Eşler , evlilik birliğinin mutluluğunu elbirliğiyle sağlamak ve çocukların bakımına, eğitimi ve gözetimine beraberce özen göstermekle yükümlüdürler. Eşler birlikte yaşamak, birbirine sadık kalmak ve yardımcı olmak zorundadırlar.
Evlilik birliğinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmemesi veya evlilik birliğine ilişkin önemli bir hususta uyuşmazlık olması durumunda, eşlerden herbiri veya iki eş birlikte hakimin müdahalesini talep edebilir. Hakim , eşleri sorumluluklarını yerine getirmeleri konusunda uyarır, eşleri uzlaştırmaya çalışır, eşlerin ortak rızası olduğu takdirde bu konuda uzman kişilerin yardımı talep edilebilir. Hakim gerektiği takdirde, eşlerden birisinin talebi üzerine , kanunda öngörülen önlemleri alır.
TEDBİR NAFAKASINDA YETKİLİ MAHKEME
Boşanma davası açmadan talep edilecek tedbir nafakasında, evlilik birliğinin korunmasına yönelik önlemler konusunda yetkili mahkeme eşlerden herhangi birisinin yerleşim yeri mahkemesidir. Eşlerin yerleşim yerleri farklı ve her iki eş de mahkemeden tedbir talbinde bulunmuş ise, ilk talepte bulunan eşin yerleşim yeri mahkemesinde görülür. Verilen önlemlerin değiştirilmesi, tamamlanması, önlemin kaldırılması gibi konularda önlem kararını veren mahkeme yetkilidir. Her iki eş de yerleşim yerlerini değiştirmişse, eşlerden herhangi birisini yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Görevli mahkeme Aile Mahkemesidir. Boşanma Davası Açıldıktan Sonra Tedbir Nafakasına ilişkin dava, boşanma ve ayrılık davasına bakmaya yetkili olan Aile mahkemesinde açılır. Yetkili Mahkeme taraflardan birisinin yerleşim yeri mahkemesidir.
Tedbir nafakası aşağıdaki hallerde sona erer :
İŞTİRAK NAFAKASI
Çocuğun velayeti kendisine verilen taraf, çocuğa bakmak, beslemek, temel ihtiyaçlarını karşılamak zorundadır. Çocuğun velayeti kendisine verilmeyen taraf da hakim tarafından belirlenecek oranda çocuğun bakım, eğitim giderlerine katılmak zorundadır. Hakim tarafından çocuğun bakım giderlerine katılmak amacıyla belirlenen nafakaya İştirak (Katılım) Nafakası denilir. Hakim , taraflar iştirak nafakası hususunda talepte bulunmasalar dahi, kendiliğinden İştirak Nafakası ‘na karar vermek zorundadır.
Hakim tarafından belirlenen İştirak Nafakası’nın başlangıcı , boşanma kararının kesinleştiği tarihtir. Boşanma davasının kesinleşmesinden sonra, başkaca bir dava ile İştirak Nafakası talep edilmişse, nafaka davanın açıldığı tarihten itibaren hesaplanacaktır.
YOKSULLUK NAFAKASI
Türk Medeni Kanunu 175 maddeye göre boşanma yüzünden yoksulluğa düşecek olan taraf, kusuru daha ağır olmamak şartıyla, geçimi için geçimi için diğer taraftan mali gücü oranında süresiz olarak nafaka talep edebilir. Bu davada nafaka yükümlüsünün kusurlu olup olmadığına bakılmaz. Yoksulluk nafakası Boşanma Davası ile birlikte veya Boşanma Davası görülürken istanmişse, yetkili mahkeme Boşanma Davası’na bakan Aile Mahkemesi’dir. Boşanma sonrasında açılacak davada nafaka alacaklısının yerleşim yeri mahkemesi yetkilidir. Dava görülürken, yoksulluk nedeniyle nafaka davası açanın yoksulluğa düşüp düşmediği araştırılır. Davalının sosyal ve ekonomik durumu araştırılır.