Önder Yılmaz – Yunanistan’ın geri iterken uyguladığı zalimlikler, bizzat yaşayanların ağzından da KDK raporuna yansıdı. Afganistanlı Feridun Serveri’nin “Botumuzu batırdılar, sonrasında nefes almayan çocuğumu kucağıma verdiler”, KDK yetkililerine yaşadıklarını ağlayarak ve ara ara çığlıklar atarak aktaran Kamerunlu göçmen kadının “Ormanlık alana götürdüler, ağzımı bezle kapatıp, kelepçelediler. İki polis soyup, sırayla tecavüz ettiler” ifadeleri ise rapordaki insanlık dışı hikayeler arasında yer aldı.
Zulmün istatistikleri
Raporda, Yunanistan’a karadan geri itme uygulamaları sonucu 2021 yılında toplam 53 göçmenin, 2022’de ise 31 Mayıs itibarıyla toplam 33 göçmenin donarak ve Meriç’te boğularak hayatını kaybettiği kayıtlara geçirildi. Denizden yapılan geri itmeler sonucu 2021 yılında sekiz, 2022 yılı 31 Mayıs itibarıyla üç düzensiz göçmenin hayatını kaybettiği belirtilen raporda, “Yunanistan unsurları tarafından yapılan geri itme uygulamaları neticesinde hayatını kaybeden toplam düzensiz göçmen sayısı incelendiğinde, 2021 yılında 61, 2022 yılında 31 Mayıs itibarıyla 36, toplamda 97 düzensiz göçmenin donarak ve boğularak hayatını kaybettiği tespit edilmiştir” denildi. Raporda şu tespitler dikkat çekti:
Kelepçeleyip denize
“Denizden geri itme olaylarında düzensiz göçmenlerin bazen elleri arkadan kelepçeli olarak, bazen de can yeleği giydirilmeden doğrudan denize atıldığı tespit edilmiştir. 2021 yılında 14 olayda, 2022 yılında ise 31 Mayıs itibarıyla yedi olayda toplam 78 düzensiz göçmenin doğrudan denize atıldığı, bu olaylar neticesinde ise toplam 69 düzensiz göçmenin Sahil Güvenlik Komutanlığı tarafından kurtarılabildiği, dokuz düzensiz göçmenin ise boğularak öldüğü tespit edilmiştir. 2021 ve 2022 yıllarında geri itme uygulamalarına bağlı olarak meydana gelen ölüm olaylarının tamamında düzensiz göçmenlerin elleri kelepçeli olarak veya can yeleği giydirilmeden doğrudan denize atıldığı görülmektedir.”
Raporda Göç İdaresi Başkanlığı’ndan alınan veriler doğrultusunda “Yunanistan unsurları tarafından 2020’de 17 bin 245, 2021’de 16 bin 497, 2022’de ise 31 Mayıs itibarıyla 7 bin 781 düzensiz göçmenin geri itildiği görülmektedir. 2020 yılından 31 Mayıs 2022’ye kadar olan süreçte toplam 41 bin 523 düzensiz göçmenin geri itildiği tespit edilmiştir” denildi.
Komisyon kurun
Raporda KDK Yunanistan’a 14 maddelik şu çağrıda bulundu:
Karadan ve denizden yapılan sistematik geri itme uygulamaları terk edilmeli.
Göçmenlere insan onuruna saygılı şekilde muamele edilmeli.
Botları patlatma, kıyafetleri çıkarttırılarak soğuk havada geri itme, elleri bağlayarak denize veya nehre atma, ateşli silah kullanma gibi yaşam hakkını ihlal eden ve tehlikeye sokan sert ve katı uygulamalar terk edilmeli.
Geri itme iddialarını reddetme politikası terk edilerek, iddialar bağımsız ve tarafsız bir şekilde soruşturulmalı.
Geri itme iddialarını hızlı, bağımsız ve tarafsız şekilde inceleyecek bir Ulusal İzleme Mekanizması kurulmalı.
Geri itme iddialarını etkin şekilde soruşturmak için Türkiye tarafından iletilen kanıtları ve şahıslar tarafından iletilecek şikayetleri doğrudan inceleyecek ve Türkiye’deki mercilerle eşgüdüm içinde çalışacak, ulusal insan hakları kurumlarının, ulusal izleme mekanizmasının, uluslararası örgütlerin ve sivil toplum kuruluşlarının da içinde yer aldığı bağımsız ve tarafsız bir komisyon ve şikayet izleme mekanizması kurulmalı.
Hak ihlallerine sebep olan hukuka aykırı eylemleri gerçekleştiren kamu personeli cezalandırılmalı.
Geri itme uygulamalarını gerçekleştiren ve iştirak eden maskeli, üniformasız kişilerin kamu görevlisi olup olmadığı soruşturularak, soruşturma sonucu şeffaf bir şekilde uluslararası kamuoyu ile paylaşılmalı.
Uluslararası koruma hukukuna uygun eylemlerde bulunulmalı.
Uluslararası hukuka aykırı ve göçmen haklarını ihlal eden yasal düzenlemelerden vazgeçilmeli.
Sivil toplum kuruluşlarının ve medya organlarının bölgede çalışma yapmasına ve zor durumda kalan göçmenlere yardım etmesine izin verilmeli.
Can salı gibi kurtarma ekipmanların yaşam hakkını tehlikeye sokan geri itme uygulamalarında araç olarak kullanılmasından vazgeçilmeli.
Düzensiz göçmenlerin bir daha gelmemesini sağlamaya yönelik yıldırma uygulamaları, kimlik, pasaport vb. belgelere el konulması uygulaması terk edilmeli.
Sığınma prosedürü uluslararası hukuka uygun şekilde işletilmeli.
YARIN: FRONTEKS GERİ İTMELERDE YUNANİSTAN’LA İŞBİRLİĞİ Mİ YAPIYOR?