Kış bahçelerimiz için bitki seçimi yaparken temel tasarım ilkelerinden faydalanarak; ölçü, biçim, doku, renk, çizgi, dizi, ritm, denge ve vurgu özelliklerini oluşturmak istediğimiz etkiye bağlı olarak en uygun şekilde kullanmalıyız.
Seçim yapacağımız bitkinin rengi dekorasyonda kullandığımız ögeler ile uyumlu olmalı ve doğru kompozisyon oluşturmalıdır. Bitki seçimi ve kış bahçesi tasarımı yaparken boylu bitkiler ile yer örtücü bitkiler arasında ölçü hiyerarşisi yapılmalıdır ancak bitkilerin canlı olduğu unutulmamalıdır. Tasarım yaparken yıllar sonra boylarının ve enlerinin nasıl olacağını, ne kadar bir alan kaplayacağını, seçtiğimiz diğer bitkiler ve mobilyalarla sadece şuan değil yıllar sonra da nasıl uyum sağlayacağını düşünerek hareket etmeliyiz.
Önceki yazımda bahsettiğim gibi kış bahçeleri kullanım amacımıza göre şekillenmektedir. Bitki seçimlerimizi hem kullanım amacımıza göre hem de mekanımızın aldığı ışığa göre yapmalıyız.
Kış bahçesini oluşturduğumuz alanda kullanacağımız yatay formlu bitkiler genişlik, dikey formlu bitkiler ise yükseklik kazandırmada etkilidir. Büyük alanlarda küçük boylu bitkileri tercih ederek daha büyük görünen alanlar oluşturabiliriz. Eğer ferah bir ortama ihtiyacımız varsa gün ışığını aldığımız camekanların önüne zaman içinde o alanı kapatacak bitkiler koymamamız gerekir. Kullanım amacımız daha mahrem ve karanlık bir ortam oluşturmaksa; yuvarlak formlu, mekanı tamamen saracak bitkiler tercih edebiliriz. Çatı, teras, başka bir mekan ile komşu olan bir kış bahçesine sahipsek boylu bitkileri sık kullanarak perdeleme yapabiliriz. Binamızın çevresinde çok fazla yüksek yapı varsa, alanımızda sarkıcı türler kullanmak yükseklik etkisini biraz olsun daha az hissetmemize yardımcı olacaktır.
Bitkilerin kullanımında hepimizin en heyecanlandığı nokta renktir diye tahmin ediyorum. Renklerin günlük hayatımızda bizler üzerinde olumlu ve olumsuz birçok etkisi mevcut. Bitkilerde yaprak, çiçek ve meyve renkleri mevsimlere göre değişik etki oluşturduğu için kış bahçelerimizde aradığımız görsel şöleni ve olumlu psikolojik etkiyi doğru seçimlerle sağlamamız çok kolay. Soğuk renkler mekanları daha geniş gösterirken, kullanılan objeyi daha küçük gösterir. Sıcak renkler ise bu durumun tam tersidir. Eğer ferah ve geniş bir kış bahçesine sahip olmak istiyorsanız, objeleri sıcak renklerde; bitkileri ise daha soğuk renk tonlarında kullanmanız gerekecektir. Mevsimlere göre değişen ve tüm yıl boyunca yaşadığını hissettiren bir kış bahçesine sahip olmak istiyorsanız, tercih ettiğiniz bitkilerin çiçeklenme dönemine dikkat etmenizi öneririm.
Tasarladığımız mekanın karışıklık oluşturmaması ve çok daha rahat algılanabilmesi için vurgu, tasarım sürecinde çok önemlidir. Vurguyu yaptığımız bitki veya bitkiler ilgi çekici olmalı, diğer alandan ayrılmalı ve buna değmelidir. Böylece daha sakin mekanlara sahip olarak gözün diğer alanlara yönlenmesini sağlarız. Tasarıma kontrast ve baskınlık katarak monoton bir alan oluşturmak yerine dinamizmi koruruz.
Kış bahçelerinde ihtiyacımıza göre kullanılabilecek yüzlerce bitki ve kombinasyonu mevcut ancak kullanılabilecek 10 bitki türünü sizlerle paylaşacağım.
Doğru ve hayallerinize en uygun kış bahçesini oluşturmak için peyzaj mimarları ve iç mimarlardan yardım almanızı tavsiye ederim.
1. Cyclamen persicum
Çok yıllık yumrulu bir bitki türü olan siklamen, kasım-nisan aylarında çiçek açar. En belirgin özelliği ise kalp veya böbrek şeklinde olan yapraklarıdır. Beş parçadan oluşan çiçekleri ise beyaz, pembe, alacalı, mor renklerde olabilir.
Siklamen; soğuk havayı seven, aydınlık yer bitkisidir. Yazın dinlenme dönemine geçtiği için kış bahçelerine diğer mevsimlerde renk katmak için kullanılması uygundur. Temiz havaya ihtiyaç duyan bir bitki olduğu için diğer bitkilerden biraz daha uzak tutulmalıdır. Toprağı nemli kalmalıdır.
Eğer sonbahar ve kış aylarında kış bahçenizde çiçek görmek istiyorsanız ve kuzey cepheli bir alana sahipseniz, Cyclamen persicum doğru bir seçim olacaktır.
2. Nephrolepis exaltata
Aşk merdiveni çiçeği; kuzey cepheli, direkt güneş almayan ancak aydınlık kış bahçeleri için uygundur. Her gün püskürterek sulanması, toprağının nemli kalması yeşilliğini koruması için çok önemlidir.
Eğer kış bahçenizde çiçekli bitkilerin yanına tamamlayıcı bir yeşillik katmak istiyorsanız Nephrolepis exaltata doğru bir seçim olacaktır.
3. Guzmania
Son yıllarda sıkça karşılaştığımız Guzmania cinsine bağlı olarak 120’den fazla tür mevcuttur. Tropikal iklim bitkisi olan guzmania, ışık alan, kış aylarında bile 15 derecenin altında olmayan hava şartlarına uygundur.
Guzmania; doğanın, hareketin, yaşamın, bereketin ve var olmanın çiçeğidir.
Çiçek açtıktan sonra başlayan ölme süreciyle birlikte, dipten hızla yeni fideler üretmeye başladığı için aslında aynı zamanda bir başarı hikayesidir. Özünü ve enerjisini bir sonraki nesle aktararak, enerji kaynağına dönüşür.
Bu anlamlı bitkinin renklerinin de anlamlı olduğu söylenir. Siz de güney cepheye sahip kış bahçeniz için anlamlı ve gösterişli bir bitki tercih etmek isterseniz Guzmania doğru seçim olacaktır. Renklerinin anlamlarını da sizinle paylaşmak istiyorum. Kırmızı, enerji ve yaşam; sarı, kötülük getirmeyen şans ve zenginlik; pembe, ölümsüz aşk; turuncu ise önemli bir başarı anlamı taşımaktadır.
4. Passiflora caerulea
Sakinleştirici etkisiyle bilinen ve hem meyve olarak hem çay olarak sıkça tüketilen Passiflora, görkemli mavi-mor-menekşe renkli çiçeği ile bizlere güzel bir görsel seçenek sunuyor.
Haziran ve ağustos aylarında açan çiçekler; hoş ve aromatik bir kokuya sahiptir. Duvara yakın bir alanda yetişecekse sarmaşıklık özelliğinden faydalanılıp nemli ve gölgeli duvar kenarları tercih edilmeli. Saksıda yetiştirilecekse güneşli yerler tercih edilmelidir. Suya en çok çiçeklenme döneminde ihtiyaç duyarlar, çok yıllık ve kolay yetiştirilebilen bir bitkidir.
Eğer yaz aylarında kış bahçenizi çiçeklerle renklendirmek ve aromatik kokularla donatmak istiyorsanız Passiflora’yı kesinlikle tercih etmelisiniz.
5. Sanseveria trifasciata
Bakımı kolay olan iç mekan bitkilerinden olan Paşa Kılıcı, çiçeğe sahip olmasa da; alacalı görüntüsü ve oluşturduğu dikey hissiyat ile görsel olarak etkileyicidir. Gölgeli ve az ışıklı yerlere adapte olup, ışığın fazla olduğu alanda daha iyi bir gelişme sağlar. Susuzluğa dayanıklıdır.
Eğer kış bahçenizde fazla bakım istemeyen ve birçok yerde değerlendirebileceğiniz bir bitki arıyorsanız Sanseveria trifasciata en uygun seçimlerden biri olacaktır. Ayrıca iç mekanlara oksijen sağlama açısından diğer bitkilerden çok daha etkilidir. Havalandırma sorunu olan kış bahçelerinde ve çalışma odası olarak ayrılan yerlerde kullanılırsa; kırtasiye malzemelerinden yayılan zararlı gazları çekerek ferah bir ortam sunar.
6. Crassula ovata
Günümüzde hem kolay bakıma sahip olduğu için hem de yapraklarının dolgunluğu görsel olarak çok ilgi çektiği için tercih edilen sukullent türlerinden biri olan Crassula ovata, kış bahçeleri için güzel tercihlerden biri.
Susuzluğa oldukça dayanıklı olan Crassula ovata, güneş alan yerde yetiştirilmelidir. Güneş ışığının etkisiyle kızarmaya başlayan yaprakları sayesinde çok daha güzel bir görüntü oluşturmaktadır. Dikkat edilmesi gereken nokta, güneş ışığına direkt maruz kalmamalıdır.
Eğer bakımı olay bir bitki tercih etmek istiyorsanız, listenize Crassula ovata’yı kesinlikle eklemenizi öneririm.
7. Chamaecereus silvestrii
Kaktüs türlerini sevenlerin hoşuna gidecek bir tür olan Chamaecereus silvestrii, yılan kaktüsü diye bilinir. Kırmızı çiçekleriyle dikkat çeker ve dikenleri yumuşaktır. Güneşli ve ışıklı yerleri sevmesine rağmen soğuğa da dayanıklıdır. Su ihtiyacı azdır. Sukullentler ile bir arada kullanılarak güzel bir kombinasyon oluşturur.
Eğer kolay bakıma sahip, çiçekli bir bitki istiyorsanız Chamaecereus silvestrii’yi tercih edebilirsiniz.
8. Aphelandra squarrosa
Kırmızı ve sarı renkli çiçeklere sahip olup, yapraklarındaki sarımsı damarla oldukça dikkat çeken bir bitkidir. İlkbahar ve yaz aylarında çiçek açar. Sıcak, aydınlık yerlerde bakılmalı ve toprağı nemli tutulmalıdır. Bakımı ve saksı değişimine özen gösterilmelidir.
9. Streptocarpus
Yediveren Çuhası olarak bilinen ve Afrika menekşesi ile akraba olan Streptocarpus; yıl boyunca dikkat çekici özelliğini korur ve çiçek açar. Çiçek açması için gün içinde 2 saat güneş alabileceği yerde olmalı, diğer zaman dilimlerinde ise yeri aydınlık olmalıdır.
Eğer kış bahçenizde yıl boyu pembe ve mor tonlarında çiçekler görmek istiyorsanız Streptocarpus çok güzel bir seçenek olacaktır.
10. Hypoestes Phyllostachya
Yapraklarının dolgun, canlı ve alacalı renkte olmasıyla dikkat çeken Hypoestes Phyllostachya; yayılıcı yapısıyla ve fazla boylanmamasıyla minyatür alanlarda kullanılmaya uygundur. Yaprak renginin tamamen yeşile dönmemesi için yarı aydınlık alanlarda konumlandırılmalıdır.
Eğer kış bahçenize renk ve hareketliliği daima katmak istiyorsanız yapraklarının muhteşem görüntüsüyle Hypoestes Phyllostachya güzel bir seçim olacaktır.
Keyifli okumalar diliyorum. Teşekkür ederim.
Yazarımızın önceki yazısı Dört Mevsim Yüzümüzü Güldüren Kış Bahçeleri‘ni okudunuz mu?Editörün Notu
Faydalanılan Kaynaklar:
- Arık , A.N (2020). Müstakil konutlarda kış bahçelerinin iç mekan olarak değerlendirilmesi. Yüksek lisans Tezi. İstanbul: MSGSÜ
- https://azbitki.com/sansevieria-trifasciata
- https://elitfeminen.com/guzmanya-cicegi-anlami-yasam/