Geçmişte müziğe ulaşmak bugün olduğu kadar kolay değildi. Bugün her şarkıya teknoloji sayesinde çok kolay ulaşılabiliyor. Özellikle televizyonun tek kanallı olduğu dönemlerde sevdiğimiz her şarkıcıyı ekrandan izleyemezdik. Dönemin idarecilerince şarkıcıların kimi yasaklı bulunurken, kimi şarkılar ise denetime takılırdı. Müziğe en kolay radyo sayesinde ulaşabilirdik. Radyoda da bir şarkı çalınır, geçerdi. Tekrar dinleme imkanı yoktu. Bu […]
Geçmişte müziğe ulaşmak bugün olduğu kadar kolay değildi. Bugün her şarkıya teknoloji sayesinde çok kolay ulaşılabiliyor.
Özellikle televizyonun tek kanallı olduğu dönemlerde sevdiğimiz her şarkıcıyı ekrandan izleyemezdik. Dönemin idarecilerince şarkıcıların kimi yasaklı bulunurken, kimi şarkılar ise denetime takılırdı.
Müziğe en kolay radyo sayesinde ulaşabilirdik. Radyoda da bir şarkı çalınır, geçerdi. Tekrar dinleme imkanı yoktu. Bu nedenle sevdiğimiz şarkıları alt alta yazarak bir liste oluşturur ve karışık kasetler doldurturduk. Bugün otuzlu yaşların üstündeki herkesin mutlaka geçmişte doldurttuğu karışık kasetleri vardır. Şimdi tatlı bir hatıra olan karışık kasetler bir dönem müziğe ulaşmanın tek yoluydu.
KASETTEKİ MÜZİKLER KOLEKTİF ZEVKLERE HİTAP ETMELİYDİ
Karışık kaset listesi hazırlarken çoğunlukla bireysel hareket edemez, evdekilerin de sevdiği şarkılardan yazmak zorunda kalırdınız. Ailece hazırlanan karışık kaset listeleri çok kişinin fikri alınarak oluşturulduğundan oldukça tuhaf bir hal alırdı. Evin gençleri pop şarkılar seçerken, anne ve babalar ise türkü yada sanat müziği şarkıları isterlerdi. Evde dede, babaanne veya anneanne varsa karışık kaset listesi eski dönem gazino kadroları gibi olurdu. Örneğin seksenlerde hazırlanan bir karışık kaset Ajda Pekkan’dan güncel bir hit şarkıyla açılır, Arif Susam ve Ümit Besen’den dönemin taverna anlayışına uygun şarkılarla sürerdi. Araya Bedia Akartürk’ten bir türkü girer ve Müzeyyen Senar’dan klasik bir şarkıyla kaset sona ererdi. Kısacası tarzdan tarza geçilirdi.
BAZEN KASETÇİ DE KENDİ ZEVKİNİ YANSTIABİLİRDİ
Kasetler 46, 60 ve 90 dakika olmak üzere süreliydi. Listeler seçeceğiniz kaset süresine uygun olarak oluşturulurdu. Genelde 60 dakikalık kasetler ideal sayılırdı. 60 dakikalık kasetler A yüzü 30, B yüzü ise yine 30 dakika olmak üzere iki kısımdan oluşurdu. Özenli liste hazırlayanlar A yüzü ve B yüzü diye listesinde belirtirdi. Genelde kasetin süresiyle listede yazılan şarkıların süreleri bir türlü uyuşmazdı. Ya kasetin her iki yüzünde de boşluk kalır, veya yazdığınız şarkılar süreye fazla gelirdi. Her iki durumda da liste sahibi üzülürdü. Boşluk kaldığında bu süre kasetçinin zevkine uygun şarkılarla doldurulurdu. Örneğin pop tarzında şarkılardan oluşan bir karışık kasetin her iki yüzünde de kalan boşluğa kasetçi tarafından Mahmut Tuncer’den bir türkü çekilebilirdi. Seçtiğiniz şarkı adedi kasetin süresine fazla gelince de çok sevdiğiniz bir şarkının sadece yarısını dinleyebilirdiniz.
BAZEN KASEDİN BANDI KOPARDI
Herkesin sürekli kaset doldurttuğu ve kaset aldığı bir kasetçisi vardı. Bu kasetçi zaman içinde sizin zevkinizi anlardı. Bizim sık sık gittiğimiz kasetçi karışık kasetlerde boş kalan bölümlere genelde enstrümantal müzikler çekerdi. Bu müzikleri nereden bulurdu bilmiyorum ama genelde hüzünlü olan bu müzikler dinleyeni uzaklara alır götürürdü.
Çocukken kasetçilerdeki sanatçı posterlerini izlemeyi çok severdim. Yeni kaseti çıkan bir sanatçının posteri günlerce kasetçi vitrinlerine asılırdı. Müzik meraklıları kasetçilerin önünden geçerken durur ve hangi sanatçıların yeni kasetleri çıkmış diye vitrine uzun uzun bakarlardı.
Çok sık çalınan kasetlerin bantları sarardı. Kaset sarınca çaldığımız teybi hemen durdurur ve bir kalem yardımıyla bantı kasetin içine geri sarardık. Bazen de bu bant kopardı. Kopunca tamir etmek daha zordu. Kopan kısmı yapıştıranlar olduğu gibi kimisi de uğraşmaz atar ve yenisini alırdı.
KASETLERLE OLUŞTURULAN UÇUK İMAJLAR
Şimdi eski bir eşya gibi bir köşeye atılan kasetler bir dönem yaşamımızın olmazsa olmazlarıydı. Seksenler ve doksanlarda yüzlerce kaset satın alan bir müzik meraklısı olarak ben atmaya kıyamıyor ve saklamaya devam ediyorum.
Geçmişte anonslu asker kasetleri dolduran kasetçileri de hatırlıyorum. Bu kasetlerde kaset doldurtan askerin ismi ve seçtiği şarkılar kasetçi veya orada görevli biri tarafından anons edilir ve şarkıya geçilirdi. Bu kasetler örneğin Afyon’da askerlik yapan Malatyalı Çılgın Çavuş Mehmet Karaca’nın seçtiği şarkıları dinliyorsunuz şeklinde başlardı. Şarkı aralarında okunan şiirler ve genelde arabesk şarkılarla sürerdi. Askerler vatani vazifelerini yaptıkları şehirden memleketlerine hazırlattıkları bu anonslu asker kasetlerini anı olarak gönderirlerdi. Bu anonslarda abartı olmazsa olmazdı. Sözgelimi askerde yemekhanede çalışan bir asker kendinden çöl kartalı diye bahsettirebilirdi.
Geçmişte doldurttuğunuz bir karışık kaseti teybinize takıp eski günleri yad etmenizi öneririm. Kim bilir hangi şarkılar çıkacak ve sizi nerelere götürecek?