Kripto para birimleri piyasasının en yüksek hacimli birimi Bitcoin piyasa hacminin yüzde 71,98’ini elinde tutuyor. Bitcoin’in ardından ise Ethereum yüzde 7,55 ve Ripple yüzde 4,48’ini elinde tutuyor. Kripto paralara olan rağbetin günden güne artış göstermesi geleneksel para birimlerinin geleceği ile ilgili onlarca soruyu akıllara getiriyor.
Kripto para birimlerinin sağlamış olduğu en önemli avantaj hızlı kullanılabilir olması. İşlem hızı saniyeler süren kripto paralar bankalar gibi geleneksel mantıkla çalışmadığı için artan bir rağbet görmekte. Ayrıca kripto para kullanımında herhangi bir zaman veya mekân konusunda kısıtlama söz konusu olmazken hafta sonu da işlem yapabilme imkânı sağlamakta. Kripto para birimlerinin sağlamış oldukları avantajlar göz önüne alınırsa gelecekte kullanımı yaygınlaşacaktır. Özellikle son dönemlerde kripto para birimleri piyasasının 325 milyar doların aşmış olması ve 2000’ine yakın kripto para biriminin piyasada işlem görüyor olması kullanımında artış yaşanacağına yönelik izlenim bırakmaktadır.
Ülkelerin ikili ilişkilerde özellikle ABD ile yaşanan krizlerde farklı alternatiflerin gereksinimini ortaya çıkartmaktadır. Ayrıca ABD’nin doları bir güç olarak kullanması ülkeleri ikili ticaret ilişkilerinde milli para birimlerine yönelmelerine neden olmaktadır ki ülkelerin kripto para birimlerine yönelmesi ABD dolarını tehlikeye sokacaktır.
Küresel piyasalarda dolar kurunda dalgalanmaların yaşanması ve düşük kazanç sağlaması yatırımcıların kısa sürede yüksek getiri potansiyeline sahip olan kripto paralara yönelmesine neden oldu. Özellikle geçtiğimiz son 3 yılda Bitcoin’in yatırımcıya astronomik rakamlarla kar sağlaması kripto para birimlerine olan ilgiyi yükseltti.
Facebook: Libra
Facebook 2020 yılında kendi kripto para birimi Libra’yı piyasaya süreceğini duyurmuştu. Diğer kripto para birimlerinin sağlayamadığı avantajları sağlayacak olan Libra isimli sanal para birimi pek çok büyük kuruluş ile birlikte Mastercard ve Visa tarafından destekleniyor. Facebook’un hayata geçirmesi beklenen blok zinciri teknolojilerin en önemlisi olarak görülen küresel kripto paranın, Bitcoin gibi spekülatif olmaması için gerçek varlıklarla desteklenerek sanal ve gerçek dünyada alış-veriş, transfer ve her türlü ödeme için kullanılması planlanıyor.
Facebook yetkilileri esas amacın ilk küresel ana akım, istikrarlı ve güvenilir kripto parayı yaratmak olduğunu belirtiyorlar. Libra'nın dolar kadar güvenli olması ve Libra ile kredi işlemlerinin yapılması hedefleniyor. Ayrıca analistler Libra’nın Bitcoin’den daha değerli ve daha istikrarlı olacağını öngörüyor. Nitekim Facebook güvenirliliği arttırmak adına 'Libra Ortaklığı' adı altında 27 ortaktan oluşan ve kâr amacı gütmeyen bir kuruluş oluşturdu. Merkezi İsviçre'nin Cenevre kentinde bulunacak olan bu kuruluşta yatırımcı firmalar, kâr amacı gütmeyen organizasyonlar, kripto şirketler, iletişim ve teknoloji devleri ile servis sağlayıcıların yanı sıra eBay, PayPal, Stripe, Spotify, Uber, Lyft ve Vodafone gibi isimler yer alıyor. Bu firmalar ve kurumlar da Libra rezervlerine katkı yaparak Libra'nın ölçülebilir değeri olan şeylere endekslenmesini sağlayacak.
Bu çerçevede 1944’te imzalanan Bretton Woods anlaşmasından bu yana dünyanın referans para birimi olan dolar ABD’nin ekonomik ve politik etkisi sayesinde, küresel üstünlüğünü o zamandan beri koruyor. Fakat ölçüle bilirliğini yitiren ve bir siyasi, yaptırım gücü olarak kullanılmaya başlanılan dolar giderek etkisini kaybetmeye başlamış durumda. IMF’in raporuna göre Dolar, 2019'un ilk çeyreğinde küresel döviz rezervinin yaklaşık yüzde 62'sini oluşturuyor. Halihazırda ülkeler ABD’nin dolar yoluyla kurmuş olduğu baskıyı yıkmak için ikili ticarette milli para birimlerine yönelik kendi para birimlerini rezerv para olarak kullanmaya yönelmekte. Bundan ötürü ABD Dolar’ının küresel döviz rezervlerindeki payı giderek düşmektedir. Bu çerçevede kredi derecelendirme şirketi Fitch'in analistlerinden James MacCormack, ABD dolarının zaman içinde küresel rezerv para olma statüsünü kaybetme riski altında olduğuna dikkat çekti.
Libra’nın küresel para piyasalarına ve kripto para piyasalarını birçok kurum ve kuruluş tarafından desteklenerek girmesi ABD Dolar’ını olumsuz yönde etkileyecektir. İngiltere Merkez Bankası (BOE) Başkanı Mark Carney’in Libra benzeri kripto para birimlerinin Dolar'ı tahtından indirebileceğini söylemesi de bunu kanıtlar niteliktedir.
Sağlamış olduğu kullanım kolaylığı ve hızlı işlem kapasitesine sahip olmasından ötürü kripto paralar geleneksel paraların tahtını sallayacak gibi duruyor. Ülkelerin gelecekte dış ticaretlerinde kripto para birimlerini kullanmaya başlama kararı almaları Dolar’ın tahtını dolayısıyla ABD’nin ekonomik hegemonyasını kıracağa benziyor.
Kripto para birimleri piyasasının en yüksek hacimli birimi Bitcoin piyasa hacminin yüzde 71,98’ini elinde tutuyor. Bitcoin’in ardından ise Ethereum yüzde 7,55 ve Ripple yüzde 4,48’ini elinde tutuyor. Kripto paralara olan rağbetin günden güne artış göstermesi geleneksel para birimlerinin geleceği ile ilgili onlarca soruyu akıllara getiriyor.