Yeni kanun kapsamında malulen emeklilik şartları merak konusu oldu. Pek çok kişi yeni yasaya göre belirlenen malulen emeklilik şartlarını araştırmaya başlamış durumda. Konuyla ilgili daha fazla detaya haberimizden ulaşabilirsiniz…
4A, 4B, 4C ve diğer kapsamlardaki işçilerin işgücünü kaybettikleri için uzun süre çalışma hayatlarına devam etmeleri halinde malul sayıldığı bilinmektedir. Kişiler malullük aylığına hak kazanırlarsa bu haktan yararlanarak emekli olabilirler.
KİMLER MALULEN EMEKLİ OLABİLİR?
SSK'lı veya iş sahibi olan çalışanlar, iş kazası veya meslek hastalığı nedeniyle iş gücünün yüzde 60'ını kaybetmeleri halinde iş göremezlik nedeniyle emekli olabilirler. Kamuda çalışan bir kişi, işgücünün en az yüzde 60'ını kaybetmesi veya iş göremez hale gelmesi durumunda iş göremezlik nedeniyle emekli olabilir.
Bu durumun SGK'nın bağlı olduğu sağlık hizmetinde sağlık raporu ile belgelenmesi gerekir.
YENİ YASAYA GÖRE MALULEN EMEKLİLİK ŞARTLARI NELERDİR?
Yeni kanuna göre malulen emeklilik şartları şunlardır:
• Maluliyet için başvuran işçinin sigortalılığının başlamasının üzerinden 10 yıl geçmesi gerekir. Bu sigorta süresinin tamamı değildir. Örneğin 1 Ocak 2022 tarihinde malullüğe başvurusunda bulunan bir çalışanın sigortaya başlayabilmesi için en az 1 Ocak 2012 tarihi olması ve bu tarihten itibaren sigorta ödemelerinin sürekli olmaması gerekmektedir. Prim ödeme şartı en az 1.800 gün olmalıdır.
• Bu 10 yıllık sigorta süresi boyunca en az 1800 iş günü olması gerekir.
• Sağlık Kurulu, bir çalışanın yetki kaybının en az yüzde 60 olduğunu ve böyle bir durumun işe başladıktan sonra meydana geldiğini tanımlar.
• 4A kapsamındaki çalışanların işten çıkması.
MALULEN EMEKLİ OLMAK İÇİN NEREYE BAŞVURMALIYIM?
SGK üyeliği için öncelikle bağlı olduğunuz il müdürlüğüne başvurmalısınız.
Hangi ilde oturuyorsunuz, o ilin şubesine başvuru formunu doldurun. Dilekçe ile birlikte açıklamayı göndermeniz gerekir. Bir başvuru yaptığınızda, başvurunuzu sağlık raporlarının kopyalarına dayandırmanız daha iyi olur.
MEMURLAR NEREYE BAŞVURMALIDIR?
Çalıştığınız kurumla iletişime geçmelisiniz.
2022 Yılında Geçerli Malulen Emeklilik Hastalıkları
Diğer yandan, belirtilen hastalıklardan birine sahip olması gerekir. Çalışanın bu hastalıklardan birine sahip olduğu da sağlık raporu ile kanıtlanmalıdır. Raporda teyit edilmeyen hastalar kabul edilemez: bu hastalıklar şu şekilde sıralanmaktadır:
• Epilepsi, konvülsif epilepsi
• Parkinson sendromu
• Serebral Palsi
• Santral sinir sistemi hastalıkları
• Kanser hastalığı
• İleri dereceye ulaşmış şeker hastalığı
• Genetik bozukluklar
• Travma sonrası gelişen stres ve obsesif bozukluklar
• Organ nakli ihtiyacı olan hastalıklar
Başvuru sahibi 10 yıl sigortalı olmalıdır. Ancak toplam ödeme gün sayısı 1800 gün olmalıdır. Bu hastalıklara sahip olanlar, iş göremezlik oluşturan hastalıklar nedeniyle çalışmakta güçlük çekenler, ilçe sosyal güvenlik müdürlüğünden veya sosyal güvenlik merkezinden sakatlık aylığı ve diğer ilgili belgeler için başvuruda bulunmalıdır.
İlk başvurunuzda sağlık komisyonu raporu göndermiş olsanız bile, doğrulama için sosyal sigorta tarafından belirtilen herhangi bir sağlık kuruluşuna yönlendirileceksiniz. Yönlendirildiğiniz sağlık hizmetinin tam teşekküllü bir sağlık kuruluna sahip olması gerekmektedir.
Sevk edildiğiniz hastane, eğitim ve araştırma hastanesi, üniversite hastanesi veya devlet hastanesi olabilir. Ancak transfer olduğunuz hastaneye bağlı olma seçeneğiniz olmayacaktır.
Buna göre, Sağlık Bakanlığı eğitim ve araştırma hastanelerine, kamu üniversite hastanelerine ve Türk Silahlı Kuvvetlerine ait bir araştırma hastanesine sevk edilmektedir. Bu hastanelerin bildirim hakkı olmasına rağmen, ikamete dayalı sevk süreci bu şekilde başlar. Hastanın bulunduğu ilde böyle bir hastane yoksa hasta devlet hastanesine sevk edilir.
Gönderildiğiniz hastanenin sağlık kurulu tarafından düzenlenen sağlık kurulundan alınmış bir belgeyi denetleyici sosyal güvenlik kuruluşuna göndermeniz gerekmektedir. Aldığınız raporu buraya gönderin ve bir sonraki sonucu bekleyin. Bu rapora göre en azından bir Engelli Raporu düzenlenirse ilerlemeniz onaylanacaktır.
PRİM HESABI
Maaş tazminatının yüzdesi, sigorta primi sayısına göre değişmektedir. Ancak burada dikkate alınan fazladan gün sayısı 9000 gündür. Sigortalılık süresi 9.000'den az olanlar için sigorta primleri 9.000 gün olarak sayılır. 9000 binden fazla olanlar için prim gün sayısına göre işlem yapılır.
Kişiler, daha kısa bir ödeme süresi durumunda daha düşük maaş almazlar. Eşitliği sağlamak için prim günü artırılacaktır. Başka bir deyişle, emekli maaşları 1.800 günden fazla bir süre için hesaplanmaktadır.
Yurt dışında çalışmaya başladıktan sonra 5510 sayılı Kanuna göre maaşından kesinti yapılır. Ayrıca maluliyet aylığı tekrar muayene edildikten sonra maluliyet ortadan kalkınca kesilir. Elbette bu maaş indiriminin durumu kişinin iş koluna göre değişmektedir. Öte yandan kişinin sigorta kapsamı da bu maaşın kesilip kesilmeyeceği konusunda bilgi verebilir. İnsanlar bu tür bir emekliliğe ulaştıklarında bir süre sonra sonlandırabilirler. Dilerlerse çalışmaya devam edebilir ve bu nedenle işten ayrılabilirler. Bu durumdan sonra kişiler tekrar haklarını alırlar. Hastalar tekrar başvururlarsa bu seçenekten yararlanmaya devam edeceklerdir. Yeniden kontrolden sonra kişinin maaş alıp almadığı kontrol edilir.
NE KADAR MAAŞ ÖDENİYOR?
Ücretlerin hizmet sektörüne göre değişiklik gösterdiğini belirtmek gerekir. Sektörde emeklilik ikramiyesi gün sayısı ve emekli olmak için gereken süre ciddiye alınır ve eşitlenir ve maaş buna göre hesaplanır.
• 4A SGK'da çalışan sigortalı gün sayısı 7200 gün, 4B Bağkur'da çalışan sigortalılık primi sayısı 9000 gün, 4C Emekli Sandığı'nda 9000 gündür.
• Kanuna göre bir kişiye senelik olarak belirlenen kazancın yüzde 602ının 12’de biri maaş olarak ödenir.
Maluliyetten emekli olanlardan; 4A kapsamında olanlar 3000 ile 4500 lira arasında, 4B kapsamında olanlar 3500 ile 5600 lira arasında, Tarım alanında Bağ-kur kapsamında olanlar 3800 ile 5700 lira arasında, 4C emekli sandığı kapsamında olanlar 4800 ile 6500 lira arasında maaş alır.
ENGELLİ EMEKLİLİK ŞARTLARI
Emekliliğin belirli şartları sağlaması gerekir. Bunlar:
• Sakatlık durumu çalışanın ilk sigorta gününden sonra başlamalıdır.
• Sosyal güvenlik kurumu tarafından iş göremez durumda olması gerekir.
• 10 yıl sürekli sigortalı olmalı.
• Sigorta ödemeleri 1800 gün ödenmemiş olmalı.
• Gelir Vergisi Kanunu uyarınca da vergi indiriminden faydalanması gerekmektedir.