4. Orucu açıktan yiyen kimse kâfir olur mu?
Büyük günah işlemenin kişiyi küfre sokup sokmayacağı hususunda şu iki hüküm bilinmelidir:
1. Büyük günah işlemek kişiyi dinden çıkarmaz ve küfre sokmaz.
2. Bir helali veya haramı inkâr etmek kişiyi dinden çıkarır ve küfre sokar. Ayrıca günahı küçümsemek, hafife almak ve ehemmiyet vermemek de kişiyi küfre sokar.
Mesela bir kimse içki içiyor olsa, eğer içkinin günah olduğunu kabul ediyor, bu günahın büyüklüğünü itiraf ediyor ve bu günahı hafife almıyorsa, bu kişi mümindir ve iman dairesindedir.
Tam bunun zıttı olsa yani bir kişi içki içmese ancak içki hakkında “İçki de haram mı olur!” deyip içkinin haram olduğunu inkâr etse ya da “İçki içmek o kadar da büyük günah değil; boş ver, Allah affeder.” deyip içki içme günahını hafife alsa, bu kişi kâfirdir.
Bakın, birinci misaldeki kişi içki içmesine rağmen kâfir olmaz iken, ikinci misaldeki kişi içki içmemesine rağmen kâfir olmuştur. Bunun sebebi şudur:
Ehl-i sünnet itikadına göre, amel imandan bir cüz değildir. Yani amelden çıkılmakla imandan çıkılmış olmaz. Misaldeki birinci kişi amelden çıkmıştır ancak içkinin haram olduğunu kabul etmesi ve bu günahı küçümsememesi sebebiyle imandan çıkmamıştır. İkinci misaldeki adam ise haramı helal kabul ettiği ve haramı küçümsediği için imandan çıkmış ve küfre girmiştir. Bu kaideyi bütün büyük günahlar için kullanabilirsiniz.
Şimdi, sorumuz üzerinde biraz konuşalım:
— Ramazan günü orucu açıktan yiyen kimse kâfir olur mu?
Cevap şudur: Eğer orucun farziyetini inkâr etmez, oruç ibadetini hafife almaz ve işlediği günahı küçümsemez ise bu kişi mümindir. Oruç tutmaması sebebiyle büyük günahkârdır ancak kâfir değildir.
Eğer orucu açıktan yiyen kişi orucun farziyetini inkâr ediyorsa ya da bu işe hafife alıyor ve küçümsüyorsa, bu kişi kâfirdir ve iman dairesinden çıkmıştır. Çünkü günahı küçümsemek ve hafife almak kişiyi dinden çıkartır.
Biz oruç yiyenin kalbini okuyacak hâlde değiliz. Zaten vazifemiz de değildir. Niyetini ancak kendisi bilir. Ancak şu soruyu sormayı da bir vazife biliyoruz:
— Orucu küçümsemeyen ve oruç tutmama günahını hafife almayan bir kişi aleni olarak orucunu yiyebilir mi?
Ya da şöyle sorsak:
— Orucu aleni olarak yemek, bunu yaparken de hiç utanmamak kişinin oruç ibadetini küçümsediğini gösteren bir delil değil midir?
(Fetâvây-ı Ali Efendi, I, 44)
Yazar: Sinan Yılmaz