Modern zamanlar ve teknoloji hayatımıza pek çok yenilik ve kolaylık kazandırdıkları gibi kimi zaman kendimize ve ailemize ayırabileceğimiz zamanın ve enerjinin de azalmasına neden olabiliyorlar. Hiç saat henüz akşam 11 bile olmamışken ancak kendinizi yatağa atacak kadar enerjiniz kalmış halde buldunuz mu? İşiniz, hayatınızdaki sorunlar ve size yüklenen sorumluluklar, kısacası yetişkinliğin getirdiği her şey kendinizle baş başa kalmak ve çocuklarla kaliteli zaman geçirmek için arzu ettiğiniz kadar zaman yaratamamanıza sebep olabilir. Hele bir de küçük çocuklarınız varsa ve düzenli bir işte çalışıyorsanız yaşadığınız her gün size bir hafta, her hafta ise koca bir aymış gibi gelmeye başlayabilir.
Üzerimize aldığımız, hatta zaman zaman bizi aşan ve zorlayan sorumlulukların esas sebebi ailemizi mutlu etmekken tüm bunların çocuklarımızla geçireceğimiz kıymetli zamandan çalmasına neden izin veriyoruz? Çünkü çoğu durumda buna mecbur kalıyoruz. Ancak unutmayalım ki kaliteli zaman demek günün büyük çoğunluğunu çocuğumuz ya da çocuklarımızla rastgele şeyler yaparak ya da yalnızca fiziksel anlamda onların yanında olup aklımızı başka şeylerle meşgul ederek geçirdiğimiz uzun zaman anlamına gelmiyor. Çocukla kaliteli zaman geçirmek konusunda uzmanların üzerinde anlaştıkları belli bir süre-düzen sınırı bulunmuyor. Çocukla ebeveyn arasındaki duygusal bağı, güven ilişkisini ve iletişimi geliştiren doğru uğraşları öğrenirseniz oldukça kısıtlı vakitlerde bile en değerli varlığınızla birlikte eğlenebilir, öğrenebilir ve birbirinize ne kadar değer verdiğinizi ortaya koyabilirsiniz.
İşte çocukla nasıl kaliteli zaman geçirilir sorusuna cevap olarak verilebilecek; 10 dakika, yarım saat, bir saat gibi kısa sürelerde bile gerçekleştirebileceğiniz keyifli aktivitelere birkaç örnek;
1. Arabada cep telefonu yasak: Eğer belli zamanlarda çocuğunuzu okuldan alıyor ya da onu okula/kursa/dershaneye/bir arkadaşının evine bırakıyorsanız yolda geçen vakitleri çocuğunuzla kaliteli zaman geçirmek için mükemmel birer fırsata çevirebilirsiniz. Bu kısa yolculuklar boyunca cep telefonunuzun sesini kapatın ve sadece çocuğunuzla konuşun. Özellikle küçük çocuklar zaman zaman düşüncelerini, fikirlerini ya da günlerinin nasıl geçtiğini anlatacak doğru kelimeleri bulmakta zorlanabileceklerinden böyle durumlarda soruları sizin sormanız ve onu ayrıntılı cevaplar vermeye teşvik etmeniz yerinde olacaktır. Eğer konu bulmakta zorlanıyorsanız çocuğunuzdan size sevdiği bir kitaptan bir bölümü ya da yaşına uygun bir gazete veya dergi haberini okumasını rica edebilir, ardından bu metin hakkında düşüncelerinizi de paylaşabilirsiniz. Elbette çocuğunuzun canı o gün hiç konuşmak istemiyorsa onu zorlamak ya da muhabbete yeterince katılmadığı için ona darılmak doğru olmayacaktır.
2. Sarılma zamanı: En yoğun çalıştığınız günlerde bile çocuğunuza birkaç kısa dakika boyunca sarılacak zamanı yaratabilirsiniz. İçten gelen bir sarılma, kısa da sürse, çocukların kendilerini özel hissetmelerini sağlar ve sinirli, üzgün ya da gergin oldukları durumlarda sakinleşmelerine yardımcı olur.
3. Hem vücut, hem de zihin sağlığı için spor: Çocuğunuzun en sevdiği sporda ona eşlik etmek onunla kaliteli zaman geçirmek için yapabileceğiniz en iyi şeylerden biridir. Bir ya da birkaç spor türüne duyulan ilgi ve doğrudan spor yapmak çocukların hem zihinsel, hem de bedensel anlamda özgüveni yüksek, sağlıklı ve güçlü bireyler olma süreçlerini destekler. Bunun yanı sıra diğer çocuklarla birlikte yapılan sporlar çocuklara takım çalışmasını ve başkalarına saygı duymayı öğretme açısından son derece etkilidir. Bir de yapılan spora ebeveynler oyuncu ya da izleyici olarak katıldıklarında çocuklar en sevdikleri ve güvendikleri kişilerin onların ilgi alanlarına değer verdiklerini hissederek ekstra mutlu olurlar.
4. Ev ödevlerine destek: Çocuklarla kaliteli zaman geçirmek ve okuldaki başarılarını yükseltmek için arada bir sınavlarına hazırlanmalarına yardımcı olmak, ev ödevlerinde içinden çıkamadıkları noktalar olduğunda onlara yardım etmek, problemleri daha kolay çözmeleri için birkaç püf noktası öğretmek ve hatta yalnızca haftalık ders programlarının üzerinden geçmek bile yeterli olabilir. Böyle şeyleri çocuğunuzu sıkmadan ve onda sürekli kontrol edildiği izlenimini yaratmadan belli bir düzene oturtmayı başarabilirseniz hem çocuğunuzun okulda ne durumda olduğunu ilk elden öğrenmiş, hem de onun kendini özel hissetmesini sağlamış olursunuz.
5. Birlikte ev işi yapmak: Pek çok kişi çocukların ev işlerinden kaçtıklarını, hatta onlardan nefret ettiklerini düşünür. Oysa işin aslı hiç de öyle değildir. Çocuklar yetişkinlerin gün içinde evde yaptıkları aktivitelere dahil olmayı çok severler, ancak onları dikte edilmiş belli kurallar çerçevesinde, zorunluluktan yerine getirmekten hoşlanmazlar. Bugün pek çok çocuk gelişimi uzmanı çocukların her gün yaşlarıyla orantılı ölçüde ev işi yapmalarının olgunlaşmaları ve hayata hazırlanmaları açısından çok önemli olduğunu vurgulamaktadır. Yalnızca masayı kurmak, bulaşıkları makineye yerleştirmek, bir vitrinin tozunu almak, evde köpek varsa onu kısa bir yürüyüşe çıkarmak ya da kek hamuru karıştırmak bile çocukların eve dair sorumluluk bilinçlerinin gelişmesine ve ebeveynleriyle daha güçlü bir bağ kurmalarına yardımcı olabilir. Elbette yaşı küçük çocuklar bu tarz aktivitelerle uğraşırken yanlarında ebeveynlerinden en az biri bulunmalıdır.
6. Küçük hobiler edinmek: Hobi denildiğinde aklınıza ilk olarak haftanın en az birkaç günü gidilmesi gereken kurslar geliyorsa bu fikrinizi gözden geçirmenizde fayda var. Bir çocukla kaliteli zaman geçirmek için onunla bir yapboz tamamlamak, bulmaca çözmek ya da biraza boyama yapmak bile yeterli olabilir. Önemli olan yapılan aktivitenin aldığı vakitten çok bu süre boyunca aklınızın ve ilginizin yalnızca çocuğunuzun üzerinde olmasıdır.
7. Doğa gezileri: Ailenize ayırabileceğiniz birkaç saatinizin ya da tam bir gününüzün olduğu hafta sonlarını ve resmi tatilleri çocuklarınızla birlikte hem eğlenceli, hem de öğretici doğa gezileri yaparak değerlendirebilirsiniz. Bir parkta ya da ormanda yürüyüş yapmak, piknik alanında yemek yemek ve oyunlar oynamak, doğa manzarasına sahip otantik bir mekanda kahvaltı etmek akla gelen ilk seçenekler. Bu tarz gezilerde hem tüm aile bir arada kaliteli zaman geçirme fırsatı yakalar, hem de çocuklar doğanın güzelliğine ve mucizelerine ilk elden tanık olurlar.
8. Yemek vakitleri: Ailecek yenilen yemekler geçirilen ya da geçirilecek olan gün hakkında konuşmak için bulunmaz fırsatlardır. Çocuklarla kaliteli zaman geçirmek için her gün en az bir öğünün ailecek yenmesine dair bir kural koyabilirsiniz. Böylece çocuğunuz o gün arkadaşlarını görmek için okula erken gitmek, öğle yemeğini dışarıda yemek ya da akşam arkadaş grubuyla sinemaya gitmek isterse birlikte yiyeceğiniz öğünü duruma göre belirleyebilirsiniz. Bu şekilde düzenlenen yemek zamanları çocukların kendilerini ifade edecek, canlarını sıkan şeyleri sizinle paylaşacak ya da akıllarında her ne varsa onu size anlatacak bir zaman diliminin varlığını her daim hissetmelerini sağlar. Konuşmalarınız sırasında çocuğunuzun başardığı şeyleri takdir eder ve heyecan duydukları konulara ilgi gösterirseniz onun özgüvenine inanılmaz katkılarda bulunmuş olursunuz.
9. Ulaşılabilir olmak: Sizin her zaman bir telefon mesafesinde olduğunuzu bilmek çocuğunuzun kendini güvende hissetmesi için çok önemlidir. Elbette iş saatlerinde sizi her ufak şey için aramaması yönünde kurallar koyabilirsiniz, ancak günün en yoğun anında bile olsa telefonunuzu açıp çocuğunuza “Seni biraz sonra arayacağım.” demenizi şiddetle tavsiye ederiz.
10. Özel vakitler: Eğer birden çok çocuğunuz varsa her biriyle ayrı ayrı kaliteli zaman geçirmek için biraz yaratıcı olmanız gerekebilir. Örneğin çocuklarınızdan biri okuldayken, büyükanne ve büyükbabasıyla zaman geçirirken ya da arkadaşlarıyla birlikteyken diğer çocuğunuzla baş başa keyifli bir yemek yemek ya da sinemaya gitmek, bunu daha sonra farklı biçimlerde diğer kardeşle de yapmak harika bir fikir olabilir. Ebeveynlerini her zaman kardeş ya da kardeşleriyle paylaşmak durumunda kalan çocuklar için yalnızca onlara ayrılmış yarım saatlik bir zaman dilimi bile tahmin edemeyeceğiniz kadar değerlidir.
11. Çevre dostu çocuklar: Bir Pazar sabahı kahvaltıdan sonra çocuklarınız ve mümkünse eşinizle birlikte evin altını üstüne getirip geri dönüşüme verilebilecek naylon poşet, pet şişe, kullanılmış kağıt gibi tüm atıkları toplayın. Ardından çocuklarınızı da alıp belediyelerin her çeşit ürün için ayrı ayrı yerleştirdiği geri dönüşüm kutularının olduğu bir parka ya da meydana gidin ve topladığınız malzemeleri kutulara yerleştirin. Çocuklarla iyi zaman geçirmenin yolları arasında sanırız hem aile bağlarına, hem de çevreye bu derece olumlu katkısı olacak başka bir aktivite yoktur.
12. Film geceleri: Haftada bir kez de olsa bir-iki saat boş vaktinizin olduğu bir akşamı çocuklarınızla birlikte film keyfi yaparak geçirebilirsiniz. Günümüzde ebeveynlerin de çocuklar kadar keyif alabileceği animasyon, komedi ve aile filmleri bulmak mümkün. Koca bir kase patlamış mısırın bu film gecelerine yapacağı katkıdan söz etmeye ise gerek bile yok!
13. Kitap okumak: Tüm ailenin seveceği birkaç kitap bulun ve her akşam ya da haftanın birkaç günü bütün aile salonda toplanıp bunlardan birinden bir ya da birkaç bölüm okuyun. Çocuklarınızın yaşları büyükse ve okumayı biliyorlarsa onu da kitap okuma sırasına dahil edebilirsiniz.
14. Rutinin dışına çıkmak: Kimi zaman çocuklarla kaliteli zaman geçirmek için alışıldık rutinin biraz dışına çıkmak gerekir. Güzel havalarda salon ya da mutfak yerine balkonda yemek yemek, sinema yerine tiyatroya ya da hayvanat bahçesine gitmek, hatta çok nadiren de olsa yemek yerine kocaman birer tatlı yemek bile bunun için yeterlidir.
15. Her güne bir video/fotoğraf: Her gün çocuğunuzla birlikte fazla zamanınız yoksa evinizin içinde ya da sokağınızda, vaktiniz genişse istediğiniz herhangi bir yerde 3-4 tane fotoğraf ya da yarım saniyelik kısa bir video çekmeyi alışkanlık haline getirin. Bir harici bellek, hafıza kartı ya da USB depolama aygıtı edinerek çektiğiniz fotoğraf ve/veya videoları bunun içinde saklayın. Böylece hem gün içinde çocuğunuzla kaliteli zaman geçirmiş, hem onun ilgi alanlarının gelişmesine olanak tanımış, hem de ileride sevgiyle hatırlayacağınız hatıralar biriktirmiş olursunuz.