Bu yıl 16-22 Eylül 2019 tarihleri arası günler (Ahilik Kültür Haftası ve Esnaf Bayramı) olarak etkinliklerle kutlanacak. Hafta dolayısıyla istedik ki Siirt’in eski “AHİ EVRAN” ruhlu esnafları hakkında birkaç kelime yazarak aziz ruhlarını şadedelim.
Bizim evimizin bulunduğu Batı Mahallesinde (IMHALLİT IS SOK=ÇARŞI MAHALLESİ) adı (MEŞAYİHLER ÇARŞISI) olan bir Çarşı vardı (şimdi de var amma, esnaflar, o esnaflar değil). Bu çarşının 40-50 yıl önceki esnaflarını hatırlayınca, inanır mısınız gönlümde hep bir acı hissederim. Bütün esnaf, çarşının adına uygun MÜTEŞEYYİHLERDEN OLUŞMAKTAYDI. Her esnaf, rahatlıkla camilerde, mescitlerde imamlık, yapacak, va’zu nasihatte bulunacak dini bilgiye sahipti. MÜTEEKKİL DEĞİL, GERÇEKTEN MÜTEVEKKİL İNSANLARDI. Kendi maişetlerini, alın teri dökerek kazanmayı yeğlerlerdi.
Benim yetiştiğim ve özellikle Ramazan aylarında camilerde okuduğu kasidelere mestolduğum bir ŞEYH MELEK vardı, dükkânı, Meşayihler Çarşısının tam orta yerindeydi. Dükkânındaki bütün emtiaları üst üste koysanız, bugünün parasıyla bin lira ya ederdi, ya etmezdi. Her namaz vaktinde mutlaka camiye gider, namazını cemaatle kılardı. Arapça, Kürtçe okuduğu kasideler kendisine mi, başkasına mı aitti bilemiyorum amma, gerçekten sesiyle dinleyenleri mestediyordu.
Meşayihler Çarşısında bir de (ŞEYH EL KER) lâkabıyla bilinen huyu güzel, yüzü güzel, siması güzel bir esnaf vardı. Asıl adı ŞEYH AHMED olan bu zat, bir gün kendisinden alışveriş yapan bir genç kızın, tabii bir hal olan ve istem dışı meydana gelen YELLENME SESİNİ DUYMAZDAN GELEREK KENDİSİNİ SAĞIR GİBİ GÖSTERMİŞ VE GENÇ KIZIN UTANMAMASI İÇİN DE ÖMÜR BOYU SAĞIR NUMARASI YAPMIŞTI. Yine “ŞEYH” ÜNVANLI başka bir esnafı hatırlıyorum. Tarttığı zaman özellikle ağır tartar, terazinin kefesi yere değmedikçe, sattığı şeyin üzerine ilâve yapardı. Aradan yıllar geçti, şimdi ne olduğunu pek hatırlamıyorum amma, kendisinden bir şey almıştım. Terazinin dilleri denk gelmişti. Kendisi, aldığım o şeyden:
-Az daha ver! deyince:
-Amma, tamam olmuş Ammo Şehyh! dediğimde, bana hiç unutamayacağım, şu cevabı vermişti:
-Oğlum, işin bereketi, tartının ağır olmasındadır!
Siirtli Esnaflar arasında gerçekten AHİ EVRAN RUHLU insanlarımız vardı. Sözde alışveriş için gittiği seyyar satıcının tablasındaki çürük domatesleri çaktırmadan torbaya dolduran ve parasını verdikten sonra, götürüp çöp bidonuna atan Siirtliler tanıdım.
-Neden böyle yaptın? diye sorulduğunda:
-Çürük domatesler, tablasında kalsaydı, diğerlerini de bozacaktı. Bu da bir nevi gizli yardım şeklidir. cevabını veren AHİ EVRAN RUHLU SİİRTLİLER…
Evet, (AHİLİK HAFTASI) kutlanırken, AHİ EVRAN RUHLU Siirt’in eski esnaflarını ve eski insanlarını anmamak hiç olur muydu! Ruhları şâdolsun!
ANEKDOT
Esnaflarımızın, işsizlik yüzünden KAN AĞLADIKLARI bir ortamda (dostlar alışverişte görsün) kabilinden (Ahilik Kültür Haftası ve Esnaf Bayramı) adı altında bir haftayı kutlayacağız.
İflas ettikleri için kepenk kapatan, Bağ-Kur Primlerini yatıramadıkları için tedavi hakkından mahrum bırakılan, mantar gibi biten AVM’lerle kepenk kapatmağa mahkûm edilen ESNAFLARIMIZIN BAYRAMLARI YİNE DE KUTLU OLSUN!!!
TAŞLAMALAR
AHİ EVRAN RUHUNU
YİTİRMİŞ ESNAFIMIZ
VATANDAŞI ALDATMAK
İŞİNE İSYANIMIZ
ESNAF BİTTİ YERİNİ
AVM’LER ALMIŞTIR
ESNAFLIK İNSAFSIZIN
TEKELİNE KALMIŞTIR
HALA VARDIR ELBETTE
AHİ EVRAN RUHLULAR
AMA NADİDE BİRİR
ÇİÇEK HÜKMÜNDE BUNLAR
ESNAFI DA BİTİRDİ
KAPİTALİST ZİHNİYET
AVM’LER GELİNCE
ESNAF TÜKENİR ELBET