SWOHP
SWOHP ANALİZİ
SWOHP Analizi, bireyin kendini tanıma esasıyla; olumlu-olumsuz yanlarını göstermeye, olumsuz tarafın nasıl olumlu tarafa çevirebileceğine ve bu değişen özellikleri nasıl koruyabileceğini sorgulamaya teşvik eden bir tekniktir.
Bireyler, hangi durumda olursa olsun, “kendini tanıması” esası vazgeçilmez bir unsurdur. En azından başarılı bir insan için bu böyledir. Kişinin kendini tanıma becerisi de her şey de olduğu gibi kendini sorgulamasıyla sağlanabilir. Kendini sorgulamak uzun ve sıkıcı bir süreçtir çoğu insan için. Fakat başarıldığında ise karşılığı fazlasıyla alınmış olunur.
İşte SWOHP Analizi bu sorgulamanın gerçekleştirilebileceği, ve sorgulama sırasında elde edilen verilerin düzenli bir şekilde saklanabileceği bir analizdir. Bu analizde; şuan bulunulan nokta, hangi özelliklerin değişmesi gerekliliği, ulaşılması gerekilen sonuç gibi kişinin kendini yönlendirebilme gibi planlayıcı bir özelliği de bulunmaktadır. Yani kişi kendi yönlerini tespit ettikten sonra nereden başlayacağını ve nerede bitireceğini bu analizde bilecektir.
SWOHP Analizi, SWOT Analizi kuramına dayanmaktadır. SWOT Analizindeki “dış faktörler” unsuru içselleştirilmiş, böylece yoğunluğun kişinin kendinde olması sağlanmıştır. SWOHP Analizi, SWOT Analizi’nden yola çıkılarak hazırlanmış ve şuanda mevcut sistemler içinde bireylere yönelik oluşturulmuş en kapsamlı ve özgün çalışmadır.
SWOHP & SWOT KARŞILAŞTIRMASI
SWOT Analizinde iç ve dış faktörlerin birleşmesinden oluşan karar desteği, bireylere uygulandığında tam sonuç verememektedir. Çünkü dış faktörlerin kontrolü veya bireyin dış faktörlere müdahale şansı yoktur. Dış faktörler, sürekli değişen bir yapıdadır. Fakat birey iç faktörleri yeterince derin irdelerse, dış faktörlerin değişmesinden olumsuz etkilenmez. Birey, kendini tanıma yolunda büyük adımlar atmış olacaktır ve bütün yönlerini biliyor durumda olacaktır. Dolayısıyla kişi belki dışarıdan gelecek olayları düzeltemeyecektir ama kendini dışarıdan gelen olaylara hazırlayacaktır. SWOHP Analizi bu durumu arzulanmaktadır.
SWOHP ANALİZİNİN SWOT ANALİZİNDEN FARKI:
- SWOT Analizi, temelde örgütlere uygulanmak üzerine kurulmuş bir tekniktir,
SWOHP ise, tamamen bireylere özgü oluşturulmuş bir tekniktir,
- SWOT Analizi, içsel etkenlere bağlı olabileceği gibi dışsal etkenlere de bağlıdır,
SWOHP Analizi ise tamamen içselleştirilerek bireyin kendi içsel özelliklerine göre yapılandırılmıştır,
- SWOT Analizinde dış çevreden etkilenme olabilir,
SWOHP Analizinde ise, dış etkenler bireyi etkilemez, birey dış çevreye göre kendisini ayarlar.
- SWOT Analizinde, güçlü ve güçsüz yönleri öğrenmenin yanı sıra; dış ortamlardaki fırsatlar değerlendirilerek, tehditler göz önüne alınır,
SWOHP Analizinde ise amaç bireyin kendini tanımasıdır, bütün bu faktörler göz ardı edilmiştir.
TÜRKİYE’ DE SWOHP ANALİZİ VE SWOT ANALİZ
Kişinin kendini tanıması esası ile oluşturulmuş çalışma olan SWOHP Analizi’nin ülkemizde uygulanan başka türü bulunmamaktadır. Ülkemizde daha çok SWOT Analizinin kişisel hali olan “Kişisel SWOT Analizi” olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmalar, SWOT analizine 1-2 bölüm eklenerek elde edilmektedir. Bunun yanında Kişisel SWOT Analizinde, kişinin kendisinin uygulayabileceği bir şekilde olmamakla birlikte anket şeklindedir.
DÜNYADA SWOT ANALİZİNE GENEL BAKIŞ VE SWOHP ANALİZİ
Dünya literatürüne baktığımızda SWOT Analizi iki şekilde kullanıldığını görmekteyiz. Birincisi, kurumsal SWOT; diğeri ise Kişisel SWOT (Personal SWOT) analizidir. Kişisel SWOT Analizi uygulamasında, bireylere yönelik herhangi bir ek özellik konulmamış, mevcut diyagram üzerinden çalışılmaktadır. Bu durum kurumsal ve bireyselliğin arasındaki farkın kalmamasına neden olmaktadır. Halbuki daha önce de belirtildiği üzere, kurumlarla bireylerin özellikleri çok ayrı anlamlar ifade etmektedir. Tüm bu durumlar SWOHP Analizinin sadece kişilere uygulanabilir olması nedeniyle tüm dünyada ilk’i oluşturan bir çalışmadır.
Şimdi dünyadaki Kişisel SWOT Analizi ile SWOHP Analizi farklılıklarına bakalım :
1.Mevcut çalışmalar SWOT Analizinin kişilere uygulanması amacıyla aynı diyagramda oluşturulan ve yeni bir boyut kazanamayan bir yapıdadır,
SWOHP Analizi ise, temellerini SWOT’ tan alarak özgün bir hale gelen, bağımsız bir analizdir,
2.Kişisel SWOT Analizinde eklenen bölümler, genellikle güçlü yönleri çıkarmaya yönelik oluşturulmuş, bu da güçlü-güçsüz dengesini bozmuştur,
SWOHP Analizinde ise, güçlü ve güçsüz yönler tamamen bir dene içerisindedir,
3.Kişisel SWOT Analizinde dünya uygulamalarında aynı diyagram kullanılmıştır,
SWOHP Analizinde ise yepyeni bir diyagram oluşturulmuştur.
SWOHP ANALİZİ TÜRLERİ :
Swohp Analizi, Şekl-i Hür ve Şekl-i Anket olmak üzere ikiye ayrılır. Her ikisinde de yapı aynı olmakta; sadece uygulanışsal farklılıkları bulunmaktadır.
1.SWOHP ANALİZİ ŞEKL-İ HÜR
Toplam 4 bölüm 5 adımdan oluşan analiz, bireylerin kendi kendine yapmasına olanak verecek şekilde tasarlanmıştır. Böylece kişi, diyagramla birlikte çalışmasını kendi başına, süre kısıtı olmaksızın yapabilecektir.
AVANTAJLARI & DEZAVANTAJLARI
Avantajları :
- Analizin bu türü, başkasına bağımlılığı ortadan kaldırarak, kendi başlarına yapabilirler,
- Çalışmanın bitirilmesi için zaman kısıtı yoktur,
Dezavantajları :
- Bölümlerin çıkarılması için gereken sorgulamaların, bireyler tarafından yapılması gerekiyor, bu da sorgulamanın tam olmamasını doğurabilir,
BÖLÜM AÇIKLAMALARI


Strengths (Kuvvetli Yönler)


- İyi yapılanlar nelerdir?


Weaknesses (Zayıf Yönler)


- Geliştirilmesi gerekenler nelerdir?


Order (Sıra)


- İzlenmesi gereken yolların sıralanması


How (Nasıl)


- Olumsuz özellikleri nasıl olumluya çevirebiliriz?
Protection (Korunma Yolları) - Olumlu özellikleri koruma yolları
a.BÖLÜM AÇIKLAMALARI VE BÖLÜMLERDEKİ ÖZELLİKLERİN SORGULAMAYA YÖNELİK EGZERSİZLER:
Analizde kullanılabilecek yöntemler, her alanda kendi özelliklerine özgü şekilde yapılandırılmıştır. Fakat en etkili yöntem, özelliklerin birey tarafından kendi kendine tespiti olacaktır. İlk etapta birey özelliklerinin keşfi sırasında zorluklar yaşasa da, üzerinde biraz düşündükçe ortaya çıkacağını görecektir. Çünkü bireyler genellikle kendi özelliklerini bilmezler. Zaten SWOHP Analizi, bireyin kendini tanımasına olanak sağlaması için geliştirilmiştir. Yine belirtmek gerekir ki, birey kendi özelliklerini çıkarmak için, ek kaynaklarda yardımcı olabilir.
Yardımcı olabilecek bazı ek kaynaklar ve bölüm ayrıntıları:
i.STRENGTHS (KUVVETLİ YÖNLER)
Elinizde bulunan en güçlü bölüm. Bu bölüm özellikle bireyin kendini yeni yeni tanımaya başladığı zamanlarda çok önemlidir. Çünkü bu bölüm bir kişinin silahları gibidir; o kişiyi korur. Dolayısıyla bu bölümde bizi “ilk zamanlar için” dış faktörlerden koruyacak özellikler bulunmaktadır.
- Bu bölüm özelliklerini açığa çıkarma teknikleri:
Bu bölümde SWOT analizine göre farklı yöntemler kullanılmaktadır. Esas olarak 3 türlü “güçlü özellikleri açığa çıkarma” yöntemi vardır:
1.SWOT analizinde bu yönü ortaya çıkarmak için kullandığımız sorulara ek olarak kişilik testleri de yardımcı olabilir,
2.Karşı empati (başkalarının açısından kendinizi nasıl gördüğünüzü düşünmek) ile de çözüme kavuşturabilirsiniz,
3.Son olarak çevrenizde sizi tanıyanlardan da anket yoluyla (karşılıklı soru-cevap) da nihayete erebilirsiniz.
Bu 3 yöntemin yetersiz kalacağına inanıyorsanız, aşağıda yer alan basit soruları kendinize sorarak ta sonuca ulaşabilirsiniz.
- Üstünlükleriniz nelerdir ?
- Neleri iyi yaparsınız ?
- Başkaları, güçlü yanlarınız olarak neleri görmekteler ?
ii.WEAKNESSES (ZAYIF YÖNLER)
Elimizdeki olumsuz özelliklerimiz, yani bizim en zayıf noktalarımız. Dolayısıyla bu bölüm önem arz ediyor. Her bir madde üzerinde önemle durulmalı. Eğer bu bölümler üzerinde durulmazsa bir sonraki aşamada (Olumsuzları olumlulara çevirme) başarısız olursunuz.
- Bu bölüm özelliklerini açığa çıkarma teknikleri:
Bu bölümde güçlü yönleri ortaya çıkarmak için kullanılan yöntemlerin aynısı uygulanır. Yani 3 türlü “güçsüz özellikleri açığa çıkarma” yöntemi vardır.
1.SWOT analizinde bu yönü ortaya çıkarmak için kullandığımız sorulara ek olarak kişilik testleri de yardımcı olabilir,
2.Karşı empati (başkalarının açısından kendinizi nasıl gördüğünüzü düşünmek) ile de çözüme kavuşturabilirsiniz,
3.Son olarak çevrenizde sizi tanıyanlardan da anket yoluyla (karşılıklı soru-cevap) da nihayete erebilirsiniz.
Bu 3 yöntemin yetersiz kaldığını düşünüyorsanız, aşağıda yer alan basit soruları kendinize sorarak ta sonuca ulaşabilirsiniz.
- Neleri kötü yapmaktasınız ?
- Neleri iyileştirmeye gereksiniminiz var ?
- Başkaları hangi konularda sizden daha iyidirler ?
- Başkalarının gözüyle ne gibi zayıflıklarınız ortaya çıkmakta ?
iii.ORDER (İZLENMESİ GEREKEN YOL)
Her bir bölümdeki özellikleri tespit ettik. Sıra geldi hangi sırayla bunları değiştireceğimize.
“Order” bölümü işleyiş planını disiplin altına alarak planlı olmamızı sağlayacak olan bölümdür.
Mor bölümler bizim elimizdeki cevher. Pembe bölümler ise tehlikeli bölüm. Buradaki işleyiş sırası, üst kısımdaki pembeden (Eksi Yönler) başlanılması gerektiğidir. Çünkü öncelikle eksi yönlerimizi bilmeliyiz. “Niye bu özelliklerim bende var?” sorusu, yardımcı olacaktır. Daha sonra altta ki pembe ise (Eksilerin Çevrilmesi gereken bölüm) bizim ikinci adımımız oluşturuyor. “nasıl olumsuzluk özelliklerimden kurtulabilirim?” sorusu sorulabilir. Bu bölüm üzerinde düşüneceğiniz en uzun bölümdür. Çünkü kişinin özelliklerini değiştirmesi bir hayli zaman almaktadır. Sabırlı ve ısrarcı olmak bu bölümde size yardımcı olacaktır.
Üçüncü olarak odaklanılması gereken bölüm, üst mor kısım (pozitif özelliklerimiz); bu bölümde bulunan her bir madde ilk zamanlarda sizin silahlarınız olacak. Fakat bu bölümde de dikkat edilmesi gereken nokta, en iyiyi hedefleyip bu bölümde olmayan özelliklerin, bu bölüme yazılması; böyle olursa, analiz gerçekliğini yitirir.
Peki olumsuz özellikleri nasıl olumlu hal getireceğiz ve bu olumlu özellikleri nasıl koruyacağız?
Bu bölüme de alt mor kısımda cevap bulacağız.
ŞEKİL 1- İZLENMESİ GEREKEN YOL ŞEMASI
iv.HOW (OLUMSUZ ÖZELLİKLERİ NASI OLUMLU HALE GETİRME)
SWOHP’ u, SWOT analizinden ayıran ve içselleştiren özelliklerden bir tanesi de “How” bölümü. Bu bölümün SWOT analizinde yer almamaktadır. Bu bölümün yerine “fırsatlar” bölümü yer almaktadır. Fakat bireyler için düşünüldüğünde, dış alemdeki fırsatların belirlenebilmesi pek olası değildir. Şöyle ki bireylerin belli bir pazarları yoktur. Yani her birey birbirinden bağımsızdır ve birbirleriyle mücadeleleri ilk sırada değildir. Fakat bu durum örgütler açısından bakıldığında tamamen tersi durum söz konusudur. Şöyle ki örgütlerin içinde bulundukları Pazar, doğal olarak belli fırsatları beraberinde getiriyor. Yani her pazarın belli nüansaları vardır fırsat sayılabilecek.
- Bu bölüm özelliklerini açığa çıkarma teknikleri:
- Öncelikle olumsuz özellikleri maddeler halinde yazın,
- Daha sonra her bir maddenin karşısına ok çıkarın,
- Okun karşısına soru işaretleri koyun,
Bu aşamaya kadar sizi olumsuz özellik ve özelliği değiştirmeye şartlandırma üzerinde durduk,
- Her bir maddeyi çevrenizde bulunan en az 3 kişiye sorun, böylece bu özelliğiniz gerçekten olumsuz olup olmadığını da anlamış olursunuz.
- 3 kişiden gelen öneriyi soru işaretinin yanına yazın,
- Size en uygun hangisi ise onu uygulamaya başlayın.
v.PROTECTION (OLUMLU ÖZELLİKLERİ KORUMA)
Önemli olan bir davranışı oluşturmak değil, onu sürekli hale getirebilmek, yani bu davranışları alışkanlık haline getirebilmek. Bu bölümde bolca oyunlar oynamalısınız. Deneme-yanılma yolu ile egzersizler yapmalısınız.
- Bu bölüm özelliklerini açığa çıkarma teknikleri:
- Olumlu kalmasını istediğiniz olumsuz özelliğinizi 30 dakika boyunca uygulamaya çalışın; 30 dakika sonunda ne kadar başarılı olduğunuzu gözlemleyin. İlk zamanlarda başarı oranı az olabilir ama hiç önemli değil, önemli olan uygulama süresinin giderek uzaması, 30dakika/30dakika yaptığınız zaman alışkanlık haline getirmiş olacaksınız,
- Bu alıştırma ise biraz zahmetli ama en güvenlisi, her günün sonunda (mümkünse sessiz bir ortam olsun) gün içerisindeki sergilediğiniz olumsuz özellikleri not edin. Bir ok çıkarın ve karşısına da bu özelliği sergilerken farkındalığınızı yazın. Yine bir ok çıkarın ve karşısına bu durumu düzeltmek için yaptığınız çabaları yazın. Bu çalışmayı günü gününe yaparsanız eliniz de arşiv niteliğinde kronolojik bir çalışma da yapmış olursunuz. Burada önemli olan, her geçen gün olumsuz davranışların azalması.
-
2.SWOHP ANALİZİNİN AMAÇLARI:
Temelde analizin amacı, bireyin kendini tanımasıdır. Bu süreçte birey tamamen içsel özellikleri göz önüne alarak yapmaktadır, dış faktörler göz ardı edilmiştir.
Neden dış faktörler göz ardı edilmiştir?
Çünkü bireylerin dış çevrede cereyan eden olaylara karşı tepkisi, temelde yine bireyin kendini tanımasından geçmektedir. Eğer birey kendinin olumlu ve olumsuz özelliklerini bilirse ve bu olumsuz özellikleri zaman içerisinde olumlu hale çevirebilirse zaten dışarıdan gelebilecek her türlü duruma karşı hazırlıklı olmuş olur. Demek ki buradaki en önemli husus, bireyin kendi donanımını iyi bilmesidir.
Özet olarak SWOHP Analizinin amacı şunlardır:
- Bireyin, olumlu özelliklerini sorgulamasını sağlamak,
- Bireyin, olumsuz özelliklerini sorgulamasını sağlamak,
- Bireyin, olumsuz özelliklerini nasıl olumluya çevirebileceği sorgulamasını sağlamak,
- Bireyin, olumluya çevrilen olumsuz özelliklerini alışkanlık haline getirerek süreklilik kazanmasını sağlamak olarak sıralanabilir
3.SWOHP ANALİZİ NE ZAMAN KULLANILMALI?
- Esas olarak SWOHP Analizini kullanmak için herhangi bir aşamada veya durumda olunmasına gerek yoktur. Kendini tanımak isteyen her insan, (sözgelimi liseye giden öğrenci, üniversiteye giden bir öğrenci olabileceği gibi kendisini tanımak isteyen ev hanımı da olabilir), bu tekniği, kendi başına, kolayca uygulayabilmektedir.
- En önemli özelliği de bu analizi yaparken dış şartlara bağlı kalınmaması. Yani birey, kendi kendine bu analizi dış faktörlere bağlı olmadan yapabilir.
4.ÖRGÜTLERDE SWOHP ANALİZİ UYGULAMASI
Bireyi kendisini tanımasını belli bir disiplin altında yapmayı amaçlayan SWHOP Analizi örgütlerde de yöneticilerin çalışanlarını “tanıması” adına kullanabilecekleri bir sistemdir. Bunun sonucunda astlarını, vereceği işlerde uyumu sağlaması için, iyi tanıması gereken yöneticinin en büyük başvuru kaynağı SWOHP Analizi olacaktır. Ayrıca bu veriler çalışanlar kendileri tarafından doldurulacağı için, verileri kullanmada yönetici için birincil kaynak olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken çalışanların –özellikle- olumsuz özelliklerini saklamayıp, yazmamasıdır. Yöneticinin bu sorunu çalışanına yaklaşımı, motivesi ile aşması olası bir durumdur. Bunun yanında çalışanlar eksiklerini telafi etme şanslarını elde ederek, işletme için ayrıca katma değer yaratacaktır.
5.SONUÇ
Son yıllarda gelişen iş hayatı, insanları daha iyi olmaya zorlamıştır. Bireyin kendini geliştirebilmesi içinde ilk koşul, hiç kuşkusuz, “kendini tanıması”dır. “Kendini tanıması”ndan kastımız, bireyin sadece olumlu taraflarını bilmesi değil aynı zamanda olumsuz taraflarını bilmesi ve bunları nasıl olumluya çevirebileceğini bilmesidir. Olumlu özelliklerin üzerine gitmek ve olumsuz özellikleri göz ardı etmek yapılan en büyük ve en sık yapılan hatalardandır. Çünkü olumlu özelliklerimiz zaten bizler için birer artıdır ve onları sadece elimizde tutarak yeri gelince kullanmamız gerekir. Fakat olumsuz özelliklerimiz ise, bizi hiç beklemediğimiz anda sırtımızdan vuracak kadar tehlikedir. İşte bu gizli silahı bizim kullanmamıza imkan verecek; dolayısıyla bize güç katacak silah SWOHP Analizidir.
Bu gereksinmeler, bireyi iş ve özel hayatında daha mutlu ve başarılı kılma amacıyla SWOHP Analizini ortaya çıkardı. Birey kendini sadece olumlu taraflarıyla değil her yönüyle tanıdığı zaman hiç kuşkusuz ki daha başarılı ve mutlu olacaktır ve hayatta bir adım önde olacaktır.
6.SWOHP ANALİZİ ÖRNEĞİ (BOŞ)
7.SWOHP ANALİZİ ÖRNEĞİ
KAYNAKLAR:
***T. Bilgehan Gürlek