Hpv Aşısı Nedir? Ne Zaman Yapılmalı? Hpv Aşısının Yan Etkisi Var Mı?
İnsan Papilloma Virüsü yani HPV, cinsel yolla bulaşmakta olan bir virüstür. HPV aşısı ise bu virüse karşı etkili bir şekilde korunmaya yardımcı olur. Çok yaygın olan bu virüs; rahim ağzı kanserine, genital siğillere sebep olduğu için HPV aşısı yapmak oldukça önemlidir. Aşının erkek ve kız çocuklarına 11- 12 yaşlarında, herhangi bir cinsel ilişkide bulunmadan önce yaptırılması tavsiye edilmektedir.
HPV aşısının bilinen çok ciddi yan etkileri bulunmamaktadır. İğnenin yapılmış olduğu yerde kızarıklık ya da şişlik, hafif ağrı, mide bulantısı, baş dönmesi ve baş ağrısı en yaygın görülen hafif yan etkiler arasında bulunmaktadır. Sektörde iki çeşit HPV aşısı bulunmaktadır. Bunlar; Gardasil ve Cervarix aşılarıdır. Gardasil HPV'nin 4 ayrı tipine koruyucu olurken Cervarix 2 tipine karşı koruyucudur.
HPV Aşısı Nedir?
HPV aşısı, cinsel yollarla bulaşan bir enfeksiyon olup insan papilloma virüsüne yani HPV'ye karşı uzun senelerden beri uygulanan bir korunma metodudur. HPV virüsü; penis, makat, vulva ya da gırtlak kanserine neden olabilen diğer çeşitleri de vardır. HPV aşısı, bütün bu HPV virüsü çeşitlerine karşı korunmaya destek olur. Hem erkekler hem de kızlar için uygulanan bu aşı ile beraber rahim ağzı kanseri ve HPV enfeksiyonları dünya çapında çok önemli ölçüde azalmıştır.
HPV aşısının koruyucu olduğunu belirtmek önemlidir. Bu aşı tedavi edici değildir. Bununla birlikte HPV enfeksiyonu bulunuyorsa, HPV aşısı tedavi edemez. Fakat kişiyi başka HPV çeşitlerinden koruyabilir. Yaklaşık olarak 200 değişik HPV türünün pek çoğu ciddi problemlere neden olmazken, kimisi rahim ağzı, penis, anüs, vulva, gırtlak kanserine ve genital siğillere sebep olmaktadır.
HPV aşısı, kansere sebep olabilecek bütün HPV çeşitlerine karşı tam anlamıyla koruma sağlamaz. Bu yüzden rahim ağzı kanserine neden olacak herhangi bir hücre değişikliğini bulabilmek adına PAP smear testi yaptırmak oldukça önemlidir. PAP smear testleri, serviks kanserinin tanısı ve kanserin önlenmesi adına oldukça önemli bir tarama metodudur.
HPV Ne Zaman Yapılmalı?
HPV aşısı, rutin şekilde 11 ile 12 yaşlarındaki erkek ve kız çocukları adına tavsiye edilmektedir. Fakat 9 yaşından 45 yaşına kadar herkesin aşı olabileceği belirtilebilir. En ideal yolu, çocukların bu aşıyı cinsel temasta bulunmayarak ve HPV virüsüne maruz kalmadan önce yaptırılmasıdır. Çünkü HPV virüsü bulaştıktan sonra, aşının yapılması etkili olmayacaktır.
Erkek çocuklarına da aşı yaptırılması hem bulaşmayı azaltıp kızların virüsten korunması adına oldukça önemli destek sağlar hem de erkeklerin HPV ile alakalı hastalıklardan korunmalarına yardımcı olur. HPV aşısı, 26 yaşına dek herkese tavsiye edilmektedir. Daha genç yaşlarda aşının yapılması, aşıya yanıt oranını yükseltmektedir. İleri yaşlara göre daha iyi olsa da 27 ile 45 yaş arası henüz aşılanmayan kişiler aşının etkisi ve yararları hakkında hekimlerine danışabilirler.
HPV Aşısının Yan Etkisi Var mı?
HPV aşısının bilinen ciddi yan etkileri yoktur. Ancak bazı yan etkilerinin aşağıdaki gibi sıralanacağını belirtmek de mümkün olacaktır;
- Baş ağrısı,
- Mide bulantısı,
- Bayılma,
- Baş dönmesi ( ergenlerde çok sık görülür),
- İğnenin yapılmış olduğu yerde geçici ağrı, şişlik ya da kızarma olarak sıralanabilir.
HPV Aşısını Kimler Yaptırmamalıdır?
HPV aşısının yapılmaması gereken bazı durumlar vardır. Bunlar;
- Gebe kadınlar,
- Aşının içermiş olduğu herhangi bir maddeye ya da latekse karşı alerjisi olan kişiler,
- Orta ya da ağır derecedeki hasta bireyler aşıyı yapmamalıdır.
HPV Aşısının Dozları
HPV aşısının dozları bulunmaktadır. Bu dozlar;
- 9 ile 14 yaş arası: Bu yaşlar arasındaki kişiler adına 2 doz aşı tavsiye edilir. İkinci doz, birinci dozdan 6 ay sonra yapılır.
- 15- 45 yaş arası: Bu yaşlar arasındaki kişiler adına 3 doz aşı uygulanmaktadır. İkinci dozu, birinci dozdan 2 ay sonra, üçüncü dozu ise ikinci dozdan 4 ay sonra yapılmaktadır. Yani bu üç doz toplam olarak 6 ay sürmektedir.
HPV Aşısı Nasıl Uygulanır?
HPV aşısı, kolun üst bölümüne ve kas içerisine enjekte edilmektedir. Bu aşı, cilt altına ya da damar içerisine uygulanmamaktadır. Kaç doz aşının yapılacağına ise hekimin bireyin yaşına göre karar verdiğini belirtmek önemli olacaktır.