Hindistan tarihi denildiğinde aklımıza ilk gelen kast sistemidir. Hindistan’ın ve Afrika’nın bazı bölgelerinde günümüzde halen uygulanmaya devam etmektedir. İnsanların sınıflandırılarak hayatlarını devam ettirdikleri bu sistemi tanıyalım. “Kast” kelimesi Portekizce ve İspanyolcada casta yani ırk/soy anlamına, Latincede castus saf soy anlamına gelmektedir.
Kast sistemini “Varna” ve “Jati” olarak ikiye ayırabiliriz. Varna, kastın en üst dört tabakasını (Brahman, Kşatriya, Vayşiya ve Südralar) temsil ederek insanların toplumun hangi sınıfından olduğunu belirlerken, Jati ise insanların hangi işlerde çalışacağı, toplum içerisinde nasıl bir yaşam tarzında hayatını devam ettireceğini ve nasıl bir toplumsal, hukuki düzene göre yaşayacaklarını belirler.
Kast sisteminde kademeli bir zincir grubu tanımlanmıştır. Bu grubun tanımlanmasında zenginlik yada yoksulluk ile ilgili bağ bulunmadığından insanlar doğumundan ölümüne kadar aynı kast içerisinde yer alıyorlar. Kast sisteminde en önemli öğreti Varna öğretisidir. Bu öğreti ile insanlar doğumundan ölümüne kadar dört kasta ayrıldığını savunur.
Brahman (Brahmin)
Brahmanlar din adamları olarak kastın en üst seviyesindedirler. Kutsal kitapları olan Veda’ları incelemek, yorumlamak ve kendi dinlerinin eğitim ve öğretim işleriyle görevlidirler. Hindistan nüfusunun %10’unu oluşturmaktadırlar. Kendilerini saf soy diğerlerini de karışık olarak görmektedirler.
Ksatriyalar (Kshatriya)
Ksatriya sınıfı Sanskritçede asker ve asil anlamına gelmektedir. Bu sınıf askerler, soylular ve krallardan (Raja) oluşmaktadır. En önemli görevleri ülkeyi korumaktır. Sistemi, yasaları korumak, refahı ve düzeni sağlamaktan sorumludurlar.
Vayşiya (Vaishya-Vaisyalar)
Vayşiyalar ticaret ve ziraat ile uğraşmakla görevlidirler. Bütün üretim işlerinden bu sınıf sorumludur. Vaişyalar ise sadece toplumda üretim mekanizmalarını yürütmekle kalmamışlar Hint kültürünün değişik yörelere taşınmasında da etkin roller üstlenmişlerdir. Eski dönemlerde bazı hanedanların vaişyalar arasından doğduğuna inanılmaktadır. Modern Hindistan tarihine damgasını vuran Gandi de bu katmandan gelmektedir.
Sudralar (Sudras)
En ağır işleri görmekle yükümlü olan ve kendisinden yukarıda olan üst kast mensupları için çalışmak zorunda olan sınıftır. Bu sınıftaki insanlar haklardan yoksundur ve “köle“ olarak tabir edilirler. Bu kasta karşı yüksek kastlardan din adına yapılan her türlü zulüm meşru sayılır. Genel olarak köylülerin oluşturduğu sınıftır.
Paryalar
Tüm bu dört kast dışında kalan bir grup daha bulunmaktadır. Kast-dışı yada “Aşağı” olarak tanımlanan Paryalar insanlığın en alt sınıfı olarak kabul edilirler. Fiziki olarak kast üyelerinin dokunulmasının, bulundukları yerlerde görünmeleri dahi yasaklanan sınıftır. Bu yüzden Dokunulmazlar olarak adlandırılmaktadırlar. Manu Yasalarına göre (Code of Manu) kasta dahi kabul edilmeyen bu insanları hukuki olarak tanımamakla birlikte sosyal hayatta bir çok yasaklar getirilmiştir. Bu yasaklardan başlıcaları şunlardır;
Köy ve Kasaba dışında oturmalıdırlar.
Geceleri şehirde ve köyde dolaşamazlar.
Gündüzleri şehirlerde kendilerinin Parya olduğunu gösteren simge vb. şeylerle dolaşmaları gerekir.
Sadece ölülerden geriye kalan kıyafetleri giyebilirler.
Eşek ve köpekten başka hayvanlara sahip olamazlar.
Kast Sistemi içerisinde yer alan hiç kimseye dokunamazlar.
Kimsesizlerin cenazelerini kaldırmakla yükümlüdürler.
Kastlarda yer alan kişilerin yapmak istemediği kötü işleri yapmakla yükümlüdürler.
Kastların bulundukları yerlerde yaşayamazlar
Tarihe damga vuran isim Mahatma Gandi’nin Paryaların yaşam koşullarının iyileştirilmesi ve seçme hakkı verilmesi konusunda başlatılan kampanyaya 21 gün oruç tutarak destek verdiği bilinmektedir.
Kast sistemindeki belli başlı yasaklar şunlardır;
Kendi bulunduğu kasttan aşağıdaki bir kasta bağlı biri ile aynı sofraya oturamadığı gibi onun pişirdiği yemeği de yiyemez.
Kendi kastından yada üst kastlardan birini öldürdüğü taktirde ceza alır ancak alt sınıftan birini öldürdüğünde ceza alamaz
Brahmanlar dört, Kşatriyalar üç, Vayşiyalar iki, Sudralar ise bir kadınla evlenebilir. Kastlar arası evlilik yasaktır.
Eşi ölen bir kadının tekrar evlenmesi tüm kastlarda yasaktır.
Kast kurallarına uymayanlara verilen en büyük ceza kasttan çıkarılmalarıdır. Bu da toplumdan dışlanma anlamına gelir. Kasttan atılan bir kişinin kasta tekrar alınması zor, ancak bazı şartları yerine getirirse tekrar alınabilir.