17.04.2005 - 01:00 | Son Güncelleme: 17.04.2005 - 01:00
İnternet adresleri
nihayet ana dilde
Koreden dünyaya hızla yayılan ana dilde internet adresi sistemi ADİA, internette www ve com uzantıları ile İngilizce karakter hakimiyetine son veriyor. Adres bölümüne örneğin www.ubak.gov.tr yerine sadece Ulaştırma Bakanlığı yazmak yeterli olacak.
Özellikle çocukların ve yaşlıların internete girmelerine kolaylık sağlayacak uygulama sayesinde, karmaşık ve akılda kalmayan devlet kurumlarına ait web adreslerinin ana dilde kullanımı ile e-devlet uygulamasının yaygınlaşması bekleniyor.
H. Basri Özaydın
İSTANBUL- İnternette bir web sitesine girmek için yazılan www, com ve com.tr gibi uzantılar ile İngilizce karakter uyum mecburiyetini ortadan kaldıracak üçüncü nesil internet adresi ADİA tüm dünyada hızla yayılıyor. İngilizce hakimiyetine son vermesi beklenen ana dilde internet adresi sistemi ADİA sayesinde devlet kurumları, şirketler ve kişisel web sayfalarına ulaşım kolaylaşacak. Başta okumayı yeni öğrenen çocukların ve yaşlıların internet kullanımını kolaylaştıracak uygulama Türkiyede kısa sürede hayata geçirilecek.
95 dilde uygulanıyor
ADİA patentinin dünyada tek sahibi olan Netpianın yöneticileri, önceki akşam bazı basın mensupları ile bir araya gelerek sistem hakkında bilgi verdiler. Netpia Yönetim Kurulu Başkanı Young S. Park, Ceo Pan Jung Lee ile Netpia Türkiye Genel Müdürü Koray Kocagöncünün katıldığı toplantıda, ADİAnın İngilizce karakterlere uyum sağlamakta zorlanan 95 dilde başarıyla uygulandığı vurgulandı. ADİAnın Korede 6 yıldır uygulandığını anlatan Netpia Başkanı Young S. Park şunları söyledi: Bu sistem e-devlet uygulamasına büyük katkı sağladı. Devlet kurumlarının internet adresleri ana dillerine çevrilince bu sitelerin kullanımı en az 4-5 kat arttı. Böylece e-devlet uygulaması başarıya ulaştı. Ayrıca yeterince tanıtım bütçeleri olmadığı için arama motorlarında zor bulunan KOBİlerin de kendi isimlerini kullanmak yoluyla tanınmaları da sağlanabilir.
Anti Samsung bile var
Netpia Türkiye Genel Müdürü Koray Kocagöncü de sadece interneti değil, cep telefonu gibi mobil ortamları da içeren sistemin iki ay içinde Türkiyede uygulanmaya başlayacağını belirterek, öncelikle devlet kurumlarına bir süreliğine ücretsiz sunacaklarını söyledi. Kocagöncü şöyle konuştu: Örneğin www.basbakanlik.gov.tr yerine sadece Başbakanlık yazmak ya da www.gelirler.gov.tr yerine Gelirler Genel Müdürlüğü yazmak yeterli olacak. Şirketlerde ve kurumlarda gerçek sahiplerine öncelik tanınacak. Aynı ismi taşıyan şirket ya da bireylerden ilk başvuranlar kabul edilecek. Karmaşık isimlerin yanlış girilme ihtimaline karşılık, alternatif isimler de tescil edilebilecek. Korede Samsung firması Anti Samsung adına da kayıt yaptırarak Samsungu sevmeyenleri de resmi siteye yönlendirmiş. Bununla birlikte telefon numaraları veya yıldönüm tarihleri de siber kimlik olarak kullanabilecek.
İNTERNET CUMHURBAŞKANI
Bugünlerde ülkemizi ziyaret etmekte olan Kore Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Roh Moo-Hyuna Internet Precident (İnternet Cumhurbaşkanı) lakabının takılmasına sebep olan hizmetle ilgili hikaye şöyle: 3 yıl önce gerçekleşen Cumhurbaşkanlığı seçimlerinde kendisine çok fazla şans tanınmayan Roh Moo-Hyun stratejik bir karar alarak o zaman henüz yeni yayılmaya başlayan hizmete başvurarak, kendi ismini Roh Moo-Hyun olarak Kore dilinde kaydettirdi. Cumhurbaşkanı Roh Moo-Hyun, internette Latin alfabesine alışamayan Korelilerin kendi sitesine büyük ilgi göstermesi sonucu, çok güçlü ve tecrübeli bir politikacı olan rakibi Lee Hai Changa karşı büyük zafer kazandı. Dünyada internet stratejisi ile seçim kazanan ilk Cumhurbaşkanı Roh Moo-Hyuna, Internet President yani İnternet Cumhurbaşkanı lakabı takıldı ve bu seçime de web demokrasisi anlamına gelen webokrasi adı verildi. Bu olaydan bir yıl sonra yapılan milletvekili seçimlerinde ise bütün adaylar kendi internet sitelerinin adresini Kore dilinde kaydettirdi.
Kullanıcılar için yazılıma gerek yok
Merkezi Korenin başkenti Seulde olan Netpianın Asya, Avrupa ve Kuzey Amerikada 150 çalışanı bulunuyor ve 95 ülkede ana dilde internet adresi hizmeti veriyor. Netpia bu hizmeti Türkiyede de çoğunlukla internet servis sağlayıcıları ile sunacak. İnternet kullanıcıları bir yazılım yüklemek zorunda kalmayacak, ancak hizmeti alan kişi ya da kuruluşlar Netpianın verdiği yazılımı yükleyecekler. Ücretler bir şirkete bir yıllığına 50 dolar civarında, bir kişiye ise bu ücretin yarısından daha az olacak. Netpia her ülkede ana dilinde web ismini tescil eden kişilerin, firmaların veya kurumları bilgilerini kendi veri tabanında tutacak. com uzantılı web adresi sayısının dünyada 35 milyon, Türkiyede ise 250 bin civarında olduğu, com.tr uzantılı web adresi sayısının ise 60 bin dolayında olduğu tahmin ediliyor.