İnsanlar “dijital çağda” yaşadığımızı söylemekten hoşlanıyor. Peki bununla ne kastediyorlar? Belki de çoğunun hiçbir fikri yok. Sadece kulağa hoş geldiğini düşünüyorlar. Fakat gerçekte söylemek istedikleri şey dijital bilgisayar çağında yaşadığımız. Bu yüzden sormaya değer: Bir bilgisayarı dijital yapan şey nedir? Dijital olmanın bir alternatifi var mı? Bütün bunların matematik ve sayılarla ne ilgisi var?
Analog Ne Demek?
Eskiden insanların kollarındaki ve duvarlarda asılı olan saatlerin tamamı analog olarak adlandırılırdı. Peki bu ne anlama gelir. Tahmin ettiğiniz gibi eski kelimesini çağrıştıran analog aslında akrep ve yelkovanın bir kadranın üzerinde dolaşmasından başka bir şey değil.
Sürekli değişen bir şeye analog miktar denir.
Saatin üzerinde bulunan iki kol da çizdikleri daire boyunca herhangi bir yere işaret eder. Bu yelkovanın 0 ile 60 arasında olan her sayısal değeri gösterebileceği anlamına gelir. Ancak elbette bu iki değer arasındaki sonsuz noktayı gösteremez. Ancak akrep bunu yapabilir. Örneğin, dakika ibresi 11 ila 12 dakikalık işaretlerin arasında yarı yarıya olduğunda, zamanın bir saatten 11,5 dakika geçmesi gerekir. Bu nokta ile 12 dakikalık işaret arasındaki sürenin yarısı, bir saatten 11,75 dakika sonra olmalıdır. Ve bu şekilde sonsuza dek bölmeye devam edebilirsiniz.
Gerçekleşmesi gereken kilit nokta, saatin her iki kolu da sürekli olarak dairesel yolunun bir kısmı üzerinde hareket ettikçe, zaman anlarını temsil eden sonsuz sayıda gerçek sayıdan (“gerçek sayı” kümesinde olduğu gibi “gerçek”) hareket etmesidir. Bu şekilde sürekli değişen bir şey, herhangi bir an sıçrama veya durmadan bir noktadan diğerine sorunsuz hareket eder. Buna analog miktar denir. Bu yüzden bu tür saatlere analog saat denir.
Dijital Ne Demek?
Bu günlerde gördüğünüz saatlerin çoğu analog değil. Bunun yerine, bizim dijital dediğimiz saatler var. Dijital bir saatte, saatler, dakikalar ve saniye, belirli adette tam sayı ile temsil edilir. Saat göstergesi 12 olası değerden birini gösterirken, dakika ve saniye göstergeleri 60 olası değerden birini gösterir.
Analog miktarlar sürekli olarak değişiklik gösterirken, dijital miktarlar çeşitli olasılıklardan birine ayrılır.
Buradaki en önemli şey, analog saatlerden farklı olarak, dijital saatlerin sonsuz sayıda olası sürelerin her birini açıkça temsil edememesidir. Bunun yerine, zamanı parçalara ayırır ve her bir parçayı ayrı basamaklarla temsil eder. Ve böylece dijital saatteki sürenin dijital bir nicelik olarak temsil edildiği söylenebilir.
Bu nedenle, analog miktarlar sürekli olarak değişkenlik gösterirken, dijital miktarlar çeşitli olasılıklardan birine ayrılmıştır. Bu ayrık olasılıklar gerçekte çok büyük olabilir ama her zaman birinden diğerine bir tür atlama vardır.
Dijital Analogdan Daha mı İyi?
Bir miktarın analog ya da dijital olması konusunda doğal olarak bunun iyi ya da kötü bir şey olmadığını söylemek gerek. Bunlar sadece farklı şeylerdir. Zaman, doğal olarak analog bir niceliktir, çünkü gerçekte küçük adımlarla da olsa zaman içinde bir atlama olmadı. Dolayısıyla, dijital bir saatle elde ettiğimiz zamanın dijital temsili, gerçek analog zamana bir tür yaklaşımdır. Yine, daha iyi ya da daha kötü olduğu değil, sadece farklı olduğu söylenebilir.
Telefondaki dijital kamera ile fotoğraf çekmek de temelinde analog bir olaydır. Gerçek bir dünyaya pürüzsüz ve net bir şekilde görürken onun fotoğrafını çekip dijital bir resme dönüştürüyoruz. Bu dijital resim milyonlarca pikselden oluşmakta ve her pikselin bir numarası var. Bu numaralar o pikselin rengi ve parlaklığını temsil eder. Bu yüzden dijital kameralar bir resmi oluşturmak için analog görünümün içinden çok sayıda örnek alır.
Resimleri bu şekilde kaydetmenin birçok avantajı var, ancak bu, dijitalin analogdan daha iyi olduğu anlamına gelmiyor. Bir kez daha söylemek gerekirse, sadece farklı.
Neden Bilgisayarlar Dijital?
Bilgisayarlar içinde yaşadığımız tüm dijital çağın arkasındaki dijital makine. Peki, bilgisayarı dijital yapan nedir? Bilgisayarlar sadece aynı anda iki şeyle çalışabilecek kapasitedeler.
Aslında bir bilgisayarın yaptığı şey matematiği bir miktar nicelikle manipüle etmektir. Bilgisayarlar 0 ve 1 sayıları ile çalışır. Dijital bilgisayarlar doğal dünyanın sürekli miktarları üzerinde doğrudan işlem yapabilir.