Yıl 1943. Genç Mustafa’nın tayini kütüphaneci olarak Ürgüp Tahsin Ağa Kütüphanesi’ne çıkar. Devlet memurluğu o dönemde süper bir şey, çünkü özel sektör falan yok. Bizimki kütüphanede heyecanla okurları bekler; bir gün olur, beş gün olur, kütüphaneye gelen giden yok. Etraftakilerle konuşur, herkese anlatır: "Bakın kütüphane bom boş duruyor, gelin kitap okuyun."Gelen giden olmaz. Durumu amirlerine bildirir. Amirleri kardeşim otur oturduğun yerde, kitap okumaya isteyen gelir, istemeyen gelmez sen maaşını düzenli alıyon mu, almıyon mu ona bak?
- Alıyorum. - Eee, o zaman ne karıştırıyon ortalığı, gelen giden olsa maaşın mı artacak? Hayır. Başına daha fazla bela alacan, sen takma kafana o kütüphaneye yıllardır kimse gelmez zaten. Amirlerinin bu çıkışından sonra 23 yaşındaki genç memur "Ne yapayım, ne yapayım?" diye düşünmeye başlar . Sonunda aklına bir fikir gelir, eşine söyler. Eşi önce "Sen deli misin bey?" der, ama kocasının bir şeyler üretme, işe yarama çabasını yakından görünce fikri değişir ve kocasının fikrini kabullenir. Kütüphaneci Mustafa amirlerinin önüne çıkardığı tüm engellerin, binbir güçlükle üstesinden gelir. Çünkü o zaman da şimdiki gibi, "Aman bir şey yapmayalım da başımıza bir iş gelmesin. Çalışsan da aynı maaşı alıyon, çalışmasan da" zihniyeti aynen var.
Neyse Kütüphaneci Mustafa son bir hamle daha yapar ve amirlerini güçlükle ikna ederek bir eşek alır. Eşeğin üstüne İki tane de sandık yaptırır. İki sandığa, kalınlığına göre 180-200 kitap sığar. Sandıkların üstüne "Kitap okuma sandığı" yazar. Kütüphanenin camına da “Sadece Pazartesi ve Cuma günleri açığız” diye bir yazı asar. Kitapları eşeğe yükler ve köy köy dolaşmaya başlar. Köydeki çocuklar şaşırır. Eşeğe bir sürü kitap yüklemiş bir amca, o gariban çocukların küçücük ellerine kitapları verir. Düşünün, bu günün Noel Babası gibi. Noel Baba yalan, ama Mustafa Amca gerçek. Geyikler yerine eşeği var. Eşek de gerçek, Mustafa Amca da. Neyse kitapları köydeki çocukların eline vererek "Çocuklar bunları okuyun, aranızda da değişin. On beş gün sonra aynı gün gelip kitapları geri alacağım ona göre , Ama yıpratmayın, diğer köylerdeki arkadaşlarınız da okuyacak" der.
Kütüphaneci Mustafa artık Ürgüp’teki kütüphanede bir iki gün durmakta, diğer günler eşeği karakaçanla köy köy gezmektedir. Köylerdeki çocuklar Eşekli Kütüphaneciyi her seferinde alkışlarla karşılarlar. Kalpleri heyecandan küt küt atar. Sevinç içinde yeni kitapları beklerler. Mustafa Amca’nın ünü etrafa yayılır. Diğer devlet memurları makam odalarında sıcak sıcak oturup iş yapmazken, Mustafa’nın eşeği karakaçan yediği otu hepsinden fazla hak etmektedir.
Zamanla Mustafa’nın ününü duyan insanlar kütüphaneye de gelmeye başlar. Mustafa bakar ki kütüphaneye kadınlar hiç gelmiyor. Zenith ve Singer dikiş makinesi firmalarına mektup yazar: "Bana dikiş makinesi yollayın, firmanızın adını kütüphanenin girişine kocaman yazıp asayım" der. Zenith dokuz adet, Singer bir adet dikiş makinesi yollar. Kütüphane de Salı günlerini kadınlar günü yapar. Kumaşı alan kadın kütüphaneye koşar. On makine yetmediği için sıra oluşur. Sırada bekleyen kadınların ellerine beklerken okusunlar diye birer kitap tutuşturur. Mustafa amca bununla da kalmaz Okuma-yazma oranının çok düşük olduğunu görünce kütüphanedeki görevinin haricinde halkevine de okuma yazma kursları vermeye gider. Halıcılık kursları başlatır, bölgede halıcılığı canlandırır.Tabii bu arada Mustafa Amca halk arasında bayağı tanınan ve sevilen biri olur.
Mustafa amca bunları yaparken Valilik hakkında "kendi görev tanımı dışında davranıyor" diye dava açar. Dava devam ederken 50 yaşına gelen Mustafa Amca baskıyla emekli edilir. Ama Mustafa Amca köylüler arasında efsane olur, yaptığı bu uğraşlar sonucunda yıllar geçtikçe köylerdeki çocuklarda okuma aşkı yerleşir. O köy çocuklarından bir çoğu doktor , mühendis olur. 2005 yılında Mustafa Amca vefat eder. Tüm Kapadokya halkı çok üzülür, aralarında toplanıp bir karar alırlar . Ürgüp’e Eşekli Kütüphaneci Mustafa Güzelgöz ve eşeğinin heykelini dikerler. Ürgüp’e gittiğinizde o heykeli mutlaka görün .
Girişimcilik nedir biliyor musunuz? Hangi işi yaparsanız yapın bulunduğunuz yerde mutlaka bir adım atıp yenilik yapmıyorsanız. Yaptığınız iş olduğu yerde duruyor , başınızdaki amirleriniz ne diyorsa onu yapıyorsanız sizde bir arıza var demektir arkadaş. İnsan var, Kütüphaneci Mustafa amca gibi dokunduğu yere değer katar; insan var, dokunduğu yere değer kaybettirir. Bakın Nevşehir’den bu güne kadar nice Vali, Bürokrat, Milletvekili, Politikacı geçti; binlercesinin adını bile belki kimse hatırlamaz ama Mustafa Güzelgöz ve eşeğinin Ürgüp’te heykelleri var. Bakın Türkiyemiz nereden nerelere geldi. Biliyorsunuz Cumhurbaşkanımız bir ilke imza atarak Cumhurbaşkanlığı Külliyesinin içinde yani milletin evinde hem dijital olarak hem de raflarında beş milyon kitabın bulunduğu Millet Kütüphanesini açtı. İnşallah bu kütüphane Türkiyemizin hem ilmi hem de teknolojik açıdan dünya devleri arasında yer almasını ayrıca yeni nesil gençlerimize ve kitap okumasını seven tüm Türk halkına her konuda bilinçlenmeleri açısından çok şey katacağına yürekten inanıyorum. Şimdide Milli Eğitim Bakanlığımızın tüm Türkiye çapında başlattığı kütüphanesiz okul kalmasın adı altındaki kampanyayıda tüm Türk gençliği adına çok anlamlı bulduğumu belirterek tebrik ediyorum ve son söz olarak şunu söylüyorum ki şu fani olan gök kubbede hoş bir seda ve iz bırakmak istiyorsanız ya yazılacak bir şeyler yapın .Yada okunacak bir şeyler yazın olmaz mı.
Herkese hayırlı ramazanlar.