Sercan Barlık/Yeni Söz
Britanya'nın Glasgow Kaledonya Üniversitesinde doktora yaptığını söyleyen İran cumhurbaşkanı ve Şii din adamı Hasan Ruhani'nin doktora tezinin çalıntı olduğu ortaya çıktı.
1995- 1999 yılları arasında Britanya'da ikamet etmeyen, o dönemde İran'da yüksek görevlerde bulunan Hasan Ruhani İngilizce'yi de düzgün konuşamamasına rağmen Glasgow Üniversitesinde Anayasa Hukuku bölümünde doktora bitirdiğini öne sürmüş, söz konusu üniversite de Ruhani'nin “Hasan Feridun” adıyla bu üniversitede okuduğunu ve bölümü başarıyla bitirdiğini açıklamıştı.
İran'ın cumhurbaşkanı 1980 yılında daha doktoraya kayıt yaptırmadan, Anayasa Hukuku bölümünde doktora bitirdiğini söylüyordu.
İran Devrim Muhafızlar Ordusu'nun Ruhani ile iç anlaşmazlıklarından sonra bu işin peşine düştüğü ve İran cumhurbaşkanının doktora tezine ulaştığı ve incelenen tezin büyük bölümünün başka kitaplardan çalıntı olduğunu ortaya çıkardığı öğrenildi. Fars Haber Ajansı ayrıca tezin Ruhani tarafından değil bir mütercim tarafından İngilizceye çevrildiğini ispat etti.
Çevirmenin New York'ta yaşayan Pakistan asıllı “Şeyh Muhammed Surur” olduğu ve çeviriyi de niçin yaptığını bilmediği öğrenildi. Bu gelişmelerden sonra bazı İranlı üniversite öğrencileri Ruhani'nin doktora diplomasının iptal edilmesini ve cumhurbaşkanlığı adaylığının düşürülmesini talep etti.
Teknoloji gelişti gerçek ortaya çıktı
Hasan Ruhani'nin tezini inceleyen Iowa Üniversitesi doktora öğrencisi Keyvan İbrahimi “bu bilimsel çalıntının İran cumhurbaşkanı tarafından yapıldığına çok üzüldüm. Çünkü Ruhani şimdi diğer millet ve devletlerin gözünde İran'ı simgelemektedir” dedi.
İbrahimi, Ruhani tezinin büyük bölümünü Ayetullah Ali Ekber Kelanteri adında İranlı Şii din adamının “İslam Şeriatındaki ikincil hükümler” kitabından çaldığını ve kaynak da belirtmediğini söyledi ve 1998'de Ruhani tezini sunduğunda bu hırsızlığı ortaya çıkaracak yazılımların bulunmadığını da sözlerine ekledi.
İran'ın önceki Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad'ın da Tahran İlim ve Sanayi üniversitesinde Trafik bölümünde doktora bitirdiği belirtiliyor. Fakat Ahmedinejad'ın o tarihlerde Tahran'da ikamet etmediği ve Erdebil İlinde vali olarak çalıştığı ortada.
Bundan birkaç ay önce Springer Nature, 282 İranlı bilim adamının makalelerini intihal ve çalıntı olduğu için kayıtlarından çıkarmıştı. Hasan Ruhani tezinin başka kaynaklardan çalıntı olduğu haberinin ardından seçim konuşmasında “Ben doktora diplomamı itibarlı uluslararası bir üniversiteden aldım ve bazıları gibi arazi peşkeş çekip diploma almadım” dedi. İranlı din adamı Ali Ekber Kelanteri de İran cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'den şikayetçi olduğunu belirtti.
Benzer hadise istifa getirmişti
İran'da çoğu siyasetçi ve din adamı doktora unvanına bir prestij olarak bakıyor ve çeşitli yollara doktora diplomasını alıyor. Eski cumhurbaşkanı Ahmedinejad'ın İçişleri Bakanı Ali Kürdan da lise bitirmesine rağmen Oxford Üniversitesinde Anayasa Hukuku bölümünde doktora diplomasını aldığını belirtmişti. Oxford Üniversitesi ise Kürdan'ın hiçbir şekilde ne fahri doktora ne de diğer başka diplomaya sahip olmadığını açıklamıştı ve İran meclisi bu bakanı görevinden azletmişti.
İran'da sahte diplomaların ilk kez Ali Kürdan ile gündeme geldiği için sahte doktora ya da çalıntı ve intihal olayları Kürdanizm olayı diye anılıyor.
İran cumhurbaşkanının tez özetinin Malezya'da yaşayan Afganistanlı profesör Muhammed Haşim Kemali'nin yazdığı ve 1991'de yayınladığı kitabından çalındığını gösteren kanıt.