Azosperm Erkeklerde Sperm Bulmak Mümkün mü?
Azospermi menide hiç sperm hücresinin olmaması anlamına gelmektedir. Azospermi, yüzde 2’lik bir kısımda görülmektedir. Kısırlık sorunu olan erkeklerin ise %10’unda bu sorun mevcuttur. Menide sperm hücresinin oldukça az olduğu ağır oligospermi ile azosperminin birbirinden ayırt edilmesi oldukça önem teşkil eder. Şiddetli oligospermide meninin ilk değerlendirilmesinde sperm tespit edilmese bile, ejekülatın santrifüj edilmesiyle çok az sayıda sperm tespiti yapılabilir ve cerrahi yollara ihtiyaç duyulmadan tüp bebek yöntemlerine başvurulabilir.
Azospermi, kendi içerisinde iki şekilde incelenmektedir:
Non – Obstrüktif Azospermi: Sperm taşıyıcı kanallar bu problemde açıktır. Ancak testislerde sperm üretimi söz konusu değildir. Testisleri sperm yapımı için uyaran hormonların salgılandığı hipofiz bezine ait hastalıklar kaynaklı bu sorun meydana gelebilir.
Obstrüktif Azospermi: Hastaların ortalama olarak %40’ında bu sorun görülmektedir. Testislerde sperm üretimi normal olarak gerçekleşir ancak spermlerin taşındığı toplayıcı kanallardaki tıkanıklık ya da doğuştan kanalların olmaması sebebiyle sperm meniye ulaşamamaktadır. Doğuştan bu sorun yaşanabileceği gibi, sonradan da meydana gelmiş olabilir. Sonradan yaşanmış kanal tıkanıklıkları enfeksiyon, vasektomi ameliyatı ya da geçirilmiş travma kaynaklı olabilir. Bu yöntemler mikro cerrahi yöntemle giderilmeye çalışılır.
Azospermi tespit edilen erkelerde mutlaka periferik karyotip analizi yapılmalıdır. Azospermik erkeklerde bu oran %10-15 düzeyindeyken, sperm sayısı normal olan erkeklerde %1’den az olmaktadır. Kromozomal problemi olan erkek hastalarda, tüp bebek uygulamasına ilave olarak preimplantasyon genetik tanı (PGT) uygulanabilir. Kısırlık problemi olan erkeklerde karşılaşılan kromozom anomalilerinin üçte ikisi cinsiyet kromozumuna ait sorunlardır. Bunların içinde de en yaygın karşılaşılan ise Klinefelter sendromudur.
Azospermi sorununda, sperm bulunması için uygulanan cerrahi sperm elde etme yöntemlerinin tamamı lokal anestezi altında uygulanabilecek operasyonlardır. Bu işlemler ayakta uygulanır ve hastanede yatmayı gerektirmez. İşlemler genellikle 30-45 dakikada tamamlanır. İşlemlerin ardından günlük hayata iyileşme süreci olmadan devam edilebilir. Bütün bu işlemler tüp bebek merkezinde gerçekleştirilmektedir. Alınan örnekler laboratuvarda değerlendirilir ardından da sperm analizi yapılır.
Cerrahi yöntem ile alınan spermler oldukça azdır. Bu spermler dondurularak saklanabilir ancak dondurma işleminden sonra canlı sperm elde etme şansı düşüktür. Bunun dışında bir kere TESE yöntemi ile sperm tespit edilince, yeniden uygulanan TESE operasyonunda sperm bulamama riski de mevcuttur. Bu sebepten dolayı yumurta gelişimi uyarılır ve yumurta toplama uygulamasından bir gün önce TESE işlemi yapılmaktadır.
Azosperm erkeklerde sperm elde etme yöntemleri ise:
- Mikro TESE yöntemi
Mikro TESE yönteminin açılımı, mikroskop altında Testiküler Sperm Ekstraksiyonu olarak geçer. Testislerin içerisinde yer aldığı kese ve iki testisi de çevreleyen tunika albuginea adı verilen kılıfa ufak bir kesi uygulanır. Testis dokusu mikroskop ile değerlendirilir, dolgun olan tübüllerden, oldukça mikroskobik boyutlarda örnekler alınır. Klasik TESE yöntemi ile kıyaslandığında, mikro TESE uygulamasında, daha az örnek alınır. Bu sayede de testis dokusunun hasar görme riski azalır.
- PESA yöntemi
Pesa yönteminin açılımı ise; Perkutan Epididimal Sperm Aspirasyonu olarak geçmektedir. Testislerin üzerinde bulunan epididimlere oldukça ince bir iğne ile girilir. Ardından da sperm hücreleri bu bölgeden alınır. Testislerin içerisinde yer aldığı skrotum denilen kese bu işlemde açılmaz. Cilt üzerinden ince bir iğne uygulanır. Bu yöntem yalnızca obstrüktif azospermi olgularında uygulanabilmektedir. Bu yöntemle sperm tespit edilmez ise testisten sperm elde etme yöntemlerine başvurulur.
- TESA yöntemi
Bu yöntemin açılımı ise, Perkutan Testiküler Sperm Aspirasyonu olarak geçmektedir. Testislerin içinde yer aldığı kese bu yöntemde de açılmamaktadır. Cilt üzerinden testislere girilir ve doku örneği alınır.