Ketojenik diyet yüksek yağ, orta/yüksek protein, düşük karbonhidrat içeren bir diyettir. Ketojenik diyetin tarihçesine bakıldığında epilepsi hastalarının tedavileri için geliştirilen bir tıbbi beslenme tedavisi olduğu görülmektedir. Günümüzde ise ketojenik diyetin epilepsi ve endike olduğu bazı hastalıkların tedavisinde etkili olabileceği otoritelerce kanıtlanmıştır.
Ketojenik diyetin karbonhidrat içeriği çok düşük, yağ içeriği çok yüksektir. Diyetin bu kompozisyonu sayesinde başta beyin olmak üzere diğer organlar enerji için glukoz kullanamaz. Glukoz yerine vücudumuzda yağların parçalanması sonucu oluşan keton cisimleri kullanılır. Ketojenik diyet adını bu keton cisimlerinden alır. Oluşan keton cisimleri doğal nöronal etkilere yok açarak antikonvülsan ve nöroprotektif etkiler sağlar.
Ketojenik diyeti kimler uygulayabilir?
Ketojenik diyet yapabilmek için öncesinde çok ayrıntılı bir muayeneden geçilmesi ve önemli pek çok tahlilin yapılması gerekmektedir. Tetkiklerin tamamlanması sonrası nöroloji uzmanı bir hekimin uygun görmesi dahilinde ketojenik diyet uygulanabilir. Başta epilepsi hastaları olmak üzere, glukoz transporter 1 eksikliği, pürivat dehidrojenaz eksikliği, rett sendromu, dravet sendromu gibi bazı hastalıklarda ketojenik diyet ile nöbetlerin azalması ve kontrolü beklenir. Ancak bazı karnitin eksikliği, pürivat karboksilaz eksikliği gibi hastalık grupları vardır ki ketojenik diyet kesinlikle uygulanmamalıdır.
Ketojenik diyet ne değildir?
Ketojenik diyet günümüzde oldukça bilinen medyatik bir diyet modeli haline gelmiş durumda. Nörolojik açıdan sağlıklı yetişkinler tarafından vücut ağırlığı kontrolü, kilo vermek için tercih edilebilmekte. Aslında ketojenik diyet çok kısıtlı ve çok yüksek yağlı bir diyet modeli ve uzun vadede uygulanması, vitamin mineral yetersizliklerine, kemik mineral yoğunluğunun azalması, gastro intestinal sitemde ishal, kabızlık gibi bozukluklara, hiperlipidemiye, karnitin eksikliğine, böbrek taşı oluşumuna, kardiovasküler bozukluklar gibi pek çok komplikasyonlara neden olabilir. Ketojenik diyet etki mekanizması dolayısıyla ve diyet de enerji gereksinimin altında planlandığında vücudun yağ depolarının enerji için kullanılması ile aynı zamanda karbonhidratlı besinlerin oldukça sınırlı tüketilmesi ve çoğu besinin beslenme planından elimine edilmesiyle ağırlık kaybı için uygulanabilir olarak düşünülmektedir. Ancak ketojenik diyet obezite tedavisinde ağırlık kaybı için uygulanabilecek bir diyet modeli değildir. Ketojenik diyet başta epilepsi olmak üzere endike olduğu hastalıkların tedavisinde nöbet kontrolü sağlamak için uygulanan tıbbi beslenme tedavisidir.