Fotoğraf: Konferanslarıma, derslerime gelen dostlarımın, öğrencilerimin çok kez gördüğü, şimdi evimdeki çalışma odamın duvarında duran Mars haritası. Daha netini de iletmeye çalışacağım.
Dostlarım,
Çağımızda en karlı, en pahalı meta devletlere ”akıl” satışıdır. Şirketler uygun kişilere uygun çıkarlar sağlayarak istedikleri kadar yüksek paralar koparırlar. Özellikle Von Braun’un iğrenerek 1972’de NASA’dan ayrılmasından sonra işler çığırından çıktı. Böyle kuruluşlar iktidarlara içeride, dışarıda büyük propaganda, psikolojik savaşta güçlü araç sağlar. Binlerce orta ve küçük ölçekli şirketlere de iş bulunur. NASA’dan on bini aşkın şirket sebeplenir. Bundan dolayı şu adam NASA’da, bu büro NASA ile palavralarına gülüp geçiyorum. Sonraki yazım NASA ve CERN maskaralığı konusunda olacak.
Fotoğraf: Mars’ın uzaktan görünümü. Güney Kutbu hem su hem de karbondioksit buzulları ile kaplıdır. Kutup çevreleri 1184 x 1488 kilometre kuzey kutbu kraterlerinin derinliklerinde sıvı su ve su buzulları bulunuyor.
1969 Kasım’ında ”Astronomical Journal” dergisine gönderdiğim ”Güneş Patlamalarına Vakum Fiziği ile Bir Bakış” adlı makalem çok ilgi çekti.
4 Şubat 1970 Salı günü ”Planetary Atmopheres Advance Study Institude” üyeliğine önerildiğim ve kabul edildiğim haberi geldi. Büyük onurdu, mutlu oldum. Londra’da ”Imperial College” merkezdi. Biliyorsunuz Ph.D ve Post Ph.D çalışmalarımı orada yapmıştım.
Fotoğraf: Toplantı tanıtma kartım.
İstanbul Üniversitesi ve Imperial College armaları görülüyor. Türkiye’den katılım yazılmasını ben istedim.
Institude’un 150 üyesinden biri olarak çalışmalara katıldım. Amerika’dan Sovyetler’e, Brezilya’dan Hindistan’a birçok ülkeden bilim adamı üye idi. Her ülkede yapılan araştırmalara kapalı devrede anında haberdar oluyor, problem çözümlerine yardımcı oluyorduk. Çoğu kez mektuplaşma ile Uluğ Bey’den Brahe’ye ve bugüne yüzyıllardır süren Mars gözlemleri büyük birikim getirmişti.
1971’de uluslararası işbirliğiyle 60000 fotoğrafın birleştirilmesiyle Mars’ın tam yüzey haritası yaratıldı. Üyelere ve belli sayıda kuruluşa yayınlamama koşuluyla verildi.
Dünya’nın tersine Mars’ta kıtalar ekvatorun güneyine yerleşmiştir. Batı tarafında iki kıtayı birleştiren Orta Amerika’ya benzeyen bölüme ”Bosphorus” Boğaziçi adı verildi. Çok mutlu oldum. Enstitünün 1972 toplantısının Türkiye’de yapılması onaylandı. Kongre giderlerini NATO Bilim Komitesi’nde olan hocam Prof. Dr. Nimet Özdaş sağlayarak, bu büyük buluşmayı gerçekleştirdik.
Kongre İstanbul Yeşilköy Çınar Oteli salonlarında 22 Ağustos – 2 Eylül tarihleri arasında yapıldı. Toplantı hizmetleri İstanbul Üniversitesi Astronomi Bölümü’ne verilmiş. Orada da bir asistana. Ben o yıllar Yüksek Denizcilik Okulu’nda öğretim üyesiydim. Katılımcı listesi enstitümüz tarafından bildirilmiş. Bu herifi bişerif benim adımı listeden çizmiş. Enstitü genel sekreteri Imperial College’den dostum Prof. Dr. W. Paine durumu fark etmiş. O oluşuğa nedenini sormuş. O da Yüksek Denizcilik Okulu bunlarla ilgili bir yer değil deyince, o sakin dostum parlamış. ”Dr. Tan enstitümüzün asıl ve önemli bir üyesidir. Sen kimsin? Böyle bir yetkin yok. Gündelik hizmetimize bak.” diye çıkışmış.
Olayı ben bir yıl sonra öğrendim.
O kim mi? Hani bilmem ne dede diye televizyonlara çıkarılan, müteahhitlerden arpalanarak depreme dayanıklı reklamlarından daireler hüpleten, en seksi erkek seçilen oluşuk.
Bağışlayın. Ülkemi utanca boğmasına ramak kalmış bir kişiyi de anımsatmak istedim.
Bugün NASA ve benzerlerinin yeniymiş gibi ödenekleri artsın diye gıdım gıdım yaydıkları bilgiler daha 1973’te eskimeye başlamıştı.
”Mars – II -” yazımda daha fazlasını ileteceğim.
Sevgimle.
İ.Tan
Fotoğraflar
- Fotoğraf: Konferanslarıma, derslerime gelen dostlarımın, öğrencilerimin çok kez gördüğü, şimdi evimdeki çalışma odamın duvarında duran Mars haritası. Daha netini de iletmeye çalışacağım.
- Fotoğraf: Mars’ın uzaktan görünümü. Güney Kutbu hem su hem de karbondioksit buzulları ile kaplıdır. Kutup çevreleri 1184 x 1488 kilometre kuzey kutbu kraterlerinin derinliklerinde sıvı su ve su buzulları bulunuyor.
- Fotoğraf: Haritanın yanındaki kolonda üstten aşağıya
* Halıya işlenmiş Ulu Atamız
** Atamızın Suriye’ye çekilmesinden beri silah arkadaşı, matematikçi Antalyalı Binbaşı dedem Mehmet Tan
2. Büyük Millet Meclisi kararıyla dedeme verilen ilk istiklal madalyasını gururla onurla saklıyorum.
*** Büyük matematikçi babacığım Mustafa Tan
**** Canım Albert Amcam
- Fotoğraf: Toplantı tanıtma kartım.
İstanbul Üniversitesi ve Imperial College armaları görülüyor. Türkiye’den katılım yazılmasını ben istedim.
-