Şirketlerce yatırım konusu yapılan ve borsada işlem gören mevcut hisse senetlerinden elde edilen temettü gelirleri için 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında iştirak kazancı istisnasından yararlanılıp yararlanılmayacağı,
– Şirketin iki seneden az süre elinde bulunan hisse senetlerinin satışının zararla sonuçlanması durumunda bu zararların kurum kazancından indirilip indirilemeyeceği,
– Hisse senetlerinin satışının katma değer vergisine tabi olup olmadığı hususlarında uygulama aşağıda açıklanmıştır:
“5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun “İstisnalar” başlıklı 5 inci maddesinde;
“(1) Aşağıda belirtilen kazançlar kurumlar vergisinden müstesnadır:
a) Kurumların;
1) Tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımlarından elde ettikleri kazançlar,
…
(e) Kurumların, en az iki tam yıl süreyle aktiflerinde yer alan iştirak hisseleri ile aynı süreyle sahip oldukları kurucu senetleri, intifa senetleri (rüçhan hakları ve bu fıkranın (a) bendi kapsamında istisna kazançlarına kaynak oluşturan yatırım fonlarının katılma paylarının satışından doğan kazançların %75’lik kısmı ile aynı süreyle aktiflerinde yer alan taşınmazların satışından doğan kazançların %50’lik kısmı.
…
(3) İştirak hisseleri alımıyla ilgili finansman giderleri hariç olmak üzere, kurumların kurumlar vergisinden istisna edilen kazançlarına ilişkin giderlerinin veya istisna kapsamındaki faaliyetlerinden doğan zararlarının, istisna dışı kurum kazancından indirilmesi kabul edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Diğer taraftan, 1 seri no.lu Kurumlar Vergisi Genel Tebliğinin 5 inci maddesinde konuya ilişkin ayrıntılı açıklamalara yer verilmiştir.
Bu hüküm ve açıklamalara göre, Şirketlerce tam mükellefiyete tabi başka bir kurumun sermayesine katılımdan elde edilen temettüler için, 5520 sayılı Kurumlar Vergisi Kanununun 5 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi uyarınca iştirak kazancı istisnasından yararlanılabilecektir.
Diğer taraftan, Şirket aktifinde iki tam yıldan daha az bir süredir bulunan hisse senetlerinin satışı, Kurumlar Vergisi Kanununun 5 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi kapsamına girmediğinden, bu hisselerin satışından doğan zararların, ilgili dönem kurum kazancının tespitinde indirim konusu yapılması mümkün bulunmaktadır.
3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanununun;
– 1/1 inci maddesinde, Türkiye’de ticarî, sınaî, ziraî faaliyet ve serbest meslek faaliyeti çerçevesinde yapılan teslim ve hizmetlerin katma değer vergisine tabi olduğu,
– 17/4-g maddesinde ise hisse senedi tesliminin KDV’den istisna olduğu hüküm altına alınmıştır.
Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliğinin ”II/F-4.7.1.Değerli Maden, Değerli Kâğıt, Para, Döviz, Menkul Kıymet Teslimler” başlıklı bölümünde;
”3065 sayılı Kanunun (17/4-g) maddesi ile külçe altın, külçe gümüş, döviz, para, değerli kâğıtlar, hisse senedi, tahvil (elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetleri dâhil), varlık kiralama şirketleri tarafından ihraç edilen kira sertifikaları, Türkiye’de kurulu borsalarda işlem gören sermaye piyasası araçlarının teslimi KDV’den istisna edilmiştir.
Külçe altın, külçe gümüş, döviz, para teslimleri KDV’den istisna olup, hisse senedi ve tahvil (elde edilen faiz gelirleri ile sınırlı olmak üzere tahvil satın almak suretiyle verilen finansman hizmetleri dâhil) teslimleri yanında, aynı mahiyette olan kâr ortaklığı belgesi, gelir ortaklığı belgesi gibi faiz veya temettü getiren kıymetli evrak teslimleri de vergiden müstesnadır.” açıklamalarına yer verilmiştir.
Hisse senetlerinin borsada işlem görüp görmemesinin söz konusu istisna uygulamasına bir etkisi bulunmamaktadır.
Buna göre, söz konusu hisse senetlerinin teslimi KDV Kanununun 17/4-g maddesi kapsamında KDV’den istisna olacaktır.
Ahmet Akın