Aylardır Marmara Denizi‘nde suyun yüzeyini ve derinlerini saran ve ‘deniz salyası’ olarak da bilinen müsilaj bugünlerde suyun yüzeyinde daha az görülüyor.
Lakin denizin altındaki yoğunluğunun gün geçtikçe arttığı ve ekosistemi tehdit etmeye devam ettiği söz ediliyor.
‘DURUM GEÇEN HAFTALARA NAZARAN DAHA VAHİM’
Bandırma Onyedi Eylül Üniversitesi Denizcilik Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Mustafa Sarı, müsilaj yoğunluğunun denizin yüzeyinden 7 metre derinliğe kadar olan kısımda hafiflediğini, lakin 7 metre ile otuz metre ortasında, yani denizin derinlerinde geçtiğimiz haftalardan daha ağır bir olduğunu söylüyor:
“Yüzeyde bir azalma kelam konusu, lakin dalış sırasında derinlere gerçek gittiğimizde durum geçen haftalara nazaran daha vahim. Artık dalış esnasında 7 metreden aşağılara indikçe suyu elimizle açarak inmek zorunda kalıyoruz. Geçen hafta Marmara Adası açıklarında yaptığımız dalışta 30 metrenin aşağısında su altının ağır müsilaj katmanından ötürü büsbütün zifiri karanlık olduğunu gördük. 40 metre derinlikte el fenerlerimizle dolaştık.
MÜSİLAJ NEDEN OLUŞUYOR?
BBC NEWS Türkçe’nin haberine nazaran Prof. Dr. Sarı, yüzeyindeki müsilaj katmanının hafiflemesine karşın, sorunun derinlerde ağır bir biçimde yaşanıyor olmasını birden fazla etkene bağlıyor ve birinci sebebin denizin yüzeyindeki su sıcaklığının artması olduğunu tabir ediyor:
“Su sıcaklığının artması mikrobiyal faaliyetleri de hızlandırdı, müsilajın parçalanma müddeti kısaldı. Artık yüzeye yaklaşan müsilaj kümeleri katman haline dönüşmeden parçalanıyor. Bu sebeple de yüzeyde daha az görüyoruz.
“İkinci sebep, yüzeydeki paklık ve müsilaj toplama çalışmalarının muvaffakiyete ulaşmış olması. Kıyılarda birikmiş olanlar toplanıyor, bunun da kesinlikle katkısı var.
Sarı, buna sebep olan bir etkeni de İstanbul Boğazı ile Karadeniz akıntılarından, Çanakkale Boğazı ile ise Ege ve Akdeniz akıntılarından etkilenen Marmara Denizi’nin yüzeyindeki su karışımlarının mevsime ve sıcaklığa bağlı değişimler sebebiyle artmış olması olarak açıklıyor:
“Şu anda Marmara Denizi’ne Karadeniz’den gelen su ölçüsü arttı. Yüzeydeki sirkülasyon kuvvetlendiği için birinci 7 metredeki müsilaj yoğunluğu azaldı” diyerek söz ediyor.
Müsilaj, Marmara Denizi üzere kapalı denizlerde vakit zaman ortaya çıkan bir salgı.
Son haftalarda Ege Denizi ve Karadeniz‘de de görülen müsilaj oluşumunun geçmişi aylara, hatta yıllara dayanıyor. Marmara Denizi’nde görülmesinin temel sebepleri ortasında denize gereğince arıtılmadan bırakılan atık sular, derin deniz deşarjları, denizi etkileyen akıntılar ve su sıcaklığının artmasına da sebep olan iklim değişikliği yer alıyor.
Marmara Denizi’ne kıyısı olan bölgelerde deniz yüzeyinde ağır bir halde görülmeye başlamasının akabinde, Etraf ve Şehircilik Bakanlığı 8 Haziran 2021 tarihinde “Marmara Denizi Aksiyon Planı’nı” kamuoyu ile paylaştı ve müsilaj paklık çalışmalarını başlattı.
Kurum, 5 Temmuz’da yaptığı açıklamada harekete geçtikleri günden itibaren karadan ve denizden yapılan çalışmalarda 10 bin 664 metreküp müsilajın temizlendiğini açıkladı.