Konut kredi faizlerinin düşmesi, eski binalarda yaşayanların deprem endişesiyle yeni ev arayışına girmesi son zamanlarda konut piyasasını hareketlendirdi. Geçtiğimiz aylarda tüm zamanların en yüksek satışı yapıldı ve 113 bini aşkın konutun satışı gerçekleştirildi. Öte yandan gayrimenkul şirketlerinden ‘konut almak için doğru zaman’ mesajları gelmeye devam ediyor. Ev sahibi olmak herkesin hayali ancak biz ev alırken nelere dikkat etmemiz gerektiğini biliyor muyuz?
1. İpotekli ve hacizli eve dikkat edin
Ev alacaksanız tapu kaydını detaylı bir şekilde incelemeniz gerekir. Eğer tapu kaydı üzerinde bir haciz ve ipotek varken bu kaydı bilerek taşınmazı satın alırsanız tapu devri sonrasında bu ipotek ve hacizlerden sorumlu olursunuz ve satın aldığınız evi kaybetme riski ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Evinizi satın alınırken noterden düzenleme şeklinde satış vaadi sözleşmesi yapıldıktan sonra tapuya şerh olarak işlenirse artık bu şerhten sonra ipotek veya hacizler tüketiciyi bağlamaz. Tüketicilerin satın alma tarihinden sonra konulmuş olan ipotek ve hacizlerin kaldırılması konusunda açmış oldukları bazı davalarda olumlu sonuç aldıkları görülüyor.
2. Sözleşmenizi noterde yapın
Yapmış olduğunuz araştırma neticesinde bir sıkıntısı olmadığına kanaat getirdiğiniz bir daire ise; Müteahhit mutlaka ‘ön bilgilendirme formu’ imzalatmak zorunda. Formda dairenin net-brüt metrekareleri, müteahhittin tüm bilgileri, dairenin taksitli veya taksitsiz tüm bedeli, taksitli ise faiz ve masraf bedellerinin ne olacağı belirtilmeli. İnşaat halindeki bir taşınmazı satın almak isterseniz ve müteahhitin elinde tapu mevcut değilse mutlaka Noterden Satış Vaadi Sözleşmesi düzenlenmek zorunda. Müteahhit tapu devrini yapıyor ise kat irtifakı tapusunu devretmek şartı ile yazılı sözleşmede yapabilir. Her iki halde konut 36 ay içinde tüketiciye devredilmek zorunda.
3. Teminat alın ve kontrol edin
İnşaat halinde ve kentsel dönüşüm kapsamında yapılan bir ev alıyorsanız, müteahhit maliyetin yüzde 10’u kadar teminat sunmak zorunda. Bu teminatı belediyeden kontrol edin. Dönüşüm dışındaki projelerde de Tüketici Kanunu’na göre müteahhit teminat modellerinden birini sunmak zorunda. (Tamamlama sigortası, hakediş modeli ya da teminat mektubu)
4. Bitmemiş ve zamanında teslim edilmeyen ev için hakkınızı arayın
Taşınmazı satın aldınız ve size müteahhit tarafından teslim edilirken, müteahhitte taşınmazı hiç görmeden ‘eksiksiz bir şekilde ve süresinde teslim aldım’ diye bir belge imzalarsanız tüm haklarınızı kaybedersiniz. Taşınmazı mutlaka incelemeniz ve eksikler var ise teslim almamanız gerekiyor. Bu durumda müteahhitte noterden ihtarname göndererek eksik ve ayıpları yapması, yapmazsa kendinizin yapacağı ve bu bedeli talep edeceğinizi belirtin.
5. İskanı müteahhit almak zorunda
Binayı fiilen teslim aldınız ancak müteahhit iskân belgesini almıyor ise müteahhittin sorumluluğu hiçbir zaman sona ermeyecek. Müteahhit iskân almak zorunda. Ancak müteahhittin iskâna aykırı inşaat yapması halinde bunu Sulh Hukuk Mahkemesi kanalı ile tespit ettirip iskâna aykırılıkları gidermesini istemeniz gerekir.
6. Evin gerçek bedelini gösterin
Gayrimenkulü satan kişi veya emlakçı değerini düşük göstermek isteyebilir. Ancak bunun iki tehlikesi var. İlki Maliye bu şekilde yapılan satışların peşine düşüyor ve hem aradaki fark kadar harcı alıyor hem de ceza kesiyor. İkincisi satıcının üçüncü kişilere veya bankalara borcu var ise ve siz tapuyu çok düşük bedelle satın alırsanız bu satış iptal olabiliyor.
7. Aldığınız evden olabilirsiniz
Tapu incelemesi yaptıktan sonra belediyeye giderek imar dosyasını inceleyin. Evi kredili alıyorsanız banka tarafından yaptırılan raporu da inceleyebilirsiniz. Çünkü bu raporlarda belediyede imar dosyaları inceleniyor. Belediyede bu dosyayı incelemenizdeki temel düşünce binanın ve dairenin ne durumda olduğunu görmek. Böylece kaçakları var mı, yapı kayıt belgesi var mı öğrenirsiniz. Yine gelecekte belediyenin bu arsa ile ilgili düşüncesinin ne olduğunu öğrenmek de önemli. Belediye mevcut parseli imar planı değişikliği ile farklı bir şekilde konumlandırmış, kat yüksekliğini azaltmış olabilir. Bu durumda yıkılmakta olan bir binadan daire satın almış olabilirsiniz.
Tapu kaydına bakmadan ipotekli ev alırsanız evinizi kaybedebilirsiniz, imar durumuna bakmazsanız kaçak ve yıkılacak bir eve para ödeyebilirsiniz, hatalı bir evrak imzalarsanız eksik ya da geç teslim edilen konuta karşı tüm haklarınızı kaybedebilirsiniz. Tüm bunlara yukarıda belirttiğimiz gibi önlemler alabilmeniz mümkün. Özellikle evi satın almadan önce talep edeceğiniz bir ekspertiz raporu sonrasında alanında uzman lisanlı eksperler sizin için o evin yasal durumunu ve gerçek piyasa değerini, satışa engel olumsuz durumlarını detaylı şekilde inceleyerek rapor olarak sunmaktadır.