Yumurta rezervi düşüklüğünde hangi tedavi yöntemleri uygulanmaktadır?
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı Prof. Dr. Ercan Baştu, yumurta rezervi düşük olan kadınlara uygulanan tedavi yöntemlerini sizler için anlattı.
"Yumurtalık rezervi" terimi, oosit olarak da bilinen yumurtaların sayısını ve kalitesini ifade eder. Yumurtalık rezervi azaldıysa, yumurtaların sayısı ve kalitesi yaşa göre beklenenden düşük demektir. Bununla birlikte, azalan yumurtalık rezervi için tedaviler mevcuttur ve bu duruma rağmen hamile kalmak mümkündür.
YAŞA GÖRE ORTALAMA YUMURTA SAYISI NEDİR?
Yumurtalık rezervindeki "ortalama" yumurta sayısı yaşa bağlıdır. Kız çocuğu daha annesinin rahimdeyken yumurtaları oluşur. Başka bir deyişle, bir kadın ömrü boyunca sahip olduğu tüm yumurtalarla doğar ama yumurta rezervi yaşla azalır. Azalmış yumurtalık rezervi, yumurta saymakla değil, hormon seviyelerini ölçen kan testleri ile teşhis edildiğinden, bu durumdaki birinin ortalama yumurta sayısını belirlemek zordur.
YUMURTALIK REZERVİ DÜŞÜKLÜĞÜNÜN NEDENLERİ
Yaşlanma doğal olarak yumurta rezervlerini azaltır. Bununla birlikte, bir dizi başka faktör düşük yumurtalık rezervine neden olabilir. Bunlar; tüp hastalığı, endometriozis, geçirilmiş yumurtalık ameliyatı, kemoterapi, radyasyon tedavisi, sigara içmek, pelvik enfeksiyon, otoimmün bozukluklar, kırılgan X sendromu gibi genetik anormallikleri içerir. Bununla birlikte, bazen bu durumun belirgin bir nedeni yoktur.
DÜŞÜK YUMURTA REZERVİNİN BELİRTİLERİ
Düşük yumurta rezervinin gözle görülür belirtisi yoktur. Bununla birlikte, hamile kalma zorluğu, geç adet dönemi ya da adet dönemlerinin olmaması, ortalamadan daha kısa adet döngüsü (ortalama 28 gün), adet döneminde ağır kanama ve düşük gibi semptomlardan herhangi biri görülebilir. Ancak, bu semptomlar her zaman mevcut değildir. Bu nedenle, hamile kalmakta zorluk çekiliyorsa uzman bir doktordan destek alınmalıdır.
DÜŞÜK YUMURTA REZERVİNİN TEŞHİSİ
30’lu yaşların başında bir yıldan uzun süre hamile kalmaya çalışıldığı halde başarısız olunuyorsa, düzensiz veya ağrılı dönemler geçiriliyorsa, pelvik inflamatuar hastalık, tekrarlayan düşükler, önceki kanser tedavisi veya endometriozis öyküsü varsa, doğurganlık testi yaptırılması gerekir. Erken teşhis, başarılı tedavi şansının daha yüksek olduğu anlamına gelir.
Düşük yumurta rezervi, folikül uyarıcı hormon (FSH) ve anti-Müllerian hormon (AMH) seviyelerini ölçen birkaç kan testi ile teşhis edilir. Bu hormonların her ikisi de adet ve üremede önemli bir rol oynar.
Yaşlandıkça FSH seviyelerinin artması ve AMH seviyelerinin düşmesi doğaldır, bu nedenle bu hormon seviyelerinin yaşa göre değerlendirmesi önemlidir. Yumurtalık rezervi azalmış olanlar, diğer yaşlarına kıyasla daha yüksek FSH seviyelerine ve daha düşük AMH seviyelerine sahip olur.
DÜŞÜK YUMURTALIK REZERVİNİN TEDAVİSİ
Düşük yumurta rezervi ile hamile kalmak mümkündür. Yumurtalık rezervi azalmış hastaların yaklaşık yüzde 30’u tedavi gördükten sonra kendi yumurtalarıyla hamile kalabilir. Ancak bunun için erken teşhisin önemi çok büyüktür.
Düşük yumurta rezervi yeterince erken teşhis edilirse, sağlıklı yumurtaları ileride kullanmak üzere dondurmak mümkündür. Eğer kadın evli ise, tüp bebek tedavisinin (IVF) hemen denenmesi de önerilebilir.