son çocukluk dönemi özellikleri, okul çağı dönemi özellikleri, son çocukluk nedir, son çocukluk dönemi gelişim, son çocukluk bedensel gelişim
Okul çağı dönemi olarak da adlandırılabilecek olan son çocukluk dönemi yaklaşık olarak yedi ve on bir yaş arasını kapsar. Çocuk etkileşimde bulunduğu küçük çevreden çıkıp dış çevreye açılarak, toplumsal hayatla iç içe olduğu bir döneme girer. İlkokul dönemi ile başlayan son çocukluk dönemi, ergenlik çağının belirtilerinin görülmesine kadar devam eder.
Son çocukluk dönemindeki çocukların gösterecekleri özellikler ve değişimler, her çocukta bireysel farklılıklardan ötürü aynı olmasa da genel olarak belli bir döngü etrafında gerçekleşir (Yavuzer, 2000). Bu yazımda insan yaşamının dönüm noktalarından sayılabilecek olan çocukluk döneminin alt boyutlarından biri olan son çocukluk dönemini (7-11 yaş dönemi) bedensel gelişim, bilişsel gelişim ve psikososyal gelişim başlıkları altında ele alacağım.
Son Çocuklukta Bedensel Gelişim:
Son çocukluk döneminde özellikle bedensel ve zihinsel gelişimde diğer gelişim özelliklerine göre belirgin farklılıklar olduğu görülmektedir. Bu dönemde, bedensel gelişim bundan önceki dönemler kadar olmasa da ilerleyen bir seyir göstermektedir. Önceki dönemlerde gelişen motor beceriler ve algısal motor koordinasyon sayesinde son çocukluk dönemindeki çocuklar pek çok sporu yapabilir ve yazma gibi daha ince motor becerilerin üstesinden gelebilir. Dönemin fiziksel ve zihinsel ihtiyaçlarını karşılayacak nitelikte bir eğitim ve dengeli beslenme önem kazanmaktadır (Gürpınar Akan, 2001). Ayrıca bu dönem çocuklarda; erkek çocuklar kız çocuklara göre daha iridirler. Bunun yanı sıra, erkeklerin bedensel güçleri ve etkinlikleri kızlardan daha fazladır.
Son Çocuklukta Bilişsel Gelişim:
Son çocukluk dönemine Piaget kuramında ‘somut işlemler dönemi’ adını vermiştir. Bu çağı yaşayan çocuklarda mantıksal düşünme ve sayı, zaman, mekân, boyut, hacim, uzaklık kavramları yerleşmeye başlar. Problemlerin çözülmesi somut nesnelere, “burada ”ve “şimdi” gibi anlık durumların olmasına bağlıdır. Son çocukluk dönemindeki çocuklar artık düşündükleri ve merak ettikleri çeşitli becerileri öğrenmeye başlarlar. Bir anlamda düşündüklerinin işlevsel düzeyde gerçekleşmesi onlara haz verir (Köse,2009).
Son Çocuklukta Psikososyal Gelişim:
Bu dönemde çocuğun okula başlaması her yönden oldukça önemli olan bir olaydır. Okula başlama çocuk için yeni ve karmaşık bir sosyal çevreye girmek, birey olarak toplumda yer almak, dış dünyaya açılmaktır. Okul sosyalleşme sürecinin ilk temel toplumsal kurumudur (Yavuz,2007).
Erikson çocuğun sosyal gelişmesi ile ilgili kuramında son çocukluk dönemi çağını çalışma ve aşağılık duygusunun önemini vurgular. Çalışma, bireyin okulda öğrenmesi gereken becerileri kazabilmesi için gereken çabayı ifade ederken, aşağılık duygusu, çocuğun başarısız olduğu zaman kendisini nasıl algılayacağını belirtir (Cüceloğlu, 1998).
Ayrıca bu dönemde başkalarının duygularını anlama ve paylaşma becerisi artar. Sadece söylenenleri değil, artık vücut dilini de yorumlamaya başlarlar. Karşısındakinin bakışlarındaki anlama daha duyarlı olup yüz ifadesini okumaya daha fazla çaba harcarlar. Bu dönemde olayları sadece kendi boyutundan değil, karşısındaki kişinin bakışıyla da görmeye çalışma çabası vardır (Yavuzer,2000).
Kaynakça:
Cüceloğlu, D. (1998). İnsan ve davranışı. İstanbul: Remzi.
Gürpınar Akan, A. (2001). 7-12 yaş çocuklarında görülen uyum ve davranış bozuklukları ve benlik saygısı ilişkisi. (Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi). İstanbul: İstanbul Üniversitesi.
Köse, N. (2009). 7- 13 yaş çocuklarının duygusal zeka düzeyleri. (Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Samsun:19 Mayıs Üniversitesi.
Yavuz, Ş.(2007). Son çocukluk dönemi öğrencilerinin saldırganlık düzeylerinin benlik saygısı ve bazı değişkenler açısından incelenmesi.(Yayınlanmış Yüksek Lisans Tezi). Konya: Selçuk Üniversitesi.
Yavuzer, Haluk (2000). Okul çağı çocuğu. İstanbul: Remzi.
Hatice Vildan Yıldız
Yıldız Teknik Üniversitesi-Psikolojik Danışmanlık ve Rehberlik Bölümü/4.sınıf
İlgili Galeriler