Bir iş yeri hayal edin...
Ulusal bir kurumun yereldeki temsilcisi olsun burası; o oluşumun geneline kıyasla devede kulak kalsın ama söz konusu şehir ya da kasaba oldukça küçük olduğundan önemli addedilsin.
Şimdi bu iş yerinde çalışan karakterleri gözünüzde canlandırın...
En üst düzey yönetici, işinde pek başarılı olmasa da kendine has özellikleriyle sevilen bir insan olsun.
İkinci sıradaki elemanı her zaman "Önce iş" diyen, disiplinli, hırslı, arkadaşlık ilişkileri konusunda eksikleri olsa da özünde altın kalpli biri olarak düşünün.
Üçüncü ve dördüncü sıraya yakışıklı, mantıklı, biraz dalgacı ve "Ben bu işte kalıcı değilim" havalarındaki bir genç erkekle; hoş ama çok da fazla dikkat çekmeyen, sessiz bir genç kadın yazın. Bu ikili arasında bariz romantik kıvılcımlar uçuştuğunu ancak kadının nişanlı olması ya da erkeğin sevgilisinin olması gibi sebeplerle bir türlü kavuşamadıklarını düşünün.
Kadroya bir tane çok genç, hevesli ve biraz saf bir karakter; birkaç tane de yaşı, kıdemi ve bezginliği yüksek karakter ilave edin. Kalan boşlukları da sürekli iğneleyici yorumlar yapan biriyle, bazı bazı karanlık işlere bulaştığını hissettiğiniz biriyle vesaire doldurun.
"Ne kadar da tanıdık bir kurgu" diyorsunuz, değil mi? Çok haklısınız çünkü bu son 20 yılda pek çok örneğini izlediğimiz "workplace comedy" yani iş yeri komedisi janrının temel şablonu.
Bu iş yeri bazen Dunder Mifflin (The Office) diye bir kâğıt şirketi, bazen Indiana'nın Pawnee şehrindeki Parklar Müdürlüğü (Parks and Recreation), bazen içinde bebek bezinden sörf tahtasına her şeyin satıldığı bir Cloud 9 (Superstore) mağazası, hatta zaman zaman da aksiyon dozu çok daha yüksek olmakla birlikte Brooklyn'deki 99 numaralı polis karakolu (Brooklyn Nine-Nine) oldu.
Yıllar içinde pek çok sektörden birbiriyle hiç alakası yokmuş gibi görünen pek çok iş arkadaşının bir aileye dönüştüğüne, ekonomik krizleri, tensikatları ve daha nice zorlukları birlikte atlatıp güzel günleri birlikte kutladıklarına şahit olduk hep.
Elbette bu dizilerin aynı ellerden çıktığını unutmamakta fayda var. Örneğin Parks and Recreation, The Office'in kardeşi olarak doğdu ve lanse edildi. Dizinin yaratıcıları Greg Daniels ve Michael Schur, yıllarca The Office'e emek vermiş, yazarlık, yapımcılık ve yürütücü yapımcılık görevini yürütmüş isimlerdi. Daniel ve Schur, The Office'in kamera arkasındaki pek çok isimle Parks and Recreation'da da çalıştı. Hatta Rashida Jones gibi hem The Office'te hem de Parks and Recreation'da başrollerde yer alan oyuncular bile oldu.
Schur daha sonra Dan Goor'la Brooklyn Nine-Nine'ı yarattı. Superstore'un yaratıcısı Justin Spitzer da The Office'te yapımcı koltuğunda oturmuş, o tedrisattan çıkmış bir diğer isimdi. (Bu arada Brooklyn Nine-Nine ve Superstore'un yazar kadrosundan Vanessa Ramos da Netflix için Blockbuster projesini geliştirdi ama pek de ses getiremedi.) Üstelik kamera arkalarında da hep benzer isimler gördük. Ortada böyle bir nesilden nesle aktarım olunca, Dina'da Dwight Schrute'tan, Ben Wyatt'ta Jim Halpert'tan, Amy'de Pam Beesly'den izler bulmak çok normal bir durum haline geldi.
Bu noktada The Office'in atası The Office, UK'e ve Ricky Gervais-Stephen Merchant ikilisine değinmemek gibi bir ayıba imza atmak istemem. Sonuçta Michael Scott'tan önce David Brent vardı. Ancak Amerikan versiyonu ikinci sezonundan itibaren İngiliz versiyonundan öylesine ayrıştı ki (yapımcılar bunun nedenlerini The Office Deep Dive ve Office Ladies podcast'lerinde anlatıyor, dinlemenizi tavsiye ederim) ortaya adeta farklı bir dizi çıktı. Bu anlamda The Office, UK'in bu dalganın çıkış noktası olduğunu kabul etmekle birlikte daha ayrı bir yerde durduğunu düşünüyorum.
Bu kez bir ilkokuldayız
Bu uzun girişten sonra konumuza gelelim. Bu haftaki dizimiz, geçtiğimiz 20 yılda ses getirmiş iş yeri komedileri zincirinin son halkası Abbott Elementary.
Philadelphia'da bulunan Willard R. Abbott İlkokulu'nda geçen bu ABC-Hulu dizisi, The Office ve Parks and Recreation'dan alışkın olduğumuz "mockumentary" yani sahte belgesel türünün de en taze örneklerinden biri.
Son dönemde ABD'nin en beğenilen kadın komedyenlerinden biri olan Quinta Brunson'ın kendi ilkokul yıllarından ve 6'ncı sınıf öğretmeni Joyce Abbott'tan esinlenerek yarattığı ve Janine Teagues olarak başrolünde yer aldığı dizinin bölümlerinin yönetmen koltuğunda The Office'ten tanıdığımız Randall Einhorn, Jennifer Celotta, Claire Scanlon, Matt Sohn gibi isimler var.
Celotta, The Office'in çeşitli bölümlerinin senaristi ve yapımcısı, Einhorn yönetmeni, Sohn görüntü yönetmeni, Scanlon ise kurgucusuydu. Kamera arkasının bu kadar The Office kökenli olması ekrana da yansıyor haliyle. Hızlı değişen kamera açıları, odak kullanımı, belgesel ekibinin doğası gereği gözetleyici olmasının verdiği rahatsızlık, hatta The Office'te Jim'in alamet-i farikası haline gelen kameraya bakıp kaş göz oynatmak suretiyle yapılan sessiz yorumlar Abbott Elementary'de de bol bol gördüğümüz unsurlar.
Dizinin başrollerinde Brunson'ın yanı sıra Tyler James Williams (Gregory Eddie), Chris Perfetti (Jacob Hill), Janelle James (Ava Coleman), Lisa Ann Walter (Melissa Schemmenti), Sheryl Lee Ralph (Barbara Howard), William Stanford Davis (Bay Johnson) gibi sevilen oyuncuları izliyoruz. Tabii bir de hepsi birbirinden tatlı onlarca çocuk oyuncu var. (Setteki curcunayı düşünebiliyor musunuz?)
Çoğunlukla siyahilerin yaşadığı bir mahalledeki bir devlet okulu olan Willard R. Abbott'ın öğretmenleri, kısıtlı kaynaklarla öğrencileri için ellerinden geleni yapmaya, dezavantajlı gruplardan gelen bu çocukların mümkün olan en iyi eğitimi almasına çalışıyor. Bu süreçte velilerin de desteğiyle okulun özelleşmesine karşı mücadele eden öğretmenlerimizin özel hayatlarına da şahit oluyoruz.
Janine ile Gregory arasında ilk bölümden itibaren sezdiğimiz yakınlaşma, Janine ile kıdemli öğretmen Barbara'nın tuhaf anne kız ilişkisi, Gregory'nin ailesinin beklentileriyle kendi hayalleri arasında sıkışıp kalması, genç ve hevesli Jacob'ın kendini öğrencilere saydırma çabaları, bir diğer kıdemli öğretmen olan Melissa'nın mafyöz bağlantıları, liyakat yoksunu okul müdürü Ava'nın çevirdiği dolaplar derken, Abbott Elementary üç aşağı beş yukarı en başta bahsettiğimiz şablona oturuyor.
Üstelik bunu oldukça keyifli bir biçimde yapıyor. Tıpkı geçmişteki iş yeri dizilerinde olduğu üzere, Abbott Elementary'de de kendimizden bir şeyleri kolayca bulabiliyoruz. Dünyanın neresine gidersek gidelim değişmeyen bazı öğrenci ve öğretmen profilleri sayesinde, kendi okul günlerimizi hatırlayıp gülümseyebiliyoruz.
Diğer yandan bu diziyi öncüllerinden ayıran en önemli özelliği bence 2020'lerin olmazsa olmazı haline gelen sosyal adalet vurgusu. Buradan Superstore'da ya da Parks and Recreation'da sosyal meselelere değinilmediği anlamı çıkmasın lütfen. Ama genç bir siyahi kadının elinden çıkan bu dizi, özellikle ırk ve toplumsal cinsiyetin yarattığı eşitsizliklere daha hassas bir yerden bakabiliyor.
Şu ana kadar toplamda 36 bölümlük iki sezonla karşımıza çıkan Abbott Elementary henüz yeni yeni açılıyor. Özellikle Janine ve Gregory ilişkisi bölümlerce işlenebilecek bir potansiyel taşıyor. Geçmişteki iş yeri komedileri arasında en kısasının bile 6 sezon (Superstore) devam ettiğini düşündüğümüzde önümüzdeki birkaç yıl boyunca Willard R. Abbott İlkokulu bizimle olacak ve güldürmeye devam edecek diye düşünüyorum.
Jüriler de benimle aynı şeyi düşünüyor olmalı ki Abbott Elementary geçen yıl çeşitli ödüller kapsamında toplam 110 adaylık ve 46 heykelcik aldı. Bunların 3'ü Emmy ödülüydü.
Dizinin ikinci sezonu da bu yıl Emmy'lerde En İyi Komedi, En İyi Kadın, En İyi Yardımcı Erkek, En İyi Yardımcı Kadın gibi dallarda 8 adaylık elde etti. Karşılarındaki adaylar oldukça güçlü olmakla birlikte hem dizinin hem de oyuncularının şansları oldukça yüksek.
Olursa güzel olur ama olmazsa da bence dünyanın sonu değil. Ben bu tatlı diziyi izlemeye devam edeceğim. Size de tavsiye ederim.
Fotoğraflar: ABC