24 saat boyunca yeterince havalandırılsa bile, evlerimiz genelde tonla insan sağlığına zararlı partikülle dolu bir havaya sahiptir. Sadece ter ve ölü deri ile havaya yayılan organik kalıntılar değil, temizlikte kullanılan çeşitli kimyasal maddelerden uçan partiküllerden dışarıdan gelenlere kadar farklı şeyler bulabilirsiniz. Evlerde canlı bitki bulundurmanın havayı temizlemeye bir miktar faydası var. Ama tavşan DNA’sından alınan bir parçanın bu işi daha da iyi yapabileceği aklınıza gelir miydi?
Evde bulundurduğumuz yeşil bitkiler hakikaten de havayı temizler mi? Evet ama sınırlı oranda. Uzmanlar evin havasının doğru düzgün temizlenmesi için, her 10 metrekareye iki büyük boy yeşil bitki (veya iki küçük ağaç) konulması gerektiğini söylüyorlar. Ama bu da evinizi mini bir ormana çevirmeye yeterli.
Şimdi biliminsanları bu etkiyi artırmanın bir yolunu bulmuşlar. ‘Environmental Science & Technology’ jurnalinde yayımlanan bilimsel makalede, bir tavşan geninin hava temizleme konusunda nasıl yardımcı olduğu anlatılmış. Yapılan araştırmaya göre memelilerde, özellikle de tavşanlarda görülen ‘CYP2E1’ kodlu gen, yeşil bitkilere aktarıldığında havada bulunan birçok zararlı toksini çözecek bir özellik kazandırıyor. Bu toksik maddeler arasında kloroform, benzen ve formaldehit de var.
Deneyler sırasında bahsedilen gen bir yeşil bitki gen yapısına aktarılmış. Bitki büyümeye başlayınca kapalı bir konteynere konulmuş. Konteynerin içine benzen veya kloroform gazı enjekte edilmiş. Gen enjeksiyonu yapılmamış aynı türden başka bitkiler de başka konteynerlerde tutulmuş ve hepsine aynı süreç uygulanmış. Üç gün içinde tavşan geni karıştırılmış bitkinin bulunduğu konteynerlerdeki toksik partikül oranının, gen eklenmemiş bitkilerin konteynerlerindeki partikül oranına göre gözle görülür biçimde azaldığı saptanmış. Sekiz gün sonra gen entegre edilmiş bitkinin kutusunda kloroformdan eser bile kalmamış.
Araştırmacılar bu genetik modifikasyondan geçmiş bir sarmaşıktan yapılacak biyofiltrelerin, hava temizleyicilerde çok daha başarılı görev yapacağına inanıyorlar. Ama benzer ticari ürünlere göre daha ucuz olacağının veya çevre için daha sağlıklı olacağının garantisi henüz yok. Çalışmalar devam ediyor.