Ormanlar total olarak 2001 ile 2019 arasında her yıl Dünya atmosferinden yaklaşık 15.6 milyar metrik ton karbondioksit emerken, ormansızlaşma, yangınlar ve diğer nedenlerden dolayı da yılda ortalama 8.1 milyar metrik ton karbondioksiti atmosfere saldı.
İlk olarak, bilim insanları, ormanların içinde ve dışında ne kadar karbon olduğunu daha kesin olarak tahmin etmek için NASA uydu gözlemleri de dahil olmak üzere çeşitli kaynaklardan veri kümelerini birleştirmelerine izin veren bir yöntem geliştirdiler. Bu gelişmenin, hükümetlerin emisyonlarını azaltmasına yardımcı olması beklenmektedir.
NASA bilim insanlarının da dahil olduğu, çeşitli uluslararası araştırmacılardan oluşan bir ekip, yer, hava ve uydu verilerini kullanarak, son yirmi yılda ormanlardaki değişikliklerin atmosferdeki karbon konsantrasyonlarını nasıl etkilediğini değerlendirmek için yeni bir yöntem geliştirdi.
Bilim insanları bu yöntemle, ormanların küresel karbon döngüsündeki genel rolünü daha iyi anlamanın yanı sıra, çeşitli orman türlerinin katkılarını da ayırt edebildiler. Ormanlar arasında tropikal ormanların hem diğer orman türlerinden daha fazla karbon emdiğini hem de ormansızlaşma ve bozulma nedeniyle atmosfere daha fazla karbon saldığını bu nedenle küresel karbon dalgalanmalarının en büyük bileşeninden sorumlu olduğunu doğruladılar
Orman Arazilerinin tarım, sanayi ve diğer insan faaliyetleri için ormansızlaştırılması atmosferdeki karbondioksiti artırır. Son yüzyılda küresel karbondioksit artışının birincil nedeni kömür ve petrol gibi fosil yakıtları yakan insan faaliyetleridir. Ağaçlar ve diğer bitkiler atmosferden karbondioksiti çekerek denge yaratmaya çalışırlar.
Global Forest Watch’tan orman karbon akışı haritası ve 21 Ocak’ta Nature Climate Change’de yayınlanan çalışma, ormanlardan gelen bu karbon dalgalanmalarını benzeri görülmemiş ayrıntılarla göstermektedir.
Bu, Amerika Birleşik Devletleri’nin Paris İklim Anlaşmasına yeniden katılmasından sadece bir gün sonra yayınlandı – küresel sıcaklık artışını sınırlamaya yönelik uluslararası bir çaba, özellikle ormansızlaşma ve orman bozulmasından kaynaklanan emisyonların azaltılmasına dikkat çekmektedir.
Ormanlar, fotosentez yoluyla, oksijen üretmek için atmosferden karbondioksiti emer ve Dünya’daki oksijen soluyan ve karbondioksiti dışarı atan diğer yaşamın toplu solunumunu tamamlar.
Araştırmacılara göre, ormanlar 2001 ile 2019 yılları arasında her yıl Dünya atmosferinden toplam olarak 15.6 milyar metrik ton karbondioksit emerken, ormansızlaşma, yangınlar ve diğer nedenlerden dolayı yılda ortalama 8.1 milyar metrik ton karbondioksiti atmosfere saldı.
Dünyanın dört bir yanındaki ormanların yaklaşık 7,6 milyar metrik ton emdiği tahmin ediliyor ve bu değer , ABD’nin tamamının yıllık emisyonlarının yaklaşık 1,5 katı kadar net karbon yutağı görevi gördüğü anlamına gelmektedir.
Dünya Kaynakları Enstitüsü (WRI) Orman Programı için araştırma direktörü olarak görev yapan baş araştırmacı Nancy Harris, “Ormanlar iklim sisteminde iki şeritli bir otoyol görevi görüyor” dedi. “Her iki tarafın da nerede meydana geldiğine dair ayrıntılı bir görünüm – orman emisyonları ve ormanların ortadan kaldırılması – ormanla ilgili iklim politikalarının izlenmesine şeffaflık katıyor.” dedi
Bu yeni metodoloji, özellikle ormanlar için karbon akışını tahmin etmek ve ilk tutarlı küresel çerçeveyi oluşturmak için yerdeki raporlar, hava verileri ve uydu gözlemleri dahil olmak üzere çok sayıda kaynaktan veri kümelerini entegre etmektedir.
Bu, hükümetlerarası İklim Değişikliği Paneli’nin (IPCC) standartlaştırılmış yönergelerine rağmen, genellikle o bölgede mevcut olan kaynaklar tarafından belirlenen ulusal ormancılık verilerinin mevcut yıllık raporlamasından değişiktir. Verilerdeki eksiklik, küresel karbon tahminlerinin büyük ölçüde belirsizlik içerebileceği anlamına gelir.
NASA Goddard’ın Greenbelt, Maryland’deki Uzay Uçuş Merkezi’nden bir bilim insanı olan ortak yazar Lola Fatoyinbo, “İyi olan şey, belirsizlik olduğunu biliyoruz ve bunu gerçekten ölçebiliyor olmamız,” diyor. “Tüm tahminler, etraflarında bir belirsizlikle geliyor ve bu, biz daha iyi veri kümeleri elde ettikçe gittikçe küçülmeye devam edecek.”
Biyokütle tahminleri, NASA’nın Buz, Bulut ve arazi Yükseklik Uydusu’ndan (ICESat) alınan verilere dayanıyordu. Bu veriler, esas olarak buz tabakası kapsamındaki değişiklikleri izlemek için tasarlanmış ancak aynı zamanda topografi ve bitki örtüsü verilerini de sağlamaktadır.
NASA’nın Güney Kaliforniya’daki Jet Propulsion Laboratuvarı’nda bilim insanı olarak çalışan ve çalışmanın ortak yazarı olan Sassan Saatchi, “Bu, ormanları izleme paradigmasında büyük bir değişiklik” diyor. “Hem kara yüzeyinin atmosfere karbon neşretmesi hem de atmosferden karbon emmesi açısından büyük değişikliklerin nerede gerçekleştiğine dair yeni bir resim olacaktır “
Yeni yaklaşım aynı zamanda hangi orman türlerinin daha yüksek belirsizliklere sahip olduğunu belirlemeye yardımcı oldu ve Kuzey Yarımküre’deki tropikal ormanların yanı sıra ılıman ormanları da vurguladı. Saatchi, “Belirsizliklerin büyük olduğu yerlerde odaklanmamız ve daha iyi hesaplamalar için daha fazla veriye ulaşmamız gerekmektedir.” diyor.
Yeni veriler mevcut olduğunda, yeni hesaplamalar yapmak son derece kolaydır.
Fatoyinbo, “Bunun kurulum şekli bir bulut bilişim platformunda” diyor. “Önceden mevcut olandan çok daha iyi çıkan yeni bir veri kümesi varsa, içeri girip onu değiştirebilirsiniz. Bu, eskiden yıllar süren bir şeydi ama bugün ki teknolojik imkanlar ile bunu birkaç saat içinde yapabilirsiniz. “
Çıktıların önemli ölçüde değişmesi beklenmezken, belirsizlikler azalacak ve bilim insanlarına küresel karbon döngüsünün daha net bir resmini sunacak ve politika yapıcılarını bilgilendirmeye yardımcı olacaktır. Örneğin bu çalışma, dünyadaki net orman karbon yutaklarının % 27’sinin milli parklar gibi korunan alanlarda bulunduğunu göstermektedir. Bu rakam politika yapıcıların dikkate alması gereken önemli bir rakamdır.
Emisyonlarını azaltmak isteyen hükümetler olabildiğince doğru ve güncel verilere ihtiyaç duyar. Fatoyinbo, “bunun gerçekten yardımcı olabilecek bir çalışma” olduğunu söylemektedir.
TMMOB
METEOROLOJİ MÜHENDİSLERİ ODASI
KAYNAK : NASA CLİMATE CHANGE