-
tasdike konu işlemin gerçek mahiyetinin ortaya çıkarılmasını sağlamak için yeminli mali müşavirler tarafından kullanılan yöntemdir. tasdike konu işlem gelir ve kurumlar vergisi beyannamesinde yer alan matrah ve vergiye ilişkin şirket muhasebe kayıtlarıdır. genellikle kdv kayıtlarının doğruluğunu sınamak için ve özelikle hayali ihracatın önüne geçmek için kullanılır. sistem çoğunlukla şöyle işler: ihracatçı firmalar yurtiçinden mal alırken kdv ödeyip, yurtdışına satarken kdv muafiyetinden ötürü bu kdvyi yansıtamayacağından devletten bahis konusu kdv tutarı kadar alacaklı duruma gelir. ama devlet önceki deneyimlerinden hareketle kuzu kuzu bu tutarı kabullenmez. firmanın defterini onaylayan ymm'den bu kdvnin matrahını oluşturan tutarın en az yüzde 80'inin mal ya da hizmet alınan firmaların ymmlerinden birer tutanakla teyidini ister. ancak karşı taraftan alınan belgelerle kdv tutarına ulaşılabilir ve bu durumu hazırlayacağı bir tutanakla sonuçlandırabilirse karşıt inceleme tamamlanmış, ihracatçı firma devletten alacağını haketmiş olur. karşıt inceleme sonuçlarının yer aldığı tutanakta yeminli mali müşavirin imzası, mührü; nezdinde karşıt inceleme yapılan yükümlünün ve yetkili temsilcisinin imzası bulunması gerekmektedir.
-
bir de olayın, nezdinde inceleme yapılan, yani ihracatçı firmaya iş yapan, mal tedarik eden, başka bir deyişle fatura kesen firmalar boyutu vardır.
bu firmaların muhasebesine gün aşırı karşıt inceleme tutanakları gelir. muhasebe yetkilisi veya mali müşavir hiç işi gücü yokmuş gibi, paşa efendiler kdv iadelerini alabilsinler ama bunu yapabilmek için de götlerini yeren kaldırmasınlar diye sürekli tutanak doldururlar. parayı alacak olan kendisidir ama bunun için tutanak doldurmaya, azıcık uğraşmaya tenezzül etmezler. nasıl olsa nezdinde inceleme yapılan firmanın yetkilieri onlar adına tutanakları doldurup imzalar, gönderirler. paşalar da yerlerinden kalkmadan alırlar kdv iadesini.
ara kardeşim, randevu al gel, vereyim dosyaları önüne, neye istiyorsan bak, tutanağını tut, bana imzalat ve git. çay da ikram ederim. niye boş tutanağı gönderip bana doldurtturuyorsun? doldurttuğun yetmiyor gibi yazdığım bilgilere ait belgelerin fotokopilerini de istiyorsun. benim de işim gücüm yok tek tek dosyalardan faturaydı beyannameydi tahakkuk fişiydi bulup üstündeki bilgileri tek tek tutanağa geçirip, bir de hepsinin fotokopisini çekip sana vereceğim. niye? sen kdv iadeni al diye. gel de kendin uğraş be. bana pay mı vereceksin sanki aldığın paradan?
-
ihracatçı firmaya mal hizmet tedarik edenin bunu yaptığına yapacağına pişman olmasını sağlayan denetim yöntemidir. bundan kurtulmak ise şu şekilde mümkündür. ihracatçıya kesilen faturanın üzerine "3568 sayılı kdv kanunu uyarınca, mal alıcıya ihraç kaydı ile teslim edildiğinden kdv tahsil edilmemiştir" ibaresi yazılır, fatura kdv siz kesilir ve kdv tahsil edilmez. ihracatçı kdv ödemediği için iade de almaz. herkes memnun, mesut hayatına devam eder.
-
yeminli mali müşavirlerin çoğunun, boş tutanakları nezdinde inceleme yapılan firmaya fakslayarak doldurtturdukları ve bu şekilde yasaya karşı geldikleri denetim yöntemi.
yasanın emredici hükümlerine göre:
1) karşıt incelemeyi yapan yeminli mali müşavir veya resmi vekili (kendisi için bordrolu çalışan ve noterden vekaleti olan. boru değil yani.) incelenecek firmaya bizzat gitmelidir.
2) yevmiye kayıtlarını, ilgili dönem kdv beyannamesini, tahakkuk fişini ve varsa ödeme makbuzunu bizzat görerek tutanağı kendisi doldurmalıdır.
3) incelemeyi yapan yeminli mali müşavirin kendisi ise, tutanağı incelenen firmanın yetkilisi ile beraber kendisi de kaşeleyip imzalamalı ve altına ayrıca mührünü basıp mühürün üstünü de ayrıca imzalamalı ve bu şekilde beş kopya olarak hazırladığı tutanağın bir kopyasını incelenen firmanın yetkilisine bırakmalıdır.
4) incelemeyi yapan yeminli mali müşavirin vekili ise (madde 1) madde 3 teki işlemleri mühür basma kısmına yapar. (mühür basmak yetkisi vekilde dahi yoktur.) bu şekilde hazırlanan beş kopya yeminli mali müşavir tarafından ayrıca mühürlenir, imzalanır ve bir kopya tekrardan incelenen firma yetkilisine gönderir
amma ve dahi lakin
nerdeeeeee öyle yeminli mali müşavir...
bak kaç seneler öncesi geldi aklıma. gaziosmanpaşa, küçükköy, gazi mahallesi, su deposu, bayrampaşa fink atardım elimde bi tane çanta. içinde tutanaklar. ne vekalet var ne birşey.
gün oldu devran döndü geçtim masanın öbür tarafına.
sen git aslı gelsin diye yolladım yetkisiz çömezleri.
hepsinin patronu görevini yasanın emrettiği gibi yaptı.
sonra bir tanesi telefon etti, neymiş efendim ben nasıl onun tutanağını doldurmazmışım da, koskoca yeminli benim ayağıma mı gelecekmiş te, vergi daireme şikayet edecekmiş te, inceleme çıkarttıracakmış ta, zartmış ta, zutmuş ta...
yeminli hakkında itinayla suç duyurusunda bulunulur, dava cevval bir avukat tarafından sonuna kadar ısrarla takip edilir, yeminlinin suçunun sabit görülmesine ramak kala yeminli tutuşur. malum mühür gidecek.
o azametli aristokrat gider gelir bir süt dökmüş kedi.
o gün boyu toplantıları olan çok önemli yeminli şahıs başlar yarım saatte bir vakit ayırıp beni aramaya.
araya hatırlı tanıdıklar mı sokulmaz? üniversitedeki hocalarım bile telefon edip rica ettiler davadan vazgeçeyim diye.
evet vazgeçtim davadan. bu yaşa gelmiş bir adamın ekmek parasıyla, geçim kapısıyla oynanmaz.
hoş dünyalığını çoktan doğrultmuştur ya neyse. normalde piyasada iade tutarının yüzde onudur yeminlinin bu işteki payı. iyi paradır yani.
her neyse, dediğim gibi vazgeçtim davadan.
ammmaaa
bir şartla dedim. yeminli beyefendimiz el yazısı ile kaleme alınmış imzalı özür mektubu yazacak şahsıma.
olmaz öyle şey falan demiş önce.
ben de dedim ki nuh ama peygamber değil.
mektup taa o zamanlardan beri çerçevelnmiş haliyle ofisimde çekmecemde durur.
arada sırada çıkartıp bakarım. demin de yaptığım gbi.
ezdirmeyeceksin kendini. kanunu bileceksin. haklarını, sorumluluklarını, yükümlülüklerini.
hakkını korumasını bilmezsen, hakkı olmadan mevki sahibi olanlar ezmeye kalkarlar.
ezdirmeyeceksin.
-
ymm (yeminli mali müşavir) tarafı eğer "ahanda şu küçük dağları ben yarattım, şu büyükler de dedemden kaldı" tavırlarından vazgeçerlerse, incelenen taraftan gerekli yardımı çok daha rahat alabilecekleri denetim yöntemidir. hayatımın üçü üniversitede part time olmak üzere, yaklaşık altı senesini bu işlerin ymm tarafını yapmış ve o tutanaklar uğruna yurdu neredeyse karış karış dolaşmış birisi olarak söyleyebilirim ki patronum her zaman yerinde inceleme yapmış/yaptırmış nadir ymm lerden birisi idi. karşındaki insanı insan yerine koyunca herşey yerli yerine oturuyor. ha yok mu insan olmayi bilmeyen. tabii ki de var. onlara zaten herşey mübah.
-
vaktiyle big five'a girdim, rahatım artık diyenleri hayatın gerçekleri ile tanıştıran dünya gereksizi angarya eylem.
gebze'den hadımköy'e kadar elde kağıtlarla, abidik gubidik tiplere laf anlatıp, onlardan evrak, imza vs. beklerdiniz.
yatırım indiriminin kalkması ve big four'un kdv departmanlarını kurmasıyla gençlik bu angaryadan kısmen/tamamen kurtulmuştur.
-
yeminli mali müşavirlikten teşrif edildiğinde, hatta dosyalardan bütün evrakları kendileri arayıp bulduklarında, tutanağı imzaya hazır hale getirdiklerinde bile, ne gereksiz ve vakit kaybı bi iş diye düşünürdüm. artık onu da yapmaz olmuşlar meğer. armut pişsin ağzıma düşsüncülüğe başlamışlar. yeminli mali müşavirlik böyle bişeyse, 10 yıl mali müşavirlik ve yeniden sınav falan önemli değil, kafamda huniyle dolaşma pahasına da olsa alırım ben o yetkiyi artık.
"şirketiniz uzakmış, kargoyla göndersek lütfen inceleyip, hazırlayıp, imzalayıp bize geri gönderir misiniz?" ne şirinsin sen öyle, ne güzel para kazanıyosun canım ya.
-
vaktiyle meslekte toy olduğum dönemde ymm'nin biri arayıp beni "kardeşim 2 ay oldu ayıptır hâla evrakları göndermediniz" diye azarlamıştı. ben de olayın aslını bilmediğim için "haklısınız kusura bakmayın" demiştim. her karşıt incelemede aklıma ister istemez bu olay geliyor. sırf bu olay yüzünden her gelen karşıt incelemeyi minimum 2 ay evrak rafında bekletiyorum ki biri arayıp aynı tavırları sergilesin de hayatına sıçayım.
-
hayat sikici bir işlem. cepte akbil, üstte janti takımlarla semt semt deli tavuk gibi dolaştırır adamı, sanki bana hesap uzmanı pezevenk.
-
başka bir mükellef nezdinde inceleme yaparken, ikinci bir mükelleften belge ve defterlerin istenmesiyle başlar. esasında bir vergi incelemesi değildir, aslen incelenen mükellefin bilgilerini teyit etmek için yapılır. fakat karşıt inceleme yaparken usulsüzlük görülürse o an itibariyle vergi incelemesine dönüşebilir ve mükellef çeşitli müeyyidelerle karşılaşabilir.