Pompeii kentini yeryüzünden silen Vezüv Yanardağı’nın bölgedeki etkisi gözler önüne serilmeye devam ediyor.
2.000 yıl önce yaşanan felaket Roma’nın Pompeii kentindeki herkesi diri diri küle çevirmişti. Felaket sırasında Pompeii’nin komşusu Herculaneum şehri de yok edildi ve halkından çok az ize rastlanabildi.
İtalya’daki Roma Tre Üniversitesi ve Napoli II. Federico Üniversitesi’nden jeologların araştırmasından yeni sonuçlar yayımlandı. Patlamanın ardından Herculaneum’daki kömürleşmiş ahşap kalıntılarında ölümcül olaya dair yeni bulgulara rastlandı. Çalışmaya göre kentte yaşayanların bedenleri büyük olasılıkla yakıcı sıcak bir gaz ve parçacık patlamasıyla birlikte buharlaşmıştı.
2018 yılında arkeologlar bazı Herculaneum sakinlerinin yaşadığı korkunç ölüm deneyimine dair ilk ciddi kanıtları ortaya çıkarmayı başardı. Volkanik patlamanın neden olduğu aşırı ısı dalgası, bedenleri vurduğu anda yumuşak dokular ve kanlar aynı anda kaynamış ve bu kişilerin kafatasları içeriden patlamıştı.
Aradan geçen iki yılın ardından arkeologlar bölgede ortaya çıkarılan başka bir kafatasını tanımladılar. Bu kişinin beyni ısı dalgası sebebiyle cama dönüşmüştü. Ancak bu sonuçlar Pompeii yakınlarındaki Herculaneum halkının bu şekilde ölmüş olabileceğine dair ikna edici olmayı başaramadı.
Pompeii’nin Komşusu Herkulaneum’daki Yeni Kanıtlar Bilinenleri Güncelledi
Yaklaşık 500 °C’lik kavurucu sıcaklıklar, arkeologların gözlemlediği camlaşmış beyinler, çatlamış dişler, kasılmış uzuvlar, yanmış kemikler ve parçalanmış kafatasları gibi sonuçlara yol açmış olabilir. Ancak birkaç kaburga kemiğiyle korunan diğer yumuşak doku kanıtlarındaki etkiler, daha düşük sıcaklıkları işaret ediyordu.
Bu nedenle Roma Tre Üniversitesi’nden jeolog Alessandra Pensa ve meslektaşları, MS 79’da Vezüv Yanardağı’nda yaşanan patlamanın Herculaneum sakinleri üzerindeki etkisini yeniden oluşturmaya karar verdi.
Scientific Reports’ta yayımlanan araştırmaya göre sıcaklıkların başlangıçta 500 °C’yi de aştığı ortaya çıktı.
1960’larda antik kentteki beş farklı yerden çıkartılan 40 yanmış odun örneğinin analiz edilmesi sonucunda, örneklerin kömürün oluştuğu sıcaklığa ulaştığı görüldü.
Bu kalıntıları analiz eden araştırmacılar, sıcaklıkların başlangıçta 500 °C’yi aştığını ve 555 °C’ye ulaşmış olabileceğini öne sürüyor.
Araştırmacılar, bu sıcaklıkların “insanların anında ölümüne neden olurken zeminde yalnızca birkaç desimetre kül bırakabileceğini” ifade ediyor.
Patlamadan sonraki termal dalgalar, 390 °C ile 465 °C ve 315 °C ile 350 °C arasındaki biraz daha düşük sıcaklıklarda daha fazla kül ve atık taşıdı.
Herculaneum’daki Vezüv Yanardağı patlamasının tanıkları, aslında bulutların “yer üzerinde nehirler gibi hareket ettiğini” gördüklerini anlatmışlardı.
Bölge Gelecek Tehlikelere Karşı Korunmasız
Bugün Herculaneum’dan geriye çok az şey kalmış olsa da, kasabanın dramatik sonu, Vezüv Yanardağı’nın yeniden patlama potansiyeli olduğuna dair bir uyarı işlevi de görüyor.
Araştırmacılar, yaklaşık olarak 700.000 kişinin yaşadığı Vezüv Yanardağı’nın ’kırmızı bölgesi’ içindeki binaların, zamanında tahliye edilmemesi durumunda olası patlamalara karşı termal etkilere karşı önlemler alınması gerektiğini öne sürüyorlar.
Kaynak: Science Alert