- ANARŞİST BİR ANTROPOLOJİDEN PARÇALAR, David Graeber, Boğaziçi Üniversitesi Yayınları, siyaset, 102 sayfa
David Graeber ‘Anarşist Bir Antropolojiden Parçalar’da, anarşist bir sosyal teorinin ana hatlarını ortaya koymaya çalışıyor. Anarşizmin dünden bugüne bir analiziyle çalışmasına başlayan Graeber, ardından Graves, Brown, Mauss ve Sorel gibi, alanda fikir üretmiş isimleri eleştirel bir gözle yeniden yorumluyor. Halihazırdaki anarşist antropolojinin belli başlı sorunları ile bunların nasıl aşılabileceği konusunda çözüm önerilerini tartışmaya açan Graeber’e göre, Marksizmin devrimci strateji hakkında kuramsal ya da analitik bir söylem olmaya meyilliyken, anarşizmin devrimci pratik hakkında etik bir söylem olmaya meyillidir.
- DEVLETİN ANTROPOLOJİSİ, Marc Abélès, çeviren: Nazlı Ökten, Dipnot Yayınları, antropoloji, 221 sayfa
Marc Abélès, elimizdeki siyasal antropoloji çalışmasında, devleti oluşumundan bugüne, antropolojik bir çerçeveden analiz ediyor. Devletin oluşumunun kökenleriyle çalışmasına başlayan Abélès, burada, ataerkil iktidarın oluşumunu, doğal hukukun bunda nasıl bir rol üstlendiğini ve tohum halindeki devletin ortaya çıkışını irdeliyor. Yazar ardından, devlet tasarımına olanak sağlayan siyasal sistemleri, iktidar düzeneklerini, iktidar ve siyasal temsiliyeti, iktidara meşruiyet getirmeyi hedefleyen araçları ele alıyor. Abélès, çalışmasının son bölümünde ise, devleti, bir temsiliyet biçimi olarak farklı yönleriyle değerlendiriyor.
- İLERLEMENİN KISA TARİHİ, Ronald Wright, çeviren: Ebru Kılıç, Aylak Kitap, antropoloji, 185 sayfa
İlerlemeye duyulan inancın, kemikleşip sertleşerek bir ideolojiye, hatta, tıpkı ilerlemenin kendisinin meydan okuduğu dinler gibi, seküler bir dine dönüştüğü sıklıkla dile getirilen eleştirilerden. Bu tarz bir eleştirel bakışı, elimizdeki çalışmasının esas amacı olarak belirleyen Ronald Wright da, tarihten silinip giden büyük medeniyetlerin serencamı üzerinden ilerlemenin, aklın ötesine geçip felakete götüren iç mantığını sorguluyor. “Yeryüzündeki çölleri süsleyen devasa kalıntıların çoğu ilerleme tuzaklarının heykelleridir,” diyen Wright, Sümerler, Mayalar, Mezopotamya, Roma, Mısır ve Çin gibi, bir zamanlar güçlü, karmaşık ve gösterişli uygarlıkların, ders alınacak yazgıları aracılığıyla ilerleme mitiyle hesaplaşıyor.
- BATI’NIN İNSAN DOĞASI YANILSAMASI, Marshall Sahlins, çeviren: Emine Ayhan ve Zeynep Demirsü, Bgst Yayınları, antropoloji, 133 sayfa
Antropolog Marshall Sahlins ‘Batı’nın İnsan Doğası Yanılsaması’nda, her türden kültürel biçimi, doğuştan gelen rekabetçi eğilimle açıklayan ve şimdilerde Amerika’da çok rağbet gören genetik belirlenimcilikle hesaplaşıyor. Yazar esas olarak, Eski Yunan’dan modern çağa kadar süregelen Batı’nın “insan doğası” anlayışını sorguluyor. Sahlins, insanı menfaati için her şeyi yapabilecek, ihtiraslı bir varlık olarak tanımlayan Batılı anlamda “insan doğası”nı, ilkel toplumun insana bakışıyla karşılaştırıyor ve Batı toplumları dışında hiçbir toplumun böyle bir “insan doğası” anlayışına sahip olmadığını gözler önüne seriyor.
- ANTROPOLOJİ, Michael Herzfeld, çeviren: Bülent Toksöz, Say Yayınları, antropoloji, 480 sayfa
Ünlü antropolog Michael Herzfeld’in, alanlarında uzman birçok isimle yaptığı işbirliğiyle ortaya çıkan ‘Antropoloji’, sosyal ve kültürel antropolojinin ana hatlarını ortaya koyuyor. Akademik çevrelerde çalışanlar ile öğrenciler için olduğu kadar, çağdaş konulara ilgi duyan her okura da hitap edebilecek çalışma, antropolojiye bakıştaki teorik ve pratik, hümanist ve bilimsel, sembolik ve materyalist gibi farklı yaklaşımlar arasında orta yol bulmaya çalışmasıyla öne çıkıyor. UNESCO’nun desteğiyle hazırlanan kitabın, gittikçe küreselleşen bir dünyada, antropolojinin önemini yeniden gözler önüne serdiğini söyleyebiliriz.
- 50 SORUDA ANTROPOLOJİ, Sibel Özbudun ve Gülfem Uysal, Bilim ve Gelecek Kitaplığı, antropoloji, 227 sayfa
İki yazarlı ’50 Soruda Antropoloji’, günümüzde insana dair pek çok soruya yanıt önerileri getirme potansiyeline sahip antropolojiyi, fiziksel-biyolojik ve sosyal-kültürel tüm boyutlarını içeren kapsamlı bir bakışla açıklıyor. Antropolojiye nitelikli bir giriş kitabı olarak değerlendirilebilecek çalışma, sunduğu zengin okuma önerileriyle de dikkat çekiyor. Okur bu kitapla, antropolojinin başlıca uğraş alanları ile onun farklı dalları konusunda bilgilendiği kadar, antropolojinin “sömürgecilik”, “mülkiyet”, “ensest tabusu”, “yoksulluk” ve “büyü” gibi ilgi çekici kavram ve konulara yaklaşımına dair de aydınlanıyor.
Fransız antropolog ve sosyolog David Le Breton, araştırmalarını beden ve riskli tavırlar antropolojisi üstüne yoğunlaştırmış, ayrıca sessizlik ve yürüyüş gibi daha kişisel temalarla da ilgilenmiş.
Biz kendisini, Türkçe’ye daha önce kazandırılan ‘Yürümeye Övgü’ ve ‘Acının Antropolojisi’ adlı kitaplarıyla biliyoruz.
Le Breton, elimizdeki kitabı ‘Ten ve İz’de de, herhangi bir ruhsal rahatsızlık yaşamayan insanların kendilerine neden zarar verdiklerini araştırıyor.
İnsanın mantıklı ve rasyonel bir varlık olmayabileceğini söyleyen Le Breton, bedene bilinçli zarar vermenin, eski kabilelerden çağdaş toplumlara değin izlediği seyri anlatıyor.
- Künye: David Le Breton – Ten ve İz, çeviren: İsmail Yerguz, Sel Yayınları, psikoloji, 143 sayfa