Yavuz Sezer Anma Konuşmaları
Biçim Manayı Etkiler: Metnin Maddesel Bağlamı ve Okuma Beklentileri
Roger Chartier
06 Ekim 2021 / 18.00
Bu konuşma iki soruya odaklanıyor. İlk olarak, okumanın edebi eleştiri, pratiklerin sosyolojisi ve kültür tarihi tarafından nasıl tasavvur edildiği analiz edilecek. Burada mühim olan, metin ve okur arasındaki ilişkinin ve anlamın üretildiği sürecin nasıl kavramsallaştırıldığı. Yani, metnin maddeselliğinin aslî önemi—D. F. McKenzie’nin dediği gibi, “Yeni okurlar yeni metinler yaratır, ve onların yeni anlamları, yeni biçimlerinin bir sonucudur.” İkinci olarak, okumanın tarihinden, şimdiki zamanların okuma pratiklerine dair bir şeyler söyleyebilecek bazı sorular hatırlatılacak. Sessiz okumanın, sesli okumaya (okurun kendisi ya da başkaları için) karşı kazandığı zafer, bir yazma biçimi olarak okuma pratikleri (örneğin Rönesans’taki basmakalıp tekniği) ve on sekizinci yüzyılın sözde okuma devriminin siyasi kamusal alanın inşasıyla olan ilişkisi bu sorulardan bazıları.
Etkinlik İstanbul Araştırmaları Enstitüsü YouTube kanalında gerçekleşecek.
Roger Chartier Kimdir?
Roger Chartier,Collège de France ve Ecole des hautes études en sciences sociale’de emeritus profesör, University of Pennyslvania’da ise Annenberg misafir öğretim üyesidir. Araştırmaları erken modern Avrupa’da yazılı kültür, kitap ve okuma tarihleri üzerine yoğunlaşır. Kitapları arasında Won in Translation. Textual Mobility in Early Modern Europe (University of Pennsylvania Press, 2022); Editer et traduire (XVIe-XVIIIe siècles) (Ecole des hautes études en sciences sociales, Gallimard, 2021); The Autor’s Hand and the Printer’s Mind (Polity Press, 2014); Cardenio between Cervantes and Shakespeare: The Story of a Lost Play (Polity Press, 2013); Inscription and Erasure. Literature and Written Culture from the Eleventh to the Eighteenth Century (University of Pennsylvania Press, 2007); Publishing Drama in Early Modern Europe (The British Library, 1999); On the Edge of the Cliff. History, Language, and Practices (The Johns Hopkins University Press, 1997); Forms and Meanings. Texts, Performances, and Audiences from Codex to Computer (University of Pennsylvania Press, 1995); The Order of Books. Readers, Authors, and Libraries in Europe between the Fourteenth and Eigteenth Centuries (Stanford University Press, 1994); The Cultural Origins of the French Revolution (Duke University Press, 1991); Cultural History. Between Practices and Representations (Cornell University Press, 1988); The Cultural Uses of Print in Early Modern France (Princeton University Press, 1987) sayılabilir. Yeniden Geçmiş: Tarih, Yazılı Kültür, Toplum (Dost, 1998, çev. Lale Arslan); Sosyolog ve Tarihçi (Pierre Bourdieu ile, Açılım Kitap, 2014, çev. Zuhal Karaca) yapıtları Türkçeye çevrilmiştir.
Moderatör
Aslıhan Gürbüzel, McGill University Institute of Islamic Studies’de Osmanlı tarihi alanında öğretim üyesidir. Erken modern dönem tarihçisi olan Gürbüzel’in araştırmaları Osmanlı Sufiliği, kültür tarihi ve elyazması çalışmalarına odaklanmaktadır.
Yavuz Sezer Anma Konuşmaları
Bu konuşma serisi, erken kaybettiğimiz arkadaşımız ve meslektaşımız Yavuz Sezer’in anısını yaşatmak amacıyla düzenlenmektedir. Yavuz Sezer, tarihe tutkuyla bağlı ve çok yönlü bir akademisyendi. Onsekizinci yüzyıl İstanbul kütüphaneleri üzerine yazdığı doktora tezi, mimarlık tarihi, şehir tarihi ve kitap tarihi alanlarını başarıyla bir araya getirmişti. Yazılarında ve konuşmalarında Osmanlı tarihi ve mimarisine duyduğu derin sevgiyi hissetmemek mümkün değildi. Şehir tarihine duyduğu özel ilgi sayesinde, İstanbul kütüphanelerinin şehrin sosyal hayatına entegre edilme sürecini canlı bir biçimde anlatmış ve bu yeni mekanların yeni kültürel anlamlar kazanma serüvenine ışık tutmuştu. Kütüphanelerin tarihi onun çalışmalarında Osmanlı okuyucularının düşünsel dünyalarına açılan bir pencere olarak da özel bir anlam kazanmıştı. İstanbul Araştırmaları Enstitüsü, Koç Üniversitesi Anadolu Medeniyetleri Araştırma Merkezi (ANAMED), Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü ve Yavuz Sezer’in Arkadaşları tarafından organize edilen Yavuz Sezer Anma Konuşmaları, Yavuz Sezer’in mekanlar, insanlar ve düşünceleri biraraya getiren bu çok katmanlı bakışını sürdürme amacını taşıyor. Bu amaç doğrultusunda, her yıl mimarlık tarihi, şehir tarihi veya kitap tarihi alanlarında önemli katkılar yapmış bir tarihçiyi konuk etmeyi planlıyoruz. Dr. Sezer’in materyal ve sosyal-düşünsel yönleriyle kültür tarihine bütüncül yaklaşımını sürdürecek bu tartışmalar ve karşılaşmalar vesilesiyle, onun düşünsel mirasını yaşatmak gayesindeyiz.
Yavuz Sezer Kimdir?
Yavuz Sezer, 13 Eylül 1979’da Bakırköy’de doğdu. Çocukluk ve ilk gençlik yıllarını İstanbul’un Kocamustafapaşa semtinde geçiren Sezer, 1997 yılında Vefa Lisesi’nden mezun oldu. Lisans eğitimini Boğaziçi Üniversitesi Tarih Bölümü’nde yaptı, 2005 yılında aynı bölümde yüksek lisansını tamamladı. Doktora çalışmalarına 2008 yılında MIT’nin (Massachusetts Institute of Technology) “Sanat ve Mimarlık Tarihi ve Eleştirisi” (The History, Theory and Criticism of Architecture and Art Group) programında başladı. Bu programı 2016 yılında, “The Architecture of Bibliophilia: Eighteenth-Century Ottoman Libraries [Kitapseverliğin Mimarisi: Onsekizinci Yüzyıl Osmanlı Kütüphaneleri] ” başlıklı teziyle tamamladı. Son derecede başarılı olan bu tezin kitap olarak yayınlanması yönündeki hazırlıklar halen devam etmektedir. Yavuz Sezer, 2013 yılından 2021 yılına kadar İstanbul Bilgi Üniversitesi Mimarlık Fakültesi’nin öğretim kadrosunda yer almış, burada şehir, kültür, ve mimarlık tarihi alanlarında binlerce öğrenciye eğitim vermiştir. Yavuz Sezer’in Covid-19 salgını nedeniyle 24 Mart 2021 günü aramızdan erken ayrılması şüphesiz yalnızca yakınları için değil, öğrencileri, meslektaşları, ve tarih disiplini için büyük bir kayıp olmuştur. Sezer’in ilgi alanları, doktora tezini yazdığı Osmanlı mimarisi alanıyla sınırlı değildi, kendisi okuma tarihi ve düşünce tarihi, şehir tarihi (özellikle İstanbul tarihi) alanlarındaki yazı ve konuşmalarıyla da bilinmekteydi.