Modbus Nedir?
Modbus, endüstriyel alanlardaki farklı cihazların iletişim ihtiyacını karşılamak için kullanılan, en eski seri iletişim protokollerinden biridir.
Modbus, PLC (Programmable Logic Controller) sektörünün öncülerinden olan Modicon tarafından 1979 yılında geliştirilmiş bir haberleşme protokolüdür. PLC sistemler ile veri transferi arasındaki iletişim köprüsüdür. Basit ve esnek olması ile hızlı, kolay ve üreticilere açık olması günümüzde endüstriyel anlamda kullanım alanlarını genişletmiştir. İstatistiklere göre, Modbus protokolü dünya çapında 7 Milyon endüstri kuruluşu tarafından veri toplama sistemlerine sinyal iletimi için kullanılmaktadır. Örnek olarak, PDU’lardan aldığı voltaj, frekans ve gerilim verilerini bu protokol aracılığı ile çağırabilirsiniz.
Modbus, cihazlar arasındaki seri hatlar üzerinden iletilerek çalışır. En basit kurulum şekli, seri portları bir Master ve bir Slave olmak üzere iki cihaza bağlayan tek bir seri kablo olacak şekilde kurulan sistemdir.
Modbus iletişim protokolünde veriler, Bit olarak gönderilir ve her bir Bit de voltaj olarak gönderilir.
Modbus, akıllı cihazlar ile sensörler arasındaki iletişimi kurabilmek için kullanılır. Kablosuz iletişimlerin zorunlu olduğu RTU sistemleri için de ideal bir protokol olduğundan, endüstriyel sahalarda sıklıkla kullanılır.
Modbus’un yaygın olarak kullanılmasının nedeni sadeliktir. Ayrıca, işlemci kodu alanı veya RAM’e çok az gerek duyar. Mevcut güçlü işlemciler ve teknoloji göz önüne alındığında bu durum bugün bu kadar önemli gözükmese de endüstriyel otomasyonun ilk yıllarında, 8 Bit teknoloji kullanan işlemcilerin, RAM ve ROM gibi kaynakların çok pahalı ve kıt olduğu dönemlerde çok daha fazla önemliydi.
Modbus’ın bu kadar popüler olmasının başka bir nedeni ise mesaj kontrolüdür. CRC ve LRC kontrolünün olması iletişim hatalarının %99 doğrulukla kontrol edildiği anlamına gelir.
Fiziksel katman ve haberleşme olarak ikiye ayrılan Modbus’ın haberleşme katmanında en çok kullanılanlardan biri Modbus RTU (Modicon-Bus Remote Telemetri Unit) olarak adlandırılmaktadır. Tarih, zaman formatı ve BauntRade, Parity, Node bağlantı yeteneklerini paket içerisinde barındırmayan bir haberleşme protokolüdür. Kısa mesafe ile 2 telli bağlantı ile kullanılmaktadır.
Master ve Slave olarak düzenlenmiş bir ağ yapısına sahiptir. Master belirli bir sorguyu Slave modüllere gönderir ve istenilen bilgiye adresi uyan Slave tarafından cevap Mastera gönderilir, bu şekilde süregelen bir haberleşme sağlanır. Bit olarak adlandırılan ve her bir Bit'in voltaj olarak gönderildiği veriler 1 ve 0 serileri şeklinde çok hızlı bir biçimde gönderilmektedir. Sıfırlar pozitif voltajı, birler ise negatif voltaj temsil etmektedir.
Modbus haberleşme protokollerindeki verileri okuyan ve analiz edebilen yazılım ve programlar ile Modbus verilerinin okunarak, gerçek zamanlı log kayıtları tutulabilmekte ve bu kayıtlara göre veri görselleştirilmeleri ve veri analizleri yapılabilmektedir.
Retmon DCIM ile Modbus RTU verilerinin okunup analiz edilmesinin yanında, verilerin .csv formatında dışarıya aktarılması, trend ya da histogram grafiklerin oluşturulması, grafiklerin çoklu kullanıcılar tarafından yönetilmesi mümkündür. Modbus RTU veri okumasının yanında TCP, SNMP ve OPC UA gibi iletişim protokollerini de destekler.