SORU: (M.Y.İstanbul) Yurtdışında devamlı olarak yaşayan ve çalışan vatandaşlar menkul ve gayrimenkul sermaye iratlarından dolayı nasıl beyan bulunacaklar?
Yurtdışında yaşayan ve çalışan vatandaşlar, vergi uygulamaları açısından ‘‘Dar'' mükellef gibi işleme tabi tutulmaktadır. Bunun en önemli sonucu, Türkiye'de vergisi kesilmiş olarak elde edecekleri menkul ve gayrimenkul sermaye iradı gibi kazançlarını miktarı ne olursa olsun, beyan etmek zorunda değildirler. Oysa, Türkiye'de oturan ve tüm mükellef sayılan vatandaşlar, bu tip gelirleri bu yıl 2.5'ar milyar lirayı aştığı zaman beyanname vermek zorunda olacaklardır.
Ancak, yurtdışındaki vatandaşlar, vergisi kesilmemiş olarak bir menkul veya gayrimenkul sermaye elde ederlerse, bunu beyan etmek zorunda olacaklardır. Örneğin, vergi kesilmeden bir meskenden kira geliri elde eden bir gurbetçi vatandaş, mesken kiralarında tanınmış olan 240 milyon liradan fazla kira geliri elde ederse bunu beyan edecektir.
KİRA GELİRİM YOKSA?
SORU: (H.A.- Adana) Benim Adana'da adıma kayıtlı 3 tane dairem var. Hepsinin Emlak Vergisini ödedim. Dairelerin birinde ben oturuyorum, birinde annem oturuyor, üçüncü daire ise 5 yıldır boş. Yani hiç kira gelirim yok. Buna rağmen ben Gelir Vergisi beyannamesi verecek miyim?
Hayır. Siz Gelir Vergisi beyannamesi vermeyeceksiniz. Sizin, annenize tahsis ettiğiniz daire için ‘‘Emsal kira'' uygulaması yapmanıza da gerek yoktur, çünkü, anne-baba, torun, eş ve çocuklar ile kardeşlere oturmak üzere tahsis edilen birer adet daire için emsal kira uygulaması yapılmaz. Gerçekten boş olan daire için de Gelir Vergisi açısından yapılacak herhangi bir şey yoktur.
HAKSIZLIK VAR AMA
SORU: (A.D.-İstanbul) Bu yıl sadece gayrimenkul sermaye iradı olanların Gelir beyannamesini ocak ayında vereceği söyleniyor. Bunun yanında menkul sermaye iradı olanlar ne yapacak, martta mı verecek. Bu kira geliri olanlara yapılan bir haksızlık olmuyor mu?
Bu yıldan itibaren sadece kira geliri (G.M.S.İ) olanlar Gelir Vergisi beyannamelerini Ocak ayı içinde verecekler ve vergilerini de biri Ocak ayı içinde diğerleri nisan ve temmuz aylarında olmak üzere üç taksitte ödeyeceklerdir. Kira geliri yanında başka geliri de olanlar, örneğin, sizin belirttiğiniz gibi menkul sermaye iradı olanlar, hem kira, hem de menkul sermaye iratlarını birleştirerek beyannamelerini eskiden olduğu gibi Mart ayında vereceklerdir. Ancak burada bir konuya dikkat çekmekte fayda görüyoruz. Bu yıl stopaja tabi menkul sermaye iratlarında beyan sınırı 2.5 milyar liradır. Ayrıca enflasyondan arındırma işleminde kullanılacak oran da yüzde 78.7'dir. Bu durumda yaklaşık 11.7 milyar lirayı geçmeyen stopaja tabi tutulmuş menkul sermaye iratları için beyanname vermeye gerek olmayacaktır. Bu durumda, beyan edilecek menkul sermaye iradı hesabını Ocak ayında iyi yapıp, eğer beyan edilecek bir irad varsa, kira için yapılacak beyanı da mart ayına ertelemek gerekir.
Kira gelirleri için, özellikle beyan sınırını geçen stopaja tabi tutulmuş işyeri kiraları için erken ödeme yönünden biraz haksızlık var gibi, ama biraz vergi dairelerinin yükünü çeşitli aylara yaymak için, biraz da stopaja tabi olmayan mesken kirası gelirlerini peşin vergi ödeyen diğer gelirlerle dengelemek için Maliye'nin böyle bir düzenlemeyi yapmayı uygun gördüğü anlaşılmaktadır.