İnsan duygu ve düşünceden ibarettir. Duygunun ve düşüncenin çatısı da sözcüklerdir. Fikirlerimiz, düşüncelerimiz, hislerimiz kelimelerle can bulur, sözcüklerin duvarları arasında barınırlar. İnsanın en büyük ihtiyacı ve en güçlü silahıdır dili. Hal böyle olunca, insanlardan oluşan toplumlar da, dilleri kadar kuvvetli, dilleri kadar dik, dilleri kadar özgür ve dilleri kadar zenginlerdir.
İnsanı birbirine bağlayan dil, toplumların en temel iki öğesinden biridir. Toplumlar, yüzyıllardır, dinleri ve dilleriyle bütün olmayı başarabilmişlerdir.
Bunun bilincinde olan Mustafa Kemal Atatürk de 12 Temmuz 1932’de Türk dili üzerine çalışmaların yapılması için, Türk Dil Kurumu’nu o günkü adıyla Türk Dili Tetkik Cemiyeti’ni kurmuştur. Üyeleri milletvekilleri ve dönemin tanınmış edebiyatçıları olan Samih Rıfat, Ruşen Eşref, Celal Sahir ve Yakup Kadri’dir. O yıldan itibaren, Türk Dil Kurultayı’nın toplandığı ilk gün olan 26 Eylül tarihi de her yıl ‘Dil Bayramı’ olarak kutlanmaya başlanmıştır.
Her yıl Eylül ayının yirmi altıncı günü, dilin toplum için önemi tekrarlanıp, geliştirilmesinin sadece üyelerin ve yazarların değil, halkın da desteğiyle olabileceğinin altı bir kez daha çizilir. 1932’de yazı dili ile halk dili arasındaki ayrılığı gidermek amacıyla kurulun kurumun, kuruluş amacı da yazılı olarak şu maddeyle belirtilmiştir.
“Türk Dili Tetkik Cemiyetinin amacı, Türk dilinin öz zenginliğini meydana çıkarmak, onu dünya dilleri arasında değerine yaraşır yüksekliğe eriştirmektir.”
İlk kez 1932 yılında, 26 Eylül tarihinde başlayan ve 3 gün süren kurultayın son günü olan 28 Eylül Karamanoğlu Mehmet Bey’in 1277 yılındaki,
”Şimden gerü hiç kimesne kapuda ve dîvânda ve mecâlis ve seyrânda Türkî dilinden gayrı dil söylemeyeler.”
buyruğuyla Türkçe’nin resmi resmî dil ilân edildiği tarihe denk gelmiştir.
Dil ile ilgili iki olayın aradaki yüzlerce yıl sonra aynı zamana denk gelmesi, sonraki yıllarda fark edilmiş ve ayın 26’sının içinde olduğu Eylül’ün son haftası geleneksel olarak Türk Dili Kongresi toplanmış ve bu hafta ‘Dil Bayramı’ olarak kutlanır olmuştur.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın da 2017’yi ‘Türk Dili Yılı’ seçmesi doğrultusunda bu yıl da çeşitli çalışmalar yapılmıştır.
Bunlardan bir kaçı;
*Türkçe sözlükler sergisi,
*RTÜK, TDK, TRT ve MEB Hayat Boyu Öğrenme Genel Müdürlüğünün proje ortağı olduğu “Radyo ve Televizyonlarda Doğru, Güzel ve Anlaşılır Türkçe Kullanımının Yaygınlaştırılması Projesi”
*İnternet ve sosyal medyada Türk Dili’nin kullanılmasıdır.
Bu yıl 85.si kutlanan Dil Bayramı için, Başbakan Binali Yıldırım da, “Kardeş ülke ve toplulukları kaynaştıran Türkçe’nin bir medeniyet, edebiyat, eğitim, kültür ve bilim dili olarak geliştirilmesi ve nesilden nesile aktarılarak yaşatılması en önemli sorumluluğumuzdur” mesajı vermiştir.
Amasya’da gerçekleşecek olan 85. yıl kutlamaları; 26 Eylül 2017 Salı sabahı, saat 10.00’da açılış konuşmaları ile başlayacak ve 19.00’daki ‘Türkçe’ye Can Verenler, Türkçe ile Can Bulanlar’ adlı sahne gösterisi ile son bulacaktır.