Gel- Git Olayı Hakkında..
?
Gel-Git, Ayın ve Güneşin çekim gücünün etkisiyle Dünyadaki su kütlelerinin alçalması ve yükselmesi olayıdır. Ancak Ay, Dünyaya en yakın gök cismi olduğundan gel git olayında daha etkilidir. Bir yerdeki gel-git, gün içinde 2 kabarma 2 çekilme biçiminde 6 saatte bir gerçekleşir. Bu seviye değişmelerinde her gün bir önceki güne göre 50 dakikalık bir gecikme olur. Çünkü ay, Dünyanın çevresindeki dönüşünü 24 saat 50 dakikada tamamlamaktadır.
UYARI : Gel-git genliğinin fazla olduğu denizlerde akarsu ağızlarında haliçler, az olduğu denizlerdeki akarsu ağızlarında ise delta oluşur. Türkiyedeki denizler iç deniz olduğu için gel-git belirgin değildir. Bu nedenle akarsu ağızlarında haliç oluşmaz.
Gel-Git Genliği
Suların kabarma ve alçalması arasındaki seviye farkına gel-git genliği denir. Gel git genliği, okyanus ortalarında 60-80 cm, iç denizlerde 30 cm, kenar denizlerde 80-120 cm arasındadır.
Bir yerdeki gel git genliği, ay ve yıl içinde de değişir.
Ay içinde : Ay içinde yeniay ve dolunay dönemlerinde gel-git genliği büyüktür. Çünkü bu dönemlerde Ayın çekim gücüne Güneşin çekim gücü de eklenir.
Yıl içinde :Yıl içinde 21 Mart 23 Eylül tarihlerinde gel git genliği büyüktür. Çünkü bu dönemlerde Ayın çekim gücüne Güneşin çekim gücü de eklenir.
Hazırlayan.NuriDeniz