Araba markaları ortaklık sonucunda birbirine benzer modeller üretebiliyor. Bizler de araç satın alırken arabanın hangi ülkenin ürünü olduğuna bakmaktayız. Peki İtalyan veya Alman markası olan araçlar hangi şirketler grubunda hangi anlayışlar ile üretiliyor? Artık üretilen ülkeden çok arabanın fiyatlandırması üzerinden motor kalitesi, iç donanım kalitesi belirleniyor. Motor teknolojilerinin ortak kullanımıyla beraber arabalar birbirinin benzeri olmaya başladı. Farkı, daha çok yakıt tüketimi, teknik servisin ulaşılabilirliği gibi konular belirlemeye başladı. Peki hangi markalar ortaklık kurup ortak hareket etmeye başladı? Hepsini Araba Markaları ve Ortaklıkları başlığı altında inceledik.
Araba Markaları ve Ortaklıkları – Toyota – 1937
Her yıl 10 milyon araç üretmekte olan Toyota, aynı zamanda dünyadaki hibrit araç üretiminin de lideri konumunda. Hali hazırda ülkemizde satılan modellerinin arasında dizel motor seçeneği bulunmamakta. Hibrit teknolojisine büyük yatırımları olan Toyota, sunduğu bu teknoloji ile yüksek yakıt tasarrufu sunmakta. Ana marka olan Toyota her ne kadar düşük yakıt tasarrufu sağlasa da, araçların saf performans açısından heyecan üretmediğini belirtmek gerek. (Söz meclisten dışarı)
Lexus – 1989
Lexus Toyota tarafından, marketteki lüks araç açığını doldurmak için kurulmuş bir marka. Ayrı bir marka olarak değerlendirilmek istenmesi Toyota’nın o zamana kadar daha çok performanslı veya düşük fiyatlı araç üretmesinden dolayıdır. Lexus’un an itibariyle biri İstanbul’da biri Ankara’da olmak üzere 2 tane bayisi bulunmakta. Lexus araçlar da Toyota gibi hibrit teknolojisini benimsemiş durumda.
Daihatsu – 1907
Markanın ilk ismi Hatsudoki Seizo olarak konmuştu. 1951 yılında adı Daihatsu olarak değiştirildi. Ülkemizin 31 ilinde yetkili servisi bulunmakta. 1967 yılında Toyota ailesine katıldı.
Araba Markaları ve Ortaklıkları – General Motors – 1908
General Motors merkezi Detroit olan bir kuruluş. Zamanla içine diğer markaları katarak büyüyen General Motors, 2019 yılında Fortune 500 tarafından Birleşik Devletlerin en değerli 13. markası olarak gösterildi. İçinde günümüzde de yüksek satış rakamlarına sahip üreticiler barındırmakta. 15 farklı ülkede araba üretmekte.
Chevrolet – 1911
Yaşadığı mali sıkıntılardan sonra 1918 yılında General Motors grubuna katılan Chevrolet, bir yıl sonra şirket içinde ‘amiral gemisi’ marka olarak tanımlandı. Bugün ‘klasik araba’ denildiği zaman aklımızda beliren araba modellerinin birçoğu Chevrolet’e ait diyebiliriz. Günümüzde marka Türkiye’den çekilmiş bulunsa da, yetkili servis hizmetini Opel aracılığıyla sürdürmekte. Markanın lüks araçları ise ithalatçılar tarafından ülkemizde satılmakta.
GMC – 1911
Günümüzde satışı pek fazla gerçekleşmeyen, yeni modellerinin Cumhurbaşkanlığı bünyesinde kullanılan bu marka, 1920lerden itibaren Chevrolet ile aynı kalıbı kullanmaya başladı. Chevrolet ile arasındaki fark, GMC’nin ismini büyük hacimli motora ve şasiye sahip araçlarla ismini duyurmasıdır. 1974 yılına kadar 6,8 hatta 12 silindire kadar motor seçeneklerini bünyesine dahil etmişti.
Cadillac – 1902
1909’da gruba katılan marka, General Motors tarafından lüks araç gamındaki boşluğun doldurulması amaçlanarak bir profile büründürüldü. Günümüzde sedan, SUV ve crossover modelleri çok satmakta.
Araba Markaları ve Ortaklıkları – Volkswagen Group – 1937
Volkswagen halka araç satmak amacıyla kurulmuş bir otomobil markasıdır. ‘Volk’, Almanca’da ‘Halk’, ‘Wagen’ ise ‘Araç’ anlamına gelmektedir. Markanın en ünlü modeli 1938’den 2003’e kadar satışı süren, halk arasında ‘Kaplumbağa’ olarak ünlenmiş ‘Beetle’ modelidir. Yeni Beetle’ı da katarsak, modelin tam 82 yıldır satışı sürmekte.
Audi – 1910
Audi markası aslında Daimler-Benz grubuna aitti. 1960larda Volkswagen Grubu’na dahil oldu. 1990larda üretilen Audi modelleri Audi markası için bir atılım oldu. Günümüzde dahil olduğu grubun lüks araç satışlarını sahiplenmiş bulunmakta.
Skoda – 1895
Volkswagen tarafından 2000 lere kadar tam olarak kontrol edilmedi. Skoda markası Volkswagen’dan daha ucuz, giriş seviyesinde araçlar üretmesi amacıyla gruba katıldı. Motor teknolojisi olarak birebir aynı temelde yükselen motorlara sahip olsa da iç dizayn olarak Volkswagen’dan farkları bulunmakta. Zaman geçtikçe Skoda’nın Volkswagen’dan ilk bakışta çok bir farkı kalmamaya başladığını da belirtmek gerek.
Lamborghini – 1963
Tamamen Audi tarafından sahiplenen Lamborghini başlangıçta traktör üreticisiydi. Petrol Krizi zamanlarında darbe alan spor otomobili endüstrisinde tutunamayan şirket, önce Chrysler, sonra Megatech (Lamborghini dendiğinde akla gelen tasarımı yapan şirket), daha sonra ise Audi himayesine girdi. Günümüzde SUV pazarına da açılan şirket, dünyanın en hızlı SUV modeli Urus’un üreticisi. Urus aynı zamanda dünyanın en hızlı SUV modeli.
Porsche – 1931
Markanın kurucusu Ferdinand Porsche’nin aklımızda yer etmiş olan Beetle’ın dış kabuğunun dizaynını yapması dolayısıyla yıllar boyunca Volkswagen ile yakın ilişkide bulundu. 2011 yılında yönetimin Volkswagen Group’ta kalması şartıyla bir birleşme sonucu gruba katıldı. Bu birleşmeden önce aslında beraber iş yapmaya devam ediyorlardı. Porsche Cayenne Volkswagen Touareg ve Audi Q7 ile aynı şasi temeline sahiptir. Volkswagen’in Bratislava’daki fabrikasında üretilmiştir.
Bentley – 1919
İngiltere menşeili olan Bentley, lüks otomobil sektöründe hatırı sayılı markalardan biridir. Satış rakamları 1998’de Volkswagen Group’a katılması sonrasında zirveyi görmüştür. Ülkemizde özellikle 2010’dan sonra satışı yaygınlaşmaya başlamıştır.
Araba Markaları ve Ortaklıkları – FCA Group
Aslında büyük bir birleşme ile bir araya gelen markaları barındırmakta. 2014 yılında Fiat’ın Chrysler ve Amerikan pazarında yaptığı yatırım ile FCA grup kurulmuş oldu. Ortaklardan Fiat, birleşme sonucu daha öncesinde bünyesinde barındırdığı Ferrari’yi gruba dahil etmeyip, kendi başına bir marka olarak yoluna devam etmesini sağladı.
Fiat – 1899
Üstünde logosu olan her modelinde %100 karar yetkisine sahip değil ancak Panda, Punto ve 500 modelleri üzerinde bütün haklar Fiat’a ait. Ülkemizde her zaman yüksek satış rakamlarına sahip bir marka. Tempra ile başlayan Fiat efsanesi, günümüzde Linea ve Punto modellerinin satışının durmasından sonra Egea ile yoluna devam etmekte.
Alfa Romeo – 1910
Milano’da kurulan Alfa, kurulduğunda tasarım harikası arabalar yerine aslında kamyon, minibüs, troleybüs (gücünü elektrikten alan bir otobüs diyebiliriz) üretiyordu. 1960larda dünyada gayet popüler bir markaydı. Yaşadığı düşüş sonrası 1986 yılında Fiat’a katıldı. Alfa’nın yönetim hakları Fiat’ın elinde bulunmakta.
Abarth – 1949
Abarth Fiat’a 1971 yılında satılmadan önce binek araç ve yarış aracı üretmekteydi. 1981’de faaliyetleri durduruldu ancak 2007’de tekrar canlandırıldı. Abarth marka olarak İngiltere odaklı faaliyetlerini sürdürmekte. Markette küçük hacimli yüksek hızlanma performansına sahip araçları bulunmakta.
Lancia – 1906
Marka ilk kurulduğunda sadece İtalya pazarında aktifti. İlk kurulduğunda ralli araçları ve binek araçlar üretmekteydi. 1992’den beri ralli şampiyonasında bulunmamalarına rağmen Lancia en fazla ‘Ralli Şampiyonu’ ünvanına sahip otomobil üreticisidir. Lancia’nın 10 tane şampiyonluğu bulunurken, en yakın rakibi Citroen’in 8 tane şampiyonluğu bulunmakta.
Maserati – 1914
İki kardeş tarafından kurulan Maserati, 1968’den Petrol Krizi’nin yaşandığı zamanlara kadar Citroen tarafından üretimine devam etti. Ülkemizde gerek dondurma reklamları, gerek diziler tarafından marka bilinirliği artan Maserati, lüks otomobil sektöründeki büyük oyunculardandır. 2014 yılında aylık 3.000 satış rakamıyla tepe noktasını görmüştür. 1993 yılında Fiat tarafından %51 hissesi alındıktan sonra Fiat’ın kontrolüne geçmiştir.
Dodge – 1900
İlk kurulduğunda Ford Model T için parça üreten bu şirket, aslında bir aile şirketi. Horace Dodge ve John Dodge tarafından kurulan Dodge, 1914’ten 1927’ye kadar araç üretmiştir. Sonrasında şirketi Chrysler satın almıştır. Savaş sırasında Amerikan ordusuna araç sağlamıştır.
Chrysler – 1925
Amerika’nın en büyük araba üreticilerinden biri olan Chrysler, bu ünvana sahip olsa da, 2009 yılında Fiat tarafından bir darboğazdan kurtarıldı. 2014 yılında ise Chrysler üzerinde tam söz hakkına sahip oldu. Ülkemizde lüks sedan modelleri ile tanınmakta.
Jeep – 1941
4 çeker araçlara ismini vermiş olan marka, 1945 yılına kadar sivillerin ulaşabileceği bir marka değildi. Savaşta gösterdiği ‘her türlü arazi şartında ilerleyebilme’ özelliğinden dolayı savaştan dönmüş askerlerin aldığı yegane markalardan birisi oldu. İkinci Dünya Savaşı bir nevi Jeep için bir reklam fırsatı oldu. Zaman içinde çok kez el değiştirmesine rağmen günümüzde Fiat himayesinde bulunmakta.
PSA Grubu – 1976
Grup, 1976’da Citroen’in %90’ının Peugeot tarafından satın alınmasıyla kurulmuş olur. 4 tane markaya sahip olan PSA Grubu, 2019’da FCA tarafından satın alınma görüşmeleri gerçekleştirmiştir. Hala sonuçlanmamıştır.
Peugeot – 1810
Kurulduğunda araba üretmiyordu. Kahve üreticisiydi! 1830’da bisiklet, 1882’de araba üretmeye başladı. Dünyanın önde gelen araba üreticilerinden biri oldu. 2014 yılında Fransız Hükümeti ve Dongfeng Motors (Çin Merkezli Araba Şirketi), %14’er hisse alımı gerçekleştirdiler.
Citroen – 1919
1976’da yaşadıkları krize kadar Citroen, araç tasarımları konusunda cesur hamleler yapan, 60larda ve 70’lerde ‘Fransız Aracı’ denildiği zaman akla gelen araç tasarımlarını yapan firmaydı. 1975 yılında çıkardıkları Citroen CX, ‘Avrupa’da Yılın Otomobili’ ödülünü kazanmasına rağmen şirketteki nakit akışının sıkıntıya girmesinden ötürü Peugeot, Citroen’in %90 hissesini satın aldı.
Opel – 1863
Kurulduğunda dikiş makinesi üreticisi olan Opel, 1886’da bisiklet, 1899’da otomobil üretmeye başladı. General Motors 1929’da Opel’den hisse satın almaya başladı ve 1931’de tam kontrole sahip oldu. İkinci Dünya Savaşı dönemlerinde uçak ve tank parçaları üretti. Marka 2017’de 2.2 milyar dolar karşılığında Vauxhall ile birlikte PSA Grubu’na katıldı.
Vauxhall – 1857
1903 yılında araba üretmeye başlayana kadar gemi motoru üreten Vauxhall, 1925 yılında General Motors tarafından satın alındı. Günümüzde Vauxhall, Opel ile aynı araçları satmakta. Tek fark, Vauxhall’ün satışını sadece İngiltere’de sürdürmesidir.
Fuji Heavy Industries – 1950
Subaru markasının ana şirketi. Aynı zamanda Toyota ile sıkı bağları bulunmakta. Toyota Motor’un %16.5 oranında hissesinin olduğunu da belirtmek gerek. 2016 yılında ismini ‘Subaru Şirketleri’ olarak değiştirmiştir.
Subaru – 1953
Boxer motorlarıyla ve 4 çeker teknolojisi ile hafızalarda yer edinmiş Subaru, bünyesinde birçok ralli şampiyonası başarısını da bulundurmakta. Akıllara kazınan araçlardan önce tarım alanında birçok aracı bulunmaktaydı. Bu yüzden tarımla uğraşmış ailelerin favorisi (Japonya’ya yakın bölgelerde) konumunda. Ülkemizde ise Impreza modelinin kullandığı, daha önce ralli şampiyonalarında başarılar kazanmış teknolojisi ile hatırlanmakta. Son zamanlarda performans modelleri dışında XV, Levorg gibi modellerle de pazarda yer edinmektedir.
Araba markalarının gerek birleşmelerle, gerek satın alımlarla kaderi değişmektedir. Zamanında trafikte hayli gördüğümüz Opel marka araçlar son zamanlarda satış rakamlarında düşüklük görmüşse de, biz kullanıcılar fiyat/performans dengesinde yeni aktörlere yer açabiliriz. Sonraki yazımızda ismi geçecek olan Tesla Motors hakkında bilgi edinmek için bu yazıyı okumanızı tavsiye ederiz.