Birçok İnternet ve haberleşme sanayii ile sürdürülebilir kalkınma sanayii işleticileri yakın ilgi gösteriyor. Birkaç hafta önce Brüksel'deki FOSDEM 2016‘da olduğu gibi, Singapur'da FOSSASIA ve 30. yılını kutlayacak ünlü Özgür Yazılım Vakfının Boston'da düzenleyeceği LibrePlanet müzakerelerinde aynı anda tanıtılacak, Ring ana başlık olacak.
Bu vesileyle, Savoir-faire Linux'un başkanı Cyrille Béraud özgür yazılımın ne ve niçin olduğunu daha iyi anlamak adına Ring'in detaylarına girecek, birçok uzmanın mırıldandığı gibi bu yazılım İnternet tarihinde bir mihenktaşı olabilir.
Bize Ring'in tam olarak ne olduğunu açıklar mısınız?
İlk olarak şunu bilmenizi isterim ki Ring açık kaynaklı bir yazılımdır ve bu nedenle kamu yararınadır. İşlevsel açıdan bakıldığında insanlar bunun bir nevi Skype ya da Hangout olarak göreceklerdir.
Ring dünyanın neresinde olursa olsun iki ya da daha fazla insan arasında şifrelenmiş görüntülü, sesli ve çok yüksek nitelikte yazılı iletişim kurmayı sağlar. Linux, Windows, Mac/OSX ve Android'de mevcuttur, sonraki birkaç ay içerisinde iOS'ta da olacaktır. GPLv3 lisansı altındaki kaynak kodlarıyla birlikte dağıtılmıştır.
Yine de şu noktaya dikkat çekmek istiyorum, Ring henüz genç, kırılgan ve pek çok durumda düzgün işlemeyebilecek bir yazılım. Bununla birlikte her gün iyileştiriliyor, standart ortamda ve evsel kullanım için gayet iyi çalışıyor.
Ama Ring'i aynı işleve sahip diğer yazılımlardan ayıran ne?
Ring bir merkezi sunucu olmadan noktadan noktaya iletişim kurmaya imkan sağlıyor. Bu belirleyici bir unsur. Ring evvela bir dağıtık iletişim platformu. Sunucuları yönetecek işletmenlere ihtiyaç yok, her bir aramanız ile ilgili daha fazla maliyet yok, Ring her zaman daha fazla özgürlük ve güvenlik sunuyor. Profesyonel bağlamda birçok kuruluş Ring'in esnekliğinden faydalanabilir. Ring, herkes için maliyetsiz ve konumdan bağımsız, güvenli biçimde iletişim imkanıdır.
Teknik olarak biz kendini kanıtlamış teknolojileri taban alıyoruz: ffmpeg/libav, GnuTLS, pjsip ve diğerleri. Bununla birlikte Ring çekirdeğindeki yeniliğimize ilişkin, biz DHT'lerin (Dağıtık Hash Tabloları) konseptini kullandık. Kendi kütüphanemiz OpenDHT'yi geliştirdik, sadece GitHub üzerinde mevcut, ICE ve SIP kurallarıyla birleştirildiğinde; yönlendiricileri, güvenlik duvarlarını geçerek, bir kullanıcı ya da ekipman, özel bir ağda olsa bile yerini saptamaya ve eğer bunlardan biri muhatabın kullanıcı bilgisini bulunduruyorsa dünyanın neresinde olursa olsun, gerçek zamanlı yüksek güvenlikli iletişim kanalı kurmaya yarıyor.
Ring'in bu özelliği ayrıca açık ve tanınmış standartları kullanması sayesinde, bu platform İnternet üzerinde gerçek evrensel hiyerarşik olmayan iletişim dizgesini oluşturmaya yarıyor, sadece iki insan arasında iletişimi değil, genel olarak iki ya da daha çok nesnenin iletişimini sağlıyor. Bu noktadan bakıldığında, Ring etrafında yaptığımız mevcut yenilikler pek çok olasılığın ve sanayi uygulamalarının halka da açılmasını sağlıyor. Biz şuan deneyevimizde çok hafif gömülü sistemler üzerinde şekillenen pek çok prototipe sahibiz, Ring; ev otomasyonuna ya da veri edinme dizgelerine bağlanabiliyor.
Bu tanıtımı bitirmeden şunu belirtmek çok önemli; Ring düşük kipte ve İnternetten tamamen bağlantısını koparmış halde bile işlevini sürdürebiliyor. Afrika'da ya da Hindistan'da kalitesiz bağlantısı olan yalıtılmış bir köy düşünün. İnternet bağlantısı koptuğunda Ring'in dağıtık dizgesi kendisini node'lara bağlayarak hedefe ulaşabilir ve çalışmaya devam edebilir. Örneğini verdiğimiz dünya ile bağlantısı kopmuş bu köyde oturanlar kendi aralarında iletişime devam edebilirler. Bu noktadan bakıldığında Ring sürdürülebilir kalkınmaya katılabilir ve iletişim altyapısını geliştirememiş ülkelerdeki ekonomiye ve demokrasiye katkıda bulunabilir.
Gördüğünüz gibi Ring birçok güce sahip! Ring'i yapabilmek, altında yatan teknolojileri daha fazla insana ulaştırabilmek, her bir insanın ve dünya çapında herkesin kendi Ring kullanımını elde edebilmesi için Ring bir özgür yazılım olmak zorundaydı.
Ring'in arkasında bir ekonomik model var mı ve kısaca Savoir-faire Linux'u tanıtır mısınız?
Elbette Ring'in arkasında bir ekonomik model var. O özgür yazılımlardan bir tanesi. Özgürce herkese açık olarak hazırladığımız kullanım değerleri yarattık. Bu kullanım değerleri bir hizmetler ekonomisi yarattı. Elbette bu ekonomi açık ve rekabetçi pek çok değer yarattı. Ring konusunda Savoir-faire Linux kendi konumuna sahip. Bu ekonomi; değiş tokuşu ve işbirliğini taban almaktadır, böylece az sayıda insanın zenginliği sahiplenmesi ve devrilebilen ekonomiyi kendine ters bellemiştir.
Savoir-faire Linux merkezi Montreal'de bulunan, Kanada içinde Quebec ve Toronto'daki, Fransa içinde Paris'teki takımlarıyla birlikte Kanadalı bir hizmet şirketidir. Bir ortaklık vasıtasıyla Fildişi Sahilleri'nde de bulunmaktayız.
Tümü açık teknolojilerde uzmanlaşmış, yüksek dereceli 110 mühendisimizle birlikte savunma ve gömülü elektronik sektöründe, bankacılık ve sigortacılık sektöründe Desjardins ile, yazılım mühendisliği sektöründe Kanada Uzay Ajansı ile, yönetim bilişim sektöründe Organisation Internationale de la Francophonie ile ve çeşitli yerel teşebbüslerle varlığımızı sürdürüyoruz.
Ayrıca, özgür yazılımın dünya çapındaki aktörleriyle sağlam bağlar oluşturmak bizim için çok önemli. Ayrıca Linux çekirdeği gibi pek çok özgür tasarıya katkıda bulunduk.
Savoir-faire Linux değerler etrafında zenginlik yaratmaktır. Her zaman başarılı olamayız ama her gün, geçen 15 yılda, içimizdeki şu iki tutkuyla çalışmamıza değer katmaya devam ediyoruz: özgürlük ve mükemmelik.
Not: Yazıdaki birkaç cümleyi etkili olarak tercüme edemediğim için çıkardım. Bazı noktalarda birebir tercümeden sakındım. Özgün metin 18 Mart 2016′da yayınlandı, ikinci paragrafta bahsi geçen müzakereler de 20 Mart 2016′da gerçekleşti fakat anlam bütünlüğünü bozmamak adına filleri gelecek zaman kipinde tercüme ettim.
Lisans: Bu metin CC BY 4.0 lisansı altında dağıtılan “An Intensive Weekend about Ring” metninden tercüme edilmiştir. Özgün metin Cindy Marchi tarafından yazılmıştır. Tercüme metni CC BY 4.0 altında lisanslanmıştır.
Emin Tufan 4 Nisan 2016