Koca Mustafa Paşa Camii İstanbul’da yer almaktadır bulunduğu semte kendi adını vermiştir. Sünbüliyye tarikatının tarafından kullanılan yapı halk arasında Sünbül Efendi Camii olarak da anılmıştır. Kentin batı kısmında kara surlarına yakın bir alanda bulunan cami geniş bir avlu çevresine duvarlarla örtülmüştür.
Koca Mustafa Paşa Camii Tarihi
Bina, havârilerden Hagios Andreas adına V. yüzyılda kilise olarak inşa edilmiştir. Saturnios Kapısı mevkide, Hagios Andreas erkekler manastırı yer almış ve bu manastırın kiliseyle ilgisi olup olmadığı tarih boyunca kanıtlanamamıştır.
Avlu kapısı dış kısmında V. yüzyıla ait eski bir sütun başlığı yer almış ancak söz konusu yapının Arkadios dönemine ait olması için yeterli olamamıştır.
Günümüzde Koca Mustafa Paşa Camii’nin yer aldığı alanda bir kadınlar manastırı ise ilk olarak VIII. yüzyılda anılmıştır.
İkonoklast akımının ardından idam edilen Giritli Aziz Andreas’ın kutsal kalıntıları buraya gömülmüş ve Bizans halkı mucizeler yarattığına inandığı için kiliseyi Havâri Andreas’a ithaf edilmiş olan manastıra bağlamıştır.
İkonoklast akımının sona ermesiyle kilise İmparator I. Basileios tarafından tamir ettirilmiştir. Ancak 1204-1261 yılları arasında çıkan Latin işgaliyle birlikte kilise tamamen harap olmuştur.
1261 yılında Bizans İmparatorluğu’nun tekrardan kurulmasıyla birlikte İmparator VIII. Mikhael Palailogos’un yeğeni Protovestiarissa Theodora Raouleina kiliseyi ve manastırı yeniden inşa etmiştir.
Manastır ve kilise bu dönemde oldukça önemli bir ibadethane olmuş ve şehri ön plana çıkarmıştır.
Osmanlı Devleti tarafından İstanbul’un fethedilmesiyle manastır ve kilisenin önemi giderek azalmış ve yapı uzun dönem kapalı kalmıştır. Daha sonra II. Bayezid döneminde eski Bizans kilise ve manastırları “şenlendirme” politikası gereğince camiye dönüştürülmüştür.
Andreas Kilisesi de Sadrazam Koca Mustafa Paşa tarafından camiye dönüştürülmüş. Bu yüzden yapıya Koca Mustafa Paşa Camii ismi verilmiştir.
1486 yılında Koca Mustafa Paşa Camii baştan yapılmış ve 1500-1505 arasında inşa edilen Beyazıt Cami’nin mimari üsluplarına da yer verilmiştir. Caminin etrafına yeni yapılar eklenmiş ve külliye niteliği kazandırılmıştır.
Osmanlı Döneminde Eklenen Yapılar;
- Türbeler
- Medrese
- İmaret
- Sebiller