AB GÜNDEMİ
Çernobil faciasının 30’uncu yıldönümü olan 26 Nisan 2016 tarihinde Avrupa Komisyonunun Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Mogherini, Komisyon Başkan Yardımcısı Maros Sefcovic, Komisyonun Komşuluk Politikası ve Katılım Müzakerelerinden Sorumlu Üyesi Hahn ve Uluslararası İşbirliği ve Kalkınmadan Sorumlu Üyesi Mimica ortak bir bildiri yayımladı. Bildiride facianın nasıl büyük bir yıkıma ve felakete sebep olduğu hatırlatılırken, facianın neden olduğu uzun vadeli sağlık ve çevre sorunlarının bugün halen pek çok ülkede izlerinin görüldüğü belirtiliyor. Felaketin insani boyutlarının hafızalarımıza kazındığı ifade edilirken facia sonrasında nükleer güvenliğin sağlanması için en fazla destek verenlerin başında AB’nin geldiği belirtiliyor. AB bugüne kadar Çernobil projeleri için yaklaşık 730 milyon avro harcadı. Çernobil Nükleer Santrali’nin sökülmesi ve bölgenin güvenli hale getirilmesi için Avrupa Yeniden Yapılandırma ve Kalkınma Bankası tarafından yönetilen uluslararası fona en fazla katkıyı yine AB sağlıyor.
AB’nin erken uyarı sistemi RAPEX 2015 Raporu’na göre, AB pazarında en fazla bildirim yapılan ürün kategorileri arasında yüzde 27 ile oyuncaklar ve yüzde 17 ile giysi, tekstil ve moda ürünleri ilk sırada geliyor. Ürün bildirimlerinde kimyasal nedenli bildirimler yüzde 25 olurken, satın alınan üründen dolayı yaralanma bildirimleri yüzde 22 olarak açıklanıyor.
2015 yılında 1262 ürün (yüzde 62) ile Çin menşeli ürünler en fazla bildirim yapılan ürünler arasında ilk sırada yer alıyor. Bildirimde bulunulan Türkiye menşeli ürünlerin sayısı ise 54. AB üye ülkeleri menşeli ürünler AB pazarında yüzde 15’i temsil ederken, yüzde 13 AB-dışı ülkeler ve yüzde 10'un ise bilinmeyen ülke orijinli olduğu tespiti yapılıyor. Pazarda tehlikeli ürünler kategorisinde Türkiye menşeli ürün adeti 2015 yılında 38 olurken, Çin menşeli ürün adeti 476 olarak açıklanıyor. AB üye ülkelerinden ise 368 tehlikeli ürün bildiriminin Almanya menşeli olduğu belirtiliyor.
Sırbistan’da 24 Nisan 2016 tarihinde gerçekleştirilen erken genel seçimleri, Başbakan Aleksandar Vucic liderliğindeki Sırp İlerici Partisi (SNS) kazandı. Katılım oranının yüzde 56 olarak kaydedildiği seçimlerde, resmi olmayan sonuçlara göre, SNS oyların yüzde 48,6’sını alırken, Dışişleri Bakanı Ivica Dacic liderliğindeki Sırp Sosyalist Partisi ve Birleşik Sırbistan (SPS-JS) grubu yüzde 11,2’lik oy oranı ile ikinci sırada yer aldı. Uluslararası Eski Yugoslavya Ceza Mahkemesi’nin geçtiğimiz ay hakkında beraat kararı verdiği Vojislav Šešelj liderliğindeki Sırp Radikal Partisi (SRS) ise yüzde 8’lik oy oranı ile en yüksek oyu alan üçüncü parti oldu.
Seçimler, AB üyelik müzakerelerinde ilk fasılları Aralık 2015’te açan Sırbistan için AB ile bütünleşme bakımından bir test olarak değerlendiriliyordu. Müzakere sürecini 2019 yılına kadar tamamlamayı amaçlayan Başbakan Vucic, AB yolunda gerekli reformları hayata geçirmek için halkın onayını almak üzere görev süresinin dolmasından iki yıl önce erken seçime gitme kararı almıştı. Seçim sonuçlarının açıklanmasının ardından yaptığı konuşmada, Sırbistan halkının seçimini daha iyi ve Avrupalı bir gelecekten yana kullandığını belirten Vucic, halkın iradesini yerine getirmede kararlı olduğu mesajını verdi.
Avrupa Komisyonu ve AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Federica Mogherini, 27 Nisan 2016 tarihinde, AB Entegre Arktik Politikası’nın ana hatlarını ortaya koyan tebliği açıkladı. İklim değişikliği, çevrenin korunması, sürdürülebilir büyüme ve uluslararası işbirliği konularına odaklanan Arktik Politikası, Yüksek Temsilci ve Komisyonun Çevre, Denizcilik ve Balıkçılıktan Sorumlu Komisyon Üyesi Karmenu Vella tarafından kamuoyuna tanıtıldı.
Tebliğ, iklim değişikliğiyle mücadele ve çevrenin korunması, sosyal boyuta sahip sürdürülebilir ekonomik kalkınma ve uluslararası işbirliğinin geliştirilmesi olmak üzere üç sütundan ve 39 eylemden oluşuyor. Tebliğde, Arktik bölgesinin güvenli, sürdürülebilir ve müreffeh olmasının yalnızca bölge için değil, AB ve dünya için de önem taşıdığı belirtilerek, AB’nin Arktik bölgesinde kilit bir rol üstlenmesinin stratejik çıkarlarına uygun olduğu vurgulanıyor.
AB Arktik Politikası tebliğinin lansman toplantısında konuşan Yüksek Temsilci Mogherini, üç kıtanın kesişim noktasında yer alan ve ABD, Kanada ve Rusya gibi önemli aktörler ile, AB üyesi olan ve olmayan ülkelerin yer aldığı Arktik bölgesinin AB dış ve güvenlik politikası açısından da hayati öneme sahip olduğunu vurguladı.
Komisyon ve Yüksek Temsilci, 2014 yılında, Avrupa Parlamentosu ve AB Konseyi tarafından Arktik konularında entegre bir politika geliştirmekle görevlendirilmişti. AB Arktik Politikası ile ilgili kapsamlı bilgiye buradan ulaşılabilir.
Avrupa Komisyonu, 26 Nisan 2016 tarihinde, dış hizmet birimlerinin mültecilere ve yerinden edilmiş kişilere daha etkin bir destek sağlayabilmesine yönelik yeni stratejik vizyonunu kamuoyu ile paylaştı. Yeni strateji, kriz ve çatışmalardan etkilenen kişilerin, ikamet ettikleri ülkelerde dış yardımlara bağımlılığı sınırlandıracak ve kendi başlarına hayatlarını idame edebilmelerine fırsat sağlamaya yönelik bir yaklaşım içeriyor. Güncel rakamlara göre, dünya üzerinde yerinden edilmiş 60 milyon kişi dikkat çekiyor.
Üzerinde anlaşmaya varılan bu yeni vizyon ve bildiri, 23-24 Mayıs 2016 tarihlerinde İstanbul’da düzenlenmesi öngörülen Dünya İnsani Yardım Zirvesi’ne AB’nin yapacağı en net katkı olarak değerlendiriliyor. Avrupa Komisyonunun İnsani Yardım ve Kriz Yönetiminden Sorumlu Üyesi Christos Stylianide konuya ilişkin olarak, uzun süreli krizlerin, yeni bir gerçeklik olduğu ama eski yöntemlerle yönetilmekte olduğunu ifade etti ve acil yardımların yanı sıra uzun vadeli yaklaşımlarla gelecek umuduna ihtiyaç olduğunu belirtti.