin görevidir.
Safra kesesi taşları neden oluşur?
Safra içerisinde bulunan kolesterol, lesitin, kalsiyum gibi maddeler bir denge içerisindedir. Zamanla bu mevcut denge enfeksiyon, kan hastalıkları ya da sindirim sistemini etkileyen diğer hastalıklar sebebiyle bozulabilmektedir. Bununla birlikte safranın akışkanlığı etkilenir ve sıvıda birikintiler oluşmaya başlar. Bu birikintilerin büyümesi ile birlikte taşlar oluşmaktadır.
Safra kesesi taşları belirtileri
Belirtiler taşların büyüklüğü, miktarı ve tıkanma veya enfeksiyon gibi komplikasyonlara yol açıp açmamasına bağlı olarak değişmektedir. Eğer taşlar hasar oluşturacak büyüklüğe ulaşmadıysa ya da kanal tıkanıklığına yol açmadıysa belirti göstermeyebilmekte ya da diğer sindirim sistemi rahatsızlıkları ile karıştırılabilmektedir. Hastaların birçoğunda farklı tetkikler sırasında tesadüfen teşhis edilmektedir. Safra kesesi taşları ciddi boyutlara ulaştığında genellikle aşağıdaki şikayetlere sebep olmaktadır:
- Karın ağrısı (orta üst bölümde başlayan sırta ve sağ omza doğru vuran ağrı)
- Mide bulantısı, kusma
- Hazımsızlık veya şişkinlik
- Ağız kokusu, ağızda acı tat
Safra kesesi ameliyatı hangi durumlarda gereklidir?
Taşlar çok küçükse ve şikayetlere yol açmıyorsa ilaç tedavisi ve uygun beslenme yeterli olabilmektedir. Ancak hastalığın seyri mutlaka takip edilmeli, kontroller aksatılmamalıdır. Safra kesesi taşları belirli bir büyüklüğe ulaştıysa çeşitli riskler oluşturabilmektedir. Safra kanalları tıkanabilmekte, enfeksiyona yol açabilmektedir. Bu tür durumlarda cerrahi yönteme başvurulması gerekmektedir.
Safra kesesi ameliyatı sonrası beslenme nasıl olmalı?
- Ameliyat günü birkaç saat sonra sıvı beslenme gerekmektedir.
- Ertesi gün katı gıdalara geçilebilmektedir.
- Ameliyattan sonra bir ay boyunca beslenmeye dikkat edilmesi gerekmektedir.
- Aşırı yağlı ya da gaz yapıcı gıdalardan uzak durulmalıdır.
- Sindirimi kolaylaştıran lifli gıdalar tüketilmelidir.
- Günde en az 2 litre su içilmelidir.
- Yumurta veya yumurta içeren gıdalardan uzak durulmalıdır.
- Kahve tüketilmemelidir.
- Asitli içecekler ve alkol tüketilmemelidir.
- Baharat kullanılmamalıdır.
- Hazır paket gıdalardan uzak durulmalıdır.