- 02:44Almanya'da Türk esnaflara boykot çağrısı!
- 02:43'Evet' kararına bir destek de o cemaatten geldi
- 02:36Halkın yüzüne nasıl bakacaklar!
- 02:33FETÖ'cülere sahip çıkıp devleti suçladı!
- 02:24Balıkesir'de otomobille motosiklet çarpıştı: 1 ölü, 1 yaralı
- 02:18Fas’ta yeni hükümet için anlaşmaya varıldı
- 02:17Polonya'da AB yanlısı gösteriler
- 02:16Liverpool ve Real Madrid'in efsanelerinden yardım maçı
- 02:15Kerkük'te IKBY bayrağının asılmasına tepkiler sürüyor
- 02:04Konya'da fuhuş operasyonu 10 gözaltı
- Altın144,409
- BIST90.383
- Dolar3,6117
- Euro3,9021
- Euro/Dolar0.00
- Sterlin4,5070
- İstanbul8 °C
- Ankara7 °C
- İzmir10 °C
- Konya8 °C
- Adana12 °C
- Antalya10 °C
- Diyarbakır5 °C
- Bursa7 °C
- Kayseri2 °C
- Kocaeli5 °C
- Şanlıurfa10 °C
- Gaziantep10 °C
- İçel16 °C
Ünlü Amerikalı sosyolog Immanuel Maurice Wallerstein, Barack Obama ile George W. Bush arasındaki farklara dikkat çekerek, Obamanın ABD Başkanı olması durumunda nelerin değişeceğini yazdı.
Obama Neyi Değiştirebilir?
Henüz kesin olmasa da, Demokrat başkan adayı, Barack Obama olacak gibi görünüyor. Obamanın John McCain karşısında yarışı kazanması da yüksek bir ihtimal. Senatoda ve Temsilciler Meclisinde Demokrat çoğunluğun artacağı ise neredeyse kesin. Bu nedenle Obama, seçmenlerinden aldığı yüksek vekâletle bu makama gelecek.
Yarışa altı ay kadar önce genç ve galibiyeti şüpheli bir aday olarak giren Obamanın bu noktaya nasıl gelebildiği sorusuna verilecek cevap ortada. Değişim temasını vurgulaması seçmenlerde, daha önce oy kullanmayanlar da dahil olmak üzere, yankı uyandırdı. Kuşkusuz, değişim muğlâk bir terimdir ve anlamı onu kimin savunduğuna da bağlıdır. Değişim teması ABDde, ülkedeki ve dünyadaki durumdan duyulan rahatsızlığa hitap ediyor gibi görünüyor. En büyük rahatsızlığın yaşandığı iki alan Iraktaki savaş ve ekonominin durumudur.
Seçmenlerin çoğu Irak savaşını bir bataklık, bu ülkeyi işgali de bir hata olarak görüyor gibi. Ekonomiye gelince, seçmenler var olan yaşam standartlarının gittikçe düştüğünü söylüyorlar ve daha da düşmesinden korkuyor gibiler. Böylece Bush yönetimini ana hatlarıyla reddediyorlar ve onu çoğunlukla kendi sıkıntıları sebebiyle suçluyorlar. Seçmenlerin değişim adına belirli olarak ne istedikleri çok net olmasa da net olan, değişimi istedikleridir.
Obamayı bu kapsamlı değişim temasının ötesinde cazip kılan ikinci şey ise üslubudur. Herkesle diyalog kurabileceğini söylüyor: dost olmadığı varsayılan uluslararası güçler, uluslararası müttefik olduğu varsayılanlar ve ülke içindeki tüm siyasi kesimlerden kişiler buna dahil. Yani, Birleşik Devletlerin birlikte asla masaya oturmaması gereken gruplar olduğunu ısrarla söyleyen Bushun tamamen zıttı.
Obamanın üslubunu cazip kılan ikinci bir nokta var. Sürekli tekrar ettiği bir cümle: evet, yapabiliriz!. Bu temayı Obama, Latin kökenli bir tarım işçileri lideri olan efsanevi Cesar Chavezin Si, se puede! sloganından almıştır. Bu özellikle ABD politik sisteminde marjinalleşmiş gruplara ve bu temayla güç kazanabileceklerini düşünenlere çekici geliyor.
Başkan olmaya çok yaklaşması basında, internette ve kamuda Obamanın ne tür değişikliklere girişmeyi tasarladığı konusunda hatırı sayılır bir tartışma yarattı. Bu bana yanlış bir soru gibi geliyor. Gerçek soru Obamanın nasıl ne türden değişiklikler yapmaya muktedir olduğudur ki, tamamen farklı bir sorudur.
Obama, Irak savaşına muhalif, takındığı tavır, kimi zaman oldukça kuvvetli, kimi zaman oldukça ihtiyatlı olsa da, her zaman ortanın solundaki bir liberal demokratın siciline sahiptir. Beyaz Saraya farklı bir tarz getirmek istediği kesindir. Uygulamak istediği politikanın radikalliği netlikten çok uzaktır. Politik olarak dışarıdan göründüğünden çok daha radikal olduğunu varsaysak bile; o malum soru hala akıllarda: Ne yapabilir? Birleşik Devletler başkanları şüphe yok ki siyaseti ciddi biçimde etkileyebilirler -George Bush bunu ispatladı- ama aynı zamanda makamlarının da mahkumudurlar. İşte bu yüzden dış politikada, ekonomi politikasında ve kültür politikası denen müphem alandaki seçeneklerin neler olduğunu gözden geçirmeye değer.
Dış politikanın en acil ve ağır basan konusu sadece Irakta değil, Afganistanda, İranda, Pakistanda ve İsrail/Filistinde karşı karşıya olduğu- Ortadoğudur. Bush kendinden sonra gelecek başkanın bu konuda elini kolunu bağlamak için çok uğraştı. Ortadoğu politikasının doğrudan ABD hükümetinin elinde olduğunu düşünmekle hata yaptı. Ben bunun artık böyle olmadığını düşünüyorum. Bölgede Birleşik Devletlerin sınırlı gücüyle yönlendirebileceğinin çok ötesinde bir güç enflasyonu var.
Irakta anti-Amerikan milliyetçilik yavaş yavaş fakat kendinden emin olarak şiddetleniyor. Afganistanda Taliban fiili gücünü geri kazanıyor ve NATOnun uluslararası bir güç olarak işleyişini, ek bir sonuç olarak tehdit ediyor. Birleşik Devletler Pakistanda kendisinden bile az sevilen dostu Pervez Müşerrefin fırtınayı atlatması için sessizce dua ediyor. İranlılar ise Birleşik Devletlere gerçek bir tehlikeye girmeden kolayca kafa tutabileceklerine karar verdiler. Hem İsrail hem de Filistin yetkilileri hem içerde hem de dışarıda daha da huzursuz bir zemindeler. Condolezza Rice herkes tarafından şiddetle reddedildi. Obamanın dışişleri bakanı farklı mı karşılanacak?
Eğer bu fırtına bölgedeki ABD politikalarını bozguna uğratsa ve ABD güçleri Iraktan çekilse dahi, Obamanın daha zeki ve dostane tavrını takdir etseler bile batı Avrupanın, Rusyanın, Çinin ve Latin Amerikanın, Birleşik Devletlere yaklaşması sağlanabilir mi? Mevcut jeopolitik eğilimler Birleşik Devletlerin karşısında. Obama Bushtan daha iyi olsa da, ne kadar daha iyi olabilir?
ABD ekonomisine baktığımızda da hikâye çok farklı değil. Demokrat yönetim vergilendirme, sağlık hizmetleri ve çevre konusunda mutlaka farklı politikalara sahip olacak. Muhtemelen nüfusun daha yoksul %80i nispeten daha iyi durumda olacak. Ne var ki Birleşik Devletler neoliberal ticaret anlaşmalarını delse bile imalat sanayi geri dönülemez durumda. Bu alanda da muhtemelen Ortadoğudaki jeopolitik fırtınadan da güçlü bir kasırga var ki Birleşik Devletler hızını kesemiyor.
Tüm bunlar, Obamaya yalnızca benim müphem olarak nitelendirdiğim kültürel alanı bırakıyor. Obamanın kampanyası gittikçe artan ve özerklik kazanan bir gücü kendinde topluyor. Bu güç evet, yapabiliriz diyenlere ait. Obama, bu gücü alevlendirmekle beraber bu kendiliğinden gerçekleşen bir güçtür ve bir başkan olarak yapacaklarını önemli ölçüde etkileyecektir. Geniş bir bakış açısıyla, bu onu ABD başkanı olarak, hem doğrudan hem de Kongredeki üyeleri yoluyla sola itekleyen bir güç olacaktır.
Bu gücün Obamayı nereye çekeceğini tam olarak söylemek oldukça güç. Fakat etkisi, son otuz yıl içinde Cumhuriyetçi Parti politikaları üzerinde etkili olan dindar sağ tabir edilenlerin etkisiyle kıyaslanır hale gelebilir. Martin Luther King şöyle diyordu: bir hayalim var. Bu hayalde daha eşitlikçi nitelikteki çok farklı öncelikleri olan bir Birleşik Devletler vardı. Eğer önümüzdeki dönem kısmen de olsa bu hayalin gerçekleşmesini sağlarsa, bu şüphesiz Birleşik Devletlerin dünya sistemde oynadığı ya da oynamayı dilediği rol üzerinde uzun vadede etki yapacaktır. Birleşik Devletlerin ve dünyanın kendisi için sürdürmek istediği ekonomik kuruluşlar üzerinde de uzun vadeli etkisi olacaktır.
Aslında değişim mümkün ve oldukça olumlu bir potansiyeli var. Bu yine de herkesten çok Obamaya bağlı. Fakat Obama evet yapabiliriz diyenlere, kendisini ve Birleşik Devletleri yönlendirecek yeri belki, yalnızca belki verebilir. (Sendika)