Öfke Nedir?
Öfke, tüm insanlar tarafından yaşanan temel, insani bir duygudur. Genellikle duygusal yaralanmadan tetiklenmiş öfke; incindiğimizi, suistimale uğradığımızı, görüşümüze karşıt gelindiğini düşündüğümüzde veya kişisel hedeflerimizden bizi uzaklaştıran bir engelle karşılaştığımızda meydana çıkan sevimsiz bir duygu olarak deneyimlenir. Öfke deneyimi yaygın olarak kişiden kişiye değişir. Kontrolden çıkan öfke, arkadaşları ve aile üyelerini yabancılaştırır. Aynı zamanda sağlık sorunları ile bir ilişkisi vardır. Düşmanca, agresif öfke sosyal izolasyon riskini de artırır. Bunlar, öfkeyi düzgün bir şekilde yönetmeyi öğrenmenin iyi bir fikir olmasının birkaç nedenidir (Mills, 2005).
Çocuklarda Öfke
Ebeveynler çoğu zaman çocuklarının öfkeli davranışlarını anlamazlar. Öfke nöbetleri çok küçük çocuklar için normaldir ama öngörülebilir davranışların ötesine geçen tehditler veya eylemlere dikkat edilmesi gerekir. Sık sık görünen şey, ebeveynlerin çocuklarının şiddetli patlamaları ile uğraşmaktan veya yardım istemekten ziyade çocukları için mazeret üretmeleridir. Bir çocuğun öfkesi yükseldikçe, bazı ebeveynler taleplerini yerine getirerek onu yatıştırmaya çalışabilir veya onu sakinleştirmek için memnun etmeye çabalayabilirler. Bazıları öfkenin iyi bir şey olduğunu rasyonalize edebilir ve bir çocuğun öfkesini boşaltmasına ve hatta çılgınca davranmasına izin verebilir (Nogales, 2012).
Çocuklardaki Öfke Problemi Nasıl Anlaşılır?
Oliver (2014), aşağıdaki ifadeleri çocuklardaki öfke problemini fark etmeye yardımcı olmak amacıyla sunmuştur. Çoğu çocuk bu işaretleri gösterebilir ancak bunlardan birkaçı ısrarlı ise veya çocuğunuz birçoğunu kapsıyorsa bir uzmandan destek almanız gerekir.
Çocuğum;
- Kendi sorunları için başkalarını suçluyor.
- Öfkeli ya da üzgün hissettiğinde bir şeyleri kırıp zarar veriyor.
- Ne zaman sinirlense onu yatıştırmak için çok fazla zaman harcıyorum.
- Herhangi bir değişiklikten hoşlanmıyor ve buna zorlandığında aşırı tepki gösteriyor.
- Diğer çocuklarla oynarken oyunun kurallarını değiştiriyor.
- Engellendiğinde nefret dolu şeyler söylüyor.
- Disiplinle karşılaştığında negatif, yavaş ve yapması gereken şeye direnir bir pozisyona girer.
- Her şey huzur içinde olsa bile üzülmek ve sinirlenmek için argümanlar arar.
- Arkadaşlarına karşı dışlama, küçümseme ve haklarında şikâyet etme davranışları gösterir.
- Öfkeli olduğunda kontrolünü kaybeder ve bunu vücut dili ile açıkça gösterir.
- Her öfkelendiğinde kötü bir dil kullanır.
- Yeni bir şey öğrendiğinde kolayca sinirlenir ve başka bir şey yapmak ister.
- İnatçıdır ve doğru ses tonu veya yaklaşımı kullanmadığınız sürece yapması gereken şeyi yapmayı reddeder.
- Arkadaşları tarafından birlikte oyun oynamayı sevilmeyen biridir.
- Diğer çocuklarla kavga eder ve öfke kontrolü yaşar.
Öfke Yönetimi Nedir?
Öfke yönetimi, öfke hissetmenizi engellemeye ya da onu tutmanızı teşvik etmeye çalışmaz. Öfkelendiğiniz şeyleri tanımayı öğrenme, sakinleşmek ve durumla verimli bir şekilde başa çıkmak için harekete geçmeye yardımcı olur. Çocuğunuz olumsuz duygularla nasıl başa çıkacağını bilmiyorsa, bunlar hızlı bir şekilde meydan okuma, saygısızlık, saldırganlık ve öfke nöbetleri haline gelebilir. Çocukluk döneminde kavga etme, kışkırtma gibi saldırgan davranışlar kontrol edilmediğinde, yetişkinlik döneminde, akademik sıkıntılar, çift uyumsuzluğu, zayıf ruh sağlığı gibi sorunlara neden olmaktadır (Morin, 2018).
Çocukların zaman zaman öfkelenmeleri normaldir. Ancak bunu yönetme sırasında rehberliğinizle, çocuğunuzun sakin kalabilmeyi öğrenmesi gerekir. Çocuğunuz öfkesini kontrol altına almakta zorlanıyorsa veya öfke sorunları kötüleşiyorsa, profesyonel destek almanız sizin için yararlı olacaktır. Eğitimli bir profesyonel herhangi bir temel ruh sağlığı sorununu ekarte edebilir ve bir davranış yönetim planı oluşturma konusunda yardım sunabilir (Morin, 2018).
Kaynakça
Mills, H. (2005). Physiology of Anger. Mental Help. Erişim adresi:https://www.mentalhelp.net/articles/what-is-anger/
Morin, A. (2018). 5 Ways to Teach Your Child Anger Management Skills. VerywellFamily. Erişimadresi:https://www.verywellfamily.com/ways-to-teach-your-child-anger-management-skills-1095010
Nogales, A. (2012). A Child's Anger Can Be A Warning. PsychologyToday. Erişim adresi: https://www.psychologytoday.com/us/blog/family-secrets/201201/childs-anger-can-be-warning
Oliver, G. (2014). 15 Signs Your Child Has an Anger Problem. I Mom. Erişim adresi: https://www.imom.com/15-signs-your-child-has-an-anger-problem/#.XPT9WtMzZQY