Neden özlenirlere gelmeden önce kabaca mesleğe ve erbaplarına kısaca bir göz atalım. Klasik ve yaygın kanıdır berberlerin çok konuştukları iddiası. Hatta geveze demek daha doğru olacaktır. Bu kurala uymayan, bunun dışında tanımlamaya uyan bir berber henüz tanımadım. Önce nereli olduğundan başlar, hangi meslekten olduğunla devam eder, oturduğun semt, tuttuğun parti ve futbol takımı ile devam eder. Bunu karalamak veya aşağılamak için değil daha çok kültürel şekillenmenin verdiği bir renklilik olarak gördüğümü belirterek devam etmek istiyorum. Yanicesi yanlış anlaşılıp alıngan berber kardeşlerimizi incitmek istemem. Her mesleğin yeri, önemi ve saygınlığı ayrı ve özeldir. Yerleri doldurulamaz.
Ama yine de bazı şeylerin daha iyi anlaşılabilmesi için konuşulmayanı dile getirmek bizim görevimiz: Berberin siyasi bilgisi cahildir., düzen partilerinin gündemde olanını bilir. Siyasi tarih bilincinin adını bile duymamıştır. Genelde tutuğu takımlar da birinci ligdendir. Kulaktan duyduğu bilgilerle seninle felsefe, hukuk, ekonomi, bilimsel konularda sohbete yeltenir. Ahkam kesmesi, küstahlık taslaması onu genelde gülünç duruma sokar. Mutlaka bu genel geçer kuralın istisna örnekleri de mevcuttur. Yani uzmanı olduğu bir konuda derinlemesine bilgileri olanlar da mevcuttur ama genele vurulduğunda böylesi abilerimizin nesli tükenmek üzeredir. Z kuşağının berberi bile değişti.
Neyse konudan sapmayayım, bazen sohbete o kadar kaptırır ki kendini berber, bu bende bazenden öte hep olur, sizin nasıl bir traş istediğinizi çoktan unutmuştur bile. Ne isterse onu yapar, nasıl isterse öyle keser. Size onun istediğinin daha iyi yakışacağı iddiasında bulunur. Buradan onun usta bir taktisyen mi, kurnaz bir anı kurtarma ustası mı olup olmadığını artık tecrübelerinizden yararlanarak kendiniz çıkartacaksınız. Ya itiraz edip fırçanızı kayacak, ya da ağzımın tadı bozulmasın diyerek sineye çekeceksinizdir. Berberiyle tartışan çok az insan tanıyorum ben. Zira onlar hep haklıdırlar.
Tabii onların bu davranışlarının hepsinin müşteri tutmakla, onu memnun etmekle, elinde tutma politikasıyla ile doğrudan payı vardır. Gün boyu mekanında bekleyip bin bir türden insanın saçıyla, sakalıyla uğraşmak o kadar kolay bir iş değildir. Sonra her birinin bir diğerinden farklı arzuları, istekleri işin cabası. Ayrıca hepsini memnun etmek gibi zorunluluğu da unutmamak gerekir. Envayi türden insan, aralarında kimi ararsan mevcut. İyisi kötüsü, çürüğü çarığı. İnsan sarrafı olmalarının altında yatan gerçek budur. Ortalama bir berber mesleği boyunca kaç insanla karşılaşır, kaç traş yapar bilen var mı? O yüzden hem mesleki hem de insanlarla olan tecrübelerini sorgulamaya kalkmayın.
Çoğu zaman neden öyle davrandıklarının farkında bile değildirler. Yani neden sürekli konuşmaya ihtiyaç duydukları mevzusuna. Aradaki soğukluğu kapatmak isterler, müşteri velinimettir, yakınlaşmak en doğrusu olduğuna inandıkları için. Dükkan onların, sonra elinde makası olan o, bir nevi üstünlük onda. Psikolojik olarak yani ya da kendisi öyle zanneder. İllâ da son sözü o söyleyecek, ne kadar çok konuşursa o kadar haklı olacağını, baskın geleceğini, söylediklerini ispatlayabileceğini zanneder. Böylelerini ikna edebileceğini zanneden müşteri çuvallamaya başından mahkumdur. Zira berber her daim haklıdır. Konu ne olursa olsun.
Berberler neden çok konuşurlar, çünkü onlar çok konuştuklarının farkında bile değildirler. Her gün aynı hareketler, sürekli tekrarlanan benzer davranışlar çene çalmanın dışında hiç bir yenilik arz etmemektedir. Geriye bir tek lafla peynir gemisini yürütmek kalmaktadır. Ya traş için o berbere katlanırsınız ya da kendinize daha az çene çalan yeni bir berbere bakarsınız. Sizleri bilmem ama ben bu salgın günlerinde ne türden olursa olsun, az veya çok konuşan her berbere razıyım. Hepsi kapalı. Bir gün berberimi özleyeceğimi, berber muhabbetini özleyeceğimi söyleseler inanmazdım. Bu vesileyle berber kardeşlerimizin hepsine sabırlar diliyor, sevgi ve selamlarımı yolluyorum.
Süleyman Deveci / 19.01.2021