Bir Okur Nasıl Kafka'ya Hayran Olmaz?Ceza Kolonisinde, Franz Kafka
Bir kuşak –her biri de kalabalıktır– bir ötekini iteler, çocukların çocuk olmaya zamanı yoktur. Başka halklar çocuklara özenle bakıyor olabilir, orada küçükler için okullar açılmış, orada çocuklar, halkın geleceği, her gün akın akın bu okullardan çıkıp geliyor olabilir, ama yine de, o günbegün çıkıp gelenler, uzun bir süreyle aynı çocuklardır. Bizim okullarımız yoktur, ama halkımızın içinden alabildiğine kısa zaman aralıklarıyla, ucu bucağı görülmez çocuk sürülerimiz çıkar gelir, neşeyle hışıldar ya da cıvıldarlar, daha ıslık çalamadıkları sürece, yuvarlanır ya da basıncın etkisiyle kayıp giderler, daha yürüyemedikleri sürece, kütlelerinin çolpalığıyla her şeyi kapıp götürürler, daha göremedikleri sürece, bizim çocuklarımız! Ve o okullardaki gibi aynı kalan çocuklar değillerdir, hayır, hep, hep yenilenirler, sonsuz olarak, kesintisiz olarak, bir çocuk belirmeyegörsün, çocuk değildir artık, ama onun hemen arkasında, kalabalıkları ve aceleleri içinde ayırt edilemez biçimde belirir yeni çocuk yüzleri, mutluluktan pespembe. Tabii, bu ne kadar güzel de olsa ve ötekiler bizi bunun için haklı olarak ne kadar kıskanıyor da olsa, biz çocuklarımıza gerçek bir çocukluk zamanı veremeyiz işte. Bunun da yol açtığı sonuçlar vardır. Ölmeyen, sökülemeyen, belli bir çocuksulukla iç içedir halkımız; en iyi tarafımızla, o aldanmaz pratik aklımızla düpedüz çelişki içinde olmak üzere, bazen tamamen çılgınca işler yaparız, üstelik çocukların çılgınca davranışları gibi, anlamsız, savurganca, cömertçe, önünü ardını düşünmeden ve bütün bunlar çoğu zaman, küçük bir zevk aşkına. Ve bundan duyduğumuz sevinç tabii artık çocukluk sevincinin o dolu gücünü taşımazsa da, içinde o sevinçten bir şey daha yaşamaktadır elbette.
Yediden yetmişe herkesin kesinlikle okumasını tavsiye ettiğim bir eser olduğunu söyleyerek başlamak istiyorum...Kitap önerisi isteğinde bulunduğum ve bana böyle güzel bir eseri öneren Derûnî Dâvâm değerli okur arkadaşıma da çok teşekkür ederim...
Gel gelelim kitaba...
Açıkçası okumadan önce bazı okur arkadaşlarının alıntılarına denk geldiğimde çok beğenmiştim. Bu yüzden beklentim oldukça yüksekti de. Eser yüksek beklentilerimi fazlasıyla karşıladı. Bunu belirtmek isterim...
İmam Gazali'nin yüreğine sağlık ki, böyle güzel bir eser meydana getip yazmış. Kitabı hem kendi yorumlarıyla hem de Peygamber Efendimiz (s.a.v) başta olmak üzere birçok saygıdeğer kişinin dil, konuşmak veyahut susmak hakkında görüşlerini dile getirerek susmanın ne derece önemli olduğunu ve eğer konuşulacaksa da nelere dikkat edileceğini çok güzel bir şekilde beyan etmiş.
Açıkçası kitaptan çok zevk aldığım için ve içinde geçen sözleri daha iyi kavramak için sindire sindire okudum desem yeridir. Çünkü kitabın en başta dediğim gibi yediden yetmişe herkesin kesinlikle okunması gereken bir eser olduğunu düşünüyorum.
Bu kitabı okumadan konuşmaktan çok susmanın öneminin ne derece etkili olduğunu bilmiyordum. Tabiri caizse "Boş konuşmak" deyiminin nelere yol açtığını, dinen ne kadar doğru olduğunu çok güzel anlatan bir eser.
İmam Gazali bu konu hakkında görüşlerini dile getirmiş lakin dil ile ilgili ne kadar hadis ve söz varsa hemen hemen hepsini burda toplamış okura sunmuş. Okuyunca susmanın önemini anlayacaksınız.
Ve son olarak bu güzel eserin sıradan bir eser olmadığını ve vakit buldukça insanın sık sık okuması gereken bir eser olduğunu söylemek istiyorum. Ben şahsen ilk okuyuşta hayran kaldım. Dilerim aramızda okumayan okur arkadaşlar varsa onlar da en kısa zamanda okuyup böyle güzel bir nimetten faydalanır.
Grigory Petrov'un Finlandiya'nın gelişimini anlattığı 118 sayfadan oluşan kitabı. Timaş Yayınlarına ait olan kitabı okudum. Kitap önsözle birlikte toplam 15 bölümden oluşuyor. Kitapla ilgili çok fazla alıntı yaptığımın farkındayım. Ancak kitabın hemen hemen hepsi alıntılık. :)
••• Sonradan hatırlamak üzere inceleme yazdığımdan bundan sonraki kısım ipucu (spoiler, sürprizbozan) içerebilir. Daha genel bilgiler okumak isteyenler bundan sonraki kısmı okuyabilir.
-----------------------------------------------------------------
Kitabın "Önsöz"ünde D. Bojkov tarafından kaleme alınan Finlandiya seyahatleri ve izlenimleri yer alıyor. Finlandiya'nın bu büyük gelişiminin boyutlarından bahsedilmiş. "Tarihten Ders Almak" isimli ikinci bölümde Moskova Devlet Tiyatrosunun temelindeki sorunun nasıl yenilendiği anlatılarak ülkelerin de sorunlarını yüzelsel, günü kurtaran çözümlerle (!) değil, temelinden hâlletmesi gerektiği vurgulanmıştır. "Kahramanlar ve Millet" başlıklı üçüncü bölümde ise kısaca "Her millet layık olduğu şekilde yönetilir (idare olunur)." özdeyişini anlatan açıklamalar karşımıza çıkıyor. "Suomi'nin Tarihi" adlı dördüncü bölümde Finlandiya'nın (ya da Finlerin kendi deyişleriyle Suomi'nin) bu büyük değişim ve gelişiminin başlangıç temellerinin atıldığı satırlar karşımıza çıkıyor. Bundan sonraki "Snelman" başlıklı bölümde ise öğretmen olan Snelman (1806- 1881) ve arkadaşlarının bir avuç insan olarak başladıkları Finlandiya'nın değişimi hareketinde yaptıkları çalışmaları anlatıyor. "Eğitici Memurlar", "Kışla - Halk Okulu" bölümlerinde ise memur ve ordu kesiminin nasıl olduğunu, Snelman'ın bu alanlardaki tavsiyeleri ve bunların sonucunda geldikleri noktayı anlatıyor. Dikkat çeken bölümlerden bir başkası ise "Futbol" başlıklı bölümdü. Bu bölüm diğer Avrupa ülkeleri gibi Finlandiya'da da hızla yayılan futbol tutkusunu anlatıyor. Kulüplerin, futbolcuların futboldan kazancının büyük olduğunu söylüyor Snelman, ardından da soruyor "... ya toplumun kazancı?" diye. Komşu ülkelere karşı sadece futbolla değil; bilim, teknoloji, ahlâk, adalet, mimari vs. gibi konularda da üstün gelmek gerektiğini söylüyor. "Ana, Baba ve Çocuklar" adlı bölüm en çok ilgimi çeken bölümdü. Bence ne yazık ki Türk toplumundaki ebeveyn profilinin son yıllardaki bir özeti geçilmiş gibi bu bölümde. Ana- babaların çocuklarını yetiştirme (!) tarzları anlatılmış. Anne- babası, hatta diğer aile üyeleri (amca, hala, teyze vs.) sağ olduğu hâlde toplumumuzda pekçok yetim çocuk vardır diyor Snelman. Çocukların çok iyi beslenip giydirildiğinden ancak ruhsal yönden aç bırakıldığından bahsediliyor. Böyle yetiştirilen çocukların kötü yetişmelerine şaşmamak gerektiği anlatılıyor bu bölümde. Bu bölümdeki çok beğendiğim bir alıntıyı paylaşmak istiyorum.
"İstediğiniz kadar mükemmel yasalar, anayasalar çıkarın. Tercih konusunda halka istediğiniz kadar haklar, değişik seçenekler tanıyın. Eğer çocuklarınız gereği gibi eğitilmezlerse toplumun parlamentosu ve hukuk düzeni mevcut olduğu halde, sosyal hayat düzensiz ve sönük olacaktır."
Bunun gibi birçok konuşmayı şehir, köy ve kasabalarda yapan Snelman ve arkadaşlarının toplumda oluşturduğu farkındalık anlatılıyor bu bölümde. "Halk Üniversitesi" adlı bölümde toplum adına yapılan yararlı çalışmalardan bahsediliyor. Alanında uzman kişilerin çeşitli konularda pazar günleri halka açık olarak yapılan toplumu bilgilendirme çalışmalarından bahsediliyor. Burada Finlandiya'nın Reçel Kralı ünvanıyla anılan Yarvinen'in konuşmasından bahsediliyor. Yarvinen, nasıl bu konuma geldiğini, neler yaptığını açıklıyor. "Haydut Karokep" adlı on birinci bölümde ise Yarvinen'in konuşmasının devamı mevcut. Bu bölüm de çok dikkatimi çekti. Yarvinen bu bölümde çocukluk arkadaşı olan Karokep'in hırsızlık ve cinayet işlerine nasıl bulaştığından bahsediyor. Ancak tahmin ettiğimiz gibi şeyler değil, alt mesajları çok güzel verilmiş. Karokep'in hayatını daha sonra nasıl değiştirdiği de bu bölümde mevcut. "Yarvinen, Okunen ve Gulbe Nasıl Kral Oldular?" bölümünde ise Yarvinen, diğer iki arkadaşı Okunen ve Gulbe ile ülkelerine faydalı olmak adına yaptıklarını anlatıyor. İlgi çeken bir bölüm daha... Bu bölümle birlikte Yarvinen'in uzun ancak halk tarafından dikkatle dinlenen konuşması sona eriyor. "Köylü, İşçi ve Sanatkârlar" isimli on üçüncü bölümde toplumdaki işçi, köylü ve sanatkar kesimin görmezden gelinemeyeceği, toplumun sadece elit bir kesimden oluşmadığı, toplumun her kesiminin beslenmesi (madden ve manen) gerektiğini anlatılıyor. "Halkın Sağlığını Koruyan Doktor" adlı bölüm, "Bir Köy Hekiminin Hatıraları" adlı eserin yazarı bir doktorun kitabını kısaca anlatıyor. Kitap edebiyat çevrelerince okundukça büyük yankı uyandırıyor. "Ne yapılabilir?" sorusunu akla getiriyor. Hükümet, il-ilçe yönetimleri ve belediyeler olaya el atıyor. Sorunlar çözüme kavuşuyor. Bu bölümün sonunda sağlık seferberliğini başlatan doktor vefat ediyor. Onun cenaze merasimine katılan köy delikanlılarından birinin kısa ve öz konuşmasıyla bölüm sonlanıyor. Kitaptaki son bölüm olan Rahip Mc Donald ise Helsinki Üniversitesi'nde din bilimleri kürsüsü teklif edilen aristokrat aileye mensup bir rahip. Ancak Mc Donald bu teklifi reddedip Fin halkının kendisine daha çok ihtiyacı olduğunu söyleyip kendini yollara vuruyor. Bu son bölümde din algısıyla ilgili birçok dikkat çekici söz mevcut. Alıntılarıma da ekledim. Sayfa 114'teki alıntılarda bulabilirsiniz.. Toplumdaki kokuşmuşluğun rahip Mc Donald tarafından kaleme alındığı bir bölüm bu. Sayfa 117'den de bir alıntı paylaşmak istiyorum.
"Hayatın yükünden, acılarından, düzensizliğinden herkes şikayetçi, ama hayatı düzene sokmak, daha iyi bir duruma getirmek için hiç kimse bir şey yapmak istemiyor. Sanki hepimiz birer seyirci gibiyiz. İşçisi, subayı, rahibi, bakanı, öğretmeni, gazetecisi, köylüsü, şehirlisi.. ne yapıyorsunuz? Neden hiçbir şey yapmıyorsunuz? Hayatı düzene sokmaya neden çalışmıyorsunuz? Neden asalaklar gibi hayatı savurgan olarak yaşıyorsunuz? Bundan niçin utanmıyorsunuz? Hayatı yeniden kuracak sanatçılar olacağı yerde, leş kokulu bir çöplüğe çeviriyorsunuz."
Yukarıdaki alıntı bizim toplumumuzun da bir özeti aslında. Bizim toplumumuz da her şeyden şikayetçi ancak, icraate gelince topu hep başkalarına atmakta üstümüze yok. Herkes sorunları görüyor, çözümler konusunda kafamızı kuma gömmekteyiz. Kitaptaki "... İşte ben, her okuruma, kitabımın her bölümü, her sayfası sonunda şunu hatırlatmak isterim:
Hayat yapıcılığına ne zaman başlıyorsunuz? Siz ey bay ya da bayan, hayata borcunuzu ne zaman ödeyeceksiniz?.." cümlesiyle kitap sona eriyor.
---------------------------------------------------------------
Ben de rahip Mc Donald'ın Fin halkına yönelttiği soruyu Türk halkına yöneltmek isterim. Biz hayata olan borcumuzu ne zaman ödeyeceğiz? Biz ne zaman başkalarının önündeki pisliği görmeden önce kendi önümüzü temizleyeceğiz? Aslında sorulması ve cevaplandırması gereken çok soru var. Ancak kafamızı kuma gömmeden ve geçiştirmeden bunları yapmak gerek. Fin halkı bu şekilde yapmış ki bu denli gelişmiş. Kimi zaman İsveç kimi zaman da Rusya'nın idaresinde olan bataklıklar ülkesi Finlandiya'nın bir avuç insanın farkındalığını dalga dalga tüm ülkeye yaymasıyla elde ettiği başarının, gelişimin kitabı Beyaz Zambaklar Ülkesinde. Kitabı okur okumaz yazsaydım daha hoş bir inceleme çıkabilirdi ortaya. Zihnimdekileri daha etkili bir şekilde yansıtabilirdim. Ne yazık ki mümkün olmadı. Ancak zaten sitede çok daha etkili, dikkate değer incelemeler mevcut. Bu kısa kitabın aslında tamamının alıntılık olduğunu söyleyebilirim sadece. Kitabı bitirdikten sonra keşke biraz daha uzun olsaydı, hiç bitmeseydi diye düşünmedim değil :) İdeal toplum hayalinden olsa gerek... Kitap kimi yerde gerçek kimi yerde kurgu içerse de okuyucuyu sıkmadan kendini okutturuyor. Zaten kısacık bir kitap (bendeki 118 sayfaydı), çabucak okunuyor. Kitaptaki birçok bölüm dikkate değer ancak aklıma ilk anda gelen "Tarihten Ders Almak", "Kahramanlar ve Millet", "Ana, Baba ve Çocuklar", "Haydut Karokep", "Rahip Mc Donald" bölümleri daha çok dikkate alınması gereken bölümler. Kitapla ilgili yayınevine tek eleştirim, kitabın okuduğum 2005 baskısında yazım (bağlaçların ve bazı kelimelerin hatalı yazımı), noktalama hataları vardı. Umarım bunlar daha sonra düzeltilmiştir. Okunması ve okutulması gereken kitaplardan biri olduğunu düşünüyorum. Değerli okurlara keyifli okumalar dileklerimle...
Oğuz Atay'ın Tutunamayanlarini okuyan bir genç var. Çok seviyor ve etkileniyor. Kendinden bir parça buluyor sanki, ama bir yandan da sevmiyor.
Popüler kültürün acımasız ellerine teslim edilen bir insan ve kitap var. Kimse okumuyor ama herkes biliyor!
Bunlara rağmen yine de seviyor Oğuz Atay'ı.
Öyle ya kendisi de mühendis ve edebiyatı seviyor...
Yine kitap okuma isteği ile Üniversitesinin kutuphanesinden gidip kitap almak istiyor. Elinde almak istediği kitapların listesi...
Bakıyor bakıyor bakıyor, aylar önce lisedeki müzik hocasının kendisine tavsiye ettiği kitap olan Bir Bilim Adamının Romani'ni alıyor.
Ama düşünüyor da, "Yahu, bilim adamına roman da mi yazılır..."
Kitabı okumaya başlıyor. Biyografi diye geçiyor ama biyografi gibi de değil. Bir roman okuyor sanki ama roman da değil.
Bu dünyadan geçip giden bir insanı anlatmıyor Oğuz Atay, bu dünyada iz bırakan birisini anlatıyor.
Her sayfasında bu insanın bilime olan sevgisini ve katkısını anlatıyor.
Sonra kitabı okuyan şahıs dönüp kendisine bakıyor.
Sahi bu anlamsız dünyaya anlam katmak için ben ne yaptım?
Yaptığım şeyler elbet vardır diyor ama daha fazlası şart!
Okumak lazım. Öğrenmek lazım. Bilmek lazım. Daha da önemlisi anlatmak konuşmak lazım.
Ve kitabı bitirmesinin ardından hayatında köklü değişiklikler yapmanın kararını alıyor.
Zaten hayalleri olan birisi olan bu okur, insanlara yeni bir şeyler öğretmek istiyor. Ülkesine faydası dokunsun istiyor, gelişmemiz şart diyor.
Hayallerinde birazcık sisli olan Akademik kariyer fikrini ve hayalini artık gerçekleştirmek için daha çok çalışması gerektiğini anlıyor.
Artık kendisi de üniversitede öğretmen olmak istediğini anlıyor.
Evet sevgili arkadaşlar; o okur benim ve gerçekten de hayallerimizi artık gerçekleştirme zamanı.
Bir gün gerçek anlamda bir öğretmen olursam bu kitabı borçlu olurum bunu.
Size söylemek istediğim çok şey var ama hislerimi buraya yazabilecek kadar usta birisi değilimdir. Ve hislerim de buraya yazılacak kadar kısa değildir...
Size söylemek istediğim şeylerden birisi bu kitabı HERKES OKUMALI!
Hayatim boyunca insanların okuması gerektiği bir kitap olan Beyaz Zambaklar Ülkesinde kitabının ardından bu kitap için de varımı yoğumu harcamaya hazırım.
Affiniza sığınarak bu incelemeyi herkesin gormesi için birkaç gün arayla defalarca paylasacagim. Tek maksadım insanlar ne hissettigimi gorsun ve kitabı okumak istesin. Sizden de ricam paylaşın ki daha çok okur gorsun ve okusun.
Hepinize teşekkürler ve iyi okumalar :)
Ben şimdi bilime geri dönüyorum :)
En son ne zaman bir vampir romanı okudum ya da hiç okudum mu hatırlamıyorum aslında, ama iyi bir okur olan arkadaşımın referansıyla Anne Rice'dan Vampirle Görüşme kitabını okumaya bir şekilde karar verdim. Hem farklı bir şeyler arıyordum, hem de o yıldızlar geçidi olan meşhur filmin çıkış noktasını merak ettiğimden zor olsa da kitabı bulup okumayı başardım. Bendeki kitabın adı Vampirle Konuşma olarak çevrilmiş Remzi Kitabevi tarafından ama hikaye aynı, çünkü kapaktaki kitaba dünyanın parasını istiyorlar ben daha makul bir fiyata edindim. Heyecanla okumaya başladım kitabı ve anlatılan dönemi oldukça iyi yansıttığını gördüm. Dil ve anlatım açısından aşırı sade veya ağır değil kitap, tarz olarak klasik ve çağdaş arasında diyebilirim. Uzun tasvirler başta sıksa da sonradan alışıyorsunuz ve olaylar oldukça detaylı anlatılıyor. Şehirler, mekanlar, kişiler oldukça iyi anlatılmış ve okurken vampir olduğunuzu hissediyorsunuz. Yazar belki yıllarca vampir romanı yazılmadığını görmüş olabilir bu nedenle klasik vampir tanımından çok daha çağdaş ama ruhunu kaybetmemiş bir vampir portresi çiziyor. Onları birer vahşi kan emici dışında edebiyat, sanat, tiyatro merakı olan, giyimine ve yaşadığı yere özen gösteren, kendini ve hayatı sorgulayan varlıklar olarak görüyoruz kitapta. Bu vampirler haçtan korkmamakla birlikte kiliselere girip çıkan yaratıklar. Hikayeye gelecek olursak; New Orleans'ta kardeşini kaybeden Louis bir gün vampir Lestat tarafından ısırılınca vampir olarak ölümsüz bir yaşama adım atar ve her gün vampirliğini sorgulayarak, anlamaya çalışarak geçirir. Bu ikili lüks bir yaşam sürerken aralarına Claudia adında küçük bir kız vampir katılır ve o zaman birçok şey değişmeye başlar. Sonra Louis ve Claudia, Lestat'tan kaçıp Paris'e giderler ve orada vampir Armand'ı bulurlar. Bütün bu olayları aslında Louis bir gazeteciye anlatıyor ve biz de onun ağzından hikayesini dinliyoruz. Kitabı okumuş olanlar çok fazla detay vermediğimi görmüşlerdir oldukça hareketli bir hikaye diyebilirim. Yer yer ana konudan sapmalar olsa da olaylar ve konuşmalar gerçekten ilgi çekiyor ve vampir olmanın nasıl bir his olduğunu düşünmenize sebep oluyor. Vampirlerin duyguları ve kişilikleri olduğunu gösteren ilk kitaplardan biri olabilir, fakat Twilight gibi değil asla. Dracula'ya çok benzemiyor ancak ondan izler taşıdığını söyleyebilirim. İnsan bulamadıklarında hayvanların kanını içmeleri ilginç bir detay. Théatre des vampires diye bir mekan var ki kitaptaki en ilgi çeken mekan bana göre. Ölümsüz yaşam çok cazip gibi görünse de kitabı okurken pek de güzel olmadığına ikna olmak mümkün. Diyaloglar oldukça merak uyandıran ve sorgulayan nitelikte, bazen okurken hadi konuşun diye beklediğim oldu. Genel hatlarıyla beğendim ancak kendini tekrar eder yerler biraz sıkabiliyor. Klasik havasında ama çağdaş edebiyattan bir kitap arıyorsanız ve konu olarak fantastik bir şeyler isterseniz okumanızı öneriyorum. Son olarak o filmin başrol kadrosunu tekrar bir araya getirmeye kimsenin bütçesi yetmez.
Sevgili Milena,
Sana bu mektubu ruhlar aleminden yazıyorum.Ya da kulağına hatta yüreğine fısıldıyorum diyelim.
Bildiğin gibi ben öleli 3 sene oldu , neden bu kadar beklediğimi soracak olursan sebebi basit. Burada işler pek dünyadaki gibi değil , önce her fani gibi verilmesi gereken hesaplarımla meşguldüm.Asıl hesap kıyametten sonra görülecek olsa da bazılarımız için ölünce başlıyor. Bu süreç bizim gibi okuyan yazan kişilerde biraz uzun sürüyor, kalem deyip geçme.. Sorumluluğu olduğunu bilirdim ama ölünce daha iyi anladım.
İlk bir yılım böyle geçti. İkinci yılım ise benden önce ölen bütün akrabalarımla tanışma ,konuşma, muhabbet faslıydı. Bir görsen herkes nasıl yolumu gözlemiş, bizim çocuk ne güzel ne vicdanlı adam diye hep övünmüşler buradan
dünyaya bakıp bakıp.
Üçüncü yılım ise benim için bambaşkaydı. Gelmiş geçmiş büyük yazarlarla tanıştım, tabi hep dünyadan konuştuk. Meğer bizim burun kıvırdığımız dünya hayatı, kısacık oluşuyla ve tam da bu nedenle biricikliğiyle ne de kıymetliymiş. İnsan bazı şeyleri ölmeden anlayamıyor.
Kimlerle tanışmadım ki, Dostoyevski başta olmak üzere beş bin yıllık filozoflara kadar. Detaylara giremiyorum üzgünüm, katı kurallar var. Sen henüz dünyada olduğun için fazla bir şey anlatamam, gelince kendin görürsün. Sanırım seni ölene dek yeni acılar bekliyor olacak, sabretmekten başka çaren yok.
Bütün bu söylediklerim asıl söylemem gereken şey için bir giriş. Nasıl söyleyeceğimi bilemiyorum, söylemesi bir ölüye bile öyle ağır geliyor ki, hele de sen henüz hayattayken. Yani ölmüş olsan belki işim daha kolay olurdu, beni anlayabilirdin.
Milena! Aramızdaki her şey çok büyük bir yalandı. Aslında ben bunu dünyadayken de seziyordum ama burada apaçık anladım, anlamak ifadesi hafif kalır gerçi. Bana bildirildi, sözsüz ve kelimesiz üstelik.
Elim kırılsaydı da sana o mektupları yazmasaydım diyecek oluyorum ama yazmışım işte ne fayda. Bizden sonraki nesilleri zehirlemekten başka bir işe yaramayacak. Yalnızlığımın beyhude haykırışlarıydı onlar. Yok yere senin de kafanı karıştırdım, üzdüm,hırpaladım.
Bunları sana ulaşmanın tek yolu olan rüyanda anlatıyorum. Milena lütfen beni bağışla , hakikati sadece Tanrı bilir ve izin verdiği kadarıyla da ikimiz. Senin ne zaman bu tarafa yani gerçek hayata adım atacağını bilmiyorum. Sağlığında olmasa da ölünce o mektupları birileri okuyacaktır.Belki de kitap haline dönüşür de milyonlarca kişi okur, ne kadar da ızdırap verici ah.
Sabah uyandığında bütün ayrıntıları hatırlıyor olacaksın, senden ricam kimseyle bu konu hakkında konuşmaman. Ne kadar tedirginim farkında mısın? Bu huyumu ölüm bile değiştiremedi.
Ama her şeye rağmen dostluğumuz gerçekti Milena! Dostluk ki aşk,arzu,hayal gibi kavramların ne kadar beyhude olduğunu gösteren yegane yakınlık biçimidir. İşte bunu dünyadayken de anlamaya başlamıştım.
Hatırlar mısın bir zamanlar sana, “En çok seni seviyorum diyorum; ama gerçek sevgi bu değil sanırım, sen bir bıçaksın, ben de durmadan içimi deşiyorum o bıçakla dersem, gerçek sevgiyi anlatmış olurum belki… ” diye yazmıştım.
Aslında insan yalnızlığına bir tanık, hatalarına da bir suç ortağı arar hepsi bu. Yalnızlığından ayrılmak istemeyen ve hatalarını tekrar etmekten vazgeçmeyen benim gibi birisi de hayatını boş yere tüketir işte böyle . Tek tesellim düşünen,okuyan ve yazan biri olmuşluğum. Böylece gelecekte benimle gönül bağı kuran pek çok dostum olacak. Ölüler aleminde gördüğüm saygıyı ve değeri de buna bağlıyorum.
Milena sevgili dostum !
Şimdilik araftayım ve gelişin cennetim olacak, seni bekliyorum..
Haziran 1927 , Franz K.
En samimi dostumuz kitaplar!
Kitap çoğumuz için farklıdır. Özelimizdir, vazgeçilmezdir, sırdaşımızdır, olmak istediğiniz zamanı yaratandır... İcimizde yaşattığımız iç sesimizin yansıması olduğu için sığındığımız sahil kasabasındaki kulubemizdir...Gelmiş geçmiş en iyi insanlarla bilgelerle sohbet etme şansımızdır.
Kitaplar hayatımızı değiştirir bu yadsınamaz bir gerçek. Iç dünyamız dışında ilk başta fiillerimize siner kitaplar. Kimimiz bir cümlede koca bir hayatın özetini bulur o cümlenin altını çizer yaramızı oraya mühürleriz, kimimiz altını çizmeyi bırak kenarı kıvrılsa öfkeleniriz, kimimiz sevdiklerimizle paylaşmayı severiz, kimimiz için kitap kutsal olur paylaşamayız.... bunun gibi bir çok fiili hayatımıza kitapla koyarız.
Peki ya iç dünyamıza etkisi... Yarım kalmış bir aşkı tamalar, bir dost olur, sırdaş olur, hayallerin ilk uğrak yeri olur zamanla kitaptan geçer biz oluruz. Artık kitap gözüyle değil kendimize bakar gibi bakarız onlara.
Kitap sahibi olmak kolay iş değil. Düzen ister, tozu alınsın ister, özen ister... Kitaplar çoğaldıkça bütün bunlar daha çok vakit ister.
Kağıt ev kitapların sorun olmaya başladığı yerde başlıyor. Kitaptan alınacak bir alıntı ile aslında kitabın ilerleyen satırlarının ip uçları veriliyor.
"Büyükannem ne zaman yatakta kitap okuduğumu görse bana, "Bırak şunu, kitaplar tehlikelidir," derdi. Yıllarca bunu onun cehaletine verdim, ama zaman Alman büyükannemin bilgeliğini kanıtladı." der yazarımız.
Temsili bir okumayla Bluma Lennon, Emily Dickinson'un şiirlerini okurken, bir arabanın altında kalıyor. Bu örneklerden başlayarak yazar okurlar ve kitaplar hakkında kader sohbetleri yapmaya başlıyor. Bluma'nın ölümünün ardından masadaki bir zarfta bulunan, üzeri çimento kaplı bir kitap üzerinden kitap düşkünü bir adamın hayatına yelken açıyor. Corlos Braunerin hayatına.
Kitabın ilk bölümleri bu çimento kaplı kitabın sırrını anlama üzerine yapılan araştırmaları içeriyor. Ikıncı kısımda, kitaplar insanların kaderini değiştirir ve insanlar kitapların kaderini değiştirir diyerek okur olmanın farklılıklarını ve alışkanlıkları anlatıyor.
Okunan kitapların niteliği, sahip olunan kitap sayısı, kitap kalınlığı önemli mı, değil mi?, kütüphane kaç kitaptan kurulabilir, cepte bulunan para ile ilk yapılan kitap almak mı?, kitap bir hastalık mı oluyor... gibi bir çok sorunun cevabını barındırıyor.
Tüm bunlara cevaplar bulurken Corlos
Braunerin hikayesinin ilginçliği kitabı daha akıcı yapiyor.
Çok ince bir kitap olmasına rağmen içinde tüm okurların kendini bulacağı bir kitap. Her kitaplıkta bulunması gereken bir kitaptır.
Keyifli okumalar!
Pek kimsenin adını bilmediği, okumadığı yeni bir kitapla karşınızdayım. Son zamanlarda fark ettim ki kendimin adı pek duyulmamış yazar ve kitapları okumaya bir eğilimim varmış. Neden bilmiyorum ama herkesin sadece klasikler ve belli türlerde kendini kanıtlamış, okuru hayal kırıklığına uğratmayacak, zevk alınacağı kesin gözüyle bakılan bir zamanda ben risk alıp, köşede kalmış ve belki de kimi zaman hak ettiği değeri bulamamış isimleri okumayı daha önemli addediyorum. Bilinen isimler arasından çıkıp da bilinmeyen yeni isimler keşfetmemek, onları tarihin tozlu raflarına terk etmek, bir okur olarak gücüme gidiyor. Tolstoy, Dostoyevski her zaman kendisine okur bulur. Belki de bu yüzdendir hala onları okumamış olmam. Türk Edebiyatı’ndan örnek verecek olursam, Arkadaş Zekai Özger ve Aysel Özakın’ın hak ettiği değerleri bulamamış olmaları, beni ziyadesiyle üzüyor. Okunmayan yazarları okumak, onların bilinmeyen kitaplarını keşfetmek bana, kendini kanıtlamış bir klasik eseri okumaktan daha ziyade keyif veriyor.
Demonica Ruta, bir yazar değildir. Daha doğrusu bir romancı değildir. Yazmış olduğu bu tek kitabı, kendi yaşamını anlatmaktadır. Bu kitap, Demonica’nın yaşam hikayesidir. Kendim İçin Anneme Rağmen! Aslında orijinal ismiyle çevirmiş olsaydık; Senle veya Sensiz olmalı kitabın adı. Ama yayınevi böyle bir ismi daha uygun bulmuş. Hikayeyi kapsayıcı olması bakımından üzerinde çok da durma gereği duymuyorum. Senle veya Sensiz, yayınlandığı yıl Amerika Best Seller’da uzun zaman boyunca “En İyi Kurgu Dışı Kitap” dalında birincilikte kalmıştır. O zaman diğer rakipleri kimler bilmiyorum ama bu kitap orada olmayı hak etmiştir.
Bu kitapla, adının, kapak fotoğrafının ve tanıtım bültenindeki yazının bende oluşturmuş olduğu merak sonucunda tanıştım. Tabii ben ilk başta bir roman veya kurgusal bir hikaye bekliyordum. Kitabın yarısına geldikten sonra bunun gerçek bir yaşam öyküsü olduğunu fark etmiştim. Bunu söylüyorum ki, sen değerli okur, bu kitabı okumak istersen farkında ol diye...
ANNEM GİBİ OLMAYACAĞIM!
“Düşünen her kadının hayatının bir noktasındaki deklarasyonu, bütün sınıf, ırk ya da bizi birbirimizden ayırdığını varsaymaya çalıştığımız keyfekeder ne varsa, hepsini aştığımız bir manifestoydu bu. Kız çocuklarına özgü bir fısıltıyla başlar, yıllar geçtikçe sesi yükselir, kuma çizdiğimiz o belli belirsiz söz bildirimsel ve sonra da yaptırımsal olana dek devam eder:
Annem gibi olmayacağım.” (Syf: 209)
Evet kızlar. Bu söz size tanıdık geldi mi? Gerek kardeşlerim olsun gerekse de arkadaşlarım olsun onlarca kızdan bu sözü işitmişimdir. Ben annem gibi olmayacağım! Ben daha kültürlü olacağım. Çocuklarıma kitap okuyacağım. Onları serbest bırakacağım. Şunu yapacağım, böyle yapacağım diye diye her kadın, kendi annesinden gördüğünün aksini yapacağını ve ona benzemek istemediğini dile getirir.
“(...) Saygınlık, zeka ve incelik tapınağının direkleri gibi iyi anneleri olan kadınlar ve onların kızları bile, bu cümleyi kız arkadaşlarına ya da kız kardeşlerine söylerken bulurlar kendilerini:
Annem gibi olmayacağım.” (Syf: 210)
Demonica burada muhteşem bir tespitte bulunur işte. Yani diyor ki, anneniz Rahibe Theresa bile olsa, bu sözü kullanırsınız. Tabii ki bu sadece kadınlar arasında olan bir şey değildir. Her erkek de ben babam gibi olmayacağım der. Peki sonuç ne oluyor dersiniz? Atasözlerimize kulak verelim mi hep beraber? Ne diyorlarmış bir bakalım:
ANASINA BAK KIZINI AL!
Ne demek ki bu? Eski zamanlarda görücü usulü evlilik yapılırken özellikle kullanılırdı. Atasözü şunu demek istiyor; eğer bir kadının ileri yaşlarındaki halini merak ediyorsan, annesine bak. O nasılsa, kız/kadın da o yaşlarda öyle olacaktır. İşte bu kitabın en temel mesajı da bu atasözü ile özetlenebilir.
Kathi, Demonica’nın annesidir. Kathi, serbest fikirli, düzensiz, alkolik, esrarkeş, küfürbaz gibi gibi tüm mükemmel özelliklere sahip bir güzide şahıstır. Demonica ise, düzenini kurmaya çalışan, alkol ve esrar kullanmamaya özen gösteren, küfür etmekten kaçınan bir bedbahttır. Demonica, işte annesi Kathi’ye rağmen varolma mücadelesi vermektedir. Yalnız ne var ki bu pek de kolay değildir. Kathi Demonica’nın istediği her şeyin en güzelini alır, en iyisini alır. Ama Demonica kendi ayakları üzerine durmaya çalışır. Peki başarılı olur mu? Tabii ki de hayır. O da Kathi gibi olur. Düzensiz, tembel, alkolik, esrarkeş, küfürbaz olur. Ama ayağa kalkması gerekir. Yalnız yapmak istediği şey çok zordur. Tabii ki o zoru başarır. Fakat kaç çileyle?..
Kendim İçin Anneme Rağmen, içinde güzel mesajlar barından ama her bireyin de okumaması gereken bir öz yaşamsal hikayedir. Kitabı tavsiye etmeyeceğim çünkü sizin kişiliğinize göre yanlış veya olumsuz mesajlar da içerebilir. Kitabı okuyabilmek için belli bir seviyede olmak gerekiyor. Açık fikirli, hoş görülü olmak lazım. E ben de böyleyim, bir kitabın verdiği mesajı her türlü alırım. Önyargılarımı bir kenarda tutarım. Onların düşüncelerime müdahale etmesine izin vermem diyorsanız, okuyun. Okuyun ki, kadının bu yaşamda nerede olursa olsun nasıl ezildiğini görün. Siz nasıl mesajlar çıkarırsınız kitaptan bilmiyorum ama ben çok şey çıkardım. Hayata dair çok şey...