Bentaş Betonit, Vancat markasıyla yurtdışında da ödül üstüne ödül alıyor. Son olarak ‘Lobin International’ tarafından Londra’da 16.sı düzenlenen Avrupa Kalite Zirvesi’nde Vancat kedi kumu markasıyla ödül aldı. Bentaş Betonit’in ürettiği Vancat markasının, Londra’da gerçekleştirilen Avrupa Kalite Zirvesi’nde 50 den fazla ülkeye ihracat yapan firmalara verilen marka ödülünü alması sonrası görüşlerini almak için biraraya geldiğimiz Bentaş Bentonit CEO su Turgay Ömür, sektörün bugünü ve geleceği ile ilgili önemli açıklamalarda bulundu.
Pandemi ile birlikte Avrupa’da ve Türkiye’de pet sektörünün hızla büyüdüğünü görmekteyiz. Sektörün geldiği noktayı aktarır mısınız?
Pet sektörü dünyada ilaç ve elektronik sektörlerinden sonra üçüncü en hızlı büyüyen sektördür. Yurt dışındaki fuarlara veya kongrelere katıldığımızda uluslararası şirket yöneticileri de bu alandaki gelişmelere sürekli dikkat çekiyorlardı. Dünyada pet sektörünün büyüme oranı 2020 yılında % 5.8’idi. Bu büyüme rakamı gelişmekte olan ülkelerde %10’un da üzerindedir. Türkiye, Brezilya, Rusya, Yunanistan, Ukrayna, Çin gibi ülkelerde bu oran daha da büyüktür. Avrupa’da pet sektörü zaten çok büyük olduğu için büyüme oranları da % 2-3 seviyelerinde sürekli gelişiyordu. Pandemi ile birlikte pet sektörü son iki yıl içerisinde Türkiye ve gelişmekte olan ülkelerde ortalama % 25, Avrupa’da ise % 10 gibi büyüme rakamlarına ulaştı. Pandemi ile birlikte insanların evlerde yalnızlaşması evcil hayvanlara olan ilgiyi daha fazla arttırdı. Son yıllarda zaten insanlar yalnızlaşıyordu, evliliklerini erteleyip tek yaşamaya başlıyordu. Bu yüzden de evde bir soluk olması açısından kedi ve köpeklere olan istek daha fazla arttı. Pandeminin etkisiyle bu trent çok daha fazla arttı. Şuanda sektöre yetişemiyoruz, çok hızlı bir büyüme var. İki tesisimiz var iken şuanda dört tesise ulaştık. Altı tesise ulaşmak için 2022 yılında 2 tesis planlaması daha yaptık ve inşallah birini 4 ay içerisinde diğerini de bir yıl sonra devreye alabileceğiz.
Pet sektörüne olan ilgi artınca fiyatlarda da ciddi oranda yükselmeler oldu. Bu durum sektöre nasıl yansıyor?
Mama fiyatlarındaki artışın ana nedeni ham madde fiyatlarında dolar bazlı yapılan zamlardan kaynaklanıyor. Pandemi ile birlikte plastik, karton yani ambalaj fiyatlarında ciddi fiyat artışları oldu. Mama sektöründe mısır ve buğday fiyatları pandeminin başında küçük oranlarda artış yaşadı. Fakat küçük fiyat artışları tedarik zincirinin kırılmasına bağlı talepteki artışla birlikte dolar bazında % 40 oranlarına ulaştı. Kasım ayında hükümetin faizlerle ilgili düşüreceğiz şeklindeki yaklaşımı ters tepip döviz kuru % 70-80 oranında artınca sektörde denge bozuldu. Doğalgaz fiyatlarındaki artışlar da tüm üreticilerde maliyetlerin çok yüksek artmasına neden oldu. Bir iki yıl önce doğalgaz faturası bizim giderlerimizin yüzde onu iken, bugün çok ciddi seviyelere ulaştı ve maalesef bütün ürünlere TL bazında % 100, Euro bazında ise %15 zam yapmak zorunda kaldık. Fakat keşke bu kadar zam gelmesiydi. Biz iki yıl önceki fiyatlarla % 20 kar ediyorduk, bugün % 15 bile kar elde edemiyoruz. Türkiye’de bir de vadeyi hesapladığınızda net kar bile elde edemiyoruz fakat yurt dışında döviz olarak satış yaptığımız için oradaki kar oranımız biraz daha yüksek olabiliyor.
Devlet sektörün gelişmesine destek veriyor mu?
Pet sektörüne devlet desteği bulunmuyor. Klasik herkese verilen destekler var. Yurt dışı fuar desteği gibi destekler var. İhracata destek veriyor. İhracat yaptığınız zaman uygun vadeli krediler veriliyordu. Fakat döviz artışları sonrasında şuanda devlet, bankalar üzerinden kredi verecek pozisyonda değil. Çünkü bankalarda kredi limitlerimiz TL bazındai kur ikiye katlanınca döviz bazında kredi limitlerimiz yarı yarıya düşmüş oldu. Oysa, biz ihracatçı bir firmayız ve üretimimizin % 80 ini ihraç ediyoruz. Yani, krediye ulşamada tüm ihracatçı firmalar zor durumda. 60 milyar TL lik KDF de Kobi dışı firmalara verilmeyince işler kredi bulma yönünde daha da zor hale gelmiş oldu. Şu an, en kötü senaryoyu gördük, bundan daha kötüsünü göreceğimizi düşünmüyorum. Rusya-Ukrayna savaşı daha kötü duruma gitmezse en kötüsünü geride bırakmış olacağız.
Siz Rusya veya Ukrayna pazarında faaliyet gösteriyor musunuz?
Biz Samsun limanı üzerinden Ukrayna’ya ürün gönderiyorduk, savaş nedeniyle ürünlerimizi geri almak durumunda kaldık. Oradaki açığı Avrupa pazarıyla kapatmaya çalışıyoruz. Rusya pazarında ise siparişlerimizi gönderdik, onların limanları açık şuanda fakat ürünlerin parasını nasıl alacağımızı düşünüyoruz. Çünkü AB kararlarıyla bankacılık sektörü etkilendi. Şuanda ödeme konusunda bitcoin, ruble veya TL olarak almayı hedefliyoruz.
Tarım Bakanlığı sektörle ilgili kararlar alıyor, bu durum sizi etkiliyor mu?
Kedi kumunda çok büyük bir etki olmuyor fakat mama tarafında etki oluşturuyor. İki üç yıl önce Çin’den gelen ürünlere ek vergi koydular bu durum da bize olan iç talebi biraz arttırdı. Böyle kararlar hepimize fayda sağlıyor.
Avrupa’da kendi markanızla mı bulunuyorsunuz?
Toplam satışlarımızın % 35’ini kendi markalarımızla yapıyoruz. Şuanda 70 ülkeye ihracat gerçekleştiriyoruz. Burada hem kendi markalarımız var hem de başka markalar için de üretim yapmış oluyoruz. Bunun yanında VanCat markasıyla 60 ülkede faaliyet gösteriyoruz. Türkiye’deki pazarda etkinliğimiz çok büyük, yine Rusya pazarında çok etkin bir markayız. Yunanistan, Ukrayna, Malta, İngiltere, Mısır, Portekiz, Şili, Colombia, gibi ülkelerde çok etkin hareket etmekteyiz. Yakın bir zamanda Almanya pazarına gireceğiz. Kendi markamızla bir market zincirinden aldığımız ilk sipariş 40 konteyner dir. Bu yıl orada da önemli bir pazar payına sahip olacağımızı düşünüyoruz.
Kedi ve köpek mamalarında markalar ön plana çıkıyor, kedi kumunda da marka tercihte önemli bir etken mi?
Tabii ki. İngiltere merkezli Wold Branding Forum adlı kuruluş 2019 yılında 100 bin internet kullanıcısı arasından yapılan oylamada VanCat markamız dünya markası ödülüne layık görüldü. 2021 de aynı ödülü yine aldık. Pet sektöründe bu ödülü Türkiye de alan ilk ve tek firmayız. Burada küresel markalar ve Türkiye’deki markalar inceleniyor. Diğer taraftan,biz sosyal medyada da ilk yüz firma içine giriyorduk. Son dört aydır ilk yirmi firma içine girmeyi de başardık. Boomsocial.com adlı sitenin irdelediği 49 bin marka arasından ilk 20 de bulunmak bizim için onur kaynağıdır. Hızlı tüketim ve Pet sektöründe VanCat markamız Facebook da son aylarda ilk sıradadır. Ocak/2022 değerlendirmelerinde Facebook da tüm sektörler içerisinde 49 bin marka arasında 4. sıradayız. Burada çok uluslu firmalar ve çok büyük firmalar yer almasına rağmen biz çok iyi bir performans sergiliyoruz. Bu yüzden, Facebook, Twitter ve İnstagram gibi sosyal medya platformlarına sürekli reklam yatırımları yapıyoruz. Bu yatırımlar ve ürünümüzün beğenilmesi ve takdir görmesi tüm sektörler içerisinde bizi ön plana çıkartıyor. Sosyal medyada tüketiciyle kurduğumuz bu ilişkimizi sürdürerek devam ettirmek istiyoruz. Bu konuda hedefimiz ilk 10 marka arasında olabilmektir.MAYIS2022