Kore; 1945 yılında Kuzey Kore (Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti”) ve Güney Kore (Kore Cumhuriyeti) olarak ikiye ayrılmış. Güney Korelilerin, Kore savaşında verdiğimiz desteği unutmadıklarını bir haftalık Kore seyahatimde daha iyi anladım. Her fırsatta samimi ve saygılı davranışları ile minnet duygularını ifade ettiler. Esasen benzer yaşam şeklimiz olduğu için Seul’de hiç yabancılık hissetmedim.
KORECE “BAŞKENT” ANLAMINA GELEN SEUL HIZLI BİR ŞEHİR
Güney Kore’nin başkenti Dünyanın en kalabalık 13. şehri Seul’un nüfusu 10 milyonun üstündedir. Kimi şehir Slow Citta (Yavaş şehir) unvanını alır. Tıpkı bizim İzmir Seferihisar’ımız gibi. Tarihi ve kültürel birçok eseri içinde barındıran Başkent Seul’e de “Hızlı Şehir” unvanını verebiliriz. Kore Yarımadası‘nın orta batı bölümünde geniş bir alanı kaplayan Seul, dünyanın en kalabalık şehirleri arasından öne çıkıyor. Kore dilinde başkent anlamına gelen Seul; 1988 yılında yaz olimpiyatlarını ve 2002 yılında da FİFA Dünya Kupası’nı ağırlamıştır.
Kore Savaşı sırasında büyük hasar gören Güney Kore; Dünya ekonomik gelişmişlik sıralamasında 13. geliyor. Ülkede okuma yazma oranı % 94. Halkın % 80’i Lise mezunu.
KORE ALFABESİNİN MUCİDİ KRAL SEJONG
Gwanghwamun Meydanında beton kaidenin üzerinde duran 6.2 mt boyunda, 20 ton bronz ağırlıklı elinde kitap tutan Kore Alfabesi’ni icat etmiş ve astronomi alanında çalışmalar yapmış olan Kral Sejong’un heykelini görüyoruz. Karşısında ise Japon işgaline karşı mücadele etmiş Amiral Yi Sun-Sin’in heykeli duruyor.
ÇİVİ KULLANILMADAN İNŞA EDİLEN SARAY
Bölgenin en eski ana yapıtı olarak nitelendirilen 7.700 odalı Gyeongbokgung Sarayı; 1397 yılında 40 hektar alan üzerine inşa edilmiş.
Bu sarayda yer alan yapılar genellikle çivi kullanılmadan, iç-içe geçecek şekilde oyulan tahtaların birbirine eklenmesi ile oluşmuş.
GANGAM ŞARKISI HÂLÂ DİLLERDE
Unesco Dünya Miras Listesi’nde görülen mimari yapıtlar, muhteşem tasarımlar sayesinde gelen turistler tarafından büyük beğeni topluyor.
Eskiyi, yeniyi, değişik lezzetleri, alışveriş çeşitliliği ve kültür-sanat etkinlikleri ile Dünya’ya nam salan “Oppan Gangnam Style” şarkı ve dansla meşhur Gangnam bölgesi. Burası tam bir alışveriş cenneti. Aklınıza gelebilecek birçok markalar hep bu bölgede. Plaza Cenneti olarak tabir edilen bölgede, özellikle K-Pop yolu ve Gangnam Style ikonu dikkati çekiyor.
Asya’daki en büyük yeraltı mağazasının içerisinde Akvaryum olan dev kompleks Coex Mall da bu bölgede.
ÇAY MÜZESİ İNSA-DONG KÜLTÜR BÖLGESİ
Kore’nin geleneksel sanatlarını yansıtan meydanda; hediyelik eşya satan küçük dükkanlardan restoranlara, galerilerden kafelere kadar pek çok farkı mekan faaliyet gösteriyor. Bohem havasıyla öne çıkan alışveriş caddesinde Kore kültürünün izleriyle karşılaşıyorsunuz.
Insadong Kültür bölgesindeki daracık sokaklarda antika eserler, kitapçılar ve Kore el sanatları sergileri yer alıyor
Hanbok isimli geleneksel kıyafetleri, çanak-çömlek, el yapımı ürünler ve daha akla gelebilecek pek çok yerli ürünü burada bulabileceğiniz gibi bu bölgenin bir diğer özelliği de çay müzesinin burada olmasıdır.
BUKCHON HANOK KÖYÜNDE KORE KÜLTÜRÜNÜN İZLERİ
Bukchon Hanok Köyü, İnsa-dong Kültür bölgesinde Kore’nin kültürünü ve geleneksel yapılarını yakından gözlemleyebileceğiniz bir bölge.
“Kuzey Köyü” anlamına gelen Bukchon Hanok Köyü her köşesinde Kore kültürünün izlerini yansıtıyor.
Kore halkına özgü honok evleri ile çevrili olan bölgede aynı zamanda geleneksel çay evleri, atölyeler ve küçük kafeler de göze çarpıyor. Kore kültürünün izlerini görebileceğiniz tarzda olan evlerin bazıları da otel olarak hizmet veriyor.
ALIŞVERİŞİN KALBİ MYEONGDONG BÖLGESİ VE STREET FOOD
Seul’de devasa gökdelenleri geçtikten sonra alışverişin kalbi Beyoğlu İstiklal Caddesi gibi her zaman kalabalık Myeongdong bölgesine varılıyor. Neon ışıklarının aydınlattığı sokaklarda, aklınıza gelebilecek her türlü mağazalar mevcut. Burası “Street Food” denilen sokak yemeklerinin de merkezi. Her gün bir milyondan fazla insan, bu bölgeyi ziyaret ediyor.
Seul’un bu en eski ticari bölgesi Myeongdong; alışveriş, eğitim, finans ve eğlence açısından kompleks bir dokuya sahip. Günün her saati kalabalık bir görüntünün hakim olduğu cadde üzerinde, yerel dükkanlardan dünyaca ünlü markaların mağazalarına kadar pek çok alışveriş mekanı sıralanıyor. Finans merkezinin bulunduğu meydanda ayrıca ilkbahar ve sonbahar aylarına doğru, dans gösterileri ve moda show’ları ile hareketlendirilen festivaller düzenleniyor
SEUL TOWER KULESİ
Namsan’da yer alan televizyon ve gözlem kulesi 236 metre yüksekliği ile Seul’un en yüksek noktasını oluşturmaktadır 1971 yılında inşası tamamlanan YTN Seoul Tower, şehrin geneline televizyon ve radyo yayını iletiyor.
Tepeye, yürüyerek veya teleferikle ulaşabiliyor. Tepede demirlere asılı “Aşk Kilitleri” görüyoruz. Aşk kilitlerinin bulunduğu şehirler: New York, Paris, Roma, Lyubliyana/Slovenya, Köln, Moskova, Çin, Salzburg Avusturya, Sırbistan, Prag Çekya ve Vilnius Litvanya.
ANKARA OKULU İSİMLİ YETİMHANE VE YETİM KIZ “AYLA”
1950-1953 yılları arasında yaşanan Kuzey Kore-Güney Kore Savaşı, Soğuk Savaş’ın ilk sıcak çatışmasıydı. ABD ve müttefikleri Güney Kore’yi desteklerken Çin, Kuzey Kore’yi destekleyince savaş uluslararası bir boyut kazanmıştı. Türkiye o yıllarda NATO’ya dahil olmak istiyordu. Bunu, katılmak için fırsat olarak görünce Güney Kore’ye asker gönderme kararı almıştı.
Savaş sırasında Türk birliğinin bulunduğu yerlerden biri olan Suwon’da askerler yetim kalan çocuklara bakmak için bir okul açmıştı. Adı ‘Ankara Okulu’ olan yetimhane tarzındaki okulda eğitim gören Koreli çocuklara Türkçe, Korece ve İngilizce dersleri verilmişti. Birkaç yıl önce Türk askerlerinin yetim çocuklar için açtığı okulun bulunduğu bölgedeki bir parka ‘Ankara Okulu’ ismi verilmişti. Sırası gelmişken Astsubay Süleyman ve “Ayla” ismini verdiği Koreli yetim kız çocuğunun hikayesini anlatalım: Gazi Astsubay Süleyman Dilbirliği, cephe gerisinde ölmek üzereyken bulduğu minik bir kızı, Türk Tugayı’na götürüp sahip çıkar. Ayla adını verdiği bu kıza bir yılda Türkçeyi öğretir. Savaş ortamında bu minik kızla babasıymış gibi ilgilenir. Eve dönme vakti gelince de onu Tugay’da açılan yetimhaneye teslim eder. Ayla, gerçek adıyla Kim Eunja aradan 60 yıl geçtikten sonra manevi babasını bulmak üzere Türkiye’ye gelir. Güney Kore, İstanbul Konsolosluğu üzerinden Süleyman Astsubay’ı bulur ve tam bir vuslat yaşanır.
PUSAN’DA TÜRK ŞEHİTLİĞİ
Birleşmiş Milletleri’nin (BM) çağrısı üzerine Kore’ye giderek kahramanca savaşıp şehit olan 721 askerimizden 462’sinin mezarları Pusan kentindeki şehitlikte bulunuyor.
Çam ağaçlarıyla çevrili şehitlikteki mezarların başında kırmızı-beyaz güller bulunurken, üzerinde ise şehitlerin isimleri, ülkeleri ve yaşlarının yazılı olduğu metal plakalar yer alıyor.
Şehitliğin üst tarafında ise aralarında Türk Bayrağı’nın da bulunduğu Kore Savaşı’nda askerlerini kaybeden ülkelerin bayrakları dalgalanıyor.
Türk askerinin sergilediği kahramanlıklar Güney Kore’de kitaplarda, filmlerde, belgesellerde yer buluyor ve her fırsatta minnettarlıklarını gösteriyorlar.
KORE MUTFAĞI
💠Sarımsağı çok tükettikleri için şehirde sarımsak kokusu hissediliyor.
💠Bibimbap; pilav üzerine sotelenip terbiyelenmiş sebzeler soya sosu veya fasulye ezmesi konularak hazırlanan acı soslu geleneksel meşhur bir yemektir
💠Dumpling (Mantı) denilen Mandu, Kore mutfağında bir etli hamur yemeğidir.
💠 ‘Acı soslu pirinç keki’ Tteokbokki, Kore’de oldukça ünlü bir sokak yemeğidir.
💠 Kimbap içinde Sushi, pirinç, deniz yosunu, turp, yengeç ve avokado bulunuyor.
💠Dakgalbi; tavuklu pilav.
💠Pajeon yumurta, buğday unu, pirinç unu, yeşil soğan ve genellikle diğer içeriklerden oluşan bir hamurdan yapılan Kore yemeği.
💠 Bulgogi (ateşte et) genellikle marine ızgara sığır veya domuz etinden yapılan bir Kore yemeğidir.
💠 Çin mutfağının en önemli yemeklerinden biri olan Ramen, (noodle=erişte ) Kore mutfağının da en lezzetli yemeklerinden biri.
💠Kore’de canlı ahtapot yemek son yıllarda oldukça popüler olmuş. Sebebi de hem sağlıklı olması hem de adrenalini arttırması.
💠 Kimchi, uzak doğu mutfağının en önemli yemekleri arasında yer almaktadır. Ana maddesi Çin lahanası olan Kimchi, fermente edilmiş sebzelerden meydana gelmektedir.
💠Özel çiftliklerde yetiştirilen köpekleri sadece Özel günlerde bayramlarda festival yemeği tadında yiyorlar. Bu alışkanlık çok eskilere dayanıyor. Bir başka ifadeyle yeni nesil özel günlerde köpek eti yeme alışkanlığını devam ettirmiyor artık.
KORE VE SEUL’UN ANIMSATTIKLARI
💠 Neoliberal politikaların en sıkı uygulayıcılarından Güney Kore, BM ; Stalinist Kuzey Kore ise Çin tarafından destekleniyor. Her iki tarafta da silahlanmaya devasa bütçeler ayrılırken halk fakirlikten kırılıyor.
💠 Güney Koreliler dünyanın dört bir yanında vizesiz güle oynaya gidip gezip mutlu olurken, kuzeydekiler açlık ve sefaletten kaçmak uğruna Çin sınırını kaçak geçerken yakalanıp, üstüne belki de öldürülmek üzereyken gözyaşı dökerler.
💠 Korelilerin milli oyunu uzayda geçen ve üç ırkın savaşını konu alan bilgisayar oyunu StarCraft olsa gerek herkes bu oyunu oynuyor,
💠 Güney Kore toplumu dünyadaki pop müzik trendlerini ve onların gelişmelerini takip etmektense kendi Kore kültürü K-Pop (Korean pop) müziğine yoğunlaşmış durumdadır.
💠 Gelenek göreneklerine bağlılıklarıyla bilinen Kore halkının batıl inançlarının olması bunun kaçınılmaz bir neticesi belki de. Bu inançlara aşina olunmadığı için başka ülke vatandaşlarına garip gelmesi olası. Örneğin, vantilatörlerin öldürme gücü olduğuna inandıkları için serinlemek adına farklı yöntemler tercih ederler. Kapı ve pencere açarak alternatif üreten Koreliler özellikle gece uyurken vantilatörü mutlaka kaparlar. Bir diğer inanışları ise 4 rakamının uğursuzluğu. Genelde 13 rakamı uğursuz kabul edilirken Koreliler dillerinde okunuşu “ölüm” kelimesi ile aynı olduğu için 4 rakamını hayatlarının pek çok noktasında saf dışı bırakırlar. Mesela asansörlerde 4. kat ibaresini göremezsiniz. Kırmızı kalem kullanımı da bunlara bir örnek. Rengi itibariyle kanı ve dolayısıyla ölümü çağrıştırdığı için birinin ismini kırmızı kalemle yazınca onun öleceğine inanırlar.
💠Dünya’daki ekonomik ve finansal merkezlerde ilk onun içerisinde yer alır ve Samsung, LG Grup, Hyundai ve Kia gibi önemli holdinglere ev sahipliği yapar.
. 💠Seul’ü görünce Kore’yi görmüş olursunuz. Kore’nin tüm şehirleri(Busan-İncheon) Seul gibi gelişmiştir.
💠 Seul Merkez Camii, Itaewon semtinde 1974 yılında inşa edilmiş.
💠Dünyadaki en hızlı internet hızına sahip Kore; 2. sıradaki Japonya’nın internet hızından tam % 40 daha hızlıdır.
💠Binaların numaraları, bina yaşına göre sıralıdır.
💠Dünyada estetik ameliyatın en yaygın olduğu ve en çok normal karşılandığı Kore’de kadınların yüzde altmışı estetikliymiş(?)
💠Estetik konusunda çılgındırlar. Özellikle gözlerini büyüten birçok Koreli vardır. Kadınlar çift göz kapağı yaptırmaya bayılırlar.
💠Kültürleri gereği, kendilerince beyaz olmak uğruna her yerlerini pudralayan genç kızlara rastlayabilirsiniz
💠Doğumdan önce çocuğun cinsiyetini öğrenmek yasaktır. Çünkü Güney Kore’de erkek çocuk olmayınca, çocuğu aldırma olayları sık görülmektedir. Yeni doğan bebek 1 yaşında kabul edilir. Yani bizden 1 yaş büyük gibi doğarlar.
💠Dövme Güney Kore’de yasaktır. Ama yine de gizli-saklı dövme yaptırmaya devam ederler. Özellikle “kedi” dövmesi yaptırmak modadır.
💠Dünyanın çevresel uzunluğu bakımından en uzun metrosu 21 Hatlı 520 km uzunluğunda, 397 istasyonu olan Seul metrosudur.
💠 İntihar oranının en yüksek olduğu ülkelerden birisi
💠Korece, Türkçe gibi Ural Altay grubu dillerindendir. Grameri Türkçeye çok benziyor.
💠Lg, Hyundai, Kia, Samsung gibi holdinglere ev sahipliği yaptığı için
Kore; “Asya Kaplan”ı unvanını aldı,
💠Güney Kore’de kızların isimlerinin başında ya da sonunda genellikle “mi” var.”mi”nin anlamı güzel, şirin demekmiş:
Sang-mi, Mi-jin.
💠Korelilerin soyadları genellikle “Kim” ve “Lee”
💠 Hediye verme/alma olayına büyük önem verilen bu ülkede ilk kural pahalı hediye almamak, ikincisi ise bu hediyeleri tek el yerine iki eli birlikte kullanarak sunmak bir kibarlık göstergesidir.
💠Kore’de unuttuğunuz eşyanız aynı yerinde kalıyor; kimse de dokunmuyor.
💠 Koreli bir kadının sigarasını yakma girişimlerinize dikkat etmenizi öneririm. Zira, Koreli bir kadının sigarasını, ancak sevgilisi yakabilir.