Günümüzden tam 12.000 yıl öncesine dayanan geçmişi ile ortaya çıkan Göbeklitepe, Şanlıurfa’da tarihi baştan yazacak yeni bulgular sunmaya devam ediyor. Göbeklitepe, Şanlıurfa’ya 13 kilometre mesafede bulunmaktadır. İnsanlık tarihinin başlangıç noktalarından..
Günümüzden tam 12.000 yıl öncesine dayanan geçmişi ile ortaya çıkan Göbeklitepe, Şanlıurfa’da tarihi baştan yazacak yeni bulgular sunmaya devam ediyor.
Göbeklitepe, Şanlıurfa’ya 13 kilometre mesafede bulunmaktadır. İnsanlık tarihinin başlangıç noktalarından biri olan Mezopotamya’nın en kuzey ucunda olduğunu söylemek yanlış olmaz. Bu anlamda Mezopotamya’nın medeniyetlerin kuruluşuna, gelişimine şahitlik ettiğinin, insanlığın ilk yerleşik hayat örneklerinden biri olduğunun kanıtıdır.
Göbeklitepe, yaşı aşağı yukarı M.Ö. 9000’leri bulan bir kalıntılar topluluğudur. Elips ya da spiral biçiminde yerleştirilmiş alçak duvarların ortasında T şeklinde ikiz dikilitaşlardan oluşmaktadır. Yapılışlarından yaklaşık bin yıl sonra, henüz bilinmeyen bir sebeple üzerleri toprakla örtülmüştür. Günümüze kadar bu yapılardan 6 tanesi kazılar sonucu gün yüzüne çıkmıştır.
İnşası Milattan önce 10000 yılına uzanan Göbeklitepe tarihteki en eski ve en büyük ibadet merkezi olarak bilinmektedir.
Göbeklitepe İngiltere’de bulunan Stonehenge’den 7000, Mısır piramitlerinden ise 7500 yıl daha eski bir tapınaktır.
Göbeklitepe’de yapılan arkeolojik kazılarda rastlanan sonuçlara göre en çok karşımıza çıkan figürlerden birisi de yılan figürüdür. Yılan figürünün evrensel olarak tanrısal enerjiyi, kadın erkek cinselliğini ve doğaüstü güçleri temsil ettiği bilinmektedir. Yunan mitolojisinde de tıp ve şifa tanrısı olan yılan, aynı zamanda zehrinden dolayı halüsinasyonlarla ve ölümcül ilaçlarla da bağdaştırılıyor.
Göbeklitepe’de bulunan dikilitaşlarda rastlanan diğer sembollerden en dikkat çekenleri ise turna figürü ve elmas şeklindeki soyut figürdür. Bir tür su kuşu olan turna mısır kaynaklarında yazının icatçısı olan Toth’u sembolize etmektedir. Bunun yanısıra turna, tarihte birçok şeyi ve kişiyi de temsil etmiştir. Örneğin zerdüştlükte hürmüz, roma mitolojisinde Apollon, yunan mitolojisinde Hermes ve hristiyanlıkta enok turna kuşuyla sembolize edilmektedir. Elmas şeklindeki soyut sembolden bahsetmek gerekirse bu figür kızılderililerdeki büyücü doktorların sembolüyle oldukça benzerlik göstermektedir.
Şimdiye kadar Göbeklitepe’de yapılan çalışmalarda ateş, ocak veya tarım hayvancılık yapıldığına dair bir ize rastlanmadı. Bu da gösteriyor ki bu bölgede bir toplum uzun süre bu bölgede yaşamadı. Avcı ve toplayıcı olarak yaşam sürüldüğü düşünülen bu bölgede hiçbir bitki ve hayvanın evcilleştirildiği de gözlemlenemedi.
Göbeklitepe’deki mağara duvarlarında avcılığı temsil eden resimlerden ziyade burada hayvan figürleri tek ve kabartma olarak işlenmiştir. Bu yüzden burası sanatsal açıdan farklı bir anlayışı etkileyici bir biçimde yansıtmaktadır. Bazı arkeologlara göre bu hayvan figürleri tapınağı ziyaret eden farklı kabileleri sembolize ediyor.