Türk ve Moğol kökenli bir topluluk olan Aymaklar ülkenin yaklaşık yüzde 4’ünü teşkil ediyor. Afganistan’ın kuzey ve kuzeybatı bölgelerinde yaşayan Aymaklar farklı kabile ve gruplardan müteşekkil. Aymaklar arasında zamanla Hazaralaşanlar ve Peştunlaşanlar da bulunuyor.
Aymaklar ülke siyasetinde görünür bir yere sahip değildir.
Anlamı
Aymak sözü, ayırmak, ayrı bölmeler, grup, kabile, toplum anlamlarına gelir. Günümüz Moğol coğrafyasında ve Türk coğrafyalarından Kazakistan, Kırgızistan, Altay, Hakasya, Şorya ve Türklerin yaşadığı Çin’in batı ve kuzey kesiminde gibi yerlerde aymak kelimesi bölge, ilçe, yöre için idari anlamda kullanılmaktadır. Türk kültürü etkisinde kalmış Fin kökenli Ural toplumları (mesela Mariler), Farslar, Buryatlar, bazı Kafkas halkları bu terimi kullanmaktadırlar. Hakasya’da Şira aymağı örnek olarak verilebilir.
Afganistan’daki aymaklar
Aymaklar (Farsça: ایماق), Afganistan‘da farklı kökene sahip göçebe kabilelerden oluşan bir topluluk olmasına rağmen, topluluğu oluşturan neredeyse tüm kabileler günümüzde artık anadili olarak Farsçayı konuşmaktadır. Yaşadıkları bölgeler Afganistan’ın orta bölgeleridir. Yaklaşık olarak Afganistan nüfusunun %2’sini teşkil etmektedirler. Aymak kelimesi TürkçeOymak veya Moğolca Aimag kelimelerinden gelir ve boy demektir.
Afganistan’da daha ziyade dört oymak anlamına gelen Çohar-Aymaq (Farsça: چهار ایماق ) olarak bilinmektedir. Bu dört kabilenin adları şöyledir:
- Hazara (Moğol kökenli)
- Cemşidi (Farslaşmış Türk kökenli)
- Teymuri (Farslaşmış Türk kökenli)
- Taymani (Peştu kökenli)
DNA Haritam tarafından Türkiye’ye özel satışa çıkarılan Genetik Köken Testi’ni satın almak için tıklayınız.