Değerli okurlar, bugün 5 Haziran Dünya Çevre Günü… Bütün dünyanın, dünyadaki bütün insanların oturup çok ciddi bir şekilde, “Biz yaşadığımız bu dünyayı nereye götürüyoruz” diye düşünmeleri gereken bir gün.
Bugün dünyanın başında korona virüs belası var. Aşısını bulundu. Herkes aşılanınca bu virüsten kurtulacağız. Hastalananlar için ilaçlar da geliştiriliyor. İnsanlık bu büyük beladan mutlaka kurtulacak.
Ancak çevre kirliliği konusu böyle değil. Çevre kirliliği konusunda özellikle ülkemiz ve kentimiz geri dönüşü mümkün olmayan bir noktaya gidiyor. Artık çok ciddi düşünmek, çok ciddi önlemler almak gerekiyor.
…………………..
Ben, 1980’li yıllarda bu kentte 5 Haziran Dünya Çevre Günü’nün nasıl kutlandığını hatırlıyorum. İzmit, hem havası, hem toprakları, hem denizi en çok, en vahşi şekilde kirletilen şehir durumundaydı.
ABD ve Avrupa ülkeleri 1980’li yıllarda vatandaşlarını “Sakın Türkiye’de İzmit diye bir şehre gitmeyin” diye uyarmışlardı.
İzmit nefes alamıyordu. Sağ olsun Sefa Sirmen bu şehre doğalgazı getirdi.
İzmit çöp kokuyordu. Sağ olsun Sefa Sirmen çöp fabrikasını kurdu, çöplüğü kaldırdı.
İzmit Körfezi’ne bütün atıklar arıtılmadan veriliyordu. Sağ olsun Sefa Sirmen çevre entegre projesini hayata geçirdi. Evsel atıklar arıtılmaya başlandı.
Bütün bunlar kent halkının bilinçli yapısıyla oldu. İzmitli hassastı. Çevresine, şehrine, doğasına karşı duyarlıydı.
Biz bu şehirde ne 5 Haziran’lar kutladık. Bir 5 Haziran gününde hiç unutmak Hürriyet Caddesi ile Cumhuriyet Caddesi’nde boydan boya masalar kurulmuştu. On binlerce İzmitli bir araya gelmiş, 5 Haziran’ı birlikte kutlarken çevre konusundaki hassasiyetini dile getirmişti.
Bir 5 Haziran’da İzmit Körfezi’nde öyle bir gösteri yapıldı ki, dünya basınının manşetlerine çıktı. İrili ufakla yüzlerce tekne İzmit Körfezi’nde kirliliği protesto etti.
Hiç unutmam bana göre bu kentin geçmişindeki en önemli Valilerden biri olan Kemal Nehrozoğlu, önce devlete ait kuruluşlara arıtma tesisi zorunluluğu getirmişti. Tüpraş, Seka, İgsaş, Petrol Ofisi o zamanlar devletin fabrikalarıydı. Önce onlar arıtma tesislerini yaptılar.
Sonra İzmit’i kokutan Pakmaya, Kazlı Deri gibi fabrikalar dize getirildi. Pakmaya arıtma tesisini kurmak, Ali Şen’e ait Kazlı Deri bu kenti terk edip gitmek zorunda kaldılar.
İşte bütün Marmara ölüyor. İzmit Körfezi deniz salyası ile kaplı. Bu tabloya bakan Büyükşehir Başkanı, “Biz kirletmiyoruz. İstanbul kirletiyor” gibi bu konuda bile ahmakça siyaset yapma üslubunu tercih ediyor.
Gidin bakın; Kilez Dere perişan, Sarı Dere perişan, Kumlu Akarca Deresi perişan. Bütün fabrikaların zehirli atıkları bu dereler üzerinden İzmit Körfezi’ne bırakılıyor.
Dilovası’nda vahşi sanayileşme nedeniyle, bebekler annelerinin karnında kansere yakalanıyor. Dilovası kaynaklı zehir, Kandıra’daki insana bile ulaşıyor.
Bir süre daha bu aymazlık, bu ahmaklıkla hareket edersek, birkaç yıl sonra bu kentte sağlıklı yaşamak mümkün olmayacak.
Öyle bir Büyükşehir Belediyemiz var ki, üç yıl önce yapılmış, bitmiş olması gereken yeni çöp tesisi ve depolama alanı için daha yer bile belirleyemedi.
Bu çevre konusu, her türlü siyasi çekişmenin, her türlü siyasi palavra ve manevranın üzerinde düşünülmelidir. Mutlaka bir şeyler yapmalıyız. Bu kentin evsel atıklarını arıtıyoruz ama, sanayiden kaynaklanan zehirlenmeyi önleyemiyoruz.
Denize, derelere, havaya zehir salanlar yakalanmıyor. Cezalandırılmıyorlar. Vahşi sanayileşme, aşırı kirlenme bütün hızıyla devam ediyor.
1980’li yıllarda 5 Haziran Dünya Çevre Gününü büyük coşkuyla kutlayan, bu kenti zehirleyenlere gözdağı veren bu kent, bugün 5 Haziran Dünya Çevre Gününü habersiz, sessiz ve umursamaz geçiriyor.
Dünya ülkeleri, 1972 yılından beri 5 Haziran’ları Dünya Çevre Günü olarak kutluyorlar. Biz bu kentte çok görkemli 5 Haziran’lar kutladık. Aşırı kazanç hırsıyla kurallara uymadan bu kenti kirletenlerin yakasına yapıştık, hesap sorduk.
Ama şimdi bu kent sahipsiz. Bu kent acımasızca, vahşice, korkunç boyutlarda kirletiliyor.
Uyanmamız lazım. Bu kente, bu kentin havasına, denizine, derelerine, ormanlarına sahip çıkmamız lazım.
Bir tek örnek vereyim: Siz Yeniköy Merasının eski halini bilir misiniz? Yemyeşil bir otlaktı. Kuzular, buzağılar otlardı. Şimdi o meranın haline bakın. Bu kentin nereden nereye geldiğini görün.
Hala bu kentin sahilinde zehir depolama tesisi yapmak isteyenler ve çıkar karşılığında bu projeleri destekleyenler var.
Bugün 5 Haziran Dünya Çevre Günü…
Bugün biraz çevreyi düşünün. Bugün biraz, gelecek nesillere bu kenti nasıl bırakacağımızı düşünün.
Dünya Çevre Günümüz kutlu olsun.