TUSKON önderliğinde yaklaşık 90 Türk şirketi, Nijerya’nın Lagos kentinde düzenlenen bir fuara katılmış. Fuar ECOWAS diye adlandırılıyor. Nijerya, az çok iş insanlarımızın yanısıra, sıradan vatandaşlarımızın da bildiği bir ülke. İş insanlarımızın hafızalarında, bu ülkeden milyonlarca dolarlık servetlerin transferleri için gelen e-posta mesajları hala sıcaklığını koruyor. Malesef bu tür sahtekarlıklar bu ülkenin adı ile anılıp, gerçek iş potansiyelini gölgeliyorlar. 2011 yılındaki bir sohbetimizde ECOWAS ile birlikte diğer bölgesel Afrika birliklerine de değinmiştim.
TUSKON ciddi bir biçimde Afrika kıtasına yükleniyor ve yeni THY hatlarının açılmasıyla da Türk iş insanlarının buralarda iş yapma şansları artıyor. Cumhurbaşkanımız Sayın Abdullah Gül’de Kamerun Cumhurbaşkanı Sayın Paul Biya ile birlikte yaptığı ortak basın toplantısında, bu ülke ile olan ticaretimizin 500 milyon dolara çıkmasını beklediklerini açıklamış.
Afrika ile ticaretin bazı detaylarına, 2011 yılındaki bir sohbetimizde göz atmıştık. Bu kıtada yer alan ülkelerin kümelenmesi ve ortak ticaret anlaşmaları yapmaları konusuna değindiğim sohbetimizin bir kısmını burada tekrar edeceğim.
“Afrika, birlikten kuvvet doğar felsefesi ile hareket etmeye çalışıyor.”
Kara kıtada öne çıkan üç adet birlik var. “Batı Afrika Ülkeleri Ekonomik Birliği” bunlardan birisi. Kısaca ECOWAS diye anılan birliğin 15 üyesi var. Ortak bir yatırım bankası aracılığı ile altyapı projelerine destek veren toplulukta, karayolu ağında ciddi gelişmelere imza atılmış. Resmi sitelerindeki 2006 verilerine göre birliğin nüfusu 260 milyon. İhtiyacı yüksek, üretimi düşük, kısa vadede zor ama istikbali çok kuvvetli bir pazar. Bu birlik ile ilgili bilgilere www.ecowas.int ve www.bidc-ebid.org sitelerinden erişilebilir.
Diğer önemli bir birlik ise “Güney Afrika Kalkınma Topluluğu” Kısa ad olarak SADC verilen topluluğun resmi verilerine göre 15 ülkeden oluşan 2010 yılı nüfusu 277 milyon olarak veriliyor. Milli Gelirler toplamı da 471 milyar ABD doları. Topluluğun resmi internet sayfasının adresi www.sadc.int Aynı ECOWAS gibi zor ama sabırlı ve sistematik çalışmalar yapanlara verimli olma garantisi sunan bir pazar.
Bir başka önemli Afrika ülkeleri topluluğu ise “Doğu Afrika Birliği” 5 ülkeden oluşan topluluğu nüfusu 133 milyon ve milli gelirler toplamı ise 79.1 milyar ABD doları. Resmi internet sayfalarının adresi www.eac.int Bu topluluğun önemli yönü ise, bir gümrük birliği sağlamış olmaları ve bu birlik içerisinde mal ve işgücü dolaşımının da serbest olması. Başka bir deyişle bu 5 ülkeden birine yapacağınız ihracatla, ürünlerinizin öteki ülkelerde de piyasaya sürülebilme şansı var.”
İş şansının olması, istikbalde yükselen bir pazar olmasının yanı sıra, ihtiyaçlarının hem çok çeşitli olması hem de yerel üretimle pek karşılanamaması, buralara karşı iş insanlarının iştahını kabartıyor. ABD ve Fransa buralarda öteden beri en ön sıralarda yer alıyor. Son günlerdeki haberlere göre Malezya 100 milyar doları aşan Afrika yatırımları ile birinci sıraya yerleşmiş.
TUSKON Başkan yardımcısı Sayın Ahmet Ciğer fuarda yaptığı konuşmasında “Buralarda yapılacak ticarette sağlam adımlar atılması gerekir” demiş. Çok da iyi söylemiş. Buralara gidip, iş imkanlarının yarattığı heyecana kapılıp ihracat yapan, sonra da parasını alamamak da dahil bir yığın sorunla uğraşmak zorunda kalan bir dolu iş insanımız ile karşılaştık.
Atalarımız güzel demiş, “Korkulu rüya görmektense uyanık kalmak evladır” diye. Bizim uyanıklığımız da işin başında olsa gerek. Ödememizi garanti altına almak için Türk Exim Bank, Euler-Hermes, Coface gibi kuruluşların çalışmalarını bilmekte fayda var. Bankacılık sisteminin pek de gelişmemiş olduğu Afrika için, ödeme şekillerinin ve teslim şekillerinin getirebileceği riskleri de iş yapmadan önce masamıza koyup etraflıca düşünmenin faydası sonsuz. Oralarda ticaret yapmak, gelişmiş ülkelerle çalışmak gibi değildir, biraz dikkat ve ekinde sağlam bilgi ister. Adımınızı sağlam zemine basarak atarsanız, işin gerisi kendiliğinden gelecektir.
Şefik ERGÖNÜL