Orta Doğu için 2013 yılı, hiç şüphesiz, İran yılı olarak adlandırılabilir. Arap baharı bölgedeki öfkeye devam etse de, Suriye'deki savaş, Libya'daki en zor parçalanma süreci devam etti, Yemen ve İran, etrafındaki geniş çaplı küresel oyun ve nükleer programı açısından haklı bir şekilde zirveye çıktı.
Oyunun anlamını anlamak için bir süre önce geri dönmelisin. Zaten 1979’te, İran, tüm İslam dünyası için benzersiz bir sinyal haline geldi - bu eşsiz medeniyetin modernleşme kuvveti altında batılılaşması ciddi iç gerilimlere ve çarpıklıklara yol açtı. Avrupa'yı yüzyıllar süren hızlı hareket eden süreçler, kaçınılmaz olarak zihinsel düzeyde reddedilmeye ve kültürel kodları ve yaşam motivasyonunu değiştirme girişimi, nihayetinde bir patlamaya ve medeniyetin kökenlerine dönüşe neden oldu.
Yine de, Arap yöneticiler kayıtsızca çok bariz bir tehdit algıladılar ve sosyal ve ekonomik deneylerini sürdürdüler. Sonuç olarak, Arap Baharı'nın başlamasından sonra, çoğu Arap ülkesi modernleşme stratejisini gözden geçirme ihtiyacı ile karşı karşıya kaldı ve acıya devam etme ihtiyacı ile İslam'ın zihinsel özellikleri arasında bir yaşam biçimi olarak bir denge aramaya başladı.
Bu anlamda, İran derhal İslam dünyasının dış dünyasından liderine döndü - şimdiye kadar örtük ve birçok bakımdan potansiyel. Yılın 1979 devriminden bu yana geçen otuz yıl boyunca, bu yoldan geçmeyi başardı ve iki son derece zor görevi bir araya getirerek, çok özel olmayan bir görevi çözmenin kendi özel yolunu buldu. Ancak, Batı ve Amerika Birleşik Devletleri ile sert bir duruş, ilk başta liderliğini çok sanallaştırdı.
Tam da bu marjinalleşmiş İran pozisyonu, onu Suudi Arabistan ve İsrail tarafından son derece ciddiyetle ele almayı gerekli kıldı. Bölgedeki konumları, tamamen İran’ın ABD ile yüzleşmesine bağlıydı ve bu çatışmadaki herhangi bir değişiklikle birlikte hemen değişti.
Katar ve Suudi Arabistan arasındaki Orta Doğu’daki nüfuz mücadelesi, asıl düşmanlarının konumunu etkilemeyen tamamen aile içi bir ilişkiydi - İran
Yılın baharı 2011, Arap monarşilerine, neredeyse tüm laik projelerin çöküşünden sonra bölgede özel bir pozisyonda kalma şansı verdi. Katar ve Suudi Arabistan arasındaki Orta Doğu’daki nüfuz mücadelesi, asıl düşmanlarının İran’ın durumunu etkilemeden tamamen aile meselesiydi. Ancak, sıkışık konumunda olsa, İslam Cumhuriyeti, Suriye'deki en zorlu mücadele olan bitmeyen mali kaynakları ile monarşilere dayattı. İran, gücünün, Avrupa Birliği ve ABD'nin “sakatlayıcı” yaptırımları altında bile, Arap Dördüncü'ünün birleşik kaynakları ile oldukça karşılaştırılabilir olduğunu kanıtladı. Tüm Arap monarşilerinden yalnızca Umman ve Bahreyn kendilerini mücadeleden çıkardı. Birincisi - iç ideolojik nedenlerle, ikincisi - kendi Şii yayı yüzünden.
Ancak, bu sessiz aile anlaşmazlığına dış ilgi alanları ve oyuncular müdahale etti. İlk döneminin başından itibaren, Obama’nın politikası son derece önemli bir göreve tabi oldu. Asya-Pasifik bölgesinden kaynaklanan tehdidin farkına vararak ABD'nin parry için tamamen hazırlıksız olduğu ortaya çıktı. Irak'ta sıkışan Amerikan ordusu ve Afganistan politikadan dışlandı ve tehdit oluşturmadı. Birliklerin geri çekilmesi kaçınılmaz hale geldi, ancak bölgenin alanını temelde farklı bir biçimde yapılandırmadan yaratılması imkansızdı. İhtiyaç duyulan şey, tam bir kaos ya da bir dron gibi uzaktan kontrol edilebilecek bölgeyi “aramak” idi.
Orta Doğu bölgesi, cumhuriyetçi savaşlardan, uşaklıların ve Demokratların “Müslüman Kardeşler” in temsil ettiği sütunlarından daha dengeli bir yapıya dönüştü»
İlk aşamada, ılımlı İslamı bir “bakıcı” olarak seçmek sadece haklı değil, aynı zamanda çok mantıklı göründü. İdeolojik olarak, neo-Troçkist gibi demokrasi ve insan hakları fikirlerinin bir savunucusu olan Obama, ılımlı İslamcılar tarafından İslami demokrasi, modernleşme ile ilgili bir konum, İslam'ın “modernleşme” ile ilgili esneklik konusundaki fikirlerinden oldukça memnun kaldı. Aynı zamanda, Amerika Birleşik Devletleri'ndeki parti içi mücadele sorunları da çözüldü. Orta Doğu bölgesi, Cumhuriyetçilerin kavgalarından, uşaklarından daha dengeli bir yapıya ve “Müslüman Kardeşler” de bulunan demokratların desteğine dönüştürüldü. Son olarak, yaptırımlarla bir köşeye kilitlenen İran, Büyük Oyun'dan nesnel olarak dışlandı ve bölgede Bahar'da başlatılan süreçleri etkileyemedi.
Bununla birlikte, politik ılımlı İslam, Arap Baharı'nın tüm ülkelerinde başarısız oldu. Neden - bu ayrı bir sohbet için bir konudur ve kolay ve hızlı olmamak oldukça mümkündür. Şimdiye kadar, yalnızca Obama’nın 2012’in çöküşündeki politikasının başarısız olduğunu söyleyebiliriz. Sadece hakaret etmek değil, aynı zamanda seçimlerle bağlantılı olarak da tehlikeli. Obama, asıl görevin çözümünü güvence altına alan ve aslında Beyaz Saray'a gelen yeni bir plan sunmak zorunda kaldı. Sadece seçmenleri değil, aynı zamanda Amerikan seçkinlerini de ikna ettiler.
İran, Obama'nın cankurtaranı oldu
İran, Obama'nın cankurtaranı oldu. ABD yönetiminin tüm çabaları şimdi İran'a yöneltildi ve dış politika yönünde kendilerine tahsis edilen karakterler - Dışişleri Bakanı, Savunma Bakanı ve CIA başkanı yeni politikanın yönünü en iyi şekilde gösterdi. Hepsi Orta Doğu'da uzman, hepsinin bölgede kişisel ve gayrı resmi bağları var ve hepsi Amerikan kurumunun standartlarına göre Ayetullah rejimine karşı daha sadık bir tutumla dikkat çekiyor. İlk başta önemli bir yerin tabelalar ve püf noktaları ile dolu olduğu yeni bir tura başladı.
Zaten 2012’un sonunda ABD yönetimi, İran’ın nükleer meselesiyle ilgili müzakerelerde “yeni girişimler” açısından müzakerelerin ilerletilmesini teklif ederek İran’a olan tutumunu değiştirme olasılığı hakkında sinyaller vermeye başladı. Birleşik Devletler, Suriye çatışması konusundaki söylemlere kökten yaklaşmış ve Suriye militanlarına yönelik tutumlarını ciddi biçimde değiştirmiştir. Daha önce onlara yardım etme sorunları aşamalı olarak çözüldüyse ve yardımdan neredeyse hiç kimse şüphe etmedi. silah ve teknoloji sadece bir zaman meselesidir ve Türkiye'ye hava savunma sistemlerinin temin edilmesiyle desteklenen neredeyse gündemde olmayan bir bölge oluşturulabilir, daha sonra 2013'in başlangıcında durum aniden değişmeye başladı. ABD, Suriye muhalefetinin radikalleşmesi, El-Kaide elçilerinin saflarındaki hakimiyeti ile ilgili endişelerini dile getirmeye başladı ve ardından Batı medyası genel olarak Suriye muhalefetini bu ikonik korkulukla eşleştirmeye başladı.
Onüçüncü baharında, Suriye konulu yorumların ana lütufu ABD’nin meşru ve kanlı Esad rejimi ve El Kaide teröristleriyle mücadele arasında yapması gereken acı verici bir seçim. Ancak, yönetimin ana oyunu İran etrafında döndü.
Bir yandan, ayetullah, açıkça, İran’ın nükleer meselesi konusundaki görüşmelerde ABD’nin pozisyonunda bir değişiklik olması ve ABD’nin pozisyonunda bir değişiklik olması ihtimaline dair net bir ipucu verdi. Öte yandan, sol radikal terörist grup Mojaheddin-e-Khalk'ın tamamen tartışmasız bir şekilde hazırlanması, cumhurbaşkanlığı seçimleriyle senkronize edilen İran'ı istila etmeye başladı. 2.0 Yeşil Devrimin hayaleti çok açık ve netti. İran’daki seçimlerden önce Mojaheddin-e-Khalk militanlarının ailelerinin Irak’tan İspanya’ya tahliyesi İran seçkinlerine yapılan son uyarıydı.
Khamenei ipucunu anladı ve Rohani’nin reformcusu İran’da seçimleri kazandı ve ilk rauntta karşı kamptan muhafazakar ve oldukça adayları geçti. Aynı zamanda, seçim kampanyasında doğunun entrikaı en sona kadar tutuldu ve oylamadan hemen önce dengenin mevcut başkan lehine eğildi. “Yeşil Devrim” 2009'in tekrarı gerçekleşmedi ve yeni cumhurbaşkanı, rakiplerini daha önce düşünülemeyen kararlar almadan önce ülkenin içine sokarak pratikte benzeri görülmemiş bir hızda başladı.
İşaretlerin ve imaların süresi sona erdi ve seçimlerin tam olarak İran nükleer programına ilişkin temel kararlara dönmesinden altı ay sonra İran’ın yaptırımları kaldırması, Ortadoğu bölgesini basması ve sanal olanaklarını oldukça gerçek olanlara dönüştürmesi umutları yarattı.
İran’ın şimdi Afganistan’ın güvenliğini güvence altına alması ve NATO birliklerinin çekilmesinin ardından Hamid Karzai rejiminin bel kemiği haline gelmesi gerekecek
Ancak her şey o kadar basit ve iyi değil ve İran liderliği Obama'nın neden aniden ihtiyaç duyduğunun farkında. Batı ile “ısınma” ilişkilerinin bedeli çok yüksek. Şimdi İran, Irak ve Suriye'nin Sünni topraklarında yoğunlaşan Selefi Enternasyonal'in ortadan kaldırılmasından sorumludur. 100'teki bu güçlü holdingin büyüklüğü binlerce kişidir ve Arap Baharı sırasında en az yarım milyon potansiyel cihatçıda biriken seferberlik potansiyeli, yalnızca Orta Doğu’nun istikrarı için çok ciddi bir tehdit oluşturuyor.
Şimdi İran’ın Afganistan’ın güvenliğini güvence altına alması ve NATO birliklerinin geri çekilmesinden sonra Hamid Karzai rejiminin bel kemiği haline gelmesi gerekecek. İran, en önemli müttefiki tarafından ihanetle karşı karşıya kalan Suudi Arabistan’dan kaynaklanan tehdidi ortadan kaldırmak zorunda kalacak. Son olarak, İran, düşmanının gücünü arttırma konusunda endişeli olan ve beklenmeyen hareketler yapabilen İsrail ile çatışmayı önleme konusunda son derece zor bir görevle karşı karşıya.
Ağustos ayının sonunda Doğu Gute’de provokasyon, ABD ile İran arasındaki anlaşmazlıkların kesilmesine ek olarak, İsrail ile Suudi Arabistan arasındaki taktik ittifakın patronu tarafından terkedilmesi ihtimalleri hakkında da bir uyarı taşıyor. Mevcut durumdan endişelenen İngiltere, İran’ın kazancı tehdidine bir cevap olarak altı Arap monarşisinin askeri-politik ittifakını hızla yaratıyor. Yoksul kitlelerin sosyo-ekonomik patlamasından kaynaklanan Arap Baharı, çok daha tehlikeli ve ciddi görünen bir blok yüzleşme aşamasına girmektedir.
Suudi Arabistan ile İran arasındaki çelişkiler Suudi seçkinler arasında fraksiyonlar ortaya çıkmış olsa da, mevcut durumu kabul etmeye ve yüzleşenden daha farklı bir etkileşim yolu önermeye rağmen, anlaşılmaz görünüyor. Bununla birlikte, İran ile Suudi Arabistan arasındaki çarpışma olasılığı ortadan kalkmaz. Doğal olarak, modern dünyada doğrudan saldırganlık ve savaş pratik olarak dışlanır, ancak düşmanın dolaylı çöküşünde tecrübe zenginliği birikmiştir. Suudi Arabistan bu anlamda son derece savunmasız görünüyor - çevresi boyunca İran'ın, sonuçta Krallığın dağılmasıyla sonuçlanabilecek bir dizi son derece acı verici operasyonları başarıyla yürütebildiği gerilim ve fay hatları var. Suudi Arabistan'daki ek bir istikrarsızlık kaynağı, nesiller arasında güç aktarımı konusundaki çözülmemiş sorun.
Öyle ya da böyle, 2013 İran için potansiyel bir yıl oldu. Yeni cumhurbaşkanı daha önce çözülemeyen sorunlarla başa çıktı, ancak daha sonra büyük bir sorunla karşı karşıya kaldı. İran, bir yandan ülkenin barışçıl kalkınmasının çıkarları olan dar bir yoldan geçmeli, diğer yandan - izolasyondan “serbest bırakıldığı” Amerika Birleşik Devletleri çıkarlarına. İran'ın kendisine uygun bir yol bulmalı ve en azından Obama ile yapılan bazı anlaşmalar yerine getirmeliyiz. Bunun nasıl yapılacağı zor bir sorudur. Ajite bölgeyi pasifleştirmek ve onu yeni bir İslami modernleşme fikri ile birleştirmek daha da zor.
Konu olup olmayacağımıza veya Pers Rönesansının nesnesi olacağımız Rusya'ya bağlı.
Bu sorun kümesinde Rusya, ABD'den bağımsız bir güç kaynağı kullanarak İran'ın zor sorunları çözmesine olanak verebilecek ciddi bir dengeleyici faktör gibi görünüyor. İran’ın Avrasya’nın alanında oluşturduğu devletüstü yapılara ilgisi açıktır - hızla değişen bir ortamda desteğe ihtiyacı var. İran ile stratejik bir bölgesel ittifak kurmuş olan Rusya, son derece önemli bir bölgede güçlü bir ekonomi, umut ve liderlik ile ortak olacak.
Başka bir soru da bu ittifakın eşitlenmesi gerektiği ve bunun için de kendimizi İran liderliğinin emperyal özlemlerinden korumamız gerekir. Başarı ile baş dönmesi başlı başına bilinen bir sorundur ve İran'ın başarısı bir şekilde seçkinlerinin müttefiklerini İran siyasetinin araçları olarak görmesine izin verebilir. Rusya’ya bağlı - konusu biz olacağız mı yoksa Pers Rönesansının nesnesi mi olacağız. Soru hala açık.