Kokain Bağımlılığı Nedir?
Kokain , Güney Amerika’ya özgü bir koka bitkisinin yapraklarından yapılır. Güçlü bağımlılık yaratan bir uyarıcı olan kokainin kullanımı ciddi kısa ve uzun vadeli sağlık etkilerine sahiptir. Ayrıca kokain alkol, eroin ve diğer maddelerle alındığında büyük zarar riski vardır. Kokain kullanımının en sık ve ciddi sonuçlarından biri, ölümcül olabilecek kalp krizlerine ve felçlere neden olabilen aşırı dozdur.
İnsanlar kokain kullandığında, beyindeki dopamin denilen doğal kimyasal habercinin seviyelerini arttırır. Dopamin zevk ve hareketi kontrol eder. Normal durumlarda, beyin iyi beslenmenin sonucu gibi olası ödüllere yanıt olarak dopamin salgılar, daha sonra dopamin onu serbest bırakan hücreye geri döner ve sinir hücreleri arasındaki sinyali keser. Bununla birlikte, kokain kullanımında, dopaminin, hücreye geri çekilmesi önlenir, bu da sinir hücreleri arasında fazladan dopamin miktarlarının oluşmasına neden olur. Bu dopamin yoğunluğu nedeniyle, normal beyin iletişimi kesilir ve insanların kokain aldıktan sonra sürekli zevk ve haz duygularını hissrtmesine neden olur.
Kokain Bağımlılığı Nedenleri
Büyük olasılıkla Kokain Kullanım Bozukluğunda rol oynayan faktörler genetik, çevresel, biyolojik ve psikolojiktir.
Genetik
Araştırma, bağımlılık sorunu bulunan akrabalara sahip olan kişilerin bir bağımlılık geliştirme olasılığının daha yüksek olduğunu göstermiştir. Bağımlılığı olan birinci derece akrabanız varsa şans daha yüksektir.
Biyolojik
Beyin işlevindeki değişiklikler gibi biyolojik faktörler, bağımlılık problemlerine bağlanmıştır. Dopamin seviyeleri düşük olduğunda, insanlar zevkli duygulara sahip olmak için maddeleri kötüye kullanabilirler.
Çevresel ve Psikolojik
Özel hayatınızda tanıştığınız birtakım bağımlı olmuş insanlar yüzünden de bağımlılık geliştirme şansı fazladır. Ayrıca, çocuk istismarı, sevilen birinin kaybı ya da travmatik olaylar gibi stres faktörleri strese yol açarak kişinin kendi kendini madde bağımlısı yapmasına neden olabilir.
Kokain Bağımlılığı Belirtileri
Duygudurum Belirtileri : Kaygı, huzursuzluk, üstünlük duyguları, öfori, panik, tahriş ve korku.
Davranışsal Belirtiler : Son derece konuşkan hal, artan enerji, para çalmak ya da borç almak gibi davranışlar, düzensiz veya garip davranışlar, şiddet eğilimi, bir zamanlar keyifli olan aktivitelere katılmaktan zevk almama, pervasız ve riskli davranışlar.
Fiziksel Semptomlar : Uyku ihtiyacının azalması, baş ağrısı, burun tıkanıklığı, ses kısıklığı, artan kalp atış hızı, kas seğirmeleri, yetersiz beslenme, vücut ısısında artış, burun delinmesi, anormal kalp ritimleri, kronik burun akıntısı, kan damarlarının daralması, artan kan basıncı, cinsel işlev bozukluğu, iştah azalması, irileşmiş göz bebekleri, İnsan İmmün Yetmezlik Virüsü (HIV), hepatit C ve diğer kan kaynaklı hastalıklar için riskler, bağırsak kangreni, yoksunluk hissetme ve titreme.
Psikolojik Belirtiler : Şiddetli paranoya, şiddetli ruh hali değişimleri, gerçeklikten kopmak, motivasyon eksikliği, psikoz, halüsinasyon, ses algısını kullanamama; ve uyuşturucu kullanımının rasyonalizasyonu.
Kokain Bağımlılığı Teşhisi
Kokain Kullanım Bozukluğu için üç kategori vardır. Onlar:
Kokain Bağımlılığı, Hafif Kokain Kullanımı Bozukluğu’nun hafif bir teşhisi için DSM-5 kriterlerinin en az iki ila üçü arasında bir ölçüt gereklidir.
Kokain Bağımlılığı, Orta Düzey DAG -5 ölçütlerinin dört ile beşi arasında, Kokain Kullanımı Bozukluğu’nun orta düzeyde teşhis edilmesi için gereklidir.
Kokain Bağımlılığı, Şiddetli Kokain Kullanım Bozukluğu tanısı konulmasında, DSM-5 ölçütlerinin altı ile yedi arasında bir uyum sağlanmalıdır.
Kokain Bağımlılığı Tedavisi
Beyin ve merkezi sinir sisteminin geri kalanı üzerindeki zararlı etkileri ile kokain, doğal vücut kimyasını keser ve insanlar onu kullanmayı bırakmaya çalıştığında ciddi yoksunluk belirtilerine neden olur. Kokain sağlık sorunlarına, anksiyete ve depresif bozukluklara, uyku problemlerine, mani ve psikoz gibi psikolojik durumların gelişmesine neden olabilir.
Kokain bağımlılığı tedavisi için aşağıdakiler de dahil olmak üzere tedavi prensipleri ve alternatifleri vardır:
Zehirlenme ve yoksunluk yönetimi genellikle kendiliğinden sınırlıdır ve genellikle sadece destekleyici bakım gerektirir.
Hipertansiyon, taşikardi, nöbetler ve perseküsyon sanrıları kokain zehirlenmesi ile ortaya çıkabilir ve spesifik tedaviye ihtiyaç duyabilir.
Akut ajitasyonlu hastalar sedasyon ve benzodiazepinlerden yararlanabilir.
Kokainden uzak durmaya odaklanan psikososyal tedaviler etkilidir.
Davranış Terapisi, Kokain bağımlılığından kurtulmak için aşağıdakiler dahil olmak üzere kullanılabilir:
Bilişsel Davranışçı Terapi
İlaçsız kalmaya devam eden hastalara ödül sağlayan Acil Durum Yönetimi veya Motivasyon Teşviki ile ilgili seanslardır.
İnsanların kokain ve diğer maddelerden kurtulmalarında birbirlerini davranışlarını anlamalarına ve değiştirmelerine yardımcı olan uyuşturucu barındırmayan terapötik topluluklardır.