Dikkat Eksikliği Hiparaktivite Bozukluğu Olan Çocuk ve Ergenlerde Metilfenidatın Fayda ve Zararları
Cochrane derleme özeti
Derleme sorusu
Dikkat eksikliği hiparaktivite bozukluğu (DEHAB) olan çocuk ve ergenlerin davranışları üzerinde metilfenidatın etkilerine dair kanıtları derledik.
Arka plan
DEHAB en sık teşhis konup tedavi edilen psikiyatrik çocukluk hastalıklarından biridir. DEHAB tanısı konan çocuklar konsantrasyon güçlüğü çeker. Genellikle hiperaktiftir, uzun süre hareketsiz oturamaz ve impulsiftir. Kurallara uymada ve konsantre olmada zorluk çektiklerinden DEHAB çocukların okulda başarılı olmalarını güçleştirebilir. Davranışsal problemleri aile ve arkadaşlarıyla ile iyi ilişkide olmalarıyla çelişir ve çoğu zaman diğer çocuklardan daha fazla sorun yaşarlar. Metilfenidat DEHAB’lı çocukların tedavisi için en sık yazılan ilaçtır.
Çalışma özellikleri
DEHAB tanısı konmuş 12 245 çocuk ve ergen üzerinde yürütülmüş 185 randomize kontrollü araştırma (RKA) bulduk. Çalışmaların çoğunda metilfenidan plaseboya karşı kıyaslandı. Çoğu araştırma küçük ve düşük kaliteliydi. Tedaviler çoğunlukla ortalama 75 gün sürdü (1 - 425 gün arası) ve bu da metilfenidatın uzun vadeli etkilerini değerlendirme imkanımızı kaldırdı. Derlenen 185 araştırmanın yetmiş ikisinde (%40) fonlar endüstriden sağlandı.
Kanıtlar 2015 Şubatına kadar günceldir.
Ana sonuçlar
Bulgular metilfenidatın DEHAB’nın bazı ana belirtilerini iyileştirebileceğini - hiperaktivite ve impulsiviteyi azaltabileceğini ve çocukların konsantre olmasına yardımı olabileceğini gösteriyor. Metilfenidat DEHAB’lı çocuklarda genel davranış ve yaşam kalitesinin iyileşmesine de yardımcı olabilir. Ancak sonuçların metilfenidatın faydasının büyüklüğünü doğru olarak yansıttığından emin olamayız.
RKA’ların bu derlemesindeki kanıtlar metilfenidatın 6 aya kadar sürelerle kullanıldığında ciddi (yaşamı tehdit eden) zarar verme riskini yükseltmediğini düşündürüyor. Ancak metilfenidat kullanımı ile birlikte uyku problemleri ve iştah azalması gibi ciddi olmayan zararların riskinde artış görülüyor.
Kanıt kalitesi
Kanıt kalitesi tüm sonuç ölçütleri için çok düşük bulundu. Araştırmalarda insanların, çocukların hangi tedaviyi aldığını bilmeleri mümkündü, çoğu araştırmada sonuçların raporlanması eksikti ve bazı sonuç ölçütleri için alınan sonuçlar araştırmalar arasında değişkendi. Bu düşünceler derlemenin genel sonuçları hakkındaki güvenimizi sınırlıyor.
Kararlar
Şu anda elimizdeki kanıtların kalitesi metilfenidat kullanmanın DEHAB’lı çocuk ve ergenlerin yaşamını iyileştireceğini güvenle söyleyemediğimiz anlamına geliyor. Metilfenidatla birlikte uyku problemleri ve iştah azalması gibi ciddi olmayan bazı yan etkiler görülür. Ciddi yan etki riskinde artışla ilgili bir kanıt bulamamış olmamıza rağmen, metilfenidatı uzun süre boyunca kullanan insanlarda ciddi ters etkilerin riskini daha iyi değerlendirmek için daha uzun izlem süreli araştırmalar gerekiyor.
Metilfenidatla birlikte görülen ters etkiler göz önüne alındığında yüksek kaliteli araştırmalar dizayn etmek güçtür. Klinisyenler, araştırmacılar ve katılımcılar çocuğun metilfenidat grubunda ya da plasebo grubunda olup olmadığını kolayca anlayabilir. Bu ciddi bir kayırma hatası riskidir ve araştırmanın sonuçlarına güvenimizi azaltabilir. Bundan kaçınmanın bir yolu metilfenidatı, benzer yan etkiler gösterebilen ancak başka aktif madde içermeyen bir plasebo ile kıyaslayan çalışmalar dizayn etmektir. Bu araştırmalar “nosebo” araştırmaları olarak bilinir. Etik nedenlerle nosebo araştırmalarının önce erişkinlerde yapılması gerekir. Araştırmacılar, ancak bu çalışmalar metilfenidatın erişkinlerde etkili olduğunu gösterirse çocukları bu tür çalışmalara almayı düşünebilir.
Kaynak
Storebø O, Ramstad E, Krogh H, Nilausen T, Skoog M, Holmskov M, Rosendal S, Groth C, Magnusson FL, Moreira-Maia CR, Gillies D, Buch Rasmussen K, Gauci D, Zwi M, Kirubakaran R, Forsbøl B, Simonsen E, Gluud C. Methylphenidate for children and adolescents with attention deficit hyperactivity disorder (ADHD). Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 11. Art. No.: CD009885. DOI: 10.1002/14651858.CD009885.pub2
Orijinal özet için: DEHAB ve Metilfenidat
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin