Eğitimle ilgili Bilgiler ve Misafir Soruları Arşiv Forumunda Pankreas ve çevresindeki organların yapısı Konusunu Okuyorsunuz..
-
14 Ağustos 2010 15:20
Ziyaretçi
Pankreas ve çevresindeki organların yapısı
pankreas ve çevresindeki organların yapısı
-
14 Ağustos 2010 18:01
PANKREASIN ANATOMİSİ
Pankreas, hem iç salgı, hem de dış salgı yapan, oldukça büyük bir salgı bezidir. Pankreasın dış salgı görevi barsak sindirim süreciyle yakından ilgilidir. Pankreas, ilk 2 bel omuru önünde yukarıdan aşağıya ve sağdan sola hafif eğik, enine durumda yeralır. Açık pembe renkli, gevrek yapıda, 12 sm boyunda, 4 sm yüksekliğinde, 2 sm kalınlığında, ortalama 70 gr ağırlığındadır.
4 bölümden oluşur.
— baş: Bezin sağ tarafını yapan, kabaca dikdörtgene benzer bölüm;
— boyun: Komşu organların etkisiyle daralmış olan bu bölge, başı gövdeye bağlar;
— gövde: Enine uzanır;
— kuyruk: İnce ve hareketlidir.
Pankreasın salgılayıcı kanalları genellikle 2 tanedir:
— Wirsung kanalı: Pankreası soldan sağa doğru baştan başa aşar; kendisine dikey olarak gelen kollar, koledok kanalının altında, onikiparmak barsağının 2. bölümünün iç yüzünde, Vater ampulü denen çıkmazda sonlanır;
— Santorini kanalı: İkincil bir kanaldır; pankreas başının bir bölümünün salgısını alır, pankreasın boynu düzeyinde Wirsung kanalından çıkar ve Wirsung kanalının 2-3 sm üstünde onikiparmak barsağınm 2. bölümüne açılır.
PANKREASIN KOMŞULUKLARI
Pankreas başının komşulukları
Pankreasın sağ bölümünün özelliği hareketsiz olmasıdır.
Treitz akörtüsü aracılığıyla çeper karın zarının arka yan bölümüne ve onikiparmak barsağına yapışıktır. Ayrıca ön yüze, enine kalın barsak askısının buraya raslayan parçası yapışır.
Karın zarıyla olan bu komşulukların yanısıra, pankreasın başka önemli komşulukları da vardır:
— onikiparmak barsağı ile;
— pankreasın arka yüzünü çaprazlayan ve bitimine yakın pankreas dokusu içine giren koledok kanalı ile;
— damarlar ile: Bunlar pankreas başı çevresinde kemerler yapan pankreas atardamar ve toplardamarları ile ön ve arka lenf damarlarıdır.
Onikiparmak barsağı-pankreas bölgesi dışında pankreas, karın zarı aracılığıyla şunlarla komşudur:
— önde mide kapısıyla, karaciğerle, ince barsak kıvrımlarıyla (enine kaim barsak askısı altında);
— arkada alt ana toplardamar ve böbrek sapıyla.
Boyun bölgesinde başlıca komşulukları, arkada kapı toplardamarının başlangıcı, önde ve aşağıda mezenter atardamarı ve toplardamarı, üstte mide-onikiparmak barsağı atardamarıyladır.
Pankreas gövde ve kuyruğunun komşulukları
Pankreas gövdesi şunlarla komşudur:
— Toldt akörtüsü arkasında aortla, sol böbrek sapıyla, güneş sinir ağıyla (plexus solaris) ve üst mezenter atardamarıyla;
— Toldt akörtüsü önünde dalak sapıyla (atardamar, toplardamarın üstündedir).
Ön yüz, mide ve enine kaim barsak askısının alt yüzü ile komşudur.
Pankreas kuyruğunun üst yüzü dalak sapı tarafından oyulmuştur; alt yüz enine kalın barsak askısının üstündedir; arka yüz böbrekle, ön yüz ise mideyle komşudur.
SİNDİRİM KANALININ İLİŞİKLERİ ve DAMARLANMA
MIKROSKOPİK ANATOMİ
Pankreas başı, mezenter üst atardamarı ve mide-onikiparmak barsağı atardamarlarından doğan pankreas atardamar kemerleriyle (2 tane) kanlanır.
Gövde-kuyruk bölümü ise dalak atardamarından doğan pankreas atardamarlarından kan alır. Baş ya da gövdenin toplardamarlarının tümü, kapı toplardamarına katılır. Kapı toplardamarı, sindirim sisteminin diyafram altında kalan bölümü ile dalak ve pankreasın toplardamar kanını karaciğere getiren toplardamarların bütünüdür.
Pankreas dokusu salgısını onikiparmak barsağına döken (dış salgı) lopçukların oluşturduğu «asinüs» denen birimlerden ve karbonhidrat metabolizmasına etki eden insülin hormonunu salgılayan (iç salgı) Langerhans adacıklarından oluşmuştur.
Dış salgı pankreasının salgılayıcı birimi olan pankreas asinüsü, bezin asıl kütlesini oluşturur. Bu asinüsler küb biçimi hücrelerle döşenmiş birer kanal halindedir. Birleşerek, silindirsi epitelle döşenmiş olan pankreasın büyük kanallarını oluştururlar.