Bebeklerde Gaz Sancısını Gidermenin En Etkili Yolu Annelerin Beslenmesinde
Kıymetli anneler (ayrıca ilgili babalar), Bir anne için en zorlu süreçlerden biri bebeklerde gaz sancısıdır. Bu konuda sizlere detaylı bir rehber hazırlamak istedik. Makaledeki başlıklarımı seminerlerde şahsıma sorulan sorulardan tercih etmeyi tercih ettim. Ayrıca bu yazıyı aşağıda sizlerden gelecek yorumlara göre genişletip küçük bir kitapçık haline de getirebilirim. Şimdi sizi makalemizle başbaşa bırakıyorum.
Bebeklerde Gaz Sancısının Sebepleri Nelerdir? Belirtileri Nelerdir?
Bebekler gaz sancısı oldukça sık görülen bir durumdur. Bu noktada anne ve babanın sakin olması son derece önemlidir. Bebeğin çektiği sıkıntıya karşın anne ve babanın sakin olmaması bebeğe de huzursuzluk verecektir. Anne ve babaların bu noktada, her bebeğin gaz sancısı sorunu olabileceği ve bu durumun çözülebileceğini bilmesi gerekiyor. Bebeğinizin gaz sancısı çekmesinin birden çok sebebi olabilir. Genel olarak gaz sancısının en büyük sebepleri arasında annenin gaz yapıcı besinler tüketmesi gelmektedir. Bunun dışında bebeklerde gaz sancısının sebeplerini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Bebeklerin vakitlerinden çok önce ek gıdaya geçmesi, gaz sancısını başlatabilir.
- Bebekler beslenirken bazen hava yutabilirler. Yuttukları her hava baloncuğu bağırsaklara yerleşir. Akşam saatlerine doğru birleşen bu baloncuklar büyüyerek, bebeğin rahatsız olmasına sebep olur. Bu durumda annenin her beslenme sonrasında bebeğinin gazını çıkarması gerekmektedir.
- Bebeğin mutlaka düzenli bir beslenme saatinin olması gerekmektedir. Sık ya da çok seyrek aralıklarla beslenen bebeklerde gaz sancısı görülebilir.
- Şeker, şekerli suyu ya da hazır meyve suları gibi besinlerde içerisinde barındırdığı aşırı şeker sebebiyle gaz sancısına sebep olabilmektedir.
- Anneler bebeklerini memeden bıraktırmak için emziklerin üzerine sürekli şeker, bal ya da pekmez sürülmektedir. Bu da bebeklerin gaz sancılarını son derece arttırmaktadır.
- Bebeklerin hijyen durumuna dikkat edilmese, ne yazık ki bu durum kısa bir süre sonra gaz sancısı olarak geri dönecektir.
- Bebeklerin altı ıslak kalırsa, üşütecekleri için gaz sancısı çekeceklerdir.
Bütün bu sebepler gaz sancısını arttırmaktadır. Bunların dışında gaz sancılarının belirlenmeyen sebepleri de olabilmektedir. Bu durumda anne ve babaların bebeklerin hareketlerini gözlemlemeleri gerekmektedir. Gaz sancılarının belirtileri şu şekilde olmaktadır:
- Bebekler gaz sancısı çekerken genel olarak ayaklarını karınlarına çekerler.
- Gaz sancısı çeken bebek sürekli olarak ağlar.
- Kasılarak hareket ettikleri için anne ve babalar tarafından bebeklerin gaz sancısı çektiği anlaşılmaktadır.
- Gaz çıkarma çalışırken çok zorlanıyorsa ve neredeyse yüzü zorlanmaktan kırmızı ve mor arası bir renk alıyorsa, bebeğiniz gaz çıkarıyor demektir.
- Bunun dışında gaz sancısı çeken bebek sürekli olarak huysuzdur. Emme saati gelmesine rağmen hem emim hem ağlıyorsa, o zaman bebeğinizin gaz sancısı çektiğinden emin olabilirsiniz.
Bebeklerde Gaz Sancısı Ne Zaman Başlar?
Bebekler gaz sancısı son derece yaygın olarak görülen bir durumdur. Genel olarak bebeklerde gaz sancısı doğdukları andan itibaren başlayabilmektedir. Geçici olan bu durum anne ve babaları endişelendirmemelidir. Bebekler dünyaya geldiklerinde henüz bağırsak ve sindirim sistemleri, yetişkin bir insana göre gelişmemiş bir haldedir. Bu sebeple tüketilen besinlerin bebeği etkilediği unutulmamalı ve ona göre beslenilmelidir. Zaman olarak bebekler gaz sancısı, bebekler doğduktan 2 hafta sonrasında başlamaktadır. Bebek henüz dünya ile uyum süreci içerisindedir. 4. Haftada gaz sancıları en yüksek seviyesine ulaşır. Genel olarak 6. İla 9. Ay arasında olan bebeklerin gaz sorunu ortada kalkar. Bu durum her bebek için geçerli olmamaktadır. Bazı bebeklerde gaz sancısı, yok denecek kadar az olabilmektedir. Bu durumda ailelerin bir doktordan yardım alması son derece önemlidir.
Bebeklerde Gaz Sancısı İçin Ne Yapılmalıdır?
İlk olarak daha öncede belirttiğimiz gibi anne ve babanın panik yapmaması gerekmektedir. Sayısal olarak söyleyebiliriz ki, gaz sancısı her yeni doğan 100 bebeğin 50’sinde görülmektedir. Bu durumda endişelenecek bir durum yoktur. Gaz sancısı, gelişimin son derece olağan bir parçasıdır. Anne ve babaların bu durumda yapacakları bazı işler bulunmaktadır.
- Annelerin ilk olarak beslenmesine dikkat etmesi gerekiyor. Annenin tükettiği her şey süt yoluyla bebeğe geçiyor. Kısacası anne ne yerse bebek de onu yiyor diyebiliriz.
- Bebeğin uzun bir süre anne sütü ile beslenmesi gerekiyor. Anne sütü bebeği gaz sancısından korumaktadır.
- Emzirirken bebeğin hava yutmamasına dikkat edin. Bu sebeple biberon ve memenin bebeğin ağzını tam doldurmasını sağlayın. Hava yutan bebeğin karnı şişecek ve acı çektiği için daha çok ağlayacaktır.
- Bebeğin rahatlaması için bazı masajlar yapılabilir. Masajın etkisini arttırması için de bazı yağlar tercih edilebilir. Bu durumda annenin bir uzmandan yardım alması son derece önemlidir.
Kucak Masajını Nasıl ve Ne Sıklıkla Yapmalıyız? Diğer Masaj Teknikleri Nelerdir?
Daha önce de belirttiğimiz gibi, bebeklerin gaz sancısını geçirmenin en temel yollarının başında masaj gelmektedir. Anne ve babalar kucak masajı ile bebeklerini rahatlatabilir ve gaz sancısını daha hafif geçirilmesinde önemli rol oynayabilir. Gaz çıkaran bebekler ağlar. Anne ve baba olarak sizlerin bu ağlamayı ciddiye alması gerekmektedir. Bebeğinizi kucağa alarak onun sakinleşmesini sağlayabilirsiniz. Bebek annenin kokusunu alarak rahatlayacaktır. Bunun dışında bazı masajlarda uygulayabilirsiniz.
- Bebekler gaz sancısı çekerken, bacaklarını yukarıda doğru çekerler. Bu hareketle rahatlamaya çalışırlar. Sizler de bebeğinize yardımcı olabilirsiniz. Bebeğinizi düz ve yumuşak bir yere yatırın. Ellerinizi kumu çeker gibi nazik hareketlerle bebeğinizin karnından bacaklarına doğru çekin. Bu hareketi yaparken ellerinizin ılık olmasına özen gösterin. Soğuk eller bebeğinizin ağlamasını arttırabilir.
- Bunun dışında bebeklerinizin bacaklarını havaya kaldırın. Onların gazı çıkarmasına yardımcı olmak amacıyla dizlerini hafifçe bükerek karnına doğru bastırın. Bu hareketle karın kaslarını rahatlatacağınız gibi, bebeğinizin gazını da çıkarabilirsiniz.
- Midesini rahatlatmak içinde sağ elinizi kullanarak bebeğinizin karnına hafif hareketlerle masaj yapabilirsiniz.
- Parmaklarınızın ucu ile bebeğinizin göbeğinde hafif dokunuşlar yapın. Bu da bebeğinizin rahatlamasına yardımcı olacaktır.
Bebeklerde Gaz Sancısı İçin Bitkisel Çözüm Önerileri
Bebekleriniz gaz sancısı için yukarıda belirtilen yöntemler ya da masajlar işe yaramıyorsa bu noktada bitkisel yolları tercih edebilirsiniz. Uzmanlar genel olarak bitkisel yolların, diğer yollara göre daha alternatif olduğunun altını çiziyor. Bitkisel olan bu yoların bebeğiniz için hiçbir sakıncası bulunmamaktadır. Bebekleriniz için kullanabileceğiniz bitkisel çözümler şunlar olabilir:
- Anason Çayı: Bitkisel çözüm denildiğinde akıllara anason çayı gelmektedir. Anason, ağrılara ve krampları ortadan kaldırarak bebeklerin rahatlamasını sağlamaktadır. Aynı zamanda uyku yapan anason çayı bebeklerinizin rahat uyumasına yardımcı olmaktadır.
- Dereotu: Dereotu içerisinde C vitamini bulunan ve aynı zamanda sodyum ve potasyum açısından da son derece zengin olan bir besindir. Gaz sancılarını azaltacağı gibi annelerin sütünü de arttırmaktadır.
- Çörek Otu: Çörek otunu su içerisinde 1-2 dakika kaynatın. Soğuduktan sonra günde 1-2 çay kaşığı vererek gaz sorununa çözüm bulabilirsiniz.
Bunların dışında bebekleriniz için bitkisel karışım hazırlayabilirsiniz. Dereotu yağı, susam yağı, anason yağı, ayçiçeği yağı, kimyon yağı ve rezene yağını bir kap içerisinde karıştın. Günde en fazla 3 defa da 3 damla olmak üzere tüketebilirsiniz. Annelerin tükettiği bu yağ sütten bebeklere geçecektir. Bu şekilde bebeğinizin rahatladığını gözlemleyebilirsiniz.
Bebeklerde Gaz Sancısı İçin İlaç Önerileri
Bazı anneler bebeklerin gaz sancısını atlatması için çeşitli ilaç arayışına girmektedir. Ancak ne yazık ki her ilaç her bebeğe iyi gelmemektedir. Bu noktada annenin ilk olarak doktora danışması ve doktor kontrolünde ilaç alması gerekmektedir. Bu noktada doktorların genel olarak verdiği ilaçlar şunlardır:
- Zinco: Gaz giderme noktasında en çok tercih edilen ilaçların başında gelmektedir. Damla formunda bulunmaktadır.
- Mommys Bliss Gripe Water: Bebeklerde kolik ve gazı önlemektedir. Gaz damlası olarak da bilinen bu ilaç bebeklerin gazını çıkarmasına ve beraberinde rahat bir uyku geçirmesine yardımcı olmaktadır.
- İnfacol: Damla olarak bulunur. Bebeğin dil arkasına uygulanarak, bağırsaklardaki gaz birikmesini engeller.
- Metsıl: Metsıl damla olarak da bilinen bu ilaç, sancılı gaz ağrılarının tedavisinde kullanılmaktadır. Bağırsaklarda biriken gaz kabarcıklarını dağıtır.
- OMX: Bitkisel gaz damlası olarak bilinmektedir. Şurup formu da bulunmaktadır. Gaz sancısı ve kolik olan bebeklerde kullanılmaktadır.
- Colinox: Yetişkinlerle beraber bebeklerin sindirim sorunlarında tercih edilmektedir. Gaz sancılarını minimum düzeye indirmektedir.
Bebeklerde Gaz Sancısı Ne Zaman Geçer?
Bebeklerde gaz sancının süresi, bebekten bebeğe göre değişkenlik gösterebilmektedir. Genel olarak 3. Ve 4. Aylarda sancıların şiddeti ve gazın miktarı azalmaktadır. Hastalık olmayan, gelişimin parçası sayılan gaz tam anlamıyla bebek 9. Aya girdiğinde gaz sancıları bitmiş olur. 1. Yaşına girdiğinde ise gaz sancılarından eser kalmamış diyebiliriz. Bebeklerdeki sancıların şiddeti birbirine göre değişkenlik gösterebildiği gibi süre için de net bir şey söylemek mümkün değildir.
Emziren Annelerin Tüketmesi Gereken Bitki Çayları Nelerdir?
Emziren anneler, sadece tükettikleri besinlere değil, aynı zamanda tükettikleri çaylara da dikkat etmesi gerekiyor. Bazı çaylar bebeklerdeki gaz sancısını azaltacağı gibi, bazı çaylar sancının şiddetini ve dozunu arttırabilir. Bu noktada annelerin bilgili olması ve buna göre çay tüketmesi son derece önemlidir. İşte annenin tüketebileceği çaylardan bazıları şunlardır: -Rezene Çayı: Emziren annelerin en çok tüketmesi gereken çayların başında rezene çayı gelmektedir. Rezene çayının süt arttırma özelliği bulunmaktadır. Bu sebeple emziren annelerin rezene çayı tüketmesi son derece önemlidir. -Papatya Çayı: Papatya çayı, bilindiği üzere sakinleştirici etkisi olan bir çaydır. Annelerin emzirme döneminde genellikle huzursuz ve gergin olduğu bilinmektedir. Bu noktada annelerin tercih edeceği çayların başında papatya çayı gelmektedir. Anne çayı içip sakinleştiğinde bebekler de, annenin sütünü içince otomatik olarak sakinleşecektir. -Ekinezya Çayı: Ekinezya çayı halk arasında kış çayı olarak da bilinmektedir. Bu sebeple soğuk algınlığı ya da grip gibi rahatsızlıkların belirtilerini ortadan kaldırmakta bire bir! Bununla beraber emzirirken göğüs ağrısı çeken annelerin mutlaka tüketmesi gereken çayların arasında bulunuyor! -Kuşburnu Çayı: Bebeğini emziren annelerin, kuşburnunu tüketmesinde hiçbir sakınca bulunmamaktadır. Ancak her şeyde olduğu gibi bu çayda da annenin ölçülü tüketmesi son derece önemlidir. Günde en fazla 1 ya da 2 bardak tüketilebilir. C vitamini noktasında depo görevi gören bu çay kış aylarında annelerin yardımcısı olacak! Anneler belirtilen bu çay türlerinin başında, aktarla bulunan süt arttıran çaylar da tüketebilirler. Ancak bu çayları tüketmeden önce doktora danışmakta fayda var. Bütün çaylar anneye iyi gelmeyebilir. İçeriğini incelemek gerekiyor.
Emziren Anneler Hangi Besinleri Tüketmelidir?
Emziren annelerin en çok sorun yaşadığı konuların başında tüketmeleri gereken besinler gelmektedir. Anneler artık beslenirken bile yavrularını düşünmek durumundadır. Çünkü annenin yediği her türlü besin sütten bebeğe geçmektedir. Eğer anne bebeğin gazını arttıran bir besin kullanırsa bu durumda büyük problemlerle karşılaşabilirler. Annelerin tüketmesi ve tüketmemesi gereken besinler bulunuyor. Doğum bilindiği gibi beraberin gaz sancılarını da getiriyor. Bu noktada annelerin tüketmemeleri gereken sakıncalı gıdalarda bulunuyor. Bu gıdalar bebeğinizin gazını arttırabilir. İşte mutlaka emzirme döneminde uzak durulması gereken besinler: -Kuru fasulye, nohut vb. baklagiller: Kuru fasulye, nohut, greyfurt, karnabahar gibi besinler ne yazık ki gaz açısından son derece sakıncalıdır. Annelerin bu besinlerden mümkün olduğu kadar uzak durması gerekiyor. -Peynir, süt ve yoğurt üçlüsü: Bu besinler normalde son derece faydalı ve yararlıdır. Ancak inek sütünden yapılırsa peynir, süt ve yoğurt gaz sorununu ortaya çıkartabilir. Anneler bu besinleri tüketmek istiyorsa, ara ara tüketerek bebeklerindeki durumları gözlemlemesi ve daha sonradan beslenme programlarına eklemesi gerekiyor. -Çiğ meyve ve sebzeler: Çiğ olarak tüketilen sebzeler ve meyveler bazı durumlarda gaz sancısı yapabilir. Annelerin bu durumda her sebzeyi ve meyveyi deneyerek tüketmesi gerekiyor. Bazı annelerde hiçbir sorun teşkil etmezken, bazılarında gaz sancısını ortaya çıkartabilir. -Kahve ve çay: Kahve ve çay seven anneler emzirme döneminde biraz bu besinlerden uzak durması gerekiyor. Bu besinler uykusuzluğa sebep olabileceği gibi bebeklerde huzursuzluk yaratabilir. Annelerin emzirme döneminde tüketmemesi önerilmektedir. Bazı besinler annenin sütünü arttıracağı gibi, bebeklerin gaz sorununu da ortadan kaldırmaktadır. Sütü arttıran ve bebeği rahatlatan besinleri tüketmeleri son derece faydalı olacaktır. Bu noktada annenin tüketebileceği besinler (Kararınca tüketilmelidir) şunlar olmaktadır: Yumurta: Yumurta içerisinde pek çok vitamini barındırmaktadır. Protein açısından son derece zengin olan yumurta bebeğin özellikle diş ve kemik açısından gelişimini desteklemektedir. Bunun dışında beyin gelişimine katkıda bulunan yumurtanın günde 1 tane tüketilmesi gerekiyor. Yoğurt: Yoğurt son derece faydalı bir besindir. Ancak inek sütünden yapılırsa annenin yoğurt ve sütü tüketmemesi gerekiyor. İnek sütünden yapılmaya yoğurtlar tüketilebilir. Annenin durumuna göre günde 2-3 kâse yoğurt tüketilmesi uzmanlar tarafından öneriliyor. Çemen Tohumu: Bu tohum, annenin sütünü arttırması noktasında son derece yararlı bir besindir. Anneler tüketme zevkine göre çemen tohumunu isterlerse salatalarına, isterlerse yemeklerine isterlerse de yoğurtlarına katabilirler. Su: Su her dönemde tüketilmesi gereken en önemli besinlerin başında bulunuyor. Anne sütünü arttırmak ve sindirim sorunlarını gidermesi açısından günde en az 3 litre su tüketmesi gerekiyor. Emzirirken terleyen anneler, bu durumu kapatmak için günde en fazla 1 tane olmak üzere sade maden suyu tüketebilirler. Sarımsak ve Soğan: Annenin sütünü arttıran besinlerin arasında bulunan sarımsak ve soğan mutlaka kararınca tüketilmesi gerekmektedir. Anne ilk olarak bebeğindeki değişimlere dikkat ederek tüketmesi gerekmektedir. Eğer, annede ve bebekte bir sorun olmuyorsa salatalarda ve yemeklerde bol bol tüketilebilir.
İbrahim Saraçoğlu’nun Gazı Olan Bebekler İçin Tavsiyesi
İbrahim Saraçoğlu bebeklerin gaz sorununa karşı önermiş olduğu önemli bir kürü bulunuyor. Son derece bitkisel olan bu yöntemi, bebeklerinizde güvenli bir şekilde kullanabilirsiniz. Bu noktada kullanacağınız malzemeler şunlardır: -1 çay kaşığı kadar kimyon -Su Kaynattığınız suyun içerisine bir çay kaşığı kimyonu ekleyin. Suyu kaynatmaya devam edin. Bir süre kaynadıktan sonra ocaktan alın. Tülbent ile süzdüğünü karışımı bardağa alın. İsteğe göre 2 çay kaşığı şeker ekleyebilirsiniz. İyice karıştırdığınız karışımı bebeğinize azar azar içirebilirsiniz. Belirtilen bu kür birçok bebeğin gaz sancısını geçirmektedir. Ancak her bebek aynı özellikte olmadığı için karışım bazen işe yaramamaktadır. Bu noktada bebeğinizi rahatlatacak yöntemler keşfetmeniz gerekmektedir. Bunun dışında İbrahim Saraçoğlu’nun belirtmiş olduğu bazı püf noktalarla da bebeğinizi rahatlatabilirsiniz: -Sürekli olarak altının kuru mu, ıslak mı olduğuna dikkat edin. Altı ıslak olan bebekler daha çok gaz sancısı çekmektedir. -Bebeğinizin karnına hafif hareketlerle masaj yaparak, rahatlamasını sağlayabilirsiniz. -Annelerin emzirme süresini iyi ayarlaması son derece önemli. -Ek gıdaya mümkün olduğu kadar başvurulmaması gerekiyor. -Bebeğin sürekli olarak aynı konumda yatmaması, gaz sancısı açısından son derece önemlidir.