Erozyon Nedir?
Toprak, yapısı gereği bazı kuvvetlerin etkisinde kalırsa aşınabilir. Etkileyen bu kuvvetlerin devamı halinde aşınan toprakların yer değiştirmesi yani taşınmaları söz konusu olacaktır. Toprağın, doğal veya farklı kuvvetlerin etkisi sonucu, bulundukları yerlerden başka yerlere taşınıp buralarda birikmesine Erozyon adı verilmektedir.
Erozyon sonucu kaybedilen toprak, yeryüzünde oluşmuş çeşitli kayalar, mineraller, organik maddelerin, oldukça uzun zaman sonunda bazı etkiler sonucu parçalanmasıyla doğmaktadır. Hayatın kaynağı olduğu gibi kendisi de içerisinde hayatı barındırır. Toprak tüm canlı hayat için bir tutunma noktası ve besin kaynağıdır. Bu nedenle toprağı kaybetmemize neden olan erozyonun nedenleri ve sonuçlarının farkında olmalıyız.
Erozyon Neden Oluşur?
Toprağın doğası gereği ve doğal koşullara maruz kalarak aşınıp taşınması olağan olarak karşılanırken, insanların yanlış kullanımlarının meydana getirdiği erozyon ise felaket olarak görülür. Erozyonu meydana getiren nedenleri şu şekilde sıralayabiliriz.
- İnsanların toprağı tarımsal faaliyetler için işlemeye başlamalarının ardından uyguladıkları yanlış yöntemler,
- Toprağın aşınmasına engel olan çayır ve meraların erken otlatılması sonucu meydana gelen tahribatlar,
- Özellikle eğimi fazla arazilerdeki ormanların çeşitli nedenlerle yok edilerek ekolojik dengenin bozulması,
- İklim değişiklikleri nedeni ile meydana gelen sağanaklar sonucu oluşan sellerin, ıslah edilmemiş dere yataklarından dolayı toprağı taşıması,
- Toprağı erozyondan koruyacak şekilde işleme konusunda bilgi sahibi olmamak, eğim yönünde işlemek ve toprak koruyucu önlemler almamak.
Erozyonun Sonuçları Nelerdir?
- Erozyon meydana gelen bölgede bitki örtüsünün yok olması sonucu diğer felaketlerin ihtimalinin de artması,
- Erozyon meydana gelen bölgede bitki örtüsünün yok olması sonucu ülkemizin çölleşmesi,
- Erozyon sonucu verimsizleşen toprağın tarımsal faaliyetler için yetersiz oluşu ve insanları göçe zorlaması,
- Verimsiz tarım arazileri nedeniyle oluşan ekonomik sıkıntılar ve savaşlar,
- Erozyon faaliyeti esnasında taşınan toprakların biriktiği barajlar ve göllerin toprakla dolması,
- Bitki örtüsü bulunmayan erozyondan aşınmış yüzeylerin yağmur sularını emmemesi ve yer altı su kaynaklarının zayıflaması, olarak sayılabilir.
Erozyonla Mücadele İçin Yapılması Gerekenler Nelerdir?
Erozyonun en önemli sonucu toprakların zamanla çölleşmesi olarak kabul edilmelidir. Ülkemizdeki resmi kurumların yaptığı açıklamalara göre her yıl 220 milyon ton verimli toprak erozyon nedeniyle kaybedilmektedir. Çölleşme nedeniyle ilerleyen yıllarda meydana gelecek iklim değişiklikleri, yağış miktarındaki azalmalar ve sıcaklık artışları düşünülünce erozyonla mücadelenin önemi kavranabilir. Erozyona engel olmak, çölleşmeyi önlemek ve verimli toprakların kaybolmasına izin vermemek için neler yapılabilir?
- Erozyona engel olmak amacıyla yapılması gerekli en önemli çalışma bitki örtüsünün korunarak, ağaçlandırma oranının arttırılması olacaktır.
- Tarımsal faaliyet alanı oluşturmak amacıyla kontrolsüzce bozulan orman alanları ve arazilere engel olunmalıdır.
- Meralar ve otlakların bilinçli kullanılması ve yok olmamasını sağlamak gerekmektedir.
- Arazilerin kullanım planlaması kontrol edilerek, eğim yönü yerine eğimi kesecek şekilde işlenmesi sağlanmalıdır.
- Rüzgârın etkili olduğu özellikle ağaçsız kırsal bölgelerde, rüzgâr hızını keserek, toprağı taşımasına engel olacak önlemler alınmalıdır.
- Akarsu yatakları ıslah edilerek toprağın taşınmasına engel olunmalıdır.
- Tarım alanlarında yapılan hasadın ardında kalan anızlar yakılarak yok edilmemeli.
- En önemlisi erozyonun nedenleri ve önemi konusunda insanlar eğitilmelidir.
Kaynak: www.mebilgi.com– Yazıya aktif link verilmeden, kaynak alınamaz!