Bipolar sözlük anlamı olarak “iki kutuplu” anlamına gelmektedir. Kişi ani olarak yükselme ve düşüşler yaşar. Kişinin yüksek ruh hali içerisinde bulunması “mani“, düşük ruh hali içinde bulunması ise “majör” olmak üzere adlandırılır. Kişinin duygudurumunun aşırı zıt yönlü olması ile oluşan bir zihinsel hastalıktır. Bipolar hastalığını oluşturan etken kesin olarak bilinmemektedir ancak genetik ve çevresel faktörlerden doğduğu düşünülmektedir. Hastalık genelde kendini 20’li yaşlarda göstermektedir. Bipolar hastalığı dünyada her 50 kişiden 1’in de görülen bir hastalıktır. Bu sebeple oldukça sık görülen bir bozukluktur. Kişi ruh halinde dalgalanmalar yaşar ancak bu dalgalanmalar kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterebilir.
Bipolar Hastalığına Kimler Yakalanır ?
Bipolar çoğunlukla ergenlik döneminde başlar ancak erişkinlik döneminde de başladığı görülmektedir. Tedavi edilmediği sürece hayat boyu kişiyle beraber kalır. Hastalık kadın ve erkeklerde eşit oranla görülmektedir ve ırk, meslek, eğitim durumu ya da gelir düzeyinde ki değişimler nedeniyle farklılık göstermez.
Bipolar Bozukluğun Belirtileri
Mani, bipolar bozukluğun ayırt edici özelliklerinden biridir şiddeti kişiden kişiye farklılık göstermektedir. Manik dönemin başlangıç evresi olan hipomanik daha hafif olan ruh hali değişimleri yaşayabilir. Bu evrede kişi son kendini aşırı aktif ve enerjik hissedebilir. Kişinin zihinsel verimliliği bu evrede artış gösterebilir, daha konuşkan, daha hareketli, atak ve fazla uykuya ihtiyaç duymayabilir.
Kişi hipomanik dönem içerisindeyken enerjisi ve bu enerjinin getirdiği mutluluktan dolayı içerisinde bulunduğu durumun farkına varamayabilir. Sıklıkla bu değişimi fark eden kişiler aile, yakın çevresi, iş-okul arkadaşları olur. Maninin kişi üzerindeki şiddeti arttıkça kişi ani karar verme, fazla para harcama gibi durumlarda görülebilir. Bunların dışında kişinin öfkeli, saldırgan, şüpheci davranışlar sergilemesi de oldukça sık rastlanan bir durumdur.
Maninin belirtileri kişiden kişiye çok büyük farklılıklar göstermektedir. En yaygın belirtileri:
- Aşırı enerji durumu,
- Ani kararlar verme,
- Kolay ve ani sinirlenme,
- Az uyku ile sürekli olarak aktif kalabilmesi,
- Kişinin kendisini herkesten üstte ve önemli görmesi,
- Zihnin sürekli olarak yeni ve kişiye heyecan veren fikirlerle dolu olması,
- Aşırı para harcama,
- Aşırı konuşkanlık,
- Kişide daha önce görülmemiş davranışlarda bulunması,
- Hızlı düşünme,
- Sese karşı duyarlılığın artması,
- Algıların keskinleşmesi,
- Artan cinsel ilişki isteği,
- Konsantrasyon eksikliği,
- Huzursuzluk,
- Günlük yaşamın dışında kalmak,
bu belirtilerden bazılarıdır.
Bipolar Tedavisi
Bipolar tedavi edilmesi gerek bir rahatsızlıktır. Tedavi edilmediği durumda hastalık ilerleyecek ve ağırlaşacaktır. Bipolar kişiden kişiye farklılık göstermesiyle beraber mevsimsel olarak görülebilir. Sıklıkla görülen sonbahar ve kış aylarında depresif; ilkbahar ve yaz aylarında ise manik ataklar görülmektedir. Çok nadir olsa da tam tersi de görülebilir. Bu dönemde kişinin ruh halinde ki değişikler yine kişiden kişiye farklılık gösterir. Bipolar tedavisinde kullanılan ilaçlar kişinin duygu durumunu dengelemeye çalışmaktadır. Kendini tekrar eden dönemleri sebebiyle bir kaç yıl boyunca doktor gözetimi altında kullanılmalıdır. Bazı bipolar tedavilerinde antipsikotikler ve antiepileptik ilaçlarda kullanılmaktadır.
Sıklıkla ilaç ile tedavi edilmektedir. Bipolar septomların azalması için ilaç tercihi yapılır. Tedavi süresince hasta, doktor ile iletişimde kalmalı ve söylenenlere harfiyen uymalıdır. Tedavi boyunca kişinin sosyal hayattan kopmaması da oldukça büyük bir rol oynamaktadır. Tedavi süresince kişinin morelini yüksek tutmak tedavi süresini kısaltmaktadır.