kamu diplomasisi, bir hükümetin, başka bir ulusun halkını ve aydınlarını, bu ulusun politikalarını kendi avantajına döndürmek amacıyla etkilemeye çalışmasıdır. kamu diplomasisi, bir ulusun kendi ideallerini, hedeflerini ve politikalarını, yabancı ülkelere, farklı kültürlere anlatma amacını taşıyan faaliyetler bütünüdür, bir iletişim sürecidir. ayrıca kamu diplomasisi tek boyutlu ve tek yönlü bir iletişim türü değildir, çok boyutlu ve çok yönlü bir etkileşimi gerek- tirmektedir. kamu iletişiminin bu özelliğini gifford malone, şu şekilde belirtmektedir: “…eğer kendi toplumumuzu ve politikalarımızı anlatmak istiyorsak, öncelikle iletişime geçmek istediğimiz halkın kültürünü, tarihini, psikolojisini ve özellikle de dilini öğrenmeliyiz.”
kamu diplomasisi, “bir hükümetin açıkça yabancı kamuoyu oluşturma, ulusal hedeflere, çıkarlara ve amaçlara ulaşmak için yapılandırılmış doğru bilgiyi yayma girişimidir.”
kamu diplomasisi kavramı ilk kez 1965 yılında tufts üniversitesi’nden edmund a. gullion tarafından kullanılmıştır. gullion’a göre kamu diplomasisi, “halkların tutumunun, dış politikanın oluşumu ve yürütülmesine yaptığı etki ile ilişkilidir. kamu diplomasisi, uluslararası ilişkilerin geleneksel diplomasi dışındaki alanlarını kapsamaktadır; hükümetler tarafından yabancı ülkelerde kamuoyu sağlanması, özel kuruluşların diğer ülkelerinkilerle etkileşimde bulunması, dış ilişkilerin aktarımı ve bunun politika üzerindeki etkisi, diplomatlar ve yabancı meslektaşları arasında iletişim sağlanması ve kültürler arası iletişim süreci gibi…”
aslında ilk kamu diplomasisi uygulamaları on yedinci yüzyıla kadar götürülebilmektedir. on yedinci ve on sekizinci yüzyıllarda fransa kültürü tüm avrupa tarafından tanınmış, fransızca diplomasi dili haline gelmiştir. fransız devrimi ile getirilen değerler, fransa’nın imajına olumlu katkılarda bulunmuştur. italya, almanya ve diğer bazı ülkeler de deniz aşırı ülkelere kültürlerini tanıtmak için birtakım kuruluşlar oluşturmuşlardır.
birinci dünya savaşı sonrasında ülkeler, yumuşak güç oluşturma çabalarına hız vermişler ve bu amaçla devletlerin birçoğu propaganda amaçlı ofisler kurmuşlardır. diplomatik amaçlar için bilgi ve kültürü kullanma konusunda ilerleme sağlanmaya çalışılmıştır. abd’de 1920’li yıllarda radyonun bulunması, devletlere yabancı dilde yayın yaparak davalarını yabancı kamuoyuna duyurma fırsatı sağlamıştır. radyolar, ikinci dünya savaşı boyunca da önemli rol oynamışlardır. bu dönemde, hollywood yapımları da etkili propaganda araçları haline getirilmeye çalışılmıştır.
kamu diplomasisinde artık hükümetlerden ziyade, hükümet dışı kurum ve kuruluşlar, devlet temsilcileri değil, kamuoyunu etkileyebilen, yönlendirebilen lider vasıflı kişiler ön plandadır. bu bağlamda değerlendirildiğinde de, kamu diplomasisi, bir ülkenin başka ülkelerdeki imajını iyileştirmek amacıyla kültürel alışverişlerin ön planda olduğu faaliyetler bütünü olarak düşünülebilir. kamu diplomasisini, karşılıklı akademik çalışmaların yapıldığı, ilişkilerin devlet ve/veya hükümet temsilcileri tarafından değil, hükümet dışı birtakım kişi ve/veya kurumlar tarafından yönetildiği bir ilişkiler bütünü olarak görmek gerekmektedir.