Hiç kimse zeki olarak doğmaz. Elbette kalıtımsal olarak genlerden yeni doğanlara bazı karakter özellikleri aktarılır ama unutmayın ki; hepimiz eşit şekilde doğarız. Bebeklerin gelişiminin daha anne karnında başladığı söylenmektedir. Çocukların yetişme koşulları ve çevresel faktörler, gelişim süresinde oluşan zihinsel ve karakteristik yapılarını önemli şekilde şekillendirmektedir.
Dünya çapında yapılan bilimsel araştırmalar sonucunda ortaya çıkan bir gerçek var. Ne kadar çok uygulama yapar, çalışırsanız beyin organınız da o yapacağınız işe uygun gelişir. Beyin gelişimi ile birlikte odaklandığınız uygulamanın başarıya ulaşması için vücudumuz bile ihtiyaç duyulan şekilde gelişir. Ben bir antrenör ve spor koçu olarak satranç sporcularımda bu nörolojik zihinsel çalışmaları da uyguladığımı belirtmek isterim. Son yaptığım araştırmalar sonucunda zihin kontrolü ve uygulama metotlarının ülkemizde dikkate alınmasa da Dünya çapında tüm sanat ve sportif alanlarda kullanıldığını gördüm.
Hangi dalda olursa olsun, kişinin yeteneği olmasa da istediği hedefe, sıkı ve doğru bir çalışmayla varabileceği bilimsel çalışmalarla kanıtlanmış durumdadır. İster iyi bir satranç ustası GM olmak için, ister Dünya çapında iyi bir tenisçi olmak için, ister iyi bir keman virtüözü olmak ya da üst düzey bir piyanist olmak için, kısaca hangi alanda olursanız olun yapmanız gereken belirli bir disiplin altında ON BİN (10.000) saatlik bir çalışma yapmaktır. Böyle bir çalışma temposu çoğunlukla her kişiyi başarının zirvesine çıkartabiliyor. Söylendiğinde kulağa kolay gibi gelen bu çalışma saati sakince düşünüldüğünde bunun o kadarda kolay olmadığı ortaya çıkmaktadır. Bu kadar çalışmak için kişinin oldukça uzun yıllara ihtiyacı vardır. Çalışma ve uygulama için harcanacak saati ister beş yılda tamamlayın, ister on yılda. Fark etmiyor, sonuçta başarılı olmak kaçınılmaz.
Yetenek olmadan insan nasıl müzisyen olabilir, nasıl sporcu olabilir, dediğinizi duyar gibiyim. Başarı için öncelikle sıkı ve disiplinli bir şekilde çalışmak gereklidir, yetenek ise ikinci planda kalmaktadır. Belirlemiş olduğunuz dalda başarılı olmak için belirttiğim sıkı çalışma temposuna uymanız sizi başarı basamaklarına adım adım çıkaracaktır. Elbette kişide o işe karşı bir yetenek varsa süresel olarak belirlenen çalışma temposu daha aşağılara çekilebilir ve daha farklı başarılara imza atılabilir. Yetenek başarı için gereklidir ama olmazsa olmaz bir şart değildir diyebilirim. Yetenekten çok seçilen branşa kişinin yatkın olması gelişim için daha önceliklidir. Bu nedenle özellikle anne ve babalar çocuklarının gelecekte seçtiği dalda başarılı biri olmasını istiyorsa okul öncesi spor veya sanat dalı için karar vermeli ve o konuda çocukların yetişmesi için sabırlı bir şekilde çaba göstermelidir.
Neden okul öncesi dedim, çünkü zaman en değerli hazinemiz. Okul öncesi yaşlarda bir çocuk, haftada birkaç saatlik çalışmayla başladığı satranç, spor veya müzik çalışmasını yaşı ve bilgisi arttıkça çalışma temposunu da kademeli şekilde arttırmalıdır. Ayrıca, okul öncesi çocuklar hangi branşta temel eğitim aldılarsa o branşı severler ve tutkulu bir şekilde sahiplenirler. İşin tutkulu bir şekilde yapılması, çocukların çalışma ve uygulamaları daha kolay şekilde yapmasını sağlar. Yaş önemli değil derseniz çocuğunuz istediği yaşta başlayabilir. Çocuğunuz 10.000 saatlik çalışmayı hangi yaş basamağında geçerse o yaşta bir satranç ustası, süper bir sporcu, çok üst düzeyde bir müzisyen veya seçtiği branşta bir dahi olacaktır.
TURGAY ÜLKER
Akıl ve Zeka Oyunları Eğitmeni
Üst Kademe Satranç Antrenörü, Spor Koçu