Margaret Munnerlyn Mitchell isimli ablamız 1900 senesinde dünyaya geliyor. Sıradan hayatını yaşamakta, evleniyor falan her gün karşılaştığımız, bizim de yaşadığımız bir hayat. Bir gün bu ablamız bir kaza geçiriyor ve bacağı kırılıyor. Tabi sonrasında bir süre evde yatakta hayatını devam ettiriyor. Bu dönemde sıkılan yazar, başlıyor bir kitap yazmaya. Yazıyor ama öyle böyle yazmıyor ve sonucunda Rüzgar Gibi Geçti kitabı tamamlanıyor ve yayınlanıyor. 1936 yılında yayınlanan kitap büyük beğeni topluyor ve Margaret abla büyük bir üne kavuşuyor.
Bildiğim kadarıyla öyle ilk sayfadan başlayarak yazmıyormuş kitabı. Sonlara doğru bir bölüm yazıyor daha sonra ortalardan bir bölümünü yazıyor gelişi güzel yazıyor yani ve bunları toplayıp bir araya getirerek kitabı oluşturuyor. Kitabın ismini seçerken de bir şiirde geçen bir mısradan etkileniyor ve o mısrayı kitabın ismi olarak koyuyor. Rüzgar Gibi Geçti.
Dünya klasikleri arasına girmeyi başaran Rüzgar Gibi Geçti kitabı, Margaret Mitchell’a Amerika’nın en büyük ve prestijli ödülü olan Pulitzer Ödülü‘nü kazandırıyor. Zaten başka da kitap yazmamış bildiğim kadarıyla. Yazmasına da gerek yok kanımca, kitabı okumadım ama okuyanların yorumlarına baktım ve çok kaliteli bir kitap olduğu kanısına vardım. Ben de film üzerinden gideceğim için kitaba şöyle bir değinmekte fayda var dedim ve filme geçiş yapıyorum.
Rüzgar Gibi Geçti Konusu:
Kitabın ve tabi ki de filmin konusundan bir çıtır bahsedeyim ondan sonra filme geçeceğim. Kendini beğenmiş, şımarık, herkesin aşık olduğu, burnu havada ve daha bir sürü iğrenç özellikleri olan Scarlet O’Hara, İrlandalı bir ailenin göçmen kızı olarak Amerika’nın Georgia eyaletinde bir çiftlikte yaşamaktadır. Yıl da 1800’ler. Tabi sevgili Scarlet herkesi kendisine aşık etmektedir ama bunun da aşık olduğu biri vardır; Ashley Wikles. Tabi Ashley, kibirli Scarlett’a pas vermez ve kendi kuzeni ile evlenir. Sonrasında inat uğruna Scarlett, başka biriyle evlenir. Bu esnada sinema tarihinin en karizmatik karakterlerinden biri olan Rhett Butler ile karşılaşırız. Rhett karakterinden daha sonra bahsedeceğim, burada hiç değinmiyorum. Sonrasında Amerikan iç savaşı yaşanır ve olaylar beklenmedik bir hal alır.
Kitabın bu kadar beğenilmesinden sonra sinema yapımcıları devreye girdi ve kitabı beyaz perdeye taşımaya karar verdiler. Tabi sene 1937 bilemedin 1938. Film yapım aşamasında 2 yönetmen harcamış, 3. yönetmen filmi tamamlamıştır. O kişi de Victor Fleming. Kendisi döneminin en iyi yönetmenlerinden biridir. Film tam olarak kaç yıl gösterimde kaldı bilmiyorum; ama çok uzunca bir süre gösterimde kaldı. Şimdi olduğu gibi öyle internet sitelerinden korsan izlerim ya da Netflix yayınlar oradan izlerim diyemiyorsunuz. Tek şans sinema salonu olduğu için yıllarca gösterimde kalıyordu filmler. Yeni film gösterime girmemesi de bunun nedenlerinden biri tabi ki. Bence filmin bu kadar beğenilmesindeki en büyük etken, çağının çok ötesinde bir film olmasıdır. Bugün bile izleyince; efektler olsun, oyunculuk olsun, sesler olsun, hiçbiri sırıtmıyor ve film gerçekten izleyeni içine almayı başarıyor. Böyle dediğime de bakmayın muhtemelen bir çok izleyici yarım saat bile dayanamaz ama yapılış tarihi göz önüne alınırsa gerçekten sinema şaheseri.
O dönem aday olduğu 14 Akademi Ödülü’nün 10 tanesini kazanmayı başaran film, sinema tarihinin de en çok hasılat yapan filmi rekorunu da elinde bulundurmaktadır. Günümüze kadar defalarca gösterime giren film, dünya çapında 400 milyon dolar gibi bir hasılat yapmayı başarmıştır. Bugün ki dolar endeksine göre bu meblağ yaklaşık olarak 4 milyar dolar gibi bir paraya tekabül ediyor. Zannetmeyin Avengers ya da Avatar hasılat rekoru kırdığını. Siz kimsiniz Rüzgar Gibi Geçti filmi ile kapışacaksınız.
Evet film aşk teması üzerinden gitse de aslında vermek istediği mesajlar çok güzel. Savaşında getirdiği yıkıma çok güzel bir şekilde değinmekte. Amerikanın nerelerden geçerek bu hale geldiğini bizlere göstermektedir. Ve daha da önemlisi Scarlet karakterinin o şımarık, havalı, kendini beğenmiş halinin nasıl değiştiğini ve ‘insan’ olmasını anlatıyor. Yaşadıklarının etkisi ile insan psikolojisinin neler yapabileceğini; gururun ve kibirin nasıl yok olduğunu güzel bir şekilde bizlere göstermektedir. Her ne kadar kitabı okuyanlar filmi beğenmese de film sinemanın mihenk taşlarından biridir.
Filmi bu kadar özel yapan etmenlerden biri de ilk renkli filmlerden biri olmasıdır. Sinema tarihinin ilk renkli filmi olarak kabul edilen film 1939 yılı yapımı olan Oz Büyücüsü filmidir. Aynı yıl gösterime girdikleri için ilk renkli filmler diyorum. Bu kadar beğenilmeleri ve hasılat yapmalarının nedenlerinden biri de renkli olarak gösterime girmeleridir. Tabi Oz Büyücüsü de çok yüksek hasılat elde etmeyi başarmıştır ve iki filmin yönetmeni de Victor Fleming’dir.
Oyunculardan bahsedeyim diyorum ama yıllar önce ölüp gitmişler o yüzden Scarlet ve Rhett karakterine değinmenin yeterli olacağını düşünüyorum ve siz de anlayışla karşılayacaksınız diye umut ediyorum. Merak edenler için detaylı oyuncu kadrosuna şuradan ulaşabilirsiniz.
Scarlet karakterini çok hoş bir hanımefendi olan Vivien Leigh canlandırmakta. Gerçekten izlerken sizi sinir krizine sokabilecek iticilikte bir oyunculuk sergilemiş. Erkeklerin sınırlarını zorlayan bir oyunculuk yaparak, izleyiciyi şımarıklığı ile kendinden nefret ettirtiyor. Şeytan diyor çak ağzının orta yerine iki tokat görsün anyayı konyayı.. Şaka lan kadına vurulur mu… Rolünün hakkını fazlasıyla vermiştir Vivien ablamız diyorum ve Rhett ağabeyimize geçiyorum. Adam yürüyen karizma ya. Clark Gable tüm yakışıklılığı ve karizmasıyla dönemin kadınlarının rüyalarını süslemeyi başarmıştır. Vurdumduymaz tavırları ve karizmasıyla izleyen herkesin beğenisini kazanmayı başarıyor. Buraya o pislik sırıtışını koyuyorum bakın siz de.
Film her ne kadar başarılı ve kaliteli olsa da kötü yanları yok diyemeyeceğim. Özellikle siyahilerin ikinci sınıf insan muamelesi görmesi ırkçılığın o dönemde ne kadar ileri safhada olduğunu bizlere göstermektedir. Köleliğin ön planda olması bir yana bunun iyi bir şeymiş gibi gösterilmesi gerçekten şaşırtıcı. Siyahiler de bu durumdan o kadar memnun ki onlar için köle olmak gayet normal bir durummuş gibi yansıtılmış. İşin en enteresan yanı, Scarlet’ın siyahi, dadısı rolündeki Hattie McDaniel, En İyi Yardımcı Oyuncu Akademi Ödülü’nü kazanan ilk siyahi oyuncu olmayı başarması. Hem ırkçılık yap hem de ödül ver çok enteresan. Gerçi günümüzde hala ırkçılık varken o dönemde bununla karşılaşmak gayet doğal bir durum da neyse…
Ayrıca Amerika o dönemde ikiye ayrılmıştı. Güney ve Kuzey olarak. Filmde Güney’liler medeni, kibar ve iyi insanlar olarak gösteriliyor; Kuzey’liler ise tam tersi olarak gösterilmiş. Sonrasında Kuzey, Güney’i tamamen işgal ederek birliği sağlıyor olsa da filmde Kuzey Amerika baya kötülenmiş durumda.
Film gerçekte kaç saat sürüyor bilmiyorum lakin izleyebileceğiniz versiyonu yaklaşık 4 saat. Evet 4 saat sürüyor film. Orjinali daha uzunmuş, görmedim, görmeyi de hiç istemiyorum. Tamamını izlemem 3 günümü aldı benim öyle bir oturuşta izleyebilen varsa helal olsun. Sinemaya ilgisi olanların sıkılmayarak izleyeceğini düşündüğüm bir film aslında, uzunluğuna bakmayın. Ama Ben-Hur filminde de belirttiğim gibi eğer böyle eski filmleri sevmem diyorsanız hiç yeltenmeyin, hayattan soğursunuz.
Sinema tarihinde büyük değişiklikler getiren filmler vardır; Potemkin Zırhlısı, Yurttaş Kane, Casablanka, Baba, Yıldız Savaşları, The Matrix, Avatar gibi. Rüzgar Gibi Geçti filmi de işte böyle filmlerden biridir. Renkli film olması ve kullandığı tekniklerle sinemaya ilkleri getiren filmlerden biri olmuştur. Ayrıca Amerikan Film Enstütüsü’ne göre tüm zamanların en iyi 4. filmidir. Tam listeye buradan ulaşabilirsiniz.
Sinemayı seviyorsanız sıkılsanız bile mutlaka izleyin. Bundan 80 sene önce insanlar nasıl filmler yapmış onu görün. Henüz bilgisayar efektleri yokken, insanlar neleri efekt olmadan yapmış görün.
Film hakkında ya söylenecek çok şey var da uzatmaya gerek görmedim. Dediğim gibi sinemaya ilgisi olanlar muhakkak izlesin ama öyle yeni tarz filmleri sevenlere tavsiye etmiyorum. Beğendiğinizi umarak iyi seyirler diliyorum.