Günlerdir bu sütundan uyarıyorum. Tutuklu ABD’li rahip Andrew Brunson üzerinden yapılan pazarlıkların çok tehlikeli bir noktaya savrulduğunu ve özünde etik olmayan, hukukla ilgisi olmayan bir at pazarlığına dönüştüğünü yazıyorum.
Olan biteni biraz da perde arkası vererek hatırlatayım. Geçen aylarda Türkiye ve ABD arasında çeşitli kanallardan yapılan pazarlıklarda, Brunson’ın bırakılması konusunda anlaşılmıştı. Brunson karşılığında Hakan Atilla, ‘cezasının kalan bölümünü çekmek’ için Türkiye’ye gönderilecekti. Türkiye ve ABD arasında buna imkân veren bir ‘tutuklu iadesi’ anlaşması var. Ankara, Washington’a Brunson’un ‘Seçimden sonra’ salıverilebileceğinin sinyalini verdi. Ancak Bloomberg’e göre, son dakikada yeni bir konu gündeme geldi. Halkbank’a yönelik ikinci bir iddianame ihtimali vardı. Ankara, Brunson karşılığında bu konuda da garanti istedi. Trump yönetimi, ‘Veremeyiz’ dedi.
Pazarlıklar sarpa sardı. Brunson, cezaevinde kaldı.
Hafta sonu ABD hükümetinin tavrı sertleşti. Bunu zaten Donald Trump ve Başkan Yardımcısı Mike Pence’in tweet’lerinde de gördük. Bu zamana kadar hep Tayyip Erdoğan’a sempatiyle bakan Trump, ‘büyük yaptırımlar’ geleceğinden söz ediyordu. Washington’da görüştüklerim, Trump’ın Brunson konusundaki ricasının dikkate alınmamasından dolayı rahatsız olduğunu söylüyor. Trump yönetimi bir yandan Türkiye ile görüşmelere devam ederken, diğer yanda Ankara’ya yönelik bir dizi yaptırım hazırlığına başladı.
Bu tarz durumlarda ABD hükümetinin elindeki en önemli enstrüman, 2012 yılında çıkan ‘Magnitsky yasası’. Adını, Rusya’da yolsuzlukları araştırırken hapse atılan ve orada gördüğü kötü muamele yüzünden ölen avukat Sergei Magnitsky’den alıyor. ABD, bu yasayla dünyada insan hakları ihlali yaptığını düşündüğü bireylerin mal varlıklarına el koyabiliyor. Şu zamana kadar Putin’e yakın oligarklar dahil 44 farklı birey için kullanıldı.
ABD’nin yaptırımları, dün akşam saatlerinde geldi.
ABD Hazine Bakanlığı, ‘ciddi insan hakları ihlalleri yapan yapıların başında’ diye tanımladıkları Adalet Bakanı Abdülhamit Gül ve İçişleri Bakanı Süleyman Soylu’ya yönelik ‘ABD’deki mal varlıklarını dondurma’ kararı aldı. Dayanağı, Magnitsky yasası. Hazine bu iki ismin Brunson’un tutukluluğunda rol oynadığını iddia etti.
Bu yaptırım kararı, ağır olmakla birlikte aslında sembolik bir adım. Ne Abdülhamit Gül ne de Süleyman Soylu’nun Miami’de daireleri, Amerikan bankalarında hesapları olduğunu sanmıyorum.
Amaç, Türkiye’ye ‘Ciddiyiz’ mesajı vermek.
Piyasalar da zaten bu yaptırım paketini ‘sembolik’ olarak algıladı. Dolar önce fırladı; sonra oracıkta durdu. Piyasa denilen akıllı yaratık, istese Trump yönetiminin daha sert bir ekonomik yaptırım uygulayabileceğini ve bundan imtina ettiğini düşünüyor olmalı. Bir şekilde Adalet ve İçişleri bakanlarının ‘insan hakları ihlali yapan yapıların başındaki isimler’ olarak tescillenmesine fazla tepki vermedi. Belki de sıradan buldu.
Yine de zor bir noktadayız. Türkiye, artık ‘yaptırım konan’ ülke konumunda. Anladığım kadarıyla Washington, Türkiye’nin Rusya (düşen uçak) ve Almanya’yla (Deniz Yücel ve Alman vatandaşlarının tutuklanması) yaşadığı krizleri iyi çalışmış. Korkarım çıkardığı sonuç ise sert bir tutum takınmadan istediğini alamayacağı yönünde.
Pazarlıklar devam ediyor ancak şimdi Ankara açısından olay daha çetrefil hale geldi. Dün sabah itibariyle Türkiye Brunson’ı vermeye razıydı, ancak bunu zamana yaymak istiyordu. Şimdi ise rahip Brunson’un alelacele ABD’ye iadesi, siyaseten zor. Bu meseleyi çözmek, her geçen gün daha da zorlaşıyor.
Türkiye büyük bir hesap hatası yapmış gözüküyor.
Yine de hâlâ diplomasi kanalları işliyor. Bir yandan Mevlüt Çavuşoğlu ve ABD Dışişleri Bakanı Mike Pompeo; diğer yandan Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve ABD Ulusal Güvenlik Danışmanı John Bolton arasında süregiden iki önemli hat var.
Bu noktadan sonra Çavuşoğlu ve Pompeo arasında cuma günü gerçekleşecek görüşme, önemli.
Geçen yazılarımda da belirttiğim gibi, filmin son karesinde muhtemelen Andrew Brunson serbest kalıp ülkesine dönecek, Hakan Atilla da Zarrab davasında aldığı 32 aylık cezanın kalan bölümünü çekmek için Türkiye’ye doğru yola çıkacak. İki taraf da bu takası kendi kamuoyuna bir ‘zafer’ olarak takdim edebilir.
Ancak bu ne zaman olacak? Ankara’nın ekime kadar vakti var mı? O zamana kadar ekonomi ne kadar hasar alacak? Türkiye yaptırım kararına karşı bir misilleme yapacak mı?
Hep birlikte izleyeceğiz...
- BIST 1.076
- Altın 477,131
- Dolar 7,2293
- Euro 8,4968
- İstanbul 23 °C
- Diyarbakır 25 °C
- Ankara 21 °C
- İzmir 24 °C
- Berlin 22 °C
- Türkiye Doğu Akdeniz'de yeni Navtex ilan etti
- Avrupa Birliği Libya yaptırımlarına hazırlanıyor
- Coronavirus'ün bir belirtisi daha ortaya çıktı: Hıçkırık
- Rojava’da vaka sayısı artıyor
- Muharrem İnce’den yeni açıklama
- Diyarbakır’da 346 sağlık çalışanı enfekte oldu
- IŞİD, Xaneqin'de Irak ordusuna saldırdı
- Erdoğan: Türkiye adeta bir uçuşun içerisinde
- Macron: Fransa, Lübnan'da üzerine düşeni yapmazsa bu boşluğu Türkiye doldurur
- Dünya Sağlık Örgütü: Covid-19'a karşı aşı milliyetçiliği yapmayın
- Suriye’de denklemi değiştiren petrol anlaşması
- Trump: Seçimlerden önce aşının hazır olması mümkün
- PSDK lideri: Kürtler ABD’yle doğrudan görüşmeli
- Garo Paylan: Diyarbakır alarm noktasında, yoğun bakımlarda yer yok
- Demirtaş: Devlet içindeki gizli yapıya dair elimizde güçlü deliller var
- Fotoğraflarla Kürdistan’a dönen ilk hacı kafilesi
- Başkent Hewler’de huzurevi
- IŞİD’in son mevzisinden kaçış...
- Kürdistan Parlamentosu'nun yeni üyeleri yemin etti
12345678
- Sait Çürükkaya...
- Antep'te sokak düğününe bombalı saldırı
- Cizre'deki bodrumlarda ne yaşandı?
- Nizamettin Ariç - Xakî Bîngol - Çîyayê Şengalê
12345678
RÖPORTAJ
- PSDK lideri: Kürtler ABD’yle doğrudan görüşmeliKürdistan Sosyalist Demokrat Partisi (KSDP) Genel Sekreteri Muhammed Haci Mahmud, Bağdat’la yaşanan bazı sorunlar konusunda kesin sonuçlar alınması için Kürtlerin ABD’yle doğrudan görüşmesi gerektiğini söyledi.
- Demirtaş: Bize Kürt milliyetçisi denildiğinde …Edirne Cezaevi'nde tutuklu olan eski HDP Eş Genel Başkanı Selahatin Demirtaş Cumhuriyet'ten Enver Aysever'in sorularını yanıtladı.
- Akşener: Erdoğan'ın masasında erken seçim planı varİYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener, Cumhurbaşkanı Erdoğan'ın masasında ekim, kasım aylarında erken seçim yapma planını olduğuna inandığını söyledi.
- Prof. Naci Görür’den deprem ve tsunami uyarısıBilim Akademisi Üyesi Prof. Dr. Naci Görür, bir kez daha Kanal İstanbul projesi ile bağlantılı deprem riskine karşı uyarıda bulundu.
ÖZEL MAKALE
- Mesud Barzani: Kerkük; anılar, düşler ve düşüncelerBarzani, “Saddam Kerkük’ün Kürtlerin hakkı olduğunu kabul ediyor muydu?” şeklindeki soruya, “Şahsen kendisi bana, ‘Kerkük Kürt kentidir’ dedi."
- İngiltere’nin Kürt Politikası (1918-1932)"Kadere ister inanalım ister inanmayalım, kesin olan bir şey var ki o da Kürtlerin kaderinin kötü yazılmış olmasıdır."
- 'Newroz, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır'"Abartılı gelebilir ama inancım o ki, Newroz, yaratılışa üflenen bir ruh, topyekûn dirilişi tetikleyen ilahî bir starttır. " Yazarımız Abdullah Can'ın gündeme ilişkin yazısını yeniden yayınlıyoruz.
- İlksel Yüzleşmeler"Onur. Kendisini tutsak edenlerin işkencecilerin suratına onurlu bir söz söyleyerek ölmesini gerektirir."
KÜLTÜR SANAT
- Yazar Adalet Ağaoğlu, Ankara'da toprağa verildiEdebiyatın önde gelen isimlerinden Adalet Ağaoğlu, Ankara'da düzenlenen cenaze töreninin ardından Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi.
- Mehmet Atlı'dan yeni albüm: Morî MırcanMüzisyen Mehmet Atlı’nın yeni albümü “Morî Mırcan” Kom Müzik etiketiyle yayımlandı. Atlı’nın sosyal medya hesabından duyurduğu albüm dijital platformlardan dinlenebiliyor.
- Finlandiya'da 40 dilde ana dil eğitimiFinlandiya'da Jyväskylä'de Eğitim Müdürlüğü, göçmen çocukları için 40 ayrı dilde ana dil eğitimi başlatacağını açıkladı.
- Nûbihar'ın konuğu Şivan PerwerŞivan Perwer Nûbihar Yayınları'nın konuğu oldu. Program Nûbihar'ın sosyal medya hesapları üzerinden canlı olarak yayınlandı.