

T.C.
GELİR İDARESİ BAŞKANLIĞI
Konya Vergi Dairesi Başkanlığı
Mükellef Hizmetleri Gelir Grup Müdürlüğü
SAYI : B.07.1.GİB.4.42.16.02/DVK - 1977-1831 06.11.2007
KONU : KİRA KONTRATLARINDA DAMGA VERGİSİ
....................
İlgi'de kayıtlı dilekçenizde; İcra Müdürlüğüne ibraz edilen kira kontratları için damga vergisi ödenip-ödenmeyeceği, ödenecekse hangi vergi dairesine ödeneceği ile hangi tarihler arasında düzenlenen kira kontratlarına damga vergisi uygulanacağının bildirilmesi istenilmektedir.
488 sayılı Damga Vergisi Kanunu'nun 1. maddesinde, bu Kanuna ekli (1) sayılı tabloda yazılı kağıtların damga vergisine tabi olacağı, bu Kanundaki kağıtlar teriminin yazılıp imzalanmak veya imza yerine geçen bir işaret konmak suretiyle düzenlenen ve herhangi bir hususu ispat veya belli etmek için ibraz edilebilecek olan belgeler ile elektronik imza kullanmak suretiyle manyetik ortamda ve elektronik veri şeklinde oluşturulan belgeleri ifade edeceği, 3. maddesinde ise damga vergisi mükellefinin kağıtları imza edenler olduğu, resmi dairelerle kişiler arasındaki işlemlere ait kağıtların damga vergisini kişilerin ödeyeceği hükümlerine yer verilmiştir.
Aynı Kanuna ekli'Damga Vergisine Tabi Kağıtlar' başlıklı (1) sayılı Tablonun ‘I-Akitlerle İlgili Kağıtlar' başlıklı bölümünün A-2 pozisyonunda; ‘ kira mukavelenameleri (Mukavele süresine göre kira bedeli üzerinden) binde 1,5', A-3 pozisyonunda da; ‘Kefalet, teminat ve rehin senetleri binde 7,5' nispetinde damga vergisine tabi olduğu hükme bağlanmıştır.
Yine aynı Kanuna ekli ‘Damga Vergisinden İstisna Edilen Kağıtlar' başlıklı (2) sayılı Tablonun ‘IV-Ticari ve medeni işlerle ilgili kağıtlar' başlıklı bölümünün;
31. fıkrasında; ‘(5281 sayılı Kanunun 8. maddesiyle eklenen fıkra.) (01.01.2005 tarihinden geçerli olmak üzere) Dernek ve vakıflarca yerleşim yeri, gerçek kişilerce mesken olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadi işletmelere dahil olmayan taşınmazlara ilişkin kira mukavelenameleri ‘,
32. fıkrasında; (5281 sayılı Kanunun 8. maddesiyle eklenen fıkra) (01.01.2005 tarihinden geçerli olmak üzere) Gelir vergisinden muaf esnaf, muaf serbest meslek erbabı ile basit usulde vergilendirilen mükellefler tarafından işyeri olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadi işletmelere dahil olmayan taşınmazlara ilişkin kira mukavelenameleri',
34. fıkrasında ise; ‘(5281 sayılı Kanunun 8. maddesiyle eklenen fıkra) (01.01.2005 tarihinden geçerli olmak üzere) Ticari, zirai veya mesleki faaliyetlere ilişkin olmamak şartıyla gerçek kişiler arasında düzenlenen akitlerle ilgili kağıtlar.(Söz konusu kağıtlar, resmi dairelere veya noterlere ibraz edildikleri takdirde bu tarih itibariyle vergiye tabi tutulur ve ibraz edenlerce ödenir.) (5535 sayılı Kanunun 8. maddesiyle eklenen ibare) (08.07.2006 tarihinden geçerli olmak üzere) ile Gelir Vergisi Kanunu'nun 23. maddesinde belirtilen ücretlere ilişkin kağıtlar.' ın damga vergisinden istisna olduğu hükmüne yer verilmiştir.
Bu hüküm ile ilgili olarak, 04.02.2005 tarih ve 25717 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 43 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliği'nin 22.214.171.124 paragrafında; ‘...Bu fıkra ile gerçek kişilerin ticari, zirai veya mesleki faaliyetlerine ilişkin olmamak şartıyla kendi aralarında düzenledikleri kağıtlardan (1) sayılı Tablonun I-Akitlerle ilgili kağıtlar başlıklı bölümünde sayılanlar damga vergisinden istisna edilmiştir. Bu fıkranın uygulanmasında ticari, zirai veya mesleki faaliyet Gelir Vergisi Kanunu'na göre belirlenecektir. Ancak, parentez içi hüküm gereği söz konusu kağıtların resmi dairelere veya noterlere ibraz edilmesi halinde ibraz tarihi itibariyle kağıdı ibraz edenler tarafından verginin ödenmesi gerekmektedir.' ifadesi yer almaktadır.
Anılan Kanunun ‘Makbuz karşılığı ödemelerde ödeme zamanı' başlıklı 22. maddesinde; (5281 sayılı Kanunun 3. maddesiyle değişen şekli) (01.01.2005 tarihinden geçerli olmak üzere) Makbuz karşılığı ödemelerde Damga Vergisi;
a) Maliye Bakanlığınca belirlenen mükellefler, kurum ve kuruluşlar tarafından bir ay içinde düzenlenen kağıtların vergisi, ertesi ayın yirminci günü akşamına kadar vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve yirmialtıncı günü akşamına kadar ödenir.
b) (a) bendi dışındaki hallerde, k'ğıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde vergi dairesine bir beyanname ile bildirilir ve aynı süre içinde ödenir...' hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 16.04.2005 tarih ve 25788 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 44 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliği'nin ‘2- 488 sayılı Kanunun 22. maddesinin birinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri kapsamındaki süreksiz mükellefiyetlere ilişkin damga vergisi uygulaması' başlıklı bölümünde
‘ ...488 sayılı Kanunun 22 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi kapsamında olan ve gelir veya kurumlar vergisi yönünden mükellefiyeti bulunmayan mükelleflerin süreksiz mükellefiyet çerçevesinde düzenledikleri kağıtlara ilişkin damga vergisini,
-Tek vergi dairesi bulunan il ve ilçelerde mevcut vergi dairelerine,
-Bağımsız vergi dairesi olmayan ilçelerde bağlı vergi dairesine (Malmüdürlüklerine),
-Birden fazla vergi dairesi bulunan il veilçelerde bu vergi dairelerinden herhangi birine,
kağıdın düzenlendiği tarihi izleyen onbeş gün içinde damga vergisi beyannamesi ile beyan edip aynı süre içinde ödemeleri uygun görülmüştür.' ifadesi yer almaktadır.
Bu hükümler çerçevesinde; Dernek ve vakıflarca yerleşim yeri, gerçek kişilerce mesken olarak kullanılmak üzere kiralanan ve iktisadi işletmelere dahil olmayan taşınmazlara ilişkin kira mukavelenameleri 01.01.2005 tarihinden itibaren damga vergisinden istisnadır. Ancak, gerçekkişiler arasında düzenlenen (ticari, zirai, veya mesleki faaliyetlerine ilişkin olmayan) ve damga vergisinden istisna olan kira kontratları resmi dairelere veya noterlere ibraz edildiği tarih itibariyle, mukavele süresine göre bulunacak kira tutarı üzerinden damga vergisine tabi olacak ve 44 Seri No.lu Damga Vergisi Genel Tebliğinde belirtilen vergi dairesine beyan edilecektir.
Bilgi edinilmesini rica ederim.
Vergi Dairesi Başkanı