Sanat zehirlenmesi nedir?
İtalya’nın Floransa şehrini gezen sanatseverlerde zaman zaman “sanat zehirlenmesi”ne rastlanıyor. Peki nedir sanat zehirlenmesi?
‘Stendhal sendromu’ ve ‘Floransa sendromu’ olarak da bilinen ‘sanat zehirlenmesi’ rahatsızlığının gerçekten var olup olmadığı ve belirtileri, bilimsel bir araştırmaya konu oldu.
Bir tabloya ya da heykele bakarken kalp atışlarında hızlanma, baş dönmesi, baygınlık geçirme ve halüsinasyon görme, sanat zehirlenmesinin belirtileri arasında yer alıyor. İtalyan rönesansının başkenti Floransa’yı gezen sanatseverlerde zaman zaman bu belirtilere rastlanıyor.
Sanat zehirlenmesinin belirtileri neler?
İtalya’daki bir sanat araştırmaları merkezinin, psikolog ve teknik uzmanlarla işbirliği içinde yaptığı deneyde, Floransa’da bulunan Medici Riccardi Sarayı’nın ziyaretçileri gözlemlendi. Medici Riccardi Sarayı‘nda, fresklerle süslü şapeli gezen ziyaretçilerin kalp atış ve nefes alış hızları, tansiyonları, göz ve kas hareketleri incelendi. Fresklere bakan ziyaretçilerin görüntüleri kaydedildi ve kendilerinden eserlere bakarken neler hissettiklerini yazmaları istendi.
Deneyde, bazı ziyaretçilerin eserlere bakarken yüz kaslarının gevşediği, göz bebeklerinin küçüldüğü, kalp atışı, nefes alış hızı ve tansiyonlarında değişiklikler olduğu belirlendi.
‘Yüksek sanata maruz kalma’ sonucunda görülen bu belirtiler, Stendhal mahlasıyla (takma ad) yazan Fransız yazar Marie-Henri Beyle‘in Floransa’da yaşadığı bir tecrübe sebebiyle onun adıyla anılıyor. Stendhal, 1817’de Floransa’yı ziyareti sırasında, Michelangelo, Machiavelli ve Galileo Galilei’nin mezarlarının bulunduğu Santa Croce Bazilikası’nı gezmiş ve Giotto’nun freskleriyle süslü bazilikayı (kilise) gördükten sonra kalp çarpıntısı ve halsizlik hissi yaşadığını yazmıştı. Sanat zehirlenmesine en çok Floransa’da rastlandığı için Floransa sendromu olarak da biliniyor.
Kaynak: BBC Türkçe