Bu yıl düzenlenen Nobel Edebiyat Ödülü’nün yankıları sürüyor. 2019 ödülüne layık görülen Avusturyalı yazar Peter Handke için karşı kampanya düzenleniyor.
Yazarın geçmiş yıllardaki politik duruşu ve siyasi söylemleri işaret edilerek ödül verme kararının geri çekilmesi isteniyor. Ödülün açıklanmasının üzerinden iki ay geçmiş olmasına rağmen tepkiler sürüyor.
1990’lı yıllarda Yugoslavya İç Savaşı esnasında Sırp güçlerini savunduğu ve savaş suçlusu Slobodan Miloseviç’i desteklediği için yazara gösterilen tepkiler hız kazanarak devam ediyor.
Nobel komitesi hem yazarlar hem kamuoyu hem de siyasetçiler tarafından ağır şekilde eleştiriliyor. 60 bin kişinin imzasını taşıyan bir dilekçe ise “Balkan Kasabı” olarak da anılan Slobodan Miloseviç’i destekleyen birisine ödülün verilmemesi gerektiğini ifade ediyor.
Hazırlanan dilekçe, İsveç’in başkenti Stockholm’de 10 Aralık 2019 tarihinde gerçekleştirilecek tören gününde teslim edilecek.
Handke, Nobelli yazar unvanıyla birlikte yaklaşık 1 milyon dolarlık ödülün de sahibi olacak.
Tepkilere Türkiye ve Kosova da Katıldı
Yazara gösterilen tepki sadece kamuoyu ile sınırlı değil. Tepkiler hükûmetler bazında gösterilmeye devam ediyor.
Kosova, 10 Aralık’taki Nobel Ödül Töreni’ni boykot edeceğini açıkladı. Türkiye ise ödülün Handke’ye verilmesini kınadı.
Kosova Dışişleri Bakanı Behgjet Pacolli, Miloseviç’in arkadaşı ve destekçisi bir yazar için düzenlenen törene ülkelerini temsilen kimsenin katılmayacağını açıkladı.
Türkiye’de ise Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve Milli Savunma Bakanlığı konuyla ilgili açıklamalarda bulundu.
2019 Nobel Edebiyat ödülü, Miloseviç’i destekleyen ve Bosna soykırımını inkar eden Peter Handke’ye Pazartesi günü verilecek.
Bu akıl dışı ve utanç verici karardan geri dönülmelidir.@NobelPrize vicdanı olmayan birisine nasıl ödül verebilir?
Yeni soykırımları özendirmek için mi?!
— Ibrahim Kalin (@ikalin1) December 7, 2019
2019 Nobel Edebiyat Ödülü’nün Bosna soykırımının canisi, masum Boşnak kardeşlerimizin katili, Miloseviç’in en büyük destekçisi ve soykırımın inkârcısı Peter Handke’ye verilmesini en sert şekilde kınıyoruz. pic.twitter.com/jNiThHKkSb
— T.C. Millî Savunma Bakanlığı (@tcsavunma) December 7, 2019
Ödülün açıklanmasından sonra İsveç Kraliyet Akademisi Nobel Komitesi’nden iki üye görevlerinden istifa etmişti. Başka bir üye ise töreni boykot edeceğini dile getirdi.
Düzenlenen basın toplantısında Peter Handke gazetecilerin sorularını yanıtsız bıraktı:
“Bu çok uzun bir hikaye. Bence bu hikayeyi anlatmanın şu an zamanı değil.”
Ödül töreni sırasında düzenlenmesi konuşulan protestolara dair soruya ise 2014’te Norveç’te İbsen Ödülü’nü alırken yaşananları hatırlatarak cevap verdi:
“Oslo Ulusal Tiyatrosu’na vardığımda çok sayıda protestocu vardı. Pek çoğu ’faşist, faşist’ diye bağırıyordu. Bu bay ve bayanlarla konuşmak istedim, ancak onlar benimle konuşmak istemediler.”
Peter Handke Niçin Tepki Görüyor?
Peter Handke’nin eski Yugoslavya Devlet Başkanı Slobodan Miloseviç’in cenazesinde, Miloseviç için konuşma yapması tepki toplamıştı. Miloseviç’in ölümünden sonra, Handke’nin onun lehine tanıklık yapması da istenmişti.
Eski Yugoslavya’nın dağılma sürecinde Sıprları açıkça destekleyen nadir Batılı entelektüeller arasında yer alan Handke, 1997’de yayımlanan Tuna, Sava, Morava ve Drina’ya Bir Kış Yolculuğu -Ya Da Sırbistan’a Adalet (Bir Kış Yolculuğu’na Yaz Eki) adlı kitabında, Sırplar tarafından işlenen savaş suçlarını önemsizleştirmekle de suçlanmıştı.
Avusturyalı yazarın ödülü almasını eleştirenlere ise PEN America karşı çıkmış ve yazarın yanında durmuştu.
Yazarın Kalecinin Penaltı Anındaki Endişesi, Mutsuzluğa Doyum, Çocuğun Öyküsü ve Solak Kadın gibi kitapları dilimize kazandırılmıştı.