Biz kadınların bir çok tarifinde olan iki malzemedir karbonat ve kabartma tozu. Unlu karışımların daha fazla kabarması için hamura ekleriz. Aslında bir çoğumuz karbonat ve kabartma tozunu karıştırır görünüş ve özelliklerinin aynı olduğunu düşünürüz. Aslında bilinenin aksine kimyaları ve kullanım amaçları açısından ikisi farklı ürünlerdir. İşte karbonat ve kabartma tozu arasındaki fark...
Karbonat
Kimyasal adı Sodyum bikarbonat’tır. Kimyasal formülü ise NaHCO3’tür. Sodyum tozlarından biridir. Doğada birleşik halde deniz ve kaya tuzlarında çok yaygın olarak bulunur. Karbonat kullanılan hamurların içinde asitli sıvı bir madde bulunması gerekir. Böylece karbonat tepkimeye girer ve karbondioksit gazı oluşur. Bu gaz hava kabarcıkları oluşturarak hamurun kabarmasını sağlar. Tuzlu bir tada sahiptir. Pasta, kurabiye, ekmek ve benzeri hamur işlerini pişirmede dünya genelinde yaygın olarak kullanılmaktadır. Yemek sodası adı ile de anılır.
Kabartma Tozu
Kabartma tozu ise karbonatın da içinde olduğu bir karışımdır. Kabartma tozu, sodyum bikarbonatın yanı sıra, nişasta gibi bir kurutma ajanı ve asit ajanları içerir. Kabartma tozunun sadece bir sıvı ile birleşmesi hamuru kabartmaya yeter. Bu sıvıyağ, süt, yumurta olabilir.
Farkı nedir?
Karbonatın özelliklerinin açığa çıkması için başka asitlerle reaksiyona girmesi gerekir. Karbonat yoğurt, sirke gibi asit içeriği olan malzemelerle hazırlanan tariflerde kullanılır. Belli tarifler uzun bir reaksiyon süresine ihtiyaç duyarken, bazıları bunun tersine kısa bir süreye ihtiyaç duyar. Kabartma tozu hızlı hazırlanan tarifler için uygundur.
Kabartma tozu karışımında hızlı ve yavaş reaksiyona giren iki çeşit asit bulunur. Yavaş reaksiyona giren asit, hamurun ısıya maruz kalması ile reaksiyona girerken, hızlı reaksiyona giren asitler oda sıcaklığında gerçekleşir. İşte kabartma tozu bu iki asit türünü de ihtiva etiği için çift etkili olarak anılır. Çünkü bu çift etkinin doğası, karbondioksit kabarcıklarının pişirme işleminin farklı aşamalarında oluşmasına neden olur. Bu yüzden kabartma tozu kullanıldığında kabarmanın bir bölümünü dışarıda gerçekleştirirken, büyük bölümünü fırında gerçekleştirir.
Karbonat kullanılarak yapılan hamur işleri fırında daha çok kabarır ve çıtır olur. Ancak karbonat biraz fazla kaçırılırsa tadı acımtırak bir hale gelir. Karbonat temizlikte de sık kullanılır. Leke çıkarmadan tıkalı boruları açmaya veya kötü kokuları gidermeye kadar bize sayısız faydası vardır.