PORSUK VE ILICA BARAJLARI
Büyükşehir Belediye Başkanı, Sayın Prof. Dr. BÜYÜKERŞEN, Porsuk Barajı ile ilgili, yaptığı açıklamada, Eskişehir’in, önümüzdeki aylarda, içme ve kullanma suyunda, sıkıntı çekebileceğini belirttikten sonra,“Tehlike, her geçen gün de artıyor” dedi.
DSİ Bölge Müdürlüğü ise yaptığı açıklamasında, Porsuk Barajı 434 milyon m3 aktif hacmine sahip olan barajın, Eskişehir Sulaması 2018 yılı sulama sezonu başlangıcı olan 17.04.2018 tarihi itibariyle, durumu incelendiğinde 238 milyon m3 su bulunduğu, % 55 aktif doluluk oranına, sahip olduğu görülmektedir,” ifadeleri yer aldı.
Yeterli midir? Elbette değildir. Çünkü önümüzdeki ay ve yıllarda, kentin susuz kalıp kalmayacağı, Porsuk barajını bölgesine olacak yağışlar ve suyun kullanması ile orantılıdır
Ayrıca Porsuk Barajı’nın amacı, öncelikli olarak, Eskişehir ilinin içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanması, Eskişehir ilinin taşkınlardan korunması, sulama ve enerjidir.
Su kullanma hisse yüzdeleri ise % 21 içme suyu, % 36 sulama, % 28 taşkın koruma ve % 15 enerji olarak belirlenmiştir.
Bu oranlara rağmen, öncelik, Eskişehir ilinin, içme ve kullanma suyu ihtiyacının karşılanması olmalıdır. O nedenle de Anakent Belediyesi ve DSİ Bölge Müdürlüğü, birlikte bu önceliği gözetmek, tedbir de almak zorundadırlar.
DSİ, bu senenin kurak geçeceği öngörüldüğünü ve, bu durumun, 18.01.2018 tarih ve 46954 sayılı yazıları ile de 2018 yılının başında, Ankara, Eskişehir Valiliklerine, İlçe Kaymakamlıklarına, ilgili Tarım Örgütlerine bildirildiğini açıklamıştır.
DSİ, suyun kullanımında, hak sahipliği, sadece Eskişehir sınırları içerisinde bulunan tarım arazilerine ait olmadığını belirttikten sonra,“Nasıl Kütahya’dan doğan Porsuk Çayı’nda Eskişehir’in, hakkı var ise Polatlı’nın da belli bir nispette hakkı bulunmaktadır.” Görüşüne Porsuk Barajı, dolu olduğunda, denecek bir şeye yoktur.
Ancak kurak bir yılda, beklenen dolulukta olamayan, Porsuk Barajın’ da, su kullanma önceliği, Eskişehir’ halkının, içme ve kullanma suyu ihtiyacı olmalıdır..
Porsuk Barajı bugünkü mevcut doluluk oranı, önümüzde ki ay ve yıllarda, Eskişehir’e içme ve kullanma suyunda, sıkıntısı yaratabilir. O nedenle de DSİ Bölge Müdürlüğü ve Anakent Belediyesi, bu duruma birlikte çözüm arayışı içinde olmalıdır.
Ayrıca Eskişehir’ in, su ihtiyacı sağlayan Porsuk Baraj, her geçen gün artarak kirlenmektedir. Dibi dolarak, yaşlanmakta ve ömrü azalmaktadır. En önemlisi de şehrin artan nüfusu, her geçen yıl, Eskişehir’ in, su ihtiyacını da hızla arttırmaktadır. O nedenle de Eskişehir, kullanma suyu için, alternatif su kaynaklarında ivedilikle sağlamak zorundadır. Ilıca barajı, bu imkânlardan biridir. Yıllar önce baraj olarak planlanmış ve bunun içinde, gerekli işlemler başlatılmıştı. Önce kamu yararı arakasından da istimlak kararı alınmış,. İstimlak bedelleri de mal sahiplerine ödenmiş ve arazi belediyeye geçmişti. Bazı arazi sahipleri, anlaşmayı reddetti ve 2010’da dava açtı. Eskişehir İdare Mahkemesi 18 Ekim 2011’de yürütmeyi durdurma kararı verdi. ESKİ, bu kararın iptalini sağlasa da Danıştay bunu bozdu. 16 Eylül 2013’te Danıştay 6. Dairesi arazi sahiplerini haklı bularak, “Alternatifi varken, tarım alanına gölet yapılamaz” kararını verdi.
ESKİ Genel Müdürlüğü'nün talebi ve teknik raporlar, Eskişehir Valiliği İl Toprak Koruma Kurulu gündemine alınarak 12.5.2017 tarihinde değerlendirilmiştir. Bu değerlendirilme sonucunda suyu göleti amaçlı kullanımını kabul etmişti.
Karar üzerine Aşağı Ilıca Göleti olarak anılan içme suyu amaçlı depolama tesis yapım işine başlanılmış ve gövde inşaatı tamamlanmıştı. Döşenecek borularla Eskişehir'e getirilecek olan Kalabak Suyu ayarındaki su, şehir şebekesine dahil edilecekti.
Ancak ESKİ, arıtma tesisine kadar, 28 kilometrelik isale hattı projesi, Ak parti meclis üyelerinin, isteği üzerine programdan çıkartılmıştı. Sayın Prof. Dr. BÜYÜKERŞEN, maddeyi veto ederek, yeniden görüşülmesini sağladı. Ancak Ilıca Barajı'nın, 2018 yılı yatırım programına ve performans programına alınması, AK Partili meclis üyeleri, ret oylarıyla, ikinci kez ret ederek, Eskişehir halkını, temiz su sağlayacak bir kaynaktan da mahrum etmiştir.
Eskişehir, gelecekte su sıkıntısı yaşamak istemiyorsa, her kesim kısır çekişmeleri bir tarafa bırakarak, mevcut su havzalarını koruma altına almalı, suyun tasarruflu kullanılması içinde, halk sürekli eğitilmeli, hatta su tasarrufu teşvik edilmelidir. Özellikle de yeraltı sularımızın kirlenmemesi için, önlemler alınmalıdır.
Eskişehir’de, su ile ilgili sorunların çözümünde, siyasi çıkar gözetilmemelidir. Ayrıca yeni su kaynarlı bulmada, İldeki tüm siyasi partiler, kurum/kuruluşlar, sivil toplum örgütleri, birlikte düşünüp, birlikte karar vermelidir. Özellikle de Anakent Belediyesi, DSİ ile birlikte koordineli bir şekil de çalışarak, Porsuk Barajı ve diğer su kaynakları ile ilgili, her türlü sorunun çözümünde, işbirliği yapmalıdır. Çünkü su yaşamdır.