BT anjiyografi nedir, hangi durumlarda gerçekleştirilir?
BT anjiyografi, kan damarlarının değerlendirilmesini sağlayan Bilgisayarlı Tomografi tetkikidir. BT anjiyografi ile beyin, boyun ve kalp damarları ile göğüs kafesi içinde ve karın içinde yer alan büyük damarların, kalp damarlarının, ayrıca kol ve bacak damarlarının görüntülenmesi mümkündür. Bu yöntemle başta damar daralması, tıkanıklığı ve balonlaşması (anevrizma) olmak üzere pek çok damar hastalığı tanısı konabilir ve takibi yapılabilir.
Bazı bölgelerde kan damarlarının değerlendirilmesinde Renkli Doppler Ultrasonografi (RDUS, renkli ultrason) ilk görüntüleme yöntemi olarak tercih edilir. İleri değerlendirme gereken ya da RDUS ile değerlendirmenin mümkün olmadığı durumlarda BT anjiyografi ya da MR anjiyografi, kasık ya da koldan yapılan anjiyografiye göre daha hızlı ve az komplikasyonu olan bir yöntem olarak tercih edilebilmektedir. Günümüzde kasıktan ya da koldan yapılan girişimsel anjiyografi işlemi tanı koymaktan çok balon ya da stent yerleştirme gibi tedavi edici işlemler için kullanılır.
BT Anjiyografi nasıl gerçekleştirilir?
BT anjiyografi, ortasından hasta yatağının geçtiği bir açıklığı olan kutuya benzer bir cihazda gerçekleştirilir. Yatakta sırt üstü yatan hastanın ilgili damarları taranacak şekilde hasta yatağı bu açıklık içerisinde hareket eder. İnceleme oldukça hızlı olup dakikalar içerisinde tamamlanır. İnceleme kontrast madde adı verilen bir ilaç kullanılarak gerçekleştirilir. Bunun için genellikle koldaki bir damar kullanılır. Bazı BT anjiyografi yöntemlerinde inceleme sırasında hastanın kalp ritmi EKG cihazıyla takip edilir ve kalp atımlarıyla senkronize şekilde görüntü elde edilir. Kalp damarları (koroner arterler) değerlendiriliyorsa, inceleme öncesinde kalp hızınızı düşürmek için ağızdan ya da damardan bazı ilaçlar verilebilir. Ayrıca incelemeden hemen önce ağızdan dil altına püskürtme şeklinde genellikle başka bir ilaç daha verilecektir.
BT anjiyografi güvenli midir, nelere dikkat etmeliyim?
BT, X-ışını kullanılarak gerçekleştirilen bir inceleme yöntemidir. BT incelemelerinde güvenlik ile ilgili dikkat edilmesi gereken genel kurallar BT anjiyografi için de geçerlidir. Bu konuda ayrıntılı bilgiye ulaşmak için aşağıdaki bağlantıya tıklayınız:
Bilgisayarlı Tomografide (BT) Hasta Güvenliği
Koroner BT’de kullanılan bazı ilaçların bazı durumlarda kullanılması sakıncalıdır. Aşağıdaki durumlardan herhangi biri varsa doktorunuzu mutlaka bilgilendiriniz:
- Peniste sertleşme sağlayan (viagra vb) ilaç kullanıyorsanız
- Alerjik astım hastalığınız varsa
- Kalbin aort kapağında şiddetli darlık varsa
BT anjiyografi öncesi bir hazırlık gerekli midir?
Kalp damarları (koroner arterler) inceleniyorsa, incelemeden bir gün öncesinden başlayarak kahve, çay, enerji içeceği ve soda ile diyet hapları gibi kalp hızını etkileyebilecek maddeler ile Viagra vb penis sertleşmesine yardımcı ilaçlar kullanılmamalıdır. Sigara kullanan hastaların en azından 12 saat öncesinden başlayarak sigara içmemesi gerekmektedir. Damardan kontrast madde adı verilen ilaç verileceğinden birkaç saatlik açlıkla gelmeniz uygun olacaktır. Aksi söylenmedikçe kullandığınız diğer ilaçları incelemenin yapılacağı gün kullanmaya devam edebilirsiniz.
İncelenecek damarlarla ilgili daha önce yapılmış inceleme sonuçlarını (varsa film ve CD’lerini), ameliyat geçirdiyseniz ameliyat ile ilgili bilgileri ve size uygulanan tedavilere ilişkin bilgileri inceleme sırasında yanınızda bulundurun. Bu, incelemenizin doğru şekilde planlanmasında ve daha sonra radyoloji uzmanı doktor tarafından doğru yorumlanmasında büyük önem taşımaktadır.