- Hastalık tedavi planı, yakınma (öksürük, nefes darlığı, sırt ve göğüs ağrıları gibi) derecesi, pnömotoraksın miktarı, hastada başka hastalıkların (kalp ve akciğer hastalıkları) olup olmaması, daha önce pnömotoraks geçirip geçirmediği gibi durumlarla ilgilidir.
- Buna göre, bazı pnömotoraks durumlarında hiçbir işlem yapılmadan hastanın sadece izlenmesi mümkün olabileceği gibi, bir enjektör ile göğüs boşluğu içerisindeki havanın çekilmesi (aspirasyon), bir dren (göğüs tüpü) takılması veya endoskopik ya da açık yöntemle ameliyat edilerek hastalığın giderilmesi de gerekebilir.
Gözlem
- Normalde bir günde bir akciğer hacminin % 1.25’i plevra tarafından geri emilir. Yani % 10 pnömotoraks mevcutsa 8 günde içerideki hava kendiliğinden rezorbe olur.
- Bu yöntemde hasta yatak istirahati ve burundan oksijen verilip, yakın takibe alınarak içerideki havanın kendiliğinden geri emilmesi beklenir. Nefes darlığı bulunmayan ve pnömotoraks alanı %15’den küçük olan pnömotorakslı hastaların gözlem altına alınabileceği bildirilmektedir.
İğne Aspirasyonu:
- Bu tedavi yaklaşımında havanın tahliyesi için 16 veya 18 numara enjektör ve 3 yollu bağlantı adaptörü kullanılmaktadır.
- Yakından takip edilmek şartıyla pnömotoraks alanı %15’ten büyük olan pnömotorakslı hastaların tedavisinde kullanılabilir.
CERRAHİ TEDAVİ YÖNTEMLERİ
Göğüs tüpü (dren) takılması (Tüp Torakostomi – Göğüs Tüpü):
- Pnömotoraksların tedavisinde en sık kullanılan yöntem olup orta derece ve büyük pnömotorakslarda, travmatik pnömotorakslarda, altta yatan bir hastalığın varlığında seçilecek tedavi tüp torakostomidir halk dilinde göğüs tüpü takılmasıdır.
- Bu yöntemde bölgesel uyuşturma sonrası göğüs duvarından göğüs boşluğuna steril bir tüp sokulur ve bu tüpün açıkta kalan ucu dışarı hava çıkmasına yani havanın boşalmasına izin verecek ancak dışarıdan içeri hava girmesine izin vermeyecek kapalı bir sisteme bağlanır. Bu sayede plevra boşluğundaki hava kısa sürede boşaltılarak akciğerin yeniden açılması sağlanır.
- Tüp torakostomi (göğüs tüpü) sonrasında hastaların çoğunda akciğer hızla açılmakta ve 48 saatten daha kısa bir süre içerisinde hava kaçağı durmaktadır.
- Sedasyon anestezisi altında hastalığın olduğu tarafta 7. ve 8. kaburgalar arasından kalınlığı ortalama olarak bir kalem genişliğinde olan silikon bir dren göğüs boşluğu içerisine ilerletilir.
Pnömotorakslı hastalarda ameliyat gerektiren durumlar:
- Uzamış Hava Kaçağı (>7 gün)
- Nüks Pnömotoraks
- İki taraflı Pnömotoraks
- Diğer Akciğerde Pnömotoraks Hikayesi Olan Hastada İlk Atak
- Pnömonektomili Bir Hastada İlk Atak
- Mesleki Tehlikeye Maruz Kalanlarda İlk Atak
- Pilotlar
- Dalgıçlar
- Sağlık Merkezine Uzak Kırsal Alanda Yaşayanlarda İlk Atak
Pnömotoraksta Ameliyat Yöntemleri Nelerdir?
Açık ameliyat
- Koltuk altından yapılan 7-8cm uzunluğunda bir kesi ile 3. ve 4. kaburgalar arası bir ekartör yardımı ile açılır. Akciğerde yer alan hava kesecikleri özel yöntemle çıkartılır.
- Plevra denilen akciğer dış zarının üst bölümü çıkartılabilir (plörektomi) veya burada bir reaksiyon oluşturularak akciğerin yapışması sağlanır (plörodez).
- Böylece akciğerin çökmesi ve göğüs boşluğu içerisinde hava toplanması önlenir. Ameliyat sonunda göğüs boşluğu içerisine bir adet dren konularak katlar anatomik planda kapatılır. Dren ameliyattan 1 veya 2 gün sonra çıkartılır.
Kapalı – Endoskopik (VATS) Pnömotoraks Ameliyatı
- Bu yöntemde 2 cm’lik tek bir kesiden (uniportal yöntem) göğüs boşluğu içerisine kamera ilerletilip açık yöntemde belirtilen işlemler yapılır.
- Hastaya en az zarar verici operasyon yöntemidir.
- Açık ameliyat yerine Tek Port VATS adı verilen bu yöntemin tercih edilmesi gerekir.
- Bu yöntem sonrası ağrı daha az, ameliyat keisis (2cm) çok daha küçük ve hastanın normal yaşama dönmesi çok daha hızlı olur.
Pnömotoraks Hastalığının Tekrar Etme Oranları Nedir?
- Bir kez pnömotoraks geçiren kişilerde sadece göğüs tüpü (dren) takılarak tedavi edilmesi durumunda hastalığın bir süre sonra tekrar etme olasılığı %20’dir.
- İki kez pnömotoraks geçirmiş ve sadece dren takılarak tedavi edilmiş kişilerde bunun 3. kez olma olasılığı %50’dir.
Ameliyat olmuş kişilerde pnömotoraksın tekrar etme olasılığı %3-5 arasındadır.
- Bir kez pnömotoraks geçiren kişide çekilecek toraks bilgisayarlı tomografisinde bu hastalığa sebep olan baloncukların olup olmadığı araştırılmalıdır. Baloncukların görülmesi durumunda VATS yöntemiyle operasyon oluşacak nüksleri engelleyecektir.