21 – 22 Haziran 2022
Viyana, AVUSTURYA
GİRİŞ VE KISA BİLGİLENDİRME
Hırvatistan’ın Zagreb kentinde düzenlenen “2030 Yılında Posta Sektöründe Çalışma Dünyası” konulu ilk başarılı fiziksel çalıştaydan sonra, Avrupa Sosyal Diyalog Komitesi’nin posta sektörü, projesinin ikinci fiziksel çalıştayı 21-22 Haziran 2022 tarihlerinde Avusturya’nın Viyana kentinde, Avrupalı sosyal ortaklar olarak yenilikçi bir şekilde birlikte düşünmek ve detaylandırmak amacıyla düzenlendi, senaryo 3 ve 4 için posta karakterleri ile daha yeşil bir dünya için projeler tartışılarak ve ortaklaşarak geliştirildi. Çalıştay Avusturya Post’un konukseverliği ve ev sahipliğinde gerçekleşti. Avusturya Post AG Grup Stratejisi, Dijital ve İnovasyon Departmanı Başkanı Andreas Thöni ile Avusturya GPF Sendikası Temsilcisi ve aynı zamanda Avusturya Post AG Merkezi İş Konseyi Başkan Yardımcısı Richard Köhler’de katılım sağlayarak “2030’da Posta Sektöründe Çalışma Dünyası” çalışmalarımız sonucu finalde sonuçlanacak projelerimize büyük önem verdiklerini ve desteklediklerini belirterek, Avusturya Post hakkında da bilgilendirme yapmışlardır.
Temeli 2018 ve 2019 yıllarında oluşturulan ve posta sektörünün 10 yıl sonraki değişimi üzerine başlatılan çalışmaların nihai hedefleri posta sektörü için Avrupa Sosyal Diyalog Komitesi (SDC) çerçevesinde, sosyal ortaklar – POSTEUROP, UNI Global Union Europa, UNI Post & Logistics ve CESI tarafından ortak organize edilerek “2030’da Posta Sektöründe Çalışma Dünyası” projesinin senaryolar hakkındaki fiziksel 2. atölye çalışmaları sosyal ortakların ve bağlı olduğu üyelerinin katkıları ile birlikte projede yer alan senaryo 4 ve 5 üzerine karakter oluşturmaları ve iş dünyasındaki olumlu ve olumsuz gelişmelerin uyarlanması çalışmaları yapılmıştır. Posta karakterleri ve onların çevresindeki eko sistemleri inceleyip 2030 yılındaki senaryolarda yaşanacak zorluklar göz önüne alınarak karakterler belirleyerek, final kısmına kadar tamamlayıp, ortak kollektif bir proje için titiz bir çalışmayla her ülkenin fikrini sunması projenin bir bütün olarak tamamlanabilmesi için önemli olduğu bir kez daha tekrarlanmıştır.
Çalıştayın 2.fiziksel toplantısına 35 katılımcı iştirak etmiş olup, 5 farklı öngörü senaryosunun devamı olan 3. ve 4. Senaryoların geliştirildiği ve beyin fırtınaları yaratılarak 2030 yılında ki öngörüler final ve kesin raporlama öncesi ortaya konulmuştur. Bu takip projesinin amacı, posta sektörünün 5 farklı senaryo gerçeğinde var olacak posta karakterlerini oluşturarak bir adım daha ileri gitmek ve senaryoları daha işlevsel hale getirmektir. Bu çalıştayın atölye çalışmalarında 3.senaryo olan “Uyarlanabilir/Adapte Olabilen Toplum” ve 4.senaryo olan “Kısırdöngüde Olan Toplum” senaryo modelleri üzerinde posta sektörü için atölyelerde gruplara ayrılarak projeler için çalışmalar yaptık.
Her bir işlev için kullanılacak araçlar, özellikle dijital olanlar kadar, çalışma koşullarının özellikleri ve geleneksel yapılarda dikkate alınacaktır. 5 senaryoda hangi posta işlerinin yaratılacağını, hangilerinin ortadan kalkacağını veya gelişeceğini analiz etmeyi sağlayacağı gibi özellikle bu çalıştayda ele alınacak olan 4. Senaryo yani “kısırdöngüde olan toplum” zorlukların yaşanmasına sebep olabileceği için burada ki yapılanma ve karakterlerin oluşumu sektörün yaşamı için önem arz etmektedir. Posta karakterleriyle etkileşim halinde olacak tüketicilerin ve piyasanın büyük patronlarının da, dikkate alınması posta sektörünün durumu açısından önemli olacaktır. Avrupalı sosyal ortakların alışılmışın dışında ve ileriye dönük düşünmelerini amaçlayan, çoğunlukla dijital olarak kolaylaştırılan yenilikçi ve dinamik bir ortamda yaşanacak olumsuzluklar üzerine de net olarak belirlenen karakterlerin toplumu da uyumlaştırabilecek çözümler uzun ve kısa vadede sebepleri ile ve ayrıca toplum nezdinde de siyasal, ekonomik, akademik, sosyal ve kolaylaştırıcı organizasyon becerileri ile posta sektörünün 2030 yılında dünyada ana karakterlerden birisi olacağını ortaya koymaktadır.
Avrupa Komisyonunun, Kopenhag Ekonomik Forumu kararları ile UNI Global Union EUROPA ile UNI Post&Logistics’in girişimleri sonucu desteklediği ve senaryoların atölyelerde çalışılarak, karakterlerin ve dönemin planlamaları sonrası oluşacak final sonucu ile birlikte, yönlendirici bir model olarak sektöre katkısı olacaktır. Bu nedenle posta sektörü için önümüzdeki 10 yıl için planlanan gerçekçi senaryoların ve devam eden bazı posta projelerinin finansmanları dahil tüm yeni finansmanları ve 2023 yılında finans olarak da başlayacağından düzenleyici bir program, bunun yanında sürdürülebilirliği için tam olarak yetkin olabilmesi ve danışman, işveren ve sendika temsilcilerinden oluşan Yönlendirme Komitesi ile yakın işbirliği içinde çalışmalar gerçekleştirilmeye 2.fiziksel toplantılarda da hayata geçirdik. Bunun yanında Avrupa Komisyonu tarafından 30 Mart 2022 tarihinde posta çalışmalarının önemini gözeterek, bu projeye önem vermiş ve senaryoların tartışılarak organizasyona destek olduğunu bir kez daha deklare edilmiştir. Final bölümünde (çalıştay sonuç kongresi) kati rapor Avrupa Komisyonuna sunulacaktır.
Unutulmamalıdır ki, Pandemide sosyal ve ekonomik haklarımız büyük darbe yedi. O yüzden bu senaryolar geleceğimiz için çok önemlidir. Yaşayacağımız önümüzdeki 10 yıl içinde bir çok kriz ile de karşılaşma olasılığımız gelişen dünya ile birlikte çevresel etkenlerin de etkisiyle artmaktadır. Bu nedenle olası senaryoları geliştirerek cesur tartışmalar yaptık.
Posta Sektörü Avrupa Sosyal Diyalog Komitesi “2030’da Posta Sektöründe İş Dünyası” Projesi İkinci Fiziksel Atölye Çalışmaları
21 – 22 Haziran 2022 Viyana – Avusturya
Avrupa Birliği tarafından finanse edilen “2030’da posta sektöründe çalışma dünyası” projesi 2 atölye çalışmasından oluşmakta olup, ilki fiziksel olarak 31 Mart-1 Nisan 2022 tarihlerinde Zagreb/Hırvatistan’da yapılmıştır. 5 senaryoda var olabilecek posta karakterlerini çizmeyi amaçlayan bu yeni proje, senaryolarda var olacak posta karakterlerini detaylandırmak için 2030 yılında posta sektörü hakkında detaylandırılmış 5 senaryoyu operasyonel hale getirmeyi amaçlamaktadır. Bu kapsamda, senaryodan 3. ve 4. senaryoların posta karakterlerini detaylandırmak, daha önceki senaryolarda olduğu gibi yine yenilikçi bir şekilde Avrupalı sosyal ortaklar olarak birlikte yansıtmak, düşünmek ve detaylandırmak amacıyla interaktif tatbikat organizasyonun ikincisini AB üye ülkelerinin işverenleri ve sendikaların katılımıyla fiziksel atölyelerde Avusturya Posta Kuruluşu’nun (Austria Post) ev sahipliğinde 2.çalıştayı hayata geçirdik. PostEurop ve UNI Global Union Europa/Post&Logistics 2030 yılında posta sektörünün karşılaşacağı etkileri, kriterleri ve çalışma hayatı açısından çok önemli görmekle birlikte, üye her ülke işvereni ve sendikalarının katılımını önemsemekte olduklarını tekrar belirtmişlerdir. 2 gün sürecek olan atölye çalışmalarımız için katılımcılar 4 çalışma grubuna ayrılarak çalışma programlarını oluşturdular. Haber-Sen temsilcisi olarak ben de D grubunda çalışmalarıma başladım. D atölye grubu senaryolardan 4. Olanı yani “Kısır Döngü Toplumu” senaryosunu ele almıştır. Bu senaryonun en iyi yanı karbon emisyonunun bu toplumda düşük olmasıdır. D grubunda olmamdan kaynaklı ana kriterleri detaylı açıklayacağım. Bunun yanında atölye çalışmalarında 3. Senaryo olan “Uyarlanabilir (Adapte Olan) Toplum” senaryosu atölye çalışmalarından da diğer katılımcı arkadaşlarımdan edindiğim proje çalışmalarını aktaracağım.
2030 yılındaki posta sektörünü ve sosyal diyaloğun 3. ve 4. Senaryolarını günümüzden projelendirebilmek ve atölye çalışmaları ile senaryoları uluslararası düzeyde birebir yüz yüze tartışıp şekillendirebilmek, ileriyi planlayabilmek açısından final ve kesin rapor öncesi gerçekten önemlidir ve kayda değer bir çalışmadır. Şimdi, 2. Fiziksel atölye çalışmalarında ele aldığımız 3. Senaryo ve 4.senaryolar hakkında genel olarak cevaplanması gereken ana kriter soruları çalışarak çözüm yollarını ve karakterleri belirlediğimiz detaylara bakalım.
Posta sektöründeki karakterler belirlenirken, çalışmamızda gişedekiler, idari kısımlarda olanlar, dağıtımdakiler, arka ofiste olanlar, ayrım, sevk ve lojistikte olanlar, strateji ve teknolojide olanlar gibi ortak bir karakteri bulmaya çalıştık. Posta sektöründe değişim izleri şimdiden başladı bile.
Bilgi alma: a) Posta ofisleri/gişeler — b) Postacılar
Verileri elde eden 2 ana posta karakterlerinden gelen bilgileri koordine etmek, bilgiyi merkeze aktarmak, verileri güvenlikli ortamda depolamak. Tüm bunlar için bir ortak projeyi geliştirmeliyiz.
Öncelik burada bu koordinasyonu sağlayabilecek, mesleki ve bilgi teknolojileri konusunda yetkin olacak bir koordinatör mutlaka olmalı ve yeri arka ofis karakterlerinden olmalıdır. Veri organizasyonunda koordinatörlük önemli bir konumda yer alması gerektiği konusunda çalışma ekibi olarak ortaklaştık.
Senaryo:3 Mavi Senaryo: Uyarlanabilir (Adapte Olan) Toplum
-Ortaya Atılan Sorular-
Toplumsal Çevre:
Teknoloji bölünmesi / Altyapı patlaması / Kentsel-kırsal kutuplaşma / iklim tepkisi / teknoloji şüpheciliği / inovasyonda adalet / düzenlemeler ve uygulamalar arasındaki boşluk
– Nasıl önde gelen yenilikçi bir aktör olunur?
– Altyapı patlamasından nasıl yararlanılır?
– Hala fosil yakıtlara bağımlı olan bir toplumda sürdürülebilirlik ve iklim değişikliğinin yeni zorlukları nasıl ele alınır?
Ekonomik Ortam:
Güçlü büyüme / eşitsizlikler / yeni dış pazar oyuncuları / Avrupa pazarlarına giriş kapısı olarak veriler
– Gelişmekte olan iş modellerinin entegrasyonu ile mevcut modellerin devamı arasındaki denge nasıl bulunur?
– Yeni oyuncuların varlığının mevcut yerel oyuncuları kenara itmemesini nasıl sağlayabiliriz?
Posta Sektörü:
Evrensel Posta Hizmeti (EPH) savunma önlemi olarak genişledi / Farklı istihdam hızları / Geleneksel oyuncuların birleşmesi / Yabancı şirketler tarafından kontrol edilen kilit teknoloji / posta faaliyetlerinin çevresel etkileri hakkında artan eleştiriler
– Nasıl daha büyük, daha güçlü bir organizasyon olunur ve yabancı şirketlerle nasıl yüzleşilir?
– Bu bağlamda posta işleyişi nasıl yenilenir?
– Yakınlık hizmetleri nasıl güçlendirilir?
– Altyapı patlamasından nasıl yararlanılır?
İş:
Çalışma koşulları ve iş profilleri arasındaki büyük fark / büyük bozulma riski, işçiler daha fazlasını sunanlara gider / Kırsal-kentsel ihtiyaçlar farklı iş profilleri gerektirir / eğitim her şirket tarafından dahili olarak yönetilir / düşük-yüksek vasıflı bölünme
– Mevcut araçlarla nasıl evrimleşilir?
– Vasıflı ve düşük vasıflı çalışanlar arasındaki beceri açığı nasıl giderilir?
-Şehirlerde yoğunlaşan yüksek yoğunluklu işler ile kırsalda talep gören farklı iş profilleri arasında nasıl bir denge bulabiliriz?
Sosyal Diyalog:
Uyum sağlamada yavaş / Değişim karşısında “işi her zamanki gibi” tutmak / EPH’nin adaptasyonunda oynayacağı kritik rol / artan yük
– İşçileri etkileyen kaçınılmaz değişikliklere nasıl eşlik edilir?
– Düzenlemeler nasıl hızlandırılır?
– EPH’nin yakınlık hizmetlerine adaptasyonu nasıl desteklenir?
– Yeni oyuncuların sosyal diyaloğa entegrasyonu nasıl sağlanır?
Senaryo:4 Mor Senaryo: Kısır Döngü Toplumu
-Ortaya Atılan Sorular-
Toplumsal Çevre:
Korumacılık / Yerelde satın alın / Bölgesel kimlikler / CO2 emisyonları azaldı / Teknoloji şüpheciliği ve tepkisi / Veri koruma / Dijital bütünlük
– Posta şirketleri veri korsanlıklarından nasıl korunur?
– Güvenli bir e-ticaret ekosistemi nasıl geliştirilir?
Ekonomik Ortam:
Ekonomik sıkıntı / Yüksek işsizlik / İnovasyon yok / Yer değiştirme / “Kayıt dışı” sektörün yükselişi
– Yerel faaliyetler nasıl geliştirilir / bir parçası olunur?
– Posta şirketlerinin yerel aktörler olarak tanınması nasıl sağlanır?
– Postaneler olmadan yerel bir sabitlenme nasıl geliştirilir?
– Postaneler için yeni bir kazançlı işlev nasıl tasarlanır?
Posta Sektörü:
EPH azaltıldı ancak posta geri döndü / Resmi operatör kim? / Postaneler kapanıyor / Eski kamu iktisadi teşebbüslerine güven
– Posta çekirdek işlevine, asli görevine nasıl yeniden odaklanılır: postalama
– Maliyetleri azaltarak ve altyapıları rahatsız ederek iyi bir hizmet kalitesinin nasıl korunacağı
(teslimat ve diğer hizmetler)?
– Güvenlik standartlarına nasıl ayak uydurulur?
– “Güvenli” bir oyuncu olarak nasıl tanımlanabilir (bir mektup bir e-postadan daha güvenlidir)?
– Nüfusa iletişimleri konusunda nasıl güvence verileceği ve bir güven nasıl yaratılacağı
bağı?
İş:
Yeniden Manuelizasyon / İşçiler için zor koşullar / Uzun süreli işsizlik
– Posta işçileri zor çalışma koşullarından nasıl korunur?
Sosyal Diyalog:
Kutuplaşma / sosyal gerilim / nicel konulara odaklanma / stratejik konularda çalışmama / işten çıkarma gerçek bir olasılıktır
– “Kabile” / yakınlık / yerel yaklaşım sayesinde dayanışma nasıl geri getirilir?
– Posta işçileri arasında diyalog ve işbirliği ruhunun nasıl sürdürüleceği / güçlendirileceği
ve Avrupa posta şirketleri?
– Çalışanlar için iyi iş hareketliliğine nasıl izin verilir?
- SENARYO: (Uyarlanabilir Adapte Olabilen Toplum) Aslında şimdiki durumumuzun daha da gelişmiş halidir. Şirketler ve çalışma hayatı yeniliklere açık. Toplumda teknolojik değişime genel bir uyum söz konusu, kırsal ise tam anlamıyla değişimi yakalayamıyor. Telekomünikasyon çok hızlı gelişmektedir. Eğitim (genç/yaşlı), meslekler, unvanlar, posta sektörü, işyerleri, sosyal diyalog, iş hayatı, metaverse ve yapay zekayı kullanma maksimum derecede artmaktadır. Posta sektörü profesyonel bir hale gelmiş, geleneksel çalışma sistemlerinin yerini ise dijitalleşmiş ve çok daha geniş toplumsal görevleri olan bir sektör olmuştur. Posta sektöründe aynı zamanda acımasız bir rekabet oluşmaktadır. Sektörde söz sahibi olan büyük aktörler çalışma hayatını ve piyasaları belirlemede olumlu ve olumsuz çelişkilere neden olabilmektedirler. Altyapı yatırımları da hız kesmeden sürmektedir. Daha yeşil bir dünya çabaları sektörlerde tamamlanarak, çalışma gereçleri, akıllı ofisler, yeşil filo ve dağıtım araçları, geri dönüşüm sistemleri tamamlanmaktadır. Her ne kadar çalışmalara önem verilse de tüm çevre için ekoloji toplumun bir sorunu olmayı sürdürür.
2030 yılında, bazı mesleklerin yok olmasının yanında, sosyal yaşam yerleri veya bazı idari yapılar işlevlerini farklı kullanabilecektir. Örneğin, eski bir tren garı otel olabilecek, eski bir posta ofisi yaşlı bakım evi olabilecek, kullanılmayan bir demiryolu bisiklet yolu olabilecektir. Bunun yanında hızlı bir değişim yaşandığından dolayı finans zorluklarını da aşmanın yöntemleri belirlenecektir.
Digipost sistemi günümüzde de aktif bir kullanım modeli olmaya başlamıştır. Digipost’ta veriler günümüz koşullarında güvendedir. Bir çeşit dijital bankacılık gibi bir sistem. Kullanıcılara güvenli bir dijital kimlik veriliyor. Postacı bunu adrese gidip teyit ediyor. Posta çeki ve benzeri ödemelerin tamamı için bu sistem uygulanıyor. Fransa La Poste öncülüğünde bir çok Avrupa posta kuruluşu bu sisteme geçmeye başlamıştır bile. Klasik ve bilinebilen meslekler yerini yeni mesleklere ve yöntemlere bırakırken, adaptasyonlarda zorluklar yaşanabilecektir. Ekonomik refah iyi sayılacak düzeyde olsa da, kırsalda hem teknolojik hem de alım gücü açısından problemler gün yüzüne çıkmaktadır. Posta sektörü dijitalleşme ile yeni teknolojik alt yapılarını sürdürülebilir bir hizmet sunmak için ve aynı zamanda daha yeşil olanını bulabilmek için yapay zekadan faydalanmalıdır. Bu proje çalışanlar açısından da daha planlı ve daha mutlu organizasyon sağlanmasına neden olabilecektir. Gelişen iş modellerinin entegrasyonu ile mevcut modellerin devamı arasındaki denge gelişme eğiliminde artmaktadır. Bu gelişmelerden kaynaklı bazı geleneksel modellerin adaptasyon sorunları ortaya çıkacağı gibi kişisel verilerin, dijital hayatın ve teknolojinin gelişimi ile sağlıklı korunması için kesinlikle hem sektör bazında hem de hükümetler bazında ciddi bir hazırlık yapılmalı ve veri koruyucu projeleri geliştirmeliyiz.
Posta gönderileri ve kolilerin geliştirilmesi yeni zorluklar getirmektedir. Temel organizasyon modelinin verimliliğini artırma ihtiyacı ve otomasyonun tanıtılması. Bu iki gereklilik genellikle temel ağ organizasyonunda bir bölünmeye yol açar. Sosyal açıdan da, evrimler önemli olmuştur. E-ticaret kültürünün yükselişi, müşterinin davranışlarının ve gereksinimlerinin değişmesine yol açmış, aynı zamanda işçilerin geleneklerini de değiştirmiştir. Davranış, odaklanma ve zihniyet olarak yeni çevreye uyum sağlamaları gerekir. Bu gün için posta pazarının, artan maliyet bilinci ve hızla değişen çevre ile birlikte yüksek bir değişim hızı ile karakterize edildiği görülmektedir. Posta operatörleri bu nedenle ağların yeniden entegrasyonu, kaliteye daha fazla odaklanma ve otomatik sıralamanın iyileştirilmesi ile maksimum sinerji aramaktadırlar. Gerçekten de posta sektörünün gelişmekte olan e-ticaret faaliyetlerinin sunduğu fırsatlara cevap vermeleri ve özellikle ürün ve hizmetlerdeki sürekli iyileştirmeler sayesinde hızla büyüyen pazara ayak uydurabilmeleri gerekiyor. Bu durum gönderilerin gelişimi için net bir strateji ve plan geliştirmeyi gerektiriyor.
Sosyal diyalog dijitalleşme ve internet gelişimleri ile birlikte zayıflamıştır. Sosyal ve ekonomik yaşamların neredeyse tamamı toplum tarafından internet ile yapılmaktadır. Bunun basit bir çözümü olarak “Dolmio” cihazı kullanılabilir. Bu cihazda bir düğmeye basılması ile yakın çevredeki tüm dijital cihazlar kapanmakta ve korumaya almaktadır. Örneğin; evde yemek vaktinde insanları masa da toplayabilmek için bu cihazı kullananlar olup, insanların yemek yerken bir arada olmalarını sağlamaktadırlar. Posta sektöründe de Dolmio cihazı güvenlik amaçlı kullanılabilir. Bunun yanında ise posta sektöründeki yeni oyuncuların tonu belirlediği, son derece dijitalleştirilmiş ve bireyselleştirilmiş bir toplum ve ekonomide posta sektöründeki sendikalar ve işverenler arasındaki geleneksel sosyal diyaloğun sona ermesi muhtemeldir. Yenilikçi meslek tanımlarına uyum sağlayabilen çalışanlar ile geleneksel çalışma yöntemine daha yetkin olan çalışanlar arasında ve işveren arasında problemler gün yüzüne çıkacağı gibi, eğitimler ile de uyum sağlayamayanlar arasında organizasyon sıkıntıları ortaya çıkacaktır. Sendikal yaşamda da gençleri tutabilmenin zorlukları yaşanacaktır. Süreç başından itibaren sendikal yaşama mutlaka gençleri katmalıyız ve geleneksel yöntemleri teknolojik gelişmelerin yaşandığı dijitalleşen bir düzende değiştirmeliyiz.
İlk fiziksel çalıştayda Haber-Sen olarak sunduğumuz akıllı PTT ofisleri ile yerel ve ana lojistik hatlardaki araçların tamamının yeşil ve çevreye duyarlı araç filosu önerimiz, ikincisi yapılan senaryo atölye çalışmalarında proje katkılarıyla daha da geliştirilmiş ve ana hatları da genel olarak belirlenmiştir. Akıllı Posta Ofisleri ve yeşil filoların yanında arka plan ofislerinde topyekun yeşil ve çevreci olmasının önemi dünyamızın kritik CO2 emisyon bareminde olmasından dolayı çok önem arz etmektedir. Aynı zamanda, Avrupa Birliği daha yeşil bir dünya için alt yapı çalışmalarına yatırım yapan sektördeki posta kuruluşlarını kesin olarak desteklemektedir. Tüm senaryolarda da eğitime büyük önem verilmesi de etken olduğundan, Haber-Sen’in özellikle sektör içindeki ülkeler arası görev değişim tarzı eğitimi de önemli bulunmaya devam etmiştir bu süreçte de.
- SENARYO: (Kısır Döngüde Olan Toplum) Bu senaryoda korumacılık ve şüphecilik öne çıkıyor. Bölgesel karakterler baskın pozisyonda ve kimlikçi yaklaşımlar aktif bir yaşam biçimi. İnsanlar, dijitalleşmeye uzak ve teknolojik gelişmelere uyum sağlamak istemiyorlar. Sürekli bir şüphe ve dijital ortamlara güvensizlik söz konusu. Kurumlara hacker saldırılar oluyor (posta sektörü dahil) bu senaryoda. Nasıl güvenli bir e-ticaret olur insanlar ona bakıyor ve e-ticaret güveni azalmış durumda. İnsanlar ücretlerinin düşmesini kabulleniyor yoksa işsiz kalabilirler. Bu endişe had safhada, bu nedenle sendikal örgütlenme de etkilenmekte. Yaşam koşulları kısıntılı sürüyor ve alım gücü zayıf. Çünkü işsizlik çok yüksek. Altyapıya yatırım yok denecek kadar dipte. İnsanlar burada halen posta sektörüne bir nebze güveniyor ama dijitalleşmeye güvenmiyorlar. Yani bir mektup gönderisine, bir e-mailden daha çok güveniyorlar. Burada kimse kişisel verilerini vermek istemiyor. Şüphecilik ve korku sebebiyle dijital bütünlük sağlamada sorunlar mevcut. Bu senaryonun en önemli pozitif etkisi ise CO2 emisyonunun düşük olmasıdır.
Yerel ve bölgeselci davranışlar artmış durumda olduğundan, posta sektöründe optimis ve iyimser senaryolar olmasa da çözümler ve karakterlerin süreçlerini iyileştirici yönde uygulamalar yapılabilir. Parasal durum (mali işleyiş) durgunluk noktasına yaklaştığından işleyiş ve sürdürülebilirlikte de zorluklar yaşanmaktadır. Posta sektörü öncülüğü ve organizasyonu ile yerel kurlarda geliştirilmeli böylece yerelde de durgunluğun önüne geçilerek bir gelişme sağlanabilir. Spesifik iş tanımlarını belirlemeliyiz. Gerçeklikten kopmadan bu senaryoya çözümler bulmaya çalıştık. Eğitim sisteminde de bir çöküş söz konusudur. Posta sektöründe de çalışanlara eğitim çok kısıtlı ve zor verilebilmektedir. Sadece küçük oranlı mesleki eğitimler verilebilmektedir. Danışmanlık hizmeti ile belki eğitim sorunu aşılabilir. Sürdürülebilirlik amacımızı projelerimizin temeline koymalı. Posta sektöründe lojistik ve e-ticaret işini perakende ve kobilerde diğer büyük rakiplerde olduğundan dolayı posta sektörünü bu koşullarda geliştirici planlamaları uygulamaya sokmalıyız yerelde. Çünkü sektör tüm dünyada çok fazla etkin olmasa da gelişmiş kuvvetli ve finans açısından yeterli ana firmalar söz sahibi sektörde, amacımız yerel posta sektörlerini kuvvetlendirici, inandırıcılığı yükseltecek projeler ile yerelde etkin bir posta karakteri oluşturmalıyız. Bunlar yaşanacakken çalışma hayatında da bazı zorluklar ile karşılaşacağız elbette. Bu senaryoda da sendikal yaşam çok zayıf bir durumda, “Grev Yaparsam İşimden Olurum” mantığı ön planda, ana sebep ise işsizlik ve ekonomik olarak kötü bir ortam. Sendika çalışmaları ve böyle bir toplumda dayanışmayı ve örgütlenmeyi yeniden ve farklı model ve projeler ile yenilemeliyiz. Yeni bir sendikal çalışma yöntemi belirlenmeli. Yatay ilişkiler daha çok artacak, postacıların pek çok yeni görevleri olacak. Kar amacı olmadan yapacağı kamusal hizmetleri haricinde, kendisinin de bizzat kar ettiği işleri de olacak bu senaryoda postacının, bir nevi teşvik veya prim. Bu senaryoda devlet vatandaşa uzak. Tek yaptığı, kontrol ve izlemek.
Tüm yaşanan zorluklara rağmen, Postacı bu senaryoda önemli bir karakterdir. Halk halen posta sektöründe kendini güvende hissediyor. Postacı bütün mahalleyi ve coğrafyayı tanıyor, sosyal diyaloğu yükseltiyor. Bu sebeple tüm gerçekliğe uyan kişidir. Örneğin, aşırı sıcaklarda İspanya’da postacılar pencereleri açık olmayan özellikle yaşlı vatandaşları kontrol etmektedirler. Aile içi şiddet krizlerde artar (ekonomik-salgın-savaş v.b.) örneğin Covid-19 salgınında bunlar yaşandı ve tüm dünyada postacılar yine devreye girmişlerdi. Bu senaryoda da birleştirici olan Postacılar sosyal yardımlar gibi görevler ile güvenilirliğini daha da artırırlar. Posta ofisleri ve çalışanları yereli destekler vaziyette olmalılar. Kamusal bir görevleri de olduğundan dolayı özellikle postacılara eğitim hizmetinin zorluğuna rağmen bu hususlarda sektörün geleceği için kesinlikle eğitim verilmeli, bu durumun şartları zorlanmalıdır.
Posta ofisinin geliştirici işler yaratması ve entegre etmesi dışında, asli işleri olan paketlerin teslimi, farklı gereksinimlere ve zihniyete dayanmaktadır. Normal postanın teslimi ise büyük ölçüde vatandaşlar tarafından belirlenen şartlara ve taleplere bağlıdır. Toplumdaki posta sektörüne olan güvenden de dolayı hizmet kalitesi, teslimat seçeneklerinin çeşitliği ve rahatlığı tahmin ve planlamada artan doğruluk açısından geleneksel karakterdeki bir toplumda olunmasına rağmen zorluklar da olsa gelişmesini sağlar.
Her ne kadar sendikalar zayıflamış olsa da, sendikalar 2030 yılındaki bu senaryoya göre de rolünü yenilemelidir. Postacıların yeni işlerinin operasyonel olması için neler yapmalı? Ortaklık, iş birliği ve demokrasinin gereğini planlıyorsak sosyal diyalog için yer açılmalı. Böylece insanların bölünüşünü önleyebilir ve farklı karakterlerin katılımını sağlamalıyız. Bu senaryoda özellikle klasik sendikacılıktan ziyade yeniliğe açık olan gençler. Ulusal ve yerel düzeyde sendikal süreç merkezin ortasına yerleşmeli. Her bir insan ilişkisinin olduğu yerde mutlaka sendika olmalıdır. Verilecek kararlarda, koordinasyonlarda sendika temsilcisi mutlaka olmalı ve karar vericilikte söz sahibi olmalıdır. Diğer sendikalarla da mutlaka iletişimde olunmalıdır. Yeni bir düzende sendikalarda yönlendirici olmalı. Çalışanların daha fazla söz sahibi olabilmesi için bu şart. Bunun yanında bu senaryoda sendikalar yerel aktörlerle de diyalog halinde olmalıdır. Sendikaların olmadığı yerde, bir kişi herkesin refahından sorumlu olur. İşin yeniden düzenlenmesini sendikalar kolaylaştırır ve buda sendikanın görevidir. Sendikalar bu senaryoda mutluluğu bile kolaylaştırıcı olur. İş saatlerinin yeniden düzenlenmesi, farklı oyuncular arasında kamu hizmetleri ve diğer özel hizmetlerin verilmesini organize eder. Diğer kurumlarla ortaklaşarak görevlerin işleyişinde söz sahibi olur. Tüm bunlar için sendikaların rolü değişime uymalı, geride kalmamalı ve temsilcileri geleneksel ve tecrübelilerin yanında en az onlar kadar genç kadrolardan oluşturmalıdır. Tüm sosyal rollerde etkili olmanın temeli de bu tip yapılanma olacaktır. Yani yenilikçi, teknolojiye ve iletişime uyumlu genç sendikacılar.
Günlük iş
Haftalık iş == Sendika tümünü işlevsel olarak izler
Aylık iş ve ilgili çevreler ile koordinasyonda olur
Yıllık iş
Aynı zamanda sendikalar toplum ile işyeri arasında da diyalog kurulmasını sağlar. Geleneksel olarak çalıştığımız alanların ve işlerin değişimi ve yeni yeni görevlerde yaşanacaklarda sendika bir bağ olur, iletişimi kuvvetlendirir. Sendika bu zamanda vatandaşlara yardımcı da olur. Zorlu bir dönemde olunmasına rağmen demokratik sürecin bir garantisi olur sendika. Bu durumda dayanışmayı nasıl yaşatırız? Diyaloğu nasıl güçlendirebiliriz? Bunların üstesinden gelebilmek için sendikalar fonksiyonlarında yenilikçi olmalı ve yenilenmelidir. Yoksa bir paradigmadan çıkamayız.
Sendikamız Haber-Sen’in Yaşadığı Sorunların İletilmesi:
Haber-Sen’in özellikle posta sektöründe yaşadığı çalışma hayatına dair hak ihlalleri ve sendikal faaliyetlerine PTT Genel Müdürlüğü tarafından yapılan saldırılar nedeniyle hazırlamış olduğumuz ana sorunlarımızı belirtir yazılı raporumuzu ve görsel PowerPoint dosyamızı 31 Mart – 1 Nisan 2022 tarihinde Zagreb’te ilgili sendika yöneticilerine sunmuştum. Bazı Avrupalı sendika yöneticilerine de e-mail ile bildirmiştik.
Bu defa; Viyana’da ki 2.yüzyüze toplantımızda Hollanda PostNL Global Teslimat Çözümleri Asya/Amerika Ürün Müdürü ve aynı zamanda CNV sendikası temsilcisi Samuel Goldberg tarafından dönüş oldu. Raporumuzun incelendiği ve UNI Global Union Europa Dış İlişkiler Komisyonunca ve Hollanda Sendikalar Federasyonunca kabul edilerek bir sonuç raporunun hazırlanmakta olduğunu, 2-3 hafta içerisinde de raporun sonuçlanacağını tarafımıza iletmiş olup, yayınlanacak raporun bir örneğini de sendikamıza ileteceklerini söylemiştir. Aynı hususta Posta ve Lojistik Sektörü Avrupa Komisyonu Sözcüsü ve Fransız La Poste Direktörü Stephane Chavet’te konunun bilgisi dahilinde olduğunu ve Samuel Goldberg ile temas halinde olduğunu belirtmiştir. Haber-Sen’in yaşadığı hak ihlalleri için gerek PTT Genel Müdürlüğü gerekse Ulaştırma Bakanlığına mektup gönderilmesi veya Avrupa Konseyi düzeyinde de bir girişim olabileceğini sayın Chavet ifade etmiştir.
Yine, 2. Fiziksel çalıştay formatımızı etkilememek amacıyla, verilen arada UNI Post&Logistics Bölüm Başkan Vekili Dimitris Theodorakis ile bir görüşme sağlanarak, yaşadığımız sorunlar bir kez daha ve bu sefer yüz yüze anlatılmış olup, Haber-Sen’in her zaman yanında olduklarını kendisi bir kez daha ifade etmiş olup, Dış İlişkiler Komisyonundaki sorunlarımızın aktarıldığı raporun takipçisi olacağını da belirterek, kısa bir video mesaj ile de Türkiye’ye dayanışma mesajını Viyana’dan sendikamıza göndermiştir.
Ayrıca, verilen aralarda, İtalya SLC-CGIL Sendikası Genel Sekreteri Nicola Di Ceglie ile İspanya UGT Sendikası Şube Başkan Yardımcısı Eloy Feito Martinez’e de aynı dosyalarımız sunulmuş olup, Dış İlişkiler Komisyonunda da sorunlarımızın ele alındığını ve bu hususta müdahil olarak desteklerini beklediğimiz kendilerine ifade edilmiştir.
Sorunlarımızın ve yaşadığımız problemlerin aktarılması ve gelişmelerden bilgilendirilmemiz haricinde özellikle UNI Post&Logistics Bölüm Başkan Vekili Dimitris Theodorakis, bu tip geliştirici projeler hakkında bir çalışma organizasyonu veya bir konferans/çalıştay yapabileceğimizi ve bu tip gelecek için veya geleceğe yol açıcı yenilikçi gelişme projelerinde her zaman destek olacaklarını, Haber-Sen’in böyle organizasyonlarında daima beraber yol alacaklarını da ifade etmiş olup, Haber-Sen’in Covid-19 sürecindeki “2020 Yılı COVID-19 Pandemisi PTT Değerlendirme” raporunun sektör bazında önemli ve kayda değer bir çalışma olduğunu belirterek, Türkçe rapor kitapçığının odasında ki özel kitaplar arasında olduğunu dile getirerek, sendikamızı onore etmiştir.
Avusturya Posta Kuruluşu Hakkında Kısa Bilgi (AUSTRIA POST AG): Avusturya Post yaklaşık 18.000 çalışanı ile yine yaklaşık 9 milyon nüfusa hizmet vermektedir. Sektörde ulusal ve uluslararası 52 adet ortaklığı ve yatırımları bulunmaktadır. Özellikle Doğu Avrupa ülkelerinde yatırımları var. 2017 yılından bu yana Türkiye’de de yatırımı var Aras Kargo ile ve bu en büyük yatırımları. Yazılım ve dijitalleşme üzerinde de sektörde gelişmiş ve söz sahibi. İş kolundaki sendika ile ana hatlarıyla sorun yaşamamakta ve projelerde ortak hareket ediliyor. Yeni toplu sözleşmeye göre bu yıl 724 kişi daha işe almışlar. Toplu sözleşme ile her yıl belli kotada sendikanın bilimsel ve mantıklı talebi gereği alım yapıyorlarmış. Hızlı bir dönüşümle dizel araçları filolarından kaldırmaktalar Renault marka elektrikli araç serileri ile önümüzdeki yıl Avusturya postasının tamamı elektrikli araç filosuna geçecektir. Posta ofislerinin de %50’den fazlası güneş enerjisi ve rüzgar enerjisine geçirilmiştir. 2021 yılında 2.520 milyon Euro kar etmiştir. 18.000 çalışanın 9.859 kişisi genç nesilden, 3.583 kişisi orta ve üstü yaşlardan ve 4.555’ide üniversite öğrencileri, sözleşmeliler ve taşeronlardan oluşmaktadır. Alanda olan çalışanları posta ve lojistik görevleri haricinde, özellikle kırsal alanlarda sosyal yardım hizmeti görevlerini de görmektedirler.
- FİZİKSEL ATÖLYE ÇALIŞMALARI SONUÇ
Paris Anlaşması ve Birleşmiş Milletlerin öngörüsü ile 2030 hedefleri gibi programlarla insanların daha sürdürülebilir kaynaklara geçişi için Avrupa Birliği teşvikler yaratacak. Bu teşviklerde sürdürülebilir teknolojilerin yaygınlaşmasına öncülük de edilecektir. Öncelikle insanlığa faydalı olacak şekilde yeni dijital argümanları sunmak için 5G teknolojisi ve geliştirilecek üst versiyonları, yeni nesil uydu sistemleri ve metaverse ile yapay zeka bilimi yardımıyla da, posta sektöründe arka ofisler dahil, dağıtım ve ayırım işlemleri ile posta ofislerinin işlevselliğinin hızlı gelişmeler elde edebileceğiz. Bunun yanında, şehir merkezlerine nazaran kırsal kesimlerde de veri hızı ve iletişim mümkün kılınabilecektir.
Posta sektöründe büyük oyuncular kuvvetlenmeye ve büyümeye devam etmektedirler. Büyük oyuncular yereldeki küçük posta kuruluşlarını olumsuz yönde etkilemektedir. Bu değişimde en az etkilenmek için yereller desteklenmelidir. Bu birliğin resmi ve hukuki temeli için önümüzdeki 10 yıl için uluslararası bir sözleşme önerilmeli birleşik posta bütünlüğü için. Bütün ülkelerde standart bir prosedür ve süreç tanımlanmalıdır ki farklı modellerin önüne geçebilelim.
Önümüzdeki 10 yıllık süreçte sendikal yaşamın zayıflamasını durdurabilmek ve yeni bir ivme ile çalışan insanlar üzerinde etkisini artırmak için sendikalarımızda kendilerini kesinlikle yeniden organize etmeleri gerekecektir. Lokomotif olabilmeleri için geleneksel sendikacılığın yanında adaptasyonu kuvvetli ve hayata dair yaşanacak değişimlere sendikalar kesinlikle uymalıdır. Sendikal yaşamın ana kriterlerinden birisi olan gençlerin hem iş hayatında, hem de sendikal hayatta uzun süre tutunmaları sağlanmalı, teşvik edilmelidirler. Yaşanacak yenilenme süreçlerinde sadece sendika üyelerine değil, işyerlerinde her pozisyonda çalışan tüm kesimlerle iletişime geçilmeli. (işverenler, sektördeki diğer rakip firmalar, vatandaşlar, diğer sendikalar, kurumlar) Genç sendikalı çalışanlar, sendikalarda aktif rol almaları hususunda yerelde ve genelde teşvik edilmelidirler. Önümüzdeki süreçte, bilgi teknolojileri, dijital çözümler, çevre, çalışma hayatı, altyapı yatırımı, teknik gelişim, sosyal haklar ve ekonomik planlamalarda sendikaların aktifliği artmalıdır.
İlk çalıştayda olduğu gibi, 2.fiziksel atölye çalışmaları da, Haber-Sen adına olumlu ve öğretici geçmiştir. Özellikle mevcut senaryolar içinde çözüm yollarını bulmada zorluk ve yarı çökmüş, yerel hayatın daha ağır bastığı bir senaryo olan “Kısır Döngü Toplumu” senaryosunda çalışma göstermem de zor projeleri ele almamız açısından olumlu olmuştur. 2030 yılına daha hazır ve planlı yol alabilmemiz açısından büyük önem arz eden atölye çalışmalarının projelendirilmesi ve Avrupa Komisyonunun posta sektörüne dair planlamasının belirlenecek olması önemlidir.
21-22 Haziran 2022 tarihlerinde Avusturya’nın Viyana kentinde, yenilikçi bir şekilde birlikte düşünmek ve detaylandırmak amacıyla düzenlendiğimiz ve ikinci fiziksel çalıştay olan “2030’da Posta Sektöründe Çalışma Dünyası” projesinin senaryolarından 3 ve 4 kapsamında posta karakterleri ile daha yeşil bir dünya için projeleri tartışarak ve ortaklaşarak geliştirdik. Final kongresinde ise ciddi bir emek hazırlanarak oluşturulan senaryolar final raporu ile tamamlanacaktır. Avrupa Komisyonunun posta ve lojistik sektörüne verdiği önemin de bir göstergesidir bu çalışmalar.
Bilginize sunarım.
İbrahim DAMATOĞLU
Genel Sekreter