Dünya genelinde yeni tip koronavirüs (Kovid-19) salgınının yayılmasının üzerinden yaklaşık bir yıl geçmesine rağmen insanlığın tam olarak virüsten nasıl kurtulacağına dair bir buluş açıklanamadı. Dünya genelinde ise vaka sayısı ve virüs kaynaklı can kayıpları gün geçtikçe artmakta.
Şu anda koronavirüs pandemisinin yayılmasının üzerinden bir yıl geçti ve virüs halen tehlike arz etmekte. Bütün insanlar virüsten kurtulmak ve eski yaşamına geri dönmek için bir çözüm yolu bekliyor.
Koronavirüs 2019 senesinde Çin’in Vuhan kentinde ortaya çıktı. Şu ana kadar virüs nedeniyle 1 milyon 500 bin kişi yaşamını yitirdi ve koronavirüs yayılmaya devam ediyor. Şimdi herkes koronavirüs aşısının insanları salgından kurtaracağını umut ediyor. Herkesin aklındaki tek soru da aşının ne olduğu.
Bütün insanların belli bir hastalığa karşı bağışıklık sağlamak için, o hastalığın mikrobuyla hazırlanmaya karşı bir sisteme ihtiyacı vardır. Ancak çoğu zaman insanın mikroplara karşı bağışıklık sistemi gerektiği kadar virüsü yok etmek için güçlü olmaya bilir. Bağışıklık sisteminin güçlendirilmesi için bir yöntem de aşı kullanımıdır.
Koronavirüse karışı ilk olarak aşı geliştiren ülke Rusya oldu. Aşı ilk olarak Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in kızının da içinde olduğu bir grup üzerinde denendi.
Şu anda koronavirüs aşısını üreten şirketler hangi aşamaya vardı?
Pfizer-BioNTech aşısı
Amerikan ilaç firması Pfizer ve Alman biyoteknoloji şirketi BioNTech’in ortak geliştirdikleri aşıdır. Aşı, üçüncü aşamayı geçtikten sonra 40 bin kişi üzerinde denendi.
Özellikler: İki şirketten yapılan açıklamaya göre, aşının etkinlik oranı yüzde 95. Koronavirüsün belirtilerine karşı insanları % 90 oranla korumaktadır. Herkese 3 hafta içerisinde 2 aşı yapılıyor. Herhangi bir yan etkisi bulunmamaktadır. Özel bir depolama alanında eksi 70 derecede saklanmalı. İngiltere, 40 milyon aşı alarak, aşıyı ilk kullanan ülkelerden olacak. Aşının fiyatı 20 dolar olarak belirlendi.
ABD’nin Moderna Aşısı
ABD’li Moderna şirketi, koronavirüs aşısını başarıyla denediklerini, bu aşamada aşının yüzde 94,5 oranında koruma sağladığı duyurdu.
Özellikler: Etki oranı % 94.5 Aşı, 2 aşamalı olarak kişiye uygulanır. Her aşama arasında 4 hafta vardır. 30 bin kişi Moderna aşısının testlerine katıldı. Bu sayısının yarısına da aşı enjekte edildi. Saklanması Pfizer/BioNTech aşısından daha kolaydır. Eksi 20 derecede korunursa aşının ömrü 6 aydır. Fiyatı 33 dolar olarak belirlendi.
Oxford Üniversitesi’nin aşısı
Koronavirüse karşı geliştirilen bir diğer aşı ise Oxford Üniversitesi’nin aşısı. Denemelerde bu aşının yüzde 70-90 oranında koronavirüs belirtilerini azalttığı gözlemlenmiştir.
Özellikler: Aşı, Oxford Üniversitesi ve İngiltere-İsveç ortak şirketi olan AstraZeneca ile birlikte geliştirildi. Yüzde 70-90 oranında koronavirüse yakalanmaya karşı koruma sağlıyor. Yaşlıların bağışıklık sistemini güçlendiriyor. 20 binden fazla kişi üzerinde test edildi. Kullanım ve taşınması kolaydır. Çünkü düşük sıcaklıkta korunmaya ihtiyacı yoktur. Fiyatı 4 dolar.
Sputnik V aşısı
N.F. Gamaleya Epidemiyoloji ve Mikrobiyoloji Ulusal Araştırma Merkezi tarafından koronavirüse karşı geliştirilen aşı, dünya genelinde Kovid-19’a karşı geliştirilen ilk aşı olarak belirlendi ve dünya için umut ışığı oldu.
Özellikler: Aşının üreticisi Gamaleya şirketidir. Etkinlik oranı yüzde 92’dir. Vücuda 2 yıl boyunca bağışıklık sağlıyor. 2021 yılının ocak ayında dağıtımına başlanacak. Kullanımı basit ve oda sıcaklığında depolanabiliyor. Fiyatı 10 dolar.
Moderna ve Pfizer şirketleri tarafından üretilen aşılar, deneme aşamasını başarıyla geçmiştir ve bu aşıların yaşlı insanların bağışıklığını arttırdığı görüldü.
Oxford Üniversitesi tarafından üretilen aşının ise ilk ve ikinci deneme aşamasında yaşlıların bağışıklığını aynı şekilde güçlendirdiği kaydedildi.
İngiltere tarafından açıklanan aşı listesine göre, koronavirüs aşısı 80 yaşın üstündeki kişilere yapılacak. 90 yaşındaki Margaret Keenan ise, Pfizer / BioNTech aşısını yaptıran ilk kişi oldu.
Irak Çevre ve Sağlık Bakanlığına bağlı Genel Sağlık Müdürü Riyaz Abdulemir, Kovid-19 aşısının Irak’a ne zaman geleceğine ilişkin “Pfizer aşısının ilk postası önümüzdeki senenin Mart ayında ülkeye varacak. Gelecek olan 600 bin aşı, 300 bin kişiye uygulanacak, çünkü herkese iki aşı yapılacak.” dedi.
Abdulemir, Başbakan Mustafa Kazımi’nin, Maliye Bakanlığı’ndan koronavirüs aşısı için bütçe ayırmasını talep ettiğini kaydetti.
Koronavirüs aşısını elde etmek için, Sağlık Bakanlığı’nın aşının dağıtımı ile ilgilenen özel kuruluşla anlaşma imzaladığı bildirildi. Sipariş edilen ilk kısmın 8-10 milyon aşının Irak’a gönderileceği vurgulandı.
Irak Çevre ve Sağlık Bakanı Hasan Tamimi, ilk olarak aşının kimlere yapılacağına ilişkin, “Aşı, ilk olarak 50 yaşın üstündeki kişilere yapılacak. Ayrıca güvenlik görevlilerine, sağlık çalışanlarına ve kronik hastalığı olan kişilere uygulanacak.” şeklinde konuştu.
Dünya Sağlık Örgütü’nün (DSÖ) Genel Direktörü Tedros Adhanom, koronavirüs aşısının bu senenin sonuna kadar elde edilmesini umut ettiğini dile getirdi.