Komşusu Hindistan ise bunu fırsat olarak algıladı ve Çin’in daha erken boşaltacağını umduğu bir alana giriş yapmak istiyor.
Hindistan Ulaştırma bakanı Nitin Gadkari, geçtiğimiz günlerde verdiği röportajda, Çin’in zayıflamış küresel pozisyonunun Hindistan’ın daha fazla yatırım çekmesi için “kılık değiştirmiş bir nimet” olduğunu söyledi. Nüfusu Brezilya büyüklüğünde olan kuzey Uttar Pradesh eyaleti, Çin’i terk etmek isteyen firmaları çekmek için zaten ekonomik bir görev gücü oluşturuyor.
Hindistan ayrıca, üretimi Çin’den taşımak isteyen şirketlere sunmak için Lüksemburg’un iki katı büyüklüğünde bir arazi havuzu hazırlıyor.
Hükümetin ulusal yatırım geliştirme ajansı Invest India’nın genel müdürü Deepak Bagla, “Bu devam eden bir süreçti. Covid-19 Çin’deki riskten kaçınmada süreci hızlandıracak” diyor.
Hindistan ile ABD arasındaki yatırım akışını artırmak için çalışan güçlü bir lobi grubu olan ABD-Hindistan İş Konseyi (USIBC), Hindistan’ın da bu alanda önemli bir adım attığını söyledi.
USIBC Başkanı ve ABD Dışişleri Bakanlığı’ndaki güney ve orta Asya işleri eski devlet sekreteri Nisha Biswal BBC’ye verdiği röportajda “Hindistan’ın hem devlet hem de hükümet düzeyinde tedarik zincirlerini çekme çabalarına öncelik verdiğini görüyoruz. Hindistan’da halihazırda imalat yapan şirketler, Çin’deki fabrikalardaki üretimi azaltma ve Hindistan’daki üretimde artış sağlama konusunda daha erken hareket edebilirler” ifadelerini kullandı.
Ancak işler hala bir değerlendirme aşamasında ve kararların aceleyle alınması pek mümkün değil.
Küresel bilançoların kırıldığı bir ortamda, tüm tedarik zincirlerinin yeniden konumlandırılmasının yapılması daha kolay.
Bağımsız ekonomist Rupa Subramanya, “Bu şirketlerin çoğu pandemi nedeniyle ciddi nakit ve sermaye kısıtlamalarıyla karşı karşıya ve bu nedenle hızlı hamleler yapmadan önce çok dikkatli olacaktır” dedi.
Hong Kong’da uzun süredir Çin gözlemcisi ve eski Financial Times bürosu şefi Rahul Jacob’a göre, Hindistan hükümetinin toprak bankalarını bir araya getirmesi doğru yönde atılmış bir adımdır, ancak büyük şirketlerin faaliyetlerini sadece toprak yapıldığı için taşıma olasılığı epey düşük olasılık:
“Üretim hatları ve tedarik zincirleri çoğu insanın anlayabileceğinden çok daha yapışkan. Onları bir gecede ayırmak çok zor. Çin büyük liman ve otoyollar, en kaliteli iş gücü ve gelişmiş lojistik gibi entegre altyapı sunuyor ve bunların hepsi uluslararası şirketlerin üzerinde çalıştığı son teslim tarihlerini karşılamak için kritik faktörler.”
Hindistan’ın küresel çok uluslu şirketler için bariz bir seçim olmamasının bir başka nedeni, büyük küresel tedarik zincirleriyle iyi entegre olmamasıdır.
Geçen yıl Delhi, yedi yıllık müzakerelere rağmen, toplu olarak Bölgesel Kapsamlı Ekonomik Ortaklık (RCEP) olarak bilinen diğer 12 Asya ülkesi ile çok taraflı bir ticaret anlaşmasından çekildi. Bu gibi kararlar, Hintli ihracatçıların hedef pazarlara tarifesiz erişimden faydalanmasını veya ticaret ortaklarına karşılıklılık teklif etmesini zorlaştırıyor.
The Future as Asian yazarı Parag Khanna, “Hindistan’da Singapur’a satmak istediğim bir şeyi neden yapayım? Ticari anlaşmalarda kurumsal olarak bağlantı kurmak rekabetçi fiyatlar sunmak kadar önemlidir.” dedi.
Bölgesel entegrasyon özellikle çok önemlidir, çünkü küresel ticaret, kaynak dışı üretimden ziyade “yakın kaynak” olarak adlandırılan şirketlerin talebe yakınlaştığı “yaptığınız yerde sat” modelini izlemeye başlar.
Hindistan’ın doğrudan yabancı yatırımlar ve dengesiz düzenleme ile geçici ilişkisi de küresel şirketleri rahatsız etmeye devam eden bir konu.
Komşu ülkelerden daha kolay sermaye akışına izin vermemek için e-ticaret şirketlerinin zorunlu olmayan ürünleri satmalarını ve doğrudan yabancı yatırım kurallarını değiştirmekten korkması, Hindistan’ın salgını kendi etrafında korumacı duvarlar inşa etmek için kullanmasıdır.
Hindistan Değilse Kim?
Durumlar devam ederken, Vietnam, Bangladeş, Güney Kore ve Tayvan, Çin’e karşı olan tepkiden yararlanmak için favori gibi görünüyor. Bay Jacob’a göre, son ikisi “spektrumun ileri teknoloji ucunda” ve alt ucunda Vietnam ve Bangladeş var.
Çok uluslu şirketler, yaklaşık on yıl önce artan iş gücü ve çevre maliyetleri nedeniyle Çin’den bu ülkelere geçişe başladılar. Yavaş çıkış sadece son yıllarda ABD-Çin ticaret gerilimi arttıkça hız kazandı.
Ticaret savaşının başlamasından bir ay önce Haziran 2018’den bu yana ABD’nin Vietnam’dan mal ithalatı yüzde 50’den fazla, Tayvan’dan ise yüzde 30 arttı.