Anal Fistül Tanısı
Fistül
nedir; cilt ve bağırsak arasında doğal olmayan bir bağlantının oluşmasına denir. Anüs içindeki bağırsak bölümü (birincil ağız) ile deri arasında (ikincil ağız) normal dışı bir bağlantının oluşmasına makat fistülü veya tıbbi terimi ile perianal fistül denir. Fistül rahatsızlığı olan vakaların nerede ise tümünde, geçmişte olan bir apse sonucunda oluşum sağlamaktadır. Apsenin geliştiği salgı bezi ile apsenin boşaldığı cildi birbirine bağlayan tünel gibi küçük bir kanaldır.
Başlıca 4 tipte fistül vardır.
Ekstra-sfinkterik fistül; makat fistülerinin %1'ini oluşturur. Perine adı verilen makar derisinden levatır ani kasına ve o bölgeden de rektum adı verilen bağırsağa uzanır.
İnter-sfinkter fistül; makat fistüllerinin %70'ini oluşturur. İç makat kası ile intersfinkter boşluğa ordanda perine adı verilen makat derisine uzanır.
Trans-sfinkter fistük; makat fistüllerinin %25'ini oluşturur. İç makat kası (internal anal sfinkter) ile dış makat kası arasında alçakta seyredip iskio-rektal çukura açılır ve oradan da perine adı verilen makat derisine uzanır.
Supra-sfinkterik fistül; makat fistüllerinin %5'ini oluşturur. İntersfinkterik boşluktan yukarısında pubo-rektal kas aracılığı ile iskio rektal boşluğa ve oradan da perine adı verilen makat derisine uzanır.
Fistül
tanısı; hastalığının tanısı Genel Cerrah muayenesi ile konulmaktadır. Öncelikle, kompllike vakalarda, kolonoskopi tetkiki ile, crohn hastalığı gibi iltihabi bağırsk hastalıklarını dışlamak gerekir. Bundan sonra ilaçlı manyetik rezonans görütüleme (MRG) ile veya endorektal ultrason (ERUS) ile fistül yolunun (trakt) seyri araştırılır. Endorektal ultrason (ERUS) bir endokopist tarafından endoskop'un ucuna takılmış olan mini bir ultrason cihazı (ERUS) ile veya radyoloji uzmanı tarafından rektal prob adı verilen ultrason ucu ile makattan girilerek yapılır. Buradaki amaç fistülün seyri sırasında dışı tutma kası veya leğen kemiğinin taban kasları ile ilişkisini anlamak ve ameliyat öncesideki planlamayı detaylı yaparak operasyona hazırlamaktır. Godsall tarafından tanımlanan kurala göre makat fistülleri, dış ağızdan makatı yatay olarak kesip makat içindeki dişli çizgiye uzanır. Bu çizginin arkasında yer alan fistüller, arkada orta hatta doğru uzanırlar ve atnbalı şeklinde komplike fistülleri oluştururlar. Makat köşesiden3 cm mesafede olan fistüller burada istisna oluşturur.
Fistül
Oluşum Sebebi; mide barsak sisteminin en son bölümünü oluşturan makat bölgesinin etrafında iki adet kas tabakası yer alır. Dış kas tabakası veya eksternal anal sfinkter dışkıyı tutma işlevini sağlayan çizgili veya istemli kas liflerinden oluşur. İç kas tabakası veya internal sfinkter ise, düze veya istemsiz kas lifleribde oluşur ve kişi bu lifleri kontrol edemez. Her iki kas lifinin dışkı tutma üzerinde ciddi etkileri vardır. Makat kanalının deri ile birleştiği yere açılan bezler bulunur. Bu bezlerin görevi, makatın kayganlığını sağlamak ve dışkılama işlevini kolaylaştırmaktır. Bu bezler iltihaplanırsa barsak ile cilt arasında bir tünel gelişir ki buna fistül denir ve sıklıkla apse sonucu gelişir. Makat bölgesi içinde iltihap dolu kesecik oluşmasıdır. Makat çevresinde ağrı, üşüme, titreme ve ateş şikayeti olan hastalarda makatta apse veya altta yatan makat fistülü hasatlığı olabilir. Maktatt apse makat bölgesindeki salgı bezlerinin tıkanması ve iltihaplanması ile gelişir. Kalın barsak iltihapları, aşırı ishal gibi durumlar makatta apse gelişmesine neden olabilmektedirler.
Fistül Belirtileri
: Perianal apse genellikle makatta şiddetli ağrı ve şişlik ile kendini gösterir. Bu şikayetler dışılama alışkanlığı ile ilgili değildir ve ateş olabilir bunlara ek olarak makat çevresinde kaşıntı ve iltihabi akıntı yakınmları halsizlikde olabilir. Kendiliğinden veya cerrahi yöntem ile apse boşaltılabilir ve böylece ağrı basınç hafifler. Makatta fistül gelişen hastalarda sıklıkla kanlı veya sarı renkli cerahat akıntısı şikayeti olup, bu hastalarda genellikle ateş, halsizlik ve ağrı olmaz. BU şikayetlerin ortaya çıkması ise tekrar apse oluşumuna işaret eder. Makat apseleri her zaman fistüle dönüşmez. Makat fistülü makat apsesi vakalarının yaklaşık %40-50'sinde gelişir ve eğer oluşacaksa engellemenin imaknı yoktur. Hangi apsenin fistülleşeceği konusunda bir tahminde bulunmak mümkün değildir. Eğer makat yanından akıntı 2-3 ay kadar devam ederse perianal fistül tanısı konur. Makat apsesi, makatın yanındaki cilde yapılan bir kesi ile cerahatın dışarıya boşaltılması ile tedavi edilir.
Makat fistülü (anal fistül) rahatsızlığının tanısı genellikle uzman bir genel cerrahın uyguladığı detaylı anal bölge muayenesi sonucunda konulmaktadır. Anal fistülün dışarıya çıkan bölümü uzman hekimin yaptığı fiziki muayene sırasında anal bölgenin kıyısında net bir biçimde görülebilir. Fakat anal fistül iç bölgede anal kanal üstünde de fistül ağzı bulunur. Bu konuda içerideki fistül ağzının net bir biçimde tespit edilebilmesi adına bazı testler gerekebilir. Genellikle rektoskopi veya anoskopi ile görülebilir. Eğer fistülün dış ağzının üstünde bir akıntı ve kötü koku varsa apseli bir anal fistül tanısı konur.
Perianal Fistül Tedavisi
Anal fistül hastalığının iki tedavi yöntemi vardır. Biri cerrahi anal fistül ameliyat yöntemi, ikinci ise ameliyatsız tedavi yöntemidir. Özellikle ameliyatlı tedavi en son çare olarak düşünülmelidir. Özellikle ameliyat edilen bölgenin hassasiyeti, hastayı etkileyen faktörlerin başında gelir çünkü ameliyat sırasında kaslar zarar görmektedir. Bazen doktor oradaki kasların tamamını alabiliyor bu da hastanın gazını ve dışkısını tutamamasına sebep olmaktadır.
Anal fistül tedavisinde ameliyatsız tedavi yöntemini tavsiye etmekteyiz. Ameliyatsız tedavi yönteminde lazer kullanarak kişi tedavi edilir ve cerrahi işlem semptomları görülmez. Ameliyatsız tedavi yönteminin avantajlarını sıralamam gerekirse;
- Ameliyatsız tedavide kesi olmaz, kesi olmadığı için gaz ve dışkı kaçırma sorunları yaşanmaz
- Lokal anestezi uygulanır, kişi narkozun yan etkilerine uğramamış olur
- İşlem 5-10 dakika gibi kısa bir sürece gerçekleşir
- İşlem bittikten sonra kişi aynı gün içerisinde yaşantısına devam eder, uzun süre yatağa
mahkum yaşamak zorunda kalmaz
- Bu işlem hemen hemen her hastaya başarılı bir şekilde uygulanmaktadır.
- Müdahale sonrası hissedilen acı ise minimal bir seviyededir.
Fistül ile ilgili sorularınız için 7/24 hizmet veren çağrı merkezimize ulaşabilirsiniz. Çağrı merkezi
telefon numarası: 444 8 623