Diyetisyen Kimdir?Mayıs 10, 2021
Son zamanlarda popüler olan ve her yerden zayıflama tavsiyesi veren, ketojenik diyet, aralıklı oruç
diyeti vb. tabirlerle gündeme gelmiş olan ve amacının sadece zayıflatmak olduğu düşünülen ve bunu
iki beslenmeyle ilgili iki yazı okumuş herkesin yapabileceğin düşünüldüğü diyetisyenlik mesleğini geli
yakından inceleyelim.
Diyetisyen, sağlık bilimleri fakültesi beslenme ve diyetetik bölümünden mezun olmuş, “Beslenme ve
diyetetik lisans diploması” almış ve diyetisyenlik mesleğini yapmaya hak kazanmış kişiye denir.
Diyetisyen adayı 4 yılda; biyokimya, beslenme, anne ve çocuk beslenmesi, yetişkin hastalıklarında
tıbbı beslenme tedavisi ve enteral parenteral beslenme gibi birçok ders alır. Yani 2 beslenme kitabı
okudum ben yaparım bu mesleği, 10 kilo verdim insanlar benim gibi yaparsa onlar da zayıflar veya
ilaçla zayıflatıyoruzcular diyetisyen değildir sadece zaman ve sağlığınızdan yerler.
İlk başlarda bu mesleğe olan önyargı ülkemizde obezitenin artışı ile kırılmaya başlanmış olsa da bu
mesleğin gerekliliği yetkili kurumlarca gereken değeri hala görememiştir. Öyle ki KPSS ile 63
diyetisyen atanmaktadır. Benim hocalarımın da içinde olduğu her sağlık ocağına bir diyetisyen projesi
sağlık bakanlığına sunulmuş olsa da bu fikre herhangi bir geri dönüş olmamıştır.
SADECE ZAYIFLATIYOR MUYUZ?
Bu meslekle ilgili yanlış anlaşılan bir diğer konu sadece zayıflattığımız ve başka herhangi bir şey
yapmadığımızla ilgili. Resmi Gazetede yayımlanan diyetisyen görev ve tanımları yönetmeliğine göre;
• Yaş, cinsiyet ve fiziksel uğraşı gruplarına göre,sağlıklı bireyleriçin enerji ve besin öğeleri
gereksinmeleri ile sağlıklı beslenme programlarını belirler. Özel grupların beslenme ihtiyaçlarına
yönelik çalışmaların yürütülmesinde görev alır.
• Besin analizleri yapar, sağlıklı beslenmeye ve özel amaçlara yönelik besin grupları geliştirir ve
bunların doğru kullanımını sağlar.
• Toplumda beslenme sorunlarına ve bu sorunların çözümüne yönelik çalışmalar yapar. Ulusal,
bölgesel ve yerel düzeyde besin ve beslenme politikalarının oluşturulmasında, eylem planlarının
yapılmasında ve uygulanmasında görev alır.
• Hekimin yönlendirmesi ile hastalar için gerekli beslenme programlarını düzenler. Bireylerin
hastalığına, antropometrik ölçümlerine, laboratuvar bulgularına ve tedavisine uygun olarak besin
öğesi gereksinmelerini belirler, diyet tedavilerini ve beslenme eğitimi hizmetlerini planlar, uygular
ve izler.
• Hastaların sağlık kuruluşlarında hastane malnütrisyonuna maruz kalmamaları için gerekli önlemleri
alır. Hastaların diyet ve normal yemekleri ile ilgili istek ve eğilimlerini tespit ederek, yemek
listelerini tabibin tespit ettiği esaslar içinde kalmak suretiyle hazırlar. Hastayı yemek rejimi
hususunda eğitir. Hastaların yemeklerini yiyip yemediklerini kontrol eder, tüketmiş olduğu besinler
hakkında gerekirse tabibe bilgi verir.
• Hastalara verilecek olan oral, enteral ve parenteral beslenme ürünlerinin seçiminde,
hazırlanmasında, uygulamalarında, eğitim ve izleme süreçlerinde görev alır.
• Satın alınacak gıda maddelerinin miktarının belirlenmesinde ve değerlendirme çalışmalarında
görev alır.
• Beslenme hizmetinde çalışan personelin denetimini yapar, hizmet içi eğitimlerini planlar,
uygular/uygulatır. Hizmetin her aşamasında besin, personel, fiziksel alan ve araç-gereçlerin temizlik
ve hijyeni için gerekli önlemlerin alınmasını sağlar.• Menü planlaması yapar ve uygulanan menüleri denetler. Standart yemek tarifelerinin
geliştirilmesini ve uygulanmasını sağlar, gerektiğinde günün ve kuruluşun şartlarına uygun
düzenlemeleri yapar.
• Yiyecek-içeceklerin uygun yöntemlerle depolanmasını ve depodan yiyecek-içecek çıkışını denetler.
• Toplu beslenme alanlarının ve araç/gereçlerin günün şartlarına uygun ve ihtiyaca cevap
verebilecek standartlara ulaşmasını sağlar. Yemek hazırlama, pişirme ve servis alanlarında
oluşabilecek kazaları önleyici tedbirlerin alınmasını ve ilk yardım araçlarının bulunmasını sağlar.
• Yiyeceklerin hazırlama, pişirme ve servisi ilkeleri doğrultusunda tüketime sunulmasını denetler.
Besin güvenliğinin sağlanmasında ve kalite sistemlerinin kurulmasında görev alır.
Yanı bu maddelere göre diyetisyen sadece zayıflatmaz. Özel beslenme alan kişilerin beslenme
programlarını hazırlamaktan tut binlerce kişinin yemek yediği toplu beslenme sistemlerinin yemek
menülerini ayarlayamaya kadar her alanda bulunması gereken bir meslek grubudur.
Bu bölümün ilk dersinde hocamızın şu sözüyle yazımı bitirmek isterim. “Doktorlar insanla ilgilenir gıda
mühendisleri ise besinle ilgilenir. Biz diyetisyenler bu iki meslek grubunun arasındaki bağız. Hem
insan hem de besinle ilgilenen bir bilim dalıyız