-
Psk.Dan. Burcu UĞURLUTarih: 05-06-2020 00:27:00
Güncelleme: 05-06-2020 00:27:00
Belirsizlik günlük hayatımızda birçok kez yaşadığımız bir olgudur. Günlük hayatımızda yaşadığımız belirsizlikleri azaltmaya çalışırız. Mesela yarın ki hava durumu ya da gelecek diğer günlerin hava durumunu bile önceden bilmek isteriz, bir sınava girdiğimizde sonucun hemen açıklanmasını isteriz. Ama bazen hayatımızda toplu olarak belirsizlik yaşayabiliriz. Mesela deprem bölgesinde yaşadığımız için deprem olacağını biliriz. Fakat bunu aşırı şekilde düşünmeyiz. Şu an ki yaşadığımız dönem ‘‘ pandemi dönemi ’’ olarak adlandırılmaktadır. Bu süreçte insanlık dünya genelinde toplu olarak belirsizlikler yaşamaktadır. İş konusunda belirsizlikler, ekonomi konusunda belirsizlikler, sağlık konusunda belirsizlikler gibi birçok konuda belirsizlik yaşamaktayız. Sürekli olarak insanlar bu belirsizlikleri düşünmekte ve bu dönem hepimizin ruh sağlığını oldukça etkilemektedir. Aslında bu dönemde çokça kayıp yaşadığımızı söylemek doğru olabilir. Bu kayıp insanların tüm sevdikleri şeyleri birden elinden alıp onları eve kapattırmak zorunda bıraktı. Mesela okullar, öğrenciler, iş süreci, sevdiğinden ayrı kalmak zorunda kalanlar, ailelerini göremeyenler gibi kayıplara yaşamamıza neden oldu. Bu da ruh sağlığını olumsuz olarak etkilemektedir.
Belirsizlik aslında birçok tanımı bulunan bir kavramdır. Şuan için yaşadığımız belirsizliği; ileriyi ön görememek ve plan yapamamak olarak tanımlayabiliriz. Belirsizlik hayatımızda her zaman bulunur ama doğal bir eğilim olarak onu azaltma eğiliminde oluruz. Bu durumda daha zorlanan, belirsizliğe tahammülü ortalamanın altında olan kişiler için şuan ki dönem daha zorlu geçebilir. Kimsenin cevabını net olarak bilmediği şeyler insanda kaygı yaratır. Kaygı hayatta kalmamızda işlevseldir. Bu dönemde yüksek olması beklenen durumdur. Ama günlük işlevselliği bozmaması önemlidir. İnsanda huzursuzluk ve keyifsizlik durumu yaşatabilir. Bu da beraberinde depresif olma ve öfke patlamalarına yaşamamıza neden olabilir. Yaşadığımız belirsizliği ne kadar tolere edebildiğimiz önemlidir. Sürekli olarak kontrol altına almaya çalışmak sıkıntı yaratır. Belirli seviyede tolere etmek gerekir. Belirsizliklere objektif olarak bakmak oldukça önemlidir. İnsanlarda yerleşmiş inançlar olabilir. Mesela ‘‘ben dayanıksızım, zayıfım bu durumu kaldıramam’’, benden başka herkes bu dönemde iyi savaşıyor, bende bu hastalığa yakalanırsam bana kimse yardım etmez, bu da kesin beni bulur gibi düşüncelere sahip olanlar için bu risk daha da sarsıcı olabilir. Bu düşünceler için davranışsal planlar yapılabilir.
Pandemi sürecinde yaşadığımız belirsizlikleri en aza indirmek için yapılması gerekenler nelerdir?
- Yarar- Zarar analizi Yapmak.
-Olursaları konuşmak. Mesela olursa ne yapabilirim? Bana kim yardımcı olabilir, ya da işten atılırsam başka neler yapabilirim?
-Objektif yorum yaparak aslında hep kötü gitmeyen şeylerin olduğunu göstermek ( bu süreç boyunca hastanede çalışıp hastalığa yakalanmayanların olduğunu bilmek. Her şeyi kontrol edemem kontrol edebildiğim şeylere bakmalıyım. Riski gördüm, önlemimi aldım kontrol edemediklerimi kabul etmem lazım. Bu kadar kontrol edemiyorsak yapacak bir şey yoktur. Herkes için zor durum. Önceden de pandemi dönemi yaşandı, atlatıldı.)
-Rutinleri korumak ( uyku, yemek düzeni gibi)
-İlişkilerimizi devam ettirmek ( arayarak konuşmak, görüntülü konuşmak ya da mesajlaşmak hatta görebiliyorsak uzaktan mesafeli olarak görmek)
-Egzersiz yapmak, balkondan da olsa dahi hava almak.
- Haber izleme, takip sürecini 30-40 dakikaya indirmek. Aslında gün içerisinde birçok negatif olaylara maruz kalıyoruz. Bütün gün haberleri takip etmek de beyne algıda seçicilik yaparak tehdit yaratıyor. Uygulamalar, programlar varsa sessize almak, belirli sürelerde bakmak)
-Maruz kaldığımız içeriğin kaliteli hale getirilmesi. ( Birincil bilgi kaynağına inanmak, amcam, teyzem dedi olarak değil. Birinci ağızdan haberlere inanmak, Bakan gibi)
- Şükür günlüğü tutmak, oldukça etkili bir yöntemdir.
-Çok baş edemiyorsak uzmandan yardım almamız gerekir.
HER KÖTÜ ŞEY BİTECEKTİR. HER İYİ ŞEYİN BİTTİĞİ GİBİ…