Yaşlılarda uyku problemi günlük yaşamı olumsuz yönde etkiler. Uykusuzluk sorunu ile karşılaşan yaşlılar yaşam kalitesinin düştüğünden ve uykuya dalmada sorunlar yaşadıklarından şikayet ederler. Ayrıca yeterli miktarda uyuyamayan yaşlıların daha halsiz hissettiği ve vücut fonksiyonlarının yeteri kadar çalışmadığı da görülmüştür. Yaşlılarda meydana gelen uyku sorunlarının çözülebilmesi için alınabilecek bazı pratik yöntemler bulunmaktadır. Bu pratik yöntemlerin uygulanması ile daha kısa süre içerisinde uykuya dalmak ve daha kaliteli şekilde uyuyabilmek mümkün olacaktır.
İçindekiler
Uyku Programı
Yaşlılarda uyku problemi bir uyku programlarının olmaması nedeniyle ortaya çıkabilir. Uyku problemlerinin ortadan kaldırılabilmesi için kişilerin bir uyku düzeninin olmasına özen gösterilmelidir. Uyku programı yaşlarının kendisi tarafından oluşturulabileceği gibi bakıcıları veya çocukları tarafından da oluşturulabilir. Uyku programı oluşturulurken yaşlıların hangi saatte uyuyacaklarını ve hangi saatlerde uyanacaklarını bağlı olarak bir program oluşturulmalıdır. Uykusuzluk sorunu ile mücadele eden yaşlılar bu programa uymaları durumunda her gün aynı saatte uyuyup aynı saatte uyanmaya başlayacaktır. Yaşlıların her gün aynı saatte uyuyup aynı saatte uyanması ile birlikte daha kaliteli şekilde uyudukları görülecektir.
Sakinleştirici Faaliyetler
Yaşlılarda uyku problemi evde alınacak bazı pratik yöntemler ile tedavi edilebilir. Yaşlıların daha kısa sürede uykuya dalabilmeleri için alınmadan önce bazı sakinleştirici faaliyetleri yapmaları önerilmektedir. Bu sakinleştirici faaliyetler arasında ilk sırada kitap okumak yer almaktadır. Uykusuzluk sorunu ile karşı karşıya kalan yaşlılar yatağa girdiklerinde yarım saat kadar kitap okumayı deneyebilirler. Yarım saat kadar kitap okuyan yaşlılar uykuya daha kolay şekilde dalarlar. Sakinleştirici faaliyetler arasında ayrıca müzik dinlemek de yer alır. Uyumadan önce sakinleştirici etkiye sahip olan müziklerin veya doğa seslerini dinlenilmesiyle daha kısa süre içerisinde uykuya dalabilmek mümkün olacaktır. Uykusuzluk sorunuyla sık sık karşılaşan yaşlıların daha kaliteli şekilde uyumak istemelerin durumunda uyumadan önce duş almaları önerilir. Yatağa girmeden önce alınan sıcak duş ile daha kısa sürede uykuya dalabilmek mümkün olacaktır.
Gündüz Uykularının Düzenlenmesi
Yaşlılarda uyku problemi gün içerisinde yaşlıların çok fazla kestirmeleri sonucunda da meydana gelebilir. Yaşlılar gün içerisinde çok yoruldukları durumlarda 1-2 saatlik kısa uykular gerçekleştirebilirler. Şekerleme adı verilen de bu kısa uykular kişilerin uyku düzenini bozacaktır. Gündüz çok fazla kestiren veya şekerleme yapan yaşlılar gece uykuya dalmakta zorluk çekecektir. Bu nedenle yaşlıların uykuya daha kolay dalabilmeleri ve daha kaliteli şekilde uyuyabilmeleri için gündüz uykularının düzenlenmesi şarttır. Gün içerisinde ne kadar az kestirme yapılırsa gece o kadar kaliteli uyuyabilmek mümkün olacaktır. Bu nedenle uykusuzluk sorunu yaşayan yaşlıların gündüz çok fazla uyumasına izin verilmemelidir.
Uyku Ortamı
Yaşlılar gençlerden daha fazla uykuya ihtiyaç duysalar da uykusuzluk sorunu ile karşılaşabilirler. Uykusuzluk sorunu gün içerisinde çok fazla uyumasından veya uyku ortamının yeterli olmamasından kaynaklanabilir. Uykusuzluk sorunu ile mücadele eden yaşlıların uyku ortamlarının düzenlenmesi daha kaliteli şekilde uyumalarını sağlayacaktır. Yaşlıların daha kaliteli şekilde uyuyabilmeleri için odalarının olabildiğince karanlık olması gerekmektedir. Odada çok fazla ışığın olması yaşların uykuya dalmasını zorlaştıracak ve dikkati ışık kaynağına çekecektir. Bu nedenle yaşlılar ışık kaynağının çok olduğu odalarda uykuya dalmakta zorluk çekecektir. Uykusuzluk sorunu ile mücadele eden yaşlıların odasında televizyon cep telefonu gibi akıllı cihazların bulundurulmaması da oldukça önemlidir. Bu cihazların yaydığı ışıklar nedeniyle de yaşlıların uyurken zorluk çekebilmeleri mümkündür. Bu nedenle yaşlılar için en ideal uyku ortamı karanlık bir oda ve odunun içerisinde herhangi bir akıllı cihazın bulunmadı bir ortam olacaktır.
Beslenme Düzeni
Yaşlılarda uyku problemi beslenmenin düzensiz olması nedeniyle de meydana gelebilir. Yaşlıların uyumadan önce ağır ve yağlı yiyecekleri tüketmeleri uykuya dalmalarını geciktirecektir. Ayrıca tüketilen yağlı yiyecekler mideyi rahatsız edebilir veya kişilerin tansiyon kolesterol gibi değerlerinin artmasına neden olabilir. Midede meydana gelen rahatsızlıklar ayrıca yaşlıların bu gece mide ağrısı çekmesine de neden olabilir. Ağrı yaşlıların uyumasını engelleyecek ve kaliteli bir uyku çekmelerinin önündeki en büyük engellerden birisi olacaktır. Bu nedenle uykusuzluk ile mücadele eden yaşlıların uyumadan 3 saat öncesinde yağlı ve ağır yiyeceklerden uzak durmaları önerilir. Ayrıca uyumadan önce yaşlıların aşırı baharat içeren yiyecekleri tüketmemeleri de gerekmektedir. Aşırı baharatlı yiyecekler midede ağrılara neden olacağından yaşlıların uyku kalitesini düşürecektir. Kaliteli ve konforlu bir şekilde uyuyabilmek için yatay gitmeden 3 saat öncesinde ağır yiyeceklerin tüketilmesi sonlandırılmalıdır. Yemek saatleri kişilerin belirlemiş oldukları uyku programına adapte edilmeli ve bu sayede yaşlıların daha kaliteli şekilde uyumalarını sağlanmalıdır.