Dünya kamuoyu ABD, NATO, Avrupa Birliği (AB) Rusya’dan gelen savaş tehditlerini konuşurken halklar barış çağrısı yapıyor. ABD’de barış örgütleri kampanyalar düzenliyor.
ABD, NATO, Rusya ve Avrupa Birliği (AB) ülkelerinin liderleri Ukrayna ekseninde bir savaş ihtimalinden söz ederken, dünyanın dört bir yanında barış sesleri yükseliyor. Rus ve Ukraynalı gençler olası bir savaşın askeri olmak istemediklerini belirtiyor; ABD’de de “Savaşa hayır” sloganlarıyla barış eylemleri düzenleniyor. AB ve NATO üyesi Belçika’da ise yurttaşlar, doğalgaz faturalarına zam yapılırken Ukrayna krizi nedeniyle savaş harcamalarının artırılmasına tepkili. Savaş karşıtları, egemenlerin güç kavgasında piyon olmak istemediklerini belirtiyor, halkların savaş endişesiyle daha fazla ekonomik kaygı, gelecek korkusu, karamsarlık gibi duygularla boğuştuğunu hatırlatıyor.
‘SAVAŞ ÇIKARSA DİYE PARA BİRİKTİRİYORUM’
Savaş olasılığını en yakından hisseden Ukraynalı gençler ise barış umudunu dile getiriyor. Katar merkezli yayın El Cezire’den Victor Jack’in haberine göre, Rus ve Ukraynalı gençler bölgedeki silahlı gerilimden çok gelecekle ilgili kaygılar yaşıyor. Ukrayna Gençlik Parlamentosu Başkanı Vitaly Kolschitzky, çatışma olasılığına karşı gıda depoladığını ve para biriktirmeye çalıştığını belirterek, “Bence savaş muhtemel. Keşke bunu söylemek zorunda kalmasaydım” diyor.
Habere göre, Rusya sınırına 50 kilometre uzaklıktaki Sumi kenti doğumlu olan Kolschitzky, ülke çapında genç Ukraynalılarla düzenli olarak buluştuğunu belirtiyor. “Gençler gerçekten savaştan korkuyor” diyen 27 yaşındaki Kolschitzky, hükümetin Rusya’yla olası bir çatışmada daha fazla askere ihtiyacı olacağı için askere alınma riskleri olduğunu belirtiyor. Bir ilkokul arkadaşını Donbass’taki çatışmada kaybettiğini belirten 27 yaşındaki genç, “Artık daha fazla genç eline silah almak zorunda kalacağına inanıyor” diyor.
GENÇLER ORDUYA KATILMAK İSTEMİYOR
Kiev Taras Shevchenko Ulusal Üniversitesi’nde Tarih bölümü öğrencisi olan 18 yaşındaki Max Kovalev, Rusya’yla olası bir savaşta komutanların kaçacağını düşünüyor. Kovalev, “Generallerin çoğu yozlaşmış kişiler ve bir savaş çıkarsa ilk onlar kaçacak. Bence savaşmanın anlamı yok” dedi. Kievli 18 yaşındaki Sasha Ivanitski ise “Gençlerin yarısı bu gerilimi umursamıyor gibi görünüyor ancak diğer yarısı savaş çıkarsa ne yapacağını tartışıyor. Dürüst olmak gerekirse, bir savaş başlarsa ben de giderdim” dedi. Kiev Uluslararası Sosyoloji Enstitüsü’nün aralık ayında yaptığı bir ankette, Ukraynalı 18-29 yaş arası gençlerin neredeyse yarısının Rusya’yla bir savaş halinde ülkeden kaçacağını söylediği aktarılmıştı. Ukraine World dergisinin editörü Volodymyr Yermolenko ise gençlerin bir savaşta zorunlu olarak askere alınmasının “oldukça muhtemel” olacağı görüşünde. 41 yaşındaki editör, Ukraynalıların “normal bir hayat” yaşamak istediklerini belirterek ülkede genel olarak gençlerin savaşmaya istekli olmadığını belirtti.
‘DAHA BÜYÜK SORUNLAR VAR, GELECEK KAYGISI GİBİ’
Rusya’da gençler ise sınırlarda yıllardır süren askeri hareketliliğe alışık olmaları nedeniyle bir savaş çıkacağına olasılık vermiyor. Moskova’da siyaset bölümü öğrencisi 20 yaşındaki Bogdan Ilyk, “Savaş gerçek gibi görünmüyor. Biraz korkutucu ancak gerçekten hiçbir şey olmayacak” diyor. Gençlerin Ukrayna kriziyle ilgili haberleri takip etmediğini de belirten Ilyk, savaşa karşı tepkisini ise “NATO’nun amacı ne? Rusya’yı yok etmek mi? Bu çok saçma” sözleriyle veriyor.
Moskova’da hukuk öğrencisi 20 yaşındaki Ravil de “Bir yandan vatansever duygular hissediyorum ama bu aptalca savaşa katılmazdım” diyor ve şöyle devam ediyor: “Gençlerin başka endişeleri var. Sınavlar, maddi zorluklar, mesleki gelecek kaygıları. Sorunlarımız daha büyük.”
Rusya ve Ukrayna’da gençler arasında yükselen savaş karşıtı sesler ABD’de de yankılanıyor. ABD’de barış örgütleri aralarında Washington, New York, Seattle, Boston, Huntsville, Dallas’ın bulunduğu onlarca kentte savaş karşıtı kampanyalar yürütüyor. Barış Hareketi (Peace Action) Code Pink (Pembe Kod), Black Alliance for Peace (Barış İçin Siyah İttifak) örgütlerinin çağrısıyla hafta sonu Beyaz Saray önünde protestolar düzenlenirken Ukrayna sınırlarına ek ABD birlikleri gönderilmesine de tepki gösterildi.
TRİLYONLARCA DOLARLIK ASKERİ BÜTÇELERE HAYIR
Eylemlere katılan Barış koalisyonu ANSWER (Act Now to Stop War and End Racism) Sözcüsü Brian Becker, ABD halkına her yıl askeri bütçeye trilyonlarca dolar harcanmasını kabul ettirmek için bir korku öznesi yaratılması gerektiği görüşünde. Becker, “Bu harcamalara ‘evet’ dedirtmenin tek yolu, başkalarından korkmak veya nefret etmek. Bu nedenle bize Ruslardan korkmamızı söylüyorlar. Çinlilerden korkun, Kübalı ve Venezuelalılardan nefret edin, hep aynı propaganda. Onlardan korktuğunuz ve nefret ettiğiniz sürece hükümetin her yıl ölüm ve yıkım için trilyon dolarlar harcamasında haklı olduğunu düşünebilirsiniz” diyor. Barış aktivistlerinden Nino Brown da “ABD’nin Romanya, Letonya, Polonya dahil ülkelerde 800 askeri üssü var. Dünyada 800 ülke bile yok” tepkisi verirken bir diğer aktivist Susan McLucas ise “Hükümete tehlikeli eylemler ve söylemlere son verme çağrısı yapıyoruz. Gerilimi düşürmeli, güçlü ve samimi bir diplomasi yolu izlenmeli”.diyor.
Almanya merkezli Robert Koch Enstitüsü (RKI) geçen yıl aralık ayında açıkladığı bir raporda, Cumhuriyetçi ve Demokrat partilerden seçmenlerin önemli bir kısmının Ukrayna kriziyle ilgili bir çatışma değil diplomasi istediği vurgulanmıştı. Raporda, “Yurtdışında 20 yılı aşkın süren savaşlardan sonra Amerikan halkı, onları daha güvenli ve müreffeh kılmayacak başka bir savaşa karşı ihtiyatlı” ifadeleri yer almıştı.
BELÇİKA’DA ÖFKE: HALK YOKSULLUKLA SAVAŞIYOR
Öte yandan, Avrupa ülkelerinde de askeri hareketlilik sürerken askeri harcamaların artırılması halkın tepki nedeni. Avrupa Birliği (AB) ve NATO üyesi Belçika’da hükümetin, Rusya-Ukrayna krizi nedeniyle 10,2 milyar avro (11,4 milyar ABD doları) ek savunma bütçesini onaylaması protestolarla karşılandı. Belçika İşçi Partisi (PVDA) ve gençlik örgütü Comac’ın çağrısıyla hafta sonu düzenlenen eylemlerde, yurttaşların kış ayı ortasında yüksek enerji faturalarını ödemekte güçlük çekerken askeri harcamaların artırıldığına dikkat çekildi.
PVDA lideri Raoul Hedebouw, “Hükümet enerji bütçesine para olmadığını söylüyor ancak savaş mühimmatlarına 10 milyar harcamaya karar veriyor. Toplumsal ihtiyaçlara bütçe ayrılmalı, barış ve diyalog öne çıkarılmalı. Halklar yoksullukla savaşıyor” açıklaması yaptı.