Sevdiğim bir arkadaşım ile konuşurken doktorun vajinal mantar tedavisi için antibiyotik yazdığını söyleyince hemen aklımda doğal yollarla neler yapılabilir sorusu geldi ve ufak bir araştırma yaptım. Zira artık çoğumuz kaş yaparken göz oyma potansiyelindeki antibiyotiklerin de risklerini az çok öğrenmiş olmalıyız.
Candida mantarı ağız ve sindirim kanalında doğal olarak yaşayan milyonlarca bakteriden biri. Candidiasis olarak adlandırılan kandida enfeksiyonları 3 şekilde görülüyor.
- Oropharyngeal Candidiasis – Ağızda oluşan mantar enfeksiyonu
- Vajinal Candidiasis – Vajinal mantar enfeksiyonu
- Invasive Candidiasis – Sistemik Candida enfeksiyonu
Vajinal Candida enfeksiyonu kadınların sık karşılaştığı ancak ne yazık ki hekime görünmekte ihmal ettikleri bir durum olabilir. Bu da kadınları sistemin problem geliştirme konusunda risk oluşturuyor.
Kadınların %75’i hayatlarının bir döneminde mantar enfeksiyonu ile tanışıyor. %50’nde de enfeksiyon tekrar ediyor. Candida mantarı asidik ortamlarda çoğalıyor, şekerle besleniyor, bağışıklığı düşük kişilerde daha çok görülüyor. Vajinal asidite artışı, hormon dengesizliği ve stres durumlarında tekrar ediyor. Antibiyotik kullanımı riski artırıyor. Bazı türleri anti mantar ilaçlarına karşı dirençli olduğu için tedavi edilemeyebiliyor. Genital bölgede kaşıntı, yanma ve peynirimsi akıntı gibi belirtileri var.
Kadınlarda sık görülen bir diğer enfeksiyon da İdrar Yolu Enfeksiyonu / UTI. UTİ kişinin idrar boşaltım sistemini etkileyen bir enfeksiyondur ve tedavi edilmezse böbreklere de ciddi zarar verebilir. Pelvik ve karın ağrısına neden olabilir. UTİ Böbreklere yönelik komplikasyonları da olabileceğinden tedavisi için doktorlar genelde antibiyotik kullanmaktadır. Antibiyotiklerin gereksiz yere kullanılması ise sağlıklı bakteriler de öldürüldüğü için mantar enfeksiyonu geliştirme riski artıyor.
Şeker ve tahıldan, süt ürünlerinden zengin beslenme Candida çoğalması için ideal ortamı sağlıyor. O nedenle tedavi sürecinde altta yatan bu nedenler de ortadan kaldırılmalıdır. Antibiyotik ve anti mantar ilaçları gerçekten gerekli olduğu durumlarda kullanılmalıdır.
Vajinada 50 farklı türde lactobacilli (Lactobacillus acidophilus) olarak isimlendirilen bakteriyel organizma (mikrop) yaşamaktadır. Bu bakteriler vajinanın sağlığını ve enfeksiyonlara karşı korunmasını sağlar. Lactobacilli azlığında vajinal bakteriyel dengesi bozularak farklı tür bakterileri ve enfeksiyonların üremesinin önü açılmaktadır.
Vajinal mantar enfeksiyonları için kullanılabilecek doğal remediler;
- Saf Hindistan cevizi yağı (anti mantar)
- Çay ağacı yağı
- Sarımsak – Sarımsağa kokusunu da veren aktif maddesi ‘allicin’in antimantar aktivitesi mevcuttur.
Uygulamayı yaparken eldiven kullanmak ve hijyene dikkat edilmesi gerekir.
AĞIZ ve VAJİNAL MANTAR ENFEKSİYONU/CANDİDA İÇİN
UÇUCU YAĞLARLA DOĞAL TEDAVİLER
- ANTİBAKTERİYEL YAĞLAR – Antibakteriyel yağlar hindistan cevizi yağı veya z.yağ gibi taşıyıcı bir yağ çinde %5 çözeltilere karın bölgesine günde 3 defa masaj yapılarak sürülebilir. Antibakteriyel yağlar; karanfil, kekik, limon otu/lemongrass ve thyme ve sage / adaçayı da terapötik. Bu yöntem UTI için de etkilidir.
- ÇAY AĞACI YAĞI – Antimantar özelliktedir.
- Sulandırarak günde 2 defa banyo/yıkama şeklinde.
- 2 şer damla lavanta ve çay ağacı yağı ve 1 çay kaşığı ham bal ½ cup filtre suda çözeltilir ve genital bölge bu karışımla yıkanır (günde 2 defa ve 2 hafta).
- Lavanta ve çay ağacı yağı ile ağızda yağ çevirme ağız mantarında da etkili.
- CANDİDA TAMPON
- 2’şer damla lavanta, çay ağacı, ham bal ve hindistan cevizi yağı ile tampon uygulaması. Tampon ile vajinal bölgeye uygulanır. 1 hafta boyunca her gece. Lavanta yağı mantar enfeksiyonlarında etkilidir.
- Garlic Vaginosis Tedavisi – 1 çay kş sarımsak suyu, 2 yemek kaşığı yoğurt karıştırılır. Tampon bu karşımda 10 dk bekletilir ve gece yatarken tampon uygulanır.
- Thyme ve çay ağacı yağının mantar enzimlerinin morfolojisini değiştirme özelliği olduğu görülmüş. Hindistan cevizi yağında karıştırarak karın bölgesine masaj olarak uygulanabilir.
- NANE YAĞI’nın Kandida çoğalmasını engellediği görülmüş. Ağızda yağ çevirme için hazırlanan HC yağına damlatılan birkaç damla nane yağı ağız mantarlarına karşı etkili. Ancak vajinal uygun değildir.
- LİMON YAĞI – mantara karşı etkilidir. Ancak gerek lavanta gerekse limon yağının ağızdan tüketime uygun ve %100 saf ve organik olduğundan emin olmak şarttır. Limon yağı salatalarda veya yoğurtla kullanılabilir.
- KARANFİL – Antiseptik özelliği ile mikroorganizmaları öldürmektedir.
- Candida Kapsülü – 2 şer damla karanfil ve thyme, z.yağı veya hindistan cevizi yağında %1 oranında çözeltilerek ağızdan alınabilir.
AYURVEDA’ya göre UTI için önerilen doğal tedaviler;
- Coriander / Kişniş tohumu çayı.
- 1 bardak sıcak suya 1 çay kaşığı coriander tohumu ekle ve 10 dk demlenir.
- Günde 3 defa içilir.
- Pitta / ateş artırıcı acı baharatlar, kahve ve alkolden uzak durulmalıdır.
- Şekersiz kızılcık suyu / çayı tüketilebilir.
KAYNAKLAR
- The Healing Power of Essential Oils, Eric Zielinski, D.C
- İdiots Guide – Ayurveda
- The Herb Gardener’s Essential Guide, Sandra Kynes
- https://www.healthline.com/health/vaginal-yeast-infection#takeaway
- https://www.healthline.com/health/vaginal-health/probiotic-vaginal-health
- Murray, Michael T. “The Encyclopedia of Natural Medicine Third Edition.”