K vitamini, kemik ve kalp sağlığı üzerinde etkilere sahip olan; Alzheimer, kemik kaybı ve osteoporoz gibi rahatsızlıkların gelişmesini engellemekte olan bir vitamindir. Kanda pıhtılaşmanın gerçekleşmesini sağlayan K vitaminin yetersiz alındığı durumlarda, kanda pıhtılaşma sağlanamadığı için kişilerde aşırı kanama gibi durumlarla karşılaşılabilmektedir. Aşırı tüketimde ise kan pıhtılaşmasının artışı ile birlikte damar tıkanıklığı ya da kalp krizi gibi durumlar ortaya çıkabilmektedir.
K Vitamini Nedir?
Filokinon olarak da bilinen K vitamini, yağda çözünebilen, kan pıhtılaşmasından ve kandaki kalsiyum seviyesinin dengelenmesinden sorumlu bir vitamin grubudur. 1929 yılında Weston Price tarafından keşfedilmiştir. Filokinon, iki farklı türü ile karşımıza çıkıyor. Bitkisel kaynaklarda yer alan K1 ya da diğer ismiyle Diyet K vitamini ve activator X ismi ile anılan K2 vitamini.
K Vitamini Ne İşe Yarar?
K vitamininin vücuttaki temel işlevi, protombin üretimine destek olmaktır. Protombin, kan pıhtılaşma sürecinde ve kemik metabolizmasında aktif rol oynamakta olan bir proteindir. Ayrıca kemik kalsifikasyonunu düzenlemesinin yanı sıra, kalsiyum birikimini de düzenlemektedir. Böbrekte ve damarlarda kalsiyum birikmesini engelleyici etkilere sahiptir. Kısacası, vücutta bulunan kalsiyumu dengeleme görevi üstlenir. Diğer yandan baktığımızda ise, yapılan çeşitli bilimsel çalışmalara göre K2 vitaminlerinin, kemik ve kalp sağlığının desteklenmesinde ve iyileştirilmesinde oldukça etkin olduğu görülmektedir. Fakat burada dikkat edilmesi gereken şey, K1 vitaminin kalp sağlığı üzerinde herhangi bir etkisinin bulunmadığı olacaktır.
K Vitamini Türleri
K vitaminleri, K1 ve K2 olmaz üzere iki farklı grup altında incelenmektedir. K1 Vitamini genellikle koyu renkli sebzelerde bulunabilirken, K2 vitamini ise hayvansal ve fermente gıdalarda bulunuyor. K1 açısından zengin içerikli olan besinler, ince bağırsakta emilimi gerçekleştikten sonra karaciğerde K2 vitamini formunda depolanmaktadır.
Yani, K2 vitamini bağırsak sisteminde oluşturulan ve K1 vitaminine benzer bir formatta çalışan bir vitamindir. Fakat bazı bilim adamlarının söylemlerine göre de iki vitamin grubunun görevleri birbirlerinden tamamen farklıdır.
K Vitamini Faydaları Neler?
K vitamini eksikliği ile kemik erimesi arasında güçlü bir bağ olduğu tespit edilmiştir. K2 vitamini, diş ve kemiklerin yapısında bulunan kalsiyumun dengelenmesinde önemli rol almaktadır. Kemik yoğunluğunu iyileştirici etkileri bulunurken, güçlü kemiklerin oluşumunu da desteklemektedir. Osteoporoz riskinin önlenmesi ya da mevcut durumun daha kötüye gitmesinin önüne geçilmesi adına yeterli K vitamini tüketimi oldukça önemlidir.
K vitaminin, diş sağlığına katkıda bulunduğu yönünde birçok iddia vardır. Fakat bu konu tam olarak kanıtlanmış ve bilimsel açıdan onaylanmış bir durum değildir. Bazı araştırmacıların söylemlerine göre, K vitamini tarafından osteokalsin aktive edildiği için, K vitamini dolaylı yoldan diş sağlığına etki etmekte olan bir vitamin türüdür. Osteokalsin, diş sağlığında görev almakta olan temel proteinler arasında yer alıyor.
K vitamininin, epizodic hafıza üzerinde güçlendirici özellikleri bulunmaktadır. 70 yaş üzerindeki bireyler üzerinde yapılan araştırmaların sonucunda, K vitamini seviyesi yüksek olan bireylerin diğerlerine göre daha güçlü bir sözel hafızaya sahip oldukları saptanmıştır. Başta demans ve Alzheimer olmak üzere birçok beyin hastalığının gelişmesinde engelleyici faktörler arasında yer almaktadır.
Kalp ve kalp çevresinde bulunan arterlerde biriken kalsiyum, kişinin kalp rahatsızlıklarına yakalanma ihtimalini ciddi anlamda arttırmakta olan bir unsur olarak karşımıza çıkmaktadır. Daha önce de ifade ettiğimiz gibi K vitamini kalsiyum oranını dengeler ve damarlarda kalsiyum birikmesinin önüne geçer. Böylelikle, kalp sağlığı üzerinde olumlu etkileri olduğunu söylemek de mümkündür. Ayrıca K vitamini, kan basıncının normal seviyelerde kalmasına da yardımcı olmaktadır.
K Vitamini Hangi Gıdalarda Bulunuyor?
K1 vitamini ve K2 vitamini açısından zengin olan besinler şu şekilde sıralanabilmektedir;
K1 Vitamini açısından zengin besinler
Lahana ve pazı başta olmak üzere çeşitli yeşil sebzeler, yüksek oranda K1 vitamini içermesi ile ön plana çıkmaktadır. Ayrıca bitkisel yağlar ve çeşitli meyvelerde de K1 vitamini bolca bulunabilmektedir. Ispanak, maydanoz, soya fasulyesi, bamya, marul, üzüm, şalgam, havuç, kivi, pancar, erik, brokoli, yaban mersini ve brüksel lahanası K1 vitamini açısından oldukça zengin bir içeriğe sahip olan gıdalar arasında yer almaktadır.
K2 Vitamini açısından zengin besinler
Karaciğer başta olmak üzere; yüksek yağlı süt ve süt ürünleri, hayvanların diğer organ etleri, peynir, tereyağı, süt, yumurta sarısı yüksek K2 vitamini içeriğine sahip olan, hayvansal kaynaklı gıdalar arasında yer almaktadır. Aynı zamanda fermente gıdalarda da yüksek oranda K2 vitamini içeriği yer almaktadır.
Yeterli K2 Vitamini Almak İçin Tüketilmesi Gereken Besinler
K1 ve K2 vitaminin günlük ihtiyacını karşılamak için K vitamini içeren besinlerden oluşan bir beslenme programına sahip olmak yeterli olacaktır. Her gün tüketilmesi gereken K vitamini miktarında genel olarak sabit bir miktar bulunmamaktadır. Fakat diyetisyenler tarafından yapılan araştırmalara göre 19 yaş üstü erkekler günde 120 mg, kadınlar ise 90 mg K vitamini tüketmelidirler. Bu oranda K vitamini tüketildiği takdirde herhangi bir K vitamini eksikliği problemi yaşanmasının önüne geçilecektir.
Normal şartlarda baktığımız takdirde, K vitamini eksikliğinin kolay kolay ortaya çıkan bir durum olmadığını görebiliriz. Ancak özellikle de yeni doğan bebeklerde gelişebilecek kafa tası kanamalarına karşı önlem almak amaçları ile ek K vitamini kullanılabilmektedir. Eğer K vitamini eksikliği çektiğinizi düşünüyorsanız, diyet programınıza K vitamini içeren bazı ürünleri eklemeniz yeterli olacaktır. Bu konuda takviye ürünlerin kullanılması tavsiye edilmemektedir. K vitamini de dahil olmak üzere, hiçbir ek vitamin doktor onayı alınmadan kullanılmamalıdır. Çünkü vücudumuz her ne kadar vitaminlere ihtiyaç duyuyor olsa da fazla tüketim konusunda da bazı sıkıntılar ortaya çıkabilmektedir. Ayrıca; hamile kadınlar, emziren kadınlar ya da kan sulandırıcı ilaçlar kullanmakta olan insanlar doktora mutlaka bu durumu belirtmelidirler. Bu noktada çok ciddi sıkıntıların çıkması mümkündür, o yüzden dikkatli olunması tavsiye edilmektedir.
K vitamini Eksikliği Belirtileri Nelerdir?
K vitaminin eksikliği için en net belirti aşırı kanamalar olarak karşımıza çıkmaktadır. Çünkü K vitaminin vücudumuzdaki en kritik işlevi, kan pıhtılaşmasını sağlamakta olmasıdır. Bu kanamalar, yara üzerinde ya da kesilen bir bölgede olabileceği gibi dış etkenlere maruz kalmamış bir bölgede de gerçekleşebilmektedir. Kanamalar, genel olarak şu şekilde görülmektedir;
- Tırnak içlerinde beliren kan pıhtıları
- Yaralarda çürüme ve orantısız iltihaplanma
- Vücut içerisindeki mukoza zarlarında görülen kanamalar
- Yeni doğan bebeklerde göbek kordonunun çıkartıldığı bölgelerde oluşan kanamalar
- Sünnet edilen bebeklerde, penis bölgesi ve civarında oluşan ve durdurulamayan kanamalar
- Yeni doğan bebeklerde hayati tehlike oluşmasına sebep olacak olan beyin kanaması
- Yeni doğmuş bebeklerde burun, cilt, mide – bağırsak ve diğer bölgelerde sebepsiz şekilde gerçekleşen kanamalar
- Ayrıca bu kanamalara, koyu siyah ve kanlı dışkı da eşlik edebilmektedir
Eğer bu gibi durumlardan şikayetçi iseniz kesinlikle doktora başvurmanız gerekiyor. Bu durumlar, yalnızca K vitamini eksikliğinden kaynaklanmayabilir. Bu sorunların ortaya çıkmasının altında K vitamini eksikliğinden ziyade farklı hastalıklarda yatabilir. K vitamini eksikliğinden kaynaklanmakta olan şikayetler, genellikle doktorun belirlediği tedaviye uyulduğu ve vücudun ihtiyaç duyduğu K vitamini sağlandığı takdirde zamanla hafifleşmekte ve sona ermektedir. Vitaminler ve sağlığınız hakkında daha fazla bilgiye ulaşmak için tıklayın!
SON 9 YAZI
- Lepistes Balığı Nasıl Bakılır? Lepistes Balığı Bakımı ve Üretimi Nasıldır?
- Japon Balığı Bakımı Hakkında Önemli Bilgiler
- Eagle Mining Network Nedir? 10 Eagle Kazan!
- Evde Balık Beslemek ve Balık Bakımı
- Ahtapot Tarifleri, Ahtapot Izgara Nasıl Yapılır?
- Fırında ve Tavada Çipura Tarifleri
- Birbirinden Lezzetli Kolay, Pratik Hamsi Tarifleri
- Levrek Tarifleri Fırında, Buğulama, Izgarada
- Limonlu Yeşil Çay Zayıflatır Mı, Nasıl Yapılır?
EN ÇOK OKUNAN YAZILAR