Bir oto hırsızlığı davasında önüne klasör dolusu ’dinleme kaydı’ konulan Manisa 4. Asliye Ceza Mahkemesi, dinleme yetkisinin iptali için Anayasa Mahkemesi’ne başvurdu.
ANAYASA Mahkemesi, bugün telefon dinleme yetkisi ile ilgili 10’uncu Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer’in iptal istemi ile birlikte, "Bu düzenleme, dinleme paranoyası ve şizofrenik bir toplum oluşturmaktadır" görüşüyle 2 Ocak 2009’da dinleme yetkisinin iptali için başvuran Manisa 4’üncü Asliye Ceza Mahkemesi’nin dosyasını da görüşecek. Manisa 4’üncü Asliye Ceza Mahkemesi, bir oto hırsızlığı davasında, Emniyet’in önüne klasör dolusu dinleme kaydı koymasının ardından Anayasa Mahkemesi’ne başvuru kararı aldı. Mahkeme, başvurusunda, Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (CMK), dinlemenin dayanağı olan 1 ve 3’üncü maddelerinin, Anayasa’nın ’haberleşme özgülüğü’ ve ’özel hayatın gizliliği’ ilkelerine aykırı olduğunu iddia etti.
İlgisi olmayan üçüncü kişiler bile dinleniyor
CMK’nin 135’inci maddesinin, Anayasa’nın yanısıra Avrupa İnsan hakları Sözleşmesi’ne (AİHS) de açık aykırılık oluşturduğu savunulan iptal başvurusunda, özetle şöyle denildi: "Dinlemeye ilişkin yasa maddesinin Anayasa’ya aykırı ve yanlış düzenlenmesi nedeniyle, haklarında dinleme kararı bulunmayan üçüncü kişiler de ’dolaylı dinleme’ adı altında hukuka aykırı biçimde dinleme kapsamına alınmaktadır. Bu şekilde dinleme paranoyası içinde, şizofrenik bir toplum yaratılmakta, insanlarımız sürekli ’Ya aradığım kişinin telefonu dinleniyorsa’ düşüncesi ile dinleme fobisi ve saplantısı içinde, ’Biri Bizi Gözetliyor Evi’ndeki gibi bir yaşam idame etmektedirler.
Dinleme istisnai değil genel kural halini aldı
Düzenlemenin üçüncü fıkrasında ise, dinlemenin sürekli uzatılmasına ve böylece bir kişinin ömrünün sonuna kadar dinlenebilmesine imkán tanınmıştır. Anayasa’ya açık aykırı bu düzenlemelerin iptal edilmesi ve insan hak ve özgürlüklerine uygun, özel hayata saygılı, haberleşme gizliliğini koruyan, haklarında dinleme kararı olmayan kişilerin dinlenmesine izin vermeyen yeni bir düzenlemenin yolunun açılması gerekmektedir. Telefon dinlemeleri, istisnai olmaktan çıkıp genel kural haline getirildi."
İptal edilirse neler olacak
ANAYASA Mahkemesi düzenlemenin iptaline karar verirse, telekulak yetkisi veren yasa ortadan kalkacak ve Telekomünikasyon İletişim Başkanlığı (TİB) yasal dayanaktan yoksun hale düşecek, telefonlar dinlenemeyecek. Devam eden davalarda delil olarak kabul edilen dinleme kayıtları ise hukuki geçerliliğini yitirecek. Telefon dinleme konusunda, Anayasa Mahkemesi’nin olası iptal kararı ışığında silbaştan düzenleme yapılacak.