Almanya’nın Fransa sınırına yakın Herxheim kasabasının kilisesinin çanındaki gamalı haç, kasaba sakinlerini geçmişlerini sorgulamaya itti. Kilise müzisyenlerinden Sigrid Peters’ın çanın altında piyano çalmayı reddetmesinin ardından kasabada ciddi bir tartışma başladı: Çan indirilmeli mi?
Kilise ziyaretçilerinin görüş alanından uzakta olan çan, 1934’te dönemin Nazi sempatizanı valisi tarafından asılmış. 750 kişinin yaşadığı ve şarap bağları cenneti olan bölgenin kilisesinin çanında gamalı haç dışında “Herşey vatan için – Adolf Hitler” sözü de kazılı.
Peters, kilisede pek çok kişinin evlilik, vaftiz gibi özel günlerini kutladığını ancak üzerlerinde sallanan kara lekeden habersiz olduklarını belirtiyor. Kendisi gamalı çanı ilk kez kamuoyuyla paylaştığında ulusal düzeyde “Hitler çanı” başlıklarıyla haber olmuşve çanlarında gamalı haç bulan 12 kilise daha keşfedilmişti. Bazı bölgelerde halk çanı kendi indirirken, bazı bölgelerde ise olay yetkililere intikal etmişti.
Herxheim’da ise kasabalılar ikiye bölünürken, çanın indirilmesine muhalif bir kesim tarafından Peters vatan haini ilan edildi. Herxheim’ın ulusal düzeyde Nazi kasabası olarak dillere pelesenk olması ise kasabalıların gelişmeleri bölgesel bir gururla karşılamalarına ve çanın indirilmesi talimatının kendilerine dikte edilemeyeceği sonucuna yol açmışa benziyor.
Çanın açıklayıcı yeni bir plaka ile sergileneceğini duyuran Vali Georg Welker ise çan karşıtlarına tarihlerini yadsımak yerine gerçekleri tüm çıplaklığıyla benimsemeleri gerektiğini öneriyor.
Kasaba sakinlerinden Markus Krauss ise çanın indirilmesi gerektiği savunanlardan: “Gamalı haç milyonların katiline ithaf edilmişbir semboldür ve Almanya savaş sonrası Nazizmden koparak yeni bir kimlik kurmuştur. ”
Welker’den önceki vali, Hitler’in olumlu icraatleri de olduğunu söyledikten sonra istifa etmek zorunda kalmıştı. Kasaba meydanında oturan emekliler ise bu söyleme destek vermekten çekinmiyor ve o dönemde tamamlanan yollardan gururla bahsedebiliyor. Emekliler “O zaman yolları da mı yıkmalıyız? diye soruyorlar.
Bu görüşleri radikal bulan başka bir kesim ise “Bu insanlarla bir sonraki şarap festivalinde nasıl yan yana oturabilirim?” diye soruyor.