Sivas cumhuriyet öncesi ve sonrasında yayınladığı gazeteler, dergiler ve kitaplarla basılı medyada Anadolu şehirlerine göre önemli ve dikkate değer bir konumda bulunmaktadır. Matbaanın Sivas’a geldiği günden 2010 yılı sonuna kadar geçen 132 yıllık süre içerisinde 89 gazete, 90 dergi ve 820 kitap yayınını gerçekleştirmiş bir şehirdir. Bir çoğu kısa ömürlü olsa da uzun soluklu gazete ve dergileriyle ve toplumsal hayatta ve edebi çevrelerde ses getiren yayınlarıyla, yayınlandıkları dönemlerin etkili ve önemli değerleri olarak basın hayatındaki yerlerini almışlardır.
Cumhuriyetten önce 6, cumhuriyetin ilanından sonrada 78 gazeteyi yayın hayatına başlatan ve 2010 sonu itibariyle 14 günlük gazetesi 3 şehir kültür dergisi, 2 tane edebiyat dergisi ve 4 tane farklı alanlarda yayını sürdüren bir şehri olması önemlidir. 87 yıllık cumhuriyet tarihimizde ortalama olarak her yılda bir gazetenin yayın hayatına başladığını görmekteyiz. Diğer bir açıdan da çok sayıda gazetenin yayınlanmış olmasına rağmen, gazetelerin büyük bir bölümü çok kısa ömürlü olmuş, bir kaç sayı sonra yayın hayatına son vermiştir. Ama Sivas’ta uzun soluklu gazetelerin de yayınlandığını görmekteyiz. Bunların sayıları da azımsanmayacak durumdadır. 69 yıl yayınlanan Sivas, 60 yıl yayınlanan Hakikat gazeteleri başta olmak üzere Ülke, Bizim Sivas, Yeni Ülke ve Hürdoğan gazeteleri ortalama 20 yıllık geçmişleri olan gazetelerdir.
Sivas’ta yayınlanan gazetelerin etkinliğine gelince, 1950’lerde Hakikat gazetesi, 1989 da Bizim Sivas Gazetesi Sivas’ta yapılmış olan seçimlerin ve siyasal havanın sürükleyici ve destekleyicileri olarak, bir yerel basının şehirlerde neler yapılabileceğini çok açık bir şekilde göstermişlerdir. Yukarıda değindiğimiz gibi gazeteler bir bakıma da şehirdeki siyasal hareketlerin şekillenmeleriyle beraber yayına başlamış, güçlenmiş ve etkin olmuşlardır. İrade-i Milliye, Hakikat ve Ülke gazeteleri, ulusal ve bölgesel alanda yayın yapan ve etkin olan Sivas kaynaklı gazetelerdir. Her birisinin yaptığı haberler ve yorumların, o dönemin şartları içerisinde değerlendirilip analizlerinin yapılması gerekmektedir.
Sivas’ın 132 yıllık gazetecilik tarihinin ilk günlerinden televizyon ve internet yayıncılığının yaygınlık kazandığı 1990’ların sonuna kadar, sosyal, siyasal ve kültürel anlamda önemli fonksiyonlar icra etmiştir. 2000’li yıllardan itibaren ise görsel ve sanal yayıncılığın öne çıkmasıyla eski önem ve etkinliğini azalmaya başlamıştır.
Bir diğer hususta, 132 yıllık bir basın hayatı geçmişi bulunan Sivas’ta bir “Sivas Basın Müzesi” ile “Sivas Bilgi, Belge ve Dokümantasyon Merkezi”nin kurulması gerektiğidir. Bu araştırmayı hazırlarken şahit olduğumuz gibi gazete, dergi ve kitap arşivlerinin bulunmayışı, var olan nüshaların ise dağınık, düzensiz ve farklı kaynaklarda olması, bu şehrin siyasal ve sosyal analizini yapacak olan bilim adamlarının çalışmalarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bugüne kadar yayınlanmış basılı materyaller ile bundan sonra yayınlanacak olan her basılı materyalin bu müzede ve merkezde bir araya getirilerek muhafaza edilmesi kültürümüzün dünden bugüne muhafazası açısından üzerinde durulması gereken bir husustur. Daha fazla zaman geçmeden ve eldeki nüshalarda kaybolmadan, bugüne kadar Sivas’ta yapılmış yayınların arşivlemelerinin yapılması zarureti vardır. Sivas matbaalarında tabedilen tüm basılı eserlerin, mevcutsa asıllarının, yoksa suretlerinin hem basılı, hem de dijital olarak bir araya getirildiği bir merkezin oluşturulması, Sivas’ın geçmiş döneme ait, siyasal, sosyal ve kültürel tarihinin muhafaza edilmesi ve incelenmesi açısından büyük ehemmiyet arz etmektedir. Geçen yıllarda Ziyabey Kütüphanesi alt katında kurulması düşünülen ve bir türlü başlatılamayan “Sivas Bilgi, Belge ve Dokümantasyon Merkezi”nin bir an önce kurularak faaliyete geçmesi ve işlerliğinin kazandırılması gerekmektedir.
Sivas, 132 yıllık basın ve matbaacılık tarihinde, gerek bölgesine gerekse ülke geneline hitap eden gazeteleriyle, kültür, siyasal ve sosyal tarihimizde önemli fonksiyonlar icra etmiş bir basın hayatına sahiptir.