Kadına Yönelik Şiddet ve Aile İçi Şiddetin Önlenmesi ile ilgili Usul ve Esaslar
GENELGE 2019 / 1
Ulusal ve uluslararası tüm gelişmelere rağmen, kadına yönelik şiddet tüm dünyada 21. yüzyıla taşınan en önemli sorunlar arasında yer almaktadır. Ülkemizde kadın-erkek eşitliğinin sağlanması ve kadının insan haklarının güçlendirilmesi konusunda yasal düzenlemeler tamamlanmış; bu düzenlemeler ile kadına yönelik şiddetle mücadele konusunda da önemli adımlar atılmıştır.
Bu çalışmalar Türkiye’de 1980’lerden itibaren başta ‘Kadına Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesi (CEDAW) başta olmak üzere taraf olunan uluslararası sözleşmeler, yasal düzenlemeler, şiddeti önlemek amacıyla oluşturulan mekanizmalar ile kadına yönelik şiddetin önlenmesi yönünde önemli adımlar atılmıştır. Ülkemizde en temel yasal dayanak Anayasa’nın 10. Maddesinde bulunan “herkes dil, ırk, renk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din, mezhep, ve benzeri sebeplerle ayrım gözetmeksizin kanun önünde eşittir” denilerek bu haklar güvence altına almıştır. Bu maddeye göre kadınlar ve erkekler eşit haklara sahiptir.“ Devlet bu eşitliğin yaşama geçmesini sağlamakla yükümlüdür ve bu maksatla alınacak tedbirler, eşitlik ilkesine aykırı olarak yorumlanamaz” denilmektedir. Ulusal düzeyde bakıldığında, kadına yönelik şiddet ve aile içi şiddetin önlenmesi amacıyla yürürlüğe giren 6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun 20 Mart 2012 tarihinde Resmi Gazetede yayınlanarak yürürlüğe girmiştir. 6284 Sayılı Kanun İstanbul Sözleşmesi temel alınarak hazırlanmıştır.
Ancak, kadına yönelik şiddetle mücadelede yasal düzenlemeler kadar bu düzenlemelerin etkin şekilde uygulanması, mağdura ve nihayetinde şiddet uygulayana yönelik koruma, tedavi, rehabilitasyon hizmetleri sunulması ile konu hakkında toplumsal farkındalık ve duyarlılığın artırılması da büyük önem taşımaktadır. İlimizde de mevzuatsal yaptırımların yanı sıra yerelde de kadına karşı şiddetin önlenmesine yönelik eğitimler amaçlarımız arasındadır.
Bu genelge kapsamında, 6284 Sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun ve Kanunun Uygulama Yönetmeliğinde yer alan hükümler doğrultusunda, ilgili kamu kurum ve kuruluşların görev ve sorumluluklarını yerine getirmesi, yazılı olarak tebliğ edilecek ayrıca özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarına da kadına karşı ve aile içi şiddetin önlenmesine dair sorumluluk yüklenecektir. Bu genelge ile yapılacak çalışmalarda esas alması gereken temel ilkeler şu şekildedir;
o Şiddetin her türlü çeşidinin önlenmesi odaklı yaklaşım esastır.
o Şiddet mağdurlarına verilecek olan hizmetlerin kurumlar arası koordinasyonun sağlanarak, hızlı ve etkin bir şekilde uygulanması esastır.
o Hizmetlerin sunumunda kişiler arası ayrımcılık yapılamaz.
o Şiddet mağduru ve şiddet uygulayan için alınan tedbir kararları kanunlarda belirtildiği gibi usulüne uygun bir şekilde yerine getirilir.
o Yapılan işlemler, gizlilik ilkesine riayet edilerek yapılır.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı; kadına yönelik şiddetin kabul edilemez olduğu inancıyla, çalışmalarını kararlılıkla sürdürmektedir. Çalışmalar çok geniş bir yelpazede, tüm tarafların kapsamlı işbirliği ve ortak duruşuyla sürdürülmektedir. Bu kapsamda yapılan Ulusal Eylem planının yaygınlaştırılması amacıyla 81 ilde olduğu gibi Ulusal eylem Planına yönelik olarak ilimizde de çalışmalar başlatılmıştır. İl Eylem planı ile
o Mevzuat düzenlemeleri,
o Farkındalık yaratma ve zihniyet dönüşümü,
o Koruyucu ve önleyici hizmet sunumu ve şiddet mağdurlarının güçlenmesi,
o Sağlık hizmetlerinin düzenlenmesi ve uygulanması,
o Kurum kuruluşlar arası işbirliği ve politika olmak üzere 5 temel alanda iyileştirmeler hedeflenmektedir.
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından hazırlanan ve uygulamaya konulan tüm bu yasal süreç sonrası ilimizde Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Koordinasyon İzleme ve Değerlendirme Komisyonu kurulmuş ve Ordu ili Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planı(2018-2021) oluşturulmuş ve onaylanmıştır. Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Koordinasyon İzleme ve Değerlendirme Komisyonunun görev ve çalışma şekli düzenlenmiştir. Buna göre;
1-Şiddetle Mücadele kapsamında sunulan hizmetlerin etkin bir şekilde yürütülmesiyle, uygulamadaki sorunların giderilmesini sağlamak üzere, Vali veya görevlendirilen bir Vali yardımcısının başkanlığında, ilgili kamu kurum ve kuruluşları, ihtiyaç duyulduğunda sivil toplum kuruluşları ve meslek örgütlerinin temsilcilerinin katılımıyla Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele Ordu İl Koordinasyon, İzleme ve Değerlendirme Komisyonu 6 ayda bir olmak üzere yılda 2 kez toplanarak çalışmalarını yürütür.
2-Komisyonun sekretaryası Ordu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğünce yürütülür. Şiddet Önleme Merkezi (ŞÖNİM) açıldığında bu görevi ŞÖNİM yürütür.
3-Komisyon Vali veya Vali Yardımcısının başkanlığında aşağıdaki kurumların temsilcilerinden oluşur.
Ordu Valiliği
Ordu Cumhuriyet Başsavcılığı
Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı İl Müdürlüğü
Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü
İl Emniyet Müdürlüğü
İl Jandarma Komutanlığı
Denetimli Serbestlik Müdürlüğü
İl Sağlık Müdürlüğü
İl Milli Eğitim Müdürlüğü
Nüfus İl Müdürlüğü
Göç İdaresi İl Müdürlüğü
İl Müftülüğü
Çalışma ve İş Kurumu İl Müdürlüğü
Aile Mahkemeleri
Ordu Büyükşehir Belediyesi
Altınordu Belediyesi ve Tüm Belediyeler
Tüm Kaymakamlıklar
Ordu Kadın Konukevi Müdürlüğü
Ordu Üniversitesi
Sivil Toplum Kuruluşları, Ordu Barosu, Kadını Güçlendirme Derneği(Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele alanında faaliyet gösteren Valilik tarafından belirlenen)
4-Üçüncü fıkrada belirtilen kurumların birinci derecede yetkililerinin katılmaması durumunda görevlendirecekleri yetkili katılım sağlayabilir.
5-Komisyon aşağıdaki görevleri yerine getirir;
a) ŞÖNİM (Şiddet Önleme Merkezi) ve diğer kurum ve kuruluşlar tarafından Kanun kapsamında verilen hizmetlerin koordinasyonunu sağlamak
b) Ordu ilinde şiddet alanında çalışan tüm kurumlar tarafından toplanan verileri değerlendirerek, ilde şiddetin önlenmesine yönelik çalışmalarda bulunmak
c) Uygulamadan kaynaklanan sorunların giderilmesi ve müdahalenin etkinliğinin arttırılmasına yönelik önerilerde bulunmak
d) ŞÖNİM ve diğer kuruluşlar tarafından önerilen çözüm önerilerini değerlendirmek
e) KYŞM (Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele) Komisyonu yani Teknik Kurul tarafından gerçekleştirilen çalışmalar ile alınan kararları izlemek ve bunların takibini yapmak
6-Komisyon toplantılarının sonuçlarını raporlanarak Ordu Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler İl Müdürlüğü (açıldığında ŞÖNİM ) tarafından Kadının Statüsü Genel Müdürlüğüne ve Komisyon üyelerine göndermek
7-Komisyonun çalışma usul ve esasları:
a) Komisyon, altı ayda bir başkanın daveti üzerine toplanır. Ancak gerekli görülen durumlarda, Komisyon üyelerinden birinin ya da başkasının çağrısı üzerine de toplanabilir.
b)Toplantının yer, tarih ve gündemi üyelere duyurulur. Üyeler tarafından gündeme alınması istenen konular toplantı öncesinde bildirilebilir.
c) Komisyon salt çoğunlukla toplanır. Karar, toplantıya katılanların oy çokluğu ile alınır.
d)Acil durumlarda Valilik kararıyla işlem yürütülebilir.
8-Komisyonun işleyişini kolaylaştırmak adına katılan kurumların uygulama görevlilerinden oluşan bir teknik kurul oluşturulur. Teknik kurul üyelerin tercihen cinsiyet rolleri alanında eğitim almış, alan uygulamaları ile ilgili birimden olmaları tercih edilmelidir.
9-Toplantılara listelerde belirtilen asil üye ile birlikte yedek üyenin katılması çalışmanın devamlılığı açısından önemlidir.
10-Teknik kurul üyeleri, komisyonda alınan kararları bağlı bulundukları kurum ve kuruluşlarda uygulanmasından ve bildirmesinden sorumludur.
11-Teknik kurulun çalışma takvimi ve çalışma yöntemi il Eylem Planında belirtilen doğrultuda yapılır.
12-Teknik kurul üyeleri çalışmalarını 3 dönemde,4 aylık periyotlar ile yürütülür. Her üç ayın sonunda teknik kurul çalışmaları değerlendirir ve yılın başında oluşturulan çalışma takvimine uygun olarak yürütülen çalışmalar diğer kurul üyeleri ile paylaşılır. Yapılan değerlendirmede katılımcılar tarafından öngörülen etkinlikler ile bunların gerçekleşme düzeyleri ve gerçekleşememe nedenleri belirlenir.
13-Yürütülen çalışmalar “Ordu Kadına Yönelik Şiddetle Mücadele İl Eylem Planı” na bağlı olarak hazırlanan “2018-2021 Yıllık Faaliyet Planları’nı kapsayacak olup ilimiz genelinde yürütülecek olan çalışmalar bu planın iş ve işleyişine uygun olarak zamanında uygulanır. Ortak olarak belirlenen faaliyetlerde koordinatör olan kurum/kuruluşlar hedefin gerçekleştirilmesini takipten, sorumlu kurum ve kuruluşlar ise yapacakları çalışmalar ile hedefin uygulanmasından sorumludur.