Fotoğraflar, resimler gibi, koleksiyoncular tarafından alınan sanat yapıtları oldu. Bu piyasada eskiye göre çok büyük paralardan behsedilir olmaya başladı.
Dünyanın En Pahalı Fotoğrafı
Peter Lik “Phantom”
Dünyada en yüksek miktara alıcı bulan fotoğraf, Avustralya asıllı ABD’li fotoğrafçı Peter Lik tarafından çekilmiş “Phantom” (Hayalet) isimli manzara fotoğrafı oldu. İsmi saklı tutulan bir alıcı Peter Lik tarafından ABD Arizona’daki ünlü turistik Antilop Kanyonu’nda (Antelope Canyon) çekilmiş bu fotoğrafa 2014 yılında tam 6,5 milyon dolar ödedi.
Bu satışın duyurulmasından sonra dünya sanat çevreleri Peter Lik’in sanat anlayışı ve fotoğrafın bir sanat türü olmadığı konusunda derin bir tartışmaya girişti. Peter Lik’in çektiği bu manzara fotoğrafının bir benzeri ABD’deki bu ünlü kanyonu ziyaret eden binlerce amatör ve profesyonel fotoğrafçı, hatta turistler tarafından elde edilmiş durumda. Bu inanılmaz derecede pahalı fotoğrafın, bilgisayarlarımızda masaüstü arka planı için kullandığımız benzer manzara fotoğraflarından çok farklı bir yanı olmadığı kesin. Aynı zamanda fotoğrafçı Peter Lik bildiğimiz sanatçı tanımına pek uymuyor. Kendisinin 20 kadar sanat galerisi var ve boş zamanlarında emlakçılık yapmaktan geri kalmıyor. Bu fotoğrafa adı belli olmayan müşteri tarafından ödenen miktar için bir kanıt da yok.
Diğer yandan “fotoğraf bir sanat değil, sadece teknolojinin olanaklarının kullanılmasından ibaret” tartışması çok uzun sürecek gibi görünüyor. Bu tartışma biliyorsunuz yaklaşık 200 yıl kadar önce Fransız Niépce tarafından dünyanın ilk fotoğrafının elde edildiği tarihten beri devam ediyor.
Dünyanın En Pahalı İkinci Fotoğrafı
Andreas Gursky “Rhein II”
Alman fotoğrafçı Andreas Gursky 1999 yılında çektiği “Rhein II” adlı fotoğrafının 2011 yılındaki satışından 4,3 milyon dolar kazandı. Bu fotoğrafın konusunu özel bir fotoğraf çekim tekniğiyle elde edilmiş Almanya Düsseldorf kenti yakınındaki Ren Nehri’ne ait bir manzara oluşturuyordu. Fotoğraf, insanlar, bisikletliler veya köpek bakıcıları gibi ayrıntılar olmayan bir manzara diliminin dijital manipülasyonla çoğaltılmasından ortaya çıkmıştı. Fotoğraf sergi salonunda 3,5×2 metre boyutlarında bir baskı ile sergileniyordu.
Andreas Gursky sanat dünyasında ünlü olmaya başladığı 1980’li yıllardan itibaren aynı fotoğraf tekniğini kullanıyor. Benzer biçimde büyütülmüş süpermarket, borsa işlem salonu veya bina blokları kompozisyonlarından oluşan birçok fotoğrafı beğeni toplamış durumda. Bu fotoğraf diğerlerinin tersine çok minimalist bir yaklaşımı yansıtıyor. Bu fotoğrafın fiyatı içinde fotoğrafçının yaptığı uzun yıllar süren etkileyici çalışmaların değeri var.
Dünyanın En Pahalı Üçüncü Fotoğrafı
Cindy Sherman “Untitled #96”
ABD’li fotoğrafçı Cindy Sherman’ın 1981 yılında kendisini model olarak kullandığı “Untitled #96” adlı fotoğrafı 2011 yılında Christie’s adlı müzayede evinde düzenlenen açık artırmada 3,9 milyon dolara alıcı buldu. Alıcı bir ABD’li sanat uzmanıydı, büyük olasılıkla gelecekte daha yüksek bir fiyata satmak için koleksiyonuna dahil etmişti. Fotoğraf yerde uzanan bir genç kızın görüldüğü 122×61 santimetrelik bir baskıydı.
Cindy Sherman, 1954 doğumlu ve yirmili yaşlarından itibaren ABD’de fotoğraf ile ilgilenen bir sanatçı. Bu fiyat rekoru kıran fotoğraf da bu ilk dönem çalışmalarından biri. Bu fotoğrafta yerde yatan genç kız rolünde fotoğrafçının kendisini (27 yaşındayken) görüyoruz. Sherman, bu dönemde kendi kostüm hazırlığını ve makyajını yaptıktan sonra, film sahnelerine benzer kompozisyonlar yaratarak fotoğraf çekiyordu. Buradaki kompozisyonda genç kızın yaşından beklenmeyecek kadar fazla makyaj yaptığı ve elinde bir gazeteden yırtılmış gibi görünen bir kağıt parçası tuttuğu görülüyor.
Sherman, kızın kim olduğu, neden yerde uzandığı veya gazetede ne yazdığı gibi soruların yanıtını bizim hayal gücümüze bırakıyor. Genç kız, hem bir okul üniforması içinde masum gibi görünüyor, hem de eteğinin bir kısmının belki de bilerek yukarı doğru kıvrıldığı gözümüzden kaçmıyor.