Enerjide fosil yakıtlara bağımlılık: AB’de yüzde 70, Türkiye’de yüzde 84Yorumlar
Avrupa’da yenilenebilir enerji kullanımı artmasına rağmen fosil yakıtlara bağımlılık hala yüzde 70 civarında. Petrol, doğal gaz ve kömür başlıca fosil yakıtlardan. 2021 yılında AB enerjisinin yüzde 70’ini fosil yakıtlardan karşılarken Türkiye’de bu oran yüzde 84. AB’de son 30 senede bu oran yüzde 83’den yüzde 70’de gerilerken Türkiye’de yüzde 2 puan yükselmiş durumda. Avrupa’da son 30 senede enerjide fosil yakıt oranının arttığı tek ülke Türkiye oldu.
Peki, en fazla fosil yakıt kullanan ülkeler hangisi? Avrupa’da kullandıkları enerjide petrol, doğal gaz ve kömür gibi fosil yakıtların en fazla yer tuttuğu ülkeler hangisi? Yenilenebilir enerji oranı Türkiye’de artıyor mu?
AB İstatistik Ofisi Eurostat verilerine göre 2021 yılında genel enerji arzında fosil yakıtların oranının en yüksek olduğu ülke yüzde 96 ile Malta; en düşük ise yüzde 12 ile İzlanda. Türkiye yüzde 84 ile 38 ülke içinde 7. sırada yer alıyor. AB ortalaması ise yüzde 70.
Diğer bazı ülkelerde enerjide fosil yakıtların oranı şöyle: Hollanda yüzde 89, Yunanistan yüzde 82, İngiltere yüzde 80, Almanya yüzde 79, İspanya yüzde 72, Bulgaristan yüzde 66, Danimarka yüzde 57, Fransa yüzde 48 ve İsveç yüzde 32.
Fosil yakıt oranının arttığı tek ülke Türkiye
Eurostat 1990’dan bu yana bir ülkede piyasaya arz edilen enerjide fosil yakıtların oranını gösteriyor. 1990-2020 arasını kapsayan son 30 senede fosil yakıt oranının ne kadar değiştiğini görmek. Avrupa’da bu dönemde fosil yakıt oranının arttığı tek ülke Türkiye oldu. Listedeki diğer tüm ülkelerde fosil yakıtların payı düştü.
Türkiye’de fosil yakıtların payı yüzde 3 artarken AB’de yüzde 15 düştü.
En büyük düşüş ise yüzde 64 ile İzlanda’da görüldü. Diğer bazı ülkelerdeki değişim oranı şöyle:
Norveç eksi yüzde 2, Belçika eksi yüzde 3, Hollanda eksi yüzde 7, Almanya eksi yüzde 10, İngiltere eksi yüzde 12, Fransa eksi yüzde 20, Bulgaristan eksi yüzde 25 ve Danimarka eksi yüzde 35.
AB ve Türkiye fosil yakıt oranı nasıl değişti?
AB ve Türkiye’de fosil yakıtların payının nasıl değiştiğine daha yakından bakalım. 1990 yılında enerjide fosil yakıt oranı AB’de (yüzde 82,4) Türkiye’den (yüzde 81,5) daha yüksekti.
Bu oran AB’de kademeli olarak düşerken 2021 yılında yüzde 69,8’e kadar geriledi. Türkiye’de ise yaklaşık 15 yıl kademeli artış ile 2007 ve 2008 yılında yüzde 90,7’ye kadar çıktı. 2018 yılında yüzde 87,2 olan fosil yakıt oranı 2020’de 83,8 oldu.
TÜBİTAK’ın sitesinde yer alan bilgiye göre fosil yakıtlar, mineral yakıtlar olarak da biliniyor. Fosil yakıtlar; hidrokarbon ve yüksek oranlarda karbon içeren kömür, petrol ve doğal gaz gibi doğal enerji kaynaklarıdır. Ölen canlı organizmaların oksijensiz ortamda milyonlarca yıl boyunca,çözülmesi ile oluşuyor.