Özet
TÜRKİYE’DE KIRSAL KESİMİN KALKINMASINDA ÖNEMLİ BİR MODEL: DEVLET ÜRETME ÇİFTLİKLERİ (1949-1960)
1949 yılında tesisinden 1960 yılına kadar olan dönemde Devlet Üretme Çiftliklerinin (DÜÇ) tarım üretimi faaliyetleri ve bu faaliyetlerin ekonomiye olan yansımaları çalışmanın konusunu teşkil etmektedir. Konu, Devlet Üretme Çiftlikleri Genel Müdürlüğünün (DÜÇGM) kuruluşu ve görevleri (1949-1950); DÜÇ’nin üretim faaliyetleri (1950-1960) ile sınırlandırılarak iki dönem dâhilinde ele alınmıştır. Türkiye’de DÜÇ’nin tarımsal faaliyetleri ve bu faaliyetlerin ekonomiye olan katkıları sayısal veriler üzerinde değerlendirilmiştir. Çalışmanın kaynak materyalini, Cumhuriyet arşivi belgeleri, resmi yayınlardan; zabıt ceridesi, kanunlar ve tutanak dergileri, resmi gazete, istatistik yıllıkları, ayın tarihi ve dönemin süreli yayınları arasında yer alan tarım ve ekonomi dergilerinin makaleleri oluşturmaktadır. Konu incelenirken, dönemin Türkiye’sinde DÜÇ’nin tarım işletmeciliği ve damızlık üretimi alanında gerçekleştirdiği çalışmalar göz önüne getirilerek gerekli değerlendirilmeler yapılmıştır. Çalışmada elde edilen sonuç şudur: 1949 yılında DÜÇGM’nin kurulması ve akabinde 19 çiftlikte takriben 3.385.000 dekar arazinin 1960 yılına kadar ekilmesiyle birlikte 100 binlerce ton hububat mahsulü ve çeşitli miktarlarda pamuk ve mısır yetiştirilerek tarım üretimi desteklenmiştir. Bu üretimlerin yanı sıra tohumluk, damızlık hayvanı, fidan ve fide yetiştiriciliği ile ziraî mücadele konusunda çiftçilere örnek teşkil edilerek ülkenin milli ekonomisine önemli katkılar sağlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Devlet Üretme Çiftlikleri, Tarım, Üretim, Tohumluk, Damızlık.