|Derveni el yazması|
|Selanik Arkeoloji Müzesi|


Derveni el yazması
|Tür||El yazması|
|Tarih||MÖ 5.YY|
|Menşei||Makedonya|
|Dil(ler)||Antik Yunan|
|Malzeme||Papirüs|
|Boyut||266 el yazması|
|Konu(lar)||Teogoni|
Derveni el yazması, 1962'de Selanik Şehri yakınlarında bulunan eski bir Makedon papirüs rulosudur. Filozof Anaxagoras'ın çevresinde üretilen tanrıların doğumuyla ilgili bir teogoni olan Orfik şiire ilişkin alegorik bir yorum olan felsefi bir incelemedir. MÖ 5. yüzyılın sonlarına doğru oluşturulmuş ve Yunan dini, sofistike hareket, erken felsefe ve edebiyat eleştirisinin kökenleri alanlarında 20. yy'da Grek metinlerinin tartışmasız en ilgi çekici keşfidir. Rulo, Makedonya Kralı II. Philip'in hükümdarlığı sırasında MÖ 340'lara dayanıyor ve bu da onu Avrupa'nın hayatta kalan en eski el yazması yapıyor[1]. Sonraki yıllarda ara baskılar ve çeviriler yayınlanırken, makale bir bütün olarak nihayet 2006'da yayınlandı.
Keşif[değiştir | kaynağı değiştir]
Rulo, 15 Ocak 1962'de Makedonya'nın kuzeyindeki Derveni, Selanik-Kavala yolunda bir şantiyede bulundu[2]. Bu yer, Lete antik kentine ait zengin bir mezarlığın parçası olan bir nekropolde bulunan bir asilzadenin mezarıdır. Batı geleneğinde hayatta kalan en eski el yazmasıdır ve Yunanistan'da bulunan, bilinen tek antik papirüstür. Gerçekte, kökeni ne olursa olsun Yunanca yazılmış hayatta kalan en eski papirüs olabilir. Arkeologlar Petros Themelis ve Maria Siganidou, kömürleşmiş papirüs tomarının üst kısımlarını ve mezarın levhalarının üstündeki küllerden parçalar buldular; alt kısımlar cenaze ateşinde yanmıştı. Parşömen dikkatlice açıldı ve parçalar birleştirilerek 26 sütun metin oluşturuldu. Papirüs, korunmasına elverişsiz olan nemli Yunan topraklarında hayatta kaldı, çünkü asilzadenin cenaze ateşinde kömürleşti. Ancak, mürekkep ve arka plan siyah olduğundan, bu durum okumayı son derece zorlaştırdı. Buna ek olarak, azalan boyut sırasına göre cam altında muhafaza edilen ve titizlikle yeniden inşa edilmesi gereken 266 parça formunda hayatta kalmıştır.
El yazması metni, çeşitli lehçeler içerir. Esas olarak Attika ve İon Yunancasının bir karışımıdır; ancak birkaç Dor formu içerir. Bazen aynı kelime farklı diyalektik biçimlerde karşımıza çıkar. Daha küçük parçaların çoğu hala yerleştirilmemiştir. Papirüs, Selanik Arkeoloji Müzesi'nde tutulmaktadır.
UNESCO - Dünya Belleği Programı[değiştir | kaynağı değiştir]
Selanik Arkeoloji Müzesi, 12 Aralık 2015'te, Derveni el yazmasının UNESCO Dünya Belleği Programına kaydını kutlamak için resmi bir etkinlik düzenledi.
UNESCO'ya göre;
|“||Derveni el yazması, yalnızca Batı felsefi düşüncesinin temeli olan Yunan din ve felsefesinin incelenmesi için değil, aynı zamanda Orfik şiirlerinin Sokrates öncesi düşünürler'in farklı bir versiyonunu sunan erken tarihinin bir kanıtı olarak hizmet ettiği için de büyük önem taşımaktadır. Batı geleneğinin ilk kitabı olan El yazmasının metni, evrensel insani değerleri yansıttığı için küresel bir öneme sahiptir.||„|
Kaynakça[değiştir | kaynağı değiştir]
- ^ Richard Janko, "The Derveni Papyrus: An Interim Text" 12 Nisan 2021 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi., Zeitschrift für Papyrologie und Epigraphik, 141 (2002), p. 1
- ^ Betegh, Gábor (19 Kasım 2007). The Derveni Papyrus: Cosmology, Theology and Interpretation. Cambridge University Press. s. 56. ISBN 978-0-521-04739-5. 27 Haziran 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 14 Ocak 2012.