Bölüm I
BAŞLANGIÇ HÜKÜMLERİ
MADDE 1 İstanbul Tahkim Merkezi ve Tahkim Divanı
1. İstanbul Tahkim Merkezi, kurumsal tahkim hizmeti sunmak üzere kurulmuş, bağımsız bir tahkim kurumudur.
2. Yapısı ve Çalışma Usulleri, İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Divanı ve Sekretarya’nın Yapısı ve Çalışma Usulleri Hakkındaki Kurallar’da (Ek-2) düzenlenen Tahkim Divanı (Divan), İstanbul Tahkim Merkezi’nin bağımsız kuruluşudur. Divan, İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kuralları’nın (Kurallar) uygulanmasını ve uyuşmazlıkların bu Kurallar uyarınca Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından çözümlenmesini yönetmekle görevlidir. Divan, uyuşmazlığı kendisi çözümlemez.
3. Yapısı ve Çalışma Usulleri, İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Divanı ve Sekretarya’nın Yapısı ve Çalışma Usulleri Hakkındaki Kurallar’da (Ek-2) düzenlenen Sekretarya, Divan’a işlerini yürütmekte yardımcı olur.
MADDE 2 Uygulama Alanı
1. Taraflar, uyuşmazlıklarının İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kuralları uyarınca çözümlenmesini kararlaştırdıkları durumlarda, tahkime bu Kurallar uygulanır.
2. Taraflar, İstanbul Tahkim Merkezi’ni, İTM, ISTAC veya İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kuralları’nın seçildiğinin anlaşılmasına imkân veren bir başka şekilde de ifade edebilirler. Tarafların, İTM, ISTAC veya benzeri ifadeler kullanmaları durumunda da İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kuralları uyarınca tahkimi kararlaştırdıkları anlaşılır.
3. Taraflar, kurumsal olmayan bir tahkimde hakemlerin Divan tarafından tayinini de kararlaştırabilirler. Bu durumda, başvuru tarihinde İstanbul Tahkim Merkezi Masraflar ve Ücretler Tarifesi Hakkında Kurallar’da (Ek-3) belirtilen ücret ödenir. 4. Bu Kurallar, Ek’leriyle birlikte ayrılmaz bir bütün teşkil eder.
MADDE 3 Tanımlar
1. Maddelerde ayrıca tanımlanan ifadelerin yanı sıra, bu Kurallar uyarınca aşağıdaki terimler kendilerine bu maddede verilen anlamı ifade ederler:
a) Tahkim Anlaşması: Tarafların, aralarındaki doğmuş veya doğabilecek uyuşmazlıkların tümünün veya bazılarının tahkim yoluyla çözümlenmesi konusunda yaptıkları anlaşmadır. Tahkim Anlaşması, asıl sözleşmeye konan tahkim şartı veya ayrı bir sözleşme ile yapılabilir.
b) Tek Hakem: Uyuşmazlığı çözümlemekle görevli bir hakemi;
c) Hakem Kurulu: Uyuşmazlığı kurul olarak çözümlemekle görevli birden fazla hakemi, ifade eder.
d) Tahkim Talebi: Bu Kurallar’ın 7. maddesinde içeriği düzenlenen ve tahkim yargılamasını başlatan dilekçedir.
e) Tahkim Talebine Cevap: Bu Kurallar’ın 8. maddesinde içeriği düzenlenen ve Tahkim Talebine karşı verilen dilekçedir.
MADDE 4 Dilekçeler ve Yazılı Beyanlar
1. Tarafların sundukları tüm dilekçeler, yazılı beyanlar, belgeler ve bunların ekleri, taraflardan her birisi için birer nüsha; her bir hakem için bir nüsha ve bir nüsha da Sekretarya’ya verilecek sayıda olmalıdır.
2. Taraflar ve Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından gönderilen her türlü beyan, belge, dilekçe, yazışma ve tebligatın bir nüshası, Sekretarya’ya da gönderilir.
MADDE 5 Tebligat
1. Tek Hakem, Hakem Kurulu veya Sekretarya tarafından yapılacak tüm tebligatlar, taraf ya da varsa vekilinin, kendisi yahut diğer tarafça bildirilen en son adresine yapılır.
2. Tebligatlar, alındı mukabili elden teslim, iadeli taahhütlü posta, kurye servisi, faks, elektronik posta veya gönderildiğine dair kayıt verebilen tüm iletişim araçlarıyla yapılabilir.
3. Tebligatlar, muhatabın bildirilen en son adresine teslim edildiği gün yapılmış sayılır. Faks, elektronik posta ya da diğer iletişim araçları ile yapılan tebligatlar, alınmış sayıldığı gün yapılmış sayılır.
MADDE 6 Süreler
1. Bu Kurallar uyarınca süreler, tebligatın yapıldığı ya da yapılmış sayıldığı günü takip eden günden itibaren işlemeye başlar. Söz konusu günün, tebligatın yapılmış sayıldığı ülkede resmi tatil gününe veya iş günü olmayan bir güne denk gelmesi halinde süre, bunu takip eden ilk iş gününden itibaren işlemeye başlar.
2. Sürelerin hesabında, resmi tatil günleri ile iş günü olmayan günler de hesaba katılır.
3. Sürenin son gününün, tebligatın yapılmış sayıldığı ülkede resmi tatil günü veya iş günü olmayan bir güne denk gelmesi halinde süre, bunu takip eden ilk iş günü sonunda sona erer.
Bölüm II TAHKİM YARGILAMASININ BAŞLAMASI
MADDE 7 Tahkim Talebi
1. Bu Kurallar uyarınca tahkim yargılamasını başlatmak isteyen taraf, Tahkim Talebinin bu Kurallar’ın 4. maddesinde belirtilen sayıdaki nüshasını Sekretarya’ya sunar. Sekretarya, talebin alındığını ve alınış tarihini davacı ve davalıya tebliğ eder.
2. Tahkim Talebinde, aşağıdaki hususlar yer alır:
a) Tarafların ve varsa vekillerinin, adı soyadı, unvanı, adresleri, telefon ve faks numaraları ile elektronik posta adresleri;
b) Uyuşmazlığın konusu, nitelik ve özelliklerine ilişkin özet açıklamaları;
c) Davacının talebinin dayanağını teşkil eden vakıalar hakkında genel bilgi;
d) Talep sonucu ile birlikte miktarı belirli olan taleplerin tutarları ve değer tayini mümkün olmayan hallerde bu taleplerin yaklaşık parasal değerleri;
e) Tahkim Anlaşması ve gerekli gördüğü diğer belgelerin birer nüshası;
f) Hakemlerin sayısı ve seçilmesi, tahkim yeri, tahkim dili, uygulanacak hukuk hakkındaki beyanlar.
3. Davacı, Tahkim Talebi ile birlikte, talepte bulunduğu tarihte yürürlükte olan İstanbul Tahkim Merkezi Masraflar ve Ücretler Tarifesi Hakkında Kurallar (Ek-3) uyarınca başvuru harcını yatırır.
4. Tahkim Talebinin eksik olması, gereken sayıda nüsha ve eklerinin sunulmamış olması veya başvuru harcının yatırılmamış olması halinde Sekretarya, bunların tamamlaması için davacıya 15 günü aşmayacak bir süre verebilir. Verilen ek sürede tamamlanmazsa, Sekretarya dosyayı kapatarak, Tahkim Talebinde bulunana bilgi verir. Davacı taleplerini ileriki bir tarihte başka bir Tahkim Talebi ile tekrar gündeme getirebilir.
5. Sekretarya, Tahkim Talebi ile eklerinin 4. maddede öngörülen sayıda nüshasını ve gerekli başvuru harcını aldığında, Tahkim Talebi ile eklerinin birer nüshasını derhal davalıya tebliğ eder.
6. Tahkim Talebi ve gerekli başvuru harcının Sekretarya tarafından alındığı tarihte dava açılmış sayılır.
7. Bu Kurallar uyarınca tahkime başvurmak isteyen taraf, Tahkim Talebi yerine doğrudan dava dilekçesini Sekretarya’ya sunarak tahkim yargılamasına başlayabilir. Davacının, dava dilekçesi ile tahkime başlaması hâlinde, 30 günlük süre içerisinde davalı cevap dilekçesi sunabileceği gibi, sadece Tahkim Talebine Cevap vermeyi de tercih edebilir.
8. Davanın dava dilekçesi ile başlaması ve davalının cevap dilekçesi sunması durumunda, bu kuralların Tahkim Talebi ve Tahkim Talebine Cevap hakkındaki hükümleri ve diğer hükümleri, uygun olduğu nispette uygulanır.
MADDE 8 Tahkim Talebine Cevap ve Karşı Dava
1. Davalı, Tahkim Talebinin kendisine tebliğinden itibaren 30 gün içinde tahkim Talebine Cevabının bu Kurallar’ın 4. maddesinde belirtilen sayıdaki nüshasını Sekretarya’ya sunar.
2. Tahkim Talebine Cevapta, aşağıdaki hususlar yer alır:
a) Tarafların ve varsa vekillerinin adı soyadı, unvanı, adresi, telefon ve faks numaraları ile elektronik posta adresleri;
b) Uyuşmazlığın niteliği, özellikleri, dayanakları ve davacının Tahkim Talebinde belirttiği vakıalara ilişkin açıklamaları;
c) Davacının talep veya taleplerine cevabı;
d) Tahkim anlaşmasının varlığı, geçerliliği ya da içeriğine ilişkin her türlü iddia, savunma ve itiraz;
e) Hakemlerin sayısı ve seçilmesi, tahkim yeri, tahkim dili, uygulanacak hukuk hakkındaki beyanlar.
3. Davalının talebi üzerine Sekretarya, Tahkim Talebine Cevabını sunması için davalıya ek süre verebilir. Ancak davalının herhalükarda 30 gün içerisinde, Hakem Kurulu oluşturulması gereken hallerde hakem seçmesi; Tek Hakem belirlenmesi gereken hallerde bu konuda beyanda bulunması gerekir. Aksi takdirde Divan, bu Kurallar uyarınca hakem tayin eder.
4. Sekretarya, Tahkim Talebine Cevap ve eklerinin birer nüshasını derhal davacıya tebliğ eder.
5. Davalı, tahkime katılmaz; tahkim yoluna itiraz eder veya Tahkim Talebine Cevap sunmazsa, bu Kurallar uyarınca tahkim yargılaması devam eder.
6. Davalı, Tahkim Talebine Cevabında karşı davasını açabilir. Karşı davayla ilgili olarak aşağıdaki hususlara yer verilir:
a) Karşı davaya sebep olan uyuşmazlığın nitelik ve özellikleri ile karşı davanın dayandığı vakıalar hakkında açıklamalar;
b) Talep sonucu ile birlikte miktarı belirli olan karşı dava taleplerinin tutarları ile değer tayini mümkün olmayan hallerde diğer taleplerin yaklaşık parasal değerleri;
c) Tahkim Anlaşması ve gerekli gördüğü diğer belgelerin birer nüshası.
7. Davalı, karşı davasını açtığı tarihte yürürlükte olan İstanbul Tahkim Merkezi Masraflar ve Ücretler Tarifesi Hakkında Kurallar (Ek-3) uyarınca başvuru harcını yatırır.
8. Davacı, Tahkim Talebine Cevabın kendisine tebliğinden itibaren 30 gün içinde karşı davaya cevabını sunar. Sekretarya, talebi hâlinde Davacıya ek süre verebilir.
MADDE 9 Tahkim Anlaşmasının Hükümleri
1. Davalı, Tahkim Talebine Cevabında Tahkim Anlaşmasının varlığı, geçerliliği, içeriği, kapsamı veya uygulanması hakkındaki itirazını ileri sürer. Aksi takdirde davalının yetki itirazı dikkate alınmaz. Tahkim Talebine Cevap sunulmadığında veya Tahkim Talebine Cevapta Tahkim Anlaşmasının varlığı ya da geçerliliğine ilişkin itirazda bulunulduğunda bu husus, Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından karara bağlanır.
2. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, Tahkim Anlaşmasının varlığı veya geçerliliğine ilişkin itirazlar da dahil olmak üzere, kendi yetkisi hakkında karar verebilir. Bu kararın verilmesinde, bir sözleşmede yer alan tahkim şartı, o sözleşmenin diğer hükümlerinden bağımsız olarak değerlendirilir. Tek Hakem veya Hakem Kurulunun asıl sözleşmenin hükümsüzlüğüne karar vermesi, kendiliğinden Tahkim Anlaşmasının hükümsüzlüğü sonucunu doğurmaz.
MADDE 10 Birden Fazla Sözleşme
1. Taraflar arasındaki iddia ve talepler birden çok sözleşmeden doğuyorsa veya birden çok sözleşme ile bağlantılı ise, tüm sözleşmelerde bu Kurallar’a göre tahkim öngörülmüş olması ve tahkim anlaşmalarının birbiriyle uyumlu olması kaydıyla bu iddia ve talepler, tek bir tahkimde çözümlenebilir.
MADDE 11 Davaların Birleştirilmesi
1. Taraflardan birinin talebi üzerine Divan, İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kuralları’na tabi olarak görülmekte olan iki ya da daha çok davayı aşağıdaki şartların oluşması halinde birleştirebilir:
a) Birleştirilmesi talep edilen davaların tarafları farklıysa, tüm tarafların davaların birleşmesine muvafakat etmeleri;
b) Birleştirilmesi talep edilen davaların tarafları aynıysa,
i) Tarafların davaların birleştirilmesine muvafakat etmeleri; veya
ii) Davalardaki tüm taleplerin aynı tahkim anlaşmasına dayanması; veya
iii) Davalardaki talepler birden fazla tahkim anlaşmasına dayanıyorsa davaya konu olan uyuşmazlıkların aynı hukuki ilişkili ile bağlantılı olması ve tahkim anlaşmalarının birbiriyle uyumlu olması.
2. Divan, birleştirme kararını verirken, hakemlerin belirlenip belirlenmediği ve belirlenen hakemlerin aynı kişiler olup olmadığı gibi ilgili tüm durumları dikkate alır. Birleştirme başvurusu yapıldığı anda davalı hakemi belirlenmemişse, birleştirme talebi hakkında Divan karar verinceye kadar davalı hakemi belirlenmez.
3. Birleştirme başvurusu Sekretarya’ya yapılır. Sekretarya birleştirme talebi hakkında tüm tarafların görüşünü aldıktan sonra başvuruyu, Divan’a iletir. Divan’ın birleştirmeye karar vermesi üzerine taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, birleştirilmesine karar verilen davalar ilk açılan davada birleştirilir.
Bölüm III TEK HAKEM ve HAKEM KURULU
MADDE 12 Hakemlerin Tarafsızlığı ve Bağımsızlığı
1. Her hakem, tarafsız ve bağımsız olmalı; tarafsızlık ve bağımsızlığını yargılama sona erinceye kadar korumalıdır.
2. Hakem, görevi kabul etmesi üzerine 7 gün içerisinde tarafsızlık ve bağımsızlık beyanı imzalayarak Sekretarya’ya sunar ve hakemlik görevi için yeterli zamanı ayıracağını taahhüt eder.
3. Hakem, görevi kabul etmesinden önce ve tahkim yargılaması devam ederken tarafsızlığını ve bağımsızlığını etkileyebilecek her türlü durum ve koşullar ile tarafsızlık ve bağımsızlığından şüphe edilmeyi haklı gösterebilecek durum ve koşulları, yazılı olarak gecikmeksizin Sekretarya’ya bildirmek zorundadır. Sekretarya, bu bilgileri taraflara tebliğ eder ve görüşlerini açıklamaları için uygun bir süre belirler. Bunu takiben Divan, konu hakkındaki kararını verir.
4. Hakemler görev almayı kabul etmekle tahkimi bu Kurallar uyarınca yürütmeyi ve sorumluluklarını yerine getirmeyi taahhüt ederler. İstanbul Tahkim Merkezi’nin sadece hakem tayin etmek konusunda görev yaptığı hallerde bu hüküm uygulanmaz.
MADDE 13 Hakemlerin Sayısı
1. Taraflar, hakem sayısını serbestçe kararlaştırabilirler. Tarafların birden fazla hakem kararlaştırmış olmaları halinde hakem sayısı tek sayı olur.
2. Taraflar, hakem sayısı hakkında anlaşmamışlarsa Divan, ilgili tüm hal ve şartları dikkate alarak uyuşmazlığın Tek Hakem veya üç hakemden oluşacak Hakem Kurulu tarafından çözümleneceğine karar verir.
MADDE 14 Hakemlerin Seçilmesi
1. Uyuşmazlığın Tek Hakem tarafından çözümleneceği hallerde taraflar, Tek Hakemi birlikte seçerler. Davacının Tahkim Talebinin karşı tarafa tebliğinden itibaren 30 gün içinde veya Sekretarya tarafından verilen ek sürede taraflar, Tek Hakemin seçimi konusunda anlaşamazlarsa Divan, Tek Hakemi tayin eder.
2. Uyuşmazlığın Hakem Kurulu tarafından çözümleneceği hallerde taraflardan her biri, Tahkim Talebi ve Tahkim Talebine Cevabında birer hakem seçerler. Taraflardan birinin hakem seçmemesi halinde hakemi Divan tayin eder.
3. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, seçilen veya tayin edilen iki hakem, üçüncü hakemi belirler. Seçilen veya tayin edilen iki hakem, seçildiklerinin veya tayin edildiklerinin Sekretarya tarafından kendilerine tebliğ edildiği tarihten itibaren 15 gün içinde üçüncü hakemi belirlemezlerse, üçüncü hakemi Divan tayin eder.
4. Uyuşmazlığın Hakem Kurulu tarafından çözümleneceği durumlarda, davacı ve/veya davalı tarafta birden fazla kişi bulunuyor ve aynı tarafta bulunan bu kişiler hakem seçimi konusunda anlaşamıyorsa, hakem seçemeyen taraf yerine hakemi Divan tayin eder.
5. Uyuşmazlığın Hakem Kurulu tarafından çözümleneceği hallerde üçüncü hakem, Hakem Kurulu’na başkanlık eder.
MADDE 15 Hakemlerin Tayini
1. Divan, hakem tayin ederken, hakemin tarafsızlığı ve bağımsızlığını etkileyebilecek durumlar ile tayin edilecek hakemin tahkim yargılamasını yürütebilmek için gerekli yetkinliğe ve yeterli zamana sahip olup olmadığını dikkate alır.
MADDE 16 Hakemlerin Reddi
1. Hakem, taraflarca kararlaştırılan niteliklere sahip olmadığı, tarafsızlığından ve bağımsızlığından şüphe etmeyi haklı gösteren hâl ve şartlar gerçekleştiği veya hakemlik görevini yapmasını engelleyen diğer sebepler bulunduğu takdirde reddedilebilir. Hakemin reddi talebi, Sekretarya’ya sunulacak yazılı bir beyanla yapılır. Bu beyanda, hakemin reddi talebine sebep olan hal ve şartlar açıklanır.
2. Red talebi, hakemin seçildiği veya tayin edildiğinin taraflara tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde yapılır. Hakemin reddine sebep olan hal ve şartların yargılamanın ileriki bir aşamasında öğrenilmesi halinde öğrenme tarihinden itibaren 30 gün içerisinde red talebinde bulunulması gerekir.
3. Sekretarya red talebini, Tek Hakem veya Hakem Kurulu ile karşı tarafa tebliğ eder ve 15 günü aşmayacak bir süre vererek bu süre içerisinde görüşlerini yazılı olarak sunmalarını ister.
4. Reddi talep edilen hakem çekilmezse veya tüm taraflar red konusunda anlaşmazlarsa red talebi, Divan tarafından incelenip karara bağlanır. Divan’ın red talebini kabul ettiği hallerde hakemin görevi sona erer.
MADDE 17 Hakemlerin Değiştirilmesi
1. Divan, red talebinin kabulü, tarafların anlaşarak hakemi reddetmesi veya hakemin çekilmesi halinde ilgili hakem yerine yeni bir hakem belirlenmesine karar verir.
2. Hakemin hukukî veya fiilî sebeplerle görevini yerine getirmediği veya getiremediği hallerde taraflardan birinin talebi üzerine Divan, ilgili hakemin görevine son vererek yeni bir hakemin belirlenmesine karar verebilir. Divan, bu kararı vermeden önce taraflardan, ilgili hakemden ve diğer hakemlerden görüşlerini uygun bir süre içerisinde yazılı olarak sunmalarını ister. Bu görüşler Divan tarafından hakemlere ve taraflara bildirilir.
3. Değiştirilen hakem yerine yeni hakemin belirlenmesinde, değiştirilen hakemin seçimindeki usul uygulanır. Hakemin değiştirilmesinden sonra yargılamanın önceki aşamalarının tekrarlanıp tekrarlanmayacağına ve ne ölçüde tekrarlanacağına Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından karar verilir.
4. Tahkikat sona erdikten sonra hakemin değiştirilmesi durumunda Divan, değiştirilen hakemin yerine yenisini tayin etmeyerek geri kalan hakemlerin tahkim yargılamasını tamamlamasına karar verebilir. Divan, böyle bir kararı verirken tüm hal ve şartlar ile diğer hakemler ve tarafların görüşlerini gözetir. Divan’ın hakemlerin tayin, red ve değiştirilmesiyle ilgili kararları kesindir ve bu kararların gerekçesi açıklanmaz.
Bölüm IV TAHKİM YARGILAMASI
MADDE 18 Dosyanın Tek Hakem veya Hakem Kurulu’na Havalesi
1. Bu Kurallar’ın 42. maddesinin 2. fıkrası ile İstanbul Tahkim Merkezi Masraflar ve Ücretler Tarifesi Hakkında Kurallar’da (Ek-3) düzenlenen avans ödendikten sonra Sekretarya, dosyayı Tek Hakem veya Hakem Kurulu’na havale eder.
MADDE 19 Adil Yargılanma Hakkı
1. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, yargılamayı adil ve tarafsız yürütmeli, tarafların eşitliği ilkesine uygun davranmalı ve tarafların hukuki dinlenilme hakkına riayet etmelidir.
MADDE 20 Usul Ekonomisi
1. Taraflar ve Tek Hakem veya Hakem Kurulu, uyuşmazlığın niteliğini ve miktarını dikkate alarak, yargılamanın hızlı ve en az masrafla yürütülmesi için her türlü çabayı gösterir. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, yargılamanın hızlı ve en az masrafla yürütülmesini sağlayabilmek için tarafların görüşünü aldıktan sonra uygun gördüğü ve tarafların anlaşmasına aykırı olmayacak gerekli kararları alır.
MADDE 21 Gizlilik
1. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim yargılaması gizlidir. Taraflardan birinin talebi üzerine Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tahkimin ve yargılamanın gizliliği ile ilgili her türlü emri verebilir ve ticari sırlar ile diğer gizli bilgilerin korunması için gerekli önlemleri alabilir.
MADDE 22 Usul Kuralları
1. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tahkim yargılamasını bu Kurallar uyarınca yürütür. Bu Kurallar’da hüküm bulunmayan hallerde taraflarca kararlaştırılan kurallar uygulanır. Taraflar arasında bu konuda bir anlaşma bulunmadığı takdirde, Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından belirlenen kurallar uygulanır.
2. Tahkim yargılamasında herkes, dürüstlük kuralına uygun davranmak zorundadır.
MADDE 23 Tahkim Yeri
1. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim yeri İstanbul’dur.
2. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tarafların görüşünü aldıktan sonra duruşma ve toplantıları tahkim yeri dışında uygun gördüğü başka bir yerde de yapabilir.
MADDE 24 Tahkim Dili
1. Taraflar, tahkim dilini serbestçe belirler. Taraflar arasında bu konuda bir anlaşma bulunmadığı takdirde Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tüm hal ve şartları dikkate alarak tahkim dilini belirler. Tahkim dili, bir veya birden fazla dil olabilir.
2. Aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim dilinde olmayan belgeler tercümeleriyle birlikte sunulur.
MADDE 25 Uyuşmazlığın Esasına Uygulanacak Hukuk Kuralları
1. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tarafların uyuşmazlığın esasına uygulanmak üzere seçtikleri hukuk kurallarına göre karar verir. Taraflar, uyuşmazlığın esasına uygulanacak hukuk kurallarını kararlaştırmadıkları takdirde Tek Hakem veya Hakem Kurulu, uygun bulduğu hukuk kurallarını uygular.
2. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, taraflarca açıkça yetkilendirilmiş olmaları koşuluyla, hakkaniyet ve nesafete göre karar verebilir.
MADDE 26 Görev Belgesi
1. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, Tek Hakem veya Hakem Kurulu, Tahkim Talebi ve Tahkim Talebine Cevap verildikten sonra derhal bir görev belgesi hazırlar.
2. Görev belgesinde, aşağıdaki hususlar yer alır:
a) Tarafların ve varsa vekillerinin adı soyadı, unvanı, adresleri, telefon ve faks numaraları ile elektronik posta adresleri;
b) Hakem veya hakemlerin adı soyadı, adresleri, telefon ve faks numaraları ile elektronik posta adresleri;
c) Tahkim sırasında bildirim ve tebligatlar için geçerli olan adresler;
d) Tarafların iddia ve savunmalarının özeti ve talep sonuçları ile birlikte değer tayini mümkün olan hallerde taleplerin miktarı ve değer tayini mümkün olmayan hallerde bu taleplerin yaklaşık parasal değeri;
e) Tek Hakem veya Hakem Kurulu uygun gördüğü takdirde karara bağlanacak uyuşmazlık konularının listesi;
f) Tahkim yeri;
g) Tahkim dili veya dilleri;
h) Uygulanacak usul kuralları;
i) Tek Hakem veya Hakem Kurulu’na hakkaniyet ve nesafete göre karar verebileceğine dair verilen yetki.
3. Görev belgesi, taraflar ile Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından imzalanır. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, dosyanın kendisine havalesinden sonra 30 gün içerisinde imzalanmış görev belgesini Sekretarya’ya iletir. Bu süre, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun gerekçeli talebi üzerine veya gerekli görülmesi halinde re’sen Divan tarafından uzatılabilir.
4. Taraflardan biri, görev belgesinin düzenlenmesine katılmadığı veya hazırlanan görev belgesini imzalamayı reddettiği takdirde görev belgesi onaylanması için Divan’a sunulur.
MADDE 27 Usuli Zaman Çizelgesi
1. Görev belgesi düzenlenirken Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tarafların görüşlerini aldıktan sonra bir zaman çizelgesi oluşturarak, özellikle dilekçelerin verilme tarihi, duruşma tarihi ve uygun gördüğü diğer usuli işlemlerin tarihlerini belirler.
2. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, usuli zaman çizelgesini, taraflara ve Sekretarya’ya iletir.
3. Gerekli görülen hallerde Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tarafların da görüşünü alarak usuli zaman çizelgesinde belirtilmiş tarihleri ve süreleri değiştirebilir. Bu halde Tek Hakem veya Hakem Kurulu, yeni zaman çizelgesini 5 gün içerisinde taraflar ve Sekretarya’ya bildirir.
MADDE 28 Yeni Talep Sonucu
1. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, tahkim yargılaması sırasında yeni bir talep sonucunda bulunulabilir. Ancak Tek Hakem veya Hakem Kurulu, yeni talep sonucunda bulunulmasında gecikildiğini veya yeni talep sonucunda bulunulmasının diğer taraf için haksız bir şekilde büyük bir zorluk yarattığını ve diğer hâl ve şartları dikkate alarak, yeni talep sonucunda bulunulmasına izin vermeyebilir.
MADDE 29 Tahkikat ve Deliller
1. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, davanın dayanağı olan vakıaları tespit edebilmek için uygun bulduğu tüm yöntemleri kullanır.
2. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, taraflardan birinin talebi üzerine veya kendiliğinden tarafları, tanıkları ve diğer kişileri dinleyebilir.
3. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, taraflarca atanan uzmanları dinleyebileceği gibi, gerekli gördüğü hallerde tarafların görüşünü aldıktan sonra görevinin kapsamını belirleyerek kendisi de bilirkişi atayabilir. Duruşmada, Tek Hakem veya Hakem Kurulu veya taraflar, bilirkişi veya uzmanlara doğrudan soru sorabilirler.
4. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tarafların görüşünü aldıktan sonra keşif yapılmasına karar verebilir.
5. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, yargılama süresince taraflardan ek bilgi ve belge sunmalarını isteyebilir.
MADDE 30 Duruşmalar
1. Taraflardan birinin talebi üzerine veya gerekli gördüğü hallerde re’sen Tek Hakem ya da Hakem Kurulu, tarafları, tanıkları, birlirkişi veya uzmanları dinlemek için duruşma yapılmasına karar verebilir. Tarafların da görüşünü aldıktan sonra Tek Hakem veya Hakem Kurulu, duruşma yapmaksızın dosya üzerinden inceleme yaparak da karar verebilir.
2. Duruşma tarihi, zaman çizelgesinde gösterilir. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, duruşma tarihinden makul bir süre öncesinde taraflara bildirimde bulunarak duruşmanın yapılacağı gün, saat ve yerde tarafları hazır bulunmaya davet eder. Usulüne uygun olarak çağrılan taraf, geçerli bir mazereti bulunmaksızın duruşmaya gelmezse Tek Hakem veya Hakem Kurulu, duruşmaya devam edebilir.
3. Tüm taraflar, duruşmaya katılma hakkına sahiptir. Taraflar, duruşmalara şahsen ve/veya temsilcileri ya da vekilleri aracılığıyla katılabilir.
4. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, duruşmaların yürütülmesinde tüm yetkiye sahiptir.
5. Tarafların onayı bulunmadıkça Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tahkim yargılaması ile ilgisi bulunmayan kişilerin duruşmalara katılmasına izin vermez.
MADDE 31 Geçici Hukuki Koruma Önlemleri
1. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun göreve başlamasının beklenemeyeceği ölçüde acil bir durumun varlığı halinde, geçici hukuki korumaya ihtiyaç duyan taraf, İstanbul Tahkim Merkezi Acil Durum Hakemi Kuralları (Ek-1) uyarınca Sekretarya’ya başvurabilir.
2. Taraflarca aksi kararlaştırılmadıkça Tek Hakem veya Hakem Kurulu, taraflardan birinin talebi üzerine uygun gördüğü geçici hukuki koruma önlemine karar verebilir.
3. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, geçici hukuki koruma kararı verilmesini uygun bir teminat verilmesine bağlı kılabilir.
4. Dosyanın Tek Hakem veya Hakem Kurulu’na havalesinden önce veya sonra taraflar, mahkemeden de geçici hukuki koruma talebinde bulunabilir. Bu durum, tahkim anlaşmasına aykırılık teşkil etmez; tahkim anlaşmasından feragat anlamı taşımaz ve Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun sahip olduğu yetkileri etkilemez.
MADDE 32 Tahkikatın Sona Ermesi
1. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, hangisinin daha sonra gerçekleştiğine bağlı olarak, kararda hükme bağlanacak konular hakkında son duruşmanın yapılmasından veya son dilekçenin sunulmasından sonra mümkün olan en kısa süre içerisinde tahkikatın sona erdiğini taraflara ve Sekretarya’ya yazılı olarak bildirir. Tahkikatın sona erdiğine ilişkin bildirimle birlikte, kararın verileceği muhtemel tarih de taraflara ve Sekretarya’ya bildirilir.
2. Tahkikatın sona erdiği bildirildikten sonra, kararda hükme bağlanacak konular hakkında taraflar, iddia ve savunmada bulunamaz; delil sunamaz. Lüzum görülen istisnai hallerde Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun talebi veya izni ile tarafların yeni beyanda bulunması ve belge sunması mümkün olabilir.
Bölüm V KARAR
MADDE 33 Tahkim Süresi
1. Görev belgesindeki imzaların tamamlanmasından veya 26. maddenin 4. fıkrası uyarınca görev belgesinin onaylandığının Sekretarya tarafından Tek Hakem veya Hakem Kurulu’na bildirilmesinden itibaren 6 ay içinde Tek Hakem veya Hakem Kurulu, uyuşmazlığın esası hakkında karar verir. Tarafların görev belgesi düzenlenmemesi hakkında anlaşmaları halinde tahkim süresi, usuli zaman çizelgesinin Sekretarya’ya gönderildiği tarihten itibaren işlemeye başlar. Divan, usuli zaman çizelgesini esas alarak tahkim süresini re’sen uzatabilir.
2. Tahkim süresi, tarafların anlaşmaları ile; taraflar anlaşamadıkları takdirde Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun talebi üzerine ya da gerekli görülen hallerde re’sen Divan tarafından uzatılabilir.
MADDE 34 Kararın Verilmesi
1. Uyuşmazlığın Hakem Kurulu tarafından çözümlendiği hallerde Hakem Kurulu, oyçokluğu ile karar verir. Oyçokluğu sağlanamadığı takdirde karar, Hakem Kurulu Başkanı tarafından verilir.
2. Karar, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun üyelerinin çoğunluğu veya 34. maddenin 1. fıkrası uyarınca Hakem Kurulu Başkanı tarafından imzalanır. Hakemlerden biri, geçerli bir sebep bulunmaksızın kararı imzalamaktan imtina ettiği takdirde bu durum kararda belirtilir ve karar, diğer hakemlerce imzalanır.
3. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, icra edilebilir bir karar vermek için gerekli özeni göstermelidir.
MADDE 35 Kararın İçeriği
1. Hakem kararında,
a) Tarafların ve varsa temsilcileri ile vekillerinin ad ve soyadları, unvanları ve adresleri;
b) Kararın gerekçesi;
c) Hüküm sonucu;
d) Yargılama masraflarına ilişkin hüküm;
e) Tahkim yeri ve kararın tarihi;
f) Kararı veren hakem veya hakemlerin ad ve soyadları ile imzaları yer alır.
2. Aksi kararlaştırılmadıkça, Tek Hakem veya Hakem Kurulu kısmî karar verebilir.
MADDE 36 Kararın Tevdii ve Tebliği
1. Tek Hakem veya Hakem Kurulu ya da 34. maddenin 1. fıkrası uyarınca Hakem Kurulu Başkanı tarafından imzalanan kararın aslı, Sekretarya’ya tevdi edilir.
2. Tahkim masraflarının tamamının, taraflar veya taraflardan biri tarafından ödenmesi koşuluyla Sekretarya, imzalanmış kararı taraflara tebliğ eder.
3. Tarafların talebi üzerine Sekretarya her zaman, kararın aslına uygunluğunu onayladığı nüshalarını taraflara verir. Karar nüshası, taraflar, temsilcileri ve vekilleri dışında kimseye verilmez.
4. Hakem kararı, taraflar için bağlayıcıdır.
MADDE 37 Kararın Düzeltilmesi, Yorumlanması ve Tamamlanması
1. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, hakem kararındaki hesap ve yazım hatalarını, kararın verildiği tarihten itibaren 30 gün içerisinde re’sen düzeltebilir.
2. Taraflardan biri, kararın tebliğinden itibaren 30 gün içerisinde Sekretarya’ya başvurarak hakem kararının yorumlanmasını veya karardaki hesap ve yazım hatalarının düzeltilmesini talep edebilir.
3. Taraflardan her biri, kararın kendilerine tebliğinden itibaren 30 gün içinde yargılama sırasında ileri sürülmüş olmasına rağmen karara bağlanmamış talep sonuçları için tamamlayıcı hakem kararı verilmesi talebiyle Sekretarya’ya başvurabilir.
4. 37. maddenin 2. ve 3. fıkrasının uygulandığı hallerde Sekretarya, Tek Hakem veya Hakem Kurulu ile karşı taraf veya taraflara bu başvuruyu bildirir. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, görüşünü bildirmesi için karşı tarafa 30 günü aşmayacak bir süre verir.
5. Bu sürenin bitiminden sonra en geç 30 gün içerisinde Tek Hakem veya Hakem Kurulu, kararın düzeltilmesi veya yorumlanması veya tamamlanması hakkındaki kararını verir. Tamamlama talep edilen hallerde Divan, 60 günü geçmeyecek şekilde daha uzun bir süre belirleyebilir.
6. Düzeltme, yorum ve tamamlama kararları, hakem kararının eki olarak düzenlenir ve kararın ayrılmaz parçasını teşkil eder. Düzeltme, yorum ve tamamlama kararları hakkında, bu Kurallar’ın 34 ve 36. madde hükümleri, niteliğine aykırı olmadıkça uygulanır.
MADDE 38 Sulh
1. Dosyanın, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’na havalesinden sonra taraflar sulh olurlarsa, tahkim yargılamasına son verilir. Tarafların talebi ve Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun bu talebi kabul etmesi üzerine sulh, hakem kararı olarak tespit edilebilir.
MADDE 39 Yargılamanın Sona Ermesi
1. Tahkim yargılaması, hakem kararının verilmesi veya aşağıdaki hâllerden birinin gerçekleşmesi ile sona erer:
a) Davalının itirazı üzerine Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun uyuşmazlığın kesin olarak çözümünde davalının hukuki yararı bulunduğunu kabul etmesi hâli hariç, davacı davasını geri alırsa;
b) Taraflar, yargılamanın sona erdirilmesi konusunda anlaşırlarsa;
c) Tek Hakem veya Hakem Kurulu, başka bir sebeple yargılamanın sürdürülmesini gereksiz veya imkânsız bulursa; d
) 42. madde uyarınca yargılama masrafları için avans yatırılmazsa.
2. Bu Kurallar’ın 37 ve 38. maddeleri saklı kalmak üzere, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun yetkisi, yargılamanın sona ermesiyle ortadan kalkar.
MADDE 40 İtiraz Hakkının Kaybı
1. a) Bu Kurallar’ın veya tahkim usulüne uygulanan diğer kuralların herhangi bir hükmüne;
b) Tahkim yargılamasının yürütülmesine;
c) Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından verilen emirlere;
d) Tahkim Anlaşması uyarınca Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun belirlenmesine, itirazda bulunmaksızın tahkim yargılamasına devam eden taraf, itiraz hakkını kaybeder.
Bölüm VI MASRAFLAR
MADDE 41 Yargılama Masrafları
1. Hakem kararında, yargılama masrafları ile bu masrafların hangi tarafça karşılanacağı veya taraflar arasında hangi oranda paylaşılacağı gösterilir.
2. Yargılama masrafları,
a) Tahkim yargılamasının başladığı tarihte yürürlükte bulunan İstanbul Tahkim Merkezi Masraflar ve Ücretler Tarifesi Hakkında Kurallar’a (Ek-3) göre Divan tarafından belirlenecek, İstanbul Tahkim Merkezi idari masrafları ile Tek Hakem veya Hakem Kurulu üyelerinin ücretini;
b) Tek Hakem veya Hakem Kurulu üyelerinin yaptığı harcamaları;
c) Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından atanan bilirkişilerin ve yardımına başvurulan diğer kişilerin ücret ve masrafları ile keşif giderlerini;
d) Vekalet ücretini, uzmanların ücret ve masrafları ile tarafların, tahkim yargılaması sırasında yaptıkları diğer masrafları kapsar.
3. Divan tarafından belirlenecek İstanbul Tahkim Merkezi idari masrafları ile Tek Hakem veya Hakem Kurulu üyelerinin ücretleri hariç olmak üzere, Tek Hakem veya Hakem Kurulu, tahkim yargılamasının herhangi bir aşamasında yargılama masrafları ile ilgili karar verebilir; bu masrafların ödenmesi hakkında emir verebilir.
4. Tek Hakem veya Hakem Kurulu, yargılama masrafları hakkında karar verirken uyuşmazlığın özelliğini ve tarafların tahkim yargılamasını hızlı ve daha az maliyetli sürdürmek için gösterdikleri çabalar da dahil olmak üzere ilgili tüm hal ve şartları dikkate alır.
5. Hakem kararı verilmeden önce tahkim yargılaması sona erdirilirse Divan, hakem veya hakemlerin ücretleri ve masrafları ile İstanbul Tahkim Merkezi idari masrafları hakkında karar verir. Tarafların, yargılama masraflarının paylaşımı hakkında anlaşmadıkları hallerde Tek Hakem veya Hakem Kurulu, bu hususları karara bağlar. Davacı, davasını geri aldığında veya tahkim yargılaması sona erdirildiğinde, Tek Hakem ya da Hakem Kurulu henüz belirlenmemiş olduğu takdirde taraflardan biri, yargılama giderleri hakkında karar vermesi için Divan’dan, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nu tayin etmesini talep edebilir. Tek Hakem veya Hakem Kurulu karar vermeden önce tarafların beyanını alır.
MADDE 42 Yargılama Masrafları İçin Avans Yatırılması
1. Sekretarya, tahkim talebini aldıktan sonra davacıdan, görev belgesinin düzenlenmesine kadarki yargılama masraflarını karşılayacak tutarda avans yatırmasını talep edebilir. Bu halde davacının yatırdığı avans, 42. madde uyarınca belirlenen avansın kısmi ödemesi sayılır.
2. Mümkün olan en kısa süre içerisinde Divan, taraflarca ileri sürülen talepler için İstanbul Tahkim Merkezi’nin idari masrafları ile hakem ücretleri ve masraflarını karşılayacak avans miktarını belirler. Bu miktar, davacı ve davalı taraflarca eşit olarak ödenir.
3. Davalı karşı dava açtığı takdirde Divan, davacının talebi ve karşı dava için ayrı avans miktarı belirleyebilir. Bu durumda taraflardan her biri, kendi talebi hakkında belirlenen avansı yatırır.
4. Divan, 42. madde uyarınca belirlenmiş avans miktarını, tahkim yargılaması süresince yeniden belirleyebilir.
5. Taraflardan herhangi biri, kendi payına düşen avansı yatırmayan tarafın yerine gerekli avans tutarını yatırabilir.
6. 42. madde uyarınca belirlenen avans yatırılmadığı takdirde Sekretarya, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun görüşünü aldıktan sonra yargılamayı durdurabilir. Yargılamanın durdurulduğunun taraflara bildirilmesinden itibaren avansın yatırılması için ilgili taraf veya taraflara 15 günlük süre verilir. İlgili taraf veya tarafların talebi üzerine, uygun görmesi halinde Sekretarya ek süre verebilir. Süresinde avans yatırılmadığı takdirde bu durum, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’na bildirilir ve Tek Hakem veya Hakem Kurulu yargılamaya son verir. Bu halde ilgili taraf, aynı talep veya taleplerini, daha sonraki bir tahkim yargılamasında ileri sürebilir.
7. Taraflardan biri, herhangi bir talebe ilişkin olarak takas hakkının bulunduğunu ileri sürdüğünde, Tek Hakem veya Hakem Kurulu’nun ilave hal ve şartları dikkate almasını gerektirdiği ölçüde, bu durum Divan tarafından avans miktarının belirlenmesinde bağımsız bir talep gibi dikkate alınır.
Bölüm VII SON HÜKÜMLER
MADDE 43 Sürelerin Değiştirilmesi
1. Taraflar anlaşarak, bu Kurallar’da belirtilen süreleri değiştirebilirler.
2. Divan, Tek Hakem veya Hakem Kurulu ile Divan’ın bu Kurallar uyarınca görevlerini yerine getirmesi için gerekli gördüğü hallerde taraflarca değiştirilmiş sürelerin uzatılmasına karar verebilir.
MADDE 44 Sorumluluğun Sınırlandırılması
1. Divan ve üyeleri, Sekretarya ve görevlileri ve diğer İstanbul Tahkim Merkezi çalışanları ile Hakemler ve Tek Hakem veya Hakem Kurulu tarafından 20 görevlendirilen kişiler, böyle bir sorumsuzluk anlaşması uygulanacak hukuka aykırı olmadıkça tahkim ile ilgili herhangi bir fiil veya ihmalleri sebebiyle sorumlu tutulamazlar.
MADDE 45 Yürürlük
1. Bu Kurallar, İstanbul Tahkim Merkezi Genel Kurulu’nun onayı üzerine yürürlüğe girer.
ÖRNEK TAHKİM ŞARTI
Bu sözleşmeden kaynaklanan veya bu sözleşmeyle ilişkili olan tüm uyuşmazlıklar, İstanbul Tahkim Merkezi Tahkim Kuralları uyarınca nihai olarak tahkim yoluyla çözümlenecektir.
Aşağıdaki hükümler, örnek tahkim şartına eklenebilir:
• Acil Durum Hakemine İlişkin Kurallar uygulanmaz.
• Tahkim yeri (Şehir / Ülke)’dir.
• Tahkim dili (…)’dir.
• Hakem sayısı (…) olacaktır.
• Uyuşmazlığın esasına (…) hukuku uygulanır.