İran, milyonlarca Afgan göçmene evsahipliği yapıyor
Taliban yönetimi Göç İşleri Bakanlığı Sözcüsü Abd-ul Mutallib Hakkani, 7 milyonluk Afgan göçmenin yaklaşık yarısının İran'da yaşadığını duyurdu.
Taliban'ın bir seneden az bir süredir, Afganistan'da 20 yılın ardından tekrar ülke yönetimini ele geçirmesine rağmen anlaşılan bu grup komşu ülkelerde yaşayan Afgan göçmenlerin sayısı hakkında pek doğru bilgiye sahip değil. Taliban yönetimi, yanlış bilgiler ve rakamlar sunarak, komşu ülkelerin Afgan göçmenlere ev sahipliği yapma konusundaki işbirliğini basit bir olay olarak göstermeye çalışıyor.
İstatistik rakamlar ve sahadan elde edilen bilgilere göre, İran'da 8 milyonu aşkın Afganistan vatandaşı yaşamakta. İran İslam Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı Hüseyin Emir Abdullahiyan'ın ifadesine göre sadece geçen aylarda bir milyonu aşkın Afgan göçmen, genellikle yasadışı yollardan İran topraklarına giriş yapmıştır. Afgan göçmenlerle ilgili araştırma yapan kurumların resmi rakamlarına göre, yaklaşık 5 milyon Afgan vatandaşı İran'da yaşamakta, üstelik bu ülkeden İran'a göç dalgası hala sürmekte.
Taliban yönetiminin, İran başta olmak üzere komşu ülkelerde yaşayan Afgan göçmenlerin sayısı hakkında yanlış rapor ve rakamlar açıklamasının hedefleri hakkında şuna ifade etmek gerekiyor ki, Taliban, ilk olarak, komşu ülkelerde yaşayan Afgan göçmenlerin varlığından kaynaklı komşu ülkelere dayatılan yükü hafifletmeye çalışmakta.
İkinci şu ki, Taliban, Afganistan'da yeniden iktidarı ele geçirdiği sırada, ülkeden çıkan göçmenlerin yeniden ülkeye döndüğünü ve bu sürecin devam ettiğini güya göstermeye çalışıyor.
Üçüncüsü şu ki, Taliban yanlış bilgiler sunarak Afgan göçmenlere evsahipliği yapan ülkeler tarafından sunulan raporlar ve hatta BM'nin bu bağlamdaki raporlarında çelişki oluşturmaya gayret göstermekte. Başka bir ifade ile Taliban yönetimi, Afgan göçmenlerin sayısı ile ilgili yanlış bilgiler sunarak, bu bağlamda kendi üzerine düşen sorumluluktan yan çizmeye ve kaçmaya çalışmaktadır.
Afganistan gelişmelerini takip eden uzmanlardan Emin Fercad bu bağlamda şöyle diyor: Afganistan'da iktidarda olan Taliban, vatandaşlar için uygun yaşam şartları sağlamalı, böylece bu ülke vatandaşları özellikle gençler, Afganistan'da kalıp, ülkelerin kalkınmasına yardım edebilir.
Her halde İran İslam Cumhuriyeti yaklaşık 40 yılı aşkın bir süredir milyonlarca Afgan göçmene evsahipliği yapmakta. Bu göçmenler, diğer ülkelerde olduğu gibi sınırda bazen en asgari olanaklardan yoksun kamplarda değil, İran'ın başkenti Tahran başta olmak üzere çeşitli kentlerinde yaşamakta, eğitim görmekte ve farklı alanlarda çalışmakta.
Nitekim İslam inkılabı rehberi Ayetullah Seyyid Ali Hamenei Afgan göçmenler ile ilgili direktifinde tüm afgan öğrencilerin devlet okullarında eğitimlerine devam etmelerini zaruretini açıkça belirterek, “İster İran’da yasal yaşayan ister düzensiz yaşayan göçmen Afgan çocukları, devlet okullarında kayıt altına alınarak eğitimlerine devam etmeli” buyurdu.
Kuşkusuz İran'da değerli deneyimlere sahip olan ve öğrenim gören Afgan göçmenlerin ülkelerine dönmesi, bu ülkenin yararına olacaktır. Ancak Afgan göçmenlerin ülkeye dönmeleri için bu ülkede uygun şartların yönetim tarafından sağlanması gerekiyor. Her şeyden önce Afganlar, kendi ülkelerinde istikrar ve güvenliğin sağlanmasını istiyorlar. Ardından yaşam standartlarının iyileştirilmesini Taliban yönetiminden beklemekteler. Aksi taktirde, yurt dışında yaşayan Afganların ülkelerine geri dönmesi pek kolay olmayacak üstelik bu ülkeden göç dalgaları da tüm hızıyla devam etmiş olacak./