Tarih: 6 Ocak 2022 | Yazar: Emre Bozkuş0
Komplo Teorilerine Mizahi Bir Dokunuş: Inside Job
Komplo teorileri bizi ne kadar gıcık etse de, üzerine konuşulması eğlenceli konular içeriyor. Reptilianlar, gizli örgütler, kıyamet silahları, zihin yıkama makineleri, tarihe dair alternatif senaryolar ve daha fazlası… Böylesine magazinsel başlıkların popülerliğini anlamak için YouTube başta olmak üzere sosyal medya mecralarına göz atmak yeterli olacaktır. Milyonlarca izlenen videoların yorumlarında insanlar birbirine giriyor ve bir kültün rivayetini bile kültleştirecek denli doneler bulabiliyor, onları canhıraş biçimde savunup benimsiyorlar. Bu da konuyu canlı tutmaya, gündemde bulundurmaya yetiyor. Bir Netflix orijinal yapımı olan Inside Job da bu teorileri ve etkilerini alıp zekice dokunuşlarla derleyerek izleyiciye sunuyor.
Inside Job’ın yazar koltuğunda Gravity Falls’un fikir babası Alex Hirsch ve Inside Out, Regular Show gibi son dönemin popüler animasyonlarının yaratıcısı Shion Takeuchi yer alıyor. Yönetmenliği ise yine son dönemin yükselen ismi Vitaliy Strokous üstleniyor. Bu ekibin elinden çıkan iş de hâliyle çarpıcı, etkileyici ve hayranlık uyandırıcı oluyor.
Inside Job, devletin içindeki alternatif devlet ve erk konseptinden yola çıkıyor. Hani şu derin devlet olarak bildiğimiz yapı. Bu “gölge hükümet”in (dizide böyle de adlandırılıyor) eylemleri, kendi bekalarını sürdürmek adına gizli bir kültün emriyle idare ediliyor ve her şey bu beş gizli şahsın kararıyla yönlendiriliyor. Bilindik komplo teorilerinden fırlama bir organizasyon yani. Eyes Wide Shut’ı anımsatacak kukuletalı simalar görürseniz şaşırmayın! Bu maksatla hayata geçirilmiş bir kurum olan Cognito Inc’in işi de komplo teorilerinin saklı kalmasını ve işlerin bir şekilde yürümesini sağlamak. Basın, politika, magazin, spor, sinema ve aklınıza gelecek her şeyi kontrol ediyor ve yönetiyor. Manipülasyon ve yalan haber de dâhil. İşte dizinin konseptini de bu oluşturuyor.
Konusuna gelirsek, Reagan Ridley (Lizzy Caplan), babası Randy (Christinan Slater)’nin kontrolü kaybetmesi nedeniyle işi bırakmasından sonra Deep State’de onun boşluğunu doldurmaya aday olarak görülmekte ve Patronu J.R. Scheimpough (Andy Daly)’nin emrinde kurduğu sıra dışı ekibiyle yürütülen organizasyonu üstlenmektedir. Her şeyin başında o vardır, bütün olaylar çevresinde döner ve sorumluluğu fazladır. Bu da aşırı strese girmesine yol açar hâliyle. Ancak Reagan’ın başa çıkamadığı bir sorunu daha vardır: İşkoliktir ve insanlarla iletişim kurmakta sorun yaşamaktadır. Bu da J.R.’ın aklına bir fikir getirir. Reagan’a yardımcı olması, daha doğrusu onunla birlikte çalışması için Brett Hand (Clark Duke)’i işe alır. Böylece Reagan’ın hayatında, çatlak babasını idare etmek dışında bir sorun daha ortaya çıkar.
Inside Job, bilhassa Gravity Falls’un Illuminati ve benzeri okültist yapılara değinişini içeriyor, bunun sebebi de serinin fikir babalarının aynı konsept üzerinden gitmeleri. Ancak elbette belirli farklarla. Gravity Falls, Dipper ve Mabel Pines adlı ikiz kardeşlerin yaz tatillerinde yaşadıkları tuhaf maceraları konu ediniyor. Orada da paralel boyutlardan, komplo teorilerden ve benzeri yapılardan bahsedilirken işin içine hibrit bir tür oluşturacak şekilde girildiğini görüyorduk. Yer yer fantastik öğeler baskın çıkıyor ve esrarengiz kasabada yaşananlar bir yaz dizisinden çok insanlığın tarihsel birikimine yapılan göndermelerle günümüz bağlantılarının zekice birleşimi olarak öne çıkıyordu. Inside Job dizisinde ise fantastik öğelerin yerini bilimkurgusal öğeler alıyor ve dinamikler bu bağlamda şekillendiriliyor.
Bilimkurgu öğelerinin eklemlenişine örnek vermek gerekirse, Elvis Presley ve John Lennon gibi müzisyenlerin, Kennedy ve Martin Luther King gibi politik figürlerin klonlarının bulunduğunu, Dünya’nın içinin boş olduğunu iddia eden Hollow Earth teorisinin yer aldığını ve düz dünyacılarla alay edildiğini, Ay’ın karanlık yüzünün Nazi’lerin elinde olduğunu ve NASA’nın da oraya çoktan yerleştiğini, Reptilian ırkının var olduğunu ve gizli örgütlerinin yapısına dair ileri sürülen iddiaları ve çok daha fazlasının güçlü bir mizahla izleyiciye sunulduğunu söyleyebiliriz. Yani, günümüz konularını ele alıyor, bilimkurgunun aşina olduğumuz formülleriyle birleştiriyor, ancak hiç de aşina olmadığımız (en azından bilimkurguya aşina olmayanların diyebiliriz) bir yapım ortaya çıkıyor. Dolayısıyla dizinin işleyişi gayet başarılı ve yerinde dokunuşlar içeriyor.
Velhasıl, Inside Job kendini fazla ciddiye almayan ve bunu işlediği konulara da yansıtan oldukça eğlenceli bir yapım. Özellikle komplo teorileriyle iç içe olduğumuz böylesine çılgın bir dönemde, bu konulara ilgi duyanların ve bahsi geçen meselelerle alay etmeyi sevenlerin izlemesi şiddetle önerilir.