1 ANEMİLİ HASTAYA GENEL YAKLAŞIM Dr Mustafa ÇETİN Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi Hematoloji Bilim Dalı
2 Dersin içeriği Aneminin tanımlanması. Anemi tanısında fizik muayene, öykü Semptom ve Bulgular Anemili hastaya yaklaşım Hematopoez ve Eritropoez Eritrosit morfolojisine göre anemilerin sınıflandırılması. Vaka Örnekleri
3 Anemi Standart kan hacminde bulunan hemoglobin miktarının referans sağlıklı populasyon değerlerinin altında olmasıdır.
4 Anemi tanımı WHO kriterlerine göre erişkinlerde; Erkek Kadın Hemoglobin (gr/dl) < 13 < 12 Hemotokrit (%) < 42 < 37
5 Genel Semptom ve Bulgular Baş ağrısı, Baş dönmesi, Kulak çınlaması Taşikardi. Solukluk (Deri-Konjoktiva) ± Sarılık (Deri-Konjoktiva) ± Splenomegali
6 Konjoktivalarda solukluk
7 Deride Solukluk
8 Sarılık (deri- kornea) Masif Splenomegali.
9 Demir Eksikliğinde Semptom ve Bulgular Çarpıntı, Nefes darlığı, Solukluk, Ağız köşelerinde ülserasyon ve fissürler (cheilitis) Pika öyküsü Koilonişia (Kaşık tırnak) Plummer-Vinson sendromu (atrofik glossit + disfaji + özofageal vebler)
10 Megaloblastik Anemilerde Semptom Ve Bulgular Halsizlik, çabuk yorulma, Limon sarısı solukluk Çarpıntı, angina, kalp yetersizliği, Ortostatik hipotansiyon İştahsızlık, bulantı, ishal, Glossite bağlı dilde ağrı, şişlik, kızartı, tat almama, (Hunter dili: kırmızı-papillar atrofik dil),
11 Megaloblastik Anemilerde Nörolojik Bulgular Ekstremitelerde uyuşma ve iğnelenme ilk yakınmalar arasındadır. En erken ve önemli bulgu diyapazonla aranan vibrasyon duyusunun kaybıdır. Periferik nöropati; medulla spinalis arka ve yan kordon dejenerasyonu sonucudur. (Romberg Sign) İskemik Retinopati ve optik atrofi Mental bozukluklar.
12 Megaloblastik Anemilerde Nörolojik Bulgular B 12 vitamin eksikliğinde anemi, hatta makrositoz dahi olmadan nörolojik tablonun gelişebileceği akılda tutulmalıdır.
13 Konjenital Hemolitik Anemilerde Bulgular Büyüme- gelişme geriliği Tipik yüz görünümü. Talesemi Major
15 Anemi Bir hastalık tanısı değildir, bir bulgudur.
16 Anemili hastaya yaklaşım Anemili bir hastaya yaklaşan hekim öncelikle; Anemiye yol açan nedeni araştırmalıdır. Anemi nedenini aydınlatmadan körlemesine demir, folik asit ve B 12 vitamini ya da kan transfüzyonu uygulaması yanlıştır.
17 Anemili hastaya yaklaşım Anemili bir hastada ayrıntılı anamnez (öykü) ve FM yapılmalıdır. Sonra yapılması gereken ilk iş otomatik kan sayımı sonuçlarını değerlendirme olmalıdır.
18 Eritropoezis (Kırmızı Küre Üretimi) Eritrositlerin yaşam süreleri 120 gündür. Günlük eritrosit yapımı 20 x dır.
19 Kırmızı Küre Üretimi Epo mrna Epo Oksijen Reseptörleri Böbrek Kemik İliği Multi-potent stem cell Erythroid stem cell Kan Damarı-Hipoksi Periferal Kan 3-4 gün RBC ömrü gün
20 Periferik yaymanın hazırlanışı ve okunması
21 Normal PY: Kırmızı Küreler & Beyaz Küreler Normokrom normositik Eritrosiler Eozinofil Lenfosit Monosit Nötrofil Bazofil
33 Eritrosit indekslerinin değerlendirilmesi Ortalama Kırmızı Küre Hacmi MCV: 85 ± 8 fl Ortalama Kırmızı Küre Hemoglobini MCH: 28.5 ± 2.5 pg Ortalama Eritrosit Hb Konsantrasyonu MCHC: 34 ± 2 g/dl Kırmızı Küre Volüm Dağılımı RDW: % Mikrositer hücreler MCV Makrositer hücreler
34 Eritrosit indekslerinin değerlendirilmesi Ortalama Kırmızı Küre Hacmi MCV: 85 ± 8 fl Ortalama Kırmızı Küre Hemoglobini MCH: 28.5 ± 2.5 pg Ortalama Eritrosit Hb Konsantrasyonu MCHC: 34 ± 2 g/dl Kırmızı Küre Volüm Dağılımı RDW: % Mikrositer hücreler MCV Makrositer hücreler
35 Eritrosit indekslerinin değerlendirilmesi Ortalama Kırmızı Küre Hacmi MCV: 85 ± 8 fl Ortalama Kırmızı Küre Hemoglobini MCH: 28.5 ± 2.5 pg Ortalama Eritrosit Hb Konsantrasyonu MCHC: 34 ± 2 g/dl Kırmızı Küre Volüm Dağılımı RDW: % Mikrositer hücreler MCV Makrositer hücreler
36 Eritrosit indekslerinin değerlendirilmesi Ortalama Kırmızı Küre Hacmi MCV: 85 ± 8 fl Ortalama Kırmızı Küre Hemoglobini MCH: 28.5 ± 2.5 pg Ortalama Eritrosit Hb Konsantrasyonu MCHC: 34 ± 2 g/dl Kırmızı Küre Volüm Dağılımı RDW: % Mikrositer hücreler MCV Makrositer hücreler
37 MCV (Ortalama eritrosit hacmi) Normal eritrositlerin hacimleri fl dir. Kabaca; 80 fl nin altındaki eritrositler mikrositik, 100 fl nin üzeridekiler makrositik kabul edilir. A nemilerin sınıflamasındaki en faydalı parametredir. Anemi + MCV düşüklüğünde hipokrom ve mikrositer anemiler akla gelir. Bu tip anemilerin en sık görülen nedenleri; demir eksikliği, talasemi ve kronik hastalık anemileridir. Anemi + MCV yüksekliğinde megaloblastik anemiler ve myelodisplastik sendromlar düşünülmelidir.
38 MCH (Ortalama eritrosit hemoglobini) Normal değeri pikogramdır. Anemi sınıflamasında MCV ile paralellik arzeder. Mikrositik anemilerde hacmi küçük olan eritrositlerin ihtiva ettiği hemoglobin az olduğundan MCH de düşüktür.
39 MCHC (Ortalama eritrosit Hb konsantrasyonu) Eritrosit içi hemoglobinin % olarak ifadesidir. % arasındaki değerlere sahiptir. Herediter sferositozda % 36 nın üstüne çıkar
40 RDW (Ortalama eritrosit dağılım genişliği) Eritrositlerin büyüklüklerinin dağılım genişliğini gösterir. Anizositozun objektif bir göstergesidir. MCV den sonra anemilerin ayrımında en faydalı tetkiktir. Özellikle hipokrom mikrositer anemilerin ayrımında faydalıdır. Demir eksikliğinde RDW artarken talasemide normaldir.
41 Retikülosit sayısı Mutlak retikülosit sayısı= %Rtk X Eritrosit 100 Normal 50, ,000/mm 3 Kemik iliğinin anemiye olan yanıtını gösterir. Hem sentez bozukluklarında azalır ( Örn: Fe ) Globin sentez bozukluklarında artar.(örn:talasemi)
42 Anemik Hastada Dikkat Edilecek Noktalar Hemoglobin (Hb g/dl) düzeyi Kırmızı Küre Sayısı (RBC / /L) Kırmızı Kürelerin Büyüklüğü (MCV / fl) Beyaz Küre Sayısı (WBC / 10 9 /L) Trombosit Sayısı (platelets / 10 9 /L) Kan Yayması Değerlendirilmesi
44 Anemilerin Morfolojik Sınıflaması Anemisi olan bir hastada otomatik kan sayımı aletleri ile aneminin morfolojik yapısı belirlenir. MCV aneminin hangi morfolojik tipte (makrositik, normositik, mikrositik) olduğunu açıklar. Periferik yaymada eritrosit morfolojisi'nin incelenmesiyle de aynı sonuca ulaşılabilir.
46 Mikrositik Anemi MCV Normositik Makrositik Ferritin Vit B 12 ve folat Fe (DEA) Sebebi Araştır Fe normal Kronik Hastalık Hemoglobinopati Normal Non megaloblastik Anemi Düşük Sebep araştır Retikülosit Hemoliz veya kan kaybı Yüksek Düşük Kronik Hastalık Anemisi KBY Kemik İliği Yetmezliği
47 CBC SONUÇLARINI NASIL YORUMLAMALIYIZ?
48 CBC SONUÇLARINI NASIL YORUMLAMALIYIZ? Hastanın anemi bulguları yoksa Düşük hemoglobin, hematokrit ve diğer eritrosit parametrelerinin cihaz hatası veya başka bir hastaya ait olabileceği unutulmamalı (Bu durumun tam tersi de doğrudur).
49 CBC SONUÇLARINI NASIL YORUMLAMALIYIZ? Anemisi olan hastada bakılacak ilk parametre MCV. Eğer MCV düşükse mikrositik anemi söz konusudur ve RDW değerine bakılmalıdır. MCV düşük; RDW değeri yüksekse demir eksikliği normalse talessemi olabilir. Talassemide RBC değeri yüksektir (Mentzer İndeksi). Kronik kan kaybına bağlı demir eksikliği anemisinde ılımlı lökositoz ve trombositoz olabilir.
50 CBC SONUÇLARINI NASIL YORUMLAMALIYIZ? MCV yüksek ise; makrositik anemi düşün (Retikülosit düşük ise B12 Eks sekonder inefektif eritropoezis, yüksek ise hemolize sekonder aşırı yapım-yıkım sonucu folat eksikliği ) MCV yüksek ise; B12 ve Folat normal ise nonmegaloblastik makrositik anemi düşün; hipotirodi, KC hastalığı vs.) Yüksek Retikülosit kemik iliğinin anemiye cevabını gösterir; hemolitik anemilerde artar, Megaloblastik inefektif eritropoezde azalır. RDW: Anizositozun objektif bir göstergesidir. Özellikle hipokrom mikrositer anemilerin ayrımında faydalıdır. Demir eksikliğinde RDW artarken talasemide normaldir.
51 CBC SONUÇLARINI NASIL YORUMLAMALIYIZ? Polistemi ( Hb:, HTC: ) Eritrosit sayısı ile birlikte Hb, Hct yüksekliği dışında anormallik yoksa sekonder eritrositoz (KOAH, vs) yapan nedenler düşünülmeli. Ancak eşlik eden beyaz küre ve trombosit sayısındaki artışlar (lökoeritroblastik Kan Tablosu) akla myeloproliferatif hastalıkları özelliklede polisitemia vera yı getirmelidir. Anemisi olan bir hastada lökositoz da varsa akut veya kronik lösemi olabilir. Bu durumda trombosit sayısı önemlidir. Trombosit sayısı da düşükse akut lösemi olma olasılığı daha fazladır. Kronik lösemilerde trombosit sayısı yüksek veya normaldir.
52 CBC SONUÇLARINI NASIL YORUMLAMALIYIZ? Sadece trombosit sayısının düşük olduğu durumlarda Trobositopeni yapan hastalıklar, özelliklede immüm trombositopeniler düşünülmelidir. Lökosit ve eritrosit parametrelerinde anormallik olmadan en sık görülen trombositopeni nedeni İTP dir Pansitopeni durumunda aplastik anemi, akut lösemi, myelodisplastik sendrom, megaloblastik anemiler akla gelmelidir.
Klinik Laboratuvar Testleri HEMOGRAM (TAM KAN SAYIMI) Diğer adı ve kısaltma: Tam kan sayımı, CBC. Kullanım amacı: Genel sağlık durumunun kontrolü, kemik iliğinin hücre üretim faaliyetinin ve beslenme ile
T.C. SAĞLIK BAKANLIĞI BAKIRKÖY DR. SADİ KONUK EĞİTİM VE ARAŞTIRMA HASTANESİ UZM. DR. SAMİ HATİPOĞLU ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI KLİNİK ŞEFİ VE AİLE HEKİMLİĞİ KOORDİNATÖRÜ Tez danışmanı: UZM. DR. SAMİ
KRONİK HASTALIK ANEMİSİ İNT.DR.KÜBRA ÖZATA Ocak 2012 1 GİRİŞ VE TANIM Kronik hastalık anemisi (KHA); infeksiyon, inflamasyon, neoplastik hastalıklar, ağır travmalar, kalp yetersizliği, diabetes mellitus,
Birinci Basamakta Laboratuvar Kullanımı *Dr. Kurtuluş ÖNGEL **Dr. Yasemin TÜRKER *Yrd. Doç. Dr., Süleyman Demirel Üniversitesi, Tıp Fakültes, Aile Hekimliği Anabilim Dalı Isparta *Arş. Gör. Dr., Süleyman
Dicle Tıp Dergisi / Z. Kaya, Tam kan sayımının değerlendirilmesi 2013; 40 (3): 521-528 Dicle Medical Journal doi: 10.5798/diclemedj.0921.2013.03.0326 DERLEME / REVIEW ARTICLE Tam kan sayım çıktılarının
T.C.Sağlık Bakanlığı Haseki Eğitim ve Araştırma Hastanesi Aile Hekimliği Koordinatörlüğü Doç. Dr. Mustafa Yenigün Tez Danışmanı Doç. Dr. Mehmet Kendir GEBELERDEKİ ANEMİNİN TÜRKİYE DEKİ YÖRESEL DAĞILIMI
Tam Kan Sayımı Dr. Mesude Falay Ankara Numune Eğitim ve Araştırma Hastanesi Hematoloji Laboratuvarı Tam Kan Sayımı cihazlarında kullanılan yöntemler 1. İmpedans yöntemi Tam Kan Sayımı cihazlarında kullanılan
Kansızlık (anemi) kandaki hemoglobin miktarının yaş ve cinsiyete göre kabul edilen değerlerin altında olmasıdır. Bu değerler erişkin erkeklerde 13.5 g/dl, kadınlarda 12 g/dl nin altı kabul edilir. Kansızlığın
ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 KRONİK HASTALIK ANEMİSİ IX. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU KRONİK HASTALIK ANEMİSİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ VE TANIM Kronik
α T.C. PAMUKKALE ÜNİVERSİTESİ TIP FAKÜLTESİ ÇOCUK SAĞLIĞI VE HASTALIKLARI ANABİLİM DALI NUTRİSYONEL VİTAMİN B12 EKSİKLİĞİ OLAN ÇOCUKLARDA TANI VE İZLEMDE HEMOREOLOJİK PARAMETRELERİN İNCELENMESİ UZMANLIK
KAN Kan, organizmada gerçekte kapalı bir kanallar sistemi içinde dolaşan bir dokudur. Dolaşım kanı, plazma adı verilen sıvı bir ortam içinde süspansiyon halinde bulunan şekilli elemanlardan meydana gelmiştir.
GEBELİK VE HEMATOLOJİ Dr. Mert Küçük, 1 Yrd. Doç. Dr. rfan Yava o lu, 2 Doç. Dr. Gürhan Kadıköylü, 2 Prof. Dr. Zahit Bolaman, 2 1 Çine Devlet Hastanesi, Kadın Hastalıkları ve Do um Klini i, Aydın 2 Adnan
Renal Anemi Tedavisi Dr. Bülent Tokgöz Erciyes Üniversitesi Renal Anemi Tedavisi Sebepler ve Belirtiler Klinik Çalışmalar ve Uygulamaya Etkisi Kılavuzlara Göre Renal Anemi Tedavisi World Health Organization.
KLİNİK TIP BİLİMLERİ TESTİ AÇIKLAMALI CEVAPLAR 1. HBsAg (+), antihbcigm negatif, enzimler yüksek, HBV-DNA yüksek ve karaciğer biyopsisinde ağır nekroinflamasyon ve hafif fibrozis olan bir hastada hangi
TÜRK HEMATOLOJİ DERNEĞİ XXXIV. ULUSAL HEMATOLOJİ KONGRESİ 11. Mezuniyet Sonrası Eğitim Kursu ve Yurtdışı Konuşmacı Metinleri 08-11 Ekim 2008 Sheraton Otel Çeşme, İzmir Türk Hematoloji Derneği Organizasyon
Kan Fizyolojisi Dr. Mehmet İNAN 1 Ekstrasellüler sıvının (hücre dışı sıvısı) bir parçası olan kan, plazma adı verilen sıvı ortam içinde kan hücrelerinin (eritrosit, lökosit, trombosit) süspansiyon halinde
OTOĐMMÜN HEMOLĐTĐK ANEMĐ TANI ve TEDAVĐ KILAVUZU Otoimmün hemolitik anemi (OĐHA), hastanın kendi eritrositlerine karşı antikor üretmesi sonucunda, eritrositlerin parçalanması ve anemi ile karakterize bir
ULUSAL TEDAVİ KILAVUZU 2011 B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ I. BÖLÜM TANI VE TEDAVİ KILAVUZU B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU B VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ TANI VE TEDAVİ KILAVUZU GİRİŞ B vitamini (kobalamin),
KAN VE VÜCUT SIVILARI Kan Kan, organizmada gerçekte kapalı bir kanallar sistemi içinde dolaşan bir dokudur. Dolaşım kanı, plazma adı verilen sıvı bir ortam içinde süspansiyon halinde bulunan şekilli elemanlardan
T.C. Sağlık Bakanlığı Bakırköy Dr. Sadi Konuk Eğitim ve Araştırma Hastanesi Genel Cerrahi Kliniği Klinik Şefi: Prof. Dr. Erşan AYGÜN ÜST GASTROİNTESTİNAL SİSTEM KANAMALARINDA MORTALİTE VE TEKRAR KANAMAYA
KLİNİK BİLİMLER 2012-05 - TUSEM KTBT KLİNİK TIP BİLİMLERİ TESTİ AÇIKLAMALI CEVAPLAR 1. Kırk yaşında erkek hasta 2 yıldır ara ara kanlı ishal, karın ağrısı, ağızda aftlar ve artralji şikayetleriyle başvurdu.
KLİNİK TIP BİLİMLERİ TESTİ AÇIKLAMALI CEVAPLAR 1. Aşağıdakilerden hangisi venöz ve arterial pulsasyonlar için doğrudur? A) Arterial pulsasyonlar solunumdan ve pozisyondan etkilenmez. B) Arterial pulsasyonlar
T.C. Sağlık Bakanlığı Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu Kahramanmaraş İli Kamu Hastaneleri Genel Sekreterliği Pazarcık İlçe Devlet Hastanesi LABORATUVAR REHBERİ Uzm.Dr. Seçil ŞİMŞEK Biyokimya ve Klinik Biyokimya
KAN VE KAN ÜRÜNÜ TRANSFÜZYONLARI Int. Dr. Melek YALÇIN Nisan 2011 SUNUM PLANI KAN VE KAN ÜRÜNLERİNİN HAZIRLANMASI KAN TRANSFÜZYONU ENDİKASYONLARI KAN TRANFÜZYONU KOMPLİKASYONLARI -ERKEN/GEÇ -İMMUNOLOJİK/NON-İMMUNOLOJİK
KADINLARDA VE GEBELİKTE VİTAMİN VE MİNERAL KULLANIMI Kadınlar gebelik,hamilelik gibi dönemleri nedeniyle bazı vitamin ve mineral desteğine daha çok ihtiyaç duyarlar. Aşağıda kadınların hangi vitaminleri
T.C İSTANBUL BİLİM ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HEMŞİRELİK YÜKSEK LİSANS PROGRAMI HEMATOPOETİK KÖK HÜCRE TRANSPLANTASYONU UYGULANAN HASTALARDA SEMPTOMLARIN VE BAKIM GEREKSİNİMLERİNİN DEĞERLENDİRİLMESİ