Genel Bilgiler / Rehber
Zengin kültürel ve tarihi zenginlikleriyle tanınan bir Güney Amerika'da bir ülkesi olan Şili, And Dağları ile Büyük Okyanus arasında756.950 km² gibi ince ve uzun bir alanı kapsıyor. 18 milyon nüfusa sahip Şili’nin başkenti ve kültür merkezi ise 6 milyona yaklaşan nüfusu ile Santiago. Resmi dili İspanyolca olan ülkede Portekizce ve İngilizcenin yanı sıra kırsal bölgelerde yerel lehçeler de yaygın olarak konuşuluyor.
Çok farklı coğrafi alanlara sahip ülkede 7 farklı iklim tipi görüyor ve bu özellik hem tarım alanında hem de turizm alanında ülkeye zenginlik katıyor. Büyük Okyanus kıyısındaki şehirler; 5 yıldızlı oteller, devasa eğlence merkezleri ve plaj kulüpleriyle yaz turizmi olanakları açısından çok gelişmiş, And Dağları eteklerinde ise kayak merkezleri çok ilgi görüyor. Tarihin en gizemli medeniyetlerinden olan İnka İmparatorluğu’nun merkezi olan Şili’de binlerce yıllık tapınaklar, mabetler ve tarihi alanlar da tüm dünyadan tarih ve kültür meraklıları tarafından ziyaret ediliyor.
Pablo Neruda gibi Nobel ödüllü şairleri, etkileyici yerel gelenekleri ve dünyaca ünlü şaraplarıyla da bilinen Şili’nin halkı ise oldukça sıcakkanlı ve eğlenmeyi çok seviyor. Her yıl ülkenin pek çok yerinde düzenlenen müzik ve sanat festivalleriyle milyonlarca insanı kendine çeken Şili, unutulmaz bir gezi deneyimi sunuyor.
Ne Zaman Gidilir
Güney Amerika kıtasında 756.950 km² gibi geniş bir alanı kapsayan Şili'de her bölgede farklı iklim tipi özellikleri görülüyor. Ülke genelinde yediden fazla iklim çeşidi var ve bunun etkisiyle bitki çeşitliliği çok zengin. Kuzey Şili, ülkenin en kurak bölgesi konumunda ve Atacama Çölü’ne neredeyse yıl boyunca hiç yağmur yağmıyor. Güney Şili ise dünyanın en fazla yağış alan yerlerinden biri ve bu bölgede metrekareye yıllık ortalama 5000 mm yağış düşüyor.
Paskalya Adası’nda nemli yarı tropikal bir iklim hakimken başkent Santiago’da ve güney kıyı şeridinde ılıman Okyanusya ve Akdeniz iklimi etkili oluyor. Santiago şehri yazları ortalama 25, kışları ise 5 derece ile ideal hava sıcaklıklarına sahip. Ülkenin And Dağları bölgesinde ise yılın her dönemi yağmur geçişleri ve kışın yoğun kar yağışları görülüyor, bu bölüm modern kayak merkezleriyle kış turizmi konusunda çok gelişmiş durumda.
Güney yarımkürede olduğu için mevsimlerin Türkiye'nin tam tersi olduğu ülkede aralık-ocak-şubat aylarında yaz, mart-nisan-mayıs aylarında sonbahar, haziran-temmuz-ağustos ayarında kış ve eylül-ekim-kasım aylarında ilkbahar yaşanıyor. Şili’yi denizin ve güneşin tadını çıkarmak için aralık, ocak ve şubat aylarında; kültür, doğa ve tarihi gezilerine katılmak için eylül, ekim ve kasım aylarında veya kayak merkezlerinde kar manzaralarının tadını çıkarmak için haziran, temmuz ve ağustos aylarında ziyaret edebilirsiniz.
Nasıl Gidilir?
Şili’nin başkenti Santiago’ya İstanbul, Ankara, İzmir, Antalya, Dalaman ve Bodrum’dan aktarmalı uçuşlarla gitmeniz mümkün. Türk Hava Yolları, Pegasus Hava Yolları, British Airways, KLM, Delta Air, LATAM, Qatar Airways, Lufthansa ve Swiss gibi pek çok havayolu, Türkiye’den Santiago’nun yanı sıra Punta Arenas, Temuco, La Serena ve Antofagasta şehirlerine de aktarmalı uçuşlar düzenliyor.
Amsterdam Schiphol Havalimanı, Atlanta Hartsfield–Jackson Uluslararası Havalimanı ve Sao Paulo-Guarulhos Uluslararası Havalimanı aktarmalı olarak gerçekleştirilen Santiago uçuşları, İstanbul’dan ortalama 20 saat civarında sürüyor.
Gece Hayatı
Şili genelinde gece hayatı oldukça renkli ve çok çeşitli. Özellikle turizm olanaklarının geliştiği kıyı şeridi şehirleri ve Santiago’da canlı müzik dinleyebileceğiniz bar, büyük otellerin restoranları ve kafeleri, görkemli kumarhaneler, plaj partileri ve yıl boyu düzenlenen açık hava festivalleri ile Şili, yıl boyunca hareketli bir ülke. Santiago, Vina Del Mar, Concepcion ve Antofagasta gibi büyük şehirlerde Güney Amerika mutfaklarının yanı sıra uluslararası mutfaklardan lezzetler tadabileceğiniz pek çok kaliteli restoran da bulabilirsiniz.
Santiago'nun eski yerleşim bölgelerinden olan Bellavista ve Barrio Brasil, ülkenin de eğlence cenneti konumundalar ve buralarda her zevke göre eğlence mekanı kolayca bulunabiliyor. Portillo Kayak Merkezi gibi Güney Amerika’nın en popüler kayak merkezlerine ev sahipliği yapan Şili’de kış festivalleri ve kayak merkezlerinin düzenlediği partiler de çok ünlü.
Ülke genelinde gece kulüpleri ve barlar kapılarını saat 23:00 gibi açıyor ve sabah 07:00’a kadar eğlence devam ediyor. Mekanlar oldukça gürültülü ve kalabalık, ayrıca bazı eğlence mekanlarında kıyafet ve yaş zorunluluğu da uygulanabiliyor. Ülkenin daha kırsal ve küçük şehirlerinde ise Şili folk müzikleri dinleyebileceğiniz daha sakin barlar ve 80'ler, 90'lar ruhunu yaşatan eğlence merkezleri çok seviliyor.
Alişveriş / Ne Alınır
Şili'de özellikle büyük şehirlerde onlarca modern alışveriş merkezi, yöresel ürünler bulabileceğiniz renkli pazarlar ve sahil yolu kenarında sıralanmış hediyelik eşya dükkanları görebilirsiniz. Ülke genelinde çoğu hediyelik eşya dükkanı ve mağaza sabah saat 10:00 ile 21:00 arasında hizmet veriyor. Santiago'nun en büyük alışveriş caddesi olan Kennedy Caddesi, butik mağazalardan elektronik ürünlere ve yöresel hediyelik eşyalara kadar pek çok mağazasıyla turistlerin ilk uğradığı yerler arasında. Yerel pazarlarda ise Alpaka yün kıyafetler, antikalar, kitaplar, el yapımı mobilyalar ve kozmetik ürünleri en çok satan ürünler arasında.
Atmaca Çölü kilinden yapılmış seramik ürünleri, toprak çömlekler, yerel sembollerin işlendiği bakır levhalar ve doğurganlığı simgeleyen renkli yerli maskelerinin de çok satıldığı Şili’de yarı değerli bir taş olan ve dostluğu simgeleyen lazuriti ile yapılan takılar da mutlaka incelemeniz gereken ürünler arasında. Şili şarapları dünyaca ünlü ve hediyelik eşya olarak çok satın alınıyor, ayrıca ülkede hemen her hediyelik eşya dükkanında ünlü şair Pablo Neruda’nın şiirleri ve figürlerini görebilirsiniz.
Festivaller ve Fuarlar
Fuarlar
Tatiller / Önemli Günler
1 Ocak Yeni Yıl
1 Mayıs İşçi Bayramı
21 Mayıs Deniz Kuvvetleri Günü
4 Haziran Bahar Bayramı
2 Temmuz Aziz Peter ve Aziz Paul Günü
15 Ağustos Meryem Ana Yortusu
Milli Birlik Günü (Her yıl değişiyor)
18 Eylül Bağımsızlık Günü
19 Eylül Silahlı Kuvvetler Günü
12 Ekim Kolomb Günü
1 Kasım Azizler Günü
8 Aralık Kutsal Azize Günü
25 Aralık Noel Günü
Dikkat Edilmesi Gerekenler
- Gelir dağılımı eşitsizliğinin fazla olduğu Şili’de hırsızlık ve yankesicilik gibi suçların oranı yüksek. Bu nedenle büyük şehirlerin banliyöleri, açık hava festivalleri, eğlence mekanları ve kalabalık plajlara giderken yanınıza fazla nakit para veya değerli eşya almamanızı öneririz.
- Ülkede sadece belirlenmiş ve güvenli alanlarda okyanusta yüzmeye izin veriliyor. Bu yerler dışında yüzmek, sert okyanus akıntılarında dolayı oldukça tehlikeli.
- Şililer turistlerle sohbet etmeyi çok seviyor ama siyaset, insan hakları veya din gibi konular hakkında konuşurken dikkatli olmanız gerekiyor. Ülke halkı, bu gibi konuların turistleri ilgilendirmediğini düşünüyor.
- Şili’de doğa ve tarih gezilerine çıkacaksanız yanınızda mutlaka kaymayan ayakkabılar, bolca su ve böcek ilacı almalısınız.
Ulaşım
Şili’de nüfusun neredeyse yarısı başkent Santiago’da yaşıyor ve şehirde toplu taşıma sistemi oldukça gelişmiş durumda. Şili’nin büyük şehirlerinde geniş güzergâhlara sahip metro, otobüs, minibüs ve tramvaylar ile sağlanan şehir içi ulaşımda taksiler de yoğun olarak kullanılıyor. Ülkede taksiler genelde siyah renkli ve taksi fiyatları diğer Güney Amerika ülkelerine göre oldukça düşük. Toplu taşıma araçlarında ise çoğunlukla bilet geçerli ve biletleri duraklarda veya durak çevresindeki satış noktalarında kolayca bulabilirsiniz.
Büyük şehirlerde birçok araç kiralama firmasının ofisi var ve araç kiralamak için uluslararası geçerliliğe sahip bir ehliyetinizin olması gerekiyor. Santiago’da trafik günün her saati oldukça yoğun, ayrıca ülke engebeli bir coğrafyaya sahip olduğu için zorlu yollar ve virajlar çok fazla.
Şili şehirleri arasında ise modern ve konforlu otobüsler hizmet veriyor. Kırsal bölgelerdeki köylere ve kasabalara minibüslerle de kolayca ulaşmak mümkün. Sadece 6.634 km demir yolu ağına sahip olan ülkede trenlerle de bazı bölgelere keyifli bir yolculukla gitme şansınız var. Valparaiso gibi büyük liman şehirlerinden teknelerle ise kıyı şeridindeki yerleşim yerlerine ve turistik noktalara gidebilirsiniz.
Kültür
Coğrafyası ve iklimi gibi Şili kültürü de ülke genelinde bölgesel farklılıklar gösteriyor. Kültürel anlamda çok zengin bir ülke olan Şili, tarihi zenginliğiyle de Güney Amerika’nın en çok ziyaret edilen ülkelerinden biri. Kuzey Şili, İnka İmparatorluğu’nun merkeziydi ve bu bölgede İnkaların etkileri günümüzde bile hissediliyor. Orta ve güney Şili’de ise Mapuçeler ve Araukanyalıların kültürel etkilerini görebilirsiniz. Uzun süre İspanyol sömürgesi olarak kalan ülkede Fransız ve İngiliz kültürlerinin de etkileri var.
Nüfusunun %89 gibi büyük bir bölümü yerli olmayan beyazlardan oluşan ülkede yerlilerin ve Mapuçelerin oranı ise sadece %9. Halkın %89’nu Roma Katolikler, %11’ini ise Protestanların oluşturduğu Şili’de hiçbir dine inanmayanların oranı da oldukça yüksek.
Şilililer, diğer Güney Amerika milletleri gibi çok sıcakkanlı insanlar ve şaraplar, futbol veya seyahatler hakkında konuşmayı çok seviyorlar. Pek çok konuda bilgili ve kültürlü bir millet olan Şilililer, bu bilgilerini turistlerle paylaşmaktan hoşlanıyor. Alkol tüketiminin yüksek olduğu ülkede özellikle yerel içkiler ve şaraplar çok seviliyor. Dinin yaşam üzerindeki etkisi büyük şehirlerde oldukça az ama kırsal kesimlerde hala oldukça güçlü. Kırsal bölgelerde atlara büyük önem veriliyor ve ülkenin büyüleyici doğa manzaraları arasında çıkılan at safarileri çok popüler.
Futbolun ve müziğin çok sevildiği ülkede sokaklarda gitar çalan ve şarkı söyleyen insanlarla sıkça karşılaşabilirsiniz. Turistik şehirlerde hemen her hafta sokak partileri düzenleniyor ve yıl boyu uluslararası müzik festivalleri gerçekleştiriliyor. Ülkelerini çok seven Şilililer tarihleri ve kültürleri ile de gurur duyuyor. Pablo Neruda, Gabriela Mistral ve Nicanor Parra gibi şairlere çok saygı duyulan ülkede edebiyata ve sanata da büyük önem veriliyor.
Hem coğrafi özelliklerinden hem de geleneksel kültürleri ve Avrupa kültürünün etkisinden kaynaklanan çok zengin bir mutfağa sahip olan Şili’de balıkçılık oldukça gelişmiş durumda ve onlarca deniz ürünü sofraları süslüyor. Kırmızı et, meyve ve sebzenin de bol olduğu bu ülkede Şili şarapları ise milli içecek olarak kabul ediliyor.
Ekonomi
Liberal bir ekonomik model benimseyen Şili'de gayri safi milli hasılanın %57’si hizmet, %34’ü sanayi ve %9’u tarım sektörüne dayanıyor. Latin Amerika ülkeleri arasında en büyük hammadde üreticisi konumunda olan ülke, aynı zamanda dünyanın en büyük bakır rezervlerine sahip. Şili’deki bakır rezervi miktarı dünyanın bakır rezervlerinin yaklaşık %40’ına denk geliyor. Bakırın yanı sıra altın, çeşitli mineraller ve doğal gaz bakımından da zengin olan ülke, tüm dünyaya hammadde ihraç ediyor.
Kilometrelerce uzanan okyanus kıyılarına sahip Şili’de yüzlerce yıldır balıkçılık yapılıyor ve balık ihracatı da ekonomide önemli bir yer tutuyor. Her bölgesinde farklı iklim özellikleri görülen ve bitki çeşitliliği bakımından çok zengin olan ülkenin topraklarının yaklaşık %7’si verimli tarım alanlarından oluşuyor ve özellikle kaliteli üzüm bağlarında üretilen Şili şarapları dünyaca ünlü. Büyükbaş hayvancılığın da yaygın olduğu ülke, hem yaz ve kış turizmi hem de kültür ve doğa turizmi konusunda Güney Amerika’nın en ilgi çekici yerlerinden.
Güney Amerika'nın en hızlı büyüyen ekonomilerinden birine sahip olan Şili'de endüstri genellikle hammadde dayanıyor ve bakır ürünleri, demir çelik, ahşap ürünler, ulaşım araçları ve hazır giyim sektörleri en hızlı büyüyen alanlar. Çin, Amerika Birleşik Devletleri, Japonya, Brezilya, Güney Kore, Arjantin, Almanya ve İspanya ile ticaret ortaklığı yapan ülkenin resmi para birimi ise Şili pezosu. 2018 verilerine göre yıllık gayri safi milli hasılası 298 milyar dolar olan Şili’de kişi başına milli gelir 24.537 dolar, işsizlik oranı ise %6,6.
Vize Nasıl Alınır?
Şile'ye seyahat edecek bordo, yeşil, gri ve siyah pasaport sahibi Türk vatandaşları, 90 günü aşmayan ziyaretleri için vizeden muaf tutuluyor. Vize almadan girebileceğiniz ülkede sınır kapısında ise sizden bazı evraklar isteniyor. Bu evraklar arasında en az 6 ay daha geçerliliği olan biri pasaport, otel ve konaklama rezervasyonları, dönüş bileti, seyahat masraflarını karışlayabilecek miktarda paranın bulunduğu banka hesabı ve seyahat sağlık sigortası yer alıyor.
90 günü geçecek seyahatler için ise Şili vizesi almanız gerek. Seyahat amacınıza göre turist vizesi, ticari vize, fuar vizesi, çalışma vizesi, eğitim vizesi, aile birleşme ve evlilik vizesi gibi vize türlerinden kendinize en uygun olanı için başvuruda bulunabilirsiniz.
Şili vizesi için istenen belgeler arasında ise en az 6 ay daha geçerli ve 10 yıldan eski olmayan bir pasaport, vize başvuru formu, son 6 ay içinde çekilmiş 2 tane biyometrik fotoğraf, nüfus cüzdan fotokopisi, seyahat sağlık sigortası, uçak ve konaklama rezervasyon bilgileri, çalışanlar için maaş bordrosu, şirket sahipleri için resmi faaliyet belgesi, öğrenciler için resmi öğrenim belgesi gibi çeşitli evraklar yer alıyor.
Türkiye Temsilcilikleri
T.C Santiago Büyükelçiliği
(Konsolosluk çalışma saatleri, 10:00-13:00 ve 14:00-16:00 saatleri arası)
Posta adresi: Monseñor Sotero Sanz 55/71 Providencia, Santiago-Şili, Posta Kodu:7500007
E-posta: email@example.com
Telefon: +56 2 22318952 / +56 2 22321100
Nöbetçi / Acil Durum Telefonu: +56 9 3469 1499
Faks: +56 2 22317762
Ticaret Müşavirliği
Adres: A. Barros Errázuriz 1954, Of.1204, Providencia, Santiago-Chile
Telefon: +56 2 24709009
Faks: +56 2 24709011
E-posta: firstname.lastname@example.org