Arada sırada yiyecekler bütün gece tezgâhın üstünde kalıyor ve yatak örtüleri değiştirilmiyor. Şimdi temizlik hatalarınızı öğrenin.
Peki, bu durum hayatınızı mikroplara ne kadar maruz bırakıyor? Alışkanlıklarınızın sağlığınıza ne kadar zarar verdiğini öğrenin.
YAZI: JESSICA MIGALA
Temizlik hataları, temizlik yaparken dikkat edilecekler, temizlikte dikkat edilmesi gerekenler gibi başlıkları topladığımız temizlik dosyasını açıyoruz.
FİNCANINIZI HAFTADA BİR YIKIYORSUNUZ?
BU NE KADAR İĞRENÇ? Kahvenizi sade seviyorsanız, şanslısınız: Clemson Üniversitesi yiyecek güvenliği profesörü Doktor Angela Fraser, “Kahvenin antimikrobik özellikleri vardır ve bakterilerin üremesi için gerekli besinleri içermez,” diyor. Süt ve kremalı içeceklerde bulunan protein ve şeker ise buna imkân sağlıyor. Eğer dudaklarınız süt artıklarına prim veriyorsa, milyonlarca mikroba ev sahipliği yapabilirsiniz. Tedbiri elden bırakmayın: Bardağınızı her seferinde yıkayın.
TÜM GÜN DIŞARIDA DURMUŞ PİZZAYI YİYORSUNUZ?
BU NE KADAR İĞRENÇ? Pizzanın kenarları kuru, sosu asidik ve içindeki salam ve sosisler koruyucu katkılıdır. Yani bakteri oluşumunu desteklemez, diyor Fraser. Fakat domatesli ve ıspanaklı bir pizzanız varsa işler değişir: Nemlenmeye müsait malzemeler sizi altüst edecek mikropların yuvası olabilir (ishal ve kusma gibi). En iyisi ilk dört saat içinde pizzanızı buzdolabına koyun ki mikropların cirit atmaya şansı olmasın.
KOKANA KADAR AYNI BULAŞIK BEZİNİ KULLANIYORSUNUZ?
BU NE KADAR İĞRENÇ? O koku, iyi niyetle yapılmış bir fen deneyinin habercisidir. Bir şey kokmaya başladığında, “içinde büyüyen milyonlarca organizma var demektir,” diyor Reynolds. (Hasta olmak içinse sadece yüzlercesine ihtiyaç duyarsınız.) Bunların içinde E.coli ve salmonella da bulunabilir. İdeal olanı, her kullanımdan sonra makinaya atmanız. Eh, bunu kimse yapmayacağına göre, en azından kuruması için bir yere asın. Bu, bakterilerin yüzde 90’ını öldürecektir.
ESKİ SPOR SALONU KIYAFETLERİNİZİ GİYİYORSUNUZ?
BU NE KADAR İĞRENÇ? New Jersey’de bulunan Schweiger Dermatology Group’tan Doktor Jason Miller, “Çoğu erkek muhtemelen hiç rahatsızlık duymadan eski terli tişörtlerini giyebiliyor,” diyor. Kollarınızda ve göğsünüzde akneler çıkabilir; en kötü ihtimalle de stafilokok, mantar ya da kıl kökü iltihabına maruz kalırsınız. Gerçekten de dünkü kıyafetlerinizi giyiyorsanız, spordan sonra benzoil peroksit içeren bir duş jeliyle yıkanarak akneye sebep olan bakterileri öldürün.
KİRLİ NEVRESİMLERDE UYUYORSUNUZ?
BU NE KADAR İĞRENÇ? Birçok insan stafilokok bakterisini bir sorun yaşamadan cildinde taşır. Arizona Üniversitesi Environment, Exposure Science and Risk Assessment Center’dan Dr. Kelly Reynolds, siz uyurken doğal olarak ürettiğiniz bakteriler yeterince ürerse soruna yol açabilir, diyor. Nevresimlerinizi haftada bir yıkamaya çalışın ya da en azından yastık kılıfınızı yıkayın. Ağız, burun ve gözler bakterilerin vücuda giriş yoludur.
TUVALETE GİRDİKTEN SONRA ELİNİZİ YIKAMIYORSUNUZ?
BU NE KADAR İĞRENÇ? Danıştığımız hiçbir uzman bunun kabul edilebilir olduğunu söylemedi, ancak bu en büyük kabahat değil. “Çişinizi yaparken mikrop kapmanız çok olası değil ancak tuvaleti kullanırken dışkınızdan elinize mikroskobik bir parçanın bulaşması tehlikeli olurdu,” diyor Vanderbilt Üniversitesi bulaşıcı hastalıklar uzmanı Dr. William Schaffner. Tabii ki tuvaleti kullandıktan sonra ellerinizi sabunla yıkamanız tartışmaya kapalı bir konu.
TUVALETTE MESAJLAŞIYORSUNUZ?
BU NE KADAR İĞRENÇ? Bunu evde yapıyor ve yalnız mı yaşıyorsunuz? Eğer öyleyse, konuşmanıza devam edebilirsiniz. Ancak umumi tuvalete gelince işler değişir, diyor NYU Tıp bölümünden Dr. Philip Tierno. Bir düşünün: Kapıya ve kapı koluna dokunuyorsunuz, bir virüs kapıyorsunuz ve onu mesajlaşırken telefonunuza aktarıyorsunuz. Daha sonra da telefon ağzınıza doğru geliyor ve virüs içeri giriyor. Bu adi nörovirüslerin bir tanesi bile sizi üç güne kadar tuvalete kapatmaya yetebilir (mesajlaşmak için değil). Cebinizden çıkarmayın.
Hava kirliliği günde 1 paket sigara içmeye eşit
Bilim insanları, hava kirliğine sürekli maruz kalmanın, akciğer ve alt solunum yolları hastalıklarına yakalanma riski bakımından günde bir paket sigara içmeye eş değer olduğu söylüyor.
Sputnik’te yer alan habere göre, sonuçları ABD Tabipler Birliği yayını JAMA Journal’da yayımlanan araştırmada, hava kirliliğine yol açan bileşenlerin güneş ışığıyla etkileşimiyle ortaya çıkan yer seviyesindeki ozon gazının, amfizem gibi, akciğerlerde ve diğer oksijen taşıyan alt solunum organlarında ortaya çıkan, doku ve organlar arasında hava boşlukları oluşturarak vücudun yeterli miktarda oksijen kullanmasını engelleyen rahatsızlıkların ortaya çıkmasında, günde bir paket sigara kadar etkili olduğunu belirledi.
Araştırma kapsamında ABD’nin New York, Los Angeles, Chicago, Baltimore, St. Paul ve Winston-Salem kentlerinde yaşayan, yaşları 45 ve 84 arasındaki 7 binden fazla sağlıklı yetişkini 10 yıl boyunca izleyen bilim insanları, hava kirliliği oranlarının yüksek olduğu söz konusu metropollerde yaşayan kişilerde amfizem ortaya çıkma riskinin, hava kirliliği oranlarının düşük olduğu yerlerde yaşayıp günde bir paket sigara içen bireylere eşit olduğunu ortaya koydu.
Araştırmaya önderlik eden Columbia Üniversitesi’nden Dr. Graham Barr, “Hava kirliliğine maruz kalmanın amfizeme yakalanma riskini belirgin şekilde artırdığını gördük. Bu, günde 1 paket sigara içmeye eş değer bir risk oluşturuyor ve vücuda 3 yıl ilave yaşlanmaya eş değer bir zarar veriyor” ifadesini kullandı.
Araştırmanın yazarlarından, Washington Üniversitesi’nden Dr. Joel Kaufman da “Sigara içmek amfizeme yol açan en önemli etken. Hastalığın ortaya çıkmasında hava kirliliğinin de bu kadar etkili olduğunu görmek bizim için sürpriz oldu” değerlendirmesinde bulundu.
ABD’de daha önce yapılan araştırmalarda da yer seviyesindeki ozon gazı yoğunlaşmasının akut solunum hastalıklarına yol açabileceği konusunda uyarılar içeren araştırmalar yayımlanmıştı. Araştırmalarda ABD’de yalnızca 2011’de solunum hastalıkları kaynaklı hastalıklardan 107 bin kişinin hayatını kaybettiğine dikkat çekilmişti.
4500 yıllık mayadan ekmek pişirdi
Antik Mısır’dan kalma bir çanaktaki mayayı kullanarak ekmek pişiren bilim insanı Seamus Blackley, pişirdiği ekmeğin, diğer ekmeklerden daha lezzetli olduğunu söylüyor.
Fizikçi ve video oyunu tasarımcısı Seamus Blackley, Antik Mısır üzerine çalışmalar yürüten Serena Love ve mikrobiyolog Richard Bowman’la ABD’nin Massachusetts eyaletinde bir araştırmada çalıştığı sırada, Antik Mısır’dan kalma bir çanaktan maya kalıntıları çıkardığını söyledi.
Numunelerin kapların gözeneklerinden toplandığını söyleyen araştırmacı, organizmaları uyandırmadan önce bir sterilizasyon tekniği kullandığını söylüyor.
Metabolizma hızlandırmanın 12 yolu!
Metabolizma hızlandırmanın yollarını merak edenler için 12 tüyomuz var.
Vücudunuz bir makine olsaydı, metabolizmanız işletim sistemi olma görevini üstlenirdi: Bütün girdileri, yani besinleri işleyerek sizi fonksiyonel kılan bir sistem. Onu abur cuburla doldurursanız düşük performans gösterecektir. Sisteminizi daha verimli şekilde kullanmak istiyorsanız, beslenme ve antrenman programlarınızı güncellemeyi deneyebilirsiniz.
Metabolizma nasıl hızlandırılır?
YEŞİLİN GÜCÜ
Tıpkı kahve gibi çay da antioksidan açısından zengindir. Journal of Research in Medical Sciences dergisinde yayımlanan bir araştırmaya göre, günde dört fincan yeşil çay içen tip 2 diyabet hastaları, çay içmeyenlere göre daha fazla kilo verdi ve tansiyonunu düşük tuttu. Bilim insanları, yeşil çaya has bir antioksidan olan kateşinlerin metabolizmayı hızlandırdığını düşünüyor.
KAHVALTI YAP
Bath Üniversitesinin 2018 yılında yaptığı bir araştırmaya göre, günün ilk öğünü metabolizmadaki yağ genlerini pasif hale getiriyor ve vücudu antrenmandan sonraki saatlerde daha fazla karbonhidrat yakması konusunda harekete geçiriyor. İtalyan bilim insanlarının yaptığı birbirinden bağımsız araştırmalara göre, kahvaltı ayrıca dinlenen metabolik değerinizi her akşam aynı yemekleri yemekten daha fazla artırıyor.
BOL BOL SU İÇİN
Yüksek protein diyeti yapan sporcuların metabolizmaları yeteri kadar su tüketmeme sebebiyle sekteye uğrayabilir. Yani bol miktarda su tüketmeniz gerekiyor. Frontiers in Nutrition tarafından yayımlanan ve hayvanlar üzerinde yapılan bir araştırmaya göre, bol su tüketmek vücudunuzdaki yağların parçalanmasına yardımcı olarak kilo vermenizi sağlıyor. Elinize küçük bir bardak alıp ofisinizdeki sebile doğru yürümek, iş gününüzün daha aktif geçmesine yardımcı olabilir.
BİRAZ BAHARAT
Sabah tükettiğiniz yulaf ezmeli karışımınızı tarçınla tatlandırmayı deneyin. Metabolism’de yayımlanan 2017 tarihli bir araştırma, baharatların metabolizmanın ürettiği sıcaklık olan termojenez miktarını artırdığını söylüyor. Tam buğday ekmeğinin arasına fıstık ezmesi ve muz koyarak yaptığınız bir tost da benzer bir etki yaratacaktır.
AKŞAM YEMEĞİ YE
İtalyan bilim insanları tarafından yapılan ve PLOS One’da yayımlanan bir araştırmaya göre, günlük toplam kalorilerinin en büyük parçasını akşam yemeğinde tüketenler, bu öğünü günün daha erken saatlerinde tüketenlere oranla obeziteye iki kat daha meyilli oluyor. Bilim insanları bu tarz beslenmenin metabolik fonksiyonlara katkıda bulunan sirkadiyen ritminizle daha doğal bir uyum yakalamanıza yardımcı olacağını söylüyor.
AYARI KAÇIRMA
PLOS One’da yayımlanan ve Hollandalı bilim insanları tarafından yapılan bir araştırmaya göre, gün içinde büyük öğünler tüketmekten kaçınan erkeklerin, toplam kalori tüketimi aynı miktarda olan erkeklere oranla daha iyi bir iştah kontrolüne ve daha yüksek dinlenen metabolik değere sahip olduğu ortaya çıktı. Acıktığınız zamanlarda fazla yemenize neden olacak brunch’lara meyletmek yerine elma ve armut gibi ufak atıştırmalıkları tercih edebilirsiniz.
İyotlu tuz metabolizma hızlandırır mı?
İYOTLU TUZ KULLAN
Deniz tuzları, tiroidinize metabolizmanızı sağlıklı tutması konusunda yardımcı olan iyot bakımından zengin değildir. Günlük 150 mikrogram iyot tüketmeniz tavsiye edilirken, bu miktar yarım çay kaşığı iyotlu tuza tekabül eder. Ancak iyot alabilmek için balık, süt ürünleri, meyve ve sebze de tüketebilirsiniz.
PEDALLARA ASIL
Kopenhag Üniversitesi tarafından 2018 yılında yapılan bir araştırmaya göre, antrenman sonrasında bisikletçilerin ağırlık kaldıranlara oranla metabolizmayı harekete geçiren FGF21 hormonunun daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Bu nedenle metabolizmanızı hızlandırmak için antrenmanlarınızın sonunda pedal çevirebilirsiniz.
PATLAMA MODUNA GEÇ
İtalyan araştırmacılar, yüksek yoğunluklu kuvvet antrenmanı yapanların geleneksel kuvvet antrenmanları yapanlara oranla egzersiz sonrasında daha fazla kalori yaktığını ortaya koydu. Araştırmalara göre 6 tekrar, 20 saniye dinlenme, 2-3 tekrar, 20 saniye dinlenme ve 2-3 tekrar prensibiyle çalışabilirsiniz. Toplamda iki dakika sürecek üç egzersiz yapın. Set aralarında 30 saniye dinlenerek sekiz seti tamamlayın.
KEMİKLERİNİ GÜÇLENDİR
Kanadalı bilim insanları tarafından 2017 yılında yapılan bir araştırmaya göre, kan dolaşımında kemik hormonu osteokalsin miktarı fazla olan kişiler şekeri ve yağı daha iyi metabolize ediyor. Osteokalsin hormonunuzu artırabilmek için brokoli, soğan, somon ve zeytinyağı tüketebilirsiniz.
ŞALTERİ İNDİR
Şimdiye kadarki tüm ipuçlarını uygulamaya başlasınız bile, kötü bir uyku tüm çabalarınızı boşa çıkarabilir. Yapılan birçok araştırma, yetersiz uykunun metabolizmanızın fonksiyonelliği için bir hayli önemli olan glukoz metabolizmasını ve düzenleyici hormonları olumsuz etkileyebileceğini söylüyor.
TELEFONU DA KAPAT
Geceleri Instagram’da gezinmenin tek kötü yanı uykunuzun bölünmesi değildir. Zira bu davranış kilo almanıza da neden olabilir. Northwestern Üniversitesinde yapılan bir araştırmaya göre, cihazınızdan yayılan mavi ışık insülin direncinizi artırarak vücudunuzun kan dolaşımınızdaki glukozu temizleme kabiliyetini düşürebiliyor.
E-Bülten’e kayıt olun!
Sosyalben Store & Sarev İş Birliği Paylaşarak Çoğaltıyor
Bridgestone İpek Şenoğlu Cup – Sarar Sponsorluğu
Mango Erkeği Hugo Sauzay’dan tavsiyeler
Popüler