Birçok öğrenci, henüz üniversite dersliklerinde yükümlü oldukları derslerini vermeye, sınıfları birer birer atlamaya ve mezuniyete ulaşmaya çabalarken bir yandan da okudukları bölümün ve ilgili oldukları alanların gelecekte onlara ne gibi katkılarda bulunacağını da içten içe düşünmektedir. Hele bir de günümüz koşullarında lisans eğitiminin alınmasının geçmişe nazaran kolaylaşması ve dolayısıyla lisans mezunu istihdamını sağlayan kurum, kuruluş ve işverenlerin sağladıkları istihdam sayısının mezun sayısı ile ters orantılı olarak azalması da, öğrencilerin içindeki düşünceyi karamsarlığa doğru çekmekten geri kalmamaktadır. Tabiri cazise “bollaşan şey ucuzlar” deyimi anlam kazanmakta, lisans eğitimine atfedilen önem gün geçtikçe azalmaktadır. Bu karamsarlık ve önemsizlik ortamında, diplomasını eline alarak tam da istemediği durumların içine düşen öğrencilere, hem karamsarlıktan kurtulabilme hem de okudukları bölüme ve ilgili oldukları alanlara yönelebilme fikri çok daha mantıklı gelebilmektedir. Bunun ise en başta gelen çarelerinden bir tanesi, lisans eğitminin üzerine koyarak ilerlemeyi hedefleyen yüksek lisans eğitiminin alınabilmesidir.
Yüksek lisans eğitimi ise tezsiz ve tezli olmak üzere verilmektedir.
Tezsiz yüksek lisans belli bir ücret karşılığında, 2 yarıyıl sürecek bir eğitimin alınmasından ibarettir. Tezsiz yüksek lisansa başvuru için aranan şartlar, tezli yüksek lisansa nazaran çok daha cüzi kalmaktadır.
Tezli yüksek lisans eğitimi ise 4 yarıyıldan meydana gelmektedir. Bunun ilk 2 yarıyılını ders dönemi, son 2 yarıyılını ise tez dönemi oluşturmaktadır. Tezli yüksek lisans eğitimini alabilmek için ise, öncelikle öğrencinin istediği bir üniversiteye, üniversitenin öngördüğü başvuru tarihlerinde başvurması gerekmektedir. Öğrenci tarafından yapılan başvurunun, üniversite enstitüsü tarafından kabul alabilmesi için gerekli şartların sağlanması önem arz etmektedir. Bu şartlar üniversiteden üniversiteye ve bölümden bölüme değişiklik gösterebileceği gibi, genel olarak aranan şartları şu şekilde sıralamamız mümkündür:
a) Lisans programından mezun olmak ve mezuniyet ortalaması,
b) ALES (Akademik Personel ve Lisansüstü Eğitim Giriş Sınavı) puanı,
c) Yabancı dil sınavı (YÖKDİL-YDS-TOEFL-IELTS) puanı.
Üniversitenin belirlediği mezuniyet ortalamasının, kendi alanındaki (SAY-EA-SÖZ) ALES puanının ve yabancı dil sınavı puanının üzerinde puan almış ve herhangi bir engel taşımayan adaylar başvurulan üniversitenin enstitüsü tarafından ön onay almaktadırlar.
Ön onayın alınmasının akabinde öğrenciler, ilan edilen tarihlerde sözlü yahut yazılı bilim sınavına katılmak için çağrılırlar. Bu sınava katılan adaylar arasından; mezuniyet ortalaması, ALES puanı, yabancı dil sınavı puanı ve bilim sınavı puanlarının ortalaması alınarak en üstten aşağıya doğru olacak şekilde, enstitü tarafından belirlenen kontenjan kadar asil ve yedek kazananlar açıklanır.
Kazanan öğrenciler yine belirlenen tarihte evraklarını hazır edip kesin kayıt işlemlerini tamamlayarak yüksek lisans eğitimine resmi olarak başlarlar ve akademiye ilk adımlarını atmış olurlar.
Son olarak değinilmelidir ki, burada en önemli nokta, üniversitenin ilgili birimlerince yapılan açıklamaların tam anlamıyla takip edilerek anlaşılmasıdır ve bu açıklamalar dahilinde hareket edilmesi elzemdir.