C ve K vitamini yönünden zengin bir besin olan lahana, başta turşusu ve dolması olmak üzere çeşitli şekillerde tüketilebiliyor. Ayrıca, lezzetli kış sebzelerinden biri olan lahana bol lif içeriyor. Peki lahananın sağlığa yararları ve zararları neler? Nasıl tüketilmeli? Uzmanlar, konuyla ilgili merak edilenleri anlattı.
Beyaz lahananın K ve C vitamini, antioksidanlar ve lif açısından zengin ve düşük kalorili bir besin olduğunu belirten Diyetisyen Şeyma Yılmaz, lahananın faydalarıyla ilgili önemli bilgiler verdi.
Lahananın 100 gramı sadece 25 kaloridir. K vitamini kanın pıhtılaşması ve sağlıklı kemikler için gereklidir. C vitamini ise enfeksiyonların önlenmesine yardımcı olur, yaraların iyileşmesini sağlar. Bunların dışında, folat, A vitamini, B6 ve B2 vitaminleri, kalsiyum, magnezyum, potasyum, manganez ve demir de içerir.
- Kansere karşı güçlü kalkan: Turpgiller ailesinden olan sebzeler, dolaylı olarak antioksidan özelliği gösteren ‘glikozinolat’ denilen fitokimyasallar bakımından zengindir. Glikozinolatlar, anti-bakteriyel, anti-viral ve iltihap karşıtı özellik gösterir. Sebzelerdeki glikozinolatlar kesme, doğrama, çiğneme vb. işlemlerle aktif hale geçen ‘mirosinaz’ enzimi sayesinde izotiyosiyanatlara dönüşür. Yapılan bazı çalışmalara göre sülforafan gibi izotiyosiyanatlar kanser oluşumunu engellemeye yardımcı olur. Dolayısıyla turpgillerden lahana, brokoli, karnabahar gibi sebzeler göğüs, akciğer, kolon gibi kanser türlerinin önlenmesinde büyük öneme sahiptir.
- Sindirim sisteminin dostu: Lahanadaki çözünmez lifler dışkının hacmini artırıp yumuşatarak bağırsak faaliyetlerini düzenler, kabızlığı önler. Çözünür lifler ise bağırsaktaki B ve K vitamini üreten faydalı bakterilerin artmasını sağlar, bağışıklık sistemini güçlendirir. Bunun dışında ev yapımı fermente lahana turşusu (özellikle sauerkraut turşu) kefir, yoğurt gibi besinlerde olduğu gibi probiyotik adı verdiğimiz faydalı bakteriler açısından çok zengindir. Lahana turşusu, çiğ lahana kullanılarak yapıldığı için yararlı antioksidan bileşenler açısından da oldukça zengindir.
- Kalp sağlığına katkıda bulunur: Lahana, fitosterol denilen fitobesleyicileri içerir. Fitosteroller, kolesterol benzeri yapısıyla sindirim kanalında kolesterolün emilimini engelleyerek kötü kolesterolü düşürür, atardamarları güçlendirir. Ayrıca lahana, içeriğindeki çözünür ve çözünmez liflerle kötü kolesterolün düşmesine yardımcı olur.
Nasıl tüketilmeli?
Turpgiller ailesindeki sebzelerin antioksidan özelliğinden iyi şekilde faydalanabilmek için doğrandıktan sonra çiğ ya da az su buharıyla birlikte çok fazla pişirilmeden iyi çiğnenerek tüketilmelidir. Ayrıca bu sebzeler, yoğurt gibi probiyotik özellikli besinlerle birlikte tüketildiğinde kansere karşı korunmada çok daha faydalı olur.
İç Hastalıkları Uzmanı Dr. Özgür Şamilgil, lahananın zararlarını şöyle anlattı: "Lahana tiroid bezinin hormon üretimi için gerekli olan iyodu kullanmasını sağlayan enzimi bloke eden isothiocyanate denilen maddeler içermektedir. Fazla tüketimi guatr hastalığına neden olabilir. Bu madde ısıya dayanıksız olduğundan pişirmeyle ortadan kalmaktadır. Buna rağmen pişirme işleminin faydalı olan C vitamini ve benzeri maddelerin kaybına neden olduğu unutulmamalıdır. En faydalı olan yöntem, lahananın çiğ veya turşu olarak tüketilmesidir. Fazla tuzdan uzak durmak için sirkeyle hazırlanan turşu en idealidir."