Rusya’da korona virüsü salgınının merkez üssü olan başkent Moskova’da, dijital izleme sistemi yarın yürürlüğe girecek. Hükümet sistemi, karantina önlemlerini takip etmek ve sokağa çıkma kısıtlamalarını ihlal edenleri izlemek için kurduğunu savunuyor. Ancak bu yöntem, muhalefetin ‘gizlilik ihlali’ eleştirileriyle karşılandı.
11 bin 513 kişinin salgından etkilendiği ve halkın haftada iki defa dışarı çıkabildiği Moskova’da, yeni geliştirilen uygulamayla sokağa çıkmak isteyenlere bir QR kodu verilecek. Dışarıya çıkacak kişiler telefonlarına indirdikleri uygulama veya bir internet sayfası üzerinden bu kodla kayıt yaptıracak, nereye gideceklerini belirterek bir rota belirleyecek. Bu kodla kişilerin dışarıda nereye gittiği, nerede ne kadar süre kaldığı hükümet yetkilileri tarafından izlenebilecek.
ÖNCELİKLE TOPLU TAŞIMALARDA KULLANILACAK
Bu uygulama, öncelikle toplu taşımalarda aktif olarak kullanılacak ancak yetkililer yakın zamanda daha kısa yolculukların da bu şekilde izleneceğinin sinyalini verdi. İşe gitmek zorunda olanlar bu uygulamaya dahil edilmeyecek fakat polis, rotaları hakkında yanlış bilgi veren kişileri inceleyebilecek.
Rusya’da hali hazırda karantina önlemlerinin takibi ve insanları izlemek için başka teknolojik uygulamalar da kullanılıyor. Karantina kısıtlamalarının açıklanmasından bu yana Moskova’da ‘yüz tanıma sistemi’yle dışarı çıkan insanlar takip ediliyor.
MUHALEFET ELEŞTİRİYOR: ‘DİJİTAL TOPLAMA KAMPI’
Muhalefet, 10 Nisan’da uygulamanın yürürlüğe gireceğini duyuran Moskova Belediye Başkanı Sergey Sobyanin’i ve hükümeti eleştiriyor. Bu takibin ve yeni sistemin ‘eşi görülmemiş bir devlet müdahalesine sebep olacağı’ konusunda uyarıyor. Muhalif milletvekilleri Daria Besedina ve Maxim Katz, bu uygulamayı ‘sanal Gulag’ ve ‘dijital toplama kampı’ olarak tanımlıyor.
QR kod sisteminin, geliştirilmesi halinde yalnızca salgın süresince kullanılmayacağı ve genel hayata yayılacağı konusunda da eleştiriler geliyor. Salgın için üretildiği ve karantina önlemlerini izlemek üzere yürürlüğe sokulduğu söylenen bu sistemin, ‘devlet kontrolü için zemin oluşturacağı’ dile getiriliyor.
‘GÖZETİM İÇİN BİR ARAÇ’
Rusya’da internet özgürlüğünü takip eden Roskomsovoda isimli grup da, yeni sistemin gözetim için bir araç olarak kullanıldığını söylüyor. Roskomsvoboda’nın avukatı Sarkis Darbinyan, “Salgının sona ermesi halinde bu verilerin ‘karaborsaya’ sızma ihtimali çok yüksek. Ve bu çok riskli” dedi.
Sobyanin ise karantina önlemleri kaldırıldığında bütün kişisel verilerin silineceğini savundu.