Cumhurbaşkanlığı Deprem Komitesi Başkanı Prof. Dr. Cavit Atalar, ülkede en önemli konunun halkın deprem riskini veya Kıbrıs’ın deprem gerçeğini tam olarak kabul etmemesi olduğunu belirterek, “Gerekirse halkı zorla inandıracağız. Neden zorla? Çünkü dünyada insan hayatından daha kıymetli hiçbir şey yoktur” vurgusu yaptı.
Deprem yönetmeliğinin güncellenmesi ve binaların, inşaat planına göre yapılması gerektiğini kaydeden Atalar, temeli sağlam olmayan binaların hafif sarsıntıdan bile etkilenebileceğini dikkat çekerek, “Yer seçimi lazım. Her yere bina yapmamalıyız” dedi.
Kıbrıs’ta, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti (KKTC) ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin deprem bölgelerinin farklı olduğunu ifade eden Atalar, “Aynı olması lazım. Deprem sınır tanımaz” diye konuştu.
Cumhurbaşkanlığı Deprem Komitesi’nin 30 Aralık 2021’de Cumhurbaşkanı tarafından kurulduğunu ve 31 Ocak 2022’de ilk toplantısını yaptığını dile getiren Atalar, bu süreç zarfında, Kıbrıs’ın depremselliğini, zemin özelliklerini, yapılarını ele aldıklarını belirtti. Özellikle Türkiye’de ve diğer ülkelerde yapılan çalışmaları da değerlendirdiklerini ifade eden Atalar, Türkiye’deki 6 Şubat depremi öncesinde çalışmalarını rapor halinde Cumhurbaşkanı’na ilettiklerini söyledi.
En az beş projenin yapılmasını kararlaştırdıklarını kaydeden Atalar, bunlardan bazılarını; “fay hatlarının belirlenmesi, mevcut binaların depreme dayanıklılığının gözden geçirilmesi ve mikrobölgeleme yapılması” olarak sıraladı.
Deprem Komitesi’nin, Cumhurbaşkanlığı’nda kurulan en geniş kapsamlı komite olduğunu ifade eden Cavit Atalar, 22 kişilik komitede, KKTC’deki altı üniversiteden, Kıbrıs Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği’ne bağlı beş odadan, Sivil Savunma Teşkilatı Başkanlığı’ndan, Kızılay’dan temsilciler olduğunu kaydetti. Atalar, Türkiye’nin dünya çapındaki bilim insanlarından dört kişinin de komitede yer aldığını söyledi.
“EN ÖNEMLİ KONU HALKIN DEPREM RİSKİNİ VEYA KIBRIS’IN DEPREM GERÇEĞİNİ TAM OLARAK KABUL ETMEMESİ”
Ülkede en önemli konunun, halkın deprem riskini veya Kıbrıs’ın deprem gerçeğini tam olarak kabul etmemesi olduğunu vurgulayan Atalar, halkın, buna zorla inandırılması gerektiğinin altını çizdi.
Cavit Atalar, “Neden zorla? Çünkü dünyada insan hayatından daha kıymetli hiçbir şey yoktur” dedi. Dünyanın en fazla deprem olan ülkesinin Japonya olduğunu dile getiren Atalar, buna karşın büyüklüğüne ve şiddetine göre dünyada depremden en az can kaybı olan ülkenin de Japonya olduğuna dikkat çekerek, “Çünkü Japonya’daki bir mühendis yüzde yüz depreme dayanıklı yapılar yapar” dedi. Cavit Atalar, bunun Kıbrıs’ta da yapılması gerektiğini vurguladı.
“DEPREM YÖNETMELİĞİMİZ BİR AN ÖNCE DEĞİŞMELİ”
Ülkede zaman içerisinde deprem yönetmeliklerinin değiştiğini ifade eden Atalar, şu anda 2007 yönetmeliği uygulansa da bir an önce bu yönetmeliğin değiştirilmesi gerektiğini kaydederek, bunun üzerinde çalıştıklarını söyledi. Atalar, Türkiye’de 2018 yılında ilan edilen Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği ve Avrupa Birliği’nde uygulanan Eurocode-8 yönetmeliğini dikkate alarak, KKTC’deki deprem yönetmeliğinin güncellenmesi gerektiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı’nın, Rum Yönetimi Başkanı’na iki bölgeli deprem komitesi kurulması önerisinde bulunduğunu ve bu komitenin geçen yıl kurulduğunu ifade eden Atalar, komitede, Kıbrıs Türk ve Rum tarafından 6’şar kişi bulunduğunu kaydetti. Cavit Atalar, bugüne kadar iki toplantı yaptıklarını, yakında bir toplantı daha yapacaklarını dile getirdi.
“KIBRIS’TA DEPREM BÖLGELERİ AYNI OLMALI, DEPREM SINIR TANIMAZ”
Ülkelerin deprem bölgeleri olduğuna değinen Atalar, Kıbrıs’ta, KKTC’nin ve Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin deprem bölgelerinin farklı olduğuna işaret ederek, “Aynı olması lazım. Deprem sınır tanımaz” dedi. Atalar, deprem bölgelerinin zemine, deprem dalgasına ve oluşan depremlerin odak noktalarının uzaklığına göre saptanması gerektiğini belirtti.
1953 yılında 8 saniye arayla meydana gelen 6 büyüklüğündeki çifte Baf depreminde 40 kişinin hayatını kaybettiğini, 100 kişinin yaralandığını, 158 köyde binaların yıkıldığını, 11 köyün haritadan silindiğini hatırlatan Atalar, “Büyüklük mühim değildir, mühim olan şiddettir, yıkıcılıktır. Çünkü deprem ne kadar büyükse öldürmez. Binalar öldürür, yapılar öldürür. Depreme dayanıklı yapılar yapmalıyız” diye konuştu.
Cumhurbaşkanlığı’ndaki toplantılarda, kamu binalarının, hastanelerin, tarihi yelerin bir an önce gözden geçirilmesi yönünde karar alındığını dile getiren Atalar, “Beton bir binanın ömrü çok iyi bakılırsa 100 yıl kadar olur, çok iyi bakılmazsa 50 yıl olur, 40 yıl olur” dedi. Cumhurbaşkanı Tatar’ın, Başbakan Ünal Üstel ile görüşerek, ilgili konuları ele aldığını belirten Atalar, Başbakanlık nezdinde bazı okulların güçlendirilmesi için protokollere imza atıldığını ve sürecin devam ettiğini söyledi.