Almancada zamanla ilgili bilgi veren yancümleler, bir ana cümledeki eylemin ne zaman gerçekleştiği hakkında bilgi verir.
Zamanla İlgili Bilgi Veren Yancümleler
En az bir ana cümle ve ana cümleyle bağlantılı yancümleden oluşan yapılara “karmaşık cümle” (Komplexe Sätze) demiştik. Zamanla ilgili bilgi veren yan cümlelerde ise haliyle eylemin ne zaman yapıldığını anlatan bilgiler içerir.
Dikkat edilmesi gereken nokta ise, ana cümle ve yancümledeki olayların eşzamanlı olup olmamasıdır. Zira buna göre cümlenin anlamı ve cümlede kullanılan bağlaçlar değişmektedir.
Olaylar Eş Zamanlı Gerçekleşiyorsa
Eğer hem ana cümledeki olay hem de yan cümledeki olay aynı zamanda gerçekleşiyorsa, yani eş zamanlı ise während / solange / seitdem / als / wenn bağlaçları kullanılır.
- Eğer meydana gelen olayların ikisi de şimdiki zamanda meydana geliyorsa während bağlacı kullanılır:
|Maria schaut eine Serie auf ihrem Laptop, während ihr Mann die Zeitung liest.|
Maria, kocası gazete okurken dizüstü bilgisayarında bir dizi izliyor.
- Eğer meydana gelen olayların ikisi de hem şimdiki zaman hem de gelecek zamanda meydana geliyorsa solange bağlacı kullanılır. Yani şu an geçerli olan bir durum gelecekte de geçerliliğini korur.
|Solange Thomas dich liebt, brauchst du dir keine Sorgen zu machen.|
Thomas seni sevdiği sürece, kaygılanmana gerek yok.
- Eğer meydana gelen olayların ikisi de geçmiş zamanda meydana geliyorsa als bağlacı kullanılır:
|Als ich seine Frau kennen lernte, trug sie eine Brille.|
Onun karısıyla tanıştığımda gözlük takıyordu.
- Als ile benzer şekilde yine meydana gelen olayların ikisi de geçmiş zamanda meydana geliyorsa wenn bağlacı kullanılır. Als bağlacı sadece geçmişteki olaylar için kullanılıyorken wenn bağlacı hem geçmişe hem de şimdiye yönelik zamanlarda kullanılabilir.
|Wenn (Als) ich meinen Vater besuchte, erzählte er mir immer Geschichten aus seiner Jugend.|
Babamı ziyarete gittiğimde her defasında bana kendi gençliğinden hikayeler anlatırdı.
|Thomas ist glücklich, immer wenn (|
Büyükanne her ziyarete geldiğinde Thomas mutlu oluyor.
“Her” anlamı katmak için wenn bağlacı şimdiki zaman için immer ile beraber kullanılırken geçmiş zaman için ise jedes mal ile beraber kullanılır.
Olaylar Eş Zamanlı Gerçekleşmiyorsa
Eğer hem ana cümledeki olay ile yan cümledeki olay aynı zamanda gerçekleşmiyorsa, yani eş zamanlı değilse bevor / ehe / nachdem/ sobald / seitdem / bis bağlaçları kullanılır.
- Gelecek zaman + şimdiki zaman
|Maßnahmen zur Vorbeugung müssen ergriffen werden, bevor (ehe) Vorfälle eintreten.|
Olaylar meydana gelmeden önce önleyici tedbirler alınmalıdır.
- Geçmiş zaman + şimdiki zaman
|Nachdem der Hauptangusskanal definiert wurde, können Sie Teilangusskanäle definieren.|
Ana koşucu tanımlandıktan sonra kısmi koşucular tanımlayabilirsiniz.
- Şimdiki zaman + gelecek zaman
|Ich warte hier auf dich, bis du wieder zurück kommst.|
Sen geri gelene kadar burada seni bekleyeceğim.
- Gelecek zaman + şimdiki zaman
|Sobald ein brauchbarer Fingerabdruck erkannt wird, startet der Identifikationsvorgang.|
Kullanılabilir bir parmak izi tanınır tanınmaz, tanımlama süreci başlar.
- Geçmiş zaman + şimdiki zaman
|Seitdem Thomas einen Unfall hatte, sitzt er im Rollstuhl.|
Thomas bir kaza geçirdiğinden beri tekerlekli sandalyede oturuyor.