Orman Yangınları ile Mücadelede Önemli Yöntemler
Geçen sene yani 2021 yılı, oldukça sıcak bir Çarşamba günü, 28 Temmuz… Birden çoğumuzun ekranlarına Antalya’nın Manavgat ilçesinde 4 ayrı yerde başlayan, yolu ayıran orta refüjdeki palmiyelerin birden bire tutuştuğunu gördüğümüz görüntüler… Aynı gün Muğla, Adana, Mersin, Hatay, Kayseri, Kocaeli, Kahramanmaraş ve Kütahya’da ve aynı dönemde Akdeniz iklim kuşağındaki İspanya, İtalya, Portekiz, Yunanistan ve Fransa’da sanki sonu gelmeyecekmiş gibi başlayan yangınlar… Avustralya’da yaşanan yangın felaketini ise akıllardan çıkarmak mümkün değil.
Geçen yıl, doğal dengeyi sağlayan, hava kirliliğini önleyen, su rejimini düzenleyen, erozyonu önleyen, iklim yapısını koruyan, aynı zamanda kültürel hafıza ve miras konumunda olan ormanların bir türlü engellenemeyen tahribatını içimiz yanarak izlemek zorunda kaldık. Aynı olayların yeniden yaşanmaması için ise birtakım dersler çıkarmak gerekiyor elbette. Hepimizin sorumluluğu var ormanlarımızı korumak konusunda.
Orman Yangınlarının Sebebi Nedir? Nasıl Oluşur ve Sonuçları Nelerdir?
Ülkemizin Akdeniz iklimi kuşağında yer alması nedeniyle orman yangınlarının tamamen önlenmesi pek de gerçekçi bir yaklaşım değil. Bu nedenle yangınlar dışında artan nüfus, kentleşme ve sanayileşme gibi başka etkenler tarafından da tehdit edilen ormanları korumak için herkesin bilinç sahibi olması gerekiyor. Yerleşim yerlerinin ormanlık alanların oldukça yakınına kadar gelmesi ise insan yaşamını da önemli ölçüde tehdit ediyor.
Bu bölgede binlerce yıldır kızılçam, yabani zeytin, ardıç, keçiboynuzu, mersin, zakkum, sandal ağacı, defne, böğürtlen vb. maki bitki örtüsü türleri doğal olarak varlıklarını sürdürüyor ve iklim, bitki örtüsü ve yangınlar arasında oluşan bir doğal döngü devam ediyor. Ancak veriler, bazı bölgelere göre farklılık gösterse de, ortalama olarak yangınların %90’ının insan eliyle çıktığını gösteriyor. Kasıtlı çıkarılan yangınların yanında tarla açma amacıyla ya da mangal ateşi ile çıkan yangınlar da oluyor, atılan çöplerin etkisiyle bile yangınlar meydana geliyor.
Yangınla Mücadelede Bizler Neler Yapabiliriz?
Öncelikle vatandaşlar olarak, yöneticilerimizden büyük orman yangınlarını yakalamada başarılı olan yöntemleri kullanması, önlem almada etkili olabilecek araçları elinde bulundurması konusunda teşvik etmek ve onları denetleme birincil görevlerimizden birisi. Yapılan çalışmalar ilerleyen dönemde daha uzun yangın sezonları ve daha şiddetli orman yangınlarının çıkacağını öngörüyor. Genel plan ise çıkan yangınları söndürmek üzerine kurulu, halbuki önleme çalışmaları da bir hayli önemli.
- Yangın sezonlarında devletin orman alanlarını kapatmalarını beklemeden bu alanlarda ateş yakılmasını gerektirecek aktivitelerde bulunmamak yapacağımız seçimlerden birisi olabilir. Bu etkinlikler için ayrılan güzel mesire alanları da yer alıyor ülkemizde, ekseriyetle denetim altındaki bu mekanları kullanmaya özen gösterebiliriz.
- Orman alanlarının oldukça yakınına yerleşim yerleri kurduğumuz için artık bu alanlarla oldukça haşır neşir durumdayız. Bu nedenle atıklarımıza da oldukça dikkat etmemiz gerekiyor. İzmaritler, cam ve cam kırıkları özellikle atılmaması gereken maddeler; ancak biz yine de hiçbir çöpümüzü etrafa atmayalım tabi ki.
- Hemen herkes için geçerli olsa da bilhassa yangına karşı hassas bir bölgede oturuyorsak kendimizi yangınla mücadele ve yangın söndürme konusunda eğitmemiz, gerekli ekipmanlara sahip olmamız oldukça önemli. Yangının aniden büyüdüğü ve hem canınızı hem malınızı tehdit ettiği durumlarla tek başınıza mücadele etmeniz gerekebilir, hazırlıklı olmakta fayda var. Yangın söndürme konusunda bilinçli gönüllere ihtiyacı olan pek çok kuruluş ve dernek de mevcut.
- Ve son olarak gözlerimizi açık tutmalıyız. Çıkan küçük bir yangını erken fark etmek ve hızlı müdahale edebilmek bir facianın önüne geçebilir. Yangını fark ettiğiniz anda artık son değişiklikle tüm acil durumlarda aradığınız 112 acil çağrı hattını ve orman yangını ihbar hattı olan 177’yi arayabilirsiniz.
Ormanların çoğu insan eliyle yanıyor evet; ancak gelişim hızı ve yayılımını etkileyen şey daha çok kuraklık. Bu nedenle uzun vadede gezegenimizin yaşanabilir olma özelliğini sürdürmek istiyorsak bir an önce iklim değişikliği ile mücadeleye hız kazandırmamız gerekiyor.