Özellikle cep telefonu pazarlamacılığında kameraların megapiksel özelliklerine oldukça vurgu yapıldığını görüyoruz. Cep telefonu reklamlarında, dergilerde ve ürün tanıtımlarında mutlaka telefonun kaç megapiksel olduğu bilgisi yer almaktadır. Megapiksel bu kadar ön planda tutulduğu için tüketiciler yüksek megapikselin yüksek kalitede fotoğraflar sunduğuna inanmaya başlamışlar ki bu en çok doğru bilinen yanlışlardan biridir. Bu Bence'mde megapikselin ne olduğunu, ne işe yaradığını ve gerçekten fotoğrafın kalitesini artırıp artırmadığını soru cevap şeklinde sizlere açıklayacağım.
Megapiksel nedir?
Yukarıda fotoğrafta gördüğünüz her bir alan pikseldir. Televizyon, monitör; LCD ve OLED ekran gibi dijital görüntü sağlayan her aygıt piksellerden terekküp etmektedir. Dolayısıyla çözünürlüğün doğrudan pikselle ilişkilendirildiğini söyleyebiliriz. Örneğin; full HD yani 1080p bir monitörün çözünürlüğü 1920x1080'dir. 1920 ile 1080'i çarptığımızda 2 milyon 73 bin piksel sonucuna ulaşırız. Yani çözünürlüğü 1920x1080 olan bir monitörde toplamda 2 milyon 73 bin piksel var demektir. Piksellerin milyonlara ulaşması sonucu ''megapiksel'' olarak adlandırılırlar. 1 milyon piksel, 1 megapiksel, 10 milyon piksel ise 10 milyon megapiksel demektir.
Ne kadar fazla piksel, o kadar fazla çözünürlük demek midir?
Full HD bir ekranda 2 milyon 73 bin piksel bulunduğunu söylemiştik. 4K monitör ise 3840x2160 çözünürlüğe sahiptir. Yani 8 milyon 294 bin pikselden terekküp etmektedir. Bu bağlamda 4K, Full HD monitörlerden 4 kat daha yüksek çözünürlüğe sahiptir. Ancak ekran boyutu arttıkça piksellerin boyutları da artmaya başlar. Piksellerin büyümesi de görüntüyü yumuşatır. Örneğin; 14 inç ekrandaki 2K çözünürlük, 27 inç ekrandaki 2K çözünürlükten daha yüksektir. Dolayısıyla burada ekranın boyutu da oldukça önem taşımaktadır.
Peki telefonlar en az kaç megapiksel olmalıdır?
Günümüzde monitörlerin ve telefonların çoğu full HD çözünürlüğe sahiptir. Yani ekranları 2 milyon 73 bin pikselden oluşur. Bu durumda çekilen bir fotoğrafın, full HD monitörde çözünürlük kaybetmeden net bir şekilde yansıtılması için kameranın 3 megapiksel olması fazlasıyla yetecektir. Ancak günümüzdeki cep telefonları artık 10 megapikselin altında değil. Dolayısıyla 4K monitörler için bile 10 megapiksellik kameralar fazlasıyla yeterlidir.
Megapikselin yüksek olmasının avantajı nedir?
Eğer büyük boyutlarda baskılar almayacaksanız megapikseli çok fazla önemsemenizi tavsiye etmem. Ki cep telefonuyla fotoğraf çekenler çoğunlukla fotoğrafları sosyal medyada paylaşıyorlar. Zaten Facebook, Instagram ve WhatsApp gibi sosyal mecralarda paylaşılan fotoğrafların çözünürlüğü düşüyor. 4K çözünürlüğünde bir fotoğraf yükleseniz bile sosyal medyada 4K çözünürlüğünde göremeyeceksiniz. Yüksek megapikseli, daha çok büyük boyutlarda baskılar alan ve fotoğraf düzenlemesi için fotoğrafları yakınlaştırma gereği duyan fotoğrafçılar tercih etmektedir. Bir nevi megapiksel arttıkça fotoğrafı yakınlaştırırken ortaya çıkan bozulmalar da o denli azalır. Lakin yüksek megapikselin bir dezavantajı da var: O da boyutları fazla olduğu için aygıtınızda daha fazla yer kaplıyor olmalarıdır.
O hâlde cep telefonlarındaki kameralarda kaliteyi belirleyen unsurlar nelerdir?
Size en başta şunu söyleyeyim, benim eski telefonum iPhone 4, 5 megapiksel kameraya sahipti ve şu an kullandığım 16 megapiksellik Android işletim sistemli cep telefonu kameramdan daha iyi fotoğraf çekmekteydi. Kameralarda sensör boyutu çok önemlidir. Sensör boyutu arttıkça sensöre gelen ışık da artar. Daha fazla ışık demek daha kaliteli fotoğraf ve daha hızlı netleme yapabilmek demektir. Cep telefonlarındaki sensörler, DSLR ve aynasız fotoğraf makinelerinin sensörlerine kıyasla oldukça küçüktür.
Burada cep telefonlarında kullanılan sensör ve mercek kalitesi de kaliteyi etkileyen başlıca unsurlardandır. Dinamik aralığı, ISO performansı gibi değerler, görüntü kalitesini etkileyen faktörlerdendir. Yani aslında megapikselin fotoğraf kalitesinde nihai bir tesiri yoktur. Kaldı ki, fiyatı 4-5 bin TL olan 50 megapiksellik kamera ihtiva eden cep telefonları var. Ancak Canon'un amiral seviyesi Canon 1DX Mark III 30 megapiksele sahip ve fiyatı 50 bin TL'nin üstünde. 50 megapiksellik cep telefonları, 30 megapiksellik Canon 1DX Mark III'ten daha mı iyi fotoğraf çekecek? Hayır tabii ki de.
Kaliteli fotoğraf çeken cep telefonu, fotoğraflarda güzel çıkmamı sağlar mı?
Kısmi derecede sağlar. Ancak cep telefonlarında geniş açılı mercekler kullanıldığı ve geniş açılı merceklerin yüz proporsiyonlarını bozduğu için en kaliteli fotoğraf çeken cep telefonların da bile gözüktüğünüz gibi çıkmayabilirsiniz. ''Fotoğraflarda neden gözüktüğüm gibi çıkmıyorum?'' sorusunun ayrıntılarını merak ediyorsanız şu Bence'mi ayrıyeten okumanızı tavsiye ederim: Yıllarca Sorulan ''Ayna Mı Yoksa Kamera Mı'' Sorusuna Fotoğrafçı Gözünden Yanıt
O zaman neden cep telefonu üreticileri bu kadar megapiksele vurgu yapıyor?
Tamamen pazarlamacılıktan kaynaklıdır. Cep telefonu üreticileri, tüketicilerin çoğunun megapikseli fotoğraf kalitesini belirleyen ana unsurlardan ibaret olduğunu düşündüğü için çok fazla teknik detaylara girip bilgi vermek yerine megapiksele vurgu yaparlar. Bu sebeple birçok tüketicinin yüksek megapikselin yüksek kalitede fotoğraf anlamına geldiğini düşünmesine sebep olmuşlardır.