ÖZET: İlgililer tarafından açılan mutlak butlan davasında evlilik, butlana karar verilmeden önce ölüm ile sonlanmış olsa bile ilgililerin davalarını sürdürmelerine bir engel bulunmamaktadır.
Davacı-davalı (koca) tarafından evlenme tarihinde davalı-davacı (kadın)’m akıl hastası olması sebebiyle TMK md 145/3’e dayanarak evliliğin iptali davası, davalı – davacı (kadın) tarafından da davacı-davalı (koca)’ya karşı TMK 166/1’de yer alan evliliğin temelinden sarsılması sebebiyle müstakil boşanma davası açılmış, her iki dava birleştirilerek görülmüştür.
Yerel mahkemece; evliliğin iptaline, birleşen boşanma davasının reddine karar verilmiş, davalı-davacı kadının temyizi üzerine hüküm Dairemizce 17.12.2009 tarihinde eksik incelemeye dayalı olarak bozulmuş, bozma sebebine göre diğer yönler incelenmemiştir.
Bu durumda ilk hüküm bozulmakla tamamen ortadan kalkmıştır. Mahkemece bozmadan sonra; 28.12.2010 tarihinde evliliğin iptaline, boşanma davasının reddine karar verilmiştir. Karardan önce 9.1.2010 tarihinde boşanma davasının davalısı koca ölmüştür.
Bu halde; iptal davasının davacısı, boşanma davasının davalısı olan koca 9.1.2010 tarihinde öldüğünden evliliğin iptali davası açılmasından sonra ölmüş olması iptal davasını konusuz kılmaz ise de (TMK md 159): birleşen boşanma davasında boşanma talebini konusuz hale getirir.
Ölenin mirasçıları açılmış olan iptal davası ve boşanma davasını sürdürmüşlerdir. Bu durumda mahkemece; birleşen boşanma davası yönünden konusuz kalmış olması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına, ölen davacı-davalının mirasçıları davalı sağ eşin kusurunun tespiti bakımından 6217 sayılı Yasa ile değişik TMK md 181/2 gereğince davaya devam ettiklerine göre davalı-davacı kadının kusurunun bulunup bulunmadığının tespitine karar verilmesi gerekir. Bu yön gözetilmeden yazılı şekilde karar verilmesi doğru bulunmamıştır. (Y2HD, 25.01.2012, E. 2011/23119, K. 2012/1267)