Mark Elliot Zuckerberg
Facebook’un kurucusu şaheser Mark 14 Mayıs 1984 yılında New York ‘ta doğdu ve Arielle, Randi ve Donna adlı kız kardeşleri var. Mark da bu bölgede büyüdü. Ailenin dört çocuğundan ikincisi ve tek erkek çocuğu olan Mark’ın babası ,Edward Zuckerberg bir diş hekimiydi, annesi Karen Zuckerberg ise bir psikiyatrist. Çocukluğunda babasının muayenehanesi evlerinin hemen yanında bulunuyordu.
Mark bilgisayar programlamacılığına ilkokul yıllarındayken ilgi duymaya başlamıştı. Henüz 10 yaşındayken insanların bilgisayar programlayıcıları ve kullanıcılar olarak ikiye ayrıldığını fark etmişti, ilk bilgisayarı Intel 486 mikroişlemciliydi.
Mark Zuckerberg’in yaşam öyküsünden, Atari BASOC programlama dilini babasından öğrendiğini ve 12 yaşındayken bu dili kullanarak “ZuckNet” ismini koyduğu bir mesajlaşma uygulaması yarattığını biliyor muydunuz? Uygulama sayesinde evdeki ve babasının muayenehanesindeki tüm bilgisayarları birbirine bağladı ve aralarında mesaj transferini olanaklaştırmıştı.
Babası uygulamayı muayenehanesindeki bilgisayarına kurup, böylelikle yeni bir hasta geldiğinde asistanı bu uygulama sayesinde kendisini haberdar edebiliyordu. Bunun haricinde Mark, bilgisayar oyunları ve iletişim araçlarının programlanması konusuna da ilgi duyuyordu. Hatta babası Edward Zuckerberg, oğluna özel ders vermesi için David Newman adında bir bilgisayar öğretmeni tutmuştu.
Lise Yıllarında MARK
Lise yıllarında ise Mark, MP3 çalma listeleri için Synapse isimli bir “media player” geliştirmişti. Yapay zeka olarak programladığı bu uygulama kullanıcıların şarkı tercihlerini analiz edebiliyordu, herhangi bir kullanıcının dinlemek isteyebileceği şarkılara dair tahmin edip ve bu tahminlere dayalı çalma listeleri oluşturabiliyordu.
Synapse ile yakından ilgilenen Microsoft ve AOL uygulamayı satın almak istemesine rağmen genç yetenek, bilişim devi bu şirketlerin teklifini geri çevirdi. Buna benzer binlerce dolarlık birçok teklifi ve bilişim sektöründe faaliyet gösteren en iyi şirketlerden birinde çalışma teklifini de reddetti.
Çok geçmeden Mark Zuckerberg, New Hampshire’da bulunan ve bir hazırlık okulu olan Phillips Exeter Akademi’sine gitti. Burada, bilim ve edebiyat dallarında sergilediği performans son derece başarılıydı. Aynı zamanda eskrim sporunda da yeteneğini keşfetti, hatta eskrim takımının kaptanlığını yaptı. Buna rağmen, kodlama konusundaki ilgi ve isteğini korudu, çünkü çalışmak istediği alan yazılım alanıydı.
Üniversiteli MARK
2002 yılında Zuckerberg, Phillips Exeter’den mezun olduktan sonra Harvard Üniversitesi’ne girdi. Henüz Ivy League’deki ikinci yılındayken yazılımcı olarak kampüs içerisinde yaygın bir ün kazandı. Bu dönemde CourseMatch isimli bir program yazdı, program sayesinde öğrenciler diğer kullanıcıların ders listeleri üzerinden kendi ders konularını seçebiliyordu.
Harward’da yelken takımında olan ikiz kardeşler, Tyler ve Cameron Winklevoss, Harward ortamında insanların birbiriyle tanışmasını kolaylaştıracak bir internet sitesi kurmayı düşünürler. Mark’ın sıkı bir bilgisayar delisi olduğunu öğrenen Winklevoss’lar, Mark’a siteyi kurmasını teklif ederler.
Bu olaydan sonra Zuckerberg; kullanıcıların fotoğraflarının bulunduğu ve kişisel ilgilerinin yer aldığı bir profil oluşturabilecekleri, özel veya herkese açık mesajlarını paylaşarak değişik arkadaş gruplarına katılabilecekleri Facebook’u kodlamaya başladı. Ayrıca profil verilerinin görüntülenmesini aynı grup veya onaylanmış arkadaşlarla sınırlayabilecekleri sosyal ağ içerikli site projesini hayata geçirmek için bir sene okuluna ara verir ve yurt odasında oda arkadaşlarının da desteğiyle ilk ismi “thefacebook” olan Facebook’u kurdu..
Mark Zuckerberg, 2004 yılında Facebook’u kurduğunda kendisini Andrew McCollum ve Eduardo Saverin desteklemişti. Bir ay sonra, Harvard’taki nüfusun yarısı Facebook’a kaydoldu. Bu arada, Zuckerberg’e Dustin Moskovitz ve Chris Hughes katılarak sitenin yaygınlaştırılmasına katkı sağladılar. Böylece Facebook, MIT, Boston Üniversitesi, Boston Yüksekokuluna yayıldı. Bu yayılma Nisan 2004’te devam etti. Ertesi ay, Zuckerberg, McCollum ve Moskovitz Palo Alto’ya (California) taşınarak, Adam D’Angelo ve Sean Parker yardımıyla Facebook’un geliştirilmesine devam ettiler.
Eylül’de Divya Narendra, Cameron Winklevoss ve Tyler Winklevoss, diğer bir sosyal paylaşım ağı olan ConnectU sahipleri Facebook’a karşı dava açtılar. Bu davada, ConnectU sahipleri, Zuckerberg’in kendileri için geliştirdiği kaynak kodunu Facebook’ta kullandığını iddia etmektedirler. Bu arada Facebook, Paypal ortağı Peter Thiel’dan 500,000 dolar yardım aldı. Aralık itibariyle Facebook kullanıcı sayısı bir milyonu aşmıştı.
Facebook Nasıl Gelir Oluşturuyor?
2013 yılında, Facebook şirketinin cirosu 7.87 milyar dolara erişti, net geliri ise 1.5 milyar dolar değerinde olup,büyüme oranları da son derece etkileyiciydi: Ciro üç yıl içerisinde altı katına çıkmıştı.
Facebook’un temel gelirleri sosyal ağın sayfalarında yayınlanan içerik reklamlarından geliyor. Hızla artan kullanıcı sayısı ve bu kişilerin sitede geçirdikleri zaman reklam geliri yaratıyor. Öyle ki, şirketin geçen yıl sağladığı nakit akışının %85’ini içerik reklamları oluşturdu.
Geriye kalan %15’lik gelirin büyük çoğunluğu ise Facebook ödeme sistemi ile yapılan alışverişlerde kazanılan indirimlerden geliyordu. Bu alışverişler genellikle gerçek ürünler olmayıp, örneğin Zynga tarafından geliştirilen ünlü oyun Farmville’in fanları tarafından satın alınan tohumlar, meyveler ve sebzeler gibi sanal ürünlerle ilgiliydi.
Eğlenceden ibaret gibi görünse de sanal ürünler son derece ciddi bir pazar oluşturuyor, Facebook tarafından yayınlanan rapor da bunu doğrular nitelikteydi. Şirket sanal ürünler için global pazar cirosunun 2010 yılında 7 milyar dolara, 2014’e gelindiğinde ise 15 milyar dolara ulaşacağını tahmin etmişti.
2013 Ocak ayının başında, Facebook ücretli özel mesajlaşma uygulamasını test etmeye başladı. Uygulamada, arkadaş listenizde yer almayan kişilere gönderdiğiniz her bir mesajda Facebook’a 1 dolar ödemeniz gerekiyordu ve mesaj gönderilen kişinin “diğer” yerine doğrudan “gelen” kutusuna gönderiliyordu. Fakat Facebook biraz daha ileriye gitti ve bazı kullanıcıların değerinin 1 dolardan daha fazla olduğunu anladı.
Örneğin Facebook CEO’su Mark Zuckerberg’e mesaj göndermek ve mesaj kutusuna erişebilmek isteseydiniz, böylesi özel bir opsiyon için 100 dolar ödemek durumunda kalabilirdiniz. Şüphesiz, ek gelir yaratmanın en basit yollarından biri de bu hizmetti.