Afrika’nın güneyinde yaşanan fırtına Mozambik’te en az 680 kişinin hayatını kaybetmesine neden oldu. Şiddetli fırtınadan sağ çıkan çocuklarıysa insan kaçakçılarının eline düşmek, kölelik ya da para karşılığı evlendirilmek gibi farklı tehlikeler bekliyor.
Yardım örgütleri 14 Mart’ta ülkenin liman kenti Beira’yı vuran İdai siklonu sonrası yaşanan karışıklıkta insan kaçakçılarının yalnız gördükleri çocukları “avladığını” belirtiyor. Sağ kalan aileler ise yaşamlarını idame ettirebilmek için çocuk yaştaki kızlarını para karşılığı evlendirme yolunu seçiyor.
Birleşmiş Milletler (BM) karadan Malawi ve Zimbabwe’ye ilerleyen kasırgadan sadece Mozambik’te 1 milyona yakın sayıda çocuğun etkilendiğini tahmin ediyor. Yardım çalışanları öksüz kalan ya da ailelerinden ayrı düşen çocuklar için özellikle endişeleniyor.
Haber ajansı Reuters’a bilgi veren “Save the Children” yardım örgütü, çocukların sokaklarda ebeveynleri ya da güvenebilecekleri bir büyükleri olmaksızın yalnız mücadele verdiklerine dikkat çekti ve “Kolaylıkla cinsel saldırıların ya da insan kaçakçılarının kurbanı olabilirler. Bu durumun farkındayız ve çok endişeliyiz” uyarısında bulundu.
Çocuklara yardım eden örgütün acil yardım hattına son iki haftada 10 aileden telefon geldi. Aileler çocuklarının kayıp olduğunu bildirerek yardım istedi. Örgüte göre bu durum, “buzdağının sadece görünen kısmı” zira bölgede telefon ve elektrik hatları hala kesik.
Kayıp ya da kimsesiz çocuklarla ilgili bildirimler Uluslararası Kızıl Haç Örgütü tarafından da kaydediliyor ve internet sitesinde paylaşılıyor. Kızıl Haç’ın sitesinde yakınlarını arayan ya da güvende olduğunu bildiren 350 kadar kayıt var. Listeye göre 24 çocuğun kayıp olduğu bildirildi. Sahadaki ekipler daha fazla çocuğa ve isme ulaşmaya çalışıyor.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nın 2018 İnsan Kaçakçılığı raporuna göre Mozambik kadın, erkek ve çocukların zorla çalıştırma ve seks kölesi olarak kullanma amaçlı kaçırıldığı kaynak ülkelerden biri. Aynı zamanda insan kaçakçılığında transit ya da son durak ülke konumunda. Çocuklar genellikle çiftçilik ve madencilik sektörlerinde zorla çalıştırılıyor. Kadınlar ve genç kızlar, ülkenin diğer şehirlerinde ya da Güney Afrika’da iş vaadiyle kandırılıyor; hizmetçi ya da seks kölesi olarak satılıyorlar.
Uzmanlar doğal felaket sonrası insan kaçakçılığının gelişmekte olan ülkelerde yaygınlaştığına; küresel ısınmanın da bu felaketleri arttırdığına dikkat çekiyor. Sosyal kurumların çökmesi, gıda ve insani yardımlara erişimi zorlaştırdığı için de kadınlar ve çocuklar cinsel sömürü ve kaçakçılığın kurbanı oluyorlar.
“Plan International” yardım örgütü, Mozambik’in çocuk evliliklerinin en yoğun olduğu 10 ülke arasında yer aldığına dikkat çekiyor. Ülkede kızların yüzde 48’i 18 yaşını doldurmadan evlendiriliyor. Örgüt, kuraklık ya da kıtlık yaşandığı dönemlerde bu evliliklerin arttığını belirtiyor. İdai kasırgası nedeniyle evlerini ya da tarladaki ürünlerini kaybeden aileler arasında bu evliliklerin artacağına da kesin gözüyle bakılıyor.