Fatih Sultan Mehmet’in Sanata Kazandırdıkları
Osmanlı padişahları içinde sanata yakınlığı ile de bilinen Fatih, tahta kaldığı süre boyunca yalnız fetihleri ile değil sanata ve sanatçıya verdiği değerler ile de çok konuşuldu. İstanbul’u fethettikten sonra imar çalışmalarıyla birlikte pek çok alimi ve sanatkarı İstanbul’da bir araya getirmeye çalıştı ve Topkapı Sarayı çok önemli resim faaliyetlerine zemin hazırladı. Yerleşik bir nakkaşhane kurduran II. Mehmet, artık düzenli ve seri resimlerin ortaya çıkmasını sağladı. Bu nakkaşhaneden çıkan eserler geleneksel ikonografik yaklaşımlarım dışında içinde yenilikleri barındıran örnekleri oluşturdu. Fatih’in en büyük başarısı portre resimlemeciliğine Batı anlayışını kazandırmış olmasıdır. Açık fikirli bir kişi olduğu için Batı resmine ilgi göstererek sarayında Gentile Bellini, Constanza da Ferrera gibi ünlü İtalyan sanatçıları ağırladı. Bellini bu arada Fatih Sultan Mehmet’in büyük ün kazanan portresini, Avrupa’ya dağıtılmak üzere Fatih’in madalyonlarını meydana getirdi. Onun Batı resmine olan bu yakınlığı baş ressamı Sinan Bey’i de etkiledi ve onu üçüncü boyut üzerine araştırmalara yönlendirdi. Fatih Sultan Mehmet’in Batı resmine olan ilgisi sadece kendi döneminde değil, kendinden sonra tahta geçen oğlu II. Bayezid döneminde de etkisini sürdürdü. Öyle ki oğlu II. Bayezid sanata uzak duran özellikle portre resimlemeciliğinden hoşlanmayan, babasının portrelerini sokakta satarak elden çıkaran bir kişi olsa da Fatih’in izlerini silemedi. Artık Türk resim sanatında üçüncü boyut denemeleri ve ışık-gölge çalışmaları başladı.
1. El Gran Turco, Büyük Türk Portresi
Avrupaya nam salmış olan Fatih başlığında ejderha figürünü kullanarak, resme sembolik bir anlam yüklemiş. Türk kozmolojisinde ‘’Zamanı Çeviren’’ anlamına gelmektedir.
2. Gentile Bellini – Fatih Portresi
Yuvarlak bir kemer içerisinde profilden betimlenmiş. Üzerindeki kürk aristokrasiyi simgelerken, kemerin yanlarında görülen 6 taç Osmanlı Devleti 7. padişahı olan Fatih Sultan Mehmet’ten önceki padişahları simgeler.
3. Gentile Bellini – Fatih Madalyonları
Madalyonun arkasında görülen 3 taç, Fatih Sultan Mehmet’in hakim olduğu 3 kıtayı simgelemektedir.
4. Constanza da Ferrera – Fatih Madalyonları
Avrupa’ya dağıtılmış olan bu madalyonların orijinalleri Washington Museums’dadır.
5. Sinan Bey – Fatih Portresi
Fatih Sultan Mehmet’in sol elinde tuttuğu mendil saltanatı simgelerken, sağ elinde kokladığı gül peygamberimiz Hz.Muhammedi sembolize etmektedir.
DİĞERLERİ
Türkçenin Hayat Bulduğu Alfabeler
Dünyanın yaşayan en kadim dillerinden olan Türkçe, zaman ve mekana bağlı olarak farklı alfabelerde hayat buldu. Türk tarihinin akışına göre şekillenen, yaşanılan coğrafyalara göre değişim gösteren, kimi dönemlerde ise kabul edilen dinin hakim olduğu dil kültürünün etkisiyle Arap alfabesinde hayat bulan Türkçenin tarih boyunca yazıya döküldüğü alfabeleri sizler için derledik.
Rumeli Fatihi: Gazi Süleyman Paşa
Osmanlı kuruluş dönemi üzerine yapılan anlatılar ve konular hükümdar-sultan ve uç bölgelerde akınlar yaparak nam salmış gaziler üzerine yoğunlaşmaktadır. Özellikle kuruluş döneminde Şehzade profilinin Hükümdar kadar öne çıkmadığı görülse de bazıları bundan istisnadır. Şehzade Süleyman Paşa'nın Osmanlıların Avrupa topraklarına kalıcı olarak ilk defa geçmesini ve tutunmasını sağlaması ve yerleştiği Gelibolu bölgesini yurt edinmek için iskan politikasına girmesi, ayrıca Bizans ile gelişen bazı olaylar neticesinde Gelibolu'dan çıkmamak için direnmesi nedeniyle onun Avrupa'ya yapılacak akınlarda bölgeyi üs olarak kullanılmayı daha baştan arzu ettiğini düşündürterek kendisini istisna şehzadeler arasına yazdırmıştır. Ayrıca cesur bir savaşçı olması yanında siyasi yönünü de bu iskan politikalarıyla vurgulayan Süleyman Paşa'nın başarısını Halil İnalcık İstanbul'un fethi kadar değerli olay addederek böyle olmasaydı Osmanlı'nın Anadolu'da sıkışmış bir beylikten farkı olmayacağını ve Viyana önlerine kadar gidilemeyeceğini ifade eder. Gazi Süleyman Paşa gerek kuruluş anlatılarının hükümdar özelinde yoğunlaşması gerekse dönemi aydınlatan kaynakların azlığı sebebiyle geri planda kalmış ve araştırmacıların yeni çalışmaları ile 6 asır hüküm sürmüş hanedanı Avrupa'ya çıkaran ilk yönetici olarak üzerindeki önemin anlaşıldığı görülmektedir. Bu çalışma bu kaynak azlığı içerisinde Süleyman Paşa'nın Rumeli'ye çıkış ve yerleşme serüvenini ele almaya çalışacaktır.
5 Maddede Osmanlı fikir adamı Prens Sabahattin
Sanayi devrimiyle evrilen toplumsal ve ekonomik düzen başta Avrupa olmak üzere birçok kıtada ve ülkede tesirini göstererek kitleleri ve devletleri zorunlu bir değişime tabi tuttu. Bu değişime ayak uyduran ülkeler ekonomi, eğitim, teknoloji, toplumsal vb. alanlarda önemli derecede yol alırken, değişime ayak uyduramayan devletler ise birer birer yıkılmaya yüz tuttu. 200 yıllık modernleşme çabası içerisinde bulunan Osmanlı Devleti’nde kanayan yaraya dönüşen çağa ayak uyduramama sorunu üzerine birçok Türk düşünür fikir ileri sürdü. Bunlardan biri de Batı Avrupa’da yaşamış, oraya dair ekonomik ve sosyolojik gözlemlerde bulunmuş ve kendi fikir dünyasını inşa ederek özellikle eğitim alanındaki düşüncelerini ülkesine taşıma çabasında bulunan Prens Sabahattin’dir.
Hayata Rehber Olacak 10 Aliya İzzetbegoviç Cümlesi
Yaşadığı tüm zorluklara rağmen halkının bağımsızlığı için mücadele eden Aliya İzzetbegoviç de her fani insan gibi bu dünyadan göçtü. Ondan geriye tarihe kazınan mücadelesi ve hayata ışık tutacak fikriyatı kaldı. İşte Aliya'nın fikriyatından damlalar:
Tarih Boyunca Verem Hastalığına Yenik Düşen Bazı Ünlü İsimler
İnsanlık tarihi kadar eski olan verem hastalığı ilk kez İ.Ö 1000’de yaşamış olan bir rahibin mumyalanmış cesedinde tespit edildi. Nüfusun artışıyla doğru orantılı olarak bazı coğrafyalarda daha büyük kayıplara neden olan verem hastalığı her toplumda farklı bir isimle anılırdı. Bizim ülkemizde ‘ince hastalık, ‘tüketim hastalığı’ , ‘beyaz ölüm’ , ‘ölüm kapanı’ gibi farklı isimlerle anılırken veremlilerin hırıltılı bir şekilde nefes alıp vermesinden ötürü Romalılar da ‘phytisis’ ismiyle anıyorlardı. İ.Ö 2250 yılında yazılan Hammurabi kanunlarında ilahi bir ceza olarak kayda geçen verem ve hastalıklar İlkçağda da ilahi bir ikaz yahut kişinin günahından kaynaklanan bir ceza olarak kabul edilirdi. Tarih boyunca kanunlarda, kitaplarda, notlarda karşımıza çıkan verem hastalığı için Hipokrates kendi kitabında 18-35 yaş arası kişilerde daha yaygın olarak görüldüğünü vurgular. Yaş kriteri bir nebze olsa da statü ve ekonomi gibi farklılıklar gözetilmeksizin birçok insanı vurup geçmiştir. Öyle ki kimi hastalıkların zengin kimilerinin fakir hastalığı olarak anıldığını bilsek bile verem öyle bir hastalık değildir; yakaladığı kişiyi korkusuzca avlar. 18. ve 19. yy.’da pek çok yazar, müzisyen, sanatçı, siyasetçi bu hastalıktan hayatını kaybetti. Şimdi o isimlere bakalım;
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun