ABDURRAHMAN YALÇINKAYA NEDEN HAKLIDIR?
Bu, gecikmiş; ancak, haksız yere eleştirilen Türkiye Cumhuriyeti Başsavcısı’na, hukuk adına destek vermek ve bu yolda doğru bildiklerimizi kamuoyuyla paylaşmak bağlamında gerekli bir yazıdır.
Bundan bir süre önce, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, türban konusunda yaşanan hukuka aykırı gelişmeler üzerine siyasileri ve YÖK’ü uyarma gereksinimi duymuştur. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, tüm Cumhuriyet savcıları gibi “Cumhuriyet’i korumakla” görevli ve yükümlüdür. Üstelik Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’na bir de siyasal partileri izleme, rejim dışına çıkmalarını önleme görev ve yetkisi verilmiştir. Bu misyonuyla Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı, “Türkiye Cumhuriyeti Başsavcısı” olarak işlev görmektedir.
Cumhuriyet, daha İslami bir yapıya dönüştürülmek ve bu bağlamda türbana dolandırılmak istenince, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın uyarısı yerindedir, görevinin ve yükümlülüğünün gereğidir. Bu savımızı açıklamaya çalışalım.
1) Siyasal İslamcıların tüm tersi söylemlerine karşın, Anayasa’da laiklik tanımlanmıştır. Anayasa’nın başlangıcı ile 24 ve 174. maddeleri uyarınca, din duyguları devlet işlerine ve politikaya asla karıştırılamaz; Devlet’in siyasal, sosyal, hukuksal ve ekonomik düzeni, kısmen de olsa din kurallarıyla düzenlenemez; yani din dünya işlerine karışamaz; din kuralları, dini duygular, dince kutsal sayılan değerler, kişisel ya da siyasal çıkar sağlamak amacıyla kullanılamaz. Devlet, laik Cumhuriyeti korumak için gerekli önlemleri alır.
Anayasa’nın başlangıcındaki, “dini duygular devlet işlerine ve politikaya kesinlikle karıştırılamaz” kuralı, 24. maddede, toplumsal düzenin de din kurallarına dayandırılamayacağı ilkesiyle daha da genişletilmiş; böylece anayasal laiklik, Atatürkçü düşünce yapısına uygun biçimde, din ve dünya işlerinin ayrılması ve bu bağlamda dinin devlet tarafından denetime alınması anlamında somutlaştırılmıştır.
2) Anayasa Mahkemesi, 1961 ve 1982 anayasaları döneminde, yukarıda yer verilen benzer kuralları yorumlayarak 1971’den verdiği kararlarda, laiklik ilkesi gereği; dinin, Devlet işlerinde etkili ve egemen olamayacağını; dinin, bireylerin manevi yaşamına ilişkin inanç bölümündeki yerinde, sınırsız bir özgürlük tanınarak anayasal güvenceye alındığını, ancak, bireyin manevi yaşamını aşarak toplumsal yaşamı etkilemesine izin verilemeyeceğini; bireyin inanç ve ibadet yaşamına, kamu düzenini, kamu güvenliğini ve kamu yararını korumak amacıyla sınırlar konulabileceğini; Devlet’e, “kamu düzeninin ve haklarının” koruyucusu sıfatıyla dini hak ve özgürlükler üzerinde denetim yetkisi tanındığını kabul etmiştir.
Böylece Anayasa Mahkemesi de, anayasal kurallardan yola çıkarak, Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluş felsefesine de egemen olan bir laiklik tanımına ulaşmıştır.
3) Öte yandan Anayasa Mahkemesi, 1989, 1991 ve 2008 yıllarında verdiği kararlarında, yükseköğretimde türban serbestisinin, Anayasa’nın laiklik, eşitlik, demokratiklik ve ulusal birlik ilkelerine, kısaca Anayasa’ya aykırı olduğuna hükmetmiştir.
Ayrıca, Anayasa Mahkemesi, türbanın serbest bırakılması konusundaki söylem ve eylemleri, Refah Partisi ve Fazilet Partisi davalarında kapatma nedenleri arasında saymıştır.
4) Yine Anayasa Mahkemesi, türbanın serbest bırakılması yönünde gösterilen çabaları da nedenler arasında kullanarak, AKP’nin “laiklik dışı eylemlerin odağı” olduğuna karar vermiştir.
5) AKP, Anayasa Mahkemesi kararı karşısında bu söylem ve eylemlerini düzelteceği yerde, Parti Genel Başkanı önce, “Yolumuz doğrudur, yola devam” demiştir; sonra, “Kimse bana laikliği öğretmesin. Laiklik din ve vicdan özgürlüğüdür” söyleminde bulunmuştur. Yani laiklik dışı eylemlerin sürdürüleceği açıklanmıştır. Gerçekten uygulama da bu söyleme uygun biçimde sürdürülmektedir. Türban konusunda siyasal iktidarın yol göstericiliğinde yaşanan olumsuz gelişmeler ise ortadadır. Üstelik bu söylem ve eylemler, 2007 genel seçimleri, Cumhurbaşkanı değişikliği ve 12 Eylül halkoylamasından sonra en üst düzeye çıkmıştır.
DAHA ÖNCE “NEDEN UYARMADI” DİYE SUÇLANMIŞTI
Siyasal iktidarca atanan YÖK Başkan ve üyeleri ile rektörler eliyle, hukuk dolanılarak, yükseköğretimde türban fiilen serbest bırakılmıştır. Bunda epeyce yol alınınca bu kez türbanın ilköğretim ve ortaöğretim kurumları ile kamu kurumlarında serbest bırakılması gündeme getirilmiştir. Başbakan, TBMM Başkanı, Cumhurbaşkanı ve AKP üyelerinin son bir ay içindeki söylem ve eylemleri bunun örnekleriyle doludur.
Başbakan Erdoğan Almanya’ya giderken, türbanın kamusal yaşamda da serbest bırakılacağının sinyalini vermiştir. AKP’nin Kızılcahamam Kampı’nda konuşan Başbakan, bu söylemini tamamlayıcı biçimde, “Cumhura ait olan hiçbir yer cumhura yasaklanamaz. Bu böyle bilinmeli” diyerek, türbanlıların kamusal alan dahil her yere girebileceğini söylemiştir. (Cumhuriyet, 17.10.2010, Erdem Gül)
Bununla da yetinilmemiş, AKP’nin Kızılcahamam kampında bir türbanlı üyenin “Türbanlı kadınlar ne zaman Meclis’e girecek?” sorusuna, “Her şeyin bir zamanı var…Biraz sabredin” (Sözcü, 19.10.2010, Veli Toprak) yanıtıyla Sayın Başbakan, türbanın kamu kurum ve kuruluşlarında da serbest bırakılmasının programında bulunduğunu itiraf edip, önünde sonunda türbanı Meclis’e de sokacağının sinyalini vermiştir.
Böylece Sayın Başbakan, türban konusundaki asıl amacını nihayet açıklamıştır. Açıklanan gerçek amacı, AKP-CHP görüşmelerinde, CHP tarafının diğer öğretim kurumları ve kamusal yaşam için istediği güvencenin, AKP’liler tarafından, “o milletin bileceği iştir” denilerek reddedilmesi, kesinleştirmiştir.
Türbanın ilköğretimde bile serbest bırakılacağı, Başbakan’ın, Cumhurbaşkanı ve eşinin “böyle cehalet olamaz” yaklaşımına katılmayarak, yeni anayasada türbanın tüm eğitim kademelerinde ve devlet kurumlarında serbest bırakılacağının sinyalini vermesiyle, ortaya çıkmıştır.
Başbakan’ı, önce Meclis Başkanı TBMM’nde türbanın yolunu açacak söylemiyle, sonra Cumhurbaşkanı, türbanlı eşini Almanya Cumhurbaşkanı’nı karşılama töreninde “kırmızı halıda” yürüterek ve Cumhuriyet Bayramı resepsiyonunda ilk kez eşli davet programı yaparak desteklemiştir.
Arkasından, YÖK’ün, Anayasa’yı, yasayı ve yargı kararlarını yok sayıp hukuku dolanarak yazdığı, yükseköğretim kurumlarında türbanlı öğrencileri derse almayan öğretim elemanlarına gözdağı veren yazısı, kılavuzdaki düzenlemelerle oynayarak ALES sınavında türbanı serbest bırakması ve TUS, KPDS, KPSS, YGS ve LYS sınavlarında da türbanın serbest bırakılacağının açıklaması gelmiştir. Yine siyasal iktidardan güç alan Basın Yayın ve Enformasyon Genel Müdürlüğü, yönetmelik değişikliği yaparak, türbanlılara basın kartı verilmemesi yasağını kaldırmıştır.
Hemen arkasından, birer gün arayla Adana, Mersin ve Konya ve Van’da, ilköğretim okulu 5. ve 8. sınıflarındaki kız çocuklarının derslere türbanla girmek istemesi haberi gazetelerde yer almıştır. Bu olaylarda milli eğitim müdürlerinin türbanın ilköğretime girmesine destek vermesi gözlerden kaçmamıştır.
Ne yazık ki, anayasal düzeni korumaya ant içmiş olan ve bu bağlamda hukuk devleti ilkesinin uygulamasını sağlamakla görevli bulunan Sayın Cumhurbaşkanı’nın, tüm anayasal kurallara ve yüksek mahkeme kararlarına karşın, “türban fiilen çözülmüştür; bundan sonra hukuksal düzenlemeye sıra gelmiştir” yaklaşımı, hukuk devletine, hukukun üstünlüğüne ve demokrasiye inanan kesimleri şoke etmiştir.
İşte tüm bunlar, yüksek yargı kararlarının yok sayılması ve hukuk devleti ilkesinin ve demokrasinin yadsınması anlamına gelmektedir.
Cumhuriyeti ve anayasal düzeni korumakla görevli olan Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın, bu gelişmeler üzerine ilgilileri uyarmasından daha doğal ne olabilir? Bu davranış, rejimin olduğu kadar, aynı zamanda demokrasinin de hukuksal supabıdır. Unutulmamalıdır ki, bundan önce AKP’ye kapatma davası açıldığında, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı önceden uyarı görevini yapmamakla suçlanmıştı.
Türkiye, İslam Cumhuriyeti olma hedefinde hızla yol alırken tüm görevli ve yetkililerin susmasını istemek siyasal iktidarın alışılmış tavrıdır. Çünkü, ordu, yargı, basın, üniversiteler susturulmuş, tüm kurum ve kuruluşlar ele geçirilmişken Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın konuşması “pişmiş aşa soğuk su katmak” olmuştur.
Kimilerini kızdırsa da Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı haklıdır ve görevini yapmıştır.
Bülent Serim
Odatv.com