Yolculuğa Karar Veren Kişinin Yapması Gerekenler Nelerdir?
Yolculuğa Karar Veren Kişinin Yapması Gerekenler Nelerdir?
1) (Birine borcu varsa, onun öden-mesi veya yanında bulunan emânetin sâhibine teslim edilmesi gibi) vasiyet etmesi gereken şeyler hakkında vasiyet- te bulunmalı ve yaptığı vasiyete bâzıla- rını şâhid tutmalıdır.
Nitekim hadîs-i şerifte beyân edildiği üzere: “(Vasiyet etmesi gereken bir şey varken) vasiyet etmeden ölene ölülerle konuşma izni verilmeyecektir” ki, bu bir nevi tutukluluk hâlidir. Zîrâ hadîs-i şerifte ölülerin birbiriyle ko nuşup görüştüğü ve ziyâretleştiği mer vîdir. (Kenzü’l-ummâl, no:46080)
2) Kendisiyle arasında alışveriş gi- bi bir muâmele veyâ arkadaşlık bulunan kimselerden helallik almalıdır.
3) Ana babasını, üstadlarını, özel- likle şeyhini ve iyilik yapması gereken diğer kimseleri râzı etmelidir.
4) Bütün günahlardan ve muhâle- fetlerden dolayı Allâh-u Te‛âlâ’ya is- tiğfarda bulunmalıdır.
5) Yolculuğu için Allâh-u Te‛âlâ dan yardım taleb etmelidir (ve sünnette vârid olan, ayrıca meşâyıhtan nakledi- len me’sûr duâları okumalıdır).
6) Yolculuğunda muhtaç olacağı şeyleri (hem misâfirle ilgili fıkhî hü- kümleri, hem de yolculukta lâzım ola- cak maddî esbâbı) öğren(ip te’min et)- meye önemle gayret sarfetmelidir.
YOLCULUK NAMAZI VE ARDINDAN OKUNACAKLAR
Mud‛im ibni Mikdâm (Radıyallâhu Anh)dan rivâyet edilen:
عَنِ الْمُطْعِمِ بْنِ الْمِقْدَامِ t أَنَّ رَسُولَ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَا خَلَّفَ أَحَدٌ عِنْدَ أَهْلِهِ أَفْضَلَ مِنْ رَكْعَتَيْنِ يَرْكَعُهُمَا عِنْدَهُمْ حِينَ يُرِيدُ سَفَرًا.»
“Sefere çıkmak isteyen hiçbir kimse, âilesinin yanına onların yanın- da kıldığı iki rekat namazdan daha üstün bir şey bırakmamıştır” (İbnü Asâ-kir, Târîhu Medîneti Dimeşk, 58/356, Taberânî, Kitâbu’l-Menâsik, Nevevî, el-Ezkâr, no:606) ha- dîs-i şerifinden dolayı yolculuğa çık- mak isteyenin iki rekat namaz kılması müstehab görülmüştür.
Bâzı ulemânın beyânına göre; bu namazın birinci rekatında Fâtihâ’dan sonra Kâfirun Sûresi, ikinci rekatında ise İhlas Sûresi okunması müstehabtır.
Bâzısına göre ise birincide Felak, ikincide Nâs Sûreleri okunur.
Selam verdiği zaman Ayetü’l-Kürsî okur, çünkü eserde:
وَفِي الْأَثَرِ: «مَنْ قرَأَ آيَةَ الْكُرْسِيِّ قَبْلَ خُرُوجِهِ مِنْ مَنْزِلِهِ لَمْ يُصِبْهُ شَيْءٌ يَكْرَهُهُ حَتَّى يَرْجِعَ.»
“Her kim evinden çıkmadan önce Ayetü’l-Kürsî okursa dönünceye kadar istemediği hiçbir şey kendisine isâbet etmez” buyurulmuştur. (Nevevî, el-Ezkâr, no: 606)
Kureyş Sûresi’ni okuması da müs- tehabtır.
Nitekim Şâfi‛î Fakîhi olan büyük kerâmetler sâhibi İmâm Seyyid Ebu’l-Hasen el-Kazvînî (Kuddise Sirruhu):
«إِنَّهُ أَمَانٌ مِنْ كُلِّ سُوءٍ.»
“Kureyş Sûresi bütün kötülükler- den güvencedir” buyurmuştur.
Ebû Tâhir (Rahimehullâh) şöyle an- latmıştır: “Bir yolculuğa çıkacaktım fa- kat korkuyordum, duâ istemek için Kaz vînî (Kuddise Sirruhu)nun yanına girdiğim- de daha ben bir şey sormadan kendili- ğinden:
‘Her kim bir yolculuğa çıkmak is- ter de, düşmandan ya da vahşî hay- vanlardan endişe ederse Kureyş Sûresi okusun, çünkü o bütün kötülüklerden emandır’ buyurdu. Ben de onu dâimâ okur oldum, şu âna kadar da henüz başıma bir şey gelmedi.”
İmâm-ı Rabbânî (Kuddise Sirruhu) da: “Korkulan yerlerde on bir kere Ku- reyş Sûresi’ni okumak, korunma için denenmiş şeylerdendir” (el-Mektûbât, 2/69) buyurmuştur.
Bu sûreleri okuduktan sonra ihlâs ve rikkatle (samîmiyetli ve duyarlı bir kalple) duâ etmek de müstehabtır ki, bu konuda okuyabileceği en güzel duâlar- dan biri şudur:
«اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ، وَالصَّلَاةُ وَالسَّلَامُ عَلَى سَيِّدِنَا مُحَمَّدٍ وَعَلٰى آلِهِ وَصَحْبِهِ أَجْمَعِينَ، اَللّٰهُمَّ بِكَ أَسْتَعِينُ، وَعَلَيْكَ أَتَوَكَّلُ، اَللّٰهُمَّ ذَلِّلْ لِي صُعوُبَةَ أَمْرِي، وَسَهِّلْ عَلَيَّ مَشَقَّةَ سَفَرِي، وَارْزُقْنِي مِنَ الْخَيْرِ أَكْثَرَ مِمَّا أَطْلُبُ، وَاصْرِفْ عَنِّي كُلَّ شَرٍّ، رَبِّ اشْرَحْ لِي صَدْرِي، وَيَسِّرْ لِي أَمْرِي، اَللّٰهُمَّ إِنِّي أَسْتَحْفِظُكَ وَأَسْتَوْدِعُكَ نَفْسِي وَدِينِي وَأَهْلِي وَأَقَارِبِي وَكُلَّ مَا أَنْعَمْتَ عَلَيَّ وَعَلَيْهِمْ بِهِ مِنْ آخِرَةٍ وَدُنْيَا، فَاحْفَظْنَا أَجْمَعِينَ مِنْ كُلِّ سُوءٍ يَا كَرِيمُ.»
“Bütün hamdler âlemlerin Rabbi olan Allâh’a mahsustur. Salât-ü selâm Efendimiz Muhammed’in ve âl-i as- hâbının hepsinin üzerine olsun.
Ey Allâh! Ancak Senden yardım isterim ve ancak Sana îtimâd ederim. Ey Allâh! İşimin zorluğunu benim için hafiflet, yolculuğumun meşakkatini ba- na kolay et, talep ettiğimden daha çok hayırları bana nasîb et, her türlü şerri benden sarfet (geri çevir)!
Ey Rabbim! Gönlümü geniş et ve işimi kolay et.
Ey Allâh! Benim canımı da, dîni- mi de, âilemi de, akrabâmı da, âhiretlik ve dünyalık olarak bana ve onlara ik- ram ettiğin şeylerin tümünü de Senin ko rumanı istiyorum ve Sana emânet edi- yorum.
Ey Kerem Sâhibi! Bizim hepimizi, her türlü fenâlıktan muhâfaza et.”
Bu duâyı okuyanın Allâh-u Te‛â- lâ’ya emânet ettiği her şey mutlakâ mu- hâfaza olunur.
Nitekim İbni Ömer (Radıyallâhu An- hümâ)dan rivâyet edilen bir hadîs-i şe- rifte Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sel lem):
عَنِ ابْنِ عُمَرَ رَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمَا عَنْ رَسُولِ اللّٰهِ صَلَّى اللّٰهُ تَعَالَى عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنَّهُ قَالَ :«إِنَّ اللّٰهَ تَعَالَى إِذَا اسْتُوْدِعَ شَيْئًا حَفِظَهُ.»
“Şüphesiz ki Allâh-u Te‛âlâ Ken disine bir şey emânet edildiği zaman onu korur” buyurmuştur. (Ahmed ibni Hanbel, Nevevî, el-Ezkâr, no:608)
Ahmed ed-Diyrebî (Rahimehullâh) ın, Ahmed ibni Mûsâ ibni ‛Uceyl (Rahimehullâh)tan nakline göre: “Yolculu- ğa çıkmak isteyen bir kişi o seferinde sakındığı her şeyden selâmette olmak istiyorsa, yolculuk namazını (gerideki târife göre) kıldıktan sonra Kureyş Sûresi’ni okusun, sonra da:
«اَللّٰهُمَّ أَنْتَ الصَّاحِبُ فِي السَّفَرِ وَالْخَلِيفَةُ فِي الْأَهْلِ وَالْمَالِ وَالْوَلَدِ، فَاصْحَبْنِي فِي سَفَرِي هٰذَا بِالسَّلَامَةِ وَالْعَافِيَةِ وَاخْلُفْنِي فِي أَهْلِي وَمَالِي وَوَلَدِي بِخَيْرٍ بِرَحْمَتِكَ يَا أَرْحَمَ الرَّاحِمِينَ.»
“Ey Allâh! Sen bu seferimde sâhi- bimsin, âileme, malıma ve çocuklarıma bıraktığım halîfemsin.
Bu yolculuğumda selâmeti ve âfi- yeti benimle berâber et, âilem, malım ve çocuklarım hakkında bana hayırla halef ol.
Ey acıyanların en merhametlisi! Rahmetinle muâmele et” diye duâda bu lunsun. (Ahmed ed-Diyrebî, Mücerrebâtü’d-Diy- rebî, sh:78)
Bu duâları bitirdikten sonra otur- duğu yerden kalkacağı zaman, Enes (Radıyallâhu Anh)ın:
“Rasûlüllâh (Sallâllâhu Aleyhi ve Sel- lem) yolculuğa çıkmak istediğinde otur- duğu yerden kalkarken mutlakâ şöyle duâ ederdi” diye rivâyet ettiği:
«اَللّٰهُمَّ إِلَيْكَ تَوَجَّهْتُ، وَبِكَ اعْتَصَمْتُ، اَللّٰهُمَّ اكْفِنِي مَا أَهَمَّنِي وَمَا لَا أَهْتَمُّ لَهُ، اَللّٰهُمَّ زَوِّدْنِي التَّقْوَى، وَاغْفِرْ لِي ذَنْبِي، وَوَجِّهْنِي لِلْخَيْرِ أَيْنَمَا تَوَجَّهْتُ.»
“Ey Allâh! Ancak Sana yöneldim, ancak Sana tutundum.
Ey Allâh! Beni dertlendiren şeyler hakkında da, dert etmediğim şeyler hakkında da bana kâfî gel.
Ey Allâh! Takvâyı bana azık et, günahımı benim için mağfiret et, nereye yönelirsem beni hayra yönelt” duâsını okur (Nevevî, el-Ezkâr, no:607, İbnü’s-Sünnî, Amelü’l-yevmi ve’l-leyle, no:495, sh:444, Beyhakî, es-Sünenü’l-kübrâ, 5/350, Heysemî, Mecma‛u’z-Zevâid, 10/130)
Devamı için:
https://arifankitapevi.com/shop/sefer-dualari-cep-boy/