Amerikalı psikolog Virginia Satir, kişiliğin oluşmasın da ilk ailenin önemini fark ederve sağlıklı işlevsel bir aile ile işlevsiz bir aile arasındaki farklılıkların üzerinde çalışır. Özellikle de aile üyeleri arasındaki sağlıklı dinamiklerin eksik olduğudurumları telafi etmek için insanların benimsemeye meyilli oldukları roller üzerinde durur.
Satir,aile üyelerinin duygularını ve sevgilerini açıkça ifade etme konusunda sıkıntı yaşadıkları zaman otantik kimliklerin yerine kişilik'rollerinin'ortaya çıktığını söyler.özelliklede stresli dönemlerde aile üyelerinin sıklıkla benimsedikleri beş rolü tanımlar. Bunlar:
sürekli hata bulan ve eleştiren aile üyesi('suçlayıcı')
Sevgisiz entelektüel('hesaplayıcı')
Dikkati duygusalsorunlardan uzaklaştırmak için herşeyi karıştıran('dikkat dağıtıcı')
Özür dileyen ('yatıştırıcı')
Açık ,dürüst ve doğrudan iletişim kuran('dengeleyici')
Sadece dengeleyiciler iç duygularını ailenin diğer üyeleriyle olan iletişimlerineuydurarak sağlıklı, uyumlu bir konumu sürdürürler. diğerleri ise zayıf özgüvenleri yüzündengerçek duygularını göstermekten ya da paylaşmaktan korktukları için çeşitli roller benimserler. Yatıştırıcılar onaylanmamaktan korkarlar;suçlayıcılar değersizlik duygularını gizlemek için başkalarına saldırırlar; hesaplayıcılar duygularını itiraf etmekten kurtulmak için zekalarına yaslanırlar;dikkat dağıtıcılar genellikle ailenin en küçükleridirler, sadece sevimli ve zararsız olurlarsa sevileceklerine inanırlar.
Benimsenen bu roller ailenin işlemesini sağlayabilir ama her bireyin otantik benliğini ezer.Satir,çocuklar ya da yetişkinler olarak bu sahte kimlikleri bir yana bırakmak için özdeğerimizi doğuştan gelen bir hak olarak kabul etmemiz gerektiğine inanır. Ancak o zaman gerçekten tatmin edici varoluşa doğru hareket edebiliriz. Bu da dosdoğru, apaçık ve dürüst bir iletişime bağlı kalmakla başlar'
Psikoloji Kitabı/Virginia Satir
kaynak: eseromeroglu.com