Arazi Toplulaştırması Denilince Akla Ne Gelir?
Arazi toplulaştırılması, dağınık halde bulunan ve tarımsal işlevselliğin gerekliliklerini yerine getirmeye uygun olmayan dağınık parsellerin düzenlenmesi ve birleştirilmesidir. Bu düzenlemeler sayesinde dağınık, bozulmuş, elverişsiz şekilde olan parsellerin tekrar tarımsal kazanımı sağlanır. Aynı zamanda tarımsal üretimin iyileşmesini sağlayacak olan bu düzenlemeler ekonomiye de katkı sağlanmasının önünü açmaktadır.
Tarımsal alanlarda gerçekleştirilen arazi toplulaştırma tarım alanlarının daha verimli kullanılmasını sağlamakla kalmıyor, kırsal alanlardaki yaşam standartlarını da iyileştiriyor.
Arazi Toplulaştırması Nasıl Yapılır?
Arazi toplulaştırmanın asıl amacı, daha az sarfiyat ile daha çok verim elde etmenin mümkün kılınmasına dayanır. İş gücü ve zamandan kazanarak doğru bir sermaye kullanımı amaçlar. Bu sayede tarımsal üretim ve tarımsal işletmelerle birlikte kırsal alandaki standartların da yükselmesi hedeflenir.
24 Temmuz 2009’da Resmi Gazetede yayınlanan arazi toplulaştırma yönetmeliğiile birlikte arazi toplulaştırmasının nasıl olması gerektiğine dair esaslar duyurulmuştur. Ancak; esasların neler olduğundansa uygulamadaki süreçten bahsedelim;
Toplulaştırma yapılacak olan alandaki parsellerin tespiti yapılır. Bunların hangilerinin tarıma uygun olup olmadığı tespit edilir. Bunun dışında alan içinde bulunan sabit tesisler de belirlenir.
Mülkiyet bilgileri çıkarılır. Bir alan içindeki parsellerin birçok farklı kişiye ait olması mümkündür.
Arazi sahipleri ve mülki idarecilerin bulunduğu bir komisyonda teknik ekip tarafından yapılan haritalandırmaya dayanarak her parselin değerine uygun olarak puanlaması yapılır.
Yeni bir parselasyon planlaması yapılır ve arazi toplulaştırma projesi ile ilgili tarla sahiplerinin fikirleri de göz önünde bulundurulur. Ancak her parselin sulama yoluna cephesi olması, büyük parçaların yanına küçük parçaların getirilmesi gibi teknik olarak değişmez esaslara sadık kalınır. Bununla birlikte hasım-hısım ilişkileri ve kimsenin haksızlığa uğramayacağı bir bölümlenme de sağlanır.
Yeni parselasyon planlamasının, duyurusu ilan edilir. Bu noktada yapılacak olan itirazlar dikkate alınır ve bu itirazlar incelenir. Bu aşamadan sonra ise son halini alır ve kadastro tarafından yeni tapular oluşturulup sahiplerine verilir.
Arazi Toplulaştırmasının Yararları Nelerdir?
Bildiği düzende devam etmek isteyen birçoklarının bu tür bir düzenlemeye sıcak bakmaması bir kazanımı geri çevirmek anlamına gelmektedir. Çünkü arazi toplulaştırmasının birçok faydası bulunmaktadır.
Her şeyden önce parçalı bir yapının hakim olduğu alanda parsellerin düzenlemesi sayesinde daha kullanışlı ve verimli bir form oluşur. Sulama kanallarından eşit derecede faydalanabilecek olan parsellerdeki toprak verimliliği artmış olur.
Kullanılamayan küçük parçaların verimli hale gelmesi sayesinde kazanç artar. Ayrıca düzenli bir yol sisteminin varlığı sayesinde yakıt masrafı azalır. Tarımsal gerekliliklerin yerine getirilmesi daha kolay hale gelir. Bütün bunlara ek olarak arazinin değeri de artar.
Tüm bu düzenlemeler boyunca arazi toplulaştırma kanunu gereğince bütün masraflar devlet tarafından karşılanır. Sadece; su kanalları ve yollar gibi ortak alanlar için tarlalardan bir miktar kesinti yapılması söz konusu olabilir.
Arazi Toplulaştırma İçin Başvuru Nasıl Yapılır?
Bu düzenlemelerin başlatılması için ise köylerde muhtarlıklar, kooperatifler ya da toplu dilekçelerle Tarım Reformu Bölge Müdürlükleri’ne ya da Tarım Reformu Genel Müdürlükleri’ ne başvuruda bulunulabilir. Belde ve ilçelerde ise belediyeler tarafından başvurular gerçekleştirilir.
Arazi toplulaştırması çiftçinin muvafakatini göz önünde bulundurur. Ancak bazı durumlarda çiftçiler istemese de arazi toplulaştırma yapılmasının kararı çıkabilir. İlgili kanunlar kamu yararını da esas almaktadır ve kanunlar çerçevesinde Tarım Reformu’nun bu konuda karar çıkarma yetkisi bulunmaktadır. Dolayısıyla kamu yararı için arazi toplulaştırmayı zorunlu kılan bir durum karşısında Tarım Reformu sahip olduğu yetkiyi kullanabilir.