Kıbrıs Türk Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Ersin Tatar, sözde "Kıbrıs Cumhuriyeti"nin 16 Ağustos 1960 tarihinde kurulmasına rağmen bunu değiştiren ve her yıl "kuruluş yıl dönümü" adı altında 1 Ekim tarihinde törenler düzenleyen Kıbrıs Rum Yönetimi'nin bu tutumunu yazılı bir açıklamayla değerlendirdi.
Kıbrıs Cumhuriyeti'nin, Kıbrıs Türk ve Rum halklarının eşit kurucu ortaklığında 16 Ağustos 1960'da kurulduğunu hatırlatan Tatar, bu ortaklık cumhuriyetinin Rumların Enosis hedefiyle gerçekleştirdikleri 21 Aralık 1963 saldırılarından sonra silah zoruyla bir Rum devletine dönüştürüldüğünü, Kıbrıs Türk halkının da bu cumhuriyetten dışlandığını hatırlattı.
Tatar, Rum devletine dönüştürülen bu cumhuriyetin anayasasının, Rumlar tarafından değiştirilmesinin yanı sıra Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluş yıl dönümü 16 Ağustos 1960 tarihinin de 1 Ekim olarak değiştirildiğini belirterek şöyle devam etti:
"Bu da bize Kıbrıs Cumhuriyeti'nin bir Rum devleti olduğunu gösteren bir diğer gerçektir. Her yıl olduğu gibi bugün yine, Güney Kıbrıs'ta sözde Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kuruluş yıl dönümü adı altında törenler düzenlenecek, bu törenlere Yunanistan hükümeti adına Savunma Bakanı Nikos Panayotopulos katılacak, Rum Milli Muhafız Ordusu'na bağlı askerler ile motorize birlikler ve savaş uçakları da resmi geçitte yer alacaktır. Tüm bunların ana hedefi de KKTC ile ana vatan Türkiye olurken tahrik ve saldırganlık içeren bu tür eylem ve gösterilerin muhtemel bir anlaşmayı dinamitlemek amacı taşıdığını da belirtmekte yarar vardır."
ABD'nin New York kentinde, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres ile yaptığı görüşmede Kıbrıs'ın gerçeklerine dikkati çektiğini, egemen eşit iki ayrı devletin varlığına dayalı çözüm önerilerini tekrarladığını kaydeden Tatar, Rum tarafına da anlaşmaya yönelik diyalog çağrısında bulunduğunu hatırlattı.
Tatar, Rum tarafının her zaman olduğu gibi uzlaşmaz tutumunu sürdürdüğünü belirtti.
Cumhurbaşkanı Tatar, şunları kaydetti:
"Rum Yönetimi Başkanı Nikos Anastasiadis, New York öncesi ve sonrasında bizlere kuruluş tarihini bile değiştirdikleri '1960 Kıbrıs Cumhuriyeti'ne dönelim' çağrısında bulunurken hedeflerinin, halkımızı Rum devletine dönüşen bu cumhuriyete yama yapmak olduğunu bir kez daha gözler önüne sermiştir. Kıbrıs'ta yaşanan gerçekler ortadadır ve 1960'a geri dönmek mümkün değildir. Anlaşmanın tek yolu ise egemen eşit iki ayrı devletin varlığına dayalı çözüm önerimizdir. Bu önerimizden de geri adım atacak değiliz."