Demokratlar için, 2008 sonrasında yeniden canlandırılan iktisadi yaşamın sürdürülmesi öncelikli amaçtı. Cumhuriyetçiler içinse, geçici çözümlerden öteye kalıcılıkta Demokrat çözümlerin yetersizliği vurgusu yinelendi.
ABD’nin pazarını ve iktisadi yaşamını belirleyen özel firmaların sağlıklı ve düzenli gelirle kârlılığı sürerken, ABD gündeliğinde “orta sınıf” diye adlandırılan çoğunluğun gelirlerinde ve gelir bölüşümündeki paylarında değişmezlik yerinde saydı.
2014’le birlikte 2013’ün bütçe savaşları geride kalmış görünüyor. 2011’le artan ve devleti durdurmaya varan borçlanma tartışması, uzun süreden sonra, yeniden sıradan oylamalarla sonlandı. Demokrat Obama için Cumhuriyetçiler’e enaz ödünle ençok kazanım diye gözlemek ve kıyıda tutmak gerek varılan noktayı. Cumhuriyetçiler için, ABD’de, bugünkü görünüm, partinin paylaşım kavgasına itildiğidir. Bir yandan Teksas Senatörü Ted Cruz’un başını çektiği uzlaşmazlık yanlıları ile öte yanda Meclis Başkanı John Boehner’in temsil ettiği uyumlulukla; kısa dönemlik değil, uzun dönemli kalıcılık yanlıları tartışması saklanamaz durumdadır. Demokratlar için, Başkan Obama için bu geçici bir soluklanma anıdır.
ABD, bütçe gelir giderlerini dengelemekte borçlanmasında, Cumhuriyetçiler’in iki güçlü yanının da beklentilerine yanıtsız, günü kurtaran Demokratlar’ın çözümünde uzlaşık görünümdeler. Görünen ilk hedef 2014 ara seçimleridir. Cumhuriyetçiler için, yasama tartışmaları seçim alanlarına nasıl aktarılacak? 2010’da Demokratlar karşısında gerilemeyecek, eğilmeyecek diye öne çıkan yüksek seslilerin yapabildiğinin, ABD’de alışılmadık uzlaşımsızlıktan ötesi olmadı. 2014 seçim sürecinde seslerini yükseltemezlerse de ardlarında siyasi yenilgi yaşayan uzlaşmazlar seslerini nasıl kısarlar? 2010’de Temsilciler Meclisi’nde çoğunluğa erişen Cumhuriyetçiler: Boehner uyumlularıyla mı Senato’da da çoğunluk olurlar; yoksa, Cruz uzlaşmazlarının seslerini kısmamalarıyla Senato’dan öteye Temsilciler Meclisi’nde de azınlığa mı düşer?
4 Kasım 2014’e daha çok var denilebilir. 2014 ara seçimleri, ardından gelecek 2016 Başkanlık seçimlerinin ilk adımı olacak. Demokratlar’ın tek adayı demeyelim ama, görünürde, tartışmasız en öndeki adayı Hillary Clinton, bugünden, ABD kamuoyunda eksilmiyor; uzak duramıyor. Clinton’un yeminli karşıtları eski öyküleri yeniden ısıtıp sunuyorlar. 11 Eylül 2012’de Hillary Clinton’un, Dışişleri’nden sorumlu olduğu günlerde, Bingazi’de ne olduğu, neden olduğu tartışması eksilmiyor. Ayrıca, geçtiğimiz günlerde, Hillary Clinton’un aile içinde, Bill Clinton’un başkanlığı sırasında yaşanan sorumsuzluklarına ilişkin özel notları ortalığa saçıldı. Bunlar şimdiden aday olacakların karşılıklı eleştirileri önceden eksiltme çabası diye de alınabilir; korkutmaca ve ortaya çıkma dayatması da olabilir. Hillary Clinton’un hazırlanmak için zamanı çoktur; bugün için öndedir ve yanıtlanmamış sorulara yanıtları olacaktır. Yanıtsız ve sessiz olamaz; yanıtları ne denli inandırıcı olur? 2016 süreci diye, ABD’nin küreselliği ve küreseldeki yeri diye bunların tartışma konusu olmayacağını düşünenlerin yanıldığını günü geldiğinde göreceğiz.
Benzeri biçimde, Cumhuriyetçiler içinde öndeki aday diye bilinen New Jersey Valisi Chris Christie’nin de kamuoyunda sorgulanması bitmek bilmiyor. Bu arada, Demokratlar yanında az aday ortadayken, Cumhuriyetçiler’de adaylar çoktur: Florida’dan Senatör Marco Rubio ile Kentucky eyaletinden Rand Paul, kamuoyundan eksilmiyorlar; her dönemeçte, her gündemde sözlerine ilgi duyuluyor.
Sonuçta, ABD demokrasisi bir önceki seçimlerle, bir sonraki seçime göre yaşanıyor. Cenevre-2’den sonuç alınamamış; 2013 Haziranı’nda altı ayda çözümlenecek diye Dışişleri’nden sorumlu John Kerry’nin verdiği sözün gereğinde olumlu bir gelişmeye varılmamış ya da yeni altı aylık hedef İran’la yeniden olmakta hedeflenmiş kamuoyunda önyargıların ötesinde tartışma konusu değil.
_________________
Salih Yurttaş, 17 Şubat 2014.
http://salihyurttas.blogspot.com/
http://faculty.cse.tamu.edu/yurttas/y99/