Endüktans, iletken bir elemanın (bir bobin) içinden geçen akımdaki değişikliklere karşı çıkması olarak tanımlanır. Endüktans, gelen enerjiyi manyetik alan şeklinde depolamaya yarayan en temel devre elamanlarından birisidir. L harfi ile gösterilir. İndüktans, indüktör veya endüktans isimleriyle karşımıza çıkar. Birimi Henry’dir. Gerilim düşümü V= L(di/ dt) formülü ile ifade edilmektedir.
Endüktans, Uluslararası Ölçüm Sistemi tarafından belirlendiği gibi akı weber ( manyetik akı birimi ) ve amper cinsinden yoğunluk (elektriksel yoğunluk birimi ) cinsinden ifade edilirse, endüktansın değeri Henry cinsinden, büyük harf H ile sembolize edilir. Endüktans Amerikan bilim adamı Joseph Henry adını henry’ye (H) ‘dir.
Endüktanslar devredeki akıma doğru orantılı olacak şekilde karşıt bir gerilim üretirler. İndüktör, elektrik akımında bir değişiklik olması durumunda bu değişime karşı koyan bir yapıya sahiptir. Akım zamanla değişen bir yapıya sahipse buna orantılı manyetik alan değişikliği de görülür. Manyetik alanda iletkende gerilim indüklenmesine sebebiyet verir. Endüktans bu noktada indüklenen gerilim ve akımla arasındaki bağlantıyı sağlar. Yani indüktörü tamamlamak amacıyla kullanılan devre elemanı endüktansdır.
Endüktansın empedansını hesaplamak için ZL= jwL formülü kullanılır. Formülde w (omega) değeri ise “2*pi*f” olarak yazılır. Buradan “f” frekansı temsil eder. Frekans saniye olarak hesaplamak istersek de “f= 1/T” formülünü kullanabiliriz. Bu formüldeki “T” değeri saniyeyi temsil etmektedir.
Toplam Endüktans Eş Değerini Hesaplama
Endüktanslar seri ve paralel olmak üzere 2 farklı şekilde bağlanabilmektedir. Bu bağlantı şekline göre toplam eşdeğer hesaplamanın formülü de değişiklik gösterir. Tıpkı dirençler gibi hesaplama tipine sahiptir.
Seri Bağlı Endüktans Eş Değer Hesabı: L1, L2, L3, Ln şeklinde devam eden seri bağlanmış bir endüktans topluluğuna denk gelindiğinde bunu hesaplamak için Leş= L1+ L2+ L3+ Ln formülünü kullanabilirsiniz. Buradaki Ln kaç tane L’nin seri bağlanmış olmasına göre değişiklik gösterir. Tek yapmanız gereken bu formülü kullanarak hepsinin Henry değerlerini toplamaktır.
Paralel Bağlı Endüktans Eş Değer Hesabı: L1, L2, L3, Ln şeklinde paralel olarak bağlanmış endüktans topluluğu mevcut ise bunun eş değer hesabını yapabilmek için (1/Leş)= (1/L1)+ (1/L2)+ (1/L3)+ (1/Ln) formülünün kullanılması gerekir.
Endüktansı Etkileyen Faktörler Nelerdir?
Bobinlerin endüktansları kullanılan yere ve çeşitli faktörlere göre değişiklik gösterebilmektedir. Endüktansı etkileyen faktörleri şu şekilde sıralayabiliriz;
- Sarım sayısı
- AC gerilim uygulanacaksa frekans değeri
- Sarımlar arası mesafe
- Sarımda kullanılan telin kesit alanı
- Sargı tipi
- Kullanılan bobinin çapı ve biçimi