Kekik yağı nedir, nasıl yapılır?
Kekik yağı, kekik bitkisinin yapraklarından ve dallarından elde edilir. Önce hava ile kurutulur ve yağı, buhar distilasyonu ile çıkarılır. Kekik yağı faydaları birçok insan tarafından ilgi görmüştür ve sindirim sorunları ve soğuk algınlığı tedavisinde de kullanılmıştır. Bu uçucu yağın antibakteriyel, anti-fungal, antioksidan, anti-enflamatuar ve anti-tümör özellikleri vardır. Aynı zamanda saklama sırasında gıdaların bozulmasını önlemek için gıda koruyucu olarak kullanılır.
İlgili yazı: Yüze ve cilde zeytinyağı sürmek sağlıklı mıdır?
Kekik yağı faydaları nelerdir?
İşte madde madde kekik yağının faydaları:
1- Zararlı bakterilerle mücadele eder
Kekik yağı faydalarının ilk maddesi, bakterilerle mücadele etmesidir. Kekik yağı, çeşitli bakterilere karşı etkili olduğu bilinen doğal bir antibiyotiktir. Deri, idrar ve solunum yolları enfeksiyonlarına neden olan bakterilerle savaşmaya yardımcı olabilir.
Yağdaki karvakrol, bakteri üremesini engelleyerek antibakteriyel özellikler sergileyebilir. Bu amaçla kullanımını anlamak için daha fazla çalışmaya ihtiyaç vardır. Karvakrol ile birlikte, kekik yağındaki timolün bakteri büyümesini engellemede sinerjistik bir etkiye sahip olduğu bulunmuştur.
Kekik yağının doğal ve güçlü antibakteriyel özellikleri, antibiyotiğe dirençli bakteri suşlarına karşı kullanılma potansiyeline de sahiptir.
2- Kolesterolü düşürmeye yardımcı olur
Kekik yağı faydaları arasında kolesterolü düşürmesi önemli bir maddedir. Araştırmalar, kekik yağının insanlarda olduğu kadar hayvanlarda da kolesterolü düşürmeye yardımcı olabileceğini göstermiştir.
Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar, karvakrolün on hafta boyunca yüksek yağlı bir diyetle beslenen farelerde lipit profillerini önemli ölçüde iyileştirmeye yardımcı olabileceğini bulmuştur.
Bu fareler, sadece yüksek yağlı bir diyetle beslenen farelere göre daha düşük kolesterol seviyelerine sahipti.
Hafif hiperlipidemili (yüksek kolesterol seviyeleri) insanlar üzerinde yapılan bir araştırma, farklı bir kekik yağı türü (Origanum onites) tüketmenin lipid profillerini yönetmeye yardımcı olabileceğini göstermiştir.
Üç aylık bir süre boyunca, denekler daha düşük seviyelerde kötü kolesterol (LDL veya düşük yoğunluklu lipoprotein) ve artmış iyi kolesterol seviyelerine (HDL veya yüksek yoğunluklu lipoprotein) sahipti.
Kekik yağı aynı zamanda kardiyovasküler hastalık riskini artırdığı bilinen C-reaktif protein seviyelerini de düşürmüştür.
3- Güçlü antioksidan özellikleri vardır
Kekik yağı faydaları arasındaki bir diğer husus ise antioksidan özellikleridir. Antioksidanlar, vücudumuzda zararlı toksinler olan serbest radikallerin zarar vermesini önler.
Hücresel hasarı ve kanser veya kalp hastalığı gibi kronik rahatsızlıklara yol açabilecek oksidatif stresi önlemeye yardımcı olurlar. Çalışmalar, kekiğin yüksek konsantrasyonda antioksidan içerdiğini göstermiştir.
Karvakrol, timol ve rosmarinik asit, kekik yağındaki güçlü antioksidanlardır. Vücudun bağışıklığını geliştirmeye ve hastalıkları uzak tutmaya yardımcı olurlar.
4- Mantar enfeksiyonlarına iyi gelir
Evet, yanlış duymadınız, kekik yağı faydaları mantar enfeksiyonlarına da iyi gelebilir. Kekik yağı, oral kandidiyazis ve protez stomatitini tedavi etmek için kullanılan fungisidal aktiviteye sahiptir.
Bir çalışma, kekik yağı gibi uçucu yağların ayak banyosuna eklenmesinin çeşitli mantar ve bakteri türlerine karşı etkili olabileceğini bulmuştur. Çalışmalar kekik yağının Candida maya enfeksiyonlarına karşı anti-fungal aktivitelerini de belirlemiştir.
Başka bir çalışma, kekik yağı; timolün, nistatin (bir mantar önleyici ilaç) ile kombinasyon halinde kullanıldığında Candida albicans, Candida tropicalis ve Candida krusei suşlarına karşı anti-fungal aktivitesini bulmuştur.
5- Bağırsak sağlığını iyileştirir
Kekik yağı faydaları, sindirim ve bağırsakla ilgili sorunlara karşı da etkili bir silahtır. Kekik yağı, halk arasında sindirim bozukluklarını tedavi etmek için kullanılmıştır. Kekik yağının antimikrobiyal ve anti-enflamatuar etkileri bağırsak sağlığının korunmasına yardımcı olur.
Kekik yağının domuzların bağırsak duvarları üzerinde koruyucu bir etkiye sahip olduğu da bulunmuştur. Yağ, bağırsak bariyerini iyileştirerek ve zararlı mikroorganizmaları öldürerek bağırsağı tedavi etmeye yardımcı olmuştur.
Kekiğin içinde bulunan bir bileşik karvakrolün anti-enflamatuar özellikleri mide ülserlerinin iyileşmesine yardımcı olur. Bu bileşik, prostanoidler gibi inflamatuar aracılara müdahale ederek fayda sağlayabilir.
Araştırmalar, kekiğin ince bağırsaktaki bakteriyel enfeksiyonları tedavi edebileceğini de bulmuştur. Bu etki, yağın güçlü antioksidan ve antimikrobiyal özelliklerine bağlanabilir.
Şişkinlik veya aşırı gaz, ince bağırsak bakteriyel enfeksiyonlarının bir semptomudur ve kekik yağı, onları en az antibiyotik kadar etkili bir şekilde iyileştirmeye yardımcı olur.
Kekik yağı ayrıca enterik parazitlerin neden olduğu yorgunluğu gidermeye yardımcı olabilir. Bunu, Blastocystis hominis, Entamoeba hartmanni ve Endolimax nana adlı bağırsak parazitlerinin aktivitesini inhibe ederek başarır.
6- Anti-enflamatuar özelliklere sahiptir
Kekik yağı faydaları içindeki bir diğer husus, anti-enflamatuar özellikler sergilemesidir. Vücudun kardiyovasküler hastalık, kanser, nörodejeneratif bozukluklar ve ilaç toksisitesi gibi çeşitli bozukluklara karşı korunmasına yardımcı olur.
Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar, kekik yağındaki bileşik olan karvakrolün iltihaplanmaya neden olduğu bilinen inflamasyon aracılarının (interlökinler) üretimini azalttığını göstermektedir.
Başka bir çalışma, kekik yağı ve kekik yağı kombinasyonunun farelerde iltihabı azalttığını göstermiştir.
Kronik obstrüktif akciğer hastalığı (KOAH), öncelikle sigara içilmesine bağlı olarak ortaya çıkan yaygın bir hastalıktır. Kekik yağı içindeki karvakrolün KOAH’lı domuzlarda sistemik inflamasyonu tedavi etmeye yardımcı olduğu bulunmuştur.
7- Ağrıyı azaltmaya yardımcı olur
Kekik yağı faydaları arasındaki yedinci madde, ağrıyı azaltabilme yeteneğidir. Kekik yağı doğal bir analjeziktir.
Geleneksel olarak, topikal (bölgesel) uygulama yoluyla romatoid artritin neden olduğu ağrıyı azaltmak için kullanılmıştır. Karvakrol ayrıca prostaglandin sentezini inhibe eder ve ilişkili iltihaplanma ve ağrıyı önler.
Kekik yağındaki karvakrol, orofasiyal ağrıyı azaltmada da etkilidir. Kekik yağı ayrıca baş, yüz, boyun ve ağızda kronik ağrı gibi ilgili semptomları da hafifletebilir.
8- Kanserle mücadele eder
Kekik yağının faydaları kanserle de mücadele eder. Kekik yağı, kanserle mücadeleye yardımcı olabilecek antioksidan, anti-enflamatuar ve kemopreventif özelliklere sahiptir.
Başka bir çalışma, kekik yağının mide kanserinde anti-proliferatif aktivite gösterebileceğini keşfetmiştir.
Kekik ekstraktlarının insanlarda kolon kanserinde kanser hücresi ölümüne neden olduğu da bulunmuştur.
Kekik yağı faydalarını araştıran birkaç çalışma, karvakrolün kanserle mücadele özelliklerine sahip olabileceğini göstermektedir. Kekik yağında bulunan bu bileşiğin ayrıca insanlarda meme kanseri hücreleri üzerinde anti-tümör etkilere sahip olduğu bulunmuştur.
Kekik yağındaki karvakrolün ayrıca karaciğer kanseri riskini azalttığı bulunmuştur. Bir diğer çalışma, karvakrolün insanlardaki akciğer kanserinde hücre büyümesinin çok güçlü bir inhibitörü olduğunu bulmuştur.
Başka bir araştırma ayrıca kekik yağı ve ana bileşenlerinin potansiyel olarak antikanser ajanlar olarak kullanılabileceğini belirtmektedir.
9- Kilo vermeye yardımcı olur
Kekik yağının faydaları kilo vermeye de yardımcı olur. Kekik yağının anti-enflamatuar ve hipolipidemik etkileri, obezite riskini azaltmaya yardımcı olabilir.
Hayvanlar üzerinde yapılan çalışmalar, kekik yağında bulunan karvakrolün yüksek yağlı bir diyetle beslenen farelerde gen ifadelerini modüle ederek yemeye bağlı obeziteyi önleyebileceğini bulmuştur.
Kilo vermek için kekik yağı faydaları hususunu araştıran başka bir çalışma, yüksek yağlı diyet ve karvakrol ile beslenen farelerde C-reaktif protein seviyelerinin önemli ölçüde düşük olduğunu bulmuştur.
C-reaktif protein genellikle fazla kilolu çocuklarda ve ergenlerde daha yüksektir. Bu nedenle, C-reaktif proteinin azalması, azalmış inflamasyonun ve obezite riskinin bir göstergesidir.
Kekik yağı faydaları arasındaki bu durum, aynı zamanda kardiyovasküler hastalık ve diyabet dahil olmak üzere obezite ile bağlantılı diğer bozuklukların riskini de azaltır.
Kekik yağında bulunun karvakrolün kilo yönetimine de yardımcı olduğu bulunmuştur. Farelerde yapılan çalışmalarda, karvakrol ile diyet yapanlar, tek başına yüksek yağlı diyetle beslenenlere göre daha az kilo almışlardır.
Kekik yağındaki timol de obezite riskini azaltabilir.
10- Yaraların iyileşmesine yardımcı olur
Kekik yağı faydaları, yaraları iyileştirmeye olan katkısıyla da ünlenmiş olabilir. Hatta kekik yağının bileşenlerinden biri ile merhem bile geliştirilmiştir.
Başka bir kekik özü merheminin yaralarda (özellikle ameliyat sonrası yaralarda) bakteriyel kontaminasyonu önlediği bulunmuştur.
Sıçanlar üzerinde yapılan bir çalışma, kekik yağı içindeki karvakrolün proinflamatuar molekülleri düzenleyerek yara iyileşmesine katkı sağladığını bulmuştur.
11- İlaçların yan etkilerini azaltır
Bazı ilaç ve ilaçların yan etkileri olabilir. Böyle bir ilaç, romatoid artrit ve kanser gibi iltihaplı hastalıkları tedavi etmek için kullanılan bir ilaçtır. Kekik yağının faydaları arasındaki anti-enflamatuar ve antioksidan özelliklerinin, sıçanlarda bu ilaç kaynaklı bağırsak hasarına karşı yardımcı olduğu bulunmuştur.
Başka bir çalışma, kekik yağı içindeki karvakrolün oral demir takviyesi tedavisi sırasında yararlı olduğunu göstermektedir. Demir takviyeleri, kabızlık ve kusma gibi semptomlarla sindirim rahatsızlığına neden olabilir. Karvakrol, Salmonella enfeksiyonu sırasında bağırsak epitel hücrelerinin korunmasına yardımcı olabilir.
Kekik yağının cilde ve saça faydaları nelerdir?
Kekik yağı, karvakrolün anti-enflamatuar ve antioksidan özellikleri nedeniyle cilt bakım ürünlerinde popülerdir. Bu yüzden, cilde ve saça da etkisi olan kekik yağı faydaları birçok insan tarafından bilinmektedir.
Kolajen, cildin önemli bir yapısal bileşenidir. Aynı zamanda erken yaşlanmayı da önler. Kekik yağındaki karvakrol, kolajen üretimine dahil olan genleri aktive ederek kolajen sentezini destekler.
Kekik eyağında bulunan antioksidanlar, hücresel hasarı önlemeye de yardımcı olabilir. Kekik yağının mantar önleyici özellikleri kepek tedavisine ve kafa derisi sağlığının iyileşmesine yardımcı olabilir. Ancak bu konuda yapılan araştırmalar sınırlıdır.
Kekik yağı nasıl kullanılır?
Kekik yağı, topikal olarak uygulanmadan önce jojoba veya hindistancevizi yağı gibi bir yağ ile seyreltilmelidir. Kekik yağının kapsül formu farklı konsantrasyonlara sahiptir ve kapsül kullanmadan önce doktorunuza danışmalısınız.
Ancak, kekik yağı faydalarını test etmek için diğerlerini ölçülü olarak deneyebilirsiniz.
Cilt enfeksiyonları için kekik yağı nasıl kullanılır?
İhtiyacın olacak şeyler:
- Kekik yağı
- Zeytin yağı
İşlem:
- Bir çay kaşığı zeytinyağını bir damla kekik yağı ile karıştırın.
- Bu karışımı etkilenen bölgeye uygulayın.
Bu seyreltilmiş yağ, cilt tahrişini azaltmaya yardımcı olur ve cildi rahatlatır.
Sporcu ayağı tedavisi için kekik yağı nasıl kullanılır?
İhtiyacın olacak şeyler:
- Kekik yağı
- Sıcak su
- Deniz tuzu
İşlem:
- Ayağınızın sığacağı bir kaba iki yemek kaşığı deniz tuzu ve birkaç damla kekik yağı karıştırın.
- Ayaklarınızı 20 dk bu suyun içinde bekletin.
Antibiyotik olarak kekik yağı nasıl kullanılır?
Bakteri veya parazitlerin neden olduğu enfeksiyonları tedavi etmek için bir tıp uzmanının yazdığı kekik yağı kapsülüne ihtiyacınız olacaktır.
Temizlik maddesi olarak kekik yağı nasıl kullanılır?
İhtiyacın olacak şeyler:
- Kekik yağı
- Çay ağacı yağı
- Kabartma tozu
- Sirke
İşlem:
- Tüm malzemeleri sıcak suda karıştırın.
- Daha sonra ise bu karışımı doğal bir temizleyici olarak kullanın.
Kekik yağının faydaları ve farklı kullanımları olmasına rağmen herkes için uygun olmayabilir. Yağ, dikkat edilmesi gereken (aşağıda göreceksiniz) bazı yan etkilere neden olabilir.
Kekik yağı zararları var mıdır?
Kekik yağı faydaları nelerdir öğrendik. Peki ya zararları?
Kekik yağı çok güçlüdür ve uygun şekilde seyreltilmezse yakabilir. Aynı zamanda keskin bir tadı vardır; dolayısıyla zeytinyağı veya hindistancevizi yağları ile seyretilmelidir.
Alerjik reaksiyon nadir olsa da, kullanırken dikkatli olmak gerekiyor. Olası alerjik reaksiyon nedeniyle, cildinizde kullanmadan önce bir minik bir bölgede test yapmanızda da fayda vardır.
Kekik yağı faydaları ne kadar kulağa hoş gelse de, bazı ilaçlara müdahale edebileceğinden, kullanmadan önce bir doktora danışmalısınız. Herhangi bir yan etki yaşarsanız, derhal tıbbi yardım almalısınız.
Diyabetli kişiler, kan şekeri seviyelerini düşürebileceğinden kekik yağı alımını izlemelidir.
Düzenli ilaç kullanan kişiler kekik yağı almadan önce muhakkak doktorlarına danışmalıdır.
Ayrıca, kekik yağı ne kadar etkileyici görünse de, bir hekim tarafından aksi belirtilmedikçe, kekik yağı genellikle hamile kadınlar için güvenli kabul edilmez.
Sonuç olarak
Kekik yağı faydaları bir hayli fazla olduğu için geleneksel olarak kullanılmaktadır.
Bakteriyel ve fungal enfeksiyonlarla savaşır ve çoklu ilaca dirençli bakterilerle savaşma potansiyeline sahip olduğu ileri sürülür.
Kanser riskini azaltmaya, kolesterolü düşürmeye, kilo vermeye yardımcı olur.
Yağı normal rutininizin bir parçası haline getirebilirsiniz. Ancak, neden olabileceği olası yan etkilere karşı dikkatli olmalısınız.
Sık sorulan sorular
Kekik yağı yüze sürülür mü?
Evet, kekik yağı yüze sürülür ancak hindistancevizi veya jojoba yağı ile seyreltmelisiniz. Cilt sağlığının iyileştirilmesine yardımcı olacaktır.
Kekik yağı saçları uzatır mı?
Saç uzamasını desteklemesi için kekik yağını Hindistan cevizi veya argan yağları ile karıştırabilirsiniz. Bununla birlikte, kekik yağının saç uzamasını artırabileceğini belirten hiçbir araştırma yoktur.
Kaynak ve ileri okuma:
Not: Konu hakkında ilgili videoyu aşağıdan izleyebilirsiniz: