Dünya nüfusunun COVID-19’a karşı aşılanması küresel bir sağlık önceliği olmaya devam ediyor. Ancak bu çabanın, herkesin her yerde temel sağlık hizmetlerine erişimini sağlama ihtiyacını gölgede bırakmaması hayati önem taşımaktadır.
Mevcut krizin aciliyetine rağmen, evrensel sağlık hizmetinin sağlanması Dünya Sağlık Örgütü (WHO) genel müdürü Tedros Adhanom Ghebreyesus için bir öncelik olmaya devam ediyor. Ayrıca, sağlığın ekonomik büyüme için bir ön koşul olduğu temelinde Birleşmiş Milletler Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri’nde yer almaktadır. Hükümetler, bilim adamları ve halk bu hedefi desteklemelidir, çünkü bu herkesin çıkarına olacaktır. Ve önümüzdeki hafta Dünya Sağlık Asamblesi çevrimiçi olarak toplandığında bir fırsat bulacaklar.
Pandemi, güvenilir sağlık hizmetlerinin olmamasının toplumları nasıl savunmasız hale getirebileceğini fazlasıyla göstermiştir. Sağlık hizmetlerine erişim, ülkelerin ne kadar başarılı olduğunu belirleyen tek faktör olmasa da, yokluğu açıkça alevleri körükledi. Hindistan’da hastaneler bunalmış olduğu için birçok hayat kaybedildi. Amerika Birleşik Devletleri’nde COVID-19 ölümleri, düşük gelirli, sağlık sigortasına sahip olma ve bu nedenle derhal tıbbi yardım alma olasılığı daha düşük olan kişilerde daha yüksek olmuştur. Başka yerlerde de benzer bir model görüldü: Bir çalışma, Santiago’nun yoksul mahallelerinde, ölümleri COVID-19’a atfedilenlerin% 90’ından fazlasının sağlık tesislerinin dışında öldüğünü buldu (GE Mena et al. Bilim https://doi.org/f9b4; 2021). Dahası, güvenilir sağlık hizmetlerine sahip olmayan insanlar, kötü kontrol edilen kronik hastalıklar nedeniyle COVID-19 komplikasyonlarına karşı daha savunmasız olabilir.
Kolayca erişilebilir sağlık hizmetlerinin ve bilgi paylaşımı için sağlık sistemlerinin eksikliği, COVID-19 enfeksiyonlarının tespitini ve izlenmesini engellemiştir. Sağlık hizmetlerinin yetersiz olduğu bir bölgede başka bir ölümcül virüs ortaya çıkarsa, dünya salgını kontrol altına almak için değerli zamanlarını kaybedebilir. Şimdiye kadarki en büyük iki Ebola salgını – Batı Afrika ve Demokratik Kongo Cumhuriyeti’nde – tespit edilmeden haftalar veya aylar önce yayıldı.
Neredeyse bir asırdır tüm insanlara sağlık hizmeti sağlamak için yapılan çağrılara rağmen, girişimler krizler ve hastalığa özgü müdahalelerle engellendi. 1930’ların ekonomik bunalımından sonra, Milletler Cemiyeti için çalışan uluslararası sağlık görevlileri, ülke çapındaki klinik ağları tarafından temel sağlık hizmetlerinin sağlanması ihtiyacını dile getirdiler. Bu vizyon İkinci Dünya Savaşı nedeniyle kesintiye uğradı, ancak 1946’da yeni kurulan Birleşmiş Milletler DSÖ için bir anayasa yazmak için toplandığında yeniden canlandı. Anayasa, sağlığın bir insan hakkı olduğunu ve hükümetlerin halkının sağlığından sorumlu olduğunu belirtti.
Ancak Amerika Birleşik Devletleri neredeyse WHO’yu ve anayasasını tamamen reddediyordu. O zamanlar, ülkedeki ulusal sağlık hizmeti karşıtları, önlemi sosyalizm ve komünizme bağladılar. Amerika Birleşik Devletleri sonunda imzaladı, ancak DSÖ’den herhangi bir zamanda çekilebileceğini belirten bir madde ekledi – yani en çok parayı bağışlayan ülke (aidatlar ekonomilerin büyüklüğüne göre belirlenir), örgütün ideolojisine karşı çıkarsa çekip gidebilir. .
Bununla birlikte, DSÖ ve küresel sağlık fon sağlayıcıları tarafından yürütülen önümüzdeki 20 yıllık tek hastalık programları ideolojik değildi. İronik bir şekilde, sıtma ile savaşmak için böcek ilacı DDT ve enfeksiyonlarla savaşmak için antibiyotik kullanımı gibi belirli sağlık sorunlarına basit, teknolojik düzeltmeler sunan bir bilimsel ilerleme dalgası tarafından yönlendirildiler.
Ancak, 1978’de, o zamanlar Sovyetler Birliği olan Alma-Ata’da düzenlenen, herkese temel sağlık hizmetlerinin sağlanması üzerine uluslararası bir konferansta sağlık sistemleri kurma çabası yeniden canlandırıldı. Sonuçta ortaya çıkan DSÖ sponsorluğundaki Alma-Ata bildirgesi, 2000 yılına kadar mahalleler düzeyinde temel bakımı sağlama sözü verdi.
Ancak Tedros ve sağlık politikası uzmanlarına göre Alma-Ata deklarasyonu, yetersiz siyasi liderlik, ekonomik krizler, siyasi istikrarsızlık ve bireysel hastalıkların tedavisine aşırı yatırım gibi faktörler tarafından zayıflatıldı (TA Ghebreyesus et al. Lancet 392, 1371–1372; 2018). Diğerleri, hareketin maliyet-etkinlik değerlendirmelerinin yanı sıra kanıtlarla desteklenen tanımlanmış adımlardan yoksun olduğunu öne sürdü. Bunu, 1980’lerde kızamık, tetanoz ve çocuk felci gibi hastalıklar için aşı sağlamak için iyi tanımlanmış ve bütçelendirilmiş programlarla yılda dört milyon ila beş milyon çocuğun hayatını kurtarmaya söz veren BM çocuk yardım kuruluşu UNICEF ile karşılaştırın. Hükümet ve hayırsever bağışçılar kavramı hemen kavradılar ve UNICEF kısa sürede en büyük BM kurumlarından biri haline geldi. 2019’da bütçesi DSÖ’nün neredeyse üç katı idi.
Çocukluk aşılama programları hayat kurtarıyor, ancak ülkelerin sağlık sistemlerini güçlendirmeye yatırım yapılmaması, anlatılmamış ölümlere yol açıyor. Cevap elbette aşıları durdurmak değil, UNICEF’in kampanyasının başarısından ve Alma-Ata’nın başarısızlıklarından ipuçları almaktır.
2019’da DSÖ, bu kez evrensel sağlık hizmetleri konulu ilk üst düzey BM toplantısında bir kez daha herkes için sağlık hizmetlerine odaklandı. İlgili bir rapor, tüm insanlara birinci basamak sağlık hizmeti sağlamak için ülkelerin ortalama olarak bu alandaki harcamalarını gayri safi yurtiçi hasılalarının% 1’i kadar artırmaları gerektiğini belirtti. Ve dünya liderleri, evrensel sağlık hizmetini – ulusal bağlamlarında – sürdürmeyi ve ülkedeki herkese temel, uygun fiyatlı sağlık hizmetleri sunmayı vaat eden bir bildirge imzaladılar. Onları sorumlu tutmak için, küresel sağlık araştırmacıları, 2030 yılına kadar bu hedefe ulaşma yolunda ilerlemeyi izlemek için bir çevrimiçi portal oluşturdular. Örneğin, izleyici Amerika Birleşik Devletleri ve Küba nüfusunun yaklaşık% 15’inin temel sağlık hizmetlerine erişemediğini söylüyor. Hizmetler. Bu oran Çin’de% 20’ye, Hindistan ve Kenya’da% 45’e yükseliyor.
DSÖ, hükümetlerden siyasi ve mali taahhütler yürütmeyi umarak gelecek haftaki toplantının gündemine ‘herkes için sağlık’ koydu. Belki de geçmişteki çabaları mahkum eden belirsizliğin farkında olan Tedros, herkese temel sağlık hizmetlerinin değerini ölçmenin yolları da dahil olmak üzere ekonomi konusunda tavsiyelerde bulunmak için yeni bir ekonomistler, sağlık ve kalkınma uzmanları konseyi oluşturdu.
Evrensel sağlık hizmetleri, bir krizin ortasında büyük bir hedef gibi görünebilir, ancak şimdi değişimi zorlamazsak, pişman olacağız. Pandemi, aşırı yoksulluk içinde yaşayan insanların sayısını artırarak onları hastalığa karşı daha savunmasız hale getirdi. Her yerde enfeksiyon kapmış, öldürülmüş ve travma geçirmiş sağlık çalışanları, en yıkıcı biçimde zaten çok az olan yerlerde. Tedros, Ekim 2019’da “Sağlık sistemlerine yatırım yapmadaki başarısızlığımız yalnızca bireyleri, aileleri ve toplulukları risk altında bırakmıyor, aynı zamanda dünyayı salgınlara ve diğer sağlık acil durumlarına karşı savunmasız bırakıyor” dedi. dizleri. ” Birkaç ay sonra oldu. Bunun tekrar olmasına izin vermemeliyiz.