Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanı Zehra Zümrüt Selçuk, NTV canlı yayınında hayata geçirilmesi öngörülen Türkiye’nin İstihdam Kalkanı hakkında değerlendirmelerde bulundu.
Bakanlık olarak koronavirüs sürecinde hayata geçirdikleri tedbirleri anlatan Zehra Zümrüt Selçuk, normalleşme sürecinde devreye girecek Türkiye’nin İstihdam Kalkanı sayesinde işe dönüşü ve istihdamı hızlandırmayı hedeflediklerini söyledi.
Fesih kısıtıyla istihdamı korumak istediklerine dikkat çeken Bakan Selçuk, nakdi ücret desteği sağlayarak hem işçi hem de işvereni korumayı hedeflediklerini vurgulayarak sözlerine şöyle devam etti:
"Nakdi ücret desteği alan çalışan sayımız şu anda 1 milyon 358 bine ulaşmış durumda. 1 milyar 700 milyon gibi de bir kaynağı çalışanlarımıza aktarmış durumdayız. Fesih kısıtı pandemi döneminde çalışanımızı korumak için önemli bir unsurdu. İnşallah istihdamımızı ve çalışanlarımızı korumak için bir süre daha uzatmayı düşünüyoruz."
Kısa çalışma ödeneği hakkında açıklama yapan Bakan Selçuk, "Kısa çalışma ödeneğine başvuranlarımızın sayısı 3,5 milyona yaklaştı. Bu kapsamda ödediğimiz tutar 10,5 milyara ulaştı." diye konuştu.
1 Haziran'dan itibaren normalleşme sürecinin başladığını belirten Selçuk, şunları kaydetti:
"Hedefimiz, ekonominin hızla toparlanması. Bu anlamda da yeni programımızda normalleşmeyi hızlandıracak maddelerimiz olacak. Bunlardan biri de normalleşme desteği. Kısa çalışma ödeneğine başvurmuş olanlara normalleşme desteği sağlayarak iş yerlerimizin daha çabuk bir şekilde ekonomik hayata geri dönmelerine ve çalışanlarımızın daha hızlı bir şekilde çalışma hayatına geri dönmelerini sağlamayı hedefliyoruz."
Selçuk, “Kısa çalışma ödeneği ve nakdi ücret desteği uygulamalarımız çok etkin, çok hızlı bir şekilde gerçekleşti. Hem İŞKUR hem SGK ayağında hızlı bir şekilde bütün çalışanlarımıza ödemelerini gerçekleştirdik. Normalleşme sürecinde de etkin ve hızlı şekilde çalışmalarımızı sürdüreceğiz.” dedi.
Normalleşme paketinde öncelikle çalışanı koruyacaklarını ve bu süreçte çalışanın işini kaybetmesini istemediklerini vurgulayan Bakan Selçuk, fesih kısıtını bir müddet daha uzatacaklarını vurguladı.
Bakan Selçuk, normalleşme desteğinin paketinin içeriğine ilişkin ise şu bilgileri verdi:
"Kısa çalışmaya başvurmuş ya da ücretsiz izin desteği almış çalışanlarımızın normal çalışma sürelerine geçebilmesi adına bir normalleşme desteği sunacağız. Türkiye’nin İstihdam Kalkanı içindeki diğer bir maddemiz istihdama dönüş. 1 Ocak 2019-Nisan 2020 arasında bir şekilde işinden ayrılmış, işini kaybetmiş olan çalışanlarımızın tekrar işe dönmesi için edindikleri becerileri, deneyimleri ekonomiye katmalarını sağlamak adına bir istihdama dönüş desteğimiz olacak."
Selçuk, ilave istihdam sağlayan işverene de "ilave istihdam desteği" adı altında bir destek sunacaklarını ifade ederek farklı çalışma modellerinin etkinleştirilmesini de istediklerini vurguladı.
İstihdam kalkanındaki temel hedeflerini, "İstihdamın korunması, istihdamı artıracak bir ekosistemin oluşturulması, farklı çalışma modellerinin etkinleştirilmesi" olarak sıralayan Selçuk, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile yoğun bir çalışma gerçekleştirdiklerini kaydetti. Selçuk, "İş hukukumuzda birçok farklı çalışma modellerine dair mevzuatımız var. Fakat bunlar çok etkin kullanılmıyor. İşsizliğin azalmasına dair eğer bunu sağlayabilirsek iyi önlemler sunmuş olacağız. Bunları etkinleştirerek istihdamın artırılmasına da katkı sağlayacağımıza inanıyoruz." diye konuştu.
Selçuk, hedeflerinin iş gücü ve istihdamı korumak olduğunu yineleyerek "Her kaybımızı telafi etmek için uğraşıyoruz. 2019 Ocak ile 2020 Nisan arasında kaybettiğimiz işgücünü tekrar kazanmak istiyoruz." değerlendirmesini yaptı.
Kayıt Dışı İstihdamla Mücadelede İşverenlerimize Desteğimiz Olacak
İstihdama dönüş desteğinin aynı zamanda kayıt dışı istihdamı da içerdiğine dikkat çeken Selçuk, "Kayıt dışı istihdamı ne kadar kayıt içine çekebilirsek hem sigortalılık anlamında hem de çalışanlarımızın sosyal güvencesini sağlamak adına faydalı olacak." diye konuştu.
İstihdama dönüş desteğinde, üç etabın bulunduğunu ifade eden Selçuk, "Birincisi işini kaybedenlere yönelik. İkincisi kısa çalışma ve ücretsiz izne geçenleri normal çalışma sürelerine döndürme. Üçüncüsü kayıt dışı istihdamda olanları kayıt içine alma. Türkiye’nin İstihdam Kalkanı’nın içinde bunlara dair teşvik paketleri sunduk. Kayıt dışı istihdamı da sigortalıya çekmek noktasında iyi bir teşvik olacağına inanıyoruz." dedi.
Part Time Çalışma ile İş ve Aile Uyumunu Sağlayacağız
Selçuk, Avrupa Birliği'nde (AB) kısmi çalışanların oranının yüzde 18 olduğunun altını çizen Selçuk, Hollanda'da nüfusun yarıdan fazlasının, İsviçre'de yaklaşık yüzde 40'ının kısmi çalıştığını söyledi. Almanya ve Norveç gibi ülkelerde ise 4 kişiden bir kişinin, kısmi çalıştığına işaret eden Selçuk, Türkiye'de ise mevzuatın buna uygun olmasına rağmen kısmi çalışma oranının yüzde 9, 10 arasında olduğunu söyledi. Bakan Selçuk, özellikle gençler ve kadınlardan part time çalışma usullerinin daha etkinleştirilmesine yönelik talep aldıklarını kaydetti.
Selçuk, konuşmasını şöyle sürdürdü:
"Kısmi çalışma, hem iş - aile hayatını dengeleyecek sosyal bir politika unsuru, hem de kayıt dışı istihdamla mücadelede en önemli etkenlerden birisi. Aynı zamanda rekabet gücümüzü artıran bir unsur. Veriler gösteriyor ki kısmi çalışmayla işsizlik oranları tamamen negatif korelasyon içinde. Part time çalışmayı teşvik ederek hem işsizliği azaltabileceğiz hem kadınlarımız ve gençlerimizin iş hayatına daha fazla katılmasını sağlayacağız. Bunu yaparken de iş ve aile uyumunu gözeteceğiz. Gençlerimizin çok büyük bir talebi var. Üniversitede çalışırken kısmi çalışabilmek. Bunun da kolaylaştırılmasına yönelik çalışmalar istiyorlar."
Teşvik edici unsurlardan birinin işsiz kalma sürelerini azaltmaya yönelik olacağını dile getiren Selçuk, "Yaptığımız araştırmalar gösteriyor ki Türkiye'de genel olarak işsizlerimizin yüzde 35'i bir ile üç ay arasında işsiz kalıyorlar. Dolayısıyla biz bu çalışanlarımızı üç ay içinde geriye döndürebilirsek daha hızlı bir kazanım sağlayacağız, buna dönük de bir çalışmamız var. Üç ay içinde işe geri döndükleri zaman, işsizlik ödeneği aldıkları süreçte uzun vadeli sigortaları ödenmiyor. Biz o üç aylık süreçte uzun vadeli sigortalarını ödeyeceğiz." diye konuştu.
Tamamlayıcı Emeklilikte Müzakerelerimiz Devam Ediyor
Tamamlayıcı emeklilik sistemi hakkında bilgi veren Selçuk, "Tamamlayıcı emeklilik sistemi, Hazine ve Maliye Bakanlığımızla beraber çalıştığımız, ikinci ve üçüncü basamakları daha etkinleştirmek için ortaya koymak istediğimiz bir model." dedi.
Çalışma hayatında devamlı sosyal taraflarla konuşup süreçleri müzakere ettiklerine dikkati çeken Selçuk, "Tamamlayıcı emeklilik sistemine dair müzakerelerimiz devam etmekte. Masada her daim birden çok model oluyor ve bunları konuşuyoruz. Temel hedefimiz çalışanımıza emekli olduğunda daha iyi bir gelir seviyesi sağlamak." ifadelerini kullandı.
Birden Çok Model Var
Selçuk, şunları kaydetti:
"Sayın Cumhurbaşkanımızın konuşmalarında belirttiği gibi kazanılmış haklar korunacak. 30 güne karşı gelen yüzde 8,33 oranımız var, bu korunacak. Şu anda üzerinde konuştuğumuz birden çok model var. Bu, karma bir emeklilik sistemi. Biz taraflardan önerilerini de aldık, netleştikten sonra inşallah onu da detaylıca açıklarız."
Büyüme hedefinde işverenin de desteğine dikkat çeken Selçuk, "Herkesin taşın altına elini koyması gerekecek. Hedefimiz; istihdamı korumak, ülkemizin ekonomisini daha da güçlendirmek için gayret sarf etmeliyiz." şeklinde konuştu.
Bu Model Bir Çeyrek Dönem Paketleri Olarak Devam Edecek
3 aylık periyotlarda Türkiye’nin İstihdam Kalkanı’nda uyguladıkları bütün maddeleri kontrol edeceklerini ve maddelerin ona göre revize edileceğini dile getiren Selçuk, "Esasında bu destekler çeyrek dönemlik devam edecek. İlk çeyreği gördükten sonra ona göre de projeksiyonlar daha netleşecek. Biz de bunun çıktılarına göre yeniden değerlendirmelerimizi yapacağız.” ifadelerini kullandı.
Pandemi sürecinde ihtiyaç sahibi ailelere yapılan yardımlara ilişkin soru üzerine Selçuk, sosyal yardımları 3 faz halinde planladıklarını dile getirdi. Bakan Selçuk, sözlerini şöyle sürdürdü:
"Birinci fazda 2,1 milyon, ikinci fazda 2,3 milyon ve üçüncü fazımızda 1,6 milyon haneye ulaştık. Toplamda 6 milyon haneye ulaşıp 1000'er liradan 6 milyar liranın üzerinde destek vermiş olduk. Kovid döneminde hem sosyal destek programımız, sosyal yardımlarımız hem kısa çalışma ödeneğimiz hem nakdi ücret desteğimizi, işsizlik ödeneğimizi de toplarsak şu anda Bakanlığımız bünyesindeki bütün çalışma alanlarımızda 20 milyar liralık bir kaynağı vatandaşlarımıza ulaştırmış durumdayız. Bunu da çok kısa bir sürede gerçekleştirdik. Faz 3 devam ediyor. Onun değerlendirmelerini aldıkça sosyal yardımlaşma dayanışma vakıflarına iletiyoruz ve ihtiyacı tespit ettiğimiz anda 1000 liralık desteğimizi devam ettiriyoruz."
Etkin kontrolle huzurevi sakinlerimizi Kovid'e karşı korumayı başardık.
Selçuk, Sosyal hizmetler alanında yaklaşık 100 bin vatandaşa hizmet sunduklarını belirtti. Huzurevi sakinlerinin yüzde 50'den fazlasının 80 yaşın üstünde olduğunu ve kronik rahatsızlıklarının bulunduğunu söyleyen Bakan Selçuk, öncelikle yaşlılarımızı çok sıkı koruma altına aldıklarını ve bir dizi önlemi hayata geçirdiklerini ifade etti. Selçuk, bakanlığa bağlı kuruluşlarda 14 gün sabit vardiya sistemiyle çalışıldığını, personele bakımevlerine hem girerken hem de çıkarken test yaptırdıklarını hatırlattı.
Selçuk, 83 milyonun ve de özellikle dezavantajlı, kırılgan kesimleri korumaya yönelik bir Bakanlık olduklarının altını çizdi.
Engellilerimiz İçin Erişilebilir Yayın