İçindekiler
Libido kelimesi günümüzde bireylerin cinsel istek ve arzu seviyelerinin ölçümü için kullanılan bir terim hâlini almıştır. Fakat bu terimin, bugün kullanılandan daha komplike ve daha derin bir anlam içerdiği yapılmış araştırmalar sonucu ortaya konmuştur. Günümüzde sık sık kullanılan hâli ile, bireyin cinsel istek veya haz duymasını tetikleyecek olay sonucu bireyde oluşan duygu ve fiziksel değişimlerin geneline verilen addır. Belirli durumlarda libido yükselmesi veya libido düşüşü oluşur.
İlk olarak ünlü psikanalist Freud tarafından ortaya atılan bu kavram ilerleyen zaman dilimi içerisinde birçok araştırmacı, uzman ve düşünür tarafından ele alınmış ve incelenmiştir. Zaman içerisinde kullanımıyla ilgili olarak birtakım anlam kaymaları veya sapmaları gözlemlenmiştir. Fakat libido kelimesi günümüzde bireylerin büyük çoğunluğu tarafından kullanılan anlamını tam olarak karşılamamaktadır.
Libidonun anlamı ilk olarak Sigmund Freud tarafından ortaya atılmıştır. Freud’ a göre libido, insanın ana sorun kaynağı olarak görünen, bastırılmış duyguları insan benliğinde ateşleyen terimdir. Türkçe’ de kullanılan anlamı ile libido insana yaşama gücünü veren enerji anlamını taşır. Freud tarafından ortaya atılmıştır bu terim. Ilerleyen yıllarda Carl Jung tarafından yapılan araştırma ve analizler sonucunda bu terimin daha teknik bir anlatımla açıklanması sağlanmıştır. Carl Jung libidoyu özgür yaratım ya da psişik olarak bireysel gelişimi ileri iten enerji olarak tanımlamıştır.
Yapılmış araştırmaların sonuçları dahilinde cinsel his artış ve azalışının gözlemlenebildiği, bireylerin gerekli hormon takviyeleri ile bu seviyelerini dengeleyebildiği belirlenmiştir. Buna göre bireylerin belirli durumlarda libidolarının düşmesi belirli durumlarda da yükselmesi muhtemeldir. Tüm bu düşüş ve yükselmelerin belirli nedenlerden kaynaklandığı görülmüştür. Bireyler tarafından ya da uzman doktorların müdahaleleri ile bu durumun kontrol edilebileceği kanıtlanmıştır. Bu tarz yöntemler günümüzde uygulanmaktadır.
Libido dalgalanması olarak bilinen kavram bireylerin cinsel hislerinin seviyelerinin yaşadıkları durum, olay veya hisler sonucunda artıp azalmasını tanımlamak için kullanılan genel bir terim olarak bilinir. Bireylerin yaşadıkları bir olay veya maruz kaldıkları bazı etmenler sonucu libidolarının yükseldiği veya düştüğü gözlemlenmiştir. Libido kavramının incelenmesi için hem fiziksel hem de psikolojik açıdan söz konusu olay ve durumların gözden geçirilmesi gerekir. Dolayısıyla libido anlamında yapılacak tıbbi müdahalelerde yalnızca psikolojik değil fiziksel bazı yöntemler de uygulanmaktadır.
Yapılan testler sonucunda bireylerin yalnızca yaşadıkları olaylar değil, bulundukları ruh hallerinin ve hatta yedikleri besinlerin dahi bu hissin oranlarında değişime sebep olduğu gözlenmiştir. Bununla birlikte libidonun çok yüksek olması veya çok düşük olması halinde belirli tıbbi müdahalelerin yanı sıra, beslenme düzeninin de değiştirilmesi gerekir. Ve uzmanlar tarafından verilen tavsiyelerin uygulanması bu konuda çözüm üretici faktörler arasındadır.
Libido artışı veya cinsel hislerin yükselmesi bireylerin yaşadıkları, gördükleri, duydukları ve hatta maruz kaldıkları durum ve olaylar sonucunda cinsel isteklerinin artış eğilimi göstermesidir. Ya da direkt olarak artması olarak tanımlanır. Buna göre bireylerin cinsel arzu ve isteklerini tetikleyen herhangi bir olgu karşısında vücutlarında oluşan kimyasal ve fiziksel değişimlerin sebebi olarak libido değişimi gösterilir.
Yapılan araştırmalar sonucunda insan vücudunun üreme anlamında bir amaç gözettiği kanıtlanmıştır. Öte yandan fizyolojik anlamda bireylerin varoluşlarının belirli bir temele oturtulması konusunda çoğu uzmana göre ; bilinçaltında bireylerin üreme içgüdüsüyle hareket ettiklerini gözlemlemesi, sonucu libidonun bu olaylar sonucu ortaya çıkan ve üreme iç güdüsünü tetikleyen bir olgu olduğu düşünülür.
Cinsel dürtülerin yüksek olması haline bireylerin cinsel anlamda ilişki yaşamaya daha yatkın ve istekli olduğu, düşük olması halinde de bireylerin cinsel anlamda isteksizlik duyduğu düşünülmektedir.
Cinsel hislerin düşmesi veya azalması kavramı bireylerin maruz kaldıkları olgular sonucunda cinsel arzularının azalmasını konu alan kavramdır. Testosteron seviyesi; desilitre başına 300 ila 350 nanogramın altına düştüğünde cinsel istek yani libidonun düştüğü kanıtlanmıştır. Bununla birlikte daha kısa süre için geçerli olgulardan olan yorgunluk, stres, fizyolojik ağrılar. Utangaçlık veya ameliyat gibi faktörler de libido düşürücü etkileri bulunan faktörlerdir.
Libidonun yükselmesi çoğunlukla bir olguya bağlı olsa da yapılan araştırmalar sonucu bireylerin davranış tarzlarındaki değişimlerin ve tükettikleri besinlerin de libidolarının yükselmesine sebep olduğu gözlemlenmiştir. Buna göre düzenli egzersiz yapan, uygun derecede uyuyan ve çilek, bal, zencefil, incir, lahana, ginseng. Kereviz, fındık, sarımsak, kırmızı biber, çikolata, maydanoz gibi besinleri tüketen bireylerin libidolarının yükseldiği düşünülmektedir.
Bir önceki yazımız olan Hamilelik Nasıl Anlaşılır? başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.