Şeffaf diş teli çarpık ve yanlış dağılımlı dişlerin estetik ve çene sağlığı açısından düzeltilmesinde kullanılan ortodonti tedavi yöntemidir. Geçmişi uzun yıllara dayanan diş teli uygulamaları etkili sonuçlar ortaya koymakla birlikte genellikle estetik sakıncalara sebep olmaktadır. Bu sorunun önüne geçebilmek amacıyla son yıllarda şeffaf diş teli uygulamaları yaygınlaşmıştır.
Şeffaf veya genel kullanım tabiriyle görünmez diş teli uygulamaları özellikle estetik kaygılarla diş teli taktırmayanlar açısından avantaj sağlamaktadır. Elde edilen sonuçlar klasik diş tellerine benzer olmakla birlikte kullanım rahatlığından dolayı daha çok tercih edilir hale gelmiştir.
Şeffaf diş teli temelde klasik diş tellerinde kullanılan ve diş üzerine yapıştırılan braketler yerine şeffaf braketlerin kullanılmasıdır. Metal braketin aksine diş üzerinde çok az belli olduğundan dolayı estetik açıdan sorun oluşturmaz. Kullanılan malzemenin türüne göre plastik, safir veya porselen olabilir.
Plastik Braketler
Sert plastikten üretilen braketler maliyet olarak en uygun olanlarıdır. Neredeyse tamamen şeffaf olduğundan dolayı fark edilmeleri zordur. Plastik olduğundan dolayı kalite konusunda sorunlar yaşatabilir. Kullanışlılık ve sağlık açısından genellikle ilk tercihler arasında yer almaz.
Safir Braketler
Tam anlamıyla şeffaf diş teli uygulaması safir braketlerle sağlanmaktadır. Şeffaftır ve ancak yakın mesafeden fark edilebilir. Estetik yönü en güçlü uygulama çeşididir ancak pahalı bir yöntemdir.
Seramik Braketler
Porselen veya seramik braket olarak adlandırılır. Beyaz renkli olduğundan dolayı diş üzerinde fark edilmez. Sık kullanılan yöntemlerden biridir. Ancak şiddetli diş çarpıklıklarında tedavisi süresinin uzamasına sebep olabilir. Ayrıca beyaz renkli olduğundan dolayı dişlerin her an temiz tutulması gerekmektedir. Fiyat ve kullanışlılık olarak en iyi performansı sunan yöntemdir.
Lingual Braketler (Görünmez Diş Teli)
Diş telinin tutunduğu braketlerin dişlerin ön değil arka (ağız içi) yüzüne yerleştirilmesidir. Diş arkasında kalan tel ve braketler fark edilmez. Kişiye özel uygulamalar içerdiğinden dolayı maliyeti daha yüksektir.
Diş teli çarpık ve yanlış hizalanmış dişlerin düzeltilmesinde ve çene yapısı bozukluklarında sıklıkla kullanılan bir yöntemdir. Güzel bir gülümseme ve düzgün ağız yapısına kavuşmak amacıyla diş teli taktırmak genellikle gençlik yıllarında uygulanmakla birlikte yetişkinler tarafından da tercih edilebilir. Uzun süreli bir tedavi olduğundan dolayı bu süreçte oluşabilecek tel görüntüsünü estetik bir hale dönüştürmek amacıyla şeffaf diş telleri kullanılmaktadır.
Diş teli uygulanması gereken kişiler estetik yönü göz önünde bulundurarak şeffaf tercihinde bulunabilirler. Diş teli uygulaması gerektiren başlıca durumlar şu şekildedir:
- Sık ve çarpık dişler
- Aşırı seyrek dişler
- Alt ve üst dişlerin birbiri üzerine kapanması
- Üst dişlerin alt dişlerin arkasına kapanması
Yalnızca dişlerin dağılım bozuklukları değil çene kapanma sorunları da tedavi gerektiren durumlardır. Normal konumda üst dişler alt dişlerin önündedir. Farklı şekildeki çene kapanmaları diş sağlığını bozabileceği gibi konuşma bozukluklarına da sebep olabilir.
Şeffaf diş teli uygulama prosedürü normal uygulamalardan farklı değildir. Temel prensip aynı olmakla birlikte braketlerde kullanılan malzemenin cinsi farklılık gösterir.
Diş teli uygulamasının ilk adımı detaylı ağız muayenesidir. Çeşitli kafa ve çene röntgen yöntemleri ile dişlerin ayrıntılı analizi çıkarılır. Ardından alçı yöntemiyle dişlerin izleri çıkarılarak modellenir. Bazı durumlarda ağız içerisinde sıkışıklığa sebep olan dişlerin çekilmesi gerekebilir. Bu durum tedavinin etkili sonuçlar vermesine katkıda bulunur.
Diş teli uygulaması 3 adımda gerçekleştirilir. İlk adımda daha önceden diş yapısına uygun olarak hazırlanmış braketler dişin ön veya arka yüzeyine yapıştırılır. Şeffaf diş teli uygulamasında metal yerine plastik, safir veya seramik braketler kullanılır. Braketlerin üzerine paslanmaz çelik veya nikel-titanyumdan üretilmiş tel yerleştirilir.
Kalıcı tellerin dişler üzerine yerleştirilmesinin ardından ortodontist germe veya gevşetme gibi ayarlamalar yapılır. Ayarlamaların ardından dişlerde ağrı ortaya çıkabilir.
Diş tellerinin çıkarılmasının ardından dişlerin eski konumuna dönmesini engellemek amacıyla stabilize edici aparatlar kullanılmaktadır. Şeffaf aparey adı verilen özel kalıplar bu aşamada tercih edilebilir.
Metal diş teli mi şeffaf diş teli mi kullanılması gerektiği kişisel isteklere göre belirlenmektedir. Şeffaf diş tellerinin diş ve çene yapısında düzelmeler sağladığı yapılan çalışmalar ile ortaya konmuştur. Klasik metal tellerden farklı değildir. En önemli avantajı ise şeffaf veya seramik uygulamalar olduğundan dolayı estetik açıdan sorunlara sebep olmamasıdır.
Şeffaf diş teli uygulaması sağladığı avantajların yanı sıra genellikle metal kullanılan yöntemden daha hassastır. Dişlerden ayrılma oranı nispeten yüksektir. Braketin dişten ayrılması tedavi sürecinin başa dönmesine sebep olabilir. Ayrıca özellikle seramik braketlerde sürtünme normalden daha fazladır. Bu durum tedavi süresini uzatabilir. Sonuç olarak şeffaf diş telli uygulaması kırılmaları önlemek amacıyla daha dikkatli kullanılmalı ve ağız hijyenine özen gösterilmelidir.
Şeffaf plak veya aparey genellikle şeffaf diş teli uygulamaları ile aynı anlamda kullanılabilmektedir. Fakat temelde tam bir diş teli değildir. Diş yapısına uygun, kişiye özel şeffaf ve özel bir kalıbın diş üzerine yerleştirilmesi işlemidir. Gelişen teknolojiyle birlikte ortaya çıkmış şeffaf plak tedavisi tek başına kullanılabileceği gibi tel uygulamasının ardından da tercih edilebilir. Diş telinin sebep olduğu sorunları ortadan kaldırması açısından yenilikçi bir tedavi yöntemi olduğu söylenebilir.
Şeffaf Plak Tedavisi Nasıl Uygulanır?
Ortodonti şeffaf plak uygulaması öncesinde ağız ve çene yapısının detaylı analizi çıkarılır ve ardından özel yöntemler kullanılarak dişlerin kalıbı oluşturulur. Bilgisayarlı sistemler kullanılarak mevcut ağız yapısından hedeflenen ağız yapısına 1 mm’lik değişikliklerle ilerlenir. Elde edilen kalıplar 15 gün süreyle günde 20-22 saat boyunca dişlere takılı kalır. Şeffaf plak tedavisinde kullanılan kalıplar dişlerde 0.5-1 mm hareket sağlar. 2-3 haftada bir değiştirilerek dişlerin olması gereken şekle girmesi sağlanır.
Şeffaf Plak Avantajları Nelerdir?
Şeffaf aparey tamamen saydam olduğundan dolayı dışarıdan kolaylıkla fark edilmez. Şiddetli çene sorunlarında tercih edilmese de hafif kusurları düzeltmede etkili ve zahmetsiz bir yöntemdir. Ağız içerisinde rahatsızlık hissi oluşturmaz. Konuşmayı olumsuz etkilemez. Ayrıca ihtiyaç duyulduğunda çıkarılabilir. Geniş yaş kitlelerine uygulanabilen bir yöntemdir.
Şeffaf Plak Kullanımında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Şeffaf aparey kullananlar tedavinin etkinliği ve apareyin güvenliği açısından bazı konularda dikkatli olunmalıdır.
- Çıkarılabilir olmakla birlikte plak günde en az 18 saat ağız içerisinde tutulmalıdır. Bu sürenin 20-22 saate yükseltilmesi tedavi etkinliğini artırır.
- Takmadan önce her seferinde dişler fırçalanmalıdır.
- Plak ağız içerisinde bulunduğu sürece su dışında sıvı veya katı hiçbir besin maddesi tüketilmemelidir.
Şeffaf Plak Temizliği
Şeffaf plak temizliği ağız sağlığı açısından önemlidir. Şeffaf plak temizliği:
- Temizlik normal diş fırçası ile gerçekleştirilebilir.
- Diş macunu, plak yapısına zarar verebildiği için kullanılmamalıdır.
- Günde iki kez su ile birer dakika fırçalamak yeterli olacaktır.
Şeffaf Diş Teli ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Şeffaf plak tedavisinin süresi kişiden kişiye farklılık gösterebilir. Sürenin en önemli belirleyicisi dişlerin ne derece çarpık olduğudur. Ayrıca tedaviye uyum başarı açısında önemlidir. Çıkarılabilir olduğundan dolayı günlük kullanım süresi kişiye bağlıdır.
Şeffaf diş teli uygulamasında sararma şikayeti görülebilmektedir. Braket şeffaf olduğundan dolayı süreç ilerledikçe biriken mineral ve besin maddeleri sarımsı bir görünüme sebep olabilir. Ağız hijyenine dikkat etmek alınabilecek en temel önlemdir. Bunun dışında sararma sebebinin kullanılan braket malzemesine bağlı olabileceği de unutulmamalıdır.
Şeffaf plak dişlere baskı uygulayarak zaman içerisinde yavaş yavaş olması gereken konuma dönmesine yardımcı olur. Belirli aralıklarla kişiye özel üretilmiş plaklar kullanılır. Ortodonti tedavisinin en estetik ve konforu yüksek yöntemlerinden biridir.