KANSERLİ HASTALARIN REHABİLİTASYONU
Medstar Antalya Hastanesi Kanser Merkezi’nin temel hedeflerinden en önemlisi, hastalara yaşam kalitesi odaklı tedavi modeli planlamaktır. Bu nedenle onkoloji alanında rehabilitasyon programlarına önem verilmektedir. Kanser tanısı alan ve cerrahi uygulanan hastalar rutin psikolojik rehabilitasyon, fiziksel rehabilitasyon programlarına alınmaktadır. Tedavileri tamamlanmış veya tedavi süresince arzu eden hastalar cinsel rehabilitasyon programlarına dahil edilmektedirler.
Lenf ödem ve Rehabilitasyonu
Meme kanserli hastaların önemli bir bölümünde koltuk altı lenf bezlerinin alınması ameliyatından sonra omuz kısıtlılığı ortaya çıkmaktadır. Doğru ve erken dönemde planlanan egzersiz ve rehabilitasyon programları ile hastalar bu sorundan kısa sürede kurtulmakta ve yaşam boyu süren takip programlar ile kalıcı omuz kısıtlılıkları ile karşılaşmamaktadır. Kolda lenf ödem, hastaya uygulanan ameliyat, koltuk altına uygulan radyoterapi ile ilişkili olarak hastaların yaşamlarının bir döneminde karşılarına çıkabilmekte ve bazı hastaların yaşam kalitesini son derece bozabilmektedir. Meme kanserli hastalarda bu oran yaklaşık 4 hastanın birinde gözlenir. Lenf ödemin başlıca nedeni koltuk altı lenf bezlerinin alınması sonucu lenfatik dolaşımın bozulmasıdır. Bu istenmeyen durumun ortaya çıkmaması için hastalar ameliyat sonrası erken dönemde, Fiziksel Tıp ve Rehabilitasyon Bölümü Ekibi tarafından değerlendirilmekte ve yaşam boyu takip programına gerektiğinde lenf ödem masajı ve tedavi programlarına dahil edilmektedir.
Kanser hastasında psikoterapi
Kanserli hastalarda tanı ile başlayan, cerrahi ve radyoterapi, kemoterapi ile devam eden süren hasta ve ailesi için son derece yaralayıcı bir sürece neden olmaktadır. Bu süreçte hasta ve ailesinin psikolojik olarak yara alması kaçınılmazdır. Kanser Merkezi’nde tanı alan tüm hastaların ve ailesinden arzu eden bireylerin (anne baba, eşi ve çocukları) psikolojik parametreleri (anksiete ve depresyon skalaları) ölçülmektedir. Bu ölçümler sonucu gerektiğinde hastalara psikiyatri desteği ile birlikte alanında yetkin psikologlardan oluşan ekip tarafından yaşam boyu destek sunulmaktadır.
Kanser hastasında beslenme
Hastalar uzman beslenme uzmanı eşliğinde bireye ve hastalığa özgü beslenme uygulamaları ile takip edilmektedir. Tanıdan itibaren hastaların nutrisyon durumları ölçülmekte ve onkologlar ile işbirliği içinde hastalığına ve planlanan tedaviye uygun beslenme programları yapılmaktadır.
Cinsel rehabilitasyon
Kanser tanısı sonrası hastaya uygulanan cerrahi tedavi kemoterapi ve hormonal tedaviler sonrası bireyin bedeninde kalıcı ve bireyin psikolojisinde yaralayıcı değişikliklerin yanı sıra hormonal dengesinde de ciddi değişiklikler olmaktadır. Bazı hastalar kemoterapi sonrası geçici veya kalıcı menopoza, andropoza (yumurtalık-testis fonksiyonları durmakta) girmekte, bazı hastalar ise tedavi etkinliğini ve başarısını artırmak amacı ile menopoza-andropoza girmemiş ise bile yumurtalık-testis fonksiyonları özel ilaçlar yardımı ile susturulmakta yani menopoza/andropoza girmeleri sağlanmaktadır. Tüm bu durumlar hastada vajinal kuruluğa, cinsel isteksizliğe ve beğenilmeme, istenmeme korkusuna yol açmaktadır. Bu koşullar altında kanserli hastanın ve eşinin sağlıklı bir cinsel yaşantıya sahip olmaları beklenemez. Yeme içme gibi son derece gerekli ve insani bir ihtiyaç olan cinsel yaşam birçok onkoloji kliniklerince hasta yoğunluğu nedeniyle göz ardı edilmekte, bilgi, beceri ve deneyim eksikliği, zaman yokluğu gibi nedenlerle de tamamen yok sayılmaktadır. Hastada “benim hayatımı kurtarıyorlar böyle bir şeyi söylemeye ve talepte bulunmaya hakkım yok” düşüncesi ile problemini dile getirememekte ve günlük yaşantısı içinde her gün biraz daha yalnızlığa, aile içi problemlere, hatta boşanmalara doğru giden sürece doğru yol almaktadır. Kanserli hastalarda cinsel problemlerin gözlenme oranı %70’ler düzeyindedir. Tüm bu problemlerin ayrıntılarına bakıldığında problemlerin 2/3’nün kısa bir değerlendirme sonrası birkaç öneri hasta ve eşine güven aşılanması sonucu çözülebileceği bilinmektedir. Geriye kalan az bir kısmında ise hasta ve eşine önerilebilecek tıbbi ve psikolojik destekler sayesinde üstesinden gelinebilmektedir. Bu nedenlerle merkezde rutin cinsel rehabilitasyon programları ile hastalar düzenli olarak takip edilmektedir.
Kanser hastalarına yönelik sanatsal tedaviler
Medstar Antalya Hastanesi Kanser Merkezi bünyesinde bulunan Kemoterapi ve Sanat Merkezi’nde kemoterapi alan ve klinikte yatan hastalara deneyimli sanatsal tedavi ekibi eşliğinde el işi ve resim aktiviteleri gün boyu devam etmektedir. Hastaların memnuniyetlerini artıran, yaşamlarını ve tedaviye bakışlarını değiştiren bu aktiviteler hastaların yaşam kalitesini artırması yanında, motivasyonlarını yükseltmektedir.
Kanserli hastaların tedavisinde yoga
Hasta, hasta yakınları ve merkez çalışanlarına yönelik yoga aktiviteleri program dahilinde devam etmektedir. Çok sayıda bilimsel makalede yoganın kanserli hastalarda uyku düzensizliği, moral bozukluğu, anksiyete ve diğer yaşam kalitesi parametreleri üzerine olumlu yönde etkisi olduğunu kanıtlanmıştır. Medstar Antalya Hastanesi Kanser Merkezi; içerisinde gevşeme, germe, hayalde canlandırma ve meditasyon gibi öğeler barındıran yogayı kanser tedavisinde kullanan ilk merkezlerden biridir.
Diğer tamamlayıcı tıp yöntemleri
Bilimsel kanıtlar doğrultusunda diğer yöntemleri (akupunktur, refleksoloji, hipnoterapi, dinsel tedaviler) ise merkez bünyesinde uygulamaya alınması yönünde çalışmalar devam etmektedir. Çok yakında onkoloji felsefesine uygun bilimsellikten uzaklaşmayan destek ekipleri ile bu hizmetler de hastalara sunulacaktır.