Yapay zeka (Yapay Zeka, Al) bir bilgisayar veri merkezi olarak tanımlanıyor ve pek çok kullanım yolunun yanında günümüzde çok yeni de olsa tüp bebek uygulamalarında da tercih ediliyor. Tüp bebek uygulamalarında yapay zeka veri bankası dünyanın en iyi tüp bebek merkezlerinde hamile kalan ve genetik yapısı normal olan embriyolardan oluşan ve embriyolar hem de hem de gelişim açısından yapay zeka ile karşılaştırılabiliyor. Bu gebelik şansı en yüksek ve genetik yapı en normal embriyo seçimi yapılırken, en sağlıklı gebeliğin de ilk denemede gerçekleşmesi mümkün hale geliyor.
HEDEF İLK SEFERDE GEBELİK
Kadın Hastalıkları, Doğum ve Tüp Bebek Uzmanı Prof. Dr. Gökalp Öner, “Tüp bebek konusunda dünyada yapay zeka uygulamaları 2021 yılında başladı. Türkiye’de aynı yıl ilk kez biz de merkezimizde tüm hastalarımıza ücretsiz olarak uygulamaya başladık. Yapay zekayı her embriyonun sağlığıyla ilk hamileliği yakalamak için doğurmak. Gebelik oranlarımız çok yüksek seviyelere çıktı. Bunun nedeni doğumun üremesi embriyoyu yapay zekanın seçmesi ve gerekirse genetik yapının şüpheli embriyolara hamile bırakılıp gebelik şansının en yükseğinden çıkarılmasıydı. Yapay zeka kullanmanın avantajı elde edilen embriyoları transfer etmeyi deneme ve gerekli hallerde embriyolara genetik tanı doğum doğurmadır” diyor ve devam ediyor:
ARAŞTIRMA SONUÇLARI NEYE İŞARET EDİYOR?
“Yapay zekanın tüp bebek uygulamaları konusunda yurt dışında yapılmış 2 çalışma ve bizim bir çalışmamız var. Bu araştırmaların bölümlerine göre yapay zekanın başarı – araştırma oranı yüzde 90, genetik olarak yakalama oranı ise yüzde 70’e yakındır. Bizim çalışmamız ise Genetik olarak embriyoya tarama işlemi yapıldığı “genetik tanılı tüp bebek” yönteminin halen altın standart olduğunu göstermektedir. Bu noktada 38 derece büyük kadın doğum genetik tanılı tüp bebek uygulamasını götür.”
YAPAY ZEKA NASIL KULLANILIYOR?
Tüp bebek uygulamalarında yapay zeka iki farklı alanda kullanılıyor. Bunlardan birincisinin yapay zeka ile embriyo seçimi ikincisinin ise sperm seçimi olduğu belirtiliyor. Sistemin işleyişi şu şekilde ilerliyor; Embriyoların üreme oranları, yapılmış yazılımsa genetik deneme ve canlı doğumları programıyla sistem doğum yapıyor ve bu Embriyolarla veri bankası oluşturuluyor. Sonraki embriyolar embriyolar bu veri bankasıyla karşılaştırılıyor ve gebelik şansı en yüksek Embriyo transferi yapılıyor. Özellikle hamilelikteki düşük riskleri en aza indirirken, doğumda genetik hastalıkla doğum riski ortadan kalkabiliyor. Bu yöntemde, embriyoların dış hücrelerine 5. günde lazerle araştırma yapılıyor ve “yeni nesil dizileme yöntemi” ile genetiği normal olan Embriyo üremep anne rahmine yerleştiriliyor.
GENETİK TANILI TÜP BEBEK KİMLERE YAPILIYOR?
*Kadının yaşı 38’den fazlaysa
*Tüp bebek denemelerinde iki kez en iyi kalite 5. gün Embriyosu verilmesine rağmen gebelik elde edilememişse
*Daha önce düşük öykü olanlardan düşüklerden genetik yollardan örnekte genetik bozukluk varsa
*Anne veya baba adayında genetik bozulma öyküsü bulunuyorsa bu yönteme başvurulabiliyor.
EMBRİYO SEÇİMİNDE YAPAY ZEKA
Diğer teknolojik ve başarı oranı yüksek yöntemlerin ise Embriyonun yapay zekâsının kullanıldığı belirtiliyor. Bu yöntem, hem oranlarını artırmayı hem de hamileliğin sağlıklı devam etmesini sağlıyor. Yapay zekâ ile genetiği en normal olan embriyo seçimi de yapılabiliyor. Bu özelliklerin yöntemin, “embriyo genetik tarama testi” gibi çalışmakta olduğunu gösteriyor. Bu şekilde, çiftlerin ilk tüp bebek denemelerinde gebeliği yakalama şansları artıyor. Tüp bebekte yetiştirme en iyi embriyonun elde sperm örneklerinin, mikroskopla video izleme sistemi kullanılarak sperm sınıflama yöntem kriterlerinin artırılması yapay zeka tarafından belirlenirken ise yapay zekanın ikinci kullanım alanı oluşturuluyor.
YÖNTEM ŞU AN BİLE ÇOK YENİ KABUL EDİLİYOR
Gökalp Öner, “Yapay zekayla uğraşan her uzman bunu aynı şekilde kullanıyor. Bunun nedeni yapılan bu işin bir maliyetinin bulunmasıdır” diyor ve devam ediyor; “Gebelik getirme oranıyla genetik sonuç ayrı ayrı değerlendirilmekte ve hasta buna göre yönlendirilmektedir. Yöntem şu an bile çok yenidir ve veri bankasına veri girişi her geçen gün çoğaldığı için gelişmektedir.”
HANGİ ALANLARDA YARLANILIYOR?
*İlk tüp bebek denemesinde hamileliği elde etmede
*Tüp bebekle elde edilen gebeliklerde düşüklerin gebeliklerinde
*Genetik tarama yaparak en kaliteli Embriyoyu transfer edebilme ve kalan en iyi Embriyoları dondurma imkanı sağlamada
*Hangi Embriyoya Genetik Tanıma Konusuna Yardımcı Olma Ve En Doğru Sonuç En Hızlı Şekilde Elde Etmede
*Özellikle Genetik tanılı tüp bebek istemeyen ileri yaştaki embriyonun sağlıklı doğumu gerçekleştirmeyi geliştirmekda
GELECEKTE TARAMA TESTİ OLARAK KULLANILABİLİR
Yapay zekayla yapılandırılmış tüp bebek uygulamaları, depolama alanlarındaki çeşitli avantajları sağlıyor. Gebelik üreme embriyoyla ilk gebeliği gebeliği yakalamanın ek maliyetinin ne zaman ortaya çıktığı belirtiliyor. Gökalp Öner, “Günümüzde genetik tanı olarak yapay zeka hala gelişiyor. Henüz tarama testi kadar güvenilir olmasa da şimdiye kadar kesinlikle iyi bir tarama testi yapılmasına inanılıyor. Bence gün gelecek ve yapay zeka tüm tüp bebek merkezlerine geçiş dünyada standart hale gelme gebeliklerini artıracak” diyor.
SÜPER NESİL İNANIŞI
Konuyla ilgili öngörüler de bulunuyor. Öner’e göre yapay zeka, ilerleyen zamanda en kaliteli embriyonun yanında başka ek hastalıkları da seçecek. Bu bizi bekleyen süper bir nesil olabileceği tahmin ediliyor. Şu an Türkiye’de yasak olsa da yapay zekanın ilerleyen nesil üremesi de kullanılabileceğine inanılıyor.