Covid-19 sırası ve sonrası aldığı büyük darbeler nedeniyle kendini toparlamaya çalışan havacılık sektörü, halen en büyük yolcu talebini iç hat için yaşıyor olsa da, bahse konu bu talep bile yeni IATA verilerine göre sabitlenmiş görünüyor.
Uluslararası hava trafiğinin %87’sini kapsayan, 290 havayolunu temsil eden IATA tarafından açıklanan verilere göre: Nisan ayında başlayan ve geçtiğiniz seneki verilere göre çok düşük olsa da tüm yıl bazında iyileşme belirtileri gösteren havacılık sektörünü yukarı çeken iç hat yolcu potansiyeli artık durağan ve sabit bir sürece girdi.
Yaz sezonu periyodlarında;
Haziran ayı ve Temmuz ayında kademeli olarak toplamda %14 oranında iyileşme gösteren yolcu talebi, 2020 yılının en iyi dönemini yaşamış olsa da, bu rakamların geçen seneki aynı döneme ait doluluk oranları ve yolcu talebi verilerine yaklaşamadığı aşikar.
Tüm havacılık endüstrisi genelindeki gelir oranı (RPK) bir önceki yıla göre Haziran ayında % 86.6 oranında düşüş yaşasa da, Temmuz ayında bu oranın %79.8 olduğunu belirten IATA verileri, havacılık sektörünün kademeli olarak iyileşebilir olduğunu gösteriyor. Ancak bu küçük iyileşme ivmesine rağmen mevcut yolcu talebindeki oranların sabitlenmesi bu iyileşme sürecinin sancılı olacağının da açık bir göstergesi.
Covid-19 yaz sezonunda yolcu talebinin arz ile olan uyumunu nasıl etkiledi?
Tüm IATA verileri ile uyumlu olarak dünya üzerindeki neredeyse tüm coğrafi bölgelerde yıllık yolcu talebi düşüşleri benzer şekilde kaydedilirken; Asya-Pasifik, Kuzey Amerika ve Avrupa, diğer bölgelere göre bazı iç hat sektörlerinde her ne kadar geçen seneki rakamlara göre %70-80 oranla düşüşler olsa da, dünya geneline göre bu seneki rakamlarda daha hızlı bir gelişme göstermiş görünüyor.
Ülke bazında iç hat uçuşları ele alındığında ise, IATA verilerine göre;
Rusya’nın Haziran ve Temmuz aylarındaki yolcu geliri artış farkı ve geçen seneye oranla yaşadığı iyileşmenin, yani iki ay arasındaki geçen seneye oranla gerçekleşen daralmanın rekor düzeyde azalmasına, dış hat uçuşlarının kısıtlı oluşu ve iç turizme olan talep artışının, diğer bir çok ülkede olduğu gibi Temmuz verilerine olumlu yansımasıyla gerçekleşiyor.
Ancak;
Her ne kadar yolcu geliri yükselme gösterse de bu durumun yolcu doluluk oranlarını (PLF) yani yolcu talebini aynı düzeyde etkilemediği görülüyor. Çin’de ise yolcu doluluk oranlarının iç hat uçuşlarında arttığını görüyoruz, yolcuların uçma isteği ve iştahının arttığı Temmuz ayı döneminde büyük şehirlerdeki virüs artışının ara ara bu isteği azaltması söz konusu olsa da Çin, Brezilya ile birlikte, iç hat yolcu doluluk oranlarında kayda değer düzeyde ivmelenme yapan iki ülkeden biri durumunda.
Sevgilerimle,
Heja Nur ÖZTÜRK AŞAR