E-ticaret Sınır Ötesi 2026 Yılına Kadar Üçe Katlanacak
Sınır ötesi e-ticaretin 2026 yılına kadar 4 trilyon 820 milyar dolarlık bir hacme ulaşması bekleniyor. Türkiye, e-ihracata verdiği desteklerle bu devasa pazardan aldığı payı artırmak istiyor. Türkiye’nin en fazla mikro ihracat yaptığı ülkeler ABD, İngiltere ve Almanya. En çok satılanlarda ise tekstil, ev eşyaları, aydınlatma cihazları ve otomotiv ürünleri başı çekiyor.
Koronavirüs salgını her ne kadar geleneksel ticareti olumsuz etkilese de sınır ötesi e-ticaret pazarında hızlı bir yükseliş sürecini de başlattı. Uluslararası Danışmanlık Kuruluşu Invesp’in raporuna göre, 2019 yılında 826 milyar dolar olan sınır ötesi e-ticaretin 2020 yılında 1 trilyon dolarlık bir büyüklüğe erişeceği tahmin ediliyordu. Ancak global lojistik şirketlerinin yaptırdığı araştırmalarda, sınır ötesi e-ticaretin 1.5 trilyon dolarlık bir hacme ulaştığı, yani ilave 500 milyar dolarlık bir pazarın daha oluştuğu belirtiliyor.
Uluslararası Pazar Araştırma Kuruluşu Facts & Factors’un araştırmasında ise yükselişin hız kesmeyeceği, sınır ötesi e-ticaretin 2026 yılına kadar 4 trilyon 820 milyar dolarlık bir hacme ulaşacağı vurgulanıyor.
TÜRKİYE VE DÜNYA ORTALAMASI
Türkiye özelinde e-ihracat rakamlarına bakıldığında, Haziran 2020’de devreye alınan Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi uygulaması, bu konuda yeni bir veri toplama sistemini de beraberinde getirdi. Ticaret Bakanlığı’nın son verilerine göre, Haziran-Aralık 2020 döneminde, yani 6 aylık bir dönem için Türkiye’nin genel ihracat rakamı 108 milyar 71 milyon dolar iken, e-ihracat rakamı 1 milyar 421 milyon dolar olarak gerçekleşti. Söz konusu 6 aylık dönemde e-ihracatın genel ihracata oranı ise yüzde 1.3 olarak tespit edildi. Bu yılki 200 milyar dolarlık yeni ihracat hedefi baz alındığında, mevcut oranla minimum 2.6 milyar dolarlık e-ihracat yapılacağı tahmin ediliyor. e-ihracatın genel ihracata oranında dünya ortalamasının yüzde 4.4 olması ise Türkiye’nin bu alanda kısa zamanda erişebileceği potansiyelin yüksek olduğuna işaret ediyor.
E-İHRACATTA İLK ÜÇ PAZAR
Türkiye’den en fazla mikro ihracat gönderisi yapılan ülkeler hakkında bilgi veren DHL Express Türkiye Genel Müdürü Mustafa Tonguç, şunları söyledi: “İlk üç sırada ABD, İngiltere ve Almanya yer alıyor. Türkiye’deki e-ticaret satıcılarının mikro ihracat kapsamında ürün sevkiyatlarına baktığımızda, tüm dünyaya ulaştığımızı görüyoruz. DHL Express Türkiye olarak pandemi döneminde ihracatçılarımızı 192 farklı ülkeye bağladık. En çok satan ürünlere baktığımızda, ilk sırada sürpriz olmayacak şekilde tekstil ürünleri yer alıyor. İkinci sırada ise pandeminin etkisiyle ev eşyaları, süsler ve aydınlatma cihazları en çok satanlar arasında sayılabilir. Otomotiv ürünleri de pandemi kısıtlamalarına rağmen listede üst sıralarda.”
İSTANBUL YİNE LİDER
İstanbul’un sadece Türkiye için değil, Bir Kuşak Bir Yol Projesi gibi önemli projeler ile dünya ticareti için de son derece önemli bir ticaret ve finans merkezi konumunda olduğunu belirten Tonguç, “Dünyanın 20’nci büyük metropolü olan İstanbul, birçok pazar ve kıta için kesişim noktası. İstanbul, dört saatlik uçuş mesafesi ile 30 trilyon dolarlık küresel ticaret hacminin ortasında yer alıyor. İstanbul, ihracat ve e-ticaret rakamları olarak Türkiye’nin yaklaşık yüzde 40’ını temsil ediyor. DHL Express Türkiye olarak taşıdığımız gönderilerin yarısından fazlası İstanbul’daki firmalara ait” dedi.
TÜRKİYE EN FAZLA BÜYÜYECEK ÜLKELER LİSTESİNDE
* Türkiye’nin sınır ötesi e-ticaretteki potansiyeli hakkında DHL Express Türkiye Genel Müdürü Mustafa Tonguç, şu değerlendirmelerde bulundu: “Türkiye, pandemi öncesinde de sınır ötesi e-ticarette en büyük ilerleme göstermesi beklenen ülkeler listesinde hep üst sıralardaydı. Ayrıca Türkiye, 2020-2024 yılları arasında e-ticaretin en yüksek büyüme göstereceği ülkeler listesinde Arjantin, Endonezya ve Hindistan’ın da önünde yer alarak, en fazla büyüme beklenen ülke konumunda bulunuyor. KOBİ’lerin çoğunlukta olduğu bir ülkede yaşıyoruz; nüfusumuz da genç ve üretken.
Bu avantajlarımıza ek olarak Ortadoğu ve Avrupa gibi iki büyük pazarla hem mesafe hem ticaret geçmişi açısından oldukça iyi noktadayız. Ayrıca iyi lojistik çözümleriyle en büyük e-ticaret pazarları olan ABD ve Çin’e çok hızlı şekilde ulaşabiliyoruz.”
TÜRKİYE KATAR E-İHRACAT İŞBİRLİĞİ
Son dönemde e-ihracat alanında önemli atılımlardan biri de, Türkiye-Katar e-Ticaret İşbirliği Projesi kapsamında devreye alınan ‘turkishsouq.com’ e-ihracat platformu oldu. PTT ile Katar’ın ulusal posta teşkilatı Katar Postası işbirliğiyle gerçekleştirilen platform üzerinden 47 ülkeye Türk ürünleri ihraç edilebiliyor. PTT, bu işbirliğiyle güçlü lojistik altyapısıyla desteklediği e-ihracat alanında, yaklaşık 300 bin ürünün dünya piyasasına arz edilmesini sağladı.
E-TİCARET SİTESİ ÜYELİK GİDERİNDE YÜZDE 60 DESTEK
Pazara Girişte Dijital Faaliyetlerin Desteklenmesi düzenlemesinde de e-ihracat teşvik ediliyor. e-pazaryerlerine üyelik desteği de bu teşvikler arasında. Düzenleme çerçevesinde, genelgedeki şartlara haiz ve Ticaret Bakanlığı’nca onaylanan e-ticaret sitelerinin üyeliklerine ilişkin giderler yüzde 60 oranında destekleniyor. 2021 yılı için bu miktar e-ticaret sitesi başına yıllık 9 bin 590 TL’ye kadar olarak belirlendi. Şirketler, destekten en fazla 3 ayrı e-ticaret sitesi için ve e-ticaret sitesi başına en fazla 2 yıl süresince yararlanabiliyor.
E-İHRACAT KAZANCINDA GELİR VERGİSİ İNDİRİMİ
e-ihracata verilen dikkat çekici desteklerden biri de gelir vergisinde indirim yapılması. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın Gelir Vergisi Genel Tebliği’ne göre; tam mükellef gerçek kişilerin, Gümrük Kanunu kapsamında dolaylı temsilci olarak yetkili kılınan posta idaresi ya da hızlı kargo taşımacılığı yapan şirketler tarafından düzenlenen Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi ile gerçekleştirdikleri mal ihracatı kapsamında elde ettikleri kazancın yüzde 50’si, kazancın elde edildiği takvim yılına ait verilecek yıllık gelir vergisi beyannamesi üzerinden indirim konusu yapılabiliyor. Ayrıca, Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi ile gerçekleştirilen mal ihracatı dışında, mükelleflerin başka şekillerde ihracat gelirlerinin olması, söz konusu indirimden yararlanmalarına engel teşkil etmiyor.
MİKRO İHRACATÇI GÜMRÜK İŞLEMLERİYLE UĞRAŞMIYOR
Türkiye, e-ihracatın geliştirilmesi konusunda da önemli destekler veriyor. Elektronik Ticaret Gümrük Beyannamesi (ETGB) uygulaması da bu yönde atılan adımlar arasında yer alıyor. Düzenleme çerçevesinde, gönderi ağırlığı 300 kilogram ve fatura değeri 15 bin Euro’yu geçmeyen ürünler, ETGB ile ihraç edilebiliyor. Bu yöntem, ihracatçının gümrükte çeşitli prosedürlerle uğraşmamasını da sağlıyor. Çalışılan kargo firması, ETGB ile gümrük prosedürlerini yerine getiriyor.