Montrö Kontratı niçin bir kere daha gündeme geldi?
İstanbul Sözleşmesi’nden Cumhurbaşkanlığı kararıyla çıkılmasının kanuna uygun olup olmadığı tartışması sürüyor. TBMM Lideri Mustafa Şentop’un “Bir Cumhurbaşkanı Montrö’yü de feshedebilir mi?” sorusuna “Teknik olarak evet” karşılığını vermesi, Montrö Mukavelesi’ni tekrar gündeme getirdi.
TBMM Lideri Mustafa Şentop, 24 Mart Çarşamba günü Habertürk TV’de katılmış olduğu bir programda İstanbul Sözleşmesi’nden Cumhurbaşkanlığı kararıyla çekilmenin mümkün olup olmadığıyla ilgili soruya “Teknik bir tabirle Meclis onaylama müsaadesi veriyor sadece Cumhurbaşkanı onaylamayabilir veya onaylayabilir sonrasında geri çekebilir. Parlamento evresi bir müsaade evresidir yalnızca. Bu yeni değil, 1963’ten bu yana bu türlü oluyor bu. Bunun örnekleri var.” yanıtını verdi.
Şentop, cevabın akabinde daha evvel Cumhurbaşkanı kararıyla Türkiye’nin çekilmiş olduğu bazı memleketler arası mutabakatları sıralayarak örnekleri bulunduğunu söylemiş oldu.
Bunun üstüne gazeteci Muharrem Sarıkaya, “Bigün bir Cumhurbaşkanı gelip ben Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi’nden çekildim derse veya Montrö’yü tanımıyorum feshettim derse…” diye sordu.
Şentop “Teknik olarak yapabilir” karşılığını verdi:
“Yalnız bizim sistemde değil Almanya da ABD da Fransa da bunu yapabilir. Lakin mantıkta mümkün-muhtemel ortasında bir fark vardır. Marmara Denizi’nden ayran yapmak mümkün müdür? Kâfi ölçü yoğurt bulursanız, Marmara Denizi’ni de karıştırırsanız aklen mümkün olabilir. İhtimal ise gerçeklerden hareketle bir işin olabilirliği üstüne, bu mümkün değildir.”
Muhalefetten tepki geldi
Bu sözler üstüne CHP Küme Başkanvekili Engin Altay, düzenlemiş olduğu basın toplantısında Şentop’un kelamlarıyla ilgili “TBMM Lideri’nin Anayasa’nın 90. unsurunu kafi irdelemesi lazım. Bazı mutabakatlarda Meclis onayına gerek yok, kimileri için yalnızca data verilir. Kimi mutabakatlar TBMM’de onaylanınca yürürlüğe girer. Cumhurbaşkanının bozacağı mutabakatlar Meclis onayına muhtaçlık duyulmayan mutabakatlardır. Almanya da Hitler’e bu türlü bir yetkiyi tam da 23 Mart’ta vermişti. Ülkenin başına ne belalar açmış olduğu ortada. TBMM Liderimizin yasama yetkisini tek adama altın tepside sunması beni incitiyor.” değerlendirmesi yapmış oldu.
Kafi Parti Genel Önder Yardımcısı Ünzile Yüksel de, “Montrö, Türkiye’nin boğazlardaki bağımsızlığıdır. Dünya’yı bıçak sırtında tutan bir muahede asla tek bir kişinin isteği ile kaldırılamaz” açıklaması yapmış oldu:
“Kaygı veren bir izahat. Hakikaten insan duyduğunda kulaklarına inanamıyor. Türkiye’nin bağımsızlığının temsili olan Gazi Meclisimizin Lideri Mustafa Şentop, asla çekinmeden Montrö’nün Cumhurbaşkanı sonucu ile kaldırılabileceğini lisana getiriyor. Oldukça tehlikeli açıklamalar yapıyorlar. Montrö’nün kaldırılmasının gündeme gelmesi bile hem Türkiye’de hem de Dünya’daki tüm istikrarları altüst eder.”
Şentop: Ben rastgele bir mutabakat adı zikretmedim
Münakaşanın büyümesi ve birçok muhalif siyasetçi tarafınca da lisana getirilmesi üstüne Şentop, bahisle ilgili bir izahat daha yapmış oldu.
29 Mart’ta gazetecilerin sorularını yanıtlayan Şentop, “Ben rastgele bir mutabakat, sözleşme adı zikretmedim. İsim söylem etmeksizin Anayasa’nın 90. hususunda ve ilgili mevzuatımızda memleketler arası antlaşmalarla ilgili iç hukuktaki düzenlemelerden bahsettim.” tabirlerini kullandı:
Erdoğan daha evvel “Montrö ne kazandırmıştır ne kaybettirmiştir, düşündünüz mü?” demişti
Aralık 2019’da Kanal İstanbul’un Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporunun onaylandığının açıklanması üstüne Montrö Kontratı bir sefer daha gündeme gelmişti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Bir İstanbul boğazımız var. Siz Independenta vakasını unutuyor musunuz? Hepsinden öte Montrö Muahedesi Türkiye’ye ne kazandırmıştır ne kaybettirmiştir? Bunu asla düşündünüz mü?” açıklaması yapmıştı.
30 Aralık’ta da Kanal İstanbul projesine yönelik itirazları değerlendirirken Erdoğan “Montrö Mukavelesi’nin siyasal tehdidine” dikkat çekmiş; sonrasında ise katılmış olduğu bir tv programında mevzuyla ilgili soruya “Montrö’yü başa takmayın” yanıtını vermişti.
İstanbul Büyükşehir Belediye Lideri Ekrem İmamoğlu, bu tabirler üstüne “Kanal İstanbul, Montrö’yü baypasa dönüştürebilir ve kasvet yaratabilir. Başta bu var ise, o zaman Çanakkale ile ilgili de bir müdahale gerektirir ki Tanrı korusun” yorumu yapmıştı.
- Kanal İstanbul: Erdoğan’ın ‘hayalim’, İmamoğlu’nun ‘katliam’ söylediği proje
- Meclis’in kabul etmiş olduğu İstanbul Mukavelesi’nin Cumhurbaşkanlığı kararıyla feshedilmesi hukuka uygun mu?
kaynak : t24.com