Terapi ne demek? Terapi nasıl uygulanır? Psikoterapi nedir? Bilişsel davranışçı terapi nedir? BDT nasıl uygulanır? Online terapi nedir? Terapi çeşitleri nedir? Terapist hakkındaki tüm merak edilenleri sizler için derledik, keyifli okumalar dileriz.
Terapi, insanların daha sağlıklı, daha etkili alışkanlıklar geliştirmelerine yardımcı olmak için bilimsel olarak onaylanmış prosedürlerin kullandığı bir yöntemdir. Psikolojik terapiler, çocuklardan yetişkinlere ve yaşlı yetişkinlere kadar her yaşta ve bağımsız uygulamalardan toplum merkezlerine ve gündüz hastanelerine kadar değişen ortamlarda etkilidir. Psikoterapi, birçok farklı ortamda farklı insanlarla açıkça çalışır.
Psikoterapi, depresyon ve kaygı bozukluğu için ilk adımda uygulanacak yöntemdir. Bilimsel kanıtlar, özellikle kişilerin memnuniyeti ve uzun vadeli takip düşünüldüğünde, depresyon tedavisinde psikoterapi etkisini ortaya koymaktadır. Araştırmalara göre depresyon terapisi, özellikle iyileşme süreci sonrası semptomların geri dönüşünü önlemede etki göstermektedir.
Konuşma terapisi olarak da adlandırılan psikoterapi, bir tür duygusal ve düşünsel dengelenme durumudur. Araştırmalar, çoğu insanın ilaç almak yerine psikoterapiyi tercih ettiğini gösteriyor. Bir psikoterapi seansı sırasında, rahatsız edici düşünceleri belirlenir ve bunları değiştirmenin yolları keşfedilir. Günlük yaşamda, ilişkiler ve hayattan zevk alma yeteneğimizi olumsuz etkileyen düşünceleri, duyguları, ruh halleri ve davranışlar terapi desteği ile çözüme ulaşır.
Terapi, kişinin bireysel yetkinlik düzeyinde gelişme hedefleyen yöntemdir. Bu yeni bakış açısı ile kişi, olaylara daha önce verdiğinden daha farklı bir tepki geliştirir.
Terapist uygulaması hangi durumda faydalıdır, kimler yararlanabilir? Psikoterapi, insanlara çeşitli durumlarda yardımcı olabilir. Örneğin, şu duygu ve düşünce durumlarında kişinin yanıt oluşturma becerisinde tıkanıklık olabilir. Hangi durumda kime nasıl davranacağını karıştırabilir. Üstelik, yanlış kararlar ve davranışlar nedeniyle, başı bir çok sıkıntıya girmiş olabilir.
Tüm bu durumlarda terapist desteği, kişinin kendi yaşamına bir adım geriden bakmasını sağlar, öğretir, geliştirir. Böylece aslında kişi kendi bireysel yetkinliğini geliştirir. Hangi durumda, hangi olaya nasıl tepki vereceğini daha bilir hale gelir.
Psikoterapi, zihinsel bozukluğu olan kişilere şu konularda yardımcı olur:
Terapist süreçlerinde kişilerin benlik saygısına ve mücadelelerine saygı duyulur. Akıldaki çelişkilerin giderilmesi için doğru soruların keşfedilmesi ve sorulması hedeflenir. Danışan ve terapist, bilişsel önyargılardan arınmış olmalıdır.
Bireysel yorumlar ile müdahale ve yönlendirmeler asla yapılmaz. Kişilerin kendi yaşamlarına dair doğru soruları sormaları ve kendi doğruları ile kendi cevaplarını bulmaları sağlanır. Kendi cevaplarını bulma konusunda becerisini geliştiren kişi, daha sonra benzer bir durumda artık ne yapacağını biliyor olacaktır. Çeşitli psikoterapi stilleri vardır. Her uygulama farklı bir hedef ve amaca yönelik uygulanır.
Bilişsel davranışçı terapist, bir kişinin düşüncelerinin ve davranışlarının hissettiklerini ve hareket etmelerini nasıl etkileyebileceğini anlamasına ve değiştirmesine yardımcı olur. Şu durumlarda bilişsel davranışçı terapi fayda sağlar:
Bilişsel davranışçı terapi desteğiyle kişi, iletişim kurmak veya duygularını ifade etmenin yeni yollarını öğrenir. Sağlıklı ilişkiler kurmaya ve sürdürmeye yardımcı olabilir. Birey, kişilerarası sorunlara yaklaşımını anlamayı ve değiştirmeyi öğrenir. Bunları daha yapıcı bir şekilde yönetmenin yollarını geliştirir.
Psikodinamik terapist, çocukluk dönemindeki gibi geçmiş deneyimlere odaklanır. Kişinin geçmişinin, bugünkü mevcut düşüncelerini ve davranışlarını nasıl etkileyebileceğini ele alır. Çoğu zaman, kişi bu etkinin mevcut olduğunun bile farkında değildir.
Bu etkilerin belirlenmesi, insanların sıkıntı ve endişe gibi duyguların kaynağını anlamalarına yardımcı olabilir. Bu kaynakları belirledikten sonra, psikoterapist kişinin bunları ele almasına yardımcı olabilir. Bu, bir bireyin hayatını daha kontrol altında hissetmesini sağlar.
Aile terapisi, aile üyelerinin şunları yapması için güvenli bir alan sağlayabilir:
Bu tür bir psikoterapi, sorunlar çiftin birbirini daha doğru anlamaya ihtiyacı olduğunda fayda sağlar. Birbirini dinlemeyen, diğerinin ne söylediğine odaklanmak yerine kendi söylediklerine odaklanan çift, kaçınılmaz olarak iletişim sorunları yaşar. Sağlıklı iletişim geliştirmeyen çift, birbirini anlayamaz. Birbirini anlamayan çift, diğerinin ne istediğini, arzu ve beklentilerini okuyamaz.
Aile terapist desteği ile birbirini dinlemeye başlayan çift, diğerini duymaya başlar. Öncelikle sakin olmayı ve kalp kırmamak hedeflenir.
Dal rüzgarı affetmiş, lakin kırılmış bir kere.
Hatalar yapıp yapıp, durmaksızın üzgün şekilde tekrar ve defalarca özür dileniyor ise, bir uyum sorunu vardır. Çift, diğerinin ne istediği ve beklediğine olan önemi unutmuş demektir. Oysa, ilişkilerde mutluluk ancak kişiler birbirine ama’sız ve koşulsuzca sarıldığında yaşanır.
Koronavirüs pandemi ve karantina süreçleri ile birlikte online terapist desteği yeni dünya düzeni sürecinde, değerli bir seçenek olmuştur. Pek çok insan şu anda online terapi tercih ediyor. Özellikle şu durumlarda online terapi tercih edilmektedir:
Online terapi desteği ile, günlük yaşama entegre psikoterapi imkanı sağlanmaktadır. Ofiste öğle arasındayken, öğleden sonraki bir sunum ya da görüşme için yaşanan kaygıya yönelik destek anında sağlanabilir. Terapistin nitelikleri ve deneyimi göz önünde bulundurulmalıdır.
Online terapistin sahip olunması önerilen beceriler şunlardır:
Terapistiniz ile uyumlu olmanız ve onunla rahat hissetmeniz önemlidir. Her terapist herkes için en doğru çözüm demek değildir.
Doğru terapist, danışanının kendi düşüncelerine ve varsayımlarına meydan okumasını sağlar.
Böylece kişi, kendi duygu ve düşüncelerini sorgulamayı geliştirir. Terapi ne demek, sorusunun yanıtı şudur: olaylar karşısında yeni ve farklı bakış geliştirir. Psikoterapi, insanların çok çeşitli deneyimlerle baş etmelerine yardımcı olabilir. İster yaşam hedefleri belirlemek ister sağlıklı ilişkiler kurmak isteyin, herkes terapinin faydalarından yararlanabilir. Destek almak için zayıflatıcı bir krizde olmanıza gerek yok.
İnsanlar zihinsel sağlıkları konusunda proaktif davranmalıdır. Böylece endişeler ve problemler daha büyük bir soruna dönüşmesi erkenden önlenebilir. Terapi desteği ile kişinin yaşam kalitesi geri kazanabilir. Terapi ne demek sorusu cevabı: insanların nasıl tekrar kendileri olacaklarını öğrenmelerine rehberlik eder.
Herkesin duygusal ve düşünsel zorlukları vardır. Günümüz dünyasında terapi konusunda çözümler her zamankinden daha fazla mevcuttur. Kimsenin sorunlarıyla yalnız başına acı çekmesine gerek yok.
Doğru terapi desteği, kişisel gelişim konusunda ilerleme sağlamaktır.
Sevgiyle,
Dr. Bora Küçükyazıcı
Tıp Doktoru & Klinik Psikoloji PhD