Reds – Kızıllar
John Silas Reed adını duymayan olsa da „Dünyayı Sarsan On Gün“ isimli kitabı az buçuk okumuş olup da bilmeyen yoktur. 1981 yılı yapımı Reds – Kızıllar filmi bize ABD‘deki Kızılları, Amerikalı komünistlerin kurucu atalarını, en çokta bu usta gazeteci ve yazar John Reed ile aşık olduğu karısı Louise Bryant‘ın hayatlarının en önemli kesitini anlatıyor. 3 saat 15 dakikalık film bana hiçte uzun gelmedi. Zira anlatılan tarihsel olaylar, birebir yaşanmış şahitlikler, usta işi anlatımlar zamanın nasıl geçtiğini farkettirmiyor.
Film birkaç yaşlı insanın anılarını anlatmalarıyla başlar. Belki hemen hayal kırıklığına düşer belgesel bir filmle mi karşı karşıyayım diyebilirsiniz. Oysa anlattıkları zaman, olaylar ve şahıslar filmin adındaki gibi o yılların en önemli artık tarihe mal olmuş Kızıllarıdır. Bu anlatılar film boyunca oraya buraya ustalıkla serpiştirilmiş anlatılanları daha da inandırcı kılmıştır. Galiba türünde ilk ve başarılı bir örnek denmeli. ABD‘de devrimci mi olurmuş diyen dangalakların özellikle seyretmelerini salık veririm.
Önce Louise Bryant (Diane Keaton) ile tanışırız. Kadın ressam, gazeteci, yazar ve anarşist ruhlu biridir. Diş doktoru kocasını bir yemekte tanıdığı bir gazeteci yazar yüzünden terk edecek, filmdeki hemen herkesin Jack diye adlandırdığı John Reed (Warren Beatty) ile New York‘a taşınacaktır. Kendi çizgilerini sonuna kadar koruyan Louise, Jack‘in entelektüel çevresinde kolay adapte olamaz.
Jack sayesinde bir gazetenin yazı işleri müdürü yazdıklarını görmek ister. Jack ise o şehir senin bu ülke benim hem yazmakta, hem haberler yapmaktadır. İkilinin böyle bir ilişkiyi yürütemeyeceklerini anlamak için evlilik terapisti olmaya gerek yok. Her iki yazar da kendi özgürlüklerine çok düşkündürler. Fazla sürmez Louise ortak arkadaşları Şair Eugene O’Neill‘in (Jack Nicholson) kollarında buluverir kendisini. Olayı öğrenen Jack Louise‘ye evlenme teklif eder. Evlenip daha sakin bir eve geçerler. Ama aralarındaki kavga ve atışmalar yakalarından hiç düşmeyecektir.
Okkalı bir trip atıp Paris‘e daha önce kendisine teklif edilen muhabirlik işine giden Louise‘i Jack rahat bırakmayacaktır. Rusya‘da karışıklıklar vardır. Tarihi bir andır ve müstakbel karısıyla birlikte orada olmak istiyordur. İçinde biraz devrimci ruh taşıyan her kızılın yapacağı gibi Rusya‘ya iki bilet alır. Louise nazlansa da kocasını trende yalnız bırakmayacaktır. Rusya‘da bulundukları birkaç ay içerisinde tarihi Ekim Devrimi gerçekleşir. Olayların bu canlı yakın şahitlerinin yazdıkları, daha sonra dünya literatürüne girecek derecede önemli kaynaklar olacaktır.
Film ikilinin daha sonra ABD‘ye geri dönmeleri, sonra yine küsüp birbirlerinden ayrılmaları, bir yandan devrimin sorunlarına kafa yorulurken ve getirdikleri kaçınılmaz zort şartlar yaşanırken, diğer yandan kişisel çekişmeleri ile devam eder. Devrimin o yıllarına ve sevimli bir aşk öyküsüne keyifle eşlik eder, ateşli bir devrimcinin hastalanıp gözlerini kapayana kadar yanından ayrılmayan karısıyla insanlık tarihine mal olmuş eşsiz mücadelesine şahit oluruz.
1981 yılı yapımı Reds – Kızıllar filmini Warren Beatty hem yönetmiş, hem yazmış hem de oynamış. Diğer senaryo yazarı Trevor Griffiths. Oldukça kalabalık kadrodan oluşan oyuncuların bazıları şunlar: Edward Herrmann, Jerzy Kosinski, Paul Sorvino, Gene Hackman, Maureen Stapleton, Nicolas Coster, Ian Wolfe, Bessie Love, Max Wright, George Plimpton, Harry Ditson, vs.
07.03.2019