Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, GAP Eylem Planının sadece ana sulama kanalları ve sulama yatırımları çerçevesinde değil, bölgede tarım ve hayvancılık sektörünün ve diğer sosyal sektörlerin de gelişmesi bakımından önemli olduğunu bildirdi.
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, Orman ve Su İşleri Bakanı Veysel Eroğlu, Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz ve bakanlıkların ilgili bürokratları bugün Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığında bir araya gelerek GAP Eylem Planı kapsamında yapılan çalışmalardaki son gelişmeleri değerlendirdi.
Toplantının ardından da Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su İşleri Bakanlığı arasında ağaçlandırma konusunda bir protokol imzalandı.
Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanı Mehdi Eker, GAP bölgesindeki çalışmalara ilişkin yaptıkları değerlendirme toplantısına ilişkin olarak, GAP Eylem Planının icrasıyla ilgili zaman zaman ilgili bakanlıklar ve kuruluşların bir araya gelerek yürütülen çalışma ve alınan tedbirleri gözden geçirdiğini hatırlattı.
Belirlenen yatırımların tamamlanmasıyla ilgili çalışmaların değerlendirildiğini, izlendiğini ve takip edildiğini anlatan Eker, GAP Eylem Planının bir entegre proje olmakla birlikte, projenin en önemli bileşenin sulama yatırımları olduğunu söyledi.
-Toplulaştırmayla ilgili alanlar tamamlanacak-
Toplantıda özellikle toplulaştırma ve ana kanal inşaatıyla ilgili gelişmeleri gözden geçirdiklerini anlatan Eker, mart sonu itibarıyla toplulaştırmayla ilgili alanların tamamlanıp teslim edilmesi ve kalan süre içerisinde de hedeflenen ana kanal inşaatının tamamlanmasıyla ilgili değerlendirme çalışması yapıldığını kaydetti.
GAP Eylem Planının, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile ilgili 3 gelişme ekseninde 9 faaliyetinin bulunduğuna işaret eden Eker, şöyle devam etti:
''Bunlardan bir tanesi arazi toplulaştırma ve tarla içi geliştirme hizmetleri. Bu iş için ayrılan kaynağın büyük kısmı şu ana kadar harcanmıştır. Bunun dışında arazi toplulaştırma çalışması tarla içi geliştirme hizmetleri çerçevesinde bazı sosyal projeler, örneğin altyapı projeleri hayata geçirilmiştir. Örneğin ana sulama kanalı geçtiği bölgede 846 köyün kanalizasyon hizmeti yerine getirilmiştir. Bundan bin 500 civarında köy, 1 milyon nüfus bu proje alanında istifade ediyor. Şimdiye kadar 10 bin kilometre tarla içi yol yapılmış, 21 köyde içme suyu şebekesi yapıldı. Toprak etütleri 2 milyon hektar civarında tamamlandı. Bunun dışında ikinci bir proje bileşeni olarak, kırsal kalkınma projelerinde hibe destek sağlanmıştır. 412 tane tarıma dayalı sanayi tesisi yüzde 50 hibe verilmek suretiyle tamamlandı. Burada 4 bin 719 kişiye istihdam sağlandı bu sadece GAP Bölgesinde GAP Eylem Planı çerçevesinde yapılan faaliyetlerden bir tanesi. Bunun dışında proje illerinde 650 aileye 325 dekar sera ve 300 aileyle de büyük ve küçükbaş hayvan verilmek suretiyle 94 tane tarımsal kalkınma kooperatifine destek sağlandı.''
-Çoraklaşan araziler verimli hale getirildi-
Yapılan çalışmalar kapsamında Şanlıurfa'da sulama eğitim merkezinin yapıldığını belirten Eker, geçmiş yıllarda yapılan hatalara düşülmemesi, suyun toprağa suyun felaket değil, bereket getirmesi için sulama eğitiminin yapılması gerektiğini ifade etti. Organik tarım faaliyetlerinin de desteklendiğini anlatan Eker, Diyarbakır'da GAP Uluslararası Araştırma ve Eğitim Merkezinin kurulacağını bildirdi.
Özellikle daha önceki yıllarda hatalı sulama nedeniyle 41 bin hektar alanın GAP bölgesinde, tuzlanmak suretiyle çoraklaştığını ve arazinin kullanılamaz hale geldiği bilgisini veren Eker, GAP Eylem Planı çerçevesinde bu arazinin kurtarılması, tekrar verimli hale getirilmesiyle ilgili projenin hayata geçirildiğini ve bunun büyük ölçüde tamamlandığını söyledi.
Bu şekilde arazinin çoraklaşmadan kurtarıldığını ve tekrar Harran bölgesinde bu arazinin tekrar ekilebilir hale geldiğini anlatan Eker, ''Yani GAP Eylem Planı sadece ana sulama kanalları ve sulama yatırımları çerçevesinde değil bölgede gerçekte tarım ve hayvancılık sektörünün de diğer sosyal sektörlerin de gelişmesi bakımından önemli. Gerek, toprağın tuzlanmaya karşı korunması, gerekse tarım ve hayvancılığa dayalı yatırımlar desteklenmek suretiyle bölgede ekonomik faaliyetlerin geliştirilmesi, tarıma dayalı sanayinin geliştirilmesi, istihdamın artırılması büyük bir hızla sürüyor'' diye konuştu.
Eker, mart sonu itibarıyla problem görülen bazı yerlerde Tarım Reformu Genel Müdürlüğünce yürütülmekte olan tarla içi geliştirme toplulaştırma hizmetlerinin teslim edileceğini bildirirken, DSİ ve ilgili yükleniciler tarafından da bu bölgelerdeki ana kanal inşaatının zamanında tamamlanmasını ümit ettiklerini sözlerine ekledi.
-Orman ve Su İşleri Bakanı Eroğlu-
Orman ve Su işleri Bakanı Veysel Eroğlu da, GAP'ın sadece Türkiye'nin değil, dünyanın en büyük entegre kalkınma projelerinden biri olduğunu söyledi. Eroğlu, burada yaklaşık 35 milyar dolarlık bir yatırım yapılacağını ve GAP Projesinin bütün dünyaya gıda üreten ve ihraç eden üretim merkezi haline geleceğini ifade etti.
GAP Eylem Planı kapsamındaki yatırımların büyük bir kısmının DSİ Genel Müdürlüğü tarafından yapıldığını belirten Eroğlu, bugün de GAP'taki sulamaların daha da hızlanması, ana kanalların tamamlanmasıyla ilgili görüşmeler yaptıklarını dile getirdi.
GAP'ta bakanlık olarak, hidroelektrik enerji üretimi, baraj ve göletlerin inşası, içme suyu temini, sulamalar, dere sahaları ayrıca ağaçlandırma ve erozyon kontrolü gibi hizmetler verdiklerini belirten Eroğlu, ''hükümetimizden önce GAP'taki bütün sulamalara ayrılan para 135 milyon liraydı, bugün sırf GAP'taki sulamalara ayrılan para 1.5 milyar liranın üzerindedir yani 7-8 kat artmıştır. Bu, hükümetimizin GAP'a ne kadar önem verdiğinin göstergesidir'' diye konuştu.
GAP'ta enerji projelerinin yüzde 75'inin tamamlandığını sadece birkaç proje kaldığını anlatan Eroğlu, Ilısu projesinin devam ettiğini, yüzde 35'inin bittiğini, Silvan Projesinin devam ettiğini, nisan ayında temelini atacaklarını söyledi.
Eroğlu, bölgede baraj ve göletlerin büyük ölçüde tamamlandığını ifade ederek GAP'ta hemen hemen bütün illerin içme suyu problemini kökünden çözdüklerini söyledi. Adıyaman, Kahramanmaraş ve Gaziantep'e hizmet edecek Çetintepe Barajı'nı da hızla yapacaklarını anlatan Eroğlu, yaptıkları çalışmalar neticesinde GAP bölgesinde sulanmadık alan kalmayacağını ifade etti.
-Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz-
Kalkınma Bakanı Cevdet Yılmaz da GAP Eylem Planı kapsamında 2012 yılında birçok projeyi tamamlayacaklarını bildirdi. Bunun bölgesel, yatay bir politika olduğunu ve birçok unsuru içerdiğini belirten Yılmaz, GAP Eylem Planında 4 eksen altında 300'den fazla faaliyet ve proje bulunduğunu bildirdi.
Bu proje ve faaliyetler arasında en hayati gördükleri konunun sulama yatırımları olduğuna işaret eden Yılmaz, bu yatırımların doğrudan çiftçilerin ve köylülerin gelirini, refahını artıran, istihdamı artıran yatırımlar olduğunu kaydetti.
Bu kapsamda Orman ve Su İşleri Bakanlığının ana kanallar inşa ettiğini anlatan Yılmaz, Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığının da Tarım Reformu Genel Müdürlüğü kanalıyla 2 milyon hektar alanın toplulaştırma çalışmasını yaptığını, kendilerinin de bakanlık olarak koordinasyon görevlerinin bulunduğu söyledi.
GAP Eylem Planının açıklanmasının ardından GAP'a muazzam ivme kazandırdıklarını vurgulayan Yılmaz, kamu yatırımları içinde GAP'ta yapılan toplam yatırımların payının yüzde 7'den yüzde 14'e çıktığını kaydetti.
İstihdam rakamlarına bakıldığında da 2010 yılında sadece yıl içinde 218 bin yeni istihdam yaratıldığına dikkati çeken Yılmaz, ihracatta da GAP bölgesinin muazzam bir ilerleme kaydettiğini ifade etti. Bakan Yılmaz, ''GAP Eylem Planı son sürat devam ediyor. İnşallah bu sene eylem planını ilk 5 yıllık boyutunu tamamlamış olacağız ama bununla kalmayacak 2013'le başlayan süreçte yeni bir dönem başlayacak. Bütün bu çalışmaların semeresini de önümüzdeki yıllarda almış olacağız'' şeklinde konuştu.
-İki bakanlık arasında ağaçlandırma protokolü imzalandı-
Öte yandan konuşmaların ardından Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığı ile Orman ve Su işleri Bakanlığı arasında ''Ağaçlandırma seferberliği kapsamında mera alanlarında yapılacak toprak muhafaza çalışmalarına ait protokol'' imzalandı. Protokole bakanlar Eker ve Eroğlu imza koydu.
Orman ve Su İşleri Bakanı Eroğlu, protokolün, mera ıslahı, havza projelerindeki çalışmalar ile Gıda Tarım ve Hayvancılık Bakanlığına ait arazilerde yapılacak ağaçlandırmalar, tarım alanlarındaki yolların ağaçlandırılması, rüzgar perdeleri, zararlılarla biyolojik mücadele maksatlı ağaçlandırmalar ve meralarda yapılacak toprak muhafaza çalışmalarına ilişkin esas ve usulleri belirlediğini kaydetti.
İyi vasıfta meraları muhafaza ederken, vasfı iyi olmayan meraların ıslah edilmesi gerektiğini vurgulayan Eroğlu, geçmişte mera olarak yazılan dağlık, kayalık, taşlık alanların da erozyon kontrolü ve taşkınların önlenmesi amacıyla ağaçlandırılması gerektiğini belirtti.
Eroğlu, ağaçlandırma seferberliğinde 2011 yılı sonuna kadar 1 milyon 907 bin hektarlık alanda ağaçlandırma ve bozuk orman ıslahını yaptıklarını belirtirken, hedeflerinin bu yıl sonunda 2 milyon 400 bin hektarı tamamlamak olduğunu kaydetti.
Bakan Eker protokol ile 600 bin dönüm alanın ağaçlandırılmasının hedeflendiğini ifade ederken, ''özellikle düşük ot verimi bulunan, kayıtta mera olarak geçen alanların ağaçlandırılmak suretiyle verimli hale getirilmesi, gerek erozyonla mücadelede gerekse tabiatın dengesinin korunması, yani orada böcek ve kuşlar için bir manada yuva yapılması, bir yaşam alanı oluşturulması esas yapacağı en büyük katkılardan biridir'' diye konuştu.