Enflasyonun yükselişini sürdürmesi yoksulluğu daha da artırırken, açlık riskini de büyütüyor. Düşük maaş ile geçinemeyen vatandaşlar çareyi tüketici kredisi ve kredi kartına yüklenmekte buluyor. Taksitlerini ödeyemeyince de icralık olmaktan kurtulamıyorlar.
Koronavirüse karşı alınan önlemler kapsamında da gelirinin önemli bir kısmını kaybetmek zorunda kalan vatandaşların bankalara olan tüketici kredisi ve kredi kartı borçları hızla artmaya devam ediyor. Haziran 2020 itibariyle, tüketici kredisi ve konut kredisi kullanan toplam kişi sayısı 24 milyon 269 bine ulaşırken, kredi miktarı ise 549 milyar lirayı geçmiş bulunuyor.
Türkiye Bankalar Birliği’nin raporuna göre Nisan-Haziran 2020döneminde 5,6 milyon kişiye, 119 milyarTL tutarında tüketici kredisi ve konut kredisi kullandırılmış. Kredi kullanan kişi sayısı bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 137, kredi miktarı ise yüzde 217artmış. Böylece 2020 yılının ikinci çeyreği itibariyle son bir yılda toplam 17,9 milyon kişiye 444 milyar TL tutarında tüketici ve konut kredisi kullandırılmış.
Ekonomik krizin etkileri icra dairelerine yansımaya başladı.İcra takiplerindeki artış bunun en büyük göstergesi. Elektrik,su, internet, doğalgaz faturaları ile kredi kartı borçlarını ödeyemeyen ve icralık olan vatandaş sayısındaki patlama düşündürücü bir seviyeye ulaştı. İcra dosyalarının ağırlıklı olarak banka kredileri, kredi kartları, elektrik ve telefon faturalarının yanı sıra esnaf borçlarından oluştuğu belirtilirken ticari dosyaların içerisinde inşaat sektörü ve esnafa yönelik icra dosyalarının çokluğu dikkat çekiyor.Bazı verilere göre ülke genelinde 20 milyonu aşan aktif icra dosyası bulunuyor..Yıl sonuna kadar bu sayının 21 milyona ulaşacağı tahmin ediliyor.
Döviz kurlarının aşırı şekilde artması, alım gücündeki düşüş vatandaşın borcunu ödemesini sekteye uğrattı .Nisan-Haziran 2020 döneminde kullandırılan tüketici kredileri ve konut kredilerinden kanuni takibe alınan kredi miktarı 122 milyon TL oldu. Söz konusu kredilerin yüzde 1’ini taşıt, yüzde 11’ini konut, yüzde 88’ini ihtiyaç kredileri oluşturuyor. .Vatandaşların en çok kredi borçları, esnafın toptancıdan aldığı malın borçları var. Esnaf, çeki, senedi ödeyemedi ve icra takibiyle karşı karşıya kaldı. Bunun yanında işten çıkarılan işçilerin haklarını talep etikleri icra takipleri arttı.
Vatandaşın borcu 18-25 Eylül haftasında 4,9 milyar lira artarak 806,2 milyar liraya yükseldi. Bu borcun 674,2 milyar lirası tüketici kredilerinden, 132 milyar lirası da kredi kartlarından kaynaklanıyor. Söz konusu hafta içerisinde tüketici kredileri 2,6 milyar lira kredi kartı borçları ise 2,3 milyar lira arttı.Görünen o ki önümüzdeki dönemde icra takipleri daha çok artacak.
Bu arada ekonomi yönetiminin, fiyat artışlarını önleyememesinin faturası da dar ve sabit gelirlilere çıkıyor. Enflasyonun yükselişini sürdürmesi yoksulluğu daha da artırırken, açlık riskini de önemli oranda büyütüyor. Dört kişilik bir ailenin açlık sınırı Eylül ayında Ağustos’a göre yüzde 1,4 oranında artarak 2 bin 949 liraya yükselirken, yoksulluk sınırı döviz kuruna bağlı fiyat artışlarının etkisiyle 10 bin 5632 liraya kadar çıktı.
Borçlanmaları adeta teşvik edilen esnaf ve dar gelirli vatandaşlar şimdi de icra takibi riski ile karşı karşıya kalarak borçlarını nasıl ödeyeceklerini kara kara düşünmeye başladı.