Forbes dergisi her sene düzenlediği dolar milyarderleri listesinin 29.’sunu bu hafta içinde yayımladı. Forbes’a göre, dünyadaki dolar milyarderi sayısı 2015 yılında 1.826’ya ve bu kişilerin toplam servetleri 7,05 trilyon ABD doları’na ulaştı. 2014 yılında 1.645 dolar milyarderinin servet toplamı 6,4 trilyon ABD doları idi. Bu sene listeye yeni giriş yapan milyarderlerin sayısı 290. Bu 290 yeni milyarderin 71’i ‘komünist’ Çin Halk Cumhuriyeti’nden! 2015 yılında, listedeki 40 yaş altı ‘genç’ milyarderlerin sayısı 46’ya yükselmiş. Bu kısa özet, küresel ekonomide bilişim gibi ‘yeni ekonomi’ alanlarındaki girişimcilerin başarılarını ve gelişen ülkelerin yükselişini gösteriyor. Microsoft’un kurucu ortağı Bill Gates, 79,2 milyar ABD doları servet ile geçtiğimiz 21 yılın 16’sında olduğu gibi milyarderler listesinin tepesinde bulunuyor. En yakın rakibi, 77,1 milyar ABD doları servet ile Ortadoğu asıllı Meksikalı telekomünikasyoncu Carlos Slim Helu. Listenin başındaki milyarderlerin servetlerinin önemli bir bölümü, sahip oldukları şirket hisselerinden geliyor. Özellikle halka açık hisse senetlerinin güncel değerlerinin hesaplanması, gayrimenkul ve diğer varlıkların hesaplanmasına göre daha kolay oluyor.
TÜRKİYE'DE SERVET
Türkiye’nin de milyarderler listesindeki temsilci sayısı artıyor. Geçen sene bu listeye 24 milyarder girmiş iken, 2015 yılında bu sayı 32’ye yükselmiş. Listedeki en üst sıradaki Türk milyarder, 4,4 milyar ABD doları servet ile genel listede 369. sırada yer bulmuş. Forbes milyarderler listesi bir ‘zenginler kulübü’ listesi olmanın ötesinde, büyük ölçekli şirketlerin de performanslarının önemli bir göstergesi olarak algılanıyor. İyi performans gösteren ve büyüyen şirketlerin hisse değerleri yükseliyor ve sonunda hissedarlarının da servetleri artıyor. Ancak, Forbes milyarderler listesi sadece bir milyar ABD doları ve üstünde servete sahip olan bireyleri gösteriyor, yani bir ülkenin servet birikimini göstermek açısından sınırlı bir bilgi veriyor. Danışmanlık kuruluşu Wealth-X tarafından her yıl hazırlanan ‘Dünya Çok Yüksek Servet Raporu’ (World Ultra Wealth Report), bölge ve ülkeler itibariyle 30 milyon ABD doları ve üstünde servete sahip olan bireylerin sayılarını belirliyor. Bireyleri tek tek tespit ederek, bilinen varlıklarından yola çıkan Forbes çalışmasının aksine, Wealth-X çalışması istatistiki yöntemlerle servet sahibi sayılarını tahmin ediyor. 2014 yılı itibariyle dünyada 30 milyon ABD doları üzeri servete sahip yetişkin olarak tanımlanan ‘çok yüksek servet sahibi birey’ (ultra high net worth individuals, UHNWI) sayısı 211 bin’i geçiyor ve toplam servet tutarı yaklaşık 30 trilyon ABD doları olarak öngörülüyor. Bu bireyler, dünya yetişkin nüfusunun sadece yüzbinde 4’ünü oluşturuyor ancak UHNWI’lar toplam küresel servetin yüzde 13’üne sahipler! UHNWI’ların önemli bir kısmı kendi işini kurmuş girişimciler ve servetlerinin belli bir bölümünü halka kapalı şirketlerinin hisse değerinden elde ediyor. 2014 yılı çalışmasına göre, UHNWI sayısı ve servet toplamlarının en yüksek olduğu bölgeler Kuzey Amerika ve Avrupa. Ancak, çok zenginlerin sayısı 2013 yılında Ortadoğu ve Afrika’da hızlı çıkış sergilemiş. Türkiye’de 2013 yılında 900 olan UHNWI sayısı, 2014 yılında 915’e ve servet tutarı 105 milyar ABD doları’ndan 120 milyar ABD doları’na yükselmiş. Yani en az 30 milyon ABD doları servete sahip yetişkin 915 bireyin servetinin toplamı, Gates ve Slim’in servet toplamlarından daha düşük! Örneğin, Almanya’da UHNWI sayısı 61.820 ve servet toplamı 8,4 trilyon ABD doları. Türkiye’de servet toplamının yükselişi, genel ekonomik büyüme performansı ve girişimcilik faaliyetlerine bağlantılı olarak artabilecek. Nüfusun küçük bir kısmını temsil eden milyarder ve UHNWI sayılarının artışının, ekonomik performansın bir ölçütü olarak sınırlı bir önemi var. Tasarruf ve servetin tabana yayılması ve nüfusun genelinin geleceğini garanti altına alacak bir ölçüde ‘servete’ sahip olması, ülke ekonomisinin ‘refah’ boyutu açısından çok daha anlamlı bir kriter. Beşeri sermayenin eğitim ve beceri düzeyinin gelişerek daha yüksek kazanç elde edebilmesi ve tasarruf oranının yükselmesi, toplumun genelinin servet artışı için uzun vadede gerçekleştirilebilecek bir hedef olmalı.