Bursa Emir Sultan Hamamı
Bursa’da 15. yy.’a tarihlenen eser külliye yapısı içinde yer almaktadır. Banisi Emir Sultan olup, bu yapılar topluluğu içinde Emir Sultan’ın bir de türbesi bulunmaktadır. Bir tarikat külliyesi olarak inşa edildiği için, yapıların merkezinde cami değil tekke bulunmaktadır. Bu yapılar topluluğu cami, tekke, türbe ve hamam dışında imaret, mektep ve medrese binalarından meydana gelmektedir. Sonraki yıllarda bu birimlere ek olarak muvakkithane ve kütüphane ile caminin güney ve batı yönlerindeki çeşmeler eklenmiştir. Bugün yalnızca cami, türbe, çeşmeler ve hamam günümüze ulaşabilmiştir.
Mimari Özellikleri
Hamam, camiinin güneybatısındaki caddenin karşı tarafında inşa edilmiştir. Dikdörtgen planlı bir şemaya sahip olan hamam 34.75x12.35 metre ölçülerine sahiptir. Çifte hamam olarak değil, tek hamam olarak tasarlanan eserin soğukluk bölümü aslında kubbeli olarak inşa edilse de bugün ahşap çatılıdır. Soğukluktan yine kare planlı, kubbesi tromplara oturan küçük bir mekana oradan da ılıklık bölümüne geçilmektedir. Ilıklık bölümünün kubbesi dilimlidir. Kare planlı merkezi bir birimle buna açılan daha küçük boyutlu, kare planlı ve kubbeli üç birimden meydana gelmektedir. Bu küçük yıkanma yerlerinden birinin arkasında helalar yerleştirilmiştir. Sıcaklık bölümünde ise Türk hamam mimarisinin en eski ve en yaygın şeması olan merkezi sofalı ve dört eyvanlı planın üç eyvanlı tipi görülmektedir. Göbek taşının bulunduğu kubbeli merkezi merkanın planı köşeleri pahlı kare biçiminde inşa edilmiştir. Zemini bir seki ile yükseltilmiş olan eyvanlar sivri kemerler ile merkezi birime açılmaktadır. Eyvanların arasında kalan pahlı kenarlardan küçük kapılara kare planlı ve kubbeli iki halvete geçilmektedir. Sıcaklığın arkasında da dikdörtgen planlı ve beşik tonız örtülü su haznesiyle külhan bölümü bulunmaktadır. Bu külliye yapısı yüzyıllar boyu pek çok kez onarım geçirmitir. Vakfiyelerinden elde edilen bilgilere göre tarikat merkezinin kadrosunda çok sayıda kişi çalışmakta, buradan elde edilecek gelirlerin nereye nasıl harcanağı bütün ayrıntıları ile belirtilerek sistematik bir düzenin oturtulduğu anlaşılmaktadır.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
Hatice Sultan
Yavuz Sultan Selim'in kızı olan Hatice Sultan'ın İskender Paşa ile evli olduğu bazı kaynaklarda rivayet edilmektedir. Fakat bilinen o ki 1524 yılında vezirazam Makbul İbrahim Paşa ile 15 gün süren muhteşem bir düğünle evlenmesidir. Sultan Süleyman bu düğün için Sultanahmet Meydanında saray yaptırdı ve burada yapılan düğün Osmanlı hanedanının İstanbul'da yaptığı ilk muhteşem düğün oldu. Bu evlenmeden Mehmetşah adında bir oğulları ve bir kızları oldu fakat Mehmetşah çok yaşamadan vefat etti. Hürrem Sultan'ın entrikalarıyla boğdurulan kocası İbrahim Paşa'nın ölümünden sonra çok yaşamayan Hatice Sultan, ölümünün ardından babası Yavuz Sultan Selim türbesine defnedilmiştir.
-
-
Fatih Sultan Mehmet Köprüsü
Asya ve Avrupa kıtalarını İstanbul Boğazı'nda birbirine bağlayan ikinci köprüdür. Köprü Anadolu yakasındaki Kavacık ile, Avrupa yakasındaki Hisarüstü mevkilerini birleştirmektedir. Anadolu yakasında Kanlıca-Çamlıca, Gebze-Sakarya güzergâhı ile Avrupa yakasında Hisarüstü Kâğıthane, Alibeyköy, Küçükköy ve Mahmutbey’den geçip E-5 karayoluna bağlanan güzergâh üzerinde bulunmaktadır. Bu köprü, ilk yapılan Boğaziçi Köprüsünün 5 kilometre kuzeyinde bulunmaktadır.
-
Adile Sultan
Osmanlı Devleti’nin sultan şairlerinden olmasının büyük öneminin yanında kendisi II. Mahmut, Abdülmecid, Abdülaziz, V. Murat ve II. Abdülhamid’in saltanatını görmüştür. 73 yıllık hayatına birçok iyilikler ve güzellikler sığdıran sultan, ömrü boyunca herkes tarafından hürmet görmüş ve çok sevilmiştir.Annesini erken yaşta kaybedince babası II. Mahmut onu büyütmesi için başka bir kadına vermiş; o da tıpkı öz evladı gibi Adile sultanı yetiştirmiş ve iyi bir tahsil almasını sağlamıştır. Eşi Kaptan-ı Derya Mehmet Ali Paşa’nın ölümünden kısa bir süre sonra kızını da kaybeden Adile Sultan, kendini hayırseverliğe adamış; fakir fukarayı sevindirmekle ömrünü geçirmiştir.
-
Safiye Sultan
Safiye Sultan, III. Murad Han’ın nikahlı eşi ve III. Mehmed’in annesidir. Dönemin yabancı gözlemcileri Safiye Sultan hakkında zeki, akıllı, zarif, hazırcevap, gayet mağrur, basiretli, uyanık, sabırlı ve sözünün eri bir insan olduğunu tasvir etmişlerdir. 2011 yılından itibaren yayınlanan Muhteşem Yüzyıl adlı Türk dizisinde kendisini Gözde Türker canlandırmıştır.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun