Kanserden Nasıl Korunuruz?
Beslenme şekli kanser oluşmasında önemli faktörlerden biridir. Beslenme kanser oluşmasına etki ettiği gibi, kanser de kişinin beslenme durumunu etkilemektedir. Kanserin beslenme ile ilgisi %10-70 oranları arasında olup, %35 oranı kabul edilmektedir.
KANSER DENEN İLLETTEN KORUNMAK İÇİN BESLENMENİZİ DÜZENLEYİN!
Kanser; belirli bir doku veya organdaki hasarlı hücrelerin kontrolsüz bir biçimde üreyerek bir kitle veya tümör oluşturmasıdır. Kanser çağımızın en sık rastlanan hastalıklarından biridir.
Beslenme şekli kanser oluşmasında önemli faktörlerden biridir. Beslenme kanser oluşmasına etki ettiği gibi, kanser de kişinin beslenme durumunu etkilemektedir. Kanserin beslenme ile ilgisi %10-70 oranları arasında olup, %35 oranı kabul edilmektedir.
Besinler ekiminden başlamak üzere soframıza gelinceye kadar pek çok aşamadan geçerler. Bu aşamalarda besinlerin çeşitli fiziksel, kimyasal vb. değişikliklere maruz kalmaları, yabancı maddelerle kontamine (bulaşmaları) olmaları vb. besinin kalitesini etkilediği kadar o besinin sağlığı bozucu hale gelmesini de etkileyebilir. Organizmada yeni hücre oluşumunda, besinlerin kalite ve miktarı büyük önem taşır. Organizmanın temel taşı olan hücrede oluşacak herhangi bir bozukluk zamanla etkinliğini artırarak dokulara, organlara ve tüm organizmaya yayılır. Bu nedenle sağlığın korunmasında ve hastalıkların oluşmasını önlemede temel olan bireyin dengeli, yeterli ve sağlıklı bir şekilde beslenmesidir.
ŞİŞMANLIK VE KANSER
Gereğinden fazla alınan fazla kaloriler, bilinçsiz beslenme ve bir de buna hareketsizlik eklendiğinde vücutta fazla yağ birikerek şişmanlığa neden olur. Son yıllarda yapılan bir çok araştırma göstermiştir ki; şişman bireylerde meme kanseri, kalın barsak, rektum ve kan kanserleri normal kilolu bireylere nazaran daha fazla görülmektedir. Bunun da en önemli nedeni yağlı besinlerin fazla tüketilmesine karşın vitamin ve minerallerce zengin olan sebze ve meyve tüketiminin daha az olmasıdır.Yağlı besinlerin aşırı alınması vücuda kanser yapıcı maddelerin de alımının artmasına neden olur.
VİTAMİNLER VE KANSER
Genelde vitaminlerin hücre yapısını bir çok dış etkenden koruduğu ve kanser oluşumunu önlediği bilinmektedir. Özellikle bazı vitaminlerin riski yüksek kişiler tarafından ihtiyaçlarından biraz daha fazla alınmaları önerilmektedir.
A Vitamini
Genellikle sarı ve yeşil sebze ve meyvelerde karotenler bulunur.( A vit. Öncü maddesi) . Hayvansal gıdalarda ise karaciğer, süt ve yumurta sarısında da A vitamini zengin olarak bulunur. Bir çok kanser türünde ek olarak verilen A vitaminin kanser yapan maddelerin etkinliğini azalttıklarını ve buna bağlı olarak kanseri önlediklerini belirtmek mümkündür.
C Vitamini
Taze sebze ve meyvelerde bol bulunan antioksidan özellikte bir vitamindir. Özellikle solunum ve yemek borusu, mide ve kalın barsak kanserlerinin önlenmesinde önemli rolü bulunmaktadır. Özellikle sigara içenlerde günlük C vitamini ihtiyacı 2-3 kat artmaktadır.
E Vitamini
Başta bitkisel yağlar, yeşil yapraklı sebzeler, tam taneli tahıllar, fındık ceviz gibi kuru kabuklu meyveler ve kurubaklagillerde zengin olarak bulunurlar. Yağların oksitlenmesini önleyerek vücutta kanser yapıcı bileşenlerin birikimini önlemeye yardımcı olurlar.
KANSERE YAKALANMA RİSKİNİ AZALTMAK İÇİN BESLENME REHBERİ
NELER YEMELİYİZ? NASIL YEMELİYİZ? NE KADAR YEMELİYİZ? NELERE DİKKAT ETMELİYİZ?
Kimi insanlar için yemek için yaşarlar, canlarının istediğini bilinçsizce ve doğru mu yanlış mı diye sorgulamadan ve biraz da zevk için yerler. Ancak günün birinde bu kişiler hiçbir şey yiyemez hale gelebilirler.Genellikle 35-40 lı yaşlardan sonra bu umursamaz yeme davranışlarının cezası önlerine kronik hastalıklar olarak çıkabilir. Kanser de birden oluşan hastalıklardan değildir. Beslenme ile doğrudan ilişkili olan sindirim sistemi organlarının kanserleri ve bir çok kanser türü olumsuz yemek yeme alışkanlığının uzun süre devam etmesi ve hücrelerin yenilenmeyip aşırı yaıpranmasına bağlı olarak ortaya çıkarlar.
Bu nedenle aşağıdaki önemli uyarıları hayatınıza ne kadar çabuk adapte ederseniz o kadar kendinizi hastalıklara karşı savunmuş olursunuz.
- Her gün en az 5-7 porsiyon sebze veya meyve tüketmeliyiz. Bunun da yarısını çiğ olarak tercih etmemiz gerekir. 1 porsiyon meyve ortalama 1 küçük avuç dolusu meyvadır. Sebze tüketirken özellikle renklerine dikkat edin, bir gün kırmızı sebze, ertesi gün beyaz sebze diğer gün turuncu sebze tüketmeye yani çeşitliliğe önem verin.
- Yeşil sebzelere ise günde en az 1 kez sofralarda yer verilmelidir.
- İdeal kilomuzu korumak ve fazla kanserojen madde almamak adına hayvansal yağlardan, katı yağlardan ve yanmış kızarmış besinlerden mutlak suretle uzak durmalıyız.
- Yiyecekleri hazırlarken kızartma, kavurma, tütsüleme yerine ızgara, fırında, buğulama, haşlama gibi pişirme yöntemleri kullanılmalıdır.
- Günlük tuz tüketimi azaltılmalı, sofraya tuzluk getirilmemeli ve günlük tuz tüketimi 5-6 gramı geçmemelidir. Turşu ve salamura gibi fazla tuzlu yiyecekler az miktarda tüketilmelidir.
- Tam taneli tahılların, kurubaklagillerin tüketimi arttırılmalıdır. Ekmek olarak tam buğday ekmeği, köy ekmeği geleneksel köy ekmeği tercih edilebilir. Tatlı olarak aşure benzeri tahılları dengeli olarak barındıran sağlıklı tatlılar tüketilebilir.
- Günlük 25-30 gram posa tüketilmelidir. ( Sebze ve meyveler, tahıllar posadan zengin besinlerdir.)
- Besinleri saklama ,hazırlama ve pişirme şekilleri besin değerinin korunması ve özellikle etken maddelerinin vücuda girene kadar yapılarının bozulmaması için çok önemlidir. Bu nedenle sebze yemekleri az suda veya kendi suyu ile pişirilmeli ve hemen tüketilmelidir. Besinler kızartma, kavurma ve direkt ateşte pişirme yöntemi yerine haşlama, ızgara ve buğulama yöntemiyle pişirilmelidir.
- Haftada 3 gün en az 30 dakika yürüyüş, yüzme, bisiklet, step vb.egzersizler yapılmalı ve ömür boyu sürdürülmelidir.
KANSER OLUŞUMUNU ARTTIRAN BESİNLER
- Yaşlı koyun, sığır, keçi ve tavuk etleri
- Domuz eti, domuz pastırması
- Hamburger
- Sade etten yapılan köfteler
- Sucuk, Salam, Sosis vb şarküteri ürünleri
- Tereyağı, içyağı
- Yağda kızartılmış besinler
- Tuzlanmış besinler
- Tütsülenmiş besinler
- Nitrit ve Nitrat eklenmiş besinler (salam, sucuk, sosis vb)
- Doğrudan ateşte pişmiş kebaplar
- Uygun ısıda depolanmamış hayvansal gıdalar
- Küflenmiş, bozulmuş besinler
- Ambalajı bozulmuş, bombeleşmiş konserveler
- Saflaştırılmış (rafine )gıdalar (şeker, un vb)
- İçeriği bilinmeyen, şüpheli, ambalajlanmamış her türlü besin
- Karbonat, soda vb katkı maddeleri eklenerek pişirilmiş besinler (örnek: kuru fasulye’ye pişerken karbonat atılmamalıdır.)
KANSER OLUŞUMUNU AZALTAN BESİNLER
- Yumurta, Balık
- Yağsız peynir, çökelek
- Tahıllar , kepekli ekmek, çavdar ekmeği, tam tahıl ekmekleri, kurubaklagiller, soya
- Kuru yemişler (ceviz, fındık vb)
- Yoğurt, Süt
- Sebzeler
- Soğan (kuru, yeşil), sarımsak (kuru, yeşil)
- Lahana(kırmızı, beyaz, kara), havuç, ıspanak
- Marul, kıvırcık,salatalık, asma yaprağı, pazı
- Karnabahar, pırasa, şalgam, turp, maydanoz
- Tere, nane, roka, biber, taze-kuru fasülye
- Bezelye,bakla,mantar, patlıcan, enginar
- Kabak, domates, pancar, bamya
- Yenilen her türlü sebzeler ve yabani otlar
- Meyveler
- Portakal, greyfurt, limon, kuşburnu, böğürtlen, kızılcık, elma, armut, ayva, erik
- Kiraz, vişne, çilek, kavun, karpuz, üzüm, incir,nar, dut, muz, kivi, hurma ve diğerleri
Antioksidanlar
Son yıllarda kanser araştırmalarında sebze ve meyvelerdeki besin ögesi olmayan bazı maddelerin kanserin önlenmesinde önemli rol oynadığı kanıtlanmıştır.
Bu çalışma sonuçlarından bazı örnekler;
- Domateste bulunan likopen prostat kanserini önlemede çok etkilidir.
- Lahana’da bulunan izosiyanatlar meme ve kolon kanserini önlemede etkilidir.
- Soya fasulyesinde bulunan fitoöstörojenler rahim ve meme kanserini önlemede etkilidir.
- Brokoli, buğday, enginar
Yüzlerce bilim adamı çağın illeti kanseri yenmek için binlerce besin üzerinde araştırma yapmış ve özellikle sebze ve meyvelere renk veren maddelerin kanser üzerinde etkili olduğu sonucuna varmışlardır.
BURADA ÖNEMLİ OLAN SAĞLIKLI VE DENGELİ BİR BESLENME BİÇİMİYLE BESİN ÇEŞİTLİLİĞİNİN SAĞLANMASIDIR.
Her gün lahana yenmesi veya mevsimi dışında bamya bulunamayacağı düşünülürse tek bir besinin fanatiği olmak doğru bir davranış biçimi değildir.