Konusu
Nomadland filmi, kocasını ve işini kaybeden bir kadının özgürlüğü, huzuru yollarda arayışı anlatıyor. Doğada, günlük yaşamda acılarımızla nasıl baş ettiğimizle ilgili bir belgesel niteliğinde. Başrolde Üç Billboard Ebbing Çıkışı, Missouri’den yoğun, içine çeken performansıyla tanınan Frances Mcdormand yer alıyor. Duygusal yükü tamamiyle yansıtarak, içimizde, dramatik bir duygu veya acımadan çok anlayış uyandırıyor. Nomadlerin (göçebeler) yaşadıklarını anlayabilmemiz için onların gözlerinden bir pencere açıyor. Tabi ki tüm topluluğu seslendiren birisi olmaktan ziyade topluluğu anlamak için küçük bir aralık. Nomadland’de anlatılan hikaye tüm nomad topluluğunun yollara neden düştüğünü temsil etmiyor; çünkü filmde çoğunlukla son yıllarını özgürce yaşamak isteyen geçmişinden kaçan insanlar öne çıkarılmış.
Belgesel Tadında Nomadland
Filmde rol alan diğer oyuncular ise gerçek nomad ler tarafından canlandırılmış. Böylece filmin belgesel tadındaki çekimleri güçlenmiş. Filmin belgesel tarafını poetik bir temayla birleştiren görselleşme, Ludovico Einaudi’nin müzikleri (ayrıca Can Dostum filminin de müziklerini besteleyen müzisyen) ve kilometrelerce uzanan dağlar, taşlar, çorak araziler ve boşluk. Başlangıç sahneleri ana karakter Fern’ün günlük yaşamında yaptıklarını (tuvalette oturmak, yemek yapmak, yıkanmak vs.) gösteriyor. Böylece başka bir dünyaya giriş yapılmış olunuyor. Karavanını yakın bir dostu olarak gören Fern’ün, hiç tanımadığımız bir karakterin, gününü nasıl geçirdiğini görüyoruz. Öncesinde, hiçliğin ortasında yaşayan Fern’ü, sonrasında Linda May’le dostluğu sırasında daha iyi tanıyoruz. Gittikçe karakterin dönüşümünü işleyen film; yasla, zorluklarla baş etme, kabulleniş serüvenini gösteriyor.
Nomad, Göçebe Mekanlar
Kabulleniş serüveni olarak bir nomad’in ele alınması oldukça metaforik. Fern’ün yolculuğu; öncesinde yalnız ve hiçliğin ortasında, sonrasında bir arkadaşın yardımıyla bir toplulukta, ailesiyle yakın arkadaşlarla ve serüvenle devam ediyor. En son edindiği dostluklarla beraber tekrar yalnızlığa ve dolayısıyla içine dönüyor. Kaçmayı bırakarak yoluna devam ediyor.
Nomadland ’de işlenen mekanlar, Fern’ün duygularıyla, ruh haliyle beraber değiişiyor. Başlangıçta soğuk bir iklimde endişeli bir ifadeyle yolculuğa çıkış heyecanı ve evi bırakma hüznü anlatılıyor. Uçsuz bucaksız dağlar arasında uzayan yollarla beraber karlar yavaşça erimeye, azalmaya başlıyor. Yol ilerlerken Fern daha sıcak iklimli diğer nomadlerin olduğu sevecen bir toplulukla tanışıyor. Ekonomik yok oluşta, Dakota’nın Badlands Ulusal Parkı’nda, yollar arasında biraraya gelen toplulukla çölde yakılan ateşle bir aradalık hissi kavuşuyor. Gece karanlıkta yaşamlarını anlatan insanlar, ateşin ışığında buluşuyorlar.
Fern edindiği dostluklar ve diğer insanların benzer yaşamlarıyla karşılaştıktan sonra yakınlarda bir kamp alanında iş buluyor. Orada gezmek üzere 15 dakikalık bir turda taşların arasında kaybolduğunu hissettiğini bir anda arkadaşı David onu buluyor. David’in geçmişe olan pişmanlıklarını kabullenip oğluyla beraber California, Mendocino County’e gidiyorlar. David’in geçmişiyle barışık bir şekilde yaşamasıyla beraber iç mekana taşınıyor. Uzaktan görülen ve Fern’ü daha içsel bir yolculuğa getiren David’in ailesiyle beraber, gittikçe duyguların açıldığı bir kısma geliniyor. Mekan okyanusa, sulara yaklaşıyor. David’in evinde geçen sevecen, ailevi kısımlar Fern için bir hazırlık niteliğinde. Denizin havasını, rüzgarı teninde hissediyor. Fırtınalı havada, dalgaların parçalanışıyla beraber içindeki hisleri kabulleniyor. En son her şeyin başladığı, kaçmaya çalıştığı evine gidiyor ve yoluna devam ediyor.
Ölüm ve Yaşam Arasında
Nomadland ’de; nomad ler hakkında bir belgesel, kabulleniş serüveni dışında, ölüm ve yaşam ikilemini inceleyen bir taraf öne çıkıyor. İşlenen karakterlerin çoğu yaşamlarını işlerde geçirmiş, artık işe alınmayan ve emeklilik parasıyla geçinemeyen, yakınını kaybetmiş ve hayatını değiştirmeye karar vermiş insanlardan oluşuyor. Özellikle ekonomik çöküşe dikkat çekiliyor. Filmde sürekli göze çarpan bir ikilem var: özgürlük ve hapis. Ele alınan karakterler bir yandan özgürce yaşamaya kararlılar bir yandan da geçmişe saplanıp kalmışlar. Fern’de böyle bir ikilemin başında başlayıp sonunda tamamen özgür bir şekilde yoluna devam ediyor.
Yola Devam
Fern’ün kabulleniş serüveniyle ölüm baş başa gidiyor. Ölüm hem somut hem soyut olarak mekanda da işleniyor. Çorak arazilerden okyanus kıyılarına, yaşama doğru ilerliyor. Ekonominin, kocasının ölümüyle beraber doğanın da ölü olduğu bir alanda başlıyor. Karavanın verdiği özgürlük duygusuysa tam tersi bir inanışa dayanır. Günümüzdeki klasik ev anlayışını bırakarak özgürleşmek. Pandemiden dolayı eve kapananlar olarak, Nomadland ’de birçoğumuzun özeneceği bir yaşam görüyoruz. Bugün de ölümle yüz yüze kaldığımız için Nomadland birçok yönden hepimize sesleniyor.
Kaynakça
- https://en.wikipedia.org/wiki/Nomad
- https://www.ntv.com.tr/galeri/sanat/2021-en-iyi-filmaltin-kure-odulunu-alannomadlande-dair-bilinmesi-gerekenler,49mBeGWUiUOYrFCfGF_aYQ/TIAQtv92jUyFCF4bt0xQMg
- https://www.imdb.com/name/nm0000531/?ref_=tt_ov_st_sm
- http://www.beyazperde.com/filmler/film-271687/
- https://www.youtube.com/channel/UCQxsahIsaO7_nDwVlFRMQiA
- https://www.cntraveler.com/story/on-location-nomadland#:~:text=If%20you%20buy%20something%20through,graceful%20grit%20by%20Frances%20McDormand.
- https://www.latlong.net/location/nomadland-locations-1181
- https://www.cntraveller.com/gallery/nomadland-where-was-it-filmed