samanyolunun merkezindeki karadelik
(donanımhaber)
olay ufku teleskobunun (event horizon telescope-eht) arkasındaki ekip gelecek hafta yapmayı planladığı önemli bir duyuruya hazırlanıyor. sciencealert’in paylaştığı bilgilere göre söz konusu duyuru, bir kara deliğe ait olay ufkunun çekilmiş ilk fotoğrafıyla ilgili olacak. eğer bahsi geçen duyuru ile ilgili tahminler doğru çıkarsa, 10 nisan tarihinin bilim dünyası için muazzam bir gün olması bekleniyor.
bir teleskop ağı olan eht, bir süredir galaksimizin merkezinde bulunan sagittarius a* adlı devasa kara deliği fotoğraflamaya odaklanmıştı. proje kapsamında araştırmacılar, şili’de bulunan alma teleskobundan hamaii’deki james clerk maxwell teleskobuna kadar yaklaşık yarım düzine kadar radyo teleskobu kullanılmaktaydı.
ayrıca bkz.mars’ın derinliklerindeki yeraltı su sistemi ile ilgili yeni bulgulara ulaşıldı
bir kara deliğin kendisine ait fotoğrafın çekilmesinin imkânsız olduğunu hatırlatan avrupa güney gözlemevi (european southern observatory-eso) gök bilimcileri, geçtiğimiz süre boyunca planlarına ulaşmak için ikinci en iyi alternatife odaklanmışlardı. o alternatif ise ışık ve maddenin artık kaçamadığı bölgeyi sınırlayan kuşak olarak ifade edilen, olay ufku olarak tanımlanmış. bilim insanlarına göre olay ufkunda yerçekimi o kadar güçlü ki ışık, kara deliğin yörüngesinde aynen gezegenlerin yıldızlarının yörüngesinde döndüğü gibi dönüyor.
anı yakalamak çok kolay değil
yaklaşık iki yıldır sagittarius a*’yı gözleyen teleskopların işleri ise hiç de kolay değil. zira kara deliğin olay ufkunu çevreleyen yoğun miktarlardaki toz, gaz ve diğer yıldızlar teleskopların hedeflenen noktayı fotoğraflayabilmesi için aşmaları gereken önemli engeller olarak nitelendiriliyor. ancak astronomi dünyasının bu konuda eso'da görev yapan bilim insanlarına güveni tam gözüküyor.
gelecek hafta yayınlanacak fotoğraftan beklentilerin ne olacağı kestirmek kolay olmasa da düzenlenecek etkinlikte gösterilecek fotoğraf, bugüne kadar hiçbir insanın görme şansını elde edemediği bir görüntü olacak.