PERİHAN MURAT
Çamaşır Makinesi: Dağ gibi işi tek başına yapan, çoğu zaman kendi halinde, yaşlandıkça sesiyle apartmanda deprem etkisi yapan makinegillerdendir. Beyaz eşyaların demirbaşlarından olup “Sahi, çamaşır makinesi yokken biz ne yapıyorduk?” dedirten “hayreti mucip icat”lardandır. “Alt tarafı çamaşır makinesi” deyip geçmemek lazım. Suyun dereden taşındığı, çamaşırların elde yıkandığı ve annelerimizin ellerinin sıcak sudan soğuk suya geçtiği dönemleri hatırlamamızda yarar var. Çamaşır makineleri hayatımıza öyle “şıp” diye girmedi anlayacağınız. İnsanoğlunun uzun ve yorucu yolculuklarından biriydi bu. Akarsuların kenarında çırpma, ovma, sıkma işlemlerini yapan atalarımız zamanla kül ve bakır leğen kullanmaya, sonrasında sabunu keşfedip çamaşırları sabunla çitilemeye başladılar. Elle çevrilen çamaşır teknelerinden, sanayi devrimiyle gelen merdaneli makinelere geçildi; sonrasında otomatik, tam otomatik, full otomatik derken günümüze kadar gelindi. Şimdilerde yıkayan, sıkan, kurutan makinelerden ilerleyen zamanlarda çamaşırları ütüleyerek yerlerine yerleştirmesini de bekliyoruz.
Bulaşık Makinesi: “Biz yedik Allah artırsın, sofrayı kuran kaldırsın” sözünün meşakkatini üzerimizden bir nebze olsun alan icattır. “Çamaşırın makinesi varsa bulaşığın neden olmasın?” denilerek sektöre kazandırılmış bu makineler başımızın tacıdır. Özellikle kalabalık ailelerde, misafirlerin çok olduğu günlerde kıymeti daha da artar. Bulaşık makinelerinde tencere tava ne varsa hepsi bir arada yıkanabilir ama bunun için yerleştirme işinde gösterilecek maharet son derece önemlidir. Bu sebeple bulaşık makinesi kullanıcıları ikiye ayrılır: düzenli yerleştiriciler, düzensiz yerleştiriciler. Düzenli yerleştiriciler genellikle evin ninesidir, annesidir, ablasıdır; işin erbabıdır. Düzensiz yerleştiriciler ise amatörlerdir, 5 dakikada iş bitiricilerdir. Makineyi yerleştirenin imzasını hemen anlayacağınız için işi hep erbabına bırakmak da zamanla kavgalara sebebiyet vermektedir. En önemlisi yerleştirme işini bi’ güzelce öğrenmektir.
…
Yazının devamı; Semerkand Aile Dergisi NİSAN 2019 sayısında.