İstanbul’un Şimdilerde Gözde Semti: Samatya
İstanbul’un Fatih ilçesine bağlı olan Samatya, son dönemin popüler semtleri arasında. Fotoğrafçıların ve gezginlerin uğrak yeri olmaya başlayan bu tarihi semtin sokakları şimdilerde rehberler eşliğinde karış karış geziliyor.
Samatya ismi Yunanca Psamathos (kum)’dan, psamathion (kumluk) kelimesinden geliyor. Aslında semtin günümüzde resmi adı Kocamustafapaşa. Ama nedense insanlar Samatya demeyi tercih ediyor. Daha çok balıkçılıkla uğraşan insanların yerleşim gösterdiği bir yer olarak bilinen Samatya’nın tarihi oldukça eskiye dayanıyor.
Bizans ve Osmanlı dönemlerinde önemli bir yerleşim yeri haline gelen Samatya’da ilk zamanlar çoğunlukla Rumlar ve Ermeniler yaşarmış. Ermeni nüfusun yerleştiği ilk bölgelerden biri olan Samatya, 1461’de kurulan İstanbul Ermeni Patrikliği’nin de ilk makamıdır. Bu yüzden Ermeniler için önemli bir merkez olarak görülmektedir.
‘İkinci Bahar’ Etkisi
Semtin tanınmasında büyük rol oynayan gelişme İkinci Bahar dizisi ile gerçekleşmişti. Dizi 1998 – 2001 yılları arasında yayınlanmış bir tv dizisiydi ve başrollerinde Türkân Şoray ile Şener Şen gibi ünlü oyuncuların yer aldığı bu dizi, Samatya’da çekilmişti.
Samatya’da bulunan tarihi yapılar yıllar içerisinde yangınlar sonucu hasar görmüş ancak günümüze kadar gelmeyi başarmıştır. Semtte bulunan Surp Kevork Kilisesi’nin tarihi 11.yüzyıla kadar dayanır ve İstanbul’un en eski ve en büyük kiliselerinden biridir. İstanbul’un fethi sonrası Fatih Sultan Mehmet, Surp Kevork Kilisesi’ni burada yaşayan Rum ve Ermeni halkına teslim etmiş ve ayrıca Bursa’da bulunan Patrikhaneyi de buraya taşımıştır. 4.yüzyıl ya da 5. yüzyılda inşa edildiği öne sürülen Aya Mina Rum Ortodoks Kilisesi ise Aziz Polikarpos’ un Erken Hristiyan Martirionu üzerine 1833’te mimar Konstantis Yolasığmazis tarafından inşa edilmiştir.
Taş Sokaklara Sinmiş Mis Gibi Balık Kokusu
Semtin tarihi çarşısına ilk bakışta balıkçı dükkânları dikkati çekiyor. Sokaklara sinmiş olan balık kokusu Samatya ile özdeşleşmiş durumda. Balığın yoğun olduğu her yer gibi Samatya’da da her köşe başını bir kedi tutmuş durumda. Ayrıca her yıl Samatya Meydanı’nda balık severlerin buluşmasına sebep olan İstanbul Balık Festivali düzenleniyor.