İzmir Dokuz Eylül Üniversitesi (DEÜ) Deprem Araştırma ve Uygulama Merkezi (DAUM) Müdürü ve Jeoloji Mühendisliği Bölümü Öğretim üyesi Prof. Dr. Hasan Sözbilir, diri fay hatlarının güncellenmesiyle ilgili konuştu. Dr. Sözbilir “Türkiye diri fay haritası ilk kez 1992 yılında MTA tarafından yayınlanmıştı. Bu haritada 150 fay segmenti bulunuyordu. Bu harita yaklaşık 20 yıl sonra, Türkiye’deki tüm bilimsel çalışmalar dikkate alınarak, MTA tarafından 2011-2013 yılları arasında güncellendi. Bu yeni haritaya göre, 5.5-7.9 büyüklüğünde deprem üretme potansiyeline sahip diri fay segmenti sayısı Türkiye ölçeğinde 485 olarak açıklanmıştı. Gelişen bilimsel çalışmalar ışığında her 10 yılda bir diri fay haritasının güncellenmesi yönünde görüş birliğine varıldığından 2023 yılında mevcut diri fay haritası son 10 yıldaki bilimsel gelişmeler ışığında güncellenmeye başlandı” dedi.
Fay kollarında gelişme
Dokuz Eylül Üniversitesi Öğretim Üyesi Dr. Sözbilir, fay kollarının geliştiğini ve mevcut fay segmentlerinin büyerek kırıldığına işaret ederek “Bu kapsamda öncelikle 2013 yılında tamamlanmış olan harita vektörel ve kmz olarak kamuoyu ile paylaşıldı. Bununla birlikte 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş depremleri sırasında gelişen yüzey kırığı haritalanarak bu haritaya aktarılmış oldu. Bu aktarımdan görüldü ki, 6 Şubat depremleri sırasında gelişen yüzey kırığının büyük bir bölümü 2013 yılında MTA’ nın çizdiği haritadaki Doğu Anadolu Fayına ait fay segmentlerini kullanarak bu depremi gerçekleştirdi. Sadece Narlı tarafı, Yeşilyurt ve Antakya ya doğru yeni fay kollarının geliştiği veya mevcut fay segmentlerinin deprem sırasında büyüyerek kırıldığı söylenebilir” dedi.
‘2013 fay hattı 2028’de tamamlanabilir’
Prof. Dr. Sözbilir, 2013 yılında hazırlanmış Türkiye diri fay hattının yaklaşık 2028 ve 2030 yılında tamamlanmasılya Türkiye’deki fay sayısı ise 600’ün üzerine çıkacağını belirterek şöyle konuştu: “Bunları yeni oluşan fay segmentleri sınıfında değerlendirdiğimizde, Türkiye ölçeğindeki fay segmenti sayısı 488 olarak kabul edilebilir. Bu kapsamda, İzmir özelinde 2013 yılında tanımlanmış fayların sayısında henüz bir değişim bulunmamaktadır. Bilindiği gibi İzmir il sınırları içinde diri fay ve potansiyel diri fay sınıfında 17 adet fay bulunmaktadır. Bu faylardan bir kısmı son 100’deki depremlerde, 1928 Torbalı, 1949 Dikili, 1992 Doğanbey, 2005 Sığacık depremleri sırasında kırılmış durumda. Sonuç olarak, Türkiye diri fay haritasının güncellenmesi, son 10 yıldaki bilimsel gelişmelerin değerlendirilerek bu haritalara aktarılmasına bağlıdır. Bu da hem ciddi bir bütçe gerektirir ve hem de en az 4-5 yıllık bir çalışma zamanına ihtiyaç duyar. Bu durumda 2013 yılında hazırlanmış olan Türkiye diri fay haritasının güncellenmesi ancak 2028-2030 yıllarında tamamlanabilir. Bu harita tamamlandığında Türkiye’yi etkileyebilecek fay sayısı 600’ü aşacaktır.”
Haber Merkezi