Bir hamur işi çeşidi olan kete, geleneksel lezzetlerden biridir. Ketenin yapılış şekli yörelere göre farklılık göstermektedir. Kete, Kars ilinde günlük gıda tüketiminde önemli bir yer tutar. Kete, ilk olarak bu bölgeden çıkmış, daha sonra diğer bölgelere yayılmıştır. Sarıkamış' ta kete içine kavrulmuş un eklenerek ve ev yapımı tereyağı kullanılarak yapılır.Peki, kete tam olarak nedir, kete nasıl yapılır?
Kete, Doğu Anadolu Bölgesi ve Doğu Karadeniz yöresel mutfağına has, bir çeşit hamur işidir. Yapılan bölgeye göre farklılıklar göstermektedir. Fakat en fazla Bayburt iliyle özdeşmiştir.
Bayburt ketesini diğer illerden ayıran en temel özellik kete içine unla tereyağı kavrularak konulan bir iç malzemesinin konulması ve Bayburt'ta "gav" denilen topraktan yapılan gömme tandırda yapılmasıdır ki tandıra kete vurulmadan önce muhakkak lavaş pişirilir ki tandır kıvama gelsin, bu yönleriyle diğer illerden ayrılır.
Ayrıca Kars ilinde günlük gıda tüketiminde önemli bir yer tutar. Kete, ilk olarak bu bölgeden çıkmış, daha sonra diğer bölgelere yayılmıştır. Sarıkamış' ta kete içine kavrulmuş un eklenerek ve ev yapımı tereyağı kullanılarak yapılır.
Erzurum'da da çok fazla yapılmaktadır. Yapılışı şu şekildedir: Açma kete un, yağ, tuz, biraz şeker, yaş maya ve su ile yoğrulduktan sonra bir saat kadar bekletilir ve dinlenen hamurdan alınan bezeler oklava yardımı ile orta incelikte bir yufka halinde açılarak, üzerine eritilmiş tereyağı sürülür. Hamurlar rulo haline getirilip küçük parçalara bölünür, daha sonra kesilen bu parçaların iki tanesi birleştirilmek şartıyla arasına isteğe göre ceviz, un kavurması, peynir (istenirse çikolata) koyulur ve hamur, yağlanmış tepsiye konulup yüksek ayarlı fırına verilerek pişirilir.
CEVİZLİ KETE TARİFİ
Malzemeler:
5 yemek kaşığı tereyağı
1 tatlı kaşığı yaş maya
2 su bardağı süt
Yarım su bardağı zeytinyağı
1 çay kaşığı tuz
2 yumurta sarısı
Aldığı kadar un
Kuymak için:
2 çay bardağı ceviz
2 küçük kase un
2 yemek kaşığı zeytinyağı
1 yemek kaşığı tereyağı
1 çay kaşığı tuz
Yapılışı:
5 yemek kaşığı tereyağı tavada eritilir. 1 tatlı kaşığı yaş maya biraz suyla birlikte eritilir. Yoğurma kabına 2 su bardağı süt dökülür. Eritilen tereyağı eklenir. Yarım su bardağı da zeytinyağı konulur. 1 çay kaşığı tuz serpilir. Azar azar un dökülerek ele yapışmayan bir kıvam elde edilene kadar kete hamuru yoğrulup kuymak hazırlanana kadar üzeri örtülerek dinlendirilir.
Kuymak için; 2 çay bardağı dövülmüş ceviz 1 yemek kaşığı tereyağı ve 2 yemek kaşığı zeytinyağı konulan tavada biraz kavrulur.Üzerine 1 çay kaşığı tuz serpilir. 2 küçük kase un eklenip rengi dönene kadar devamlı karıştırılarak kavrulur. Fırın tepsisi yağlanır. Dinlenen hamurdan küçük bezeler kopartılır. Her beze elde genişletilip ortasına hazırlanan kuymak yerleştirilir. İki kenarı ortada birleştirilip burularak sıkıştırılır. Her beze bu şekilde hazırlanıp tepsiye dizilir. 2 yumurta sarısı çırpılıp ketelerin üzerine sürülür. Fırında nar gibi kızarana kadar pişirilir.