Yargı Paketi Olarak Anılan İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu Tarafından Kabul Edildi
Yargı Paketi olarak da anılan İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun Teklifi, TBMM Adalet Komisyonu tarafından kabul edildi.
İcra ve İflas Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun 30 Kasım 2021 tarihli ve 31675 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanmış olup; Torba Kanun, yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir. İlgili kanun icra ve iflas dairelerinin işleyişi, icranın geri bırakılması, cebri icra ve satış gibi çeşitli İcra ve İflas Kanunu konularında önem arz eden esaslı birtakım değişiklik ve düzenlemeler getirmektedir.
Torba Kanun ile İcra ve İflas Kanunu’na getirilen düzenlemelerden bazıları aşağıdaki gibidir:
- Teklife göre, iş yoğunluğunun veya personel sayısının fazla olduğu icra dairelerinde; dairenin düzenli, uyumlu ve verimli çalışmasını sağlamak için Adalet Bakanlığınca, icra müdür ve müdür yardımcıları arasından, icra müdürünün yetkilerini haiz bir "icra başmüdürü" görevlendirilebilecek.
- İş yoğunluğunun veya icra dairesi sayısının fazla olduğu illerde Adalet Bakanlığınca yetki çevresi de belirlenmek suretiyle bir veya birden fazla icra daireleri başkanlığı kurulabilecek. Başkanlıkta bir başkan ile yeteri kadar başkan yardımcısı bulunacak. Başkan birinci sınıf olmuş, başkan yardımcısı ise birinci sınıfa ayrılmış adli yargı hakim ve cumhuriyet savcıları arasından muvafakatleri alınarak Bakanlıkça atanacak. Ayrıca başkanlıkta, yeteri kadar icra başmüdürü, icra müdürü, icra müdür yardımcısı, icra katibi ve memur görevlendirilecek.
- İcranın geri bırakılması kararı, takibin yapıldığı yer icra mahkemesi tarafından verilebilecektir. Böylelikle, İcranın geri bırakılması (tehir-i icra) kararını verme yetkisi Bölge Adliye Mahkemesi ile Yargıtay’dan alınmıştır.
- Bölge adliye mahkemesinin başvurunun esastan reddine ilişkin kararına karşı temyiz yolunun açık olması hâlinde, temyiz yoluna başvurma süresinin dolmasına kadar icranın geri bırakılması kararının etkisi devam edecektir.
Böylece, icranın beri bırakılması kararının etkisinin temyiz yoluna başvuru süresinin sonuna kadar devam edip etmediği konusunda uygulamada yaşanan tereddütler giderilmiştir.
- Haczedilmiş ancak muhafaza altına alınmamış mallar satış talebi üzerine muhafaza altına alınacak veya ihale alıcısına teslime hazır hale getirilecek, aksi halde satış yapılmayacaktır.
- İstihkak iddiasında bulunan üçüncü kişinin haczedilen malın yedieminliğini kabul etmesi halinde mal muhafaza altına alınmayacaktır. Ancak, İcra ve İflas Kanunu uyarınca takibin devamına karar verilmesi durumunda mal muhafaza altına alınabilecektir.
Borçlu, hacizli malın satışını bizzat isteyebilecektir.
- Hacizli malların satış isteme süreleri yönünden taşınır ve taşınmaz mal ayırımı kaldırılmış ve taşınır için satış isteme süresi taşınmazlarda olduğu gibi 1 yıl olarak kabul edilmiştir.
- Haczedilen malların satışının hızlı bir şekilde yapılabilmesi için satış talebiyle birlikte kıymet takdiri ve satış giderlerinin tamamının peşin olarak yatırılması zorunluluğu getirilmiştir.
- Borçlunun borcunu muntazam taksitlerle ödemeyi taahhüdü veya alacaklı ile borçlunun hacizden önce ya da hacizden sonra borcun taksitlendirilmesi için yapacakları sözleşme nedeniyle icra dairesinde düzenlenecek tutanak veya kâğıtların damga vergisinden istisna olacağı düzenlenmiştir.
- Borçlu, kıymet takdirinin tebliğinden itibaren 7 gün içinde haczedilen malının rızaen satışı için kendisine yetki verilmesini talep edebilecek, kıymet takdiri yapılmadığı durumlarda kıymet takdiri yapılmasını isteyebilecektir.
- Rızai satışta bedel, en az malın muhammen kıymetinin %90’ına karşılık gelen miktarı ile o malla güvence altına alınan ve satış isteyenin alacağına rüçhanı olan alacakların toplamından hangisi fazla ise bu miktarı ve ayrıca bu miktara ilave olarak bu aşamaya kadar bu mahcuz için yapılan takip masrafları toplamı kadar olacaktır.
- Haczolunan mallar için açık artırmanın bütünüyle UYAP sistemine entegre elektronik satış portalında yapılması kabul edilmekte ve açık artırmanın fiziki ortamda tamamlanması uygulamasından vazgeçilmektedir.
Bu kapsamda, elektronik satış portalının işleyişini ya da güvenliğini tehlikeye sokan veya satış portalına erişimi engelleyen ya da zorlaştıran nitelikte eylemlerde bulunanların satış portalına girişlerinin 3 ay süreyle engelleneceği düzenlenmiştir.
- Kıymet takdirine ilişkin şikâyet yetkisiz icra mahkemesine yapılırsa, icra mahkemesi evrak üzerinde inceleme yaparak başvuru tarihinden itibaren en geç on gün içinde yetkisizlik kararı verecek ve dosyayı resen yetkili icra mahkemesine gönderecektir.
Böylece, kıymet takdirine ilişkin şikâyetin yetkili mahkemece bir an önce ele alınması amaçlanmaktadır.
- İhale alıcısı tarafından, ihalenin feshi talep edilmiş olsa dahi artırma sonuç tutanağının ilanından itibaren 7 gün içinde satış bedeli nakden ödenecektir.
SONUÇ
Öngörülen değişiklikler, mevcut sistem ve uygulamadaki eksikliklerin giderilmesine, icra ve iflas hukuku işlemlerinde teknoloji kullanımının yaygınlaştırılmasına hizmet etmektedirler. Bununla beraber değişiklikler, pandemi sürecinin de bir zorunluluğu olarak gelmiş olan seyahat ve fiziki temasın azaltılması hususuna da hizmet etmektedir.