İşletmenin gelecekte yüksek kazanç elde edeceği yönündeki beklentiler, olumlu itibar, geniş müşteri kitlesi ve kurdukları iyi ilişkiler şerefiye olarak ifade edilmektedir.
Finansal Muhaebe Standartları (SFAS 141) esas şerefiye‘nin iki bileşenini şöyle tanımlamıştır. Birinci bileşen “satın alınan işletmenin süreklilik unsurunun gerçeğe uygun değeri” dir. Süreklilik şerefiyesi olarak ifade edilir. Şerefiyenin ikinci bileşeni ise “satın alan ve satın alınan işletmenin net varlıklarının ve faaliyetlerinin birleştirilmesinden elde edilmesi beklenen sinerji ve diğer faydaların gerçeğe uygun değeri birleşme şerefiyesi olarak ifade edilir.
İşletmelerde Şerefiyenin Kaynakları
|Dahil Olan Faktörler||Dahil Olmayan Dış Faktörler||Dahil Olmayan İç Faktörler|
|Düşük Değerlenen Varlıklar||Organizasyon Yapısı||Kuruluş Yeri|
|Açıklanmayan Varlıklar||Yönetim Stratejisi||Pazar Durumu (Rekabet Ortamı)|
|Yüksek Değerlenen Borçlar ve Özsemıaye||Müşteri Portföyü||Yasalar|
|Sinerji Etkisi||Ürün Kalitesi||Sermaye Piyasası|
|Sermaye Maliyeti||Marka||Ortaklık Yapısı|
|Karlılık||Teknoloji|
|Düşük Risk||Bilgi Ağı|
Şerefiyenin kaynaklarda birçok tanımı bulunmaktadır.
- Şerefiye, ticari hayatın içinde diğer aktörlerle iyi ilişkileri ifade eder.
- Şerefiye, müşterilerin işletmeye bağlılığının gerekçesi olan bir değerdir.
- Şerefiye, işletmenini yatırımlarından beklenenin üzerinde kar elde etmesidir.
- Şerefiye, gelecekte elde edilecek karların bugünkü değeridir.
Şerefiyenin üç temel özelliği vardır.
- Şerefiye maddi olmayan bir duran varlıktır.
- Şerefiyenin değeri İşletme bütün halinde satıldığında ortaya çıkar.
- Şerefiyenin değerini tespit etmek kolay değildir.
Şerefiyenin satın alma işleminden kaynaklanan şerefiye ve işletme içi şerefiye olarak ikiye ayrıldığı söylenebilir. Satın alma şerefiyesi işletmenin satın alınmasında gerçeğe uygun defter değerini aşan kısmıdır. İşletme içi oluşan şerefiye ise etkin yönetim ve müşteri ilişkilerinden kaynaklanmaktadır.
Gayrimenkul değerlemede serefiye aynı projede, aynı parselde ya da aynı binada yer alan bağımsız birimlerdeki fiziksel, doğal, islevsel kosullara bağlı olarak ortaya çıkan değer farklılığıdır. Kullanıcıların genel talepleri ve arz değerlendirildiğinde aynı projede, aynı parselde ya da aynı binada yer alan gayrimenkullerin iç mekan düzenlemesi ve büyüklükleri aynı bile olsa değerleri esit olmamaktadır. Bu yönüyle bakıldığında serefiye, bir tür değerlemeyi ifade etmektedir.
Kaynaklar:
Yasin ŞEN-İŞLETME BİRLEŞMELERİNDE ŞEREFİYENİN ÖLÇÜLMESİ
GAYRİMENKUL DEĞERLEMEDE SEREFİYE KRİTERLERİNİN BELİRLENMESİ VE SEREFİYELENDĐİRME Fatma BÜYÜKBAS UMUT-UYGULAMALARI
And ÇAVUSOĞLU-SEREFİYE KAVRAMI VE MUHASEBELESTİRİLMESİ