Bir grup düşünün. Babanızdan kalan bir albüm var. Bu grubun bir şarkısı o albümün içinde. Yıllar sonra bu grubun toplama albümünü satın alıyorsunuz ve adeta âşık oluyorsunuz. İşte bu grup Rainbow’dan başkası değil. Ritchie Blackmore deyince çoğumuzun aklına Deep Purple aklına gelir. Neden ondan bahsetmiyorsun diyebilirsiniz. Ancak Rainbow’un bendeki yeri ayrıdır. Çünkü müziğe bakış açımı değiştirmiştir. Bu yüzden Rainbow’un 10 şarkısını liste olarak yapacağım.
Rainbow 1975 yılında Ritchie Blackmore tarafından kurulan bir rock grubudur. Blackmore bilindiği üzere eski Deep Purple gitaristidir. Deep Purple’ın “Stormbringer” albümünden sonra grup üyeleri arası çekişmelerden bunalan Blackmore, kendi albümünü çıkarmak ister. Bunun için “Elf” adlı grubun üyeleriyle albüm kaydına girer ve böylece yeni bir grup doğar. Bu kayıttan çıkan albümün adı “Ritchie Blackmore’s Rainbow”dur. Albümden de anlaşılacağı gibi grubun ismi buradan gelmektedir. Bu albüm 4 Ağustos 1975’te çıkmıştır. Grupta dikkat çeken diğer bir isim Blackmore’a şarkılarda yardım eden solist Ronnie James Dio’dur. Bu albümde Dio’nun Ortaçağ’ı andıran şarkı sözleri ve Blackmore’un gitaristliği ilk albümde başarıyı getirmiştir. Bu albümde “Man On The Silver Mountain”[1], “The Temple Of The King”, “Sixteenth Century Greensleeves” gibi klasiklere imza atmışlardır. Bu albümü takip eden 1976 yılında çıkan “Rising” ile Blackmore ve Dio dışında kadro da değişmiş, bateriye Cozy Powell alınmıştır. Powell, bateristliğinin dışında Blackmore ve Dio’ya şarkılarda da yardım etmiştir. “Rising” albümünde Deep Purple, Iron Maiden gibi ünlü gruplarla çalışan yapımcı Martin Birch ile çalışmışlardır. “Tarot Woman”, “Stargazer” ve “A Light in Black” gibi klasikler bu albümdedir. Ayrıca bu albüm daha sonra Kerrang! Dergisi okuyucuları tarafından tüm zamanların en iyi heavy metal albümlerin sıralamasında 1. olmuştur. Rainbow müziğine devam ettikçe Deep Purple fanları Rainbow safına geçmeye başlamışlardır. Çünkü 1976 yılında Deep Purple dağılmıştır. 1978 yılında “Long Live’n Roll” albümüyle Rainbow artık rock dünyasının en iyi gruplarından biri olmuştur. Bu albümde de Blackmore’un klasik ve Ortaçağ temaları melodileri ve Dio’nun kahramanlık içeren sözleri vardır. Rainbow hayranları bu albümden sonra Blackmore’un daha ticari şarkılara kaydığı düşüncesindeler. Bu konuda benim de yorumum olacak olursa diğer albümde bu ilk üç albüm kadar melodi tonları yoktur. Bu melodilerde değişik bir harmoni olduğu kesindir. Yukarıda açıkladığımız şekilde bu harmoninin nedeni Ortaçağ ve kahramanlık temalarının olmasındandır. Dio sonrası albümler daha çok klasik rock ve hard rock ağırlıklı olmuştur. Dio sonrası albümlerin Dio dönemindeki albümlerden kötüdür demek de haksızlık sayılır. Bu albümden sonra Dio, Ozzy Osbourne’nun Black Sabbath’tan ayrılması sonrası grubun gitaristi Tony Iommi’den vokalist olması için teklif alır. Bu teklifi kabul eden Dio böylece Black Sabbath’a geçer. Dio, Black Sabbath ile birlikte daha sert tonlara kaymış ve solo olarak devam ettiği yıllarda bile bunu görmekteyiz. Dio ayrılmadan önce grubun etkili elemanları Dio ve Blackmore’du. Ancak Dio’nun ayrılışıyla birlikte hep Blackmore’u ön planda görmekteyiz.
Dio’nun ayrılışından sonra Dio kadar etkili vokaller gelmedi. Graham Bonnet, Dio’dan sonra gelen ilk vokalisttir. Bonnet’tan önce eski Deep Purple vokalisti Ian Gillan teklif edilmiş ancak Blackmore onu reddetmiştir. Bu da Blackmore’un ne kadar zor biri olduğunu bizlere gösteriyor. Bunu şarkılardan önce grubun değişiklerinden anlayabilirsiniz. Basgitara eski Deep Purple bas gitaristi Roger Glover, klavyeye de Don Airey gelmiştir. Gruba bakıldığında gerçekten müzisyenlerden oluşan bir grup olduğunu görürüz. “Down To Earth” işte bu atmosfer altında çıkan bir albümdür. “Since You Been Gone” İngiltere’de ilk 6’ya, “All Night Long” ise ilk 10’a yükselmiştir. Ancak Bonnet grup içi sorunlardan dolayı ayrılmış ve 1981 yılında Joe Lynn Turner[2] vokalist olmuştur. Turner’ın olduğu albümler ile birlikte Rainbow’un “MTV yılları” başlamıştır. MTV demek işi biraz daha ticariye kaçırmak demek aslında. 1981 yılında Difficult To Cure (Bu şarkı Beethoven’ın 9. Senfonisinden ilham alınmıştır.), 1982 yılında Straight Between The Eyes ve 1983 yılında Bent Out Of Shape albümleri ile eski tarzından daha da uzaklaşılmıştır. Ancak bu albümlerde bulunan “I Surrender”, “Stone Cold”, “Death Alley Driver”, “Can’t Let You Go” ve “Street Of Dreams” gibi şarkılar sevilen şarkılar arasına girmiştir. 1984 yılında Deep Purple’ın tekrar kurulması gündeme gelince Ritchie Blackmore grubu dağıttı ve Rainbow’un ilk defa dağılması gerçekleşti.
1993 yılında Blackmore Deep Purple üyeleri ile bir kez daha anlaşamayınca bir kez daha Rainbow’u kurmaya karar verdi. Doggie White, Chuck Bürgi, Greg Smith ve Paul Morris’ten oluşan grup 1995 yılında “Stranger In Us All” albümünü çıkardı. Ancak eskisi başarısından uzaktı. 1997 yılında ise Rainbow’u bir kez daha dağıtan Blackmore, eşi Candice Night ile birlikte “Blackmore’s Night”ı kurarak folk müziğe yöneldi. 2015 yılına kadar bu sadece müzikle ilgilenen Blackmore, aynı yıl Rainbow’u tekrar kurmuş ve festivallere katılmaya başlamışlardır.
Rainbow, müziğiyle rock tarihinin en iyi gruplarından biri olmuştur. Her ne kadar zor birisi olsa da müziği tartışılmaz biri olan Ritchie Blackmore’un payı çok büyüktür. Eğer Rainbow’un altın kadrosu sana göre hangisidir derseniz Ritchie Blackmore, Ronnie James Dio, Don Airey, Cozy Powell ve Roger Glover derim. Eğer grup Graham Bonnet değil de Dio ile devam etseydi muazzam bir kadroya sahip olacaktı diyebiliriz. Hatta Deep Purple’ın MK II olarak adlandırılan Ritchie Blackmore, Ian Gillan, Ian Paice, Roger Glover ve Jon Lord kadrosu ile karşılaştıracak olursak kalite bakımından MK II’ya çok yakın olduğunu görebiliriz. MK II biraz daha iyi olabilir ancak Rainbow’un bu altın kadrosu da hiç azımsanmayacak kalitededir. Aşağıda Rainbow’un geçmişten günümüze ait kadrolarını göreceksiniz.
Rainbow Üyeleri (Yıllara Göre)
Mayıs 1975 – Eylül 1975
Ritchie Blackmore – Gitar Mickey Lee Soule – Klavye
Ronnie James Dio – Vokal Craig Gruber – Bas Gitar
Gary Driscoll – Bateri
Eylül 1975 – Ocak 1977
Ritchie Blackmore – Gitar Tony Carey – Klavye
Ronnie James Dio – Vokal Jimmy Bain – Bas Gitar
Cozy Powell – Bateri
Ocak 1977 – Temmuz 1977
Ritchie Blackmore – Gitar Tony Carey – Klavye
Ronnie James Dio – Vokal Mark Clarke – Bas Gitar
Cozy Powell – Bateri
Ağustos 1977 – Kasım 1978
Ritchie Blackmore – Gitar David Stone – Klavye
Ronnie James Dio – Vokal Bob Daisley – Bas Gitar
Cozy Powell – Bateri
Kasım 1978 – Ağustos 1980
Ritchie Blackmore – Gitar Don Airey – Klavye
Graham Bonnet – Vokal Roger Glover – Bas Gitar
Cozy Powell – Bateri
Kasım 1980 – Aralık 1981
Ritchie Blackmore – Gitar Don Airey – Klavye
Joe Lynn Turner – Vokal Roger Glover – Bas Gitar
Bob Rondinelli – Bateri
Aralık 1981 – Haziran 1983
Ritchie Blackmore – Gitar Dave Rosenthal – Klavye
Joe Lynn Turner – Vokal Roger Glover – Bas Gitar
Bob Rondinelli – Bateri
Haziran 1983 – Nisan 1984
Ritchie Blackmore – Gitar Dave Rosenthal – Klavye
Joe Lynn Turner – Vokal Roger Glover – Bas Gitar
Chuck Bürgi – Bateri
1994 – 1997
Ritchie Blackmore – Gitar Paul Morris – Klavye
Doggie White – Vokal Greg Smith – Bas Gitar
Chuck Bürgi – Bateri John O’Reilly – Bateri (Tur sırasında Bürgi’nin yerine geçmiştir.)
2015 – günümüz
Ritchie Blackmore – Gitar Jens Johansson – Klavye
Ronnie Romero – Vokal Bob Nouveau – Bas Gitar
David Keith – Bateri
Şimdi Rainbow’un 10 şarkısını liste halinde sıralayalım.
10.The Temple Of The King
1975 yılında çıkan ilk albüm olan “Ritchie Blackmore’s Rainbow”dan bir şarkı olan The Temple Of The King rahatlatıcı ezgisi ve Dio’nun güzel yorumuyla herkes tarafından sevilen bir şarkı olma özelliğini taşımaktadır. Bu şarkı ile ilgili bir not ise Müslüm Gürses’in 2006 yılında çıkardığı “Aşk Tesadüfleri Sever” albümünden sözleri Tuna Kiremitçi’ye ait olan “Affet” isimli parçası bu şarkıdan ilham alınarak yapılmıştır.
9.Gates Of Babylon
1978 yılında çıkan “Long Live Rock N’ Roll” albümünde bulunan Gates Of Babylon klavye ve bateri performansıyla öne çıkan bir şarkı niteliğinde olup şarkının ister istemez içinde bulursunuz kendinizi.
8.L.A. Connection
1978 yılında çıkan “Long Live Rock N’ Roll” albümünde bulunan bu şarkı, güzel bir gitar melodisi ile başlar ve Dio’nun harika girişiyle devam eder.
7.Jealous Lover
1981 yılında EP olarak çıkan Jealous Lover, Blackmore’un gitar dehasını kanıtladığı bir şarkı olarak öne çıkıyor. Solosu ve ritmiyle ustalık kokan bir eser.
6.Eyes Of The World
1979 yılında “Down To Earth” albümündeki şarkılardan biri olan Eyes Of The World, Grubun geldiği son noktayı gösteren eserlerden biri. Belki bu abümde Dio olsaydı neler olurdu bilinmez ancak Graham Bonnet’ın performansı da yadsınamaz.
5.Lost In Hollywood
1979 yılında “Down To Earth” albümündeki şarkılardan biri olan Lost In Hollywood, Cozy Poweel’ın başlangıçtaki trampet solosuyla başlar ve sonuna kadar ritmini kaybetmeyen bir şarkı olarak gözümüze çarpıyor. Ayrıca Joe Lynn Turner’ın 1999 yılında çıkardığı “Under Cover 2” adlı albümündeki coverını da dinlemenizi tavsiye ederim.
4.Man On The Silver Mountain
1975 yılında çıkan ilk albüm olan “Ritchie Blackmore’s Rainbow”dan bir şarkı olan Man On The Silver Mountain, Blackmore ve Dio işbirliği ile yapılmış güzel şarkılardan biri.
3.A Light In The Black
1976 yılında “Rising” albümünden bir şarkı olan A Light In The Black soloları ile öne çıkan bir şarkı. Özellikle klavye ve gitar sololarının harmonisi dinleyiciyi adeta gaza getirici bir etki yaratabilir. Solodan sonra Dio’nun “I’m comin’ home” diye şarkıya girişi insanın bu cümleyi haykırırcasına söylemesine neden olabilir.
2.Since You Been Gone
1979 yılında “Down To Earth” albümündeki şarkılardan biri olan Since You Been Gone, Rainbow’un en meşhur şarkısıdır. Yazımın başında belirttiğim gibi dinlediğim o şarkı buydu. Melodisi ve yorumu güzel olan bir Rainbow şarkısı.
1.Long Live Rock’n Roll
1978 yılında çıkan albüme adını veren şarkı olan Long Live Rock’n Roll, Rainbow’un en beğendiğim şarkısı olarak öne çıkıyor. Baştan sona kadar ritmini düşürmeyen şarkı Rainbow hayranlarının en beğendiği şarkılar arasındadır. Küçük bir not eklersem bu şarkıyı ilk defa dikkatli olarak Joe Satriani’nin konseri öncesinde dinlemiş ve hayran kalmıştım.
Sizlere Rainbow’dan 10 şarkıyı listeledim. Joe Satriani’deki yazımda olduğu gibi bir grup dinlendikçe keşfedilir. Bu şarkıları dinledikten sonra şarkıları istediğiniz gibi sıralayabilir, buralara yeni şarkılar ekleyebilirsiniz. Sizin de Rainbow’u dinledikçe müziğe bakış açınız değişebilir. Keyifli dinlemeler.
Kaynakça
GÜNER Ogan & ORAL, Erim, Led Zeppelin & Deep Purple, Korsan Yayınları, İstanbul, 1992.
[1] Ronnie James Dio 2010 yılında mide kanserinden hayatını kaybetmiştir. Dio’nun mezarında bu şarkının adı yazılıdır. Ayrıca Ronnie James Dio, metal işareti olan “devil horns”un bulmuş ve simge haline getirmiştir.
[2] Joe Lynn Turner, 1990 yılında çıkan “Slaves and Masters” albümü ile Deep Purple vokalisti olmuştur. Bir nevi Blackmore’un joker vokalisti gibidir. Turner 14 Mayıs 2006 tarihinde Bursa’da konser vermiş ve bu konserin DVD’si çıkmıştır.