Bayram BULUT
Okulların açılmasına sayılı günler kala depremden etkilenen Adana’da kiralık konut bulabilmek için öğrenciler ve öğretmenler emlakçıların yolunu tuttu. Ancak emlakçıların da kiralık konut bulmakta zorluk yaşaması nedeniyle ev kiralamak isteyen kişiler emlakçılara isim yazdırarak sıraya girmek zorunda kaldı. Kentte her emlakçıya isim yazdırarak kiralık konut sırası bekleyen en az 10 kişi bulunuyor. Kiralık ev bulamayan öğretmen ve bazı devlet memurlarının tayin durumlarını durdukları öne sürüldü. Durumdan üniversitelere giden öğrencilerde olumsuz etkilendi. Öğrenciler kente kiralık ev sorunu yaşıyor. En kötü 1+0 olan bir dairenin kira fiyatı 5 ila 6 bin liradan başlıyor. Bu fiyat 20 bin liraya kadar çıkabiliyor. Konuyla ilgili Eğitim İş 1 Nolu Şube Başkanı Seher Ergin, Eğitim Sen Adana Şube Başkanı Hüseyin Kaya, Emlak Danışmanı Abdullah Tutar ve eğitimci Ayhan ve Ali öğretmen görüşlerini aktardı.
TUTAR: KİRALIK KONUT BULMAK ZORLAŞTI
Emlak Danışmanı Abdullah Tutar, kira fiyatlarının kentte çok yüksek seyrettiğini söyledi. Kiralık daire bulmanın zorlaştığından bahseden Tutar, "Birde kiralık daire bulmakta çok fazla zorluk çekiyoruz. Atama dönemi üst üste geldi. Öğrenciler geliyor. Şu anda hazırda sadece bizim bekleyen 10’a yakın müşterimiz var. Onlara daire bulmaya çalışıyoruz. Bütçeler uyuşmuyor. 1+0 daireler 5 bin, 6 bin TL bandında gidiyor. Çoğu öğrencilerde bunu karşılamakta zorlanıyor. 1+1 dairelerde 8 ila 10 bin TL arasında gidiyor. Kiralık dairelerin durumları boş veya eşyalı olması ile de değişiyor. Boş olan 3+1’lik direyi 12 bin, 13 bin TL gibi bir rakama bulabiliyoruz. Evin durumu da fiyatta çok fazla fark ettiriyor. İçerisi yapılı doğalgazlı, ankastreli, parkeli felan varsa 15 ila 16 bin liraya kadar çıkabiliyor. Site içerisinde olursa değişiyor. 4 +1 rezidans daireler var mesela güvenlikli, havuzlu, içerisinde spor salonu mevcut olan sosyal donatısı çok yüksek dairelerin fiyatları ise bunların aylık kirası ise 20 bin liraya kadar çıkabiliyor. Sürekli fiyatlar konusunda şikâyete maruz kalabiliyoruz" dedi.
EMLAKÇILAR EV FİYATLARININ DÜŞÜRÜLMESİNİ İSTİYOR
Artık insanların bütçelerine göre konut bulamadığını anlatan Tutar, "İnsanlar bütçelerine göre konut bulamıyorlar. Direk şikayetler bize geliyor. Evin fiyatını sanki ben yükseltmişim gibi bize tepki gösteriyorlar. Ev fiyatlarının biraz düşürülmesi gerekiyor. Hem kiralayan kişilerin bütçeleri yetecektir böylece, hem de biz işimizi daha rahat yapabiliriz. Ev sahipleri durumun farkındalar. Biz emlakçılar olarak aracıyız. Bende insanların zor durumda kalmasına üzülüyorum ama bizimde yapabileceğimiz bir şey olmuyor. Nazımızın geçtiği ev sahipleri olduğunda indirim yaptırıyoruz ama herkes için bu söz konusu olmuyor. 2 tane öğretmen arkadaşımıza daire verdik. Yeni atanmışlar. Onlarda kredi çekip daireyi tutmak zorunda kaldılar. Emlak komisyonu, depozito, kira bedeli olunca yüklü bir miktar çıkıyor" diye konuştu.
ERGİN: BARINMA SORUNU ORTAYA ÇIKTI
Eğitim İş 1 Nolu Şube Başkanı Seher Ergin, yüksek kira fiyatları ve yurtlarda yer bulunamaması nedeniyle öğretmen ve öğrencilerin barınma sorunu ile karşı karşıya kaldıklarını söyledi. Eğitim öğretin yılının 11 Eylül tarihinde başlayacağına dikkat çeken Ergin, “Ne yazık ki altı Şubat gibi çok yakın bir tarihte bir deprem süreci yaşadık. Bu süreçte yıkılan binalarımız oldu. Hasarlı on binlerce binamız var. Dolayısıyla öğrencilerin kentimize gelmesi ve öğretmenlerimizin de atama talepleriyle beraber barınma sorunu ortaya çıkmaya başladı. Daire kiralamak isteyenler yüksek fiyatlarla karşı karşıya kalıyorlar. Aylık 8 bin lira gibi rakamlar ev kiraları için isteniyor. Bu rakam daha da yukarılara doğru çıkıyor” ifadelerini kullandı.
ŞU AN ON BİNLERCE ÖĞRENCİ ADANA'YA AKIN EDİYOR
Öğrencilerin barınma konusunun devlet yurtları eliyle gerçekleşmesi gerektiğini aktaran Ergin, eğitim öğretim ortamına katılacak olan öğrencilerin oluşturduğu bir yoğunluğun yaşandığını anlatarak, “Öğrencilerimiz genel anlamda şu an kayıtlarını yapıyorlar ve bu kayıtlar esnasında en temel ihtiyaçlarından biri olan barınma ihtiyaçlarını karşılayabilmeye çalışıyorlar. Temel anlamda öğrencilerin barınma ihtiyacının aslında yurtlar vasıtasıyla sağlanması yönünde hem ailelerimizin hem de bizlerin talebi var. Gençlik Spor Bakanlığına bağlı özel yurtlar olsun, devletimizin KYK yurtları olsun ne yazık ki öğrencilerimizin kapasitesini karşılayabilecek durumda değil. Şu an on binlerce öğrenci Adana'ya akın ediyor ama çoğuna sorduğumuzda kendilerine devlet yurdu çıkmadığını, özel yurda gücü yetmediğini, kiraların çok pahalı olduğunu bizlere ifade ediyorlar” şeklinde konuştu.
YURT FİYATLARI ARTIYOR
Yurt fiyatlarında yıl yıl yaşanan artışlara dikkat çeken Ergin sözlerini şöyle tamamdı;
“Burada bizim Eğitim İş olarak temel talebimiz şudur. Ülkemizde bir ekonomi sorunu var ne yazık ki. Özellikle depremden etkilenmiş aileler ile dar gelirli ailelerin çocuklarının barınma ihtiyacının ve beslenme ihtiyacının devlet tarafından eşit bir şekilde ücretsiz karşılanması gerekiyor. Özel yurtları değerlendirdiğimizde öğrencilerimize yetmemekte. Adana'da 2021 yılında Adana'da bir öğrenci yurdunun aylık bedeli bin 750 lira iken, 2022 yılında 4 bin liraya ve 2023 yılında da aylık 9 bin 750 lira ortalamaya denk gelmekte. Bu durumda yıllık yüzde yüz 44'e tekâmül ediyor. Üç yılı baz aldığımızda yüzde 457 gibi bir artış gözlemlemekteyiz. Hal böyle olunca elbette ki öğrencilerimizin ailelerini bu durumda zorladığını söyleyebiliriz. Çünkü öğrencimizin tek sorunu barınma olmayacaktır. Barınmayla beraber güvenlik sorunu da bizler için, memleketimiz için, toplumumuz için, devletimiz için bir sıkıntı olmalıdır. Bu çocukların vebali hepimizin boynunadır.
BİZİM EN TEMEL TALEBİMİZ
Almış oldukları eğitimin sağlıklı ve güvenilir bir ortamda olması çocuklarımızın ihtiyaçlarının devlet eliyle giderilmesi bizim en temel talebimiz olarak yer alıyor. Onun için ücretsiz barınma ve gıda, yemek yardımının, devlet eliyle programlanarak yapılması noktasında ısrarlıyız. Ne yazık ki bu planlamanın burada okulların açılmasına günler kala yapılmadığını ve öğrencilerimizin bir şekilde aile, tanıdık eliyle birbirlerinin ihtiyaçlarını gidermeye çalıştıklarını toplumun her zamanki gibi yüksek bir dayanışma ruhuyla birbirine yetmeye çalıştığını görmekteyiz. Ekonomi gerçeği ve barınma gerçeği elbette burada öğrencilerimizle sınırlı değil. Çünkü eğitim, öğretim dediğimiz ortam pek çok olan bir ortam. Öğrencilerimiz, önceliğimiz, öğrencilerimizin anne babalarının için rahat olması elbette önceliğimiz ama eğitim öğretim ortamının yegâne, taşı, kıymetli, değerli milli eğitim çalışanları ve öğretmenlerimiz de şu süreçte yoğun bir atama döneminden geçtiler. Adana normal anlamda da çok fazla göç alan bir bölge. Çünkü yakın zamanda ekonomik anlamda en rahat geçinilecek bir il seçildi. Yani Türkiye'nin en fakir iliyiz. Dolayısıyla dar gelirli toplumumuzun belki öğretmenlik mesleğimizin en çok tercih ettiği bir tanesi oldu. "
KAYA: BARINMA SORUNU VAR
Eğitim Sen Adana Şube Başkanı Hüseyin Kaya öğretmenlerin artan kira fiyatlarını ödeye bilmek için kredi çektiklerini, kente gelecek olan öğretmenlerin ise tayinlerini durdurduklarını söyledi. Öğrencilerin yurt sorunu yaşadıklarını da aktaran Kaya, "6 Şubat depreminden sonra Adana'da yaşayan insanlar aylarca evlerine girememişti. Depremin etkileri yavaş yavaş unutulmaya başlandığında insanlar normal yaşantılarına devam ettiler. Tabii bu durumda şehrin sosyal yaşantısı da canlılığına kavuştu. Çukurova Üniversitesi'ne yeni öğrenciler gelmeye devam ediyor. Üniversitelerde yaşanan ve kangrene dönüşen yurt sorunu Adana'da bürüyerek devam etti. Eğitimini Adana'da devam etmek isteyen gençler barınma soruyla karşı karşıya kaldılar. Yurtlarda yer bulamadıkları için bağımsız evlere çıkmak isteyen öğrenciler bu sefer de kalacak yer bulamıyorlar. Öyle bir durum oluştu ki artık yaşamlarını da hiçe sayarak, kalacakları ev depreme dayanıklı mı var dayanıksız mı bunu bile düşünmeden kendilerine kalacak bir yer bulma arayışındalar. Tabii bu durum kira fiyatlarında astronomik rakamlara ulaştırdı. Aynı durumu Adana'ya atanan öğretmenler içinde görüyoruz. Beni arayan beş altı arkadaşımız ev bulamadıklarını bu konuda yardımcı olup olamayacağımı sordular. Kira fiyatları yükseliyor. Bu sorunun yanında üniversite öğrencileri ve öğretmen arkadaşlarımız barınmak için yer bulma noktasında büyük sıkıntılar yaşıyor" dedi
MAAŞIN YARISI KİRAYA GİDİYOR
Öğretmenlerin aldıkları maaşların yarısını kiraya verdiklerini belirterek, "Kira fiyatlarının öğretmen maaşlarının yarısını bulduğu bir dönemde, öğretmenlerin kiraladıkları evin ücretini ödemek için kredi çekmeleri artık normal hale geldi. Evet bu durumda kiralarını ödemek için kredi çeken çok sayıda eğitim emekçisi arkadaşımızın olması normal bir durum haline geldi. Özel yurtların fahiş fiyatlarla öğrenci almaları artık normalleşti. Serbest piyasa ekonomisine göre barınma sorunu arttıkça mevcut özel yurtların da fiyatları arttırması son derece normal hal aldı. Ancak bu durumu kabul etmemiz mümkün değil. Ne yazık ki kapitalist sistem, her dönem olduğu gibi emekçilerin çaresizliğini fırsata çeviriyor. İl dışı tayininde bulunduktan sonra gidecekleri illerdeki kira fiyatlarını duyan, öğrenen çok sayıda eğitim emekçisi arkadaşımız tayinlerini durdurdular. Bunu biliyoruz. Bu sorun nasıl çözülür diyorsunuz? Bu sorunun çözümünün tek yolu var. Sosyal devlet anlayışı; ekonomik hayatın ve sosyal yaşamın her alanına yansıdığında çözülecektir. Mevcut anlayış ve yaklaşımlarla, bu sorunların çözümünü bırakın, bu sorunlar çok daha fazla büyüyerek devam edecektir” diye konuştu.
İsmini vermek istemeyen öğretmenler ise şunları söyledi;
“Ben kiradan kurtuldum ama hala birçok öğretmen arkadaşım kiralık evlerde yaşıyor. Kira fiyatları gerçekten çok yüksek. Aylık vermeyen ev sahipleri var. Bu nedenle yıllık istenilen ücretleri bulabilmek için banka kredileri çekiliyor. İnanın bir arkadaşım aldığı maaşın yarısını ev kirası olarak çektiği krediyi ödemek için kullanıyor.
Benim evim kiralık. Ayda 9 bin 500 lira aylık ödüyorum. Sadece kira parasıyla bu işin bitmiyor. Doğalgaz faturası, elektrik faturası, su faturası, yol parası ücretleri, market, pazar alışverişleri, varsa çocuğun masrafları ve benzeri masraflar var. Gelin alınan maaşla bunların hepsini yapın. Gerçekten çok zor. Tüm arkadaşlarımız bu kira fiyatlarından şikayetçi. Semte göre değişiyor kira fiyatları ama uzak bir semtten biraz daha ucuza ev tutarsanız bu kez ulaşım ücreti nedeniyle aynı kapıya çıkan bir denklem ile karşılaşıyorsunuz”.