Süveyş Kanalı’ndaki Ever Given krizinin akabinde uzmanlar uyardı: Gemiler büyüdükçe her şey daha karmaşık hâle geliyor
T24 Dış Haberler
Süveyş Kanalı’nda karaya oturan ve dünyanın en kıymetli tecim yollarından birinin tıkanmasına yol açan dev konteyner gemisi Ever Given’ın akabinde, uzmanların bir müddettir giderek büyüyen konteyner gemilerinin tecim yollarında yaşayabileceği sıkıntılara dair öngörüleri olduğu anlaşıldı.
The Guardian’da yer edinen habere nazaran, Süveyş Kanalı’nda bir krize yol açan Ever Given gemisi hareket ettirilirken analistler, bu cins bir kazanın “öngörülebilir” bulunduğunu ve seneler süresince ikazların umursanılmadığını söylemiş oldu.
Dünya genelinde konteyner gemilerinin son 10 senedir giderek büyümüş olduğu açıklandı. 2000 senesinde azamî 5 bin kutu yapıt taşıyan konteyner gemilerinin kapasitesinin kat kat arttığı ve onlarca “mega geminin” artık okyanuslardan 20 bine kadar kutu taşıyarak geçmiş olduğu görüldü.
Analistler, konteyner gemilerindeki kapasite artışının teknolojik gelişmelerin yanı sıra 2000’lerdeki yüksek petrol tutarları ve onu takip eden 2009 ekonomik krizinden sonrasında gelen düşük faiz oranlarıyla da temaslı bulunduğunu söylemiş oldu. Şirketlerin bu formda dev gemiler inşa etmek için krediye başvurduğu açıklandı.
Plymouth Üniversitesi’nden denizcilik siber tehditleri üstüne araştırma meydana getiren Rory Hopcraft, gemiler büyürken buna bağlı risklerle ilgili ihtarların umursanılmadığını söylemiş oldu. Hopcraft “Gemiler yalnızca daha büyük değil tıpkı vakitte daha oldukca yapıt taşıyorlar. Riskler daha ufak üç dört gemiye bölmek yerine hepsini bir yere dolduruyorlar. Her şey bir büyük gemiye bağlı oluyor” dedi.
Uzmanlar, gemiler hızlıca büyürken denizcilik altyapı kapasitesinin bu suratı tıpkı halde takip edemediğini söylemiş oldu. Panama Kanalı’nın 10 yıldan uzun mühlet evvel 5 milyar dolarlık bir maliyetle genişletildiği fakat bugünün geniş gemileri için hâlâ kâfi olmadığı açıklandı.
“Limanlar büyük gemilerle başa çıkamayacak durumda”
Hopcraft “Dünyadaki limanların yarısı, bu büyüklükteki gemilerle başa çıkamayacak durumda” dedi. Bu durumun genel tedarik zincirini korsanlık ve siber hücuma da açık hâle getirdiğini söyleyen Hopcraft “Bu gemilere hizmet edebilecek düzeydeki limanlar bir nedenden vakası çalışmazsa, gemilere hizmet verebilecek kâfi liman yok” dedi.
Süveyş Kanalı’nın daha büyük gemiler için şimal tarafında genişleme ve çift taraflı trafik emek harcamaları sürecinde olduğu lakin Ever Given’ın sıkıştığı cenup tarafının hâlâ tek istikametli ve daha dar olduğu açıklandı.
OECD’nin 2015 yılındaki bir raporunda, “Vapur büyüklüğü gelişmeleriyle gerçek iktisattaki gelişmeler ortasındaki bağın büsbütün kopuk olduğu” tabirleri yer aldı. OECD, gemilerin giderek büyümüş olduğu lakin ekonomik iklim dingin bulunduğunu altını çizdi. Raporda “Gemicilik şirketleri kapasiteyi artırıyor lakin bu, en azından kimileri için çok kötü sonuçlar doğurabilir” tabirleri yer aldı.
Hopcroft, “Gemiler büyüdükçe her şey daha karmaşık hâle geliyor” dedi.
kaynak : t24.com