İHH İnsani Yardım Vakfı ile Uluslararası Doktorlar Derneği (AID), Dağlık Karabağ Savaşı'nda yaralanarak, uzuvlarını kaybeden askerlere ve mayın temizleme görevlilerine protez sağlamak için bir proje başlattı. Proje kapsamında, önce Bakü’de 5 savaş gazisinin ölçüleri üç boyutlu tarayıcı kullanılarak alındı. Sonrasında hastalar İstanbul’a getirilerek protezleri takıldı. Protezleri takılan gaziler, fizik tedavi ve rehabilitasyon süreçlerinden sonra Azerbaycan’a dönecek.
Türkiye’de proteziyle buluşan gazilerden Novruz Novruzov, Gence Devlet Üniversitesi İktisat Bölümü'nden mezun olduğunu, daha sonra vatani görevini yapmak için askere gittiğini açıkladı. Savaşın, piyade olarak görev yaptığı askerliğinin bitmesine az bir süre kala başladığını belirten Novruzov, Akdere cephesinde bulunduğu bölgeye havan topu mermisinin isabet ettiğini söyledi. Gazi Novruzov, cephede kendisiyle birlikte bulunan 4 kişinin şehit olduğunu kendisinin de sağ bacağından yaralandığını anlatırken, daha sonra asker arkadaşlarının yardıma geldiğini ve bacağına turnike uyguladığını ekledi. Askerler tarafından ateş hattından çıkarılıp hastaneye götürüldüğünü aktaran Novruzov, hastanede yaklaşık 45 gün tedavi gördü ancak kangren olan bacağı kurtarılamadı. Novruzov Türkiye'deki yardım kuruluşlarının desteğiyle protezine kavuştuğunu ifade eden sözlerine şunları ekledi:
“Bundan önce koltuk değnekleriyle yürüyordum. Protezime kavuştuğum için çok mutluyum. Yardımseverlere teşekkür ederim."
Gazilerden Nejat Sultanova, savaş başlayıp cepheye gönüllü olarak gittiğinde lise son sınıf öğrencisi olduğunu söyledi. Cephedeyken uçaktan atılan füze ile sol bacağından yaralandıktan sonra bağırdığını kaydeden Sultanov, asker arkadaşlarının yanına gelerek, bacağına turnike yaptığını ve morfin vurduğunu dile getirdi. Hastanede yaklaşık bir ay tedavi gören ama bacağı kesilmek zorunda kalınan Sultanov, Türkiye’de bacağına protez takılması üzerine yetkililere teşekkür etti.
AID Protez Merkezleri Koordinatörü Prof. Dr. Yaşar Tatar, konuşmasında Karabağ mücadelesinin Türkler ve Müslümanlar için çok önemli olduğunu, uzun yıllar sonra toprakların savaşılarak, geri alındığını kaydetti. Savaştta 1200 civarı kişide uzuv kaybı olduğunun tahmin edildiğini aktaran Tatar, büyük bir başarının yanında üzüntülerin de bulunduğunu ifade etti. Bu durumu fark ettiklerinde Azerbaycan’a destek olmak istediklerini ifade eden Tatar şunları dile getirdi:
"Bir an önce gazileri ayağa kaldırmak için ne yapabileceğimizi düşündük ve Azerbaycan yetkili makamlarıyla irtibata geçtik. Dedik ki, 'Biz sizin yanınızdayız, bizden ne istersiniz, isterseniz Azerbaycan'da merkez kuralım, isterseniz eğitelim, isterseniz götürüp protezlerinizi yapalım.' İlk anda bize 15 protez için yardımcı olmamız istendi. Biz, hemen protezi hazır olan 5 kişiyi Türkiye'ye getirdik. Arkadaşlarımız geçen hafta içerisinde Türkiye'ye geldi. Bu hafta da yaklaşık sekizinci günde, 5 kişinin 6 protezi var, 6 protezi de keyifle tamamlamış olarak memleketlerine göndermeyi düşünüyoruz. Yüksek teknoloji protez kullanıldı. Gördüğünüz gibi ilk haftasında spor yapabiliyorlar."