Ek Ders Fiyatı Ödenmedi ! Eğitim ve Bilim İşçileri Sendikası (EGİTİM SEN), zelzele bölgesindeki okullarda, özel öğretim okullarında ve 12. sınıflarda öğrenci olmadığı gerekçesiyle ek ders ücretelerinin hukuka muhalif bir formda ödenmediğini savundu.
Sendika, Ulusal Eğitim Bakanlığı’na mevzuyla ilgili dilekçeyle başvurdu.
Sendika tarafından Ulusal Eğitim Bakanlığı’na gönderilen dilekçe şöyle,
YKS İmtihanlarına Hazırlanan 12. Sınıflar Derslere Devam Etmiyor
“Bakanlığınıza bağlı liselerin 12. sınıf öğrencilerinin çoğunluğunun YKS imtihanlarına hazırlanmaları sebebi ile eğitim- öğretim yıllarının son aylarında derslere devam etmediği, kimi sınıflara hiç öğrenci gelmediği, ders öğretmenlerinin fiilen ders işlemeye hazır durumda okulda bulunmalarına rağmen fiilen ders işlenmediği, öğrencilerin devamsızlık sürelerinin vakit zaman düzenlemeler ve duyurularla uzatıldığı bilinmektedir. Ulusal Eğitim Bakanı Mahmut Özer, son olarak katıldığı bir televizyon programında 12. sınıf öğrencilerinin Yükseköğretim Kurumları Sınavı’na “daha rahat hazırlanabilmeleri için” devamsızlıktan muaf tutulacağını açıklamıştır. Lakin 12. sınıf öğretmenlerinin ek ders saatleri ve ücretleri hakkında bir düzenleme yahut duyuru yapılmamış, öğretmenlerin ek ders ücretlerin ödenmesinde vilayet ulusal eğitim müdürlükleri ve ilçe ulusal eğitim müdürlükleri tarafından farklı uygulamalar gerçekleşmiştir. Hakkaniyete muhalif uygulamalarla ilgili şikâyetler, üyelerimizce tarafımıza iletilmektedir”
Öğretmenlerin Ek Ders Ücretleri
Yine Kahramanmaraş merkezli sarsıntılar nedeniyle olağanüstü hal ilan edilen vilayetlerde orta verilen eğitim öğretim faaliyetlerine yine başlanmıştır. Bu vilayetlerdeki öğrenci sayısının azalmasından ötürü birtakım sınıflara devam eden öğrenci bulunmaması nedeniyle okul yönetici ve öğretmenlerinin ek ders saatlerinde önemli düzeyde azalma olmuş, daha önce ek ders görevi verilen öğretmelere gelinen aşamada ek ders görevi verilememiştir. Bu vilayetlerde ikamet eden ve zelzele nedeniyle ikametini başka vilayetlere taşıyan, eğitim öğretime yine başlanması üzerine afet kapsamındaki vilayetlerde görev yaptıkları okul ve kurumlara dönmek zorunda kalan öğretmen ve yöneticilerin, aylık karşılığı ders görevi dışındaki ek ders ücretleri ile yönetim, hazırlık ve planlama görevi karşılığı ek ders ücretlerinin ödenmediğine yönelik sıkıntılar hala giderilmemiştir.
Rehber Öğretmenler ve Özel Eğitim Öğretmenleri
Son olarak da Bakanlığınıza bağlı özel eğitim kurumlarında görev yapan rehber öğretmenler ile özel eğitim öğretmenlerine, kurum ve okullara öğrencilerin devamsızlığı gerekçe gösterilerek aylık karşılığı ders görevi dışındaki ek ders ücretlerinin ödenmediği ile ilgili meseleler sendikamıza iletilmektedir.
Bu sıkıntıların çözümü, hukuka tersliklerin giderilmesinin önünde mahzur bulunmamaktadır. Şöyle ki:
25 Ağustos 2021 tarihli ve 31579 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan “Kamu Görevlilerinin Geneline ve Hizmet Kollarına Yönelik mali ve Toplumsal Haklara İlişkin 2022 ve 2023 Yıllarını kapsayan 6. Dönem Toplu Sözleşmenin”, “Eğitim, Öğretim ve Bilim Hizmet Koluna İlişkin Toplu Sözleşme” bölümünün “Ders Görevinin Yapılmış Sayılacağı Haller” başlıklı 2. Hususu, “Milli Eğitim Bakanlığına bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ders yılı içerisindeki iş günlerinde genel idari müsaadeli olmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler ile öğrencilerin çeşitli nedenlerle sınıf yahut okul bütünlüğünde müsaadeli sayılmaları sebebiyle eğitim ve öğretim faaliyetlerini fiilen yerine getiremeyen yönetici ve öğretmenler bu sürede üzerlerinde bulunan aylık karşılığı ders, varsa ek ders, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevini yapmış sayılır.” içeriklidir. Toplu sözleşmenin bu düzenlemesine karşıt bir yasa hükmü mevcut olmadığından, boşluk yasa ile eşit değerdeki bu hüküm ile doldurulmuştur.
Benzer sıkıntılar toplu sözleşme düzenlemesinden önce de yaşanmış, üyelerimizin taleplerinin reddi üzerine üyelerimizi temsilen Sendikamızın açtığı davalarda yönetim mahkemeleri aşağıdaki kararları vermiştir:
• Danıştay “Her ne kadar, davalı Trabzon Valiliğince, davacı tarafından, 14-15 Haziran 2010 tarihlerinde yoklama fişinin doldurulup, 16-18 Haziran 2010 tarihlerinde ise yoklama fişinin doldurulmadığı görüldüğünden fiilen derse girilmediği ileri sürülmekte ise de evraka sunulan 2009-2010 Öğretim Yılının 3/D Sınıfı Ders Defterinin uyuşmazlık konusu döneme ilişkin kısmı incelendiğinde; sınıf öğretmeni olan davacı tarafından 14-18 Haziran 2010 tarihlerinde günlük 6 ders saati üzerinden her ders saati için ayrılan bölümlerin tamamının haftalık ders programı dâhilinde hangi mevzuların işlendiği yazılıp, imzalanmak suretiyle doldurulduğu ve tekrar 16–18 Haziran 2010 tarihlerine ilişkin yoklama fişinin de sınıf mevcudunun eksiksiz olduğu anlaşılacak şekilde doldurulup imzalandığı anlaşıldığından, 16-18 Haziran 2010 tarihlerinde öğretmen olan davacı tarafından fiilen ek ders görevinin yerine getirildiği, hatta öğrencilerinde bu derslere eksiksiz olarak katıldığı görülmektedir.
Ek Ders Danıştay Kararı
Bu durumda, dava konusu olayda ek ders ücreti ödenebilmesi için, fiilen ek ders görevinin yapılmış olması şartının gerçekleştiği anlaşıldığından, davalı Trabzon Valiliğince tesis edilen dava konusu ferdî işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.”
(Danıştay 11. Daire 21.10.2015 tarihli ve 2015/3717 E. 2015/4835 K.)
Karara karşı Bakanlık tarafından temyiz yoluna başvurulmuş, Danıştay İdari dava Daireleri Şurası Danıştay 11. Dairesi kararının onanmasına karar vermiştir (Danıştay İdari Dava Daireleri Konseyi, 12.04.2018 tarihli ve 2016/2601 E. 2018/1735 K.)
12. sınıf öğrencilerinin derslere devam etmediği gerekçesi ile istemi reddedilen öğretmen hakkında “… 22.04.2013 tarihinde fiilen ek dersin işlenmediği sabit ise de; bu durum davacının kusuru nedeniyle değil büsbütün davacının iradesi dışında, 12/C sınıfı öğrencilerinin derslere girmemesi nedeniyle gerçekleştiği, dolayısı ile fiili imkânsızlık nedeniyle davacı tarafından ek ders görevinin ifa edilmediği dikkate alındığında dava konusu işlemde hukuka uyarlık görülmemiştir.” gerekçesi ile işlemin iptaline, ek ders ücretinin ödenmesine karar verilmiştir (Edirne İdare Mahkemesi, 03.12.2013 tarihli ve 2013/717 E. 2013/1234 K.).
Özel eğitim öğretmenine ek ders ücretinin ödenmemesi işleminin iptali istemi ile açılan davada Hatay İdare Mahkemesi kararında: “Yukarıda anılan Bakanlar Şurası Kararı’nda belirtilen, ek ders ücretinin ödenebilmesi için, dersin fiilen yapılmış olması şartı, ek ders göreviyle görevli öğretmenden kaynaklı bir mazeret nedeniyle dersin işlenememesi hali olarak değerlendirilmekte ve görevli öğretmenden kaynaklanmayan nedenlerden ötürü dersin işlenememesi hallerinde ek ders görevinin yerine getirildiği kabul edilmektedir. Bu durumda, ek dersin davacının kusurundan ötürü değil fiili imkânsızlıktan işlenememiş olması nedeniyle, davacının, 21,22,24/04/2015 tarihlerinde toplam 8 saat ek ders ücretinin ödenmesi talebinin reddedilmesine ilişkin dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” denilmektedir.
Ek ders ücreti, ek ders görevini yerine getiren öğretmen ve yöneticilere emekleri karşılığında ödenen ücrettir. Ders görevini fiilen yerine getirmeye hazır öğretmen ve yöneticilere ek ders ücreti ödenmemesi onların emeklerinin görmezden gelinmesi manasında kamu faydasına ve hakkaniyete terstir. Hususun mevzuat kapsamında açıkça düzenlenmemiş olması, uygulamada sorunun çözümüne mani bir mazeret olarak değerlendirilmemelidir. Toplu sözleşme ise yasa hükmünde olduğu, toplu sözleşmeyle yasa hükümlerinin çalışanlar lehine değiştirilebileceği, değişikliğin nitelik prestiji ile yasa üzere bağlayıcı sonuç doğuracağı bakanlığınızca da bilinen bir gerçektir. Başta zelzele bölgelerinde görev yapan öğretmen ve yöneticiler olmak üzere öğrencilerin devamsızlığı gerekçesi ile ek ders ödenmemesi uygulamasına bir an önce son verilmelidir. Aksi halde üyelerimiz ve misal sorun yaşayan öğretmen ve yöneticiler hukuka ters işlemlerin iptali istemi ile idari yargıya başvuracak, Bakanlığınız dava açan çalışanının kayıpları ile birlikte yargılama masrafları ödemek zorunda kalacaktır ki, bu aşamaya gelinmesinde hukukî ve ekonomik fayda bulunmadığı açıktır.
Ders Niteliğinde İdare ve Hazırlık, Planlama Misyonu Karşılığında Ek Ders Fiyatı Ödenmeli
Yukarıda açıklandığı üzere, ders görevini fiilen yapmak üzere görev yaptığı kurumda hazır bulunan öğretmen ve yöneticilerine aylık karşılığı ders görevi dışındaki ek ders görevi, ders niteliğinde yönetim, hazırlık ve planlama görevi karşılığı ek ders ücretlerinin ödenmesini engelleyen mevzuat ve yasa hükmü bulunmamaktadır. Ders görevini fiilen yapmak üzere görev yaptığı kurumda hazır bulunan lise 12. sınıf öğretmenlerinin ve yöneticilerin, özel eğitim kurumlarında görev yapan öğretmen ve yöneticilerin öğrencilerin ve Kahramanmaraş merkezli zelzeleler nedeni ile olağanüstü hal ilan edilen vilayetlerde görev yapan öğretmen ve yöneticilerin öğrencilerin devamsızlığı yahut öğrenci bulunmayışı sebebiyle ek ders görevlerini fiilen yerine getirememeleri halinde, kendilerine verilmiş ek ders görevleri varsa bu görevlerini yapmış sayılmaları, ek ders ücretlerinin takımlarının bulunduğu kurumca ödenmesi zaruridir. Uygulamada eşitlik ve istikrarın sağlanması, öğretmen ve yöneticilerin mağduriyetlerinin giderilmesi için Bakanlığınız ilgili Genel Müdürlükleri ve taşra ünitelerince gereğinin yapılmasını, sonuç hakkında Sendikamızın bilgilendirilmesini umuyoruz. (BSHA – Bilim ve Sıhhat Haber Ajansı)