Şehitler Abidesi'nde düzenlenen anma törenine, Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy, Çanakkale Valisi Orhan Tavlı, 1'inci Ordu Komutanı Orgeneral Musa Avsever, 2'nci Kolordu Komutanı Korgeneral Zekai Aksakallı, Boğaz ve Garnizon Komutanı Tuğamiral Levent Kerim Uça, Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir, AK Parti Çanakkale Milletvekili Jülide İskenderoğlu, Birleşik Krallık Kara Kuvvetleri Komutanı General Sir Mark Carleton- Smith, Avustralya Genelkurmay Başkanı Angus Campbell, Fransa Büyükelçiliği Elçi Müsteşarı Sylvain Guiaugue, Yeni Zelanda Meclis Başkanı Rt Hon Trevor Mallard, Yeni Zelanda Büyükelçisi HE Ms Wendy Hinton, Yeni Zelanda milletvekilleri Hon Dr Nick Smith, Gareth Hughes, Hon Nicky Wagner, Angie Warren-Clark ve Çanakkale Avustralya Konsolosu Dylan Walsh, Türkiye Muharip Gaziler Derneği üyesi gaziler, 57'nci Alay Yürüyüşü için Türkiye'nin farklı illerinden gelen izciler, Çanakkale Savaşları sırasında şehit veren liselerin öğrencileri katıldı. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy’un, Atatürk Anıtı'na çelenk sundu. Çanakkale Savaşları'na katılan diğer ülkelerin çelenkleri ise anıta önceden bırakıldı. Saygı duruşu ve saygı atışının ardından İstiklal Marşı eşliğinde Türk bayrağı göndere çekilirken, savaşa katılan ülkelerin bayrakları ise önceden göndere çekildi. Çanakkale'de şehit olan askerler için Kuran-ı Kerim tilaveti ve dua okundu.
“Bu topraklarda huzur içinde yatıyorlar”
Törende konuşan Çanakkale Savaşları Gelibolu Tarihi Alan Başkanı İsmail Kaşdemir; “104 yıl önce ülkeleri için burada bulunan ve burada hayatlarını kaybeden İtilaf Devletleri'ne mensup askerler de Atatürk'ün dediği gibi bu topraklarda huzur içinde yatıyorlar. Onlar artık, bu toprakların evlatları olmuşlardır. Bugün burada, onları da anıyoruz. Bugün atalarını anmak için aramızda olan yabancı misafirlerimize de daha önce olduğu gibi şimdi de Türk misafirperverliğini göstereceğiz. Savaştan sonra, ülkelerimiz arasında kurulan dostlukları karşılıklı olarak muhafaza edeceğiz. Ülkemize ziyaret amacıyla gelen tüm yabancı misafirlerimizi en iyi şekilde bu topraklarda ağırlayacağız. Ülkemize ve Çanakkale'ye daha sık ve daha kalabalık gelmelerini bekleyeceğiz. Bizler, vatan toprakları altında kefensiz yatanları unutmadık, unutmayacağız. Bize bu toprakları vatan yapanları her zaman hayırla yad edeceğiz. Çanakkale ruhuna her zaman sahip çıkacağız. 104 yıl önce bu topraklarda şehit olan Mehmetçiklerimizi, gazilerimizi rahmetle ve şükranla anıyoruz. Onları hayırla yad ediyoruz. Allah onlardan razı olsun. Başta Anafartalar Kahramanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk ve tüm komutanlarımızı saygı, rahmet ve şükranla anıyorum. Ruhları şad olsun. 104 yıl önce bu topraklarda ülkelerinin çıkarları için hayatlarını kaybeden İtilaf Devletleri askerlerini de anıyorum. Bu topraklarda huzur içinde uyusunlar” dedi.
“Huzur içinde uyuyunuz, geçit vermediğiniz bu vatan emin ellerdedir”
Türk Silahlı Kuvvetleri adına konuşan 18. Mekanize Piyade Tugay Komutanı Tuğgeneral Dündar Şahin Güngör ise; “Dünya ve Türk tarihi için en önemli dönüm noktalarından biri olan milletimizin var oluş mücadelesinde, eşine rastlanılmamış kahramanlıklarla destanlaşan Çanakkale Zaferi'nin 104'üncü yılında manevi huzurlarında bulunduğumuz aziz şehitlerimizi rahmet ve şükranla anıyoruz. Kara Savaşları'nın devam ettiği 8,5 ay boyunca daracık bölgelerdeki siper hatlarımıza saatlerce süren bombardımanlarda, binlerce top mermisi atılmış, sayısız hücumlar gerçekleştirilmiş, ancak kahraman Mehmetçiği mevzilerden söküp atmak mümkün olamamıştır. Mehmetçik üzerine yağdırılan çelik yağmurlarına aldırmamış, vatanını savunmak uğruna gözlerini kırpmadan ileri, daima ileri atılmış, düşman postallarının aziz vatan topraklarında daim kalmasını engellemiş, şairin söylediği gibi; 'Sellercesine' ileri atılarak geleceğine sıkılan kurşunlarla bedenin siper etmiştir. 'Bir kahraman takım ve Yahya Çavuştular, tam üç alayla burada gönülden vuruştular, Düşman, Tümen sanırdı, bu şaheser eserleri, Allah'ı arzu ettiler, akşama kavuştular.' İtilaf Kuvvetleri, yenilgiyi kabul ederek, mağrur bir şekilde geldikleri Çanakkale'den, mağlup bir şekilde 9 Ocak 1916 gününün geride Mehmetçiğin süngüsüyle can veren binlerce askerini bırakarak, topraklarımızı terk etmek zorunda kaldılar. Çanakkale'de devleşen, gönüllerimizde ebedileşen ve tarihin altın sayfalarında destanlaşan yüce kahramanlar, 'Huzur içinde uyuyunuz, geçit vermediğiniz bu vatan emin ellerdedir. Uğruna hiç düşünmeden canlarınızı feda ettiğiniz şanlı bayrağımız, bu aziz vatan toprakları üstünde sonsuza kadar dalgalanacaktır” diye konuştu.
“Saygıyla anıyoruz”
Birleşik Krallık Kara Kuvvetleri Komutanı General Sir Mark Carleton-Smith de konuşmasında şu ifadelere yer verdi; “Büyük büyük babam, ki kendisi bir yüzbaşıydı, burada hayatını kaybetti. Suvla Körfezi'nde bir yerde. Mezarı belli değil. Ama ismi Cape Helles anıtı üzerinde yazıyor. Ben onun ailesinden bu güzel yarımadayı ziyaret eden ilk kişiyim. Ailem burayı hep, 'Yabancı toprakların, hep İngiltere olacak bir köşesi' olarak düşündü sadece. Bu nedenle bugün eski İtilaf Devletleri'ni temsilen burada bulunmak ve 104 yıl önce burada gerçekleşen büyük askeri karşılaşma sırasında her iki tarafında verdiği hizmetleri, yaptığı fedakarlıkları ve çektiği çileleri anmak benim için büyük bir onurdur. Savaş, çarpışanların kişisel özelliklerini daha da kuvvetlendirir. Bu sahillerde, vadilerde ve bu kutsal topraklardaki çam ormanları içinde çarpışırken, hayatını kaybeden yüzbinlerce kişi içinde, her tarafta çok sayıda kahraman vardı. ve aylarca süren acıya rağmen, savaşan herkesin birbirine duyduğu saygıyı gösteren olağanüstü insani örnekleri vardı. Örneğin, Anzak Körfezi'nde savaşan Türk ve Avustralyalı askerler, ölülerini haysiyetli bir şekilde gömmek için savaşa ara verdiler. Mustafa Kemal'in kurmay başkanının anılarında yazdığı gibi; 'Savaş meydanında binlerce ölümüz vardı. Kahramanlığımızın bir göstergesi. Bu görüntü karşısında en merhametliler bile acımasız olmalı ve en acımasızlar bile ağlamalı' bugün, Türkiye ve eski Osmanlı İmparatorluğu, Birleşik Krallık ve İrlanda, Avustralya, Yeni Zelanda, Birleşik Hindistan ve diğer milletler topluğu, Fransa ve diğer denizaşırı ülkelerden gelip, ızdırap dolu Gelibolu Muharebesi'nde hayatlarını kaybeden veya yaralanan askerleri saygıyla anıyoruz."
Bakan Nuri Ersoy; “Bu topraklarda yeni bir destan yazmışlardır”
Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ise; “104 yıl önce Türk milleti vatanına duyduğu aşkın ve mukaddesatına karşı beslediği sarsılmaz bağlılığın çelikleştirdiği iradesiyle, bu topraklarda yeni bir destan yazmıştır. Sayılı silahı, sınırlı cephanesiyle Mehmetçik, zamanın en gelişmiş ordularını denizde sonra karada mağlubiyete uğratmıştır. Bu zafer, dünya askeri ve siyasi tarihinde büyük etki yapmış, milli tarihimizde ise istikbalimizi şekillendiren bir dönüm noktası olmuştur. Çanakkale Savaşı'ndaki ruh, Türk milletinin varlık mücadelesi verdiği Kurtuluş Savaşı'nın fikri ve manevi özünü teşkil etmiş, istiklalin kazanılacağına olan inancın ve güvenin tesisinde büyük rol oynamıştır. Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerinde yatan her düşünce, her değer, Gazi Mustafa Kemal ile birlikte Çanakkale'den Samsun'a, oradan da bütün Anadolu'ya taşınmıştır. Çanakkale müdafaası, aziz milletimizin sadece vatan topraklarını savunduğu bir mücadele değildir. Mehmetçik savaş alanında, inancı gereği taşıdığı metaneti ve merhametiyle insanlık değerlerini de savunmuş, korumuş ve kurtarmıştır. Bugün dünyada hızla yayılan ırkçılık ve islamofobiye en anlamlı cevap, bu topraklarda verilmiştir. Dürüst bir niyet, temiz bir kalple bu cevabın izini süren herkesin yolu Çanakkale'ye düşecek ve aradığını burada bulacaktır. Bu gördüğümüz ay yıldızlı al bayrağın altında, dünyanın dört bir yanından gencecik canlar yatmaktadır. Türk bayrağını gökte dalgalandıran ve her daim dalgalanmasını sağlayacak olan manevi rüzgarın ve ruhun altında, korkudan azade, yabancılıktan ve yalnızlıktan uzak olduklarını biliniz. Atatürk'ün annelere o veciz ifadesiyle, 'evlatlarınız bizim bağrımızdadır. Huzur içindedirler ve huzur içinde rahat rahat uyuyacaklardır. Onlar, bu toprakta canlarını verdikten sonra, artık bizim evlatlarımız olmuşlardır. Bu anlayışın ve düşüncenin hiçbir zaman unutulmaması gerektiğine inanıyorum. Bugün Cumhurbaşkanımızın liderliğinde, Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin bütün çabalarına rağmen, birilerinin inatla görmek istemediği insanlık değerlerini, birbirleriyle savaşırken gören ve gönüllerinde karşılıklı anlayış ve saygıyı yeşerten atalarımızın bir asır önce verdiği mesajı bütün dünyanın anlamasını umut ediyorum. Ebediyete uğurladığımız tüm şehit ve gazilerimize Allah'tan rahmet diliyorum” diye konuştu.
Şehit askerlerin mezarlarına çiçek bırakıldı
Konuşmaların ardından Çanakkale Cephesinden Mektup performansı sergilendi. Kültür ve Turizm Bakanlığı İstanbul Tarihi Türk Müzik Topluluğu Mehteran Takımı'nın gösterisi sonrası Türk ve Anzak askerleri ile gaziler ve izciler tören geçişi yaptı. Protokol üyeleri ile diğer konuklar, geçit töreninden sonra Şehitler Abidesi'nin deniz tarafında kurulan başka bir portatif tribüne geçti. Burada, Türk Yıldızları'nın boğaz üzerindeki gösterisini izledi. Konukların, Türk Yıldızları'nın gösterisini ilgi ve heyecanla izledikleri gözlendi. Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri Ersoy ile protokol üyeleri, daha sonra şehitlik defterini imzaladı, şehit askerlerin mezarlarına çiçek bıraktı.