Amerikan ekonomisi Avrupa'nın tersine, bütün negatif yorumlara rağmen kötümserleri mahcup ediyor.
ABD Merkez Bankası enflasyon yükselene veya işsizlik iyice düşene kadar mevcut para politikasını değiştirmeyeceğini açıklamıştı. ABD'de enflasyon yükselmiyor, bu da anti enflasyon gücü olduğu düşünülen altının (bu aslında bir yanılgıdır) değerinin son dönemlerde iyice düşmesine neden olmuştu. Ancak son ilan edilen verilerle işsizlik sayıları ABD Merkez Bankası tarafından konan yüzde 6.5 sınırına yaklaşmaya başladı.
Cuma günü ilan edilen ABD nisan ayı istihdam raporunda piyasadaki 140 binlik istihdam artışı tahminini aşan 165 bin kişilik istihdam artışı açıklandı. Daha önceki aylara ait revizyonlarla tarım dışı istihdam 279 bin kişi artmış bulunuyor. Kamu sektörünü dışarıda bırakarak bakılan özel istihdam artışı da 150 bin kişilik piyasa tahminlerini geçerek nisan ayında 176 bin kişilik istihdam artışı sergiledi. ABD kamu istihdamı ise nisan ayında 11 bin kişi azaldı.
Sonuçta ABD işsizlik oranı mart ayındaki yüzde 7.6 değerinden nisan ayında yüzde 7.5 değerine düştü. Bu düşüş istihdamın 210 bin kişi artmasına rağmen gerçekleşmiş bulunuyor. İlginçtir Nisan 2013 dahil son 12 ay incelenirse tarım dışı istihdam ayda ortalama 173 bin kişi artarken özel sektör istihdamı da ayda ortalama 181 bin kişi artmış ve işsizlik oranı yüzde 8.1 düzeyinden yüzde 7.5 düzeyine düşmüş bulunuyor.
PARALAR ÇEKİLECEK
İşsizlik oranı yüzde 6.5 düzeyine indiğinde Merkez Bankası piyasadan para çekmeye başlayacak. Tabii Merkez Bankası hızla piyasadaki likiditeyi (elindeki menkul kıymetleri satarak) azaltırsa, menkul kıymet değerleri düşer, faizler yükselir ve ABD Doları da değer kazanır. Bu da ABD ihracatını kötü etkiler ve cari denge açığı da büyür, enflasyon ve büyüme de etkilenir. Ancak FED'in kendi takvimine ve tahminine göre yüzde 6.5 işsizlik oranına 2015 yılı ortasına kadar gelinmez öngörüsünü doğru bulmayanlar da var. Bu kişiler işsizlik 2014 yılı ortasında yüzde 6.5 düzeyine gelebilir demekteler.
Tabii bu arada FED'in elindeki satın almış olduğu menkul kıymetlerin bir kısımının vadesi doldukça piyasadaki para miktarı yavaş yavaş azalacak ama bu tür menkul kıymet vadeleri doldukça yavaş yavaş para azaltma operasyonu, faiz yapısını çok fazla etkilemez diye de düşünülüyor.
Hatırlanırsa son dönemde ABD'den gelen birçok ekonomik veride hafifçe yavaşlama görülmekte idi. En son açıklanan veri olan Nisan 2013 istihdam artışı ve işsizlik düşüşü verisi, moral düzeltici bir değişiklik oldu.
Avrupa'da ise işsizlik oranının aynı sürede yüzde 12 değerini aştığını da ekleyelim!