Adet sancısı; kramp tarzında, bele ve kasıklara, bazen de bacaklara vuracak şekilde şiddetli ağrıyla geçebilir. Ayrıca bazı kadınlarda şiddetli adet sancısının yanı sıra bulantı, kusma, kabızlık, sık idrara çıkma, sinirlilik gibi şikayetler de görülebilmektedir. Ağrılı adet görmenin sebebi, aslında doğal adet döngüsünde rahim kasılmalarının neden olduğu ağrıdır.
Adet kanamasının çok aşırı olmaması ve kan kaybının kısıtlanması için adet döneminde rahim kasılır. Fakat bazı kadınlarda bu kasılmaların şiddeti normalden daha fazladır. Rahimde bölgesel olarak salgılanan maddeler rahmin kasılmasına yol açar. Ağrının sebebi ise bu maddenin fazla miktarda salgılanması veya kadında salgılanan maddelere karşı aşırı duyarlılık oluşması durumudur.
Nasıl tedavi edilir?
Adet sancısı tedavisinde, bu maddelerin aşırı salgılanmasını engelleyen ağrı kesiciler kullanılır. Adet sancıları ağrı kesicilerle kontrol altına alınabiliyorsa ve başka bir jinekolojik belirti yoksa jinekolojik muayene çok gerekli değildir. Ancak adet sancıları çok şiddetli ve genel sağlığı etkilemeye başlamışsa, ağrı kesicilerle kontrol altına alınamıyorsa ya da iş gücü kaybına yol açıyorsa mutlaka jinekolojik değerlendirme yapılarak tedavi edilmelidir.
Jinekolojik muayene ile adet sancısının, farklı bir nedeni olup olmadığı tespit edilebilir. Bu durumda da çoğunlukla doğurganlık çağındaki kadınlarda görülen ikincil (sekonder dismenore) adet ağrısı denilen sorunlar söz konusu olur.
Adet sancısının sebepleri neler olabilir?
Endometriozis denen, rahmin en iç tabakasının rahmin dış tabakalarında ya da rahim dışı bir bölgede de bulunabildiği hastalıkta adet sancısı olabilir. Rahim ağzında darlık görülebilir. Rahim tümörleri de adet sancısına sebep olabilir. Rahim farklı pozisyonlarda olabilir. Rahim ve komşu organlarda iltihabi hastalıklar olabilir. Bunun yanı sıra psikolojik sebepler de adet sancısına neden olabilir.
Nasıl tedavi edilir?
Adet sancısı ile yumurtlama arasında yakın bir ilişki vardır. Ağrı kesicilere cevap vermeyen durumlarda doğum kontrol hapları ile yumurtlamanın ortadan kaldırılması, adet sancısını da sorun olmaktan çıkarabilir.
Bu tedaviden de fayda görmeyen kadınlarda ileri inceleme yapılması gerekir. Bu amaçla laparoskopi adı verilen yöntemle karın boşluğu incelenir. Bu incelemede genellikle endometriozis saptanır ve tedavisi daha farklıdır. Bazen geçirilmiş iltihaplar veya operasyonlara bağlı yapışıklıklar da ağrı sebebi olabilirler. Bu gibi durumlar saptanırsa laparoskopi anında gerekli tedavi cerrah tarafından uygulanır.
Özellikle sonradan ortaya çıkan ve zaman içerisinde artış gösteren adet sancıları mutlaka önemsenmeli ve jinekolojik destek alınmalıdır.