Tercih Döneminde Ebeveynlerin Rolü
Gençlerin yetişkin olma yolunda attıkları önemli bir adım olan üniversite, hayatlarına yön veren bir seçimdir. Kendilerini gösterebilecekleri gerçek bir dönem olmakla beraber pek çok genç için kritik bir tercih. Uzmanlara göre üniversite tercih döneminde ebeveynlerin söyleyeceği herhangi bir söz ya da takınacağı bir tavır, adayı olumlu ve olumsuz etkileyebilmekte.
Bu süreç, bir giyim tarzı tercihi ya da nerede tatil yapılması gerektiği gibi kısa vadeli anlık bir plan değil. Bu nedenle üniversite tercihlerinde bulunurken “sadece üniversiteli olmak için boşta kalmama” güdüsüyle hareket edilmemeli. Ebeveynler; çocuklarının uzun vadede mutlu olacağına inandığı, yeteneklerini doğru bir şekilde ortaya koyan mesleklerde destekleyici bir tavır sergilemelidir.
Dolayısıyla meslek karar aşamasında sadece gençlere değil, ailelere de büyük bir sorumluluk düşmektedir. Eskiden tüm ihtiyaçlarını karşılayan anne-babalar olarak şimdi de hayatlarını etkileyecek kararlar üzerinde doğru yaklaşımlarda bulunmak gerekir.
Ebeveynler Tercih Döneminde Nasıl Bir Tavır Sergilemeli?
Üniversite tercih süreci hem gençler hem de ebeveynler için oldukça heyecan verici ve endişelendirici bir dönemdir. Anne-babalar, çocuklarını en iyi tanıyan kişiler olarak yol gösterici bir tutum benimsemelidir.
- Öncelik her zaman için çocuğun ilgisini ve yeteneklerini ön planda tutan bir tercih listesi oluşturmaktır. Ek olarak seçeceği bölümün iş bulma olanakları ile üniversitenin konumu, sosyal ve fiziksel imkânları da göz önünde bulundurulmalıdır.
- Adayın seçeceği bölüm için ebeveynler fazla yönlendirici olmamalı ve baskıcı bir davranış sergilememelidir. Özellikle geçmişte kendi başaramadıkları hedefleri çocuğa yüklememelidir. Bu anlamda, kişisel ihtiyaçların çocuk üzerinden karşılanması büyük bir haksızlık olacaktır.
- Fazla müdahaleci olmamak, kayıtsız kaldığınız anlamına gelmez. Bilakis, çocuğunuz sizin rehberliğinize ihtiyaç duyacaktır; ancak bu konuda onunla sakin ve uygun bir iletişim kurmak ve tartışmamak gerekir.
- Tercih döneminde izlenecek yol, belli adımları içererek sıralı bir şekilde ilerlemelidir. İlk etapta puan belli olur, ardından tercih edilebilecek bölümler ortaya çıkarılır. Sonrasında ise bu bölümleri içeren üniversiteler listelenir. Ancak bu listenin, çocuğunuza en fazla katkı sağlayacaklar şeklinde belirli bir öncelikte olması gerekir. İnce eleyip sık dokuyabilir, her seçenek için fikir alışverişinde bulunabilirsiniz. Çocuğunuzun beklenti ve kaygılarını ise mutlaka dinleyin.
- Seçenekler üzerinde karar vermeye çalışırken eleştirel olmamaya özen gösterilmeli ve çocuğun benlik duygusunu olumsuz etkileyecek yorumlardan uzak durulması gerekir.
- Ebeveynler, çocuklarının yetişkin olma yolunda ilerlediğinin ve artık belli bir sorumluluk üstlendiğinin farkında olmalıdır. Bu bağlamda tercih döneminde yapacağınız veya söyleyeceğiniz her şey, adayı olumlu ya da olumsuz etkileyebilir. Ne olursa olsun, kararlarının arkasında olduğunuzu hem sözel hem de davranışsal olarak göstermek önemlidir.
- Çocuğun yaptığı tercihin vazgeçilmez olmadığını belirterek kaygılarını azaltmaya yardımcı olunmalıdır.
- Tercih sonuçları açıklanırken “X Üniversitesi’ne girdik” gibi tabirler, bazı ebeveynler tarafından kullanılmakta olup bu oldukça yanlıştır. Sınava sizin değil, çocuğunuzun girdiğini; başarının da başarısızlığın da onlara ait olduğunu bilin. Sonuçlar ne olursa olsun, sadece ailesi olarak destek olmalı ve başarısından ziyade emeklerini takdir etmelisiniz.
Dikkat Edilmesi Gerekenler
Unutmayın ki tercihleri ebeveynleri tarafından yapılan adaylar gelecekte başarısız olmaktadır. Bu gençlerin büyük çoğunluğu, okullarını bitirmekte güçlük çekmekte ve özgüvenlerini kaybetmektedir. Gelecekte mesleğini icra ederken mutsuz olması ve bu durumun da tükenmişlik sendromunu getirmesi kaçınılmazdır.
O yüzden ebeveynler çocuklarına bilgi vermeli, tavsiyede bulunmalı ancak onları kesinlikle zorlamamalıdır. Çocuğunuzu bir birey olarak kabul etmeli ve bu kritik süreçte moral bozucu tartışmalar yaşamamalısınız. Bir ebeveyn olarak çocuğunuzun üniversite tercihinde takınacağınız tavır, iyi bir anne-baba olmaya yönelik tutumunuzu gösterir.
İlginizi Çekebilir: Okula Yeni Başlayacaklar İçin İpuçları