Korela'nın kahramanca savunması ve Novgorod'un düşüşü
Genel durum
1609'da Çar Vasily Shuisky, İsveç ile askeri bir ittifaka girdi. İsveçliler, nakit ödemeler ve bölge ile Korela kalesi karşılığında Rus ve Litvanyalı "hırsızlara" karşı mücadelede askeri yardım sözü verdi. 1609-1610'da. Jacob De la Gardie'nin İsveç birlikleri (çeşitli Avrupa paralı askerlerine dayanarak), Skopin-Shuisky birlikleriyle birlikte Tushins ve Polonyalı-Litvanyalı maceracılara karşı savaştı.
Müttefikler kuzeyi "hırsızlardan" kurtardı, düşmanı birkaç savaşta yendi ve Moskova'ya girdi. Ardından müttefik ordu, Polonyalılar tarafından kuşatılan Smolensk'i kurtarmak için gönderildi. Haziran 1610'da Klushin felaketi meydana geldi (Rus ordusunun Klushinskaya felaketi). Müttefikler korkunç bir yenilgiye uğradılar. Paralı askerler Polonyalıların yanına gitti. De la Gardie, küçük bir müfrezeyle Torzhok'a gitti.
Temmuz ayında Çar Shuisky devrildi, Ağustos ayında boyar hükümeti Polonya prensi Vladislav'ı Rus tahtına çağırdı. İsveç, Polonya ile savaş halindeydi, bu nedenle De la Gardie, Rusların Vyborg Antlaşması'nın koşullarına ve eklerine uymadığı bahanesiyle Rusya'nın kuzeyinde düşmanlıklar başlattı. 1610 yazında, Delaville'in müfrezesi Staraya Ladoga'yı ele geçirdi. Şubat 1611'de Batılı paralı askerler, Prens Grigory Volkonsky birliklerinin baskısı altında şehri terk etti. 1611'de Polonya ve İsveç ateşkes imzaladı, İsveçliler Rusya'nın kuzeyinde bir saldırı başlattı.
Novgorod şu anda son derece zor bir durumdaydı. Moskova'dan sonra hala ülkenin en büyük şehriydi. Yerleşimde büyük ve müreffeh bir ticaret ve zanaat nüfusu yaşıyordu. Novgorod bölgesi binlerce milis gücü konuşlandırabilir. Özgürlük seven şehir, Polonyalılarla bir anlaşma imzalayan Semboyarshchyna'nın eylemlerine büyük bir hoşnutsuzlukla tepki gösterdi. Moskova, Novgorodianları dizginlemek için Ivan Saltykov'un bir müfrezesini Novgorod'a göndermek zorunda kaldı. Şehir ilk başta Saltykov'a kapıları açmayı reddetti. Polonyalıların uşağı ancak uzun bir ikna sürecinden sonra kabul edildi. Boyardan Litvanyalıları şehre getirmeyeceğine dair yemin ettiler.
Ancak Saltykov yeminini yerine getirmeyecekti. Novgorodianları korkutmak için Bolotnikovluların korkunç bir gösterici infazı düzenledi. Bolotnikov'un isyancı ordusu yenildiğinde, birkaç yüz isyancı Novgorod'a sürüldü. Orada iki yıldan fazla kaldılar. Saltykov, isyancıların infazını emretti: kulüplerle sıkıştılar ve Volkhov'da boğuldular. Sonunda, Novgorod ve Toropets sakinleri Vladislav'a yemin etti. Bir süre sonra Polonyalı askerler Toropets'te belirdi. Köyleri yakıp yağmaladılar, insanları esarete aldılar. Ardından Litvanyalılar Staraya Russa'yı işgal etti ve Mart 1611'de Novgorod'a yaklaştı. Novgorodianlar saldırıyı geri püskürttüler.
Boyarin Saltykov şehirden kaçtı, ancak Moskova'ya ulaşamadı. Yolda yakalandı ve Novgorod'a döndü. Boyarın kendisinin "Litvanya" yı Novgorod'a davet ettiğini belirleyen bir soruşturma yapıldı. Hain önce hapsedildi ve sonra asıldı. Bundan sonra Novgorod, İlk Lyapunov milislerine açıkça katıldı. Vali, Novgorod milislerinin yakında Moskova'ya geleceği konusunda bilgilendirildi. Ancak bu planlar İsveç işgali nedeniyle gerçekleşmedi.
Korel Kalesi'nin Kahramanca Savunması
İsveçliler, Korela'nın kendilerine atanması konusunda Shuisky ile yapılan anlaşmanın yerine getirilmesini inatla talep ettiler. Üstelik iddiaları artık tek bir şehirle sınırlı değildi. Kral Charles IX, generallerinden Novgorod'u almalarını istedi. Ama hemen yapamadılar, güçleri azdı. Eylül 1610'da De la Gardie'nin birlikleri Oreshek ve Korela kalelerine saldırdı. Nutty ilk saldırıyı püskürttü, İsveçliler geri çekilmek zorunda kaldı. Kale, Eylül 1611'de General Horn'un birlikleri tarafından tekrar kuşatıldı. Şehir, Mayıs 1612'ye kadar dayandı, 1300 savunucusundan, zaten açlıktan ölmek üzere olan yaklaşık 100 kişi kaldı.
Korela önemliydi, çünkü De la Gardie birliklerini İsveç'e bağlayan iletişimi tehdit edebilirdi. İsveçliler, Korela'yı alana kadar Novgorod'a karşı bir saldırı başlatamadılar. Hızlı nehir Korelskaya'nın ortasında bir granit kaya üzerine inşa edilmiş kale, neredeyse zaptedilemez doğal surlara sahipti. Surları neredeyse dikey olarak suya iniyordu. Surların üzerinde ahşap duvarlar yükseliyordu. Suyun altında bulunan çit, düşman gemilerinin inmesini engelledi.
Vali İvan Puşkin, Çar Shuisky tarafından Korela'ya gönderildi. Şehri İsveçlilere devretmek ve nüfusunu diğer ilçelere taşımak zorunda kaldı. Yolda Shuisky'nin düşüşünü öğrendi ve şehri teslim etmeyi reddetti. Korela, yerel milisler tarafından savundu - yaklaşık 2 bin ve 500 okçu. Savunma Puşkin, Bezobrazov, Abramov ve Korelsky Piskoposu Sylvester tarafından yönetildi. Haziran 1610'un ortalarında, İsveç birlikleri Andersson komutasındaki Vyborg yakınlarında yürüdü. Temmuz ayı başlarında İsveçliler yerel milisleri yendi ve şehre gitti. Kasaba halkı köyleri yaktı ve kaleye (Detinets ve Spassky Adası) sığındı. İsveç birlikleri Vuoksa'nın her iki kıyısını da işgal etti ve Eylül ayı başlarında bir kuşatma başladı.
Karelya köylüleri işgalcilere karşı partizan bir mücadele düzenlediler ve ancak Kasım sonunda yenildiler. İlçe halkı itaat etmeye zorlandı. Partizanların erzakları olan gemileri Korela'ya götürme girişimleri başarısız oldu. İsveçliler bazı gemileri ele geçirdi, diğerleri battı. 27 Ekim ve 17 Kasım'da De la Gardie, Shuisky ile yapılan anlaşmaya atıfta bulunarak kalenin savunucularının şehri teslim etmesini önerdi. Savunma şefleri reddetti. Ruslar sorti yaptı, düşmana cesurca saldırdı. Korel Kalesi'nin savunucuları tüm saldırıları püskürttü, kuşatma uzadı. Kışın, İsveçli komutan daha büyük bir saldırı operasyonu için asker toplamak üzere Vyborg'a gitti.
Kalenin yıkılışı
Savunucuların safları açlık ve hastalık tarafından biçildi. İskorbüt yaygındı. Kışın 1,5 bin kişi öldü, birçoğu bahçelerde ve sokaklarda yatmaya devam etti, onları gömecek kimse yoktu. Şubat ayında kalede 2-3 binden yaklaşık 100 kişi kaldı. Kalan birkaç düzine savaşçı kaleyi savunamadı. Ancak şimdi, daha fazla direniş imkansız hale geldiğinde, teslim müzakereleri başladı. İsveçliler teslim olmak için zor koşullar öne sürdüler: her şeyi şehirde bırakmak silâh ve mülk, sadece kıyafetlerinizde bırakın. İsveçli komutanlar, askerlerini kuşatmanın uzun zorlukları için ödüllendirmek istediler.
Korela'nın savunucuları, kaleyi utanç verici koşullarda teslim etmeyi reddetti. Ruslar, onurlu teslimiyet koşullarında ısrar ettiler. İsveçliler taviz vermeyi reddettiklerinde, şehirde hala yeterli yiyecek olduğunu ve sonuna kadar savaşacaklarını ve ardından kaleyi havaya uçuracaklarını söylediler. Düşman onurlu bir teslim olmayı kabul etmek zorunda kaldı. İsveçliler şehirdeki felaketten haberdar değillerdi. 2 Mart 1611'de altı aylık bir kuşatmadan sonra, şehir teslim olup kapıları açtığında, İsveçliler, içinde sadece yüz zayıflamış insanın kaldığına şaşırdılar. Voyvoda Puşkin liderliğindeki hayatta kalan kasaba halkı ve savaşçılar şehri terk etti ve Rus mülklerine taşındı. Kasaba halkı mallarını aldı, vali şehir arşivini aldı. İsveçliler boş bir şehir aldı.
Görüşmelerde
İsveçlilerin ilk operasyonları hemen başarı getirmedi. Kral Charles IX diplomasiye başvurdu, Birinci Zemstvo milislerinin liderliğine ve Novgorod'a "dostça" mesajlar gönderdi. Aynı zamanda, gizli bir talimatla Delagardie, Novgorod'u almayı emretti. Lyapunov, İsveç kralının "dostça" çağrılarıyla ilgileniyordu. Zemstvo milislerinin başı, bir haberci için Novgorod'a bir haberci gönderdi. Novgorodianlardan, ittifakın yenilenmesi ve İsveç birliklerinin Moskova'ya gönderilmesi konusunda mümkün olan en kısa sürede İsveçlilerle müzakere etmelerini istedi. Novgorod'da, aynı anda birkaç yönden - Livonia, Litvanya ve Smolensk'ten saldırılar beklenebilir. Litvanya halkına karşı mücadeleye devam ederken, arkayı güvence altına almak gerekiyordu. İsveç ile barış ve ittifak, zor bir durumdan kurtulmanın kesin bir yolu gibi görünüyordu.
Mart 1611'de İsveç kralı Karl tekrar Novgorod'a döndü, Polonya-Litvanya birliklerine karşı bir ittifak ve yardım sözü verdi. Yaklaşan çözülme, İsveç birliklerinin hareketine müdahale etti. De la Gardie, Novgorod'a saldırma emrini hemen yerine getiremedi. 5 kişilik ordusu, İzhora bölgesinde mahsur kaldı ve çevredeki köyleri yağmaladı ve yakıp yıktı.
Her iki taraftan da - Moskova ve Stockholm'den itilen Novgorodianlar, Nisan sonunda İsveç kampına bir büyükelçilik gönderdi. Rus tarafı, Polonyalılara karşı ortak askeri operasyonlar başlatmak için Rusya ile İsveç arasındaki ittifakı yenilemeyi önerdi. Novgorodianlar, Delagardie'den mallarını temizlemesini ve "hırsızları" İvangorod ve diğer bazı kalelerden kovmasına yardım etmesini istedi. Askeri yardım için ödeme olarak, Novgorod seçkinleri - Büyükşehir Isidor, vali Ivan Odoevsky - birkaç Zanev kilisesini İsveçlilere devretmeyi kabul etti.
Lyapunov kendi adına temsilcisini gönderdi - vali Vasily Buturlin. Polonyalılar Rus krallığından kovulduktan sonra İsveçli prens Karl Philip'i Rus tahtına yükseltme olasılığı ile İsveçlileri baştan çıkarması gerekiyordu. Buturlin, Delagardie'yi iyi tanıyordu, İsveçliler Skopin-Shuisky'ye yardım ettiğinde Moskova'da bir araya geldiler. Zemsky Konseyi, Buturlin'e Skopin rolünü verdi. Sahte Dmitry, Tushin halkı ve Polonyalıların birlikleriyle savaşan deneyimli bir askeri liderdi. Müttefik ordusunu ikinci kez Moskova'ya götürmesi ve Polonya-Litvanya kuvvetlerini yenmesi gerekiyordu.
Buturlin, 1610'da Klushino Savaşı'na katıldı ve esir yaralandı. Polonyalılar Moskova'yı işgal ettiğinde, diğer boyarlarla Vladislav'a bağlılık yemini etti. Bununla birlikte, gizlice Lyapunov ile temasını sürdürdü, bir zemstvo milis gücünün oluşturulmasını onayladı. Bunun için Gonsevsky tarafından tutuklandı ve bir rafa asıldı. Bir itirafta bulundu, ama bu bir aldatmacaydı. Büyük zorluklarla Buturlin, Moskova'dan kaçmayı ve milislere katılmayı başardı.
Aslında, Zemsky Konseyi, Vasily Shuisky'nin hatasını tekrarladı. İsveçlilerin Moskova'yı kurtarmaya yardım edeceği umuduyla, Birinci Milislerin liderleri İsveç'e toprak tavizleri vermeye hazırdı. Novgorod'un sınır topraklarındaki yardım için ödeme yapmak istediler.
Bununla, zemstvo liderleri Novgorodianları kendilerine karşı çevirdi. Daha yakın zamanlarda, Novgorod, zemstvo milislerine yardım etmek için bir müfreze gönderecekti. Şimdi Birinci Milis ve Novgorod arasındaki ilişki, karşılıklı yanlış anlama ve güvensizlikle gölgelendi.
Zemsky Konseyi, ortak bir zafer uğruna çok az fedakarlık yapabileceğinize inanıyordu. Novgorodianlar, yüzyıllarca aynı İsveçlilerle savaştıkları topraklarından vazgeçmek istemediler. Novgorod, Lyapunov'un önerilerini kategorik olarak reddetti. Voivode Buturlin, İsveç tarafıyla müzakerelerde Novgorod seçkinleri ile ortak bir çizgide hiçbir zaman anlaşamadı.
Devam edecek ...
- Samsonov Alexander
- https://ru.wikipedia.org/
Abone olun ve en son haberler ve günün en önemli olaylarından haberdar olun.