Naht Sanatı Nedir – Naht Sanatı Nasıl Yapılır – Naht Sanatı Hakkında Herşey
Naht sanatı nedir ve nasıl yapılır ?
Merhaba sevgili hobiciler bugün sizlere naht nedir, naht sanatı nedir, naht sanatı için uygun ağaç nedir, naht sanatı malzemeleri nelerdir, naht sanatı örnekleri nelerdir, tam anlamı ile anlatmaya çalışacağım. Ayrıca naht sanatı ile hat sanatı arasında ne gibi bağlantı vardır. Naht sanatı ahşap oyma sanatı nın bir çeşidi midir ? Naht sanatı zor bir sanat mıdır ? Acaba bende naht sanatı yapabilir miyim, naht sanatı nı nerede öğrenebilirim gibi sorular soruyorsanız sizlere tam cevabınızı alabileceğiniz bir konu hazırladım. En sonda sizlere naht sanatı nasıl yapılır buna dair bazı örnekler göstereceğim.
Öncelikle sizlere naht nedir sorusunun cevabını verelim.
Naht nedir ?:
Osmanlıca bir kelimedir ve kelime anlamı itibari ile ağacı yontarak kabartma şekiller verme sanatıdır. Ağaç yontma kabartma manalarına gelmektedir.
Naht Sanatı nedir ? :
Ağacı yontmak sureti ile ağaçta kabarık şekiller oluşturarak ortaya güzel eserler çıkaran unutulmaya yüz tutmuş çok güzel bir el sanatımız dır.
Naht sanatı hakkında biraz daha bahsedecek olursak. Tarihimizde ahşap oyma sanatı kendini en belirgin şekli ile Selçuklu döneminde göstermeye başlamıştır. Daha sonra Osmanlı döneminde ise bu sanat daha ince detaylar kazanarak çeşitli alt kolları ortaya çıkmıştır.
Selçuklu döneminde daha çok mihrap, cami kapısı, dolap kapakları gibi mimari mobilya unsurlarında süsleme amaçlı ortaya çıkmaktadır. Osmanlı döneminde ise rahle, kuran muhafazası, kaşık, çekmece, sanduka, çeyiz sandığı gibi daha günlük kullanıma yönelik ince işçilik isteyen nah sanatı örnekleri olmuştur.
Nah sanatı için uygun ağaç nedir ? :
Naht sanatı da bir ahşap oyma sanatı olduğu için ahşap oyma için uygun ağaç nedir ve ahşap oyma hangi ağaçtan yapılır sorularına cevap versek bu soruya da cevap vermiş oluruz.
Ahşap oymacılığı işinde kullanılan başlıca ağaç türleri ceviz, ıhlamur, abanoz, elma, armut, sedir, gül ağacı gibi ağaçlar çokça tercih edilmektedir.
Yapılan bu ahşap oyma eserleri ahşap kakma sanatı, ahşap boyama sanatı, kündekâri sanatı, ve kabartma – oyma , kafes , kaplama , yakma gibi diğer sanat işlemleri ile daha da süslenerek bam başka boyuta taşınabilmektedir.
Not: Yapılan araştırmalarda İslamiyet ten önceki dönemlere ait Türkler’in oymacılık üzerine eserlerine rastlanmıştır. Ancak İslamiyette heykel yapımına karşı olunduğu için Türk İslam kültüründe daha çok oyma sanatı ve ahşap boyama sanatı, kakma sanatı ve diğer benzer sanatlar çok gelişmiştir.
Naht Sanatı Malzemeleri Nelerdir ? :
Naht sanatında kullanılan malzemeler hakkında bahsetmeden önce şunu söylemek istiyorum. Naht sanatı ahşabı oyarak ona kabartı şekiller vermek sureti ile yapılan bir sanat demiştik. Burada ahşaba kabartı şekiller vermek için iskarpile gibi çeşitli oyma ve yontma bıçakları kullanabiliriz ki bu ayrı bir oymacılık sanatı. Birde kıl testere ile yapılan ahşap oyma sanatı var. Buna sonra değineceğiz. Şimdi size genel olarak naht sanatı icra etmek için gerekli olan naht sanatı malzemeleri nelerdir onları sıralayayım.
- Ağaç kaplamalar ; 0,35 mm kalınlığında olan doğal ağaçtan kesilme veya renklendirmeli ve fabrikasyon ürünler
- Kaplama ; Alıştırmada kullanılan aletler
- Kontraplak ; Kavak papel- çift tarafı kavak kaplama 3,5~4mm kalınlığa sahip değişik modellerde ve çeşitlerde kontraplaklar.
- Çalışma Tezgahı ; Oyma, kesma ve yontma işlemlerini yapmak için.
- İşkence ; Oyacağımız ahşabı sıkıştırmak için muhtelif şekil ve ölçülerde işkenceler.
- Kıl Testere Kolu ; Çeşitli genişlik ve sertlikler de en temel el aletimiz.
- Kıl Testere; 4.0 incelikten başlayıp muhtelif inceliklerde kıl testereler. en temel malzemedir ve ayrıca kıl testere sanatının ayrı bir konusudur.
- Cımbız ;
- Maket Bıçaklar ; Naht sanatı için en çok kullanılan aletlerden biridir.
- Matkap ve tığ ; 1mm incelikten başlayan kalınlıklarda çeşitli tığlar ve matkap.
- Zımpara kağıdı ; Çeşitli şekillerde kağıt, bez veya metale uygulanmış elmas zımparalar.
- Törpü ve Eğe ; Çeşitli incelik ve boyutlarda aletler.
- İskarpile ; Çeşitli şekil ve kalınlıklarda kesici aletler. Bu iskarpile aletleri naht sanatı haricinde ahşap oyma işini en temel aletidir. Ahşap oymak istiyorum diyorsanız akla gelen ilk alet iskarpile dir.
- Rende
Naht sanatı örnekleri :
Burada sizlere biraz naht sanatı örnekleri göstermek istiyorum. Bu güzel naht örnekleri yukarıda anlattıklarımı anlamanıza çok yardımcı olacak inşallah.
Naht sanatı ahşap oyma sanatı nın bir çeşidi midir ? :
Ahşap oyma sanatı genel olarak ahşaba şekil veren tüm sanatlara verilen bir ad. Naht sanatı ise ahşaba oyarak kabartma şekilleri verme sanatıdır. Dolayısı ile evet ahşap oyma sanatının bir çeşididir diyebiliriz.
Naht sanatı ile hat sanatı arasında ne gibi bağlantı vardır ? :
Yukarıda da bahsettiğim gibi bu sanat ahşaba kabartma şeklinde şekil verme sanatıdır. Ve genel de hat yazılarını ahşaba aktararak güzel eserler çıkartılır ve buna Hüsn’ü Naht denir. Naht sanatında en çok hat sanatındaki tabloların motiflerini kullanırız. Hilye-i Şerif gibi besmele gibi Esma-Ül Hüsna gibi. Ayrıca gül motifleri, Selçuklu motifleri gibi çok çeşitli motiflerle tekzipler ve kenar süslemeleri yapılır.
Hakkaklık ve Nahhatlık nedir ?:
Hakak kelimesi hak etme kelime kökeninden türemiştir. Hak etme bizim anladığımız bir şeyi haketmek değil. Hak etmek demek bir maden, taş veya ahşap gibi düz bir yüzeyi oyarak, kazıyarak yazılar yazma motifler oluşturma işlemidir. Buna göre bir taş, bir maden veya ağaç üzerine yazıyarak içine doğru oyarak yazı yazan şekil oluşturma kişiye Hakkak denir.
Bu Hak sanatı ve Hakkaklık çok eskilere dayanan bir sanattır. Öyle ki Oğuz boyları damgalarını kayalara kazıyarak günümüze ulaşmasını sağlamıştır. Hatta maatbacılığın ilk başlangıçlarında bu yöntem ile yazı kalıpları oluşturulmuştur.
Nahhat ise naht işlemini yapan kişi. Nahhatlık naht işlemini yapmadır. Yani ahşabı oymak sureti ile kabartma şekiller oluşturma işlemidir. Hakkalık ile Nahhatlık arasındaki en temel fark ise Hakkak düz zemini içe doğru oyarak girinti tarzında oyarak, Nahhatlık ise resmin yada yazının oyma sureti ile kabartılarak işlenmesidir.
Naht sanatı zor bir sanat mıdır ? :
Naht sanatını öğrenmek çok zor değil ama sabır gerektiren bir sanat ve ister istemez şunu söylemek gerekir ki el becerisi gerektiren bir sanat. Bol bol uygulama yaparak bu alanda ve böylece kendinizi geliştirebilirsiniz.
Naht sanatını nerede öğrenebilirim ? :
Bu ahşap oyma sanatı kitaplardan öğrenebilecek bir şey değil. Veya video seyrederek de öğrenilmez. Video dan izleyerek bir takım teknik ve metotları öğrenebilirsiniz. Aslında bu sanat el becerisi ve sabır işi. Ruhun terbiyesi bir nevi. Uygulama yapa yapa kendinizi geliştirebilirsiniz.
Öğrenmek için en ideal yerler ise her ilde yer alan Halk eğitim kursları dır. Veya belediyelerin kendi açtıkları eğitim merkezlerinde bu tarzda el sanatlarında tecrübe kazanmış hocaların verdiği ücretsiz kurslara gidebilirsiniz. Bu halk eğitim kurslarında ücretsiz naht sanatı kursu açılıyor. Oralara müracaat edebilirsiniz.
Bende naht sanatı yapabilir miyim ? :
Daha önce hiç bu tarzda el sanatları ile uğraşmamış iseniz başlamadan bilemezsiniz. Yukarıda da dediğim gibi bu sanat ince ince ahşaba nakış işlemi. Sabır gerektiriyor. Ve el becerisi gerektiriyor. Kimisi kursa gider 2 yıl devam eder. Başka biri kursa başlar 2 ayda 2 yılda gelinen mesafeye gelir buda doğuştan gelen el becerisi, sanatçı ruh ve sabır ile oluyor.
Yakın bir arkadaşım can sıkıntısından İstanbul Sultanbeyli de belediyenin açmış olduğu ücretsiz kıl testeresi oyma kursuna katıldı. Oradaki hoca arkadaşa yol gösterdi temel şeyleri öğretti. sonrasında ise arkadaşım Kamil Beyazal bu alanda kendini çok ilerletti.
Buda arkadaşımın kıl testeresi ile Şehidimiz Ömer Halis Demir’in siluetini yaparken ki çalışmasından bir kesit.
Sonrasında ise bu işi daha iyi yapabilmek için Çekmeköy belediyesinde ki İsmek kursunda İncik Oyma ahşap oymacılığı kursuna başladı. Orada da kendisini geliştirip büyük mesafe kaydetti.
Naht Sanatı Nasıl Yapılır Resimli Gösterim:
Onlarca çeşit naht sanatının uygulamaları var. Ve her birinde teknik ve yöntemler değişebilmektedir. Ayrıca yazılı olarak naht sanatı nasıl yapılır anlatmak oldukça zor. Sizlere 2 -3 adet video paylaşacağım. Burada naht uygulamaları görebilirsiniz.
Kıl testeresi naht sanatında arka fon yapımı ve yapılan motifleri yapıştırma işlemi
Naht sanatına dair 🙂
Bir başka kıl tesere ile nah sanatının incelikleri
Umarım bu konuda naht sanatı ile alakalı bol bol bir şeyler öğrenmişsinizdir.
bir başka konuda görüşene kadar kendinize iyi bakınız.