Zehirlenme belirtileri arasında, kişiden kişiye farklılıklar gösterse de bulantı, kusma, baş dönmesi, karın ağrısı ve ishal yer almaktadır. Zehirlenme genellikle kişinin yediği yiyeceklerden kaynaklanır. Kişi kendinde herhangi bir zehirlenme belirtisi fark ettiği anda acil bir şekilde tıbbi destek almalıdır.
Zehirlenme Olunca Ne Yapılır?
Zehirlenmenin türüne göre yapılacak ilk yardım farklılıklar göstermektedir. Genellikle zehirlenme türleri arasında solunum yolu zehirlenmeleri, cilt yolu zehirlenmeleri, sindirim yolu zehirlenmeleri yer almaktadır. İlk yardım yapılacak kişinin hangi türde bir zehirlenme yaşadığı tespit edilerek, zehirlenme tedavisi ona göre yapılmalıdır. Yapılacak tedavi şu şekilde sıralanmaktadır;
- Solunum yolu zehirlenmelerinde ilk yardım;
Hasta öncelikle temiz havaya çıkarılmalıdır. Kapalı bir ortamda ise pencere ve kapılar açılarak ortam havalandırılmalıdır. Hastanın genel durumu incelenmeli ve yaşamsal belirtileri kontrol edilmelidir. Bilinç kapalı ise tıbbi müdahale istenmelidir. Hastayı korumak için gerekli önlemler alınmalıdır.
- Cilt yolu zehirlenmelerinde ilk yardım;
Hasta kontrol edilerek, yaşamsal bulgulara dikkat edilmelidir. Hastanın ve diğer kişilerin ellerinin zehirli madde ile teması engellenmelidir. Zehrin bulaşmış olabileceği giysiler mekandan uzaklaştırılmalıdır. Hastanın zehir bulaşmış uzuvları 15-20 dakika bol su ile yıkanmalıdır. Gerekli durumlarda tıbbi yardım istenmelidir.
- Solunum yolu zehirlenmelerinde ilk yardım;
Öncelikle hastanın bilinç durumu kontrol edilmelidir. Hasta zehirli maddeye ağzı ile temas ettiyse, ağız su ile çalkalanmalı ve hasta gözlem altına alınmalıdır. Hastada zehirlenme belirtilerinden kusma, bulantı ve ishal görülmesi hâlinde tıbbi yardım istenmelidir. Bu zaman diliminde hasta kusturulmaya çalışılmamalıdır.
Gıda Zehirlenmelerine İyi Gelecek Besinler
Gıda zehirlenmelerinin tedavisi evde yapılmamalı ve tıbbi yardım alınmalıdır. Kişi zehirlenmenin ardından susuz ve yorgun düşebilir. Bu nedenle kişinin vücuduna iyi gelecek ve vücudun kaybettiği suyu ona geri verecek bazı besinler bulunmaktadır. Bu besinler açıklanacak olursa;
- Yoğurt ilk tercih edilen besinler arasında yer almaktadır. Anti bakteriyel özelliği olan yoğurt, kişinin vücuduna probiyotik sağlamaktadır. Yoğurda eklenecek olan bir çay kaşığı çemen tohumu, karın ağrılarına iyi gelecek ve bulantı ve kusmayı kesecektir.
- Bir diğer besin ise muzdur. Gıda zehirlenmesi sonucu ortaya çıkan kusma, ishal ve bulantı gibi belirtileri azaltmak için muz tercih edilmektedir. Sindirimi kolay olduğundan daha çok kullanılan besinler arasındadır.
- Zehirlenme durumunun ardından, vücudun bakterilerle savaşması için sarımsak kullanılması tavsiye edilmektedir.
- Tercih edilen bir diğer besin ise limondur. Limon içerisinde bulundurduğu asit ile vücutta meydana gelen bakterileri öldürecektir.
Zehirlenmelere Karşı Alınacak Önlemler
Her geçen yıl zehirlenmeler nedeniyle onlarca kişi ölmektedir. Genellikle solunum yolu zehirlenmelerinden çok sayıda insan hayatını kaybetmektedir. Bunun nedeni kış aylarında yakılan soba ve şofben kazalarıdır. Alınabilecek ufak tefek önlemlerle zehirlenmelerin önüne geçilmektedir. Bu önlemler şu şekildedir;
- Kişiler kullandıkları ısıtma cihazlarının kaliteli olup olmadığını kontrol etmeli ve garanti belgelerini dikkatlice incelemelilerdir.
- Kullanılan kömürün standartlara uygun olması gerekmektedir. Satış izni olmayan satıcılardan alışveriş yapılmamalıdır.
- Soba yakılırken dikkat edilmeli, çok fazla doldurulmalıdır.
Bunların yanında zehirlenmelerin çeşitli nedenleri olabilir, ancak bazı önlemler alarak zehirlenmelerden kaçınmak mümkündür. İşte zehirlenmeden sakınmak için dikkate almanız gereken bazı önemli adımlar:
- Yiyeceklerinizi doğru şekilde saklamak ve hazırlamak önemlidir. Gıdaları uygun sıcaklıkta tutun, çiğ ve pişmiş yiyecekleri ayrı kaplarda saklayın ve temizlik kurallarına uyun. Ayrıca bozulmuş veya geçmiş tarihe sahip gıdaları tüketmekten kaçının.
- İlaçları doktor veya eczacınızın talimatlarına göre kullanın. Doz aşımından kaçının ve ilaçlarınızı çocukların erişemeyeceği bir yerde saklayın.
- Temiz ve güvenli su içmek için kaynağından emin olun. Musluktan akan suyu arıtma cihazlarıyla filtreleyebilir veya şişelenmiş su tercih edebilirsiniz.
- Evde temizlik ürünleri veya hava temizleyiciler gibi kimyasal maddeleri kullanırken etiket talimatlarını takip edin. Bu maddeleri çocukların erişemeyeceği bir yerde saklayın.
- Besin takviyeleri veya bitkisel ürünleri kullanırken dikkatli olun. Kaliteli markaları tercih edin ve doğru dozajı aşmamaya özen gösterin.
- Bilmediğiniz bitkileri veya mantarları toplamaktan kaçının. Bu tür bitkilerle ilgili bilgi almak için uzmanlardan yardım alın.
- Evde doğalgaz, kömür veya odun yakarken havalandırmayı sağlayın. Karbon monoksit dedektörleri kullanarak gaz kaçaklarına karşı önlem alın.
- Zararlı böceklerle mücadele için profesyonel ilaçlama hizmetleri alın. Evdeki ilaçlama işlemlerini kendiniz yapmayın.
Bu noktalara dikkat edildiğinde hâlâ kişilerde zehirlenme belirtileri bulunuyorsa, acilen tıbbi destek alınmalı ve en kısa sürede ambulans çağrılmalıdır.