DİSK Genel-İş “Halkın yüzde 70’i borçla yaşıyor, gelir adaletsizliği ve yoksulluk artıyor” dedi
DİSK/Genel-İş Sendikası Araştırma Dairesi, ülkemizde insanların yaşam koşullarını derinden etkileyen gelir adaletsizliğini ve yoksulluğu gözler önüne sermek amacıyla “Türkiye’de Gelir Eşitsizliği ve Yoksulluk Raporu” hazırladı.
Rapora göre; Türkiye, gelir dağılımı eşitliği konusunda olumsuz bir tablo sergiliyor. OECD ülkeleri içerisinde gelir dağılımında eşitsizliğin en fazla olduğu ülke Türkiye. OECD’nin yayınladığı istatistiklere göre 2015 yılında Türkiye’deki gelir dağılımındaki adaletsizlik daha da arttı.
Zenginler 7.6 kat gelir elde ediyor
Raporda, TÜİK 2015 yılı Gelir ve Yaşam Koşulları Araştırması sonuçlarına dayanılarak yapılan hesaplamalara göre, Türkiye’de en zengin yüzde 20’lik kesimin gelirden aldığı payın, en yoksul yüzde 20’nin aldığı paydan 7,6 kat daha fazla olduğu belirtiliyor. Yani en yüksek gelir grubunun toplam gelirden aldığı pay yüzde 46, iken, en yoksul kesimin toplam gelirden aldığı pay sadece yüzde 6,1. Raporda “Bu durum açıkça, toplumu oluşturan fertler arasında derin bir uçurum olduğunu göstermektedir” tespiti yapılıyor.
Türkiye’de 11 milyon insan yoksul
Gelir adaletsizliğin en önemli sonucunun yoksulluk olduğu vurgulanan rapora göre, dünya genelinde yarısı 18 yaş altındakiler olmak üzere 767 milyon insan derin yoksulluk içinde yaşıyor. Yani yaklaşık 385 milyon çocuk derin yoksulluk içindedir. Türkiye’de yoksulluk sınırının 6 bin 246 TL olduğuna dikkat çekilen raporda, 11 milyon 219 bin kişinin bu sınırın altında gelirle yaşadığı ifade ediliyor.
10 çalışandan biri yoksul
Rapora göre Türkiye’de çalışan nüfus içinde de yoksulluk oranı yüksek. Toplam istihdam içerisinde yoksulluk oranı yüzde 9,4. Çalışan 2 milyon 521 bin kişi yoksulluk sınırının altında yaşıyor. Yani toplam istihdam içerisindeki her 10 kişiden 1’i yoksul.
Tek çocuklu ailelerde yoksulluk oranı yüzde 8,6, iki çocuklu ailelerde yoksulluk oranı ise yüzde 15,1. Üç ve daha fazla çocuğu olan ailelerde yoksulluk oranı yüzde 45,9 seviyesinde.
Borçla yaşıyoruz
Raporda, gelir adaletsizliğinin ortaya çıkardığı sorunlar ve açlık veya yoksulluk sınırın altında elde edilen gelirler sonucu Türkiye’de yaşayanların yaklaşık yüzde 70’inin hayatlarına borçlanarak devam ettiği belirtiliyor. TÜİK verilerine göre konut ve konut masrafları hariç, ülke nüfusunun yalnızca yüzde 32’sinin borcu bulunmazken, yüzde 68’inin, yani 51 milyon 930 bin 920 kişinin borçlu yaşadığı ifade edilen raporda şu değerlendirme yapıldı: “Türkiye’de gelir dağılımındaki eşitsizlikler, emekçilerin insanca yaşam ve çalışma koşullarını olumsuz etkilemektedir. İnsanlar yoksulluk sınırı altında, asgari yaşam düzeyinde, borçlanarak yaşamaktadır. Bu eşitsizliklerin giderilmesi için öncelikli talebimiz; sosyal devlet ilkesi gereği toplumu oluşturan tüm fertlere hiçbir ayrım gözetmeksizin eşit, özgür ve onurlu yaşam hakkı sağlanmalıdır. Diğer bir deyişle, gelir dağılımında adalet sağlanmalıdır.”
Eşitsizliğin giderilmesi öneriler
– Tüm ücretlilerin ürettikleri değerin karşılığını eşit ve adil bir şekilde almalı
– İşçilerin özgür sendikalaşma hakkı ile sendikaların özgür toplu iş sözleşmesi yapma, greve çıkma ve örgütlenme özgürlüğü önündeki baskı ve engellemeler kaldırılmalı
– Sosyal güvenlik hakkı özelleştirilmemeli, eğitim, sağlık, barınma gibi haklardan herkes eşit şekilde faydalanmalı
– Emeğin değerini düşüren kiralık işçilik, taşeronlaştırma gibi esnek ve güvencesiz çalışma biçimleri durdurulmalı
– Tüm çalışanlar için tam istihdamın sağlandığı çalışma koşulları yaratılmalı
– Asgari ücret başta olmak üzere tüm ücretler yükseltilmeli
– Vergi politikaları ve faizler yeniden düzenlenmeli, vergi dilimlerinin belirlenmesinde ve vergi alma uygulamalarında adaletli bir sistem kurulmalı