Vakumsuz Klima Değişim Dilekçesine ek Hakem Heyeti Örnek Kararı yazımızla sizlere vakumsuz takılan bir klimanın neden olduğu teknik sorunlardan bahsetmeyeceğiz çünkü bunu daha önceki yazılarımızda sıklıkla ele aldık. Bu yazımızla sizlere, Vakumsuz yapılan klima montajlarının teknik prosedürlere aykırı olduğuna dair resmi kararın da elinizde bulunabilmesi adına hem gerekçeli karar kısmını metin olarak ekleyeceğiz hem de örnek THH kararlarını indirip çıktısını alıp dilekçenize ekleyebilmeniz için paylaşacağız.
Tüketicinin evine vakumsuz yapılan klima montajı sonrası tüketicinin değişim talebine olumsuz yanıt veren firmaya karşı tüketicinin Hakem Heyeti aracılığı ile hak arama yolculuğu başlamış ve aylarca süren savunma, görüşme, inceleme, karar alma aşamaları sonrası dosya tüketici lehine sonuçlandırılmış ve firm atarafından karar uygulanarak iki klima birden takım halinde değiştirilmiştir. Yani iki adet dış ünite değişim kararı olmasına rağmen firma klimaların iç ünitelerini de komple değiştirmiştir.
Gerekçeli Karar Aşağıdaki Şekildedir.
6502 Sayılı Kanunun Ayıplı Hizmet başlıklı 13 üncü maddesinde,
(1) ”Ayıplı hizmet, sözleşmede belirlenen süre içinde başlamaması veya taraflarca kararlaştırılmış olan ve objektif olarak sahip olması gereken özellikleri taşımaması nedeniyle sözleşmeye aykırı olan hizmettir.”
(2) ”Hizmet sağlayıcısı tarafından bildirilen, internet portalında veya reklam ve ilanlarında yer alan özellikleri taşımayan ya da yararlanma amacı bakımından değerini veya tüketicinin ondan makul olarak beklediği faydaları azaltan veya ortadan kaldıran maddi, hukuki veya ekonomik eksiklikler içeren hizmetler ayıplıdır.” Denilmiştir
Şikâyete konu ürün ECA markalı 12.000BTU sınıfında satılan R32 soğutucu akışkana sahip inverter teknolojili klimadır. Tüketici şikâyeti, ürünün montajı esnasında kurulum prosedürlerinin yerine getirilmemesi kaynaklı olarak kendisine sunulan ayıplı hizmetten dolayı ürünün de artık ayıplı mal olduğu yöndedir ve talebi ürün değişimidir.
Karşı taraf savunmasında, tüketiciye ait 2 takım 12.000btu ECA Ecotech ürününde mevcut bir arıza olmadığını, ürünlerin normal çalıştığını, bölge servis yöneticileri ile yaptıkları görüşme neticesi üründe bir uygunsuzluk olup olmadığı kontrolü sağlanabileceği belirtildiği ancak tüketicinin onaylamadığı, ürün garantisinin 3 yıl, kompresör garantisinin 10 yıl olduğunu tüketiciye memnuniyet kaynaklı +2 yıl ek garanti verilebileceğini ancak tüketicinin reddetmesi nedeniyle işlem yapılamadığını, ürünlerde sorun olmadığı gerekçesi ile talebin reddedilmesi gerektiğini beyan etmiştir.
Dosya bir bütün olarak değerlendirilmiş ve konunun Hukuki ve teknik açıklamaları yapma zarureti doğmuştur. Öncelikle bir split klimanın nasıl montajlanması gerektiği, İstanbul Ticaret Odası (İTO) tarafından hazırlanan, MYK Enerji Sektör Komitesi tarafından doğrulanan, 29.11.2013/28836 Resmi Gazete yayımlı 13UMS0352-3 13UMS0353-4seviye 3 – seviye 4 referans kodlu BİREYSEL VE TİCARİ KLİMA SİSTEMLERİ MONTAJCISI ULUSAL MESLEK STANDARDI çerçevesinde belirlenmiştir.
İlgili Standart kapsamında Sayfa 13 E7 ve Sayfa 14 F6 sütunlarda vakumun yapılmasının gerekliliği ve yöntemleri ele alınmıştır. Buradan da anlaşılıyor ki meslek standartları gereği dahi bu VAKUM hizmetinin montaj hizmeti esnasında sunulması ZORUNLUDUR. Ürünün şu an aktif ve çalışır durumda olması, tüketim verilerinin ve ürün performansının tam ve doğru olduğu anlamı taşımamaktadır. Firmanın savunma belgesine ek olarak Komisyonumuza ‘’Yetkili servisimiz vakum hizmetini sağlamıştır, bu da delil nitelikli vakum manometre görselidir’’ şeklinde delilini sunması beklenmiştir zira bir klima ürününe vakum yapıldığının en basit ispatı, montaj esnasında manometrenin o ürüne bağlıyken eksi basınca düştüğü halinin görselini sunmaktır.
Vakum hizmeti sunulmadan montajı yapılan bir klima yine de çalışır. Fakat bir arabanın motor yağına 2 kaşık su koyup çalıştırmak aracın performansı ve motorun ömrü anlamında ne derece tehlikeli ise, vakum yapılmadan hizmete alınan bir klimanın da kompresörü o derece risk altındadır. Vakum yapılmayan boru ve evaparatör içerisinde bulunan atmosfer basıncı kaynaklı oksijen ve nem unsurlarının, vakumlamadan servise alınan ürünün kapalıdevre sistemindeki soğutucu akışkan ve dolayısı ile bu çevrim esnasında kompresörün çalışmasını sağlayan yağın içine bulaşması kaçınılmazdır ve asal gaz olan soğutucu akışkan ile ekovat yağının kimyasının değişmesine neden olur.
Bu durum ürün performansını düşürür, elektrik tüketimini arttırır, kompresör ömrünü kısaltır. Buradan anlaşıldığı üzere servislerin ‘’bir şey olmaz’’ diyerek vakumsuz yaptığı montajların neticesinde o an için zarar görmeyen klimalar orta ve uzun vadede hem gereksiz enerji tüketimi ile MİLLİ SERVET olan ülke enerjisinin boşa kullanılmasına hem de tüketicinin performans kaybı ve ürünün erken deformasyonuna/arızasına yol açmaktadır. Garanti süresi içerisinde olsun veya olmasın her şekilde bu durum hem tüketiciye hem de ülkeye zarar vermektedir.
Vakumlama yapılmadan gazı devreye alınmış bir üründe gaz boşaltımı yapılıp, sonradan vakumlanıp ürüne tekrar gaz şarjı yapılıp yeniden devreye alınması çözüm değildir. Zira gazı boşaltılsa dahi ekovat yağını boşaltmak teknik olarak mümkün değildir. Diğer yandan 2014 yılında ülkemizin dahil olduğu Kyoto Protokolü çerçevesinde Çevre Kanunu 28 inci maddeye göre klima gazını atmosfere salmak atmosfer kirliliğine neden olan faaliyetler olarak değerlendirilir ve yasaktır. Yine aynı Çevre Kanunu 29 uncu maddesi ‘’ Bu Kanun hükümlerine aykırı olarak, çevreyi kasten kirleten kişi, altı aydan iki yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.’’ Diye açıkça belirtmiştir. Sadece gazın boşaltılıp yeniden gaz şarjı yapılması sorunu çözmeyecek olmakla birlikte o gazın atmosfere salınması yasaktır ve gaz geri toplama ünitesi ile özel tüplere geri depolanıp protokol çerçevesinde prosedüre uygun şekilde imha edilmesi gerekmektedir.
Teknik detaylar dışında Hukuki olarak konu değerlendirildiğinde ise 6502 Sayılı TKHK çerçevesinde ürüne sunulması gereken montaj hizmetinin tam ve kusursuz sunulduğunun ispat yükü satıcıdadır ve burada ispatlamakla yükümlü taraf olan satıcı ve sağlayıcı, montajı yapan teknik servisten montaj esnasında ürüne vakum yapıldığını ispat edecek olan manometre görselini istemekle, yetkili servis ise bu ispatı sunmakla mükelleftir.
Günümüzde birçok marka ve firma, bünyelerindeki yetkili servislere ekte delil olarak sunulan görsellerde olduğu gibi, tüketicinin ürünü olduğunu ispatlamak adına seri numarası görünecek şekilde vakum motoru ve manometrenin bağlı olduğu, eksi atmosfere düştüğü de sabit bir görsel (Manometresi el ile tahrif edilmemiş olmak şartı ile) sunma zorunluluğu getirmiştir ve hatta bazı markalar bu delil sunulmadığında servisin o montaja dair hak edişini ödememektedir.
Tüketiciye o mal ile birlikte satın almış olduğu hizmet hakkı eksik sunulmuş, yapılmayan vakum ise hizmeti kusurlu hale düşürmüştür. Teknik olarak kusurlu/eksik sunulan bu hizmet ayıbı aynı zamanda geri dönülmez şekilde malı da ayıplı hale getirmiştir yani yetkili servisin yapmadığı vakum nedeniyle oluşan hizmet ayıbı, vakumun yapılmaması kaynaklı üründe oluşan deformasyon nedeniyle aynı zamanda ürün ayıbına dönüşmüştür. Dolayısıyla gerek ayıplı hizmet ve gerekse ayıplı mal kapsamında tüketicinin seçimlik hakları doğmuştur.
Yukarıda yapılan teknik ve Hukuki açıklamalar çerçevesinde tüketici talebinin kabul edilmesi gerektiği mütalaa edilmektedir.
Sonuç
Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere…… diye devam eden yazının nihayetinde 2 adet klimanın değişmesine hükmedilmiş, firma tarafından Hakem Heyeti Kararı uygulanmış ve tüketiciye ait iki klima değiştirilmiştir.
Dolayısıyla sizler de sitemizde yayınlamış olduğumuz teknik bilgiler çerçevesinde klimanızın vakumsuz montaj yapıldığını düşünüyorsanz ve montajdan sonraki süreçte bu yazıyı okuduğunuzda montajın üzerinden 6 ay geçmemişse lütfen bu fırsatı iyi değerlendiriniz. BU BAŞLIKTA sizlere paylaştığımız örnek dilekçeye ek olarak aşğıdaki 3 sayfadan oluşan Hakem Heyeti Kararını ÖRNEK HAKEM HEYETİ KARARI olarak lütfen delil nitelikli şekilde ekleyiniz. Bu sayede dosyanızı inceleyen kıymetli raportör arkadaşlar ve Saygıdeğer Komisyon Üyeleri konuya daha iyi şekilde vakıf olurlar ve bu çerçevede dosyanızı değerlendirirler.