Ateş belirtisi gösteren hastalıklar genel olarak yalnızca ateşin yükselmesi nedeniyle ortaya çıkmazlar. Birçok hastalıkta ateş yalnızca belirtilerden bir tanesidir ve vücudun bir hastalıkla mücadele ettiğini göstermektedir. Ateşli hastalıklar günlük hayatta genel olarak şu durumlarda karşımıza çıkmaktadır:
- Grip ve zatürre gibi virüslere ya da bakterilere bağlı oluşan enfeksiyon hastalıkları
- Difteri ve tetanoz aşısı sonrası
- Romatoid Artrit ve Crohn hastalığı gibi iltihaplanma rahatsızlıkları
- Kanın damar içinde pıhtılaşması sonrasında
- Güneş ışınlarına aşırı maruziyet
- Besin zehirlenmeleri
- Kötü huylu tümör (kanser)
- Nöbet gelişimini engelleyen ilaçları, kan basıncı kontrolünü sağlayan ilaçlar ya da antibiyotiklerin kullanımı sonrasında
- Gastroenterit
- Zatürre (Pnömoni)
- Bronşit
Başlıklar
Ateş Nedir ve Neden Olur?
Ateşin tanımı, vücuttaki bir hastalık nedeniyle kişinin vücut ısısının bir süreliğine artmasıdır. Ateş bir hastalık ismi değildir, vücudun bir hastalıkla mücadele ettiğinin bir göstergesidir. İnsanlarda vücut ısının dengesini beyinde hipotalamus adı verilen bölge ayarlamaktadır. Vücut bir hastalıkla uğraşırken beynin hipotalamus bölgesine gönderilen bağışıklık sistemi cevabı neticesinde hipotalamus vücut ısısını yükseltir. Hipotalamusun vücut ısısını yükseltmesi sonucunda yüksek ateş dedğimiz hastalık belirtisi ortaya çıkar ve kişi bu nedenle üşüşmeye başlar. İnsan vücudunun normal vücut ısısı ortalama 36 – 37 derece arasında değişmektedir, bu derecelerin üzerine çıkan vücut ısısı ateşin varlığını göstermektedir. Ateş ağız, koltuk altı ve makattan ölçülebilmektedir. Ateşin 1 – 3 gün arasında kendiliğinden geçmesi veya alınan ateş düşürücü ilaca cevap vererek geçmesi beklenmektedir. 1 – 3 gün arasında geçmeyen ateşin kaynağı ciddi bir hastalık olabileceği için bu durumda hastaneye başvurulması gerekmektedir. Bazı durumlarda ise doktor tarafından yapılan bir tedavi nedeniyle de geçici olarak ateş yükselebilmektedir, örneğin aşı olunduğu zaman vücuda antikor sağlaması nedeniyle virüs enjekte edildiği için ateş geçici olarak yükselmektedir.
Genel olarak ateşe neden olan hastalıklar ise şu şekilde sıralanabilir:
- Solunum yolu enfeksiyonları,
- Bakteriyel ya da viral enfeksiyonlar (kulak, akciğer, cilt, boğaz, mesane, böbrek vb.),
- Mantar enfeksiyonları,
- Gıda zehirlenmeleri,
- Sıcak çarpması veya güneş yanığı,
- Enflamasyon (örneğin romatoid artrit),
- Sinek, böcek sokmalarına bağlı enfeksiyonlar (Lyme, sıtma, kırım kongo kanamalı ateşi vb.)
İstisnai olarak da şu hastalıklar ateş oluşmasına neden olabilmektedir:
- Hipertiroid
- Otoimmün hastalıklar
- Bazı kanser türleri
- Tümörler
Ateş Nasıl Düşürülür?
Yüksek ateşi düşürmenin yöntemleri çocuklarda ve yetişkinlerde farklılık göstermektedir. Çocuklarda yüksek ateşi düşürmenin yolları şu şekilde sayılabilir:
- Çocuğun üzerindeki kıyafetler çıkarılır ve içinde bulunduğu odanın sıcaklığı düşürülür.
- Bebek ateşli olmasına rağmen emmeye devam ediyorsa mutlaka bol bol emzirmek gerekir. Çünkü ateş sırasında bebeğin sıvı kaybı olacağı için bol sıvı alması önemlidir.
- Evde ateş düşürücü veya fitil bulunuyorsa prospektüsüne uygun olarak bebeğe veya çocuğa doğru miktarda ateş düşürücü ilaç verilebilir.
- Ilık su hazırlayarak bebeğe veya çocuğa duş aldırılabilir.
- Çocuğun veya bebeğin alnına soğuk bez konulabilir.
- Çocuğunuza veya bebeğinize doktor tavsiyesi olmadıkça kesinlikle antibiyotik vermemelisiniz.
Yetişkinlerde yüksek ateşin düşürülmesi için şunlar yapılabilir:
- Ilık su ile duş almak
- Bol bol su içmek
- Ateş düşürücü ilaç içmek
- Kolay nefes alabilmek için burnu açık tutmak
- Soğuk bez ile koltuk altlarına press yapmak
- Üzerinizdeki fazla kıyafetleri çıkarmak
- Kahve, sigara ve alkolden uzak durmak
Ateşli Havale Geçirmek
Ateş nedeniyle havale geçirmek çoğunlukla çocuklarda karşılaşılan bir durumdur. Çocuğun ateşinin hızla yükselmesi nedeniyle vücudunda kasılmalar ve bilinç kaybı oluşmaktadır. Çocuğun ateşinin kaç derecede havaleye neden olacağı kişiye özgü bir durumdur ve bu nedenle ailelerin çocuğunun ateşinin yükseldiği durumlarda ateşi takip etmesi ve bir an önce yükselişi engellemesi gerekmektedir. Çocuğun havale geçirdiği anda sakin kalmaya çalışarak çocuğu zarar görmeyeceği bir yere alıp yatırmalısınız. Herhangi bir yiyecek, su vermemeli veya kokulu bir uyaranı çocuğa yaklaştırmamalısınız. Çocuk kustuysa veya ağzından köpükler çıktıysa bunları temizlemeli ve kusarken boğulmaması için kafasını yan çevirmeliniz. Çocuk geçirdiği nöbet sonrasında uykuya dalabilmektedir. Havale geçirme süresi oldukça önemlidir, eğer çocuğunuz 20 dakikadan daha uzun bir süre havale geçirdiyse mutlaka hastaneye başvurmalısınız. Ateşli hastalıkların havaleye neden olmaması için ebeveyn tarafından devamlı kontrolü ve ciddi durumlarda acilen hastaneye başvurulması gerekmektedir.
Ayrıca Toprakta Yaşayan Bakterilerin Sebep Olduğu Hastalıklar bilgilerini inceleyebilirsiniz.
Ateşli Havalenin Kalıcı Etkileri Nelerdir?
Ateşli havalelerin kalıcı etki bırakması her defasında karşılaşılan bir durum değildir. Havalenin süresi oldukça önemli olmakla birlikte 20 dakikadan daha uzun süren havalelerin kalıcı etki bırakma olasılığı yüksektir. Havale geçirmek 5 yaşın altındaki çocuklarda meydana geldiği için havale geçiren çocuk 6 yaşından sonra epilepsi hastası olabilmektedir. Havale geçirmek çocuğun beyninde bir hasara yol açmaz veya zekasını etkilemez.
Yüksek Ateş Belirtileri Nelerdir?
Yüksek ateşin semptomları birçok biçimde ortaya çıkabilmekle birlikte en yaygın belirti kişinin üşümesidir. Kişinin perifer damarlarında ateş nedeniyle bir daralma meydana gelir ve bu da üşümeye yol açar. Kalp ve solunum sistemine ekstra bir görev yüklendiği için ateşi yüksek olan kişide yorgunluk ve halsizlik gibi belirtiler ortaya çıkmaktadır. Ateşli hastalıklar sırasında oluşan yüksek ateşin belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- Titreme
- Üşüme
- Kalp atışlarında hızlanma
- Terleme
- Baş ağrısı
- Kas ağrısı
- İştah kaybı
- Halsizlik ve yorgunluk
- Acı hassasiyetinin artması
- Uyuşukluk
- Konsantrasyon bozukluğu