Klamidya nedir?
Klamidya, Antalya bölgemizde cinsel yolla bulaşan en yaygın hastalık olup, hastalığa Chlamydia trachomatis bakterisi neden olmaktadır. Hastalık çoğu zaman belirti vermemekte veya hafif düzeyde ilerlemektedir. Bu nedenle hastalığın teşhisi gecikmekte veya çoğu durumda fark edilememekte olup; ilerleyen durumlarda kadınlarda geri dönüşü olmayan infertilite (kısırlık) gibi ciddi problemlere neden olmaktadır.
Klamidyanın semptomları nelerdir?
Hastalık bulaşan kadınların %75'inde, erkeklerin ise %50'sinde; hastalığa ilişkin semptomlar gözlenmemektedir. Semptomların ortaya çıktığı durumlarda ise;
.Kadınlarda
Enfeksiyonun belirtileri herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Genelde, hastalığa maruz kaldıktan sonraki 1 ile 3üncü hafta arasındadır. Ancak, belirtiler uzun bir süre ortaya çıkmayabilir. Klamydia’ya yakalanan kadınların büyük bir kısmında belirti görülmez. Olası belirtiler aşağıda sıralanmıştır: •vajina akıntısında hafif bir artma - bu iltihaplanmadan dolayıdır
•daha sık idrara çıkma/idrar yaparken ağrı
•karının alt kısmında ağrı
•cinsel ilişki sırasında acı
•düzensiz regli/adet kanaması
•(eğer enfeksiyon gözdeyse) gözlerde şişme ve tahriş/yanma
Erkeklerde
Enfeksonun belirtileri herhangi bir zamanda ortaya çıkabilir. Genelde, hastalığa maruz kaldıktan sonraki 1 ile 3üncü hafta arasındadır. Ancak, belirtiler uzun bir süre ortaya çıkmayabilir. Klamydia’ya yakalanan erkeklerde kadınlardan daha fazla belirti gösterirler. Ancak, bazan erkeklerde de belirti görülmeyebilir. Olası belirtiler aşağıda sıralanmıştır:
-peniste, bulanık/beyaz ve sulu, iç çamaşırda leke bırakan akıntı
-idrar yaparken ağrı/yanma
“Klamidya, ABD'de en sık rastlanan cinsel yolla bulaşan hastalıktır.”
Klamidyanın bulaşma yolları nelerdir?
Klamidya vajinal, anal veya oral seks ile bulaşabilmektedir. Bu nedenle cinsel partner sayısının fazlalığı hastalığın bulaşma riskini arttırmaktadır. Kadınlarda özellikle genç yaşlarda, serviks (rahim ağzı) bölgesinin tam olarak olgunlaşmamasından dolayı, hastalığın bulaşma ihtimali daha yüksek olmaktadır. Hastalığın anal veya oral yolla da bulaşabilmesi nedeniyle homoseksüel ilişkilerle de taşınabilmektedir. Ayrıca hastalık; hamile anneden çocuğa, vajinal doğum esnasında geçebilmektedir.
Klamidyaya karşı alınacak önlemler nelerdir?
Bu tip ciddi hastalıkların oluşmasını engellemek için; özelikle 25 yaş ve altındaki kadınlar ile 25 yaşından büyük risk taşıyan kadınların ve erkeklerin; klamidya testlerini senede bir tekrarlamaları tavsiye edilmektedir. Erkeklerde ve kadınlarda kondom kullanımı bulaşma riskini azaltmaktadır. Ayrıca ABD'de tüm hamile kadınların klamidya testi yaptırması önerilmektedir.
Klamidya tedavi edilmediğinde oluşabilecek komplikasyonlar nelerdir?
Klamidya tedavi edilmediğinde ciddi kalıcı hastalıklara neden olabilmektedir. Tedavi edilmeyen kadınların %40'ında, klamidya rahim ve fallop tüplerine yayılarak; kronik yumurtalık ağrısına, infertiliteye veya dış gebeliğe yol açan PID'ye (Pelvik İnflamatuar Hastalık) neden olmaktadır. Ayrıca klamidya kadın hastaların HIV ile infekte olma olasılığını 5 kat arttırmaktadır.
Erkeklerde karşılaşılan komplikasyonlar nadir olup, enfeksiyonun epididimise (testisten sperm taşıyan tüpe) yayılmasıyla ağrı, ateş ve infertilite görülebilmektedir.
Ayrıca genital bölge enfeksiyonu artrite yol açabilmekte ve eşliğinde deri lezyonları, göz ve üretra iltihabı gözlenebilmektedir
Klamidya nasıl teşhis edilir?
Klamidya enfeksiyonunun erken teşhisi; hastalığın diğer bireylere yayılmasını ve hastalarda oluşabilecek komplikasyonları engelleme imkanını sunmaktadır. Bu açıdan bakıldığında, yapılan testlerin doğru sonuç vermesi büyük önem taşımaktadır. İdrar örneğiyle veya rektum, vajina, penis, serviks bölgelerinden alınan örneklerle çeşitli laboratuar testleri yapılmaktadır. Bu testlerden en yaygınları; kültür çalışması, antijen enzim immuno assay (EIA), enzim bağlı immuno assay (ELIZA) ve polimeraz zincir reaksiyonu (PCR)'dur.. Söz konusu tanı metotları arasında PCR testi en yüksek sensitiviteye (%98-100) sahipken; geleneksel metotlar %50-85 sensitiviteye sahiptir. Bu nedenle PCR metodu kullanılmadığında, hastaların yaklaşık %39'una yanlış/yetersiz tanı konulması söz konusu olmaktadır. Ayrıca PCR, belirti görülen veya görülmeyen vakalarda yüksek sensitiviteyle çalıştığından tercih edilmektedir.
Klamidyanın tedavisi nasıl yapılır?
Klamidya tedavi edilebilen bir hastalıktır . Tedavi sürecinde cinsel ilişki kesilmeli ve partnerleri klamidya testleri yaptırılmalıdır.
Klamidyadan nasıl korunulur?
Klamidyadan korunmanın en kesin yolu olarak; şüpheli ilişkiden kaçınılması ve uzun dönemli, tek eşli cinsel ilişkilerin tercih edilmesi önerilmektedir. Erkeklerde ve kadınlarda kondom kullanımı, bakterinin bulaşma riskini düşürmektedir. Kadınlarda beklenmeyen ağrı, koku, idrar atımı esnasında yanma veya menstrüel döngüler (adet) arasında kanama gibi genital semptomlar gözlendiğinde, uzman bir hekime danışılması ve cinsel ilişkinin bırakılması önerilmektedir.
Komplikasyonlar
Kadınlarda •Tedavi edilmezse chlamydia, alt karın bölgesinde iltihaplı hastalıklara (pelvic inflamatory diseases (PID)) sebep olabilir. Bu, yumurtaları rahme götüren tüplerin iltihaplanmasıdır. Kısırlık veya doğurganlığı etkileyen sorunlara sebep olabilir. Birçok kısır kalma chlamydia ile ilgilidir.
•Eğer bir kadın hamile iken klamydiaya yakalanırsa, dış gebelik (rahimin dışında oluşan gebelik) veya erken doğum tehlikesi ortaya çıkar. Enfeksiyon, bebeğe geçebilir ve göz veya akciğerde iltahaplanmaya sebep olabilir. Klamydia hamilelik sırasında güvenli bir şekilde tedavi edilebilir.
•Klamydia aynı zamanda kronik (uzun süreli) karın ağrılarına da sebep olabilir.
Erkeklerde •Erkeklerde ise tedavi edilmedigi taktirde geç dönemde kısırlığa sebep olabilir, Yumurtaların ağrılı bir şekilde iltihaplanmasına yol açabilir.