İşçi sınıfından insanların market mallarını aşırmasını “yağmalama” olarak adlandıran Orwell’yen bir dönemde yaşıyoruz. Diğer yandan zengin insanların yüz milyarlarca dolar çalması ise iyi işleyen bir “kamu siyasası” olarak yorumlanıyor.
Bu sabahki[i] başlıkların[ii] tamamı[iii] yağmalama[iv] – daha özgül bir biçimde silahsız bir Afrika kökenli ABD’linin polis tarafından öldürülmesinin kameralara yakalanmasından sonra Minneapolis’te yağmalama – hakkında. Modern dilde “yağmalama” yüklü bir ifadedir – her türden ırksal ve sınıfsal yananlamlarla birlikte gelir. “Yağmalama” gibi terimlerin, medyamızın, ekonomi, suç ve ceza hakkında özgül ve çarpıtılmış bir biçimde düşünmemiz için bizi sezdirmeksizin eğitme yolunun bir örneği olduğunu almamız gerekir.
İşçi sınıfından insanların market mallarını aşırmasının “yağmalama” olduğu varsayılır. Aksine zenginlerin ve şirketlerin, sınıf savaşları sırasında, yüz milyarlarca dolar çalması iyi ve zorunlu “kamu siyasası” olur – buna, suç mahallini ateşe vererek her şeyin üstünü örtmeye çalışan Washington’daki kundakçı siyasetçiler tarafından yardım ve yataklık da edilir.
Burada işe koşulmuş derin programlamayı gerçekten anlamak için, “yağmalama” sözcüğünün vandalize edilmiş bir Target dükkânından çok daha büyük ölçekteki, devletimizin rutin siyasası haline gelmiş talanı betimlemek için, nasıl da, neredeyse hiçbir zaman kullanılmadığını göz önünde bulundurmalıyız.
Gerçekten de yağmalama sözlüklerde, rüşvet kullanarak “özellikle büyük ölçekli soygun” olarak tanımlanıyorsa[v], işte nadiren “yağmalama” olarak adlandırdığımız yağmalamanın on örneği:
- “Merkez Bankası Yatırımcı Sınıfı Kurtardı”[vi]: “Bu devasa devlet sübvansiyonu sayesinde, Boeing ve Carnival Cruises gibi büyük şirketler doğrudan para almaktan – ve çalışanları korumaya yönelik yan ödemeler yapmaktan – kaçınabildi.”
- “Milyonerler Koronavirüs Teşvikinde Yer Alan Vergi Değişikliğinden %80 Kâr Etti”[vii]: “Değişiklik – belirli iş sahiplerinin vergilerinden neleri düşebileceklerini değiştiren – ülkenin en zenginlerinden bazılarının 2020’de yaklaşık 82 milyar dolarlık vergi yükümlülüğünden kaçınabilmesine izin verecek.”
- “Gizli Kurtarma [Operasyonları-ç.n.] Petrol Şirketlerine Milyonlarca Dolar Akıttı”[viii]: “2,2 trilyon dolarlık teşvik yasası, [şirketlere] yakın geçmişteki zararlarını vergi yükümlülüklerinden düşmesi için daha fazla serbestlik veriyor… Değişiklik sadece petrol şirketlerini hedef almadı. Bununla beraber değişikliğin yapısı, rekor kâr sağlayanlar sıralamasında tepeye tırmanan enerji şirketlerine benzersiz bir biçimde fayda sağladı.”
- “Ekonomik Kurtarma Paketinin İçinde Vergi İndirimli Bonanza”[ix]: “Geçen ay yasalaşan ekonomik kurtarma paketinin parçası olarak, federal yönetim, 174 milyar dolarlık vergi indiriminin ezici çoğunluğunu, zengin bireylere ve büyük şirketlere vermektedir.”
- “En Zengin Hastaneler Sıkıntı içindeki Sağlıkçılara Yönelik Kurtarma Paketinden Milyarlar Elde Etti”[x]: “Yirmi büyük hastane zengini 100 milyarlık nakit üzerinde oturmalarına rağmen federal yardımlardan 5 milyar dolardan daha fazla aldı.”
- “Havayolu şirketleri En Tatlı Koronavirüs Kurtarmasını Elde Etti”[xi]: “Devletin endüstriyi canlandırmak için kullandığı 50 milyar dolar, vergi verenlerin hissedarlara devasa bir armağanıdır.”
- “Büyük, Sorunlu Şirketler, Küçük İşletmeler için Borç Programından Kurtarma Parası Elde Etti”[xii]: “Sözde Ücret Koruma Programının, ekonomi ağır bir durgunluğa batarken küçük şirketlerin alabora olmasını önlemeye yardım edeceği varsayıldı… Ama mali ve hukuki sorunları olan onlarca büyük ama düşük profilli şirket de bu programdan büyük ödemeler aldı.”
- “Kamu Şirketleri Küçük İşletmeler için Ayrılmış Bir Milyar Doları Aldı”[xiii]: “Alıcılara, programın tipik bir biçimde izin verdiği azami sayı olan 500’den daha fazla işçi çalıştıran 43 şirket dahil edildi. Diğer birçok alıcı, yöneticilerine 2 milyon dolar ya da daha fazlasını ödeyecek kadar zengin.”
- “Vergilerden Kurtulmak için ABD’yi Terk Eden Şirketler Federal Yardımdan Yararlanabilecek”[xiv]: “ABD’de değerli operasyonlarını sürdürürken, sözde kurumsal evirim işlemleri yapan şirketler iki yeni program için seçilebilir görünmektedir.”
- “K Caddesi Kurtarması”[xv]: “Şirketler kurtarıldığında lobiciler de fiilen zaten kurtarılmış oldu. Bu nihayetinde bir çifte kazanç türü demek; şirketler Merkez Bankası’nın taahhütlerinin katışıksız gücüyle sağlığına kavuşur, bu onların lobi masraflarını sürdürmesine izin verir ve ardından lobiciler kendileri için bedava para için lobi yapar.”
Bu yağmalama bir gerçek-dünya etkisine[xvi] de sahiptir: Dünya çapında yarım milyar insan[xvii] yoksulluğa savrulurken ve 43 milyon ABD’linin[xviii] sağlık sigortasını yitireceği öngörülürken CNBC[xix] “ABD’li milyarderler, Mart ortasından Mayıs ortasına dek süren ABD karantinası sırasında zenginliklerini 434 milyar dolar arttırdı” haberini veriyor.
Belli ki tüm bu talan yeterli değil. Yağmalama şimdi daha da yüzsüzleşiyor: Başkan Trump yatırımcı sınıfı için yeni sermaye getirisi vergi kesintisini piyasaya çıkarıyor[xx]. Tam da bu sırada New York Times,[xxi] Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi’nin “federal ve yerel vergi kesintileri üzerindeki sınırlandırmanın geriye dönük olarak kaldırılması” önergesinin, “görece yüksek gelirlilere para akıtabileceğine” işaret etti.
Bunu “yağmalama” olarak adlandırmıyoruz çünkü Washington ve New York’taki mermerle güzelce kaplanmış ofis binalarında sessizce yapılıyor.
Bunu “yağmalama” olarak adlandırmıyoruz çünkü yağmacılar modacıların tasarladığı takımlar giyiyor ve yere sabitlenmemiş her şeyi gayretkeşlikle çalarken oldukça nazikler.
Bunu “yağmalama” olarak adlandırmıyoruz ama öyle yapmalıyız – çünkü atıkları ekonomimize yükleyerek ve toplumumuzun tamamını kaosa savurarak, ülkemizin toplumsal dokusunu yırtıp atıyor.
Çeviren: S. Erdem Türközü