Romanya’daki Soydaşlarımız/Türkiye-Romanya İkili Kültürel İlişkiler, 02.03.2016
Romanya’da Türk ve Tatar
Türkü olmak üzere yaklaşık 70 bin soydaşımız yaşamaktadır. Romen mevzuatı,
milli azınlıklara dil, din, kültür ve etnik özelliklerini ifade etme ve koruma
hakkı ile anadilde eğitim imkanı tanımıştır. Romanya'da yaşayan Türk ve Tatar soydaşlarımız,
resmi olarak tanınan 18 azınlık grubu içerisinde yer almakta ve kurdukları
Birlikler aracılığıyla kendilerine tanınan anayasal haklardan yararlanmaktadır.
Romanya’nın soydaşlarımıza yönelik
olumlu yaklaşımı azınlıklar bağlamında bölge ülkelerine örnek teşkil edebilecek
niteliktedir. Azınlıklara yönelik sözkonusu müspet havayı tasvir etmek amacıyla
"Dobruca Modeli” terimi kullanılmaktadır.
Türk ve Tatar soydaşlarımızın
Parlamento'da birer temsilcisi bulunmaktadır. Türk
azınlık Romanya Demokrat Türk Birliği (RDTB), Tatar azınlık ise Romanya
Müslüman Tatar Türklerinin Demokrat Birliği (RMTTDB) isimli birlikler çatısı
altında örgütlenmişlerdir.
Soydaşlarımızın dini
alandaki yetkili kurumu Köstence merkezli Romanya Müslümanları Müftülüğü’dür.
Müftü, soydaş imamlar ve soydaş derneklerinin temsilcilerinden oluşan Romanya
İslam Şurası tarafından seçilmektedir. Diyanet İşleri Başkanlığımız Romanya
Müftülüğü’yle yakın ilişki halinde soydaş ve vatandaşlarımıza din hizmetlerinin
sunulmasında önemli çalışmalar yapmakta, bu çerçevede, Büyükelçiliğimiz
bünyesinde Din Hizmetleri Müşavirliği ve Köstence
Başkonsolosluğumuz bünyesinde görevli Din Hizmetleri Ataşesi ile Diyanet İşleri
Başkanlığımızca atanan din görevlileri Romanya’da görev yapmaktadır.
Romanya'da soydaşlarımıza
yönelik eğitim veren en önemli kuruluş, Türkiye ile Romanya Milli Eğitim
Bakanlıkları arasında 1995 yılında imzalanan bir protokol çerçevesinde eğitime
açılan Mecidiye Kemal Atatürk Ulusal Koleji'dir. Kolej, Osmanlı döneminde 1610
yılında Babadağ’da kurulan, daha sonra 1901 senesinde Mecidiye’ye taşınan ve
1967 yılında kapatılan "Müslüman Semineri" adlı okulun devamı niteliğindedir.
Soydaşların yoğun olduğu Mecidiye’de, kültürel kimliklerinin korunması amacıyla
kurulan kolejin, Türk kültürünün yaşatılması ve Türkçenin öğretilmesinde büyük
rolü bulunmaktadır. Dobruca bölgesinde devlet okullarında Türkçe ve din
dersleri veren öğretmenler ile Romanya Müslümanları Müftülüğü’ne bağlı din
görevlilerinin çoğunun Kemal Atatürk Ulusal Koleji mezunu olması kolejin
soydaşlar bakımından taşıdığı önemin göstergesidir. Anılan kolej ile
Köstence'de soydaş çocukların yoğun olduğu Romen devlet okulu Zübeyde Hanım
Anaokulu'nda Milli Eğitim Bakanlığımız tarafından atanan öğretmenler
görev yapmaktadır.
Öte yandan, Köstence'deki
tek devlet üniversitesi olan Ovidius Üniversitesi bünyesinde bulunan
Romence-Türkçe ve İngilizce-Türkçe bölümleri soydaşlarımızın anadil eğitimi ile
öğretmen ve tercüman ihtiyaçlarının karşılanmasında önemli rol oynamaktadır.
Ülkemizden bir okutman da anılan üniversitede görev yapmaktadır.
2011 Kasım ayında Bükreş
ve Köstence'de faaliyetlere başlayan Yunus Emre Türk Kültür Merkezleri Türkçe
dil eğitiminin yanısıra gençlere ve ev hanımlarına yönelik çeşitli kurs ve
aktiviteler düzenlemekte, Türk dili ve kültürünün yaygınlaşmasında önemli bir
görev ifa etmektedir. Keza İstanbul’da faaliyete geçen Dimitri Kantemir Romen
Kültür Merkezi önemli kültürel etkinlikler gerçekleştirmektedir.
2015 yılı Şubat ayından
itibaren Büyükelçiliğimiz bünyesinde açılan TİKA Proje Koordinasyon Ofisi,
Türkiye ile Romanya arasında kalkınma işbirliğini geliştirmeye yönelik
projelere ilaveten, ortak taşınmaz kültürel mirasımızın restorasyonu için
çalışmalar yürütmektedir.
Romanya'da
Türkçe olarak yayımlanan gazeteler bulunmaktadır. Ayrıca, Türk-Tatar
soydaşlarımıza hizmet vermek üzere 2009 yılında faaliyete geçirilen “Radyo T”
Türkçe ve Tatarca yayın yapmaktadır.