Hudus ne demektir? Kısaca açıklar mısınız?
Değerli Kardeşimiz;
Hudus, sonradan olma, ezelî olmama demektir. Kelam âlimlerinin devir ve tesülsülü reddeden on iki temel delillerinden birisi hudus, diğeri de imkân delilidir. Üstad Hazretleri bu iki delile hususi önem vererek bunları müstakil bahisler olarak ele almıştır. Üstadın bu konudaki açıklamaları şöyledir:
“Gel gelelim “hudûs”a. Mütekellimîn demişler ki: “Âlem, mütegayyirdir. Her mütegayyir, hâdistir. Her bir hâdisin, bir muhdisi, yani mûcidi var. Öyle ise bu kâinatın kadîm bir mûcidi var.”
“Biz de deriz: Evet, kâinat hâdistir. Çünkü görüyoruz her asırda, belki her senede, belki her mevsimde bir kâinat, bir âlem gider, biri gelir. Demek, bir Kadîr-i Zülcelâl var ki, bu kâinatı hiçten icad ederek her senede belki her mevsimde, belki her günde birisini icad eder, ehl-i şuura gösterir ve sonra onu alır, başkasını getirir.”
Üstad Hazretleri bu derste kâinatı Allah’ın yarattığına bu âlemin müteğayyir olmasını delil getiriyor. Müteğayyir değişen demektir. Değişen her şey mahlûktur. Zira değişmenin bir başlangıç noktası vardır. Değişen bir şey ezelî olamaz. Bir başlangıç noktasından itibaren daima değişikliğe uğramıştır. Yine Üstadın beyan ettiği gibi,
"Bir şey kanun-u tekâmülde dâhil ise, o şeyde âlâ-küllî-hâl neşvünema vardır. Neşv-ü nemâ ve büyümek varsa, ona âlâ-küllî-hâl bir ömr-ü fıtrî vardır. Ömr-ü fıtrîsi var ise, âlâ-küllî-hâl bir ecel-i fıtrisi vardır." (Sözler)
Kâinatın kendisinde de meyveleri olan canlılarda da bir kemâl noktasına doğru değişme vardır. Her şey bu noktaya doğru ilerleyecek, o noktada duraklama dönemine girecek, daha sonra zevale meylederek sonunda ölecektir. Bu kâinatın meyveleri olan bütün canlılarda hükmeden bu kanun kâinat için de geçerlidir. O da bir ilk noktadan itibaren gelişmeye, büyümeye, yayılmaya başlamış sonra insanın yaratılmasıyla kemâlini bulmuş aynı zamanda zevale meyletmesi de başlamıştır. Evveli olanın ahiri de olacağına göre bu âlemin de bir ahiri vardır. Ahiri ve evveli olan her şey mahlûktur. Zira ezelî ve ebedî olmak ancak Allah’a mahsustur.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü