TKHK’de usulsüz harcama
Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun (TKHK) döner sermaye işletmelerine ilişkin hesapları Sayıştay incelemesine takıldı. İnceleme sonucu kurumla ilgili “Mali tabloların tam ve doğru olmadığı, hesap kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı görüldü” diye not düşen Sayıştay, Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği ve Mali Mevzuat Hükümlerine aykırı olarak, “kurumda menfaat temin etmek suretiyle bütçe dışı harcamalara yapıldığı” tespiti yaptı.
Tamer Arda ERŞİN
Ankara
Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumunun (TKHK) döner sermaye işletmelerine ilişkin hesapları Sayıştay incelemesine takıldı. İnceleme sonucu kurumla ilgili “Mali tabloların tam ve doğru olmadığı, hesap kayıtlarının gerçeği yansıtmadığı görüldü” diye not düşen Sayıştay, Kamu Haznedarlığı Genel Tebliği ve Mali Mevzuat Hükümlerine aykırı olarak, “kurumda menfaat temin etmek suretiyle bütçe dışı harcamalara yapıldığı” tespiti yaptı. Sayıştayın, TKHK 2012 Yılı Denetim Raporu’na göre kuruma bağlı sağlık tesisleri banka hesabı açtı. 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ilgili mevzuatın uygulanmadan açılan hesaplardan Taşıt Kanuna aykırı araç kiralanması olduğu, banka kaynaklarından temsil-ağırlama niteliğinde harcama yapıldığı, normalde bütçeden ödenmesi mümkün olmayan para cezalarının ödendiği ve hastane hizmetleri ile ilgisi olmayan harcama yapıldığı belirlendi.
HESAPLAR ÇELİŞKİLİ
Ayırca raporda kurumun bünyesinde faaliyet gösteren 983 adet döner sermaye işletmelerinin konsolide edilmiş mali tabloları ile diğer belge ve tutanakların birlikte incelenmesinde; mali tabloların tam ve doğru olmadığı, mali tabloların birbirini doğrulamadığı, hesap kayıtlarının gerçeği yansıtmadığına dikkat çekildi.
Kurumun, Tek Düzen Muhasebe Sisteminde (TDMS) yer alan mali bilgi ve tabloların Sayıştay teftişlerince yapılan incelenmesinde; ek ödeme gelir hesaplarının birbiriyle örtüşmediği, Döner Sermaye dağıtımında esas alınan kurumsal performans katsayısının her ay farklı şekilde hesaplandığı, Finansal değerlendirme katsayısının hatalı uygulandığı; kiralama gelirlerinin hatalı muhasebeleştirildiği gibi tespitler yapıldı.
922 BİN NEREDE?
Sayıştaya göre, kuruma bağlı sağlık tesislerindeki ticari alanlara ilişkin ihale işlemleri mevzuata uygun şekilde yürütülmedi. Kira bedelleri ile elektrik, su ve ısınma giderlerine katılım paylarının tam ve zamanında tahsil edilmedi. Ayrıca kurum, sağlık turizmi gelirlerinin incelenmesinde; 2 milyon 371 bin TL gelirin, 922 bin TL’sini ise tahsil edilmedi. Tahsil ettiği kısmı ise “Sağlık Turizmi ve Turistin Sağlığı Kapsamında Yapılacak Muhasebe Kayıtları” düzenlemesine aykırı muhasebeleştirildiği ifade edildi.
SENDİKALAR VE HEKİMLER İTİRAZ ETMİŞTİ
1990’larda döner sermaye sisteminin kurulması ve özel sağlık kurumlarının teşvik edilmesiyle başlayan sağlıkta özelleştirme politikası, 2003 yılından itibaren Dünya Sağlık Örgütünün de etkisiyle Türkiye’de Sağlıkta Dönüşüm Projesi (SDP) adıyla devam etti. SPD çerçevesinde kurulan Türkiye Kamu Hastaneleri Kurumu bünyesinde Kamu Hastaneler Birliği’ni barındırıyor. “Hizmet kalitesinin maksimum seviyeye çıkarılması ve kamu kaynaklarının çok daha etkin bir şekilde kullanılacağı” iddiasıyla oluşturulan kuruma Türk Tabipleri Birliği ve sağlık alanında örgütlü sendikalardan itiraz gelmişti. SPD ve onun bir parçası olan Kamu Hastaneleri Kurumuyla sağlığın metalaşacağı ve özel sektör eline bırakılarak ulaşılamaz hale geleceği belirtilmişti. Ayrıca buralarda çalışan sağlık personelinin de performans uygulaması gibi uygulamalarla ağır koşullar altında çalışmak zorunda bırakılacağına dikkat çekilmişti. Diğer bir amaç ise devlet hastanelerine “genel sekreter” satatüsünde kişiler atanarak, sağlık kuruluşlarının “kâr edebilir” hale getirilmesiydi. Genel sekreterlerin şirketlerin CEO’ları gibi işlev görmesi öngörülüyor.
DEĞERİNDEN FAZLA GÖSTERİLEN FATURALAR!
Sayıştay raporuna göre, sağlık tesisi faturalarında ise serbest kodsuz malzemeler için tamamen beyan esası geçerli olduğu ve hiçbir kontrol yapılmadığı için, bazı sağlık tesisleri tarafından Medikal Ulak’a (MEDULA) girişi yapılan malzemelerin alış fiyatları ve fatura edilmesi gereken tutarlar arasında farklar var. Ayrıca faturaların Sağlık Uygulama Tebliği hükümlerine aykırı olarak fazla gösterildiği de Sayıştay denetçileri tarafından tespit edildi.
Denetim sonucunda kuruma bağlı sağlık tesislerindeki ilaç ve tıbbi malzemeler ile diğer stok işlemlerinin Taşınır Mal Yönetmeliğine uygun olarak yürütülmemesi nedeniyle, fiili stok durumunun diğer kayıtlar ile uyumlu olmadığı ortaya çıktı.