Adet gecikmesi, birçok kadının zaman zaman karşılaştığı yaygın bir sorundur. Düzenli olarak adet gören bir kadının normalde belirli bir süre içinde tekrar adet olması beklenir. Ancak bazen bu döngü bozulabilir ve beklenen tarihte âdet kanaması gerçekleşmeyebilir. Adet gecikmesinin pek çok farklı nedeni olabilir ve her kadın için farklı faktörler etkili olabilir. Peki adet gecikmesi neden olur? İşte bilmeniz gerekenler:
Menstrüasyon periyodunun düzenli bir şekilde seyretmesi beyindeki hipotalamus bölgesinin hipofiz bezine uyarı göndermesini gerektirir. Bu uyarı sonucunda hipofiz bezi FSH ve LH hormonlarını salgılamaya başlar. Bu hormonların kan dolaşımına karışması ile yumurtalık rezervlerinde yer alan foliküller aktive olur ve yumurta gelişme ve çatlama sürecine girer. Yumurtanın bulunduğu kesecik olarak bilinen folikül veya başka bir adıyla korpus luteum tarafından östrojen hormonu salgılanır bu da rahim iç tabakasının kalınlaşıp potansiyel bir gebelik için hazırlanmasını sağlar. Eğer gebelik gerçekleşmezse östrojen üretimi azalarak progesteron üretimi artar. Hormonal dengedeki bu değişiklik rahim iç tabakasının eski haline dönerek dökülmesini tetikler ve adet kanaması meydana gelir. Düzenli bir adet döngüsünün işleyebilmesi için tüm bu sistemlerin uyumlu bir şekilde çalışması şarttır.
Ortalama her 28 günde bir görülen adet kanaması bazen kadınlarda 21 ile 35 gün arası olarak da yaşanabilir. Bu durum kişiden kişiye değişkenlik gösterebilir ve genellikle normal kabul edilir. Gebelik durumu hariç tutulduğunda menstrüasyon döneminin 7 gün ya da daha fazla gecikmesi önemli bir sorunun belirtisi olabilir. Öyle ki eğer 3 günlük bir adet gecikmesi normal sayılırken 15 günlük bir adet gecikmesi (gebelik durumu hariç) anormal kabul edilir.
Bir yıl boyunca 2 ya da 3 kez yaşanan adet gecikmesi normal sayılır. Ancak eğer gebelik söz konusu değilse 2 aylık bir adet gecikmesi ergenlik ya da menopoz başlangıcı haricinde kesinlikle normal değildir. Bu tür bir durumda adet gecikmesi belirtileri dikkate alınmalı, mutlaka uzman doktora başvurulmalıdır. Adet gecikmesinin tek belirtisi regl döneminde yaşanan gecikmedir. Bir kişinin normal döngüsü düşünüldüğünde 7 günlük bir adet gecikmesi hamile olmadığı durumda normal olarak kabul edilmez. Doktorların sıkça karşılaştığı "Adet gecikmesi ne kadar süreyle normaldir?" sorusuna verilebilecek yanıt ise üreme çağındaki kadınlarda 7 güne kadar olan adet gecikmelerinin genellikle normal olduğudur.
Adet gecikmesi nedenleri birden çok faktöre bağlıdır. Bu nedenler aşağıdaki gibidir:
Adet gecikmesinin çözümleri ile ilgili olarak yanıtlara geçmeden önce adet gecikmesi neden olur bunu iyi kavramak gerekir. Ergenlik ve menopoz dönemi başlangıçları, gebelik ve emzirme süreleri boyunca adet gecikmesi normal kabul edildiğinden bu dönemlerde adet gecikmesi normal mi sorusu evet olarak yanıtlanabilir. Ancak doğurganlık dönemi boyunca görülen adet gecikmesi için altta yatan sebeplerin araştırılması için mutlaka uzman hekime başvurulmalıdır.
Adet gecikmesinin nedenleri ve çözümleri bir arada incelenmelidir. Örneğin aşırı kilolu olmak adet gecikmesine yol açabileceğinden obezite sınırı içinde yer alan kişi tarafından sorulan adet gecikmesi için ne yapılır sorusu kilo vermek olarak yanıtlanırken strese bağlı adet gecikmeleri yaşayan kişiye verilecek cevap kişinin iş yükünü azaltması, nefes egzersizleri ile anksiyete seviyesini düşürmesi ya da terapi alması gerekebilir şeklindedir. Adet gecikmesi ile ilgili çözümler, doktor tavsiyesi ve gözetimi altında uygulanmalıdır.
“Adet gecikmesi en fazla kaç gün olur?” diye merak ediyorsanız bu sorunun yanıtı aşağıdaki gibidir:
Bazı kadınlarda adet döngüsü her 21 günde olurken bazılarında 35 günde bir gerçekleşebilir. Adet gecikmesi kaç gün olur sorusunu yanıtlamadan önce kişinin kaç günde bir regl olduğunun yanıtlanması gerekir. Kanamanın beklendiği günden sonraki 7. güne kadar olan adet kanamaları normal kabul edilir. Örneğin kişi düzenli olarak her 28 günde bir adet görüyorsa ancak 36. gün ve sonrasında adet gecikmesinden söz edilebilir. Fakat düzenli adet görülmesine rağmen 10 günlük adet gecikmesi olması durumunda uzman bir hekimden yardım alınarak adet gecikmesinin nedenleri araştırılmalıdır.
Yumurtanın döllenmesi için en uygun zaman adet kanamasından önceki 4. ve 5. günlerdir. Bu sebeple düzenli adet siklusuna sahip olmak gebe kalmayı planlayan kadınlar açısından büyük önem taşır. Adet tarihlerinde meydana gelen değişiklikler ovulasyon sürecini kaçırmaya ve dolayısıyla hamilelik ihtimalini azaltmaya yol açabilir. Dolayısıyla adet düzensizliği durumunda hamilelik periyodunu belirlemek zorlaşır. Düzenli adet siklusları hem doğal yolla hem de tüp bebek tedavisi aracılığıyla hamile kalma planları için çok önemlidir. Bazı kadınlar gebe kaldıktan sonra da kanama yaşayabilir. Eğer hamilelik sırasında kanama meydana gelirse bir uzmana başvurmanız gereklidir.
Peki adet gecikmesi mide bulantısı yapar mı? Adet gecikmesi doğrudan mide bulantısına neden olmaz ya da adet gecikmesi olmadan hamilelik belirtileri görülebilir. Ancak adet gecikmesi genellikle hamileliğin bir belirtisi olabilir ve hamilelik sırasında hormon değişiklikleri mide bulantısına yol açabilir. Bunun yanında stres veya anksiyete gibi diğer faktörler hem adet gecikmesine hem de mide bulantısına neden olabilir. Her zaman olduğu gibi bu tür semptomlarla karşılaşırsanız mutlaka bir uzmana görünmelisiniz.
KAYNAK:
https://www.nhs.uk/conditions/missed-or-late-periods/