Savant sendromu nedir? Ne gibi belirtileri var? Savant sendromu ile otizm arasında ne gibi bir ilişki var?
Bu sendrom aslında dünya çapında binlerce kişiyi etkilemektedir. Savant sendromuna en bilinen örnek olarak 1988 tarihli Rain Man, yani Yağmur Adam filmi`ndeki Raymond Babbit karakteri gösterilebilir. Bu filmdeki karakterin sendromu otistik bir savanttır.
Peki savant sendromu nedir? Belirtileri nelerdir? İşte bu sendromu hakkında bilinenler…
Savant sendromu zihin yetenekleri zayıf olan birinin önemli derecede farklı bir yeteneğe sahip olmasıdır. Yani ortalama bir insanın bile zorlanacağı bir davranışı savant sendromu yaşayan bir insan rahatlıkla yapabilir. Örneğin 47.358*35.539 çarpanını kafadan hesaplamak gibi. Ya da bir sabah uyandığınızda çocuğunuzun yabancı bir dili çok iyi konuştuğunu gördünüz. Bu da aslında bir savant davranışıdır. Savant`ın kelime anlamı bilmek ya da bilgedir.
Savant Sendromu Kimlerde Görülür?
Bu sendromu yaşayanların becerileri genellikle hafıza ile ilgilidir. Üstün derecede müzik yeteneği, resim yapmak ya da herkesin yapamadığı farklı bir alanda üstün derecede kabiliyetli olmak savantların yeteneğidir. Bu davranışlar savantların bebeklik ve çocukluk döneminde başlar. Ya da çocukluktan sonra ergenlik ve kısmen yetişkinlikte geçirilen kafa travmaları da savant sendromu için olası bir etkendir.
Otistik çocuklarda da savant davranışları gözlenebilir. Savant sendromu yaşayan çocukların hemen hemen yarısı otistiktir. Savant davranışlar sergileyen otistik çocukların IQ`leri diğer otistik çocuklara oranla daha yüksektir. Bu sendrom genellikle otistik çocuklarla ilişkilendirildiğinden otistik savant söylemi sıkça kullanılır.
Savant terimi ilk olarak 1751`de bir Alman psiko-nöro dergisinde kullanıldı. Ayrıca terimin söylem olarak yayılması Langdon Down tarafından 1887 yılında oldu. Langdon Down aynı zamanda “Down Sendromu” na adını veren doktordur.
Aslında 1750 ve 1800`lü yıllarda kısmen kullanılan savant terimi 2000`li yıllara kadar pek bilinmiyordu. Bazı uzmanlar savant sendromunun genlerden kaynaklandığına, bazıları ise beyin hasarı sonrası bazı beyin fonksiyonlarının daha fazla gelişmesiyle olduğuna inanırlar. Fakat savant sendromu için yeterince araştırma ve literatür yoktur. Bu nedenle daha fazla araştırma yapılması gerekir.
Savant Sendromu`na Tedavi Yaklaşımları
Sendromu yaşayan bir çocuğun bu davranışının tespiti, olağan yeteneklerinin beklenenden yüksek olduğu zamanlarda keşfedilir. Çocuk hiç beklenmeyen üstün yetenekler sergilediğinde ve bu yetenekler çeşitli değil de belirli bir alan üzerine yoğunlaşmışsa, savant sendromlu olma ihtimali yüksektir.
Sendromunu tetikleyen ve altta yatan bozuklukların tedavi edilmesi gerekir. Bu nedenle psikologlar bu davranışları tespit etmede öncelikli uzmanlar olup, altta yatan nedenleri teşhis etme, tedavi ve süreci takip etme konusunda başvurulması gereken uzmanlardır. Özel yetenekleri olan savant sendromlu çocuklara bu nedenle özel bir yaklaşım sergilenmesi gerekir. Aslında tedavi süreci otistik çocukların gelişimi için uygulanan tedavi sürecinden bağımsız değildir.
Savant sendromu nasıl anlaşılır? Bunun için psikologların uyguladığı çeşitli testler var. Aslında savant insanlar bizlere beynimizin olduğundan çok daha yetenekli olduğunu da kanıtlar nitelikte bir davranış. Matematik, görsel ve müzik alanlarında üstün yetenekli bu çocuklara özel davranmak ve onları bu yetenekleri ile hayata kazandırmak hem çok önemli, hem de çok değerli…
Bu yazımızdan sonra bilgisizlik adlı yazımızı okuyabilirsiniz.
Keyifli bir gün dileriz…