İşler iyi gitmedi mi dönüp kendimize bakmak yerine, sebebi başkalarında aramak gibi bir hastalığımız var. Tıpkı yönetim sorununu sisteme yüklediğimiz gibi. Benzer şekilde, bizi ya ülke olarak batıran, muasır medeniyetler seviyesinin altına iten İngiltere, ABD gibi dış güçler; ya da PKK veya FETÖ gibi hainlerdir.
Yalnız dış ya da kökü dışarıda olan iç düşman geçmişte olduğu gibi günümüzde de bitmeyecektir . Dış düşman var, demek yerine bu düşmanlar karşısında bizim aldığımız önleyici tedbirler önem arz etmelidir.
Aksaklıklarıyla beraber parlamenter sistemde 2007 yılından beri devleti elinde tutabilmek için, siyasi bünyeden ülke yararına çalışan kimselerin atılarak, kendi yararına çalışan kişilere alan açılması nedeniyle, yurttaşlarını kızdıran ve o ölçüde bekçilerini çoğaltmak zorunda kalan siyasi iktidar, otoriterliğe geçişini somutlaştırmaya başlamıştır.
Gelelim içinde bulunduğumuz sosyal, siyasal ve ekonomik batmışlığın sebebi olarak deneyimlediğimiz son iki yıldır uygulanan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ne. Tek aklın kutsanmasından müteşekkil olup çoğulcu akla geçit vermeyen, sorumlulukları işgal ettikleri makam ölçüsünde arttırmayan anlayışla; bürokrasi, ekonomi, siyasal ve kültürel hayat durma noktasına gelmiştir. Devletin canlı bir organizmayken, geçerli sistem sayesinde dinamizmini yitirmekte olan bir bünyeye dönüşmesini görüyor olmak, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nin sevilmesine engel olmaktadır.
İki yıl önce kurtuluş reçetesi olarak sunulan Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi, şimdi ne oldu da ülke olarak kurtuluşumuz bu sistemden kurtulmamıza bağlanır hale geldi. Dün “ilaç” olarak anlatılan sistemin bugün “zehir”miş gibi gösteriliyor olması, sorunun sistem sorunu olmadığını, yönetişim sorunu olduğunu ortaya koyuyor. Oysaki bu yeni sistem, ne dün ilaçtı, ne de bugün zehirdir.
Bu sistemin işlerlik kazanmasına katkı sunan iki kesimden birincisi ülkemizin çağ atlamasını yürekten isteyenler; ikincisi ise emeksiz her istediğinin olacağı düşüncesine kapılan tüketim konformistleridir. Bu ikinci grubu her halükarda iktidar yandaşı olarak değişik platformlarda görmek mümkün. Birinci gruptakiler ise gizli siyasi emelleri olan siyasetçilerin kötü niyetlerini okuyamayarak onlara bilmeden payandalık edenlerdir.
Gelinen son nokta itibarıyla, üretim olmadan tüketimin olamayacağı tescillenmiş; ülkenin milli kaynakları ve birikimleri yandaş kayırmacılığı ile yok edilerek bahaneyi sisteme bulma kolaycılığı inandırıcılığını yitirmiştir.
“Önce ülkemin insanlarının çıkarlarını korumalıyım, onların refahını arttırmalıyım, benim refahım da ancak vatandaşımın refahı kadar artmalı” anlayışı hakim olmadığı sürece ülke batmaya devam edecektir. Bu anlayış ise olsa olsa seçimler vasıtasıyla aramıza ara sıra dönen demokrasinin sürdürülebilir şekilde toplumsal platformda yaşaması ile mümkün olacaktır.
Temel ahlaki ve ilmi dinamikler ülke yönetenlerde yoksa, ülke hangi sistemle yönetilirse yönetilsin sonuç her zaman kötü olacaktır. Uzağa gitmeye gerek yok. 3 Kasım2002’den beri ülkeyi yönetenler hem parlamenter sistemi hem de Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’ni uyguladılar. Parlamenter sistemle yönetilen 2002-2018 yılları arasında ekonomi, bürokrasi, siyaset başta olmak üzere hayatın her alanında karşılaşılan sorunların parlamenter sisteme bağlandığı 16 yılı hep beraber yaşadık. Bu dönemde bürokratlar yönetenlerin işini zorlaştıran unsurlar, parlamento hükümete kafa tutan yer olarak görülüyordu. Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde ise emir tek bir yerden verilince üstten alta doğru gerekli yerlere daha çabuk sinyal ulaşacak ve ülke daha çabuk ve daha iyi yönetilecekti . Geldiğimiz nokta itibarı ile bunların tam tersinin olduğunu deneyimledik. Buna bağlı olarak hükümet küçük ortakları vasıtası ile yavaş yavaş Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nden bir şekilde kaçmak istediğinin belirtilerini vermeye başladı.
Uygar dediğimiz ülkelere bakalım. Sorun sistemde olsaydı başkanlık sistemi ile yönetilen Amerika Birleşik Devletleri –Rusya; krallıkla yönetilen İngiltere –Japonya; parlamenter cumhuriyet ile yönetilen İsviçre başarısız olmalı değil miydi ? Başkanlık sistemi, krallık ya da parlamenter cumhuriyetle yönetilen bu ülkelerin başarısız olduğunu kim söyleyebilir? Buna göre sorun, sistem sorunu değil; yetkin insan sorunudur.
Parlamenter sisteme “güçlendirilmiş parlamenter sistem” olarak dönülmüş olsa bile, iş başındaki hükümetin hayatın her alanında görüldüğü gibi ülke için yapacağı bir şey kalmamıştır. Sorun sistemde değil, ülkeyi yönetenlerdedir. Yöneticiler, bütün enstrümanların uyum içinde çalınmasını sağlayan şefler olmak yerine, kendi çaldığı bozuk enstrümanı istemeyenlere dahi zorla dinleten zorbaya dönüşmüştür. Zorbalıktan vaz geçmediği müddetçe; ülkeyi ve vatandaşlarını siyasi varlığını devam ettirebilmek için araçsallaştıran iktidar kimliğinden uzaklaşmadığı sürece; “önce ben ve akrabalarım ,eşim- dostum” anlayışını bitirip ülke insanının tamamına kendini aynı yakınlıkta hissetmediği sürece; isterse teolojik kaynaklı bir sistemle ülkeyi yönetsin, sonuç yine başarısızlık olacaktır. Çünkü sorun sistem sorunu değildir. İyilik, doğruluk, ölçülülük, erdem, adalet, hukuk sorunudur. Sorun, ülke en iyi yönetim sistemine kavuşsa bile, her sınıfın tabiatın verdiği mutluluk payını alamama sorunudur.
Ülke sadece yönetenlerin ülkesi değil hepimizin ülkesidir. Batan gemi saltanat gemisi olmayacak, Türkiye gemisi olacaktır. Bu nedenle hangi sistem olursa olsun demokratik yollarla seçim yapılmalı ve ehil eller işbaşı yapmalıdır. Her iki sistemde de görev yapmış ve de başarısız olmuş olan iktidar ise dinlendirilmelidir.