Barış Ornarlı – Washington
Eski Temsilciler Meclisi başkanı Newt Gingrich, Güney Carolina önseçimini açık farkla kazandıktan sonra Florida eyaletinde yapılan kamuoyu yoklamalarında konumunu güçlendirerek Cumhuriyetçi Parti başkan adaylığı yarışında bütün beklentileri altüst ediyor. Gingrich’in beklenmedik başarısı Cumhuriyetçi Parti’nin müstakbel başkan adayı olarak gösterilen eski Massachusetts valisi Mitt Romney’i ciddi şekilde sarstığı gibi önseçim sürecindeki çekişmenin daha da uzayacağına işaret ediyor.
Cumartesi günü yapılan Güney Carolina önseçimini Newt Gingrich %40 oranında oy alarak açık farkla kazandı. Önseçimde Romney %28; eski Pennsylvania senatörü Rick Santorum %17; Texas milletvekili Ron Paul %13 oranında oy aldı.
Geçen hafta Iowa önseçimini Romney yerine Santorum’un kazandığının açıklanmasıyla da son durum şu: Cumhuriyetçi Parti’nin önde gelen üç adayı, ilk üç önseçimde birer eyalet kazanmış durumda. Delege sayısı bakımından da Gingrich avantajlı konumda. Associated Press haber ajansına göre şu ana kadar yapılan üç önseçim neticesinde Gingrich’i 23; Romney’i 19; Santorum’u 13; Paul’u 3 delege destekliyor. Yani ilk üç önseçimin ardından Cumhuriyetçi Parti başkan adaylığını kimin kazanacağını tahmin etmek güçleşti.
Cumhuriyetçi Parti’nin müstakbel başkan adayı olarak gösterilen Mitt Romney için esas kötü haber Florida eyaletinde yapılan kamuoyu yoklamalarından geldi. Güney Carolina önseçiminin ardından dün yapılan kamuoyu yoklamalarına göre Romney avantajını bir anda kaybetti. 22 Ocak tarihli iki ayrı kamuoyu yoklamasına göre Gingrich 8 – 9 puanla Romney’in önünde. 17 Ocak tarihine yapılan kamuoyu yoklamalarındaysa Romney açık farkla öndeydi.
Mevcut durumda Amerika’da gözlemcilerin dikkat çektiği birkaç nokta var: Romney’in Florida önseçimini de kaybetmesi adaylığını zora sokma ihtimali kuvvetli. Eski Massachusetts valisinin Cumhuriyetçi Parti tabanının desteğini kazanamadığına dair ciddi bir endişe vardı ve son önseçim yenilgileri bunu doğrular nitelikte.
Gingrich’in Güney Carolina eyaletindeki zaferini etkili bir şekilde kullanması önemli. Kamuoyu yoklamalarında daha önce de birinciliğe yükselen Gingrich, avantajlı konumunu ilk iki önseçimde sürdürememişti.
Üçüncü nokta belki de en ilginci: İlk üç önseçim tamamlandı ve Cumhuriyetçi Partili seçmen Kasım ayındaki seçimde Başkan Barack Obama’nın karşısına kimi çıkaracağı konusunda karar vermiş değil…