Geçtiğimiz günlerde Mağusalı bir arkadaşım fotoğraf göndermiş.
Sabah 07.00’ de çekmiş fotoğrafı. Yani in cin top atıyorken…
Bir market fotoğrafı… Mağusa, 4. Bölgede, köşe başında bir market.
Dükkan sahibi sebzelerin üzerine bir örtü örtmüş, evinin yolunu tutmuş.
Örtü rüzgardan açılmış biraz. Sebzeler görünüyor.
Arkadaşım diyor ki, “Hırsızlık çok yaygın diyorlar. Eğer dedikleri gibi olsaydı soyup soğana çevirirlerdi dükkanın önündekileri. Burada yıllardır hiç hırsızlık olmadı. Diğer manavı olan dükkanlar da böyle yapıyor Gece üstünü örtüp gidiyorlar. Kimsenin bir kilo sebzesinin çalındığını duymadık, görmedik…”
***
KKTC’de suçların arttığıyla ilgili çok haber yapmışızdır. Mahkemeleri izlediğimizden olsa gerek, sanki tüm suçlar patlama yapmış, ülkenin oturulası hali kalmamıştır. Oysa internete girdiğimizde, Almanya’da suç oranları arttı, Rusya’da suç oranları arttı, Çin’de suç oranları arttı, Japonya da suç oranları arttı, Afganistan’da suç oranları arttı, İtalya’da suç oranları arttı, İngiltere’de suç oranları arttı başlıklarıyla birçok haber görürüz.
Suç artışlarının nedenleri muhtelif olsa da, aile kurumunda meydana gelen değişmelerin, giderek artan bireyselliğinin, göçlerin yol açtığı sosyal uyumsuzluğun, enformel denetimin zayıflamasının, ekonomik sıkıntıların suç artışıyla bağlantılı olduğu bilinir.
Bilinir de ne olur? Hiçbir şey olmaz. KKTC’de suç artışı sadece göçe bağlanır.
Eskiden herkes kapı açık oturuyordur, genelde yabancılar, özelde Türkiyeliler gelince, suçlar artmıştır!
Göçün, suç artışına etkisini yadsımamız mümkün değildir ancak ısrarla söylüyorum ki, KKTC hala dünyanın en güvenli ülkelerinden biridir. Yabancıların yoğun olarak yaşadığı bölgelerde biraz temkinli olmak gerekse de, köylerde insanlar hala kapı açık oturur, tıpkı benim evimde oturduğum gibi…
***
Denetim ve danışmanlık firması PWC tarafından yapılan ‘Küresel Ekonomik Suçlar Araştırması’ dünyada ekonomik suçların artmaya devam ettiğini ortaya koysa da, ada ülkeleri bu konuda daha şanslı. Giriş çıkışların kontrollü olduğu ada ülkelerine suç işlemek için gelenler, arabalarına atlayıp gidemediklerinden yakalanmaları an meselesidir. Ayrıca, cezaevinin doluluk oranını sadece suç oranının artmasıyla değil, suçluların yakalanma oranıyla ölçmek daha doğru olacağı gibi, nüfusa oranla suçlara ve suçların çeşitlenmesine (ekonomik suçlara evrilmesine) bakmak lazım. (Ne var ki, birileri her nedense bu gerçekliği görmezden gelerek, KKTC’yi suçlular ülkesi olarak göstermeye çalışmakta. Ki, ‘dünyanın en güvenli ülkesinde tatil’ başlıklı yazımda KKTC’nin yurtdışında nasıl tanındığını yazmıştım.)
Velhasıl, dünyanın birçok ülkesini görmüş biri olarak, şunu rahatlıkla söyleyebilirim ki, KKTC dünyanın en güvenli ülkesi olmasa da, en güvenli ülkelerinden biridir. Çarşıda yürürken çantanızı paranoyak gibi kucaklamak zorunda kalmadığınız gibi, eşyalarınızı otelde bırakmanız halinde yerinde yeller esmeyeceğinden emin olabilir, geceleri rahatça yürüyebilirsiniz.