Dünya Kadınlar Günü; kadınların siyasi, ekonomik ve sosyal hayatta erkekler ile eşit haklara sahip olabilmeleri için önemli bir mücadeledir. Emeğinin hakkını arayan, bunun için kendi canından bile vazgeçebilen kahraman kadınları anma günüdür. Gelin, Kadınlar Günü tarihçesi ile bu özel günün hikayesini birlikte inceleyelim.
2023 yılında güncellenmiştir.
Birçok ülkede her yıl 8 Mart’ta kutlanan Dünya Kadınlar Günü, kadınlar için çok önemli ve özel bir gündür. Peki, Kadınlar Günü nedir, neden bu gün bu kadar önemlidir, neden kutlanır ve tüm ülkeler kutluyor mu? Tüm bu soruların cevaplarını hep birlikte bakalım.
Kadınlar Günü Nedir?
Dünya Kadınlar Günü, Birleşmiş Milletler tarafından ilan edilen gündür. İnsan hakları özelinde kadınların siyasi hakları, sosyal bilincin gelişmesi, ekonomik ve sosyal alandaki gelişimin kutlanması için ilan edilmiştir. Kadın hakleri hareketlerinin başlangıç noktası olan bu özel gün, kadınların daha iyi bir gelecek elde etmesi için oldukça özel bir anlam taşımaktadır.
Kadınlar Günü Ne Zaman?
Birçok kişi tarafından bilinse de “Kadınlar Günü ne zaman?” sorusu bazen sorulmaktadır. Her yıl 8 Mart tarihinde kutlanan Dünya Kadınlar Günü, Birleşmiş Milletler Genel Kurulunun 16 Aralık 1977 yılında aldığı karar ile tüm dünyada kutlanmaya başlanmıştır. Günümüzde bazı ülkelerde Dünya Kadınlar Günü tatildir. Bazı ülkelerde ise kadın hakları için protestoların yapıldığı veya kutlandığı bir gündür.
Kadınlar Günü Nasıl Ortaya Çıktı?
Erkek egemen toplumlardan gelmiş olmanın verdiği bir haksızlıkla iş hayatına atılan kadınlar geçmişten günümüze hep bir zorluk içerisinde olmuştur. Bu durum 2000’li yıllara geçildiğinde dahi tam olarak bitmemiştir. Bu nedenle 1800’lü yılları tahmin etmek hayli zor. Bu nedenle başlangıç noktasına gitmeden önce şimdilerde kadınların iş hayatlarında yaşadıkları düşünün. Buna ek olarak cinsiyet ayrımının çok daha sert olduğunu hayal edin. Bu hikayeyi ancak o zaman tam olarak kavrayabiliriz… Merak ettiğiniz “Kadınlar Günü nasıl ortaya çıktı?” sorusunun cevabı ise kısa değil. Fakat olabildiğince kısa bir şekilde anlatacağız:
1850’li Yıllar
8 Mart 1857’de Amerika Birleşik Devletleri’nin New York kentinde, bir tekstil firmasında çalışan 40.000 dokuma işçisi, kötü koşullarda ve düşük maaş ile günde 16 saat çalışmanın insanlık dışı olduğunu düşünerek eylem başlattı. Amaçları daha iyi koşullarda çalışmaktı. Koşulların artık dayanılmaz bir hal almaya başlaması nedeniyle günden güne kadınların sabırları tükenmişti. Tabii ki bu eylem o zamana kadar görülmemiş bir şeydi. Çünkü toplum ataerkil düzenin himayesi altındaydı. Kadınlar, erkekler ile aynı işi yapıp neredeyse yarısı kadar maaş almak zorundaydı. Bu durum artık katlanılmaz bir hal almıştı. İstekleri gayet netti:
İnsanı çalışma saatleri ve eşit işe eşit ücret!
Eylemlerin Başlangıcı ve Sonrası
Grevin başlamasıyla birlikte hiçbir şey güllük gülistanlık olmadı. Eyleme müdahaleler başlıdı. Fakat kadınlar geri adım atmadan kendi isteklerini duyurmak için yeni yollar deniyordu. İlk olarak yaşadıkları fakir mahallelerden zengin mahallelerine uzanan yürüyüşler başlattılar. Bu noktada da polis güçleri ile karşılaşıp püskürtüldüler. Ancak şimdilerde olduğu gibi o zamanlarda da kadınları kolaylıkla korkutmak mümkün değil. Çünkü hakları için yola bir adım atmış bir kadınları geri döndürmek için dünyaları yıkmanız gerekir. O zaman da aynen böyle oldu… Bu rüzgarın etkisiyle yeni grevler patlak vermeye başlar ve 8 Mart’ta greve müdahale eden polislerin işçileri fabrikaya kilitlemesinden sonra olanlar olur. Fabrikada yangın çıkar ve çıkan yangında 129’u kadın olmak üzere 146 işçi hayatını kaybeder.
İşte nu acı olay birçok işçi ayaklanmasına ve işçilerin birlik olup mücadele içerisinde olmasına ön ayak olur. Aslında Kadınlar Günü, bu emekçi kadınların onurlandırılması için kutlanan bir gündür. Emeğin, alın terinin ve birlik olmanın kutlanmasının günüdür.
Kadınlar Günü Ne Zaman İlan Edildi?
- Gelelim 8 Mart tarihinin Kadınlar Günü olarak ilan edilmesine… Birçok ülkede farklı tarihlerde ilan edilen Kadınlar Günü nedeniyle haklı olarak “Kadınlar Günü ne zaman ilan edildi?” sorusu ortaya çıkıyor. İlk olarak 1910 yılında Danimarka’da 2. Enternasyonele bağlı kadınlar toplantısında, Almanya Sosyal Demokrat Partisi öncülerinden Clara Zetkin, 8 Mart 1857’de yaşanan yangında ölen kadınların anısına bu acı günü Dünya Kadınlar Günü olarak anılmasını önerir. Bu öneri oybirliğince kabul edilir. İlk anma Dünya Emekçi Kadınlar Günü adı ile 19 Mart 1911’de Almanya ve İsviçre’de gerçekleşir. O zamanlar tam tarih olarak 8 mart belirlenmemiştir. Ancak 1921’de Moskova’da düzenlenen 3. Uluslararası Kadınlar Konferansı’nda bu tarih 8 Mart olarak belirlenir.
- Daha sonrasında Amerika Birleşik Devletleri Dünya Emekçi Kadınlar Günü’nü 1960’lı yılında ‘Dünya Kadınlar Günü’ olarak kabul eder. Ardından 1977’de Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda da 8 Mart’ın Dünya Kadınlar Günü olarak anılması kabul edilir. Günümüzde kutlanan bu özel gün resmi olarak böyle tanınmıştır.
Dünya Kadınlar Günü Türkiye’de İlk Ne Zaman Kutlandı?
Yukarıda anlattığımız gibi birçok mücadele sonucu ortaya çıkan Kadınlar Günü, ülkemizde de kutlanan bir gündür. Peki, Dünya Kadınlar Günü Türkiye’de ilk ne zaman kutlandı?
Kadınlara haklarının verilmesi konusunda birçok ülkeden daha erken davranan Türkiye, ilk defa 1921 yılında 8 Mart Kadınlar Günü kutlaması yapmıştır. Bu nedenle dünya üzerindeki birçok ülke için öncü olduğunu söylememiz gerekir.
Türkiye’de her yıl 8 Mart’ta çeşitli kadın örgütleri tarafından Dünya Kadınlar Günü kutlanmaktadır. Kadınların sosyal, siyasi ve ekonomik hakları kadınlara özel bu anlamlı günde konuşulmaktadır. Son yıllarda kadın erkek fark etmeksizin gençlerin bu konudaki bilinçlerinin artması ile kadın hakları yalnızca 8 Mart’ta konuşulan bir gün olmaktan çıkmıştır. Artık bu haksız durum ile savaş sürekli gündeme getirilmektedir. Dünyanın her yerinde kadın hakları için mücadeleler sürmektedir. Günümüz kadınları daha güçlü ve kendi ayakları üzerinde duran bireylerdir. Bu güçlü kadınlar; her geçen gün daha eşit, daha özgür ve daha mutlu olacakları bir dünya inşa edecektir.
Her sene 8 Mart tarihinde özellikle erkekler hayatlarındaki önemli kadınlara bu gün ile ilgili bir sürpriz yapar. Bunun nedeni ise hayatlarındaki kadınlara teşekkür etmektir. Onların güçlerine ne kadar inandıklarını, onlara her zaman destek olduklarını ve olacaklarını ifade etmektir.
Kadınlar Günü tarihçesi hakkında bilgiler verdiğimiz yazımız burada sona eriyor. Tüm kadınların 8 Mart Dünya Emekçi Kadınlar Günü kutlu olsun. Tüm emeklerinizin karşılığını alabilmeniz dileğiyle… Okumayı seveceğiniz diğer bazı yazılarımız: