ATI ekran kartlarının tarihi
ATI ekran kartlarının tarihi hakkında bilinmesi gereken pek çok şey bulunuyor. Hemen lafı çok uzatmadan konuya geçiş yapalım.
ATI, önceleri bağımsız bir şirket olsa da sonraları AMD tarafından satın alınıp AMD’nin de ekran kartı sektörüne girmesini sağlayan fakat yaşanan durumlardan ötürü AMD’nin bu şirketi özerk bir hale getirmesini sağlayan bir firma. Kısacası birçok kişi ATI’nin AMD tarafından kurulduğunu biliyor olsa da aslında bu doğru değil. Özellikle eski ekran kartlarının bu isme sahip olması kullanıcıların kafalarını daha çok karıştıran bir durum oldu.
ATI ekran kartlarının gelişim tarihi
ATI Technologies veya Array Technologies Inc. olarak bilinen bu şirket, 1985 yılında Silikon Vadisi’nde kurulur. Ekran kartı dışında pek çok teknolojiye de ağırlık veren ATI’nin Rage, Match, Radeon R700 ve Mobility Radeon gibi çeşitli ekran kartı modelleri bulunur. ATI, kurulduğu ilk dönemde ekran kartı üretip tüketiciye sunmak yerine ekran kartlarını kurumsal alanda dağıtıyordu. Yani IBM gibi büyük firmalara ekran kartı veren firma, bu firmaların bilgisayarlarına destek oluyordu. Şunu da hatırlatmakta fayda var ki o yıllarda ekran kartları 2D ve 3D grafik hızlandırıcısı olarak ikiye ayrılıyordu.
ATI’nin resmî olarak ekran kartı piyasasına adım atıp tüketiciler ile buluştuğu dönem 90’lı yıllar oldu. Bu dönemde Match serisi ekran kartı modelleri ile oyuncuların karşısına çıkan ATI, bu modelleri 2D hızlandırıcı olarak piyasaya sürdü. ATI ekran kartlarının tarihi bu noktada yeni bir döneme giriyordu. Bu dönemde birçok ekran kartı modelini ön plana çıkaran ATI 3dfx’in de etkisiyle 3D hızlandırıcıya sahip ekran kartlarını üretmeye başlayarak piyasaya daha uygun fiyatlı modeller sürdü. ATI’nin bu dönemde sürdüğü ekran kartı olan Rage 128 Pro DirectX 6 desteğine de sahipti.
2000’li yıllara gelinmesiyle birlikte Radeon serisi ekran kartı üretimine başlayan Radeon, artık kendini daha çok geliştiriyor ve daha profesyonel ekran kartı modellerini piyasaya sürüyor. Radeon serisi, günümüzdeki ekran kartlarının da temelini oluşturuyor. Çünkü halen Radeon serisi ekran kartları piyasada yerini almakta. 2000’li yıllara damgasını vuran NVIDIA ve ATI firması, iki büyük ekran kartı üreticisi rakibi olarak birbirlerini geçmeye çalışıyor. NVIDIA bu yarışın sahibi oluyor ve ATI bir süre sonra gerilemeye başlıyor.
ATI ekran kartlarının tarihi bu dönemden sonra yeni bir başlangıç yapma kararı alıyor. ATI, gerilemeye başladıkça verimliliğini de kaybediyor. Bu konuda atılan adım ATI’nin AMD şirketine satılması oldu. AMD, o dönemlerde işlemciye ağırlık verirken bir taraftan da ekran kartı piyasasına girip bu piyasada da aktif olmaya çalışmak istiyor. O dönemde yaşanan ilginç bir olaydan bahsetmek gerekirse AMD, önce NVIDIA’nın kapısını çalıp bu firmayı tamamen satın almak ve kendi bünyesine katmak istiyor. NVIDIA ise ortaklıktan yana olduğu için bu teklifi kabul etmiyor. Bu doğrultuda AMD, ATI’nin kapısını çalıyor ve onunla bir görüşme düzenliyor. ATI, zor durumda olduğu için bu teklifi kabul ediyor ve bu firma, AMD çatısı altında çalışmaya başlıyor. ATI’de çalışan bazı mühendisler ATI’nin AMD kontrolüne geçmesinden rahatsız oluyor ve işi bırakıyor.
AMD, her ekran kartı modelinde yeterince başarılı olamadığı için ATI firmasını tekrardan ayırıyor ve özerk bir şirket olarak Radeon Technologies Group ismiyle tekrar aktif hale getiriyor. AMD ve NVIDIA arasındaki ekran kartı rekabeti bu sayede daha kaliteli hale geliyor.