Mutlu Binark, Hacettepe Üniversitesi İletişim Fakültesi
Binark’ın tüm yazılarına buradan ulaşılabilir
Güney Kore’de üç mevsimi, kış, ilkbahar ve yazı geçirme şansım oldu. Belki de mevsimlerin en güzelinde Güz başlangıcı Ankara’ya döndüm. Kore’de yaz kültürü yiyeceklerden, ülke içi hareketliliğe, giyim tarzına ve festivallere değin gündelik yaşamdaki bir çok olguyu etkiliyor. Giyim tarzında serin ve tril tril tutan giysilerin seçilmesi yerine güneş ışığından korunma amaçlandığı için, uzun kollu ve kapalı giysiler ile UV şemsiyeleri bu sefer yağmur şemsiyelerinin yerini alıyor. Keza çok yüksek UV koruma faktörlü güneş kremleri de. Özellikle Busan’ın Haeundae başta olmak üzere Gwangan, Daedepo vd. çok meşhur plajları düşünüldüğünde, deniz kenarında neredeyse mayolu, bikini ve şortlu Koreli görmek imkansız. Bu hususta sadece güneşten korunmanın değil, idealleştirilen ve aşkınlaştırılan beyaz ten rengi güzellik miti de önemli bir rol oynuyor.
Kore kozmetik endüstrisinde neredeyse içinde beyazlatıcı hammadde olmayan ürün bulmanız olanaksız ya da nadir. Kore’de güzellik mitinin beyaz ten rengi üzerinden inşa edilmesinde hiç kuşkusuz Kore müzik ve drama endüstrisi yıldızlarının imgelerinin önemli bir rolü var. Ancak tarihsel olarak beyaz tenin “ideal ve aşkın güzellik” mitine eş tutulmasını, Batı sömürgeciliğine koşut olarak da değerlendirmek gerekli. Kore’nin yalnızca kozmetik endüstrisi alanında değil, plastik cerrahı alanında da sağlık turizminin önemli bir merkezi olduğunu bu noktada anımsatalım. Çin’den Japonya’dan “ideal yüz”ün yaratımı veya cilt bakımı için Kore’ye gelen çok sayıda turist mevcut. Velhasıl, tüm bu nedenlerle, Kore’de yaz mevsimi bedenler ve tenler güneş ışınları ile buluşamıyor. Yaz mevsiminin ayrılmaz bir kültürü olan plaj veya deniz kültürü konusunda Kore’de dikkat çekilmesi gereken bir husus ta gizli kamera çekimleri. Neredeyse her plajda, özellikle Busan’ın dünyaca meşhur Haeundae plajının girişinde “gizli kamera çekimlerine” karşı uyaran tabelalar görüyorsunuz. Gizli kamera çekimleri ile kadın bedeninin nesneleştirilmesi ve tecimselleştirilmesi Kore’de çok yaygın. Emniyet güçleri ve kadın hakları savunucu örgütleri Halka açık kadın tuvaletlerine ve çeşitli tesislerin soyunma kabinlerine yerleştirilen gizli kameralara ve metrolarda yürüyen merdivenlerde yapılan gizli kamera çekimlerine karşı yoğun bir mücadele vermekte. Deniz kenarlarında bunaltıcı sıcaktan ve nemden serinlemeye çalışan Korelileri bu nedenlerden ötürü üstlerinde kat kat giysilerle görüyorsunuz.
Yeme içme kültürü de yazın değişmekte. Yin-Yang dengesi beslenmede önem taşıdığı için, soğuk noodle (bir tür erişte) menüleri, sıcak zencefilli tavuk yemeği olan samgyetang ve soğuk meyva suları –özellikle karpuz suyu (subak) (수박) menülerde yerini almakta. Bu noktada yazıyı okuyan herkesin merakla zihninden geçirdiği şey “köpek eti” konusu olacak. Bu yaz, Kore gazetelerinin haberlerine göre, Seul’de köpek eti satan pazar (kasaplar) oldukça az iş yapmışlar. Çünkü köpek etiyle yapılan bosintang’ın (보신탕) yerine tavuk etiyle hazırlanan samgyetang (삼계탕) almakta. Batı medyasının bu konudaki olumsuz haberlerinin, Korelilerin evlerinde evcil hayvan olarak giderek daha fazla köpek beslemesinin bir sonucu bu geleneksel yaz menüsü nadirleşmekte. Dolayısı ile, yaz menülerinde bu yiyeceği görmüyorsunuz. Yaz menüsünün en yaygın besini soğuk noodle (Mul Naengmyeon) (물냉면) , özellikle buz parçalı kimchi sosu ile servis edilen noodle. Bunun yanı sıra geleneksel bibimbaplar da yaz menüsü ile birlikte içeriğinde değişikliğe uğruyor.
Kore’de yaz denilince belki de ilk sırada belirtilmesi gereken şey, festivaller olmalı. Her kentte yerel yönetimlerin düzenlediği irili ufaklı çok sayıda festival var. Bunlardan bazıları Kültür Spor ve Turizm Bakanlığı’nın desteğini de alabiliyor. Deagu kentinde Temmuz ayında düzenlenen Chimak festivali (대구치맥페스티벌) , My Love from the Star (별에서 온 그대) adlı televizyon dramasının tüm dünyada popüler hale getirdiği bira ve kızarmış tavuk parçalarından oluşan chi+mak’ın üç gün boyunca çeşitli etkinliklerle tüketilmesi üzerine kurulu. Festival, yerel tavuk eti üreticileri ve bira üreticisi firmalar tarafından desteklenmekte. İlginç olan Asiana Havayollarının da bir yaz boyunca tüm uçuşlarında bagaj bilgi kartlarının arkasında bu etkinliğin tanıtımını yapması. Busan’ın ise plajlarıyla meşhur olması nedeniyle, bu kentte çeşitli plaj festivalleri ve uluslararası rock müzik festivalini izlemek ve katılmak mümkün. Keza Bucheon Uluslararası Fantastik Film Festivali, Pohang Havai Fişlek Festivali yazın Kore’de gidilebilecek etkinlikler.
Kore’de yazın bir özelliği de hava sıcaklığını daha da katlanılmaz kılan yüksek nem oranı. Bu nedenle iş yerlerinde ve evlerde sürekli klima kullanılmakta ve özellikle nemden arındırma araçlarına (jesıpki) (제습기) tüm yaz ayı boyunca başvurulmakta. Klimalarda da bu işlev tuşu daha yoğun kullanılmakta. Yazın üniversitelerde yaz okulunun Türkiye kadar uzun olmadığını Haziran ortasında başlayıp Temmuz ortasında tamamlandığını söylemek Busan University of Foreign Studies örneği üzerinden söylemem mümkün. Yaz dönemi boyunca üniversitelerde tasarruf tedbirleri de (asansörlerin, ışıkların, ofislerin, yemekhane ve kantinlerin çalışma saatlerinin azaltılması) şeklinde işlemekte. 2018 yazı Kore’nin en sıcak yaz mevsimlerinden biri oldu. Sıcaklık normallerin üzerinde seyretti, bu da Seul’de yaşayan alt gelirli nüfusun artan elektrik giderlerinden daha fazla şikayetçi olmasına neden oldu. Tam da bu noktada Moon Jae-In hükümetinin bu Temmuz ayında yürürlüğe soktuğu haftada maksimum 68 saatten maksimum 52 saat çalışma yasasını da anımsatalım. Çalışma yasasındaki bu değişiklik, beyaz yakalı emek gücünün aşırı çalışmasını engellemeyi ve işşsizliğin yükseldiği Kore’de yeni istihdam olanakları yaratmayı da amaçlamakta. Seul’de büyük şirketler emek gücünün ofisten ayrılmasını sağlamak için akşam elektrikleri merkezi olarak kapatmakta ve böylece mesai dışı çalışmanın önü kesilmeye çalışılmakta. Bu uygulamanın benzerini Busan’da görmedim, bunun nedeni de kentin üretim süreçlerindeki yerinin farklı hizmet sektörleri karşılaması. Küresel ısınmanın mevsim normallerini değiştirmesi sonucu artan sıcaklık ve nem, farklılaşan yağmur döngüleri Kore’nin gelecek yaz mevsimlerinde baş etmesi gereken yeni bir doğal sorun olacak, tıpkı ilkbaharda deneyimlenen hava kirliliği ve sarı toz (Hwangsa) gibi.
Yaz ayının sıcaklığına Ağustos ayının ortalarından itibaren okyanus üstünden gelen tayfunlar eşlik etmekte. Bu yaz Kore’nin üzerinden geçen tayfunun çok şiddetli olmadığını ve Tayfun Soolik’in görece çok az maddi hasar yarattığını belirtmek lazım. Tayfun mevsiminin bitişi ile Kore Eylül ayına giriyor. Eylül ayı ise, renkli çınar yapraklarının düşüşünü (낙엽) izleme zamanı.
- https://www.independent.co.uk/news/world/asia/south-korea-spycam-porn-women-protest-voyeurism-invasion-of-privacy-a8477611.html
- http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_2_1.jsp?cid=1825470
- http://asianwiki.com/My_Love_From_the_Star
- https://hapskorea.com/busan-international-rock-festival-line-up/
- Bu konuda yazım için bakınız: https://dagmedya.net/2018/07/24/22-bucheon-uluslarasi-fantastik-film-festivali/
- http://english.visitkorea.or.kr/enu/ATR/SI_EN_3_2_1.jsp?cid=1037621
- https://www.independent.co.uk/news/world/asia/south-korea-work-week-maximum-a8428946.html
- https://www.youtube.com/watch?v=Pznfzc6AibE