Dünyada yeni bir enerji denklemi kurulmaya çalışılıyor. Doğu Akdeniz’deki petrol ve doğal gaz rezervleri ve özellikle potansiyel doğal gaz kaynakları, önümüzdeki dönemde yeni bir enerji denklemini ve buna uygun bir düzeni beraberinde getirecektir.
Bugün yeni enerji denklemini oluşturmak ve bu denklemde söz sahibi olmak için yeni hamlelerin hız kazandığı bir dönem.
DOĞU AKDENİZ’DE YENİ GELİŞMELER
Doğu Akdeniz’de ilginç gelişmeler oluyor.
Bir taraftan İsrail, ABD ile beraber gündeme getirdikleri tek taraflı sözde yeni barış planı ile bölgede önemli bir aktör olmak için çabalarken diğer yandan Filistin’e ait olan doğal gaz yataklarının Filistin tarafından işletilmesini engellemekte ve Gaza Marine sahasındaki kaynaklardan ülke halkının yararlanmasının önünü kapatmaktadır.
Açıklanan sözde barış planı ile Filistin’e ait olan mevcut kaynakların İsrail’in eline geçecek olması, bölgede daha kaotik bir durumun ortaya çıkmasına ve İsrail’in daha sert bir tutum sergilemesine neden olabilir.
En önemlisi de bölgede mevcut durumda açıklanan sözde barış planına karşı kim durabilir? Libya ve Suriye kendi derdinde. Bu ülkelerde iç savaş devam ediyor. Lübnan mı, Mısır mı? Bugün Mısır dış politikada, ABD’nin savunduğu fikirlerin ve politikaların savunucusu rolünü oynuyor. Bölgede mevcut enerji kaynaklarıyla söz sahibi Suudi Arabistan, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri, Trump’ın açıkladığı sözde tek taraflı Ortadoğu barış planına açık bir şekilde destek veriyorlar.
ABD, DOĞU AKDENİZ’DE NEYİ AMAÇLIYOR?
Bir taraftan İsrail’in ABD desteğiyle uzun yıllar üzerinde çalıştığı ve oluşturulacak yeni enerji denkleminde söz sahibi olmak istediği Doğu Akdeniz politikası var. Diğer yandan ABD’nin Doğu Akdeniz dizaynı yapılırken ve bu bölgede İsrail ile yeni bir enerji denklemi kurulurken, bölge ülkelerinin bu dizayna karışmaması için ABD tarafından terbiye edildiği ve denklem dışına itildiği bir durum yaşanıyor.
Şunu da unutmamak lazım. ABD her ne kadar dünyada doğal gaz rezervlerine sahip olan ülkeler içerisinde ilk 4’te yer alsa da ve dünyanın en yüksek rezervlerine sahip olan Rusya, İran ve Katar’dan daha az doğal gaza sahip olsa da şu anda en fazla doğal gaz üreten ülke konumundadır.
Bu konuma sahip olan bir ülke, bu piyasayı başkasının kontrolüne bırakır mı? ABD, bu denklemin başkası tarafından kurulmasına izin verir mi?
DOĞU AKDENİZ’İN GELECEĞİ
Şöyle bir geriye gittiğimizde Arap baharı sonrasında yaşanılan Arap kışının, özellikle Doğu Akdeniz’de oluşabilecek birçok gelişmenin bölge ülkelerinin aleyhine geliştiğini görüyoruz.
Ancak şu da bir gerçek ki, Doğu Akdeniz’de bulunan kaynaklarla ülkelerin kendi enerji arz güvenliğini sağlamaları, bu bölgede keşfedilen kaynakların kendi enerji politikalarına araç olması konusunda akla gelmeyecek hamlelerin gerçekleştiğini görmek, bölge açısından iyiye işaret değil.
Çünkü Doğu Akdeniz, bölge ülkeleri için bir zenginlik kaynağı ve enerji arz güvenliği için önemli bir bölge olacaksa bölgede bulunan zenginliklerden tüm paydaşların yararlanması gerekiyor.
Aksi halde Doğu Akdeniz’in, enerji arz güvenliği ve ekonomi güvenliği açısından ciddi bir tehdit ve bölge ülkeleri için kaotik bir bölge olma olasılığı yüksektir.