Tedarik Zinciri Bilgi Teknolojisinin Amaçları
Bilginin kullanılabilmesi için; bilginin toplanması, bilgiye erişimin olması, analiz edilmesi ve işbirliği amacına yönelik bir biçimde paylaşılabilme kabiliyetinin olması gerekmektedir. Tedarik zinciri yönetim sisteminin bu alandaki amaçları şu şekilde sıralanabilir:
- Üretimden, dağıtımdan ya da satın alma noktasından her bir ürün hakkında bilgiyi
toplamak ve sisteme dahil olan tüm gruplar için bilginin görünür olamasını sağlamak.
- Tek bir ilişki noktasından sistem içerisindeki herhangi bir veriye erişmek
- Tüm tedarik zincirinden gelen bilgiye dayanan analizler yapmak, eylemleri planlamak
- Tedarik zinciri üyeleri ile işbirliği yapmak.
Tedarik zincirinde bilgi teknolojisinin temel amacı, üretim noktası ile dağıtım ya da satın alma noktası ile bağlantının sağlanmasıdır. Burada ana fikir; ürünün fiziksel hareketinin izini takip eden bir bilgi yoluna sahip olmaktır. Bu; gerçek veri temeline dayanan planlamanın yapılmasına, takip etmeye ve teslim zamanlarının tahmin edilmesine olanak sağlar. Ürün akışı; imalatçının tedarikçisinden imalatçıya ve oradan imalatçının dağıtım sistemine ve perakendeciye doğru gerçekleşirken , bilgi akışı tam tersi bir yol izlemektedir. Tedarik zincirinde bilgi teknolojisinin her bir amacı aşağıda incelenmiştir:
Bilgi toplama: Perakendeciler siparişlerinin durumunu ve tedarikçiler de imalatçılardan gelecek siparişleri tahmin etmek ve bilmek isterler. Bunun gerçekleşebilmesi için, diğer şirketin bilgi sistemindeki verilere, ilgili şirketlerin erişebilmesi gerekmektedir. Bununla birlikte tedarik zincirindeki diğer şirketler bu verileri kendilerinin kullandığı özel terimler halinde görebilmelidirler. Örneğin; bir pamuk tedarikçi X türündeki pamuk için talebi görmek isterse bu pamuk türünün ton cinsinden ne kadar tüketildiğini görebilmelidir. Bu nedenle, kullanılan sistem içerisinde bu tarz dönüşümleri sağlayacak malzeme faturaları gibi dönüştürme tablolarının olması gerekmektedir.
Tedarik zinciri sistemi boyunca basit bir biçimde sadece ürünlerin izlenmesi çok verimli olmayacaktır. Aynı zamanda sistemin değişiklikleri izleyip uyarı da vermesi gerekmektedir. Üretim planını etkileyecek biçimde dağıtımda bir gecikme varsa kullanılan bilgi sisteminin bunu belirlemesi ve böylelikle ya planlamada uygun değişimlerin yapılmasına ya da alternatif çözümlerin bulunmasına olanak verecek uygunlukta bir sistem olması gerekmektedir. Bunun yerine getirilebilmesi ürün tanımlamalarının şirket ve şirketin bağlı olduğu tüm endüstri dalında standart hale getirilmesini (örneğin; barkod sistemi gibi) gerektirir.
Tek temas noktasından verilere erişim: Tek temas noktası kavramı, etkin bir bilgi teknolojisi için kritik önem taşımaktadır. Amaç, müşteriye verilen ya da içsel olarak gerekli olan tüm ulaşılabilir bilgilere tek bir noktadan ve sorgulamada kullanılan araçlara (telefon,faks,internet gibi) ya da sorgulamayı kimin yaptığına bakılmaksızın aynı biçimde erişebilirliğin sağlanmasıdır. Aslında bunu sağlamak gerçekte karmaşık bir durumdur. Çünkü, müşterinin istediği bilgi bir şirketin değişik birimlerinde ya da bazı durumlarda ise birkaç şirketin bünyesinde bulunuyor olabilir. Pek çok şirkette, bilgi sistemleri şirket içerisindeki fonksiyonlarına bağlı olarak bir okyanustaki farklı adacıklar gibi olma eğilimi gösterirler. Müşteri hizmetleri belirli bir sisteme bağlı olarak çalışırken, muhasebe başka bir sisteme bağlı olarak çalışabilmekte, imalat ve dağıtım ise tamamıyle ayrı sistemlere bağlı olarak çalışabilmektedir. Genellikle, sistem boyunca erişilmesi gereken önemli bilgilerin transferi söz konusu olabilir, ancak eğer bu bilgi transferi zamanında yapılamazsa transfer edilen bilgi ya da veri aynı bilgi ya da veri olmayacaktır. Siparişleri alan müşteri hizmetleri temsilcisi yükleme ile bilgileri sağlayamaz ise fabrika da mevcut bekleyen siparişler hakkında herhangi bir sorgulama yapamayabilir. İdeal olan, bilgiye ihtiyaç duyan herkesin aynı gerçek zamanlı veriye ulaşmasını sağlayacak bir arayüzün olmasıdır
Tedarik zinciri verilerine dayalı analiz: Üçüncü amaç; özellikle de küresel tedarik zincirini dikkate alacak şekilde verilerin analizidir. Buna ek olarak; bilgi sistemi ürünleri en iyi verimlilikle üretmek, depolamak, dağıtmak başka bir deyişle tedarik zincirini en iyi biçimde yönetmek için gerekli olan yöntemin bulunması için kullanılmalıdır. Bu, müşteri siparişlerinin alınması gibi operasyonel kararlardan hangi depoda hangi ürünlerin stoklanacağı ya da gelecek 3 ay içerisinde üretim planının ne olacağının belirlendiği taktiksel kararlara ve bu kararlardan da depoların nerelerde konumlandırılacağı ve hangi ürünlerin geliştirilip üretileceğini belirleyen stratejik kararlar gibi değişik düzeylerde karar almayı gerekli kılar. Tedarik zinciri üyeleri ile işbirliği bir şirketin başarısı için temel faktörlerden birisidir. Tedarik zinciri yönetimindeki önemli bir amaç global optimizasyon ile ardışık süreçlerin oluşturulmasıdır. Bunun sağlanması ise sadece karmaşık bilgi teknolojisi sistemlerinin uyuşmasını değil, aynı zamanda işletme süreçlerinin de bütünleştirilmesini gerektirmektedir. Şirketin tedarik zincirinin rolüne bağlı olarak, bir şirketin ya müşterisinin temin sitemi ile bütünleşmesi gerekebilir ya da kendi sahip olduğu tedarikçilerini kendi sistemine bağlamaya veya işbirliğine dayalı bir platforma ya da her ikisine birden gereksinim duyabilir.