Çamlıca Tepesi'nden Kıbrıs Sahillerine Bir Bakışta “Türkiye A.Ş.”
Çamlıca Tepesi'nden Kıbrıs Sahillerine Bir Bakışta “Türkiye A.Ş.”
Yeni Rejimin ilk gününde yemin eden yeni kabinenin bazı bakanları Cumhuriyet gazetesinin “pertavsız”ı altına alınmış. Kimi bakanların sicilini bu gazetenin manşet haberinden özetlersek:
1) Çamlıca Camisi’nin sırrı onda: Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum Çevre ve Şehircilik Bakanı Murat Kurum. 17-25 Aralık’ta cemaatin dinlemesine takılan üst düzey bürokratlardan birisiydi. Dönemin Çevre ve Şehircilik Bakanı Erdoğan Bayraktar ile konuşmaları tapelerle soruşturma dosyasına konulan Kurum, dönemin Emlak Konut GYO Başkanı’ydı. Meclis’teki komisyona ifade verirken kayıtları doğrulayan Bayraktar ile Kurum arasındaki en ilginç görüşmelerden birisi Cumhurbaşkanı Erdoğan’ın özel olarak ilgilendiği projelerden Çamlıca Camisi’yle ilgiliydi. Bu görüşmede Bayraktar’ın Emlak Konut GYO Başkanı Murat Kurum’a cami ihalesinde fiyatın düşmesi için talimat veriyor, fezlekelerde yer alan dinleme kayıtlarında Bayraktar’ın “Bir yemek veririz, toplarız paraları" sözleri dikkat çekiyordu.
2) Ayrıcalıklı imar izinlerine bakan: Özel hastane sahibi Sağlık Bakanı Fahrettin Koca
Yeni kabinenin Sağlık Bakanı olan Fahrettin Koca’nın hastanesi için “ayrıcalıklı imar izni” davasında İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB), bakan lehine taraf olmuştu. 10 yıllık süreçte gülen taraf yeni bakan olmuştu. Dönemin İBB Meclisi’nin CHP’li üyesi Hüseyin Sağ ile Medipol hastanelerinin de bağlı olduğu Medipolitan Sağlık ve Eğitim Hizmetleri A.Ş. arasındaki ‘ayrıcalıklı imar izni’ davası yıllarca sürdü. İBB Meclisi, 30 Aralık 2007’de Üsküdar ilçesi, 82 pafta, 49 ada, 1-2 parsellere ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı değişikliğini kabul etti. Ancak Sağ, Göztepe’deki Medical Park’ın karşısındaki araziye özel hastane için yapılan plan değişikliğinin kamu yararı değil, Medipol hastaneleri için hazırlandığını kaydederek, 2008 yılında konuyu yargıya taşıdı.
Danıştay 2015’te Sağ lehine karar verdi. İşte bu noktada ilginç bir gelişme yaşandı. Üst mahkemeye “karar düzeltme” için başvuran İBB’ydi. Medipolitian ise İBB’nin yanında davaya müdahil oldu. Karar düzeltme başvurusu da Sağ’ın lehine karar veren Danıştay 6. Daire’nin önüne geldi. Daire üyelerinden 3’ü değişmişti. Sağ lehine ilk kararı veren heyetten sadece başkan ile bir üye kalmıştı. 2017’de oy çokluğuyla Daire, kendi kararının bozulmasına hükmetti. Başkan Habibe Ünal karşı oy yazısında şunları yazacaktı: “Kararın düzeltilmesi dilekçesinde önü sürülen hususlar adı geçen yasa maddesinde yazılı nedenlerden hiçbirisine uymadığından karar düzeltme isteminin reddedilmesi gerektiği oyu ile Dairemiz kararına katılmıyorum.”
3) Şanslı damadın hızlı yükselişi: Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak
Çalık Holding bünyesine 1999 senesinde Hazine Uzmanı olarak katıldı. Berat Albayrak , 2002’de Çalık Holding’in ABD ofisinde Finans Direktörlüğü görevine getirildi. 2004 yılında holdingin ABD ülke müdürü oldu. Türkiye’ye döndüğünde, ağabeyi Serhat Albayrak’ın da genel müdür olduğu Çalık Holding’de çalışmaya başladı. 2004 yılında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan başbakan iken büyük kızı Esra Erdoğan ile evlendi. Ağabeyinin Ağustos 2006’da Star Gazetesi Genel Müdürlüğü’ne geçmesiyle, ondan boşalan makama vekâleten atandı.
Albayrak, 2007 yılında da Çalık Holding Genel Müdürü oldu ve bu görevi 2013 sonuna kadar sürdürdü. Diğer yandan Kasım 2017’de yayınlanan, dünyanın önde gelen elitlerinin off-shore hesaplarını ortaya çıkaran Paradise Papers belgelerinde, Berat Albayrak’ın ve ağabeyi Serhat Albayrak’ın Çalık Holding’de yönetici olduğu dönemde holdinge bağlı çok sayıda off-shore şirketi kurulduğu ortaya çıkmıştı. Cumhuriyet’in haberleştirdiği belgelere göre, Malta’da Ocak 2003’te kurulan Frocks International Trading Ltd adlı şirkette Serhat Albayrak direktörlük görevini üstlenirken, şirket Ocak 2009’a kadar faal görünüyordu. 2006-2013 arasında Berat Albayrak da Çalık Holding’de genel müdürdü. Söz konusu şirkette diğer Çalık Holding çalışanları da yetkililer arasında yer alıyordu. Berat Albayrak , 7 Haziran 2015 seçimlerinde İstanbul’dan AKP milletvekili adayı olarak aktif siyasete girmişti. Cumhuriyet ekonomi muhabiri ve TGS üyesi Pelin Ünker’e, dönemin Enerji Bakanı Albayrak hakkında yaptığı “Off Shore kardeşler” başlıklı haberi nedeniyle dava açılmıştı. 21 Haziran’da görülen duruşma öncesinde TGS’nin sosyal medya hesabından “Çalık ve Albayrak’ların üyemiz Pelin Ünker’e Cumhuriyet’teki haberleri nedeniyle açtığı dava başlıyor. ‘Gazetecilik yargılanamaz’ demek için Çağlayan’a!” yazılı bir paylaşım gerçekleştirildi. Önceki akşam Hazine ve Maliye Bakanı olarak atanan Berat Albayrak dün TGS’nin 66. yılı kutlamaları öncesinde söz konusu tweet için mahkemeden erişim engel kararı aldırttı. Bunun üzerine TGS Yönetim Kurulu’ndan yapılan açıklamada, “Berat Albayrak bu tweet’imiz için mahkemeden erişim engelleme kararı çıkartmış. Sayın Bakan, yeni göreviniz hayırlı olsun. Doğum günümüzü bu şekilde kutlamanızı pek hoş bulduk. Sesimizi kısamayacaksınız. Mahkemede görüşmek üzere” denildi.
4) Gül’e yakın bilinen şirketin müdürüydü: Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği (TOBB) Kadın Girişimciler Kurulu Başkan Yardımcısı Ruhsar Pekcan, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin ilk Ticaret Bakanı oldu. Pekcan, 2005 yılında altyapı projelerine içmesuyu, sulama, petrol ve doğalgaz boruları, santrallere elektromekanik aksamı temin eden Karon Mühendislik ve Ticaret Ltd. Şti.’ne kurucu ortak olarak katıldı. Halen aynı şirketin Yönetici Müdürü’dür. Pekcan daha önce, Kayseri merkezli ve eski Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’e yakınlığı bilinen Karamancı Holding’e bağlı Süperlit Boru’da genel müdürlük yapmıştı.
5) Kumarhaneli oteli olduğu ortaya çıkan bakan: Turizm bakanı Mehmet Ersoy.
Yeni hükümet sisteminin ilk Kültür ve Turizm Bakanı, ETS Tur'un kurucusu ve sahibi Mehmet Ersoy, Kuzey Kıbrıs'ta kumarhaneli otel işletmenin yanı sıra, Kıbrıs Türk Hava Yolları'nı satın aldıktan sonra kapatan isim. Ersoy , Türkiye'nin en büyük turizm şirketlerinden biri olan ETS Tur'un ve Maxx Royal oteller zincirinin de sahibi. İkiz kardeşi Murat Ersoy ile geçtiğimiz yıllarda yollarını ayırana kadar Atlasjet ve Voyage Otelleri'ni de yöneten isimlerden biriydi. Ayrılma işleminin ardından, Atlasjet ve Voyage otellerinin kontrolü Murat Ersoy’a geçerken Mehmet Ersoy’da ise ETS Tur ve Maxx Royal otelleri kaldı. Mehmet Ersoy , ikiz kardeşi Murat Ersoy'la birlikte turizm sektöründe hatırı sayılır patronlardan.
Ersoy'un özgeçmişinde dikkati çeken bir ayrıntı ise Kuzey Kıbrıs'taki yatırımları. 2010 yılında Kuzey Kıbrıs'taki yönetimin hava yolu şirketi Kıbrıs Türk Hava Yolları'nın (KTHY) yüzde 51'ini satın aldıktan sonra kapatan Ersoy, aynı zamanda, Girne'de 2015'in Eylül ayında açılan ve bünyesinde "Casino" (Kumarhane) da bulunan Elexus adlı beş yıldızlı otelin sahibi.
İkiz kardeşi Murat Ersoy'un eşi Nisa Ersoy'un Yönetim Kurlu Başkanlığı'nı yürüttüğü 227 bin metrekare üzerine kurulu Elexus Otel, tanıtım bültenine göre, Akdeniz’in en büyük ve en yeni casinosunu da bünyesinde barındırıyor. Elexus Hotel’in 200 milyon dolara mal olduğu açıklandı.
Ersoy ailesini içeren daha ilginç bir öykü ise, Kuzey Kıbrıs yönetiminin hava yolu şirketi olan ve 1975’te Türkiye’ye, 1981’deyse Londra’ya ilk seferini yapan KTHY'ye ilişkin.
KTHY, 40 milyon dolar civarındaki ticari borcu sebebiyle 21 Haziran 2010'da iflasını duyurmuş, bir hafta sonra Atlasjet'e devredilmişti. Kıbrıs'ta uzun yıllar boyunca tartışılan KTHY'nin kapatılmasına ilişkin, beş yıl sonra Kıbrıs'taki Türk yönetiminin meclisinde araştırma komitesi kurulmuştu. Burada KTHY'nin kapatılması ve Atlasjet'e devredilmesi yönünde Tayyip Erdoğan ve Cemil Çiçek'in girişimleri olduğu ortaya çıkmıştı.
Kıbrıs Türk yönetiminde o dönem Maliye Bakanlığı yapmış olan Ahmet Uzun, AKP'nin müdahalesini şu sözlerle açıklamıştı:
“Türkiye mi istedi bunu, evet Türkiye istedi. Bize 'Nedir yaptığınız, sizin başka işiniz yok, bir de uçak mı uçuracaksınız. O kadar şirket var, onlar uçursun' dediler. “Bu istekler Türkiye’nin Kıbrıs işlerinden sorumlu bakanlığı tarafından gelir. İşler tıkanırsa sonrasında Başbakanlar düzeyinde olur. O dönem Kıbrıs İşlerinden Sorumlu Bakan Cemil Çiçek’ti. Çiçek, 'Zarar ediyor, bir an önce elden çıkarılsın, orada zaten uçan şirketler var, kapansın' dedi. Bunun üzerine Sayın Erdoğan 'ne diyorsunuz sayın başbakan' diyerek Ferdi Bey’e sordu. Ferdi Bey de 'bu bizim iç meselemizdir, görüşümüz farklıdır' dedi. Sonrasında bu yapılmadı şirket kapatıldı, insanlar işsiz kalıp süründü…”
ETS Tur'a ilişkin gündeme gelen önemli iddialardan biri de AKP'nin booking.com'u yasaklamasının ardında, ETS Tur'a alan açma amacının yattığı oldu.
Ersoy'un atandığı bakanlığın "kültür" tarafıyla bir ilişkisi olduğuna dair ise hiçbir emare bulunmuyor.
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Ersoy ve Tarım ve Orman Bakanı Bekir Pakdemirli... Bu iki ismin geçmişleri, iktidarın “FETÖ ile mücadelesini” işine geldiği gibi yürüttüğünü gözler önüne serdi. Anayasada masumiyet karinesi gereği “mahkeme kararı olmadan kimsenin suçlu ilan edilemeyeceği” kuralına karşın, 15 Temmuz darbe girişiminin ardından ilan edilen OHAL sürecinde FETÖ ile bağlantısı olmayan binlerce kişi, FETÖ gerekçesiyle kamudan ihraç edildi. Yalnızca ihraç edilenler veya hakkında soruşturma açılanlar değil, aileleri de hedef oldu. Yakınları FETÖ soruşturması geçiren 181 kişinin pasaportlarına tahdit konuldu. Bu kişiler, bu nedenle yurt dışına çıkamadı.
ETS Tur’u aramak suç: Toplumun muhalif kesimi, dayanaksız iddialarla suçlandı. Dikkat çeken bir örnek, Cumhuriyet’i susturmaya yönelik açılan davanın iddianamesinde karşımıza çıktı. Cumhuriyet Vakfı Başkanı ve İmtiyaz Sahibi Orhan Erinç, karikatürist Musa Kart ve yazar Hakan Kara, geçmişte tatil programı için ETS Tur’u aramaları, iddianamede “FETÖ” suçlamasına delil olarak gösterildi. İddianamede, bu şirket hakkında Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından FETÖ’den soruşturma yürütüldüğü anlatıldı. Cumhuriyetçiler, suç olmayan bir aramayı gerçekleştirdikleri için aylarca savunma yapmayı bekledi. Mahkemeye çıkan Musa Kart, konuya ilişkin “3 günlük Bodrum tatili için, gazetelerde tam sayfa ilanları yayınlanan, herkesin bildiği bir seyahat şirketini aramışım. Bu arama, terör örgütüyle irtibat sayılarak, önüme suç kanıtı olarak konulmuş. Bodrum’da deniz manzaralı bir odada 3 gün kalmayı umarken, Silivri’de beton manzaralı hücrede 9 ay kaldım. Yaşadıklarım bir rezervasyon hatası diye geçiştirilecek gibi değil!” dedi. Cumhuriyet yazarlarının tatil için ETS Tur’u aradıkları için suçlanmalarıyla ilgili hukuk skandalını devletin bütün kurumları izledi.
Erdoğan’ın çelişkisi: Sıradan yurttaşlar ve muhalifler için “düşman hukuku” uygulanırken, benzer durumda olanlar bizzat Erdoğan tarafından Bakan yapıldı. Mehmet Ersoy’un sahibi olduğu ETS Tur’la ilgili Cumhuriyet iddianamesinde de vurgulandığı gibi FETÖ soruşturması yürütülmesine karşın Kültür ve Turizm Bakanlığı’na atanması düşündürdü. Yine binlerce kişi, yakınları FETÖ’den soruşturuluyor diye yurt dışına çıkamazken, kardeşi FETÖ’den tutuklanan Bekir Pakdemirli Tarım ve Orman Bakanı yapıldı. Buna, Hazine ve Maliye Bakanlığı’na getirilen Berat Albayrak da eklenebilir. Albayrak, FETÖ’nün Özel Fatih Erkek Lisesi’nden mezun oldu. Kamuda binlerce kişi, FETÖ okullarında okudukları veya çocuklarını gönderdikleri gerekçesiyle ihraç edildi. Geçmişte bu okullarda okuyanlar tekrar kamuya alımlarda elendi. Ancak söz konusu damat Berat Albayrak olunca bakan yapılmakta sorun görülmedi.
Sonuçta, Birgün gazetesinin metaforunu kullanacak olursak, yeni kabinenin “Türkiye A.Ş.” tanımına bayağı uygun düşer nitelikte olduğu söylenebilir.
Vakanüvis ÖM