Özbekistan Cumhurbaşkanı Şavkat Mirziyoyev, İslami bir bankanın açılabilmesi için bir kararname yayınladı. 4947 nolu kararname “Özbekistan Cumhuriyeti’nde İslami bankacılık ve finans altyapısı için alınan kararlar” başlığı altında yayınlandı.
Kararnamede İslami bankacılık için hukuksal düzenlemelerin yapılması direktifi veriliyor. Özellikle Maliye Bakanlığı, Ekonomi Bakanlığı, Merkez Bankası ve Devlet Vergi Komitesi gibi bakanlık ve kurumlara İslami bankacılık hizmeti için uygun zemin hazırlayacak düzenlemeleri hayata geçirme direktifleri verildi. Ayrıca Özbekistan içerisinde faaliyet gösteren bankaların İslami bankacılık servisi de vermesi için çeşitli desteklerin de yapılacağı belirtildi.
Özbekistan’da bir önceki Cumhurbaşkanı İslam Kerimov döneminde bu tür bir uygulamanın düşünülemeyeceği belirtiliyor. İslam Kerimov döneminde toplumu din ve ibadet özgürlüklerine çeşitli sınırlandırmalar getirilmişti. Dini profilini koruyarak kamu alanında faaliyet göstermek isteyenler kara listeye alınarak toplumdan izole edilmişti.
MİRZİYOYEV, DİNİ ÖZGÜRLÜKLERİ GÜVENCE ALTINA ALDI
Şavkat Mirziyoyev’in Cumhurbaşkanlığı koltuğuna gelişi ile beraber ilk attığı adımlardan biri de din ve ibadet özgürlüklerine getirilen kısıtlamaları kaldımak oldu. İftar açılması Kerimov devrinde kamusal alanlarda yasaklanmıştı. Mirziyoyev bu yasağı, Taşkent’te düzenlediği ve ülkedeki imamların ve ileri gelen dini kişilerin katılımıyla olan iftar yemeğinde ortadan kaldırdı.
Ayrıca Cumhurbaşkanı Mirziyoyev ülkede kara listeye alınmış ve sosyal haklardan mahrum edilmiş binlerce kişiyi bu listelerden çıkararak topluma kazandırdı. Aşırılıkçılık suçlaması ile kara listeye alınan kişilerden çoğu listeden çıkartılırken bir kısmı için de rehabilitasyon ekipleri oluşturuldu. Ezanın yine Kerimov döneminde hoparlör okunması yasaktı. Mirziyoyev bu yasağa da son verdi.
İSLAMİ BANKACILIK NEDİR?
İslami bankacılık kavramı; 1970’li yıllardan sonra petrol fiyatlarında yaşanan yükselmeler sonucunda, sermaye artışlarının Suudi Arabistan, Bahreyn, Katar, Irak, Kuveyt, Birleşik Arap Emirlikleri, İran ve Umman ülkelerinde meydana gelmesi sonucunda ortaya çıktığı söylenmektedir. Sermayelerin bir şekilde değerlendirilmek istenmesi ve bunun için faiz kullanılmak istenmemesi İslami bankacılıkta kullanılan finans yöntemlerini ortaya çıkarmıştır. Böylelikle faizsiz bankacılık sistemine uygun olarak kurulmuş ve faiz konusunda hassasiyeti olan kişilerce kullanılmaya başlanmıştır.
İslami bankacılık sistemi, paradan para kazanma üzerine kurulmamıştır. Bu tür bankalarda para ekonomiye yatırılır ve ekonomiden gelen paradan kazanç payı alınır. Yani para alınıp kullanıldığı için kazanç sağlanmaz, para ekonomide bir yerlerde bulunduğu için kazanç sağlanır. Bu durum karşısında bankalarda yapılan işlemlerde kaybedilen paralarda olabilir. Yani ekonomik faaliyetin zararına da karına da ortak olunur. Böylelikle paralarını faiz ile değil, ekonominin içerisine katarak değerlendirir. Böylelikle faiz hassasiyetine sahip olan kişiler İslami bankacılığı rahatlıkla kullanabilir.
Kaynak: http://qha.com.ua/tr/turk-dunyasi/ozbekistan-da-islami-usulde-banka-aciliyor/170700/