Kollarda, ellerde, ensede ve vücudun daha pek çok yerinde pul pul bir görünüm ile kendini belli eden sedef hastalığı, tüm dünyada yaklaşık %1-3 oranında görülen bir hastalıktır. Sedef hastalığına dair yaptığımız araştırmalardan sedef hastalığı nedir? Belirtileri ve tedavi yöntemleri nelerdir? sorularına dair edindiğimiz bilgilerin devamı için lütfen sayfanı biraz yukarı kaydır sevgili okur. 🙂
Sedef hastalığı nedir?
Tıp dilindeki adı ile psoriasis, vücudun kendi dokularına karşı geliştirdiği bir hastalıktır. Kronik seyirli ve tedavisi olmayan bir hastalıktır. Bulaşıcı değildir. Genellikle otuzlu yaşlarda başlar ancak doğumdan itibaren de görülebilir. Sedef hastalığında derideki hücreler tarafından antijenler oluşturulur. Bu antijenler bağışıklık sistemini aktive eder. Oluşan hücreler geri döner ve deride hücre çoğalmasına bağlı plak oluşumu, pullanma meydana gelir. Pullanma çevresinde iltihaplanma ve kızarıklık oluşumu oldukça yaygındır. Bazı durumlarda bölgenin çatlamasından kaynaklı kanamalar olabilir. Nadir rastlanan türlerinde tırnaklar, ağız ve cinsel organların etrafındaki alanlar etkilenebilir. Ancak hastalığın sık görüldüğü bölgeler şunlardır;
- Yüz
- Eller
- Ayak
- Kollar
- Boyun
- Kafa derisi
Sedef hastalığı türleri nelerdir?
Plak sedef hastalığı
Plak tipi sedef hastalığının en sık görülen türüdür. Amerikan Dermatoloji Akademisi (AAD), bu hastalığı olan kişilerin %80’inin bu türe sahip olduğunu tahmin ediyor. Plak psoriazis tipi sedef hastalığı deri bölgelerini kaplayan kırmızı ve iltihaplı lekelere neden olur. Lekeler genellikle beyazımsı gümüş pullarla veya plaklarla kaplı olur. Genellikle dirseklerde, dizlerde ve kafa derisinde meydana gelir.
Guttat sedef hastalığı
Guttat sedef hastalığı çocuklarda sık görülür. Yaygın olarak yerler gövde, kollar ve bacaklarda küçük pembe lekelere neden olur. Bu lekeler nadiren kalın veya plak tipi sedef gibi kabarık olabilir.
Püstüler sedef hastalığı
Püstüler sedef hastalığı yetişkinlerde daha sık görülür. Beyaz, irin dolu kabarcıklara ve geniş, kırmızı ve iltihaplı cilde neden olur. Tipik olarak eller veya ayaklar gibi vücudun daha küçük bölgelerinde meydana gelir ancak vücudun diğer yerlerine de yayılabilir.
Ters sedef hastalığı
Ters sedef hastalığı parlak kırmızı ve iltihaplı bir cilde neden olur. Genel olarak koltuk altı veya göğüs altında, kasıkta veya cinsel organlarda deri kıvrımlarının çevresinde meydana gelir.
Eritrodermik sedef hastalığı
Eritrodermik sedef, çok nadir görülen ve şiddetli bir sedef türüdür. Vücudun büyük bölümünde güneş yanığına benzer bir görünüme neden olur. Bu tür sedef hastalığında kişinin ateşlenmesi veya çok hastalanması muhtemeldir. Yaşamı tehdit edici türde bir sedef hastalığı türüdür.
Sedef hastalığı belirtileri nelerdir?
Sedef hastalığı vakalarının dörtte birinde hastalık yaygındır. Ancak genel sedef hastalığı semptomları kişiden kişiye farklılık gösterir. Bu semptomlar sedef hastalığının türüne de bağlıdır. Yaygın sedef hastalığı belirtileri ise şunlardır;
- Ağrılı, şişmiş lekeler
- Kalın, çukurlu tırnaklar
- Yamalar etrafında ağrı hissi
- Çatlayabilen ve kanayan kuru cilt
- Kırmızı, kabarık ve iltihaplı cilt lekeleri
- Kırmızı lekeler üzerinde beyazımsı gümüş pullar veya plaklar
Sedef hastalığı tedavisi nasıldır?
Birçok sedef hastasında obezite, hipertansiyon ve hiperlipidemi gibi metabolik rahatsızlıklar bulunur. Tedavi kronik olacağı için hastanın tedaviye uyumu çok önemlidir. Tüm durumlar göz önünde bulundurularak hastalığın şiddeti ve yaşam kalitesine olan etkilerine göre bir tedavi planlanır. Genellikle vücudun belli bir bölgesine lokalize vakalarda uygun deri kremleri kullanılır. Sıklıkla kortizon içeren kremler tercih edilir. Deriyi nemli tutmak için de bazı kremler önerilebilir. Hamile kadınlar daha az kuvvetli kortizon kremler ve fototerapi ile tedavi edilir. Şiddetli vakalarda ise fototerapiye ek olarak sistemik ilaçlar kullanılır. Topikal kremler de tedaviye dahil olabilir. Genel olarak derinin nemli ve yumuşak tutulması önemlidir.
Sedef hastalığını tetikleyici ve alevlenmesine neden olabilecek durumlar vardır. Bunlardan bazıları bademcik iltihabı, idrar yolu iltihabı, diş çürüğü, kaşıma yoluyla deri zedelenmesi, sıyrık ve çizikler, duygusal problemler, acı verici olaylar ve strestir. Telkine çok yatkın bir hastalıktır. Hastanın iyileşeceğine dair olumlu duygularının olması hastalığın gidişatını oldukça etkiler. Hastalar arasında hastalığa iyi gelecek şifalı sular veya yiyeceklere dair pek çok bilgi alışverişi yapılır. Bu yöntemlerin bilimsel olarak tedavi edici etkileri görülmemiştir ancak psikolojik olarak kişiyi rahatlattığı, telkin ettiği kabul edilmektedir. Bu nedenle bu hastalığa sahip kişilerin muhakkak doktor kontrolünde olmaları ancak kendilerine iyi geleceğine inandığı geleneksel yöntemlerden de vazgeçmemeleri önemlidir.
Velhasıl
Bir nedenle vücudu saran kabarcıkları telkin etmek neyse ki mümkün. Doktor kontrolünde tedavi sürecine uyum sağlamanın yanı sıra yapılabilecek en doğru/güzel şey, pozitif olana ve iyi gelene meyletmektir. Sevgiyle ve sağlıcakla kalın…