Ağustos ayı finansal piyasalar açısından yakıcı geçiyor. Önce kur atak yaptı. Sonra atağı kesen önlemlerle karşılaştık. Geçen hafta ise Merkez Bankası politika faizini doğrudan artırmadı ama parayı sıkılaştırıcı kararlar aldı.
-Buna bağlı olarak mevduat ve kredi faizleri yükseliyor. 3 aylık mevduat faizi bankaların ortalaması olarak yeniden yüzde 10’un üzerine çıktı. TL ticari kredi faizleri de yüzde 8.15 düzeyinden 14 Temmuz haftasında yüzde 13.03’e yükseldi. Kredi faizleri 5 haftada 5 puan arttı.
DÖVİZ DENGESİNDE BOZULMA
-Faiz artırımına zorlayan temel neden, sermaye hareketlerinin tersine dönmesinin de etkisiyle rezervlerin azalmasına karşılık, ekonomideki normalleşme sonucu cari açığın artması. Döviz gelirimiz azalırken ihtiyacımız artıyor. Bunun için büyümenin frenine hafifçe dokunuldu. Döviz ihtiyacımız frenlenmeye çalışılıyor. Kur atağına karşı önlemlerden biri bu. İşe de kısmen yarıyor.
-Daha iyi sonuç almanın diğer yolu ise dış kaynak bulmak. Bu da swap veya dış borç şeklinde olabilir.
-Döviz gelirlerinin kalıcı şekilde artırılması ise biraz zaman alacak. Öncelikle pandeminin geçmesine bağlı. İhracat toparladı ama turizm ile hizmet gelirleri düşük. Sorun da buradaki döviz kaybından kaynaklanıyor.
MÜJDEYİ PİYASA ALDI VE SATTI
-Geçen hafta Karadeniz’de doğal gaz bulunduğunun açıklanması ise piyasaları kısa vadeli pozitif etkiledi. Gazın faydasını ise ancak çıkarılmasıyla görebileceğiz. Bu da 2023 ve sonrasında olacak. Dolayısıyla doğal gaz bulunması bugünden döviz tasarrufu veya geliri getirmeyecek. Doğal gaz anlaşmalarında Türkiye’nin elini güçlendirecek, pazarlık gücünü artıracak.
-Kısa vadeli hareket eden ve beklentiler üzerine kurulan finansal piyasalar ise müjdeyi önce satın aldı, haber doğru çıkınca da sattı. Beklentiyi satın alıp gerçekleşmeyi satmayı bir kez daha yaşadık.
DEVAMI GELİRSE İYİ OLUR
-Geçen haftayı müjdeli haberin domine etmesiyle kurtardık. Bu hafta da geçen haftanın ve haftaların devamı şeklinde geçmeye aday. Ağustosla başlayan zor haftalar devam edebilir. Bir yandan bozulmalar sürerken, diğer yandan önlemlerin devamı da gelebilir.
-Hatta yeni bir müjde daha gelirse iyi olur. Bu zor dönemin hasarını azaltmada müjdelerin büyük faydası olabilir.
-Aksi taktirde 2011, 2014 ve 2018’deki kalın ayarı yapmak zorunda kalabiliriz.