Tahliye kararının üzerinden 2 hafta geçti: Demirtaş neden tahliye edilmiyor?
Edirne F Tipi Cezaevi'nde 4 Kasım 2016'dan bu yana tutuklu olan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahattin Demirtaş'ın tutuklu yargılandığı davanın 2 Eylül'de Ankara 19. Ağır Ceza Mahkemesi'nde görülen duruşmasında tahliye kararı verildi. Ancak Demirtaş aradan geçen 2 haftaya rağmen tahliye edilmedi. Daha önce 20 Kasım 2018'de Demirtaş'ın yaptığı başvuru üzerine 'tahliye' kararı veren Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) 18 Eylül'de Büyük dairede Demirtaş'ın başvurusunu ve hükümetin itirazını görüşecek.
Demirtaş'ın 7'si ağır ceza, 21'i ise asli cezada olmak üzere 28 davada birden yargılanan Demirtaş'a yönelik suçlamaların çoğu ise 'Propaganda', 'Cumhurbaşkanına hakaret', 'Başbakana hakaret' 'Suçu ve suçluyu övme'.
Hakkındaki soruşturma dosyaları, biri hariç tek davada birleştirildi. Ankara 19. Ağır Ceza Mahkemesi'nde açılan dava halen sürüyor. Bu davada tahliyesi için yerel mahkemelere yapılan başvurular reddedilince avukatları Anayasa Mahkemesine başvurdu.
Bianet'in haberine göre; başvuruda ayrıca şu talepler yer aldı:
"-Anayasa'nın 19. Maddesi ile AİHS'nin 5. Maddesinde Güvence Altına Alınan Özgürlük ve Güvenlik Hakkının; Anayasa'nın 36. Maddesi ile AİHS'nin 6. Maddesinde düzenlenen Adil Yargılanma Hakkının; AİHS'nin 18. Maddesinin ihlal edildiğine karar verilmesi;
-Tespit edilen ihlallerin ve sonuçlarının ortadan kaldırılması için kararın bir örneğinin Ankara 19. Ağır Ceza Mahkemesi'ne ve Demirtaş'ın tutuklu bulunduğu Edirne Cezaevi'ne gönderilmesine ve tahliye edilmesine karar verilmesi..."
Ancak Anayasa Mahkemesi başvuruya yanıt vermedi. Bunun üzerine dosya 26 Haziran 2018'de AİHM'e taşındı. AİHM başvurusundan hemen sonra, Demirtaş'ın yargılandığı ikinci davada karar çıktı. 7 Eylül 2018'de Demirtaş, eski HDP Milletvekili Sırrı Süreyya Önder ile birlikte "örgüt propagandası yapmak" iddiasıyla İstanbul 26. Ağır Ceza Mahkemesi'nde yargılandığı davada 4 yıl 8 ay hapse mahkum edildi.
25 Ekim 2018'de, mahkumiyet kararı incelenmek üzere İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesine [istinaf] ulaştı. 17 Kasım 2018'de de AİHM, Demirtaş'ın başvurusunun sonucunu 20 Kasım'da açıklayacağını duyurdu. İstinaf mahkemesi ise Demirtaş'ın mahkumiyet kararını hızla ele aldı, 19 Kasım'da görüşmeye başladı.
Erdoğan: AİHM kararı bizi bağlamaz
AİHM 20 Kasım 2018'deki kararıyla, Demirtaş'ın "siyasi saikle hapsedildiğini" ifade ederek tahliye edilmesine hükmetti. Aynı gün Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, "AİHM kararları bizi bağlamaz. Biz karşı hamlemizi yapar, işi bitiririz" dedi.
Ankara 19. Ağır Ceza Mahkemesi, tahliye başvurusunu 30 Kasım 2018'de reddetti, "Tutukluluk ölçülü" kararını verdi. 4 Aralık 2018'de de İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 2. Ceza Dairesi, mahkumiyet kararını onayarak cezayı kesinleştirdi. Demirtaş bu kararla hapishanede hükümlü olarak bulunuyor.
AİHM Büyük Daire'deki duruşma öncesi tahliye kararı
Demirtaş'ın avukatları Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi 2. Daire kararında, davada incelenmeyen, kabul edilemez bulunan ve ihlal bulunmayan hakların, AİHM Büyük Daire'ce yeniden incelenmesi talebiyle 19 Şubat 2019'da başvuru yaptı. Dosyayı hükümet de temyiz etti. Hükümet de dilekçesinde, AİHM'in verdiği ihlal kararlarının yeniden değerlendirilmesini talep etti.
Böylelikle dosya AİHM Büyük Daire'ye taşındı. AİHM Büyük Daire, dosyayı 18 Eylül 2019'daki duruşmada görüşeceğini açıkladı.
"Türkiye AİHM kararını uygulamazsa Avrupa Konseyi'nden çıkartılabilir"
14 Eylül'de Demirtaş'ın savunma grubundaki avukatları Benan Molu, Ramazan Demir ve Mahsuni Karaman davaya ilişkin kamuoyuna açıklamada bulundu. Demirtaş'ın tutuklu yargılandığı davada hakkında 2 Eylül'de verilen tahliye kararına rağmen tahliye edilmemesine ilişkin avukatlar, "Mahkeme tahliye kararı yokmuş gibi davranıyor. Demirtaş'ın tahliyesinin önünde hiçbir engel yok. Bir saniye bile düşünmeden tahliye edilmeli" dedi. 20 Kasım 2018'de AİHM'in verdiği 'Tahliye' kararına rağmen tahliye edilmeyen Demirtaş için AİHM'in vereceği yeni kararın Türkiye için bağlayıcı olduğunu söyleyen avukatlar, "Türkiye AİHM kararını uygulamazsa Avrupa Konseyi'nden çıkartılabilir" dedi.