İş Güvenliği; İşçilerin iş kazalarına uğramalarını önlemek amacıyla güvenli çalışma ortamını oluşturmak için alınması gereken tedbirlerdir. İşçi sağlığı ise çalışanların sağlıklarını fiziksel, sosyal ve psikolojik olarak en üst seviyede tutmak, çalışma şartlarını ve üretim araçlarını çalışan sağlığına uygun hale getirmek, çalışanları zararlı etkilerden koruyamak için kurulmuş bir tıp dalıdır.
Ülkemizde sık sık iş kazalarından dolayı hayatını kaybeden insanların haberlerini okuyup kızıyoruz, üzülüyoruz, işverene öfkeleniyoruz hatta kimi zaman dikkatli olmadığı için hayatını kaybeden çalışana bile içten içe sitem ediyoruz. Peki bu işin kuralı kanunu yok mu? Var tabi ki. Özellikle 2012 yılında yürürlüğe giren 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu bu konuda bir çok düzenleme getirmiş. Neler mi? Bir kaç örnek vereyim.
İşyerleri tehlike durumlarına göre sınıfandırılacak ve her sınıflandırmanın iş güvenliği kapsamında farklı yaptırımları olacak. Mesela çok tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde (A) sınıfı, tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde en az (B) sınıfı, az tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinde ise en az (C) sınıfı iş güvenliği uzmanlığı belgesine sahip olanlar görev yapabilecek.
Çalışanların sayısına ve işyeri türüne bakılmaksızın her işyerinde iş güvenliği uzmanı, işyeri hekimi ile diğer sağlık personeli görev yapacak. Gerekli şartları taşıması durumunda, işverenin kendisi de iş sağlığı ve güvenliği hizmetini üstlenebilecek. Burada hemen bir not ekleyeyim. Çalıştığım şirketteki ilk yardım sorumlularından biriyim. Bunun için bir kursa gittim ve hem yazılı hem de uygulamalı sınavdan geçtim. Bence herkes bir yerde çalışsın çalışmasın mutlaka temel ilk yardım eğitimi almalı. Küçük ve basit bilgilerle bile bir çok insana faydanız dokunabilir.
Kamu hariç 10’dan az çalışanı olan çok tehlikeli ve tehlikeli sınıfta yer alan işyerlerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerinin yerine getirilmesinde, bakanlık maddi destekte bulunacak. Sigortasız personel çalıştırdığı tespit edilen işyerlerinden, yapılan destek yasal faizi ile birlikte geri alınacak.
İşverenler, işyerinde var olan ya da dışarıdan gelebilecek tehlikelerin belirlenmesi ve önlenmesi için risk değerlendirmesi yaptıracak Maden, metal ve yapı işleri ile tehlikeli kimyasallarla çalışılan sektörler ve büyük endüstriyel kazaların olabileceği işyerlerinde risk değerlendirmesi yapılmamışsa iş durdurulacak !!! (birden aklıma Soma madeni geldi)
İşyeri hekimi ve sağlık görevlileri tarafından meslek hastalığı ön tanısı konulan vakalar, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yetkilendirilen sağlık hizmeti sunucularına sevk edilecek.
Tüm işverenler; ilkyardım, yangınla mücadele, kişilerin tahliyesi, ciddi ve yakın tehlikeyle karşılaşılması gibi durumlar için önceden acil durum planı hazırlayacak. Acil durumlara hazırlık amacıyla tüm çalışanların katılacağı eğitim
ve tatbikatlar yapılacak.
Büyük endüstriyel iş kazası olasılığı bulunan işyerleri, kaza önleme politika belgesi veya güvenlik raporu hazırlayarak içerik ve yeterlilik açısından incelenmek üzere Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına verilmeden faaliyete geçemeyeceklerdir
Bu maddelere böyle devam ediyor gidiyor. Madem bu işin artık kanunu ve kanuna uyulmaması durumunda yaptırımları var 2014 yılı iş kazaları bilançosunu bana kim haklı bir şekilde izah edebilir??? 1886 can kaybı…
Ocak ayında 101, Şubat ayında 84 işçi, Mart ayında 122, Nisan ayında 124, Mayıs ayında 427, Haziran ayında 151, Temmuz ayında 130, Ağustos ayında 160,Eylül ayında 152, Ekim ayında 171, Kasım ayında 137, Aralık ayında 127 işçi can verdi.
Kaç kişi ceza aldı? Kaç işyeri kapatıldı? Kaç işyerinde önleyici ve düzeltici çalışmalar yapıldı? Bu kayıpların yaşandığı yerler hiç denetimden geçmedi mi? Kanun denetlenecek diyordu. Kanuna da güvenmeyecek miyiz? Bu kazaların yaşandığı iş yerlerini denetleyip uygun onayı verenler bir bakıma katil olmuyor mu? Ortakları da iş verenler ve ilgili yöneticiler değil mi? Katillik bir insanı karşısına geçip öldürmekle mi oluyor?
Suçluları bulup Taksim’de sallandırmak lazım diye ahkam kesmeyeceğim. Çalışan da olsak işveren de olsak kanun var diye değil, hayatımıza duyduğumuz sevgi ve saygıdan dolayı çalışma koşullarına dikkat etmeliyiz. Etmeyenleri uyarmalı hatta kesinlikle şikayet etmeliyiz. Belki duyarlılık arttıkça cezalar da uygulanmaya koyulur ve insanlığını kaybetmiş insan görünümlüler paralarını kaybetmemek için daha dikkatli ve özenli olurlar. Kimbilir…
Ve çok acı ki ben bu yazıyı yazarken yine bir iş kazası oldu. Son dakika haber şöyle; İzmir-Çanakkale Otoyolu Koyundere Mevkisi’ndeki yapımı devam eden viyadük inşaatında beton dökülmesi sınasında çelik konstrüksiyon iskele yıkıldı. Çok sayıda işçi yaralanırken 4 işçinin enkaz altında kaldığı, aralarında yaşamını yitirenlerin olabileceği belirtildi.