İtme ve çekme birer kuvvettir.
Salıncaktaki arkadaşını sallamaya çalışan bir öğrenci, arkadaşını ileri doğru iter.
Bayrağı göndere çekmek isteyen bir öğrenci, bayrağın takılı olduğu ipi çekerek hareket ettirir.
Günlük yaşamda varlıkları iterek veya çekerek hareket ettiriyoruz.
Yelkenli, denizde rüzgârın etkisiyle hareket eder. Yelkenlinin denizde hareket edebilmesi için rüzgârın yelkeni itmesi gerekir.
Okçuluk sporunda ok ve yay kullanılır. Önce okun takılı olduğu yay gerilir. Sonra da ok, gerilen yaydan hedefe doğru fırlatılır. Sporcu, yayı çekerek yayın gerilmesini sağlar.
Tren, lokomotif ve vagonlardan oluşan bir ulaşım aracıdır. Önde bulunan lokomotif, arkasındaki vagonları çekerek hareket ettirir.
Futbolcu, topa itme uygulayarak topun kaleye doğru gitmesini sağlar.
Bazı durumlarda cisimlere itme ve çekme kuvveti aynı anda uygulanabilir. Örneğin hava, uçurtmanızı iterken siz de ipinden kendinize doğru çekersiniz. Hava, uçurtmaya itme kuvveti uygular. Uçurtmayı tutan kişi, ipe çekme kuvveti uygular.
Avustralya kıtasının yerlileri olan Aborjinlerin kullandıkları bumeranglar genellikle “V” şeklindedir. Bu bumeranglar doğru bir şekilde fırlatılırsa havada kendi etrafında dönerek yön değiştirir ve atıcısına geri gelir. Günümüzde bumerang atıcılığı, Avrupa ve Amerika kıtasında oldukça yaygın olarak yapılan bir açık hava sporudur.
İtme ve çekme kuvveti sadece duran cisimlerin hareket etmesini sağlamaz. İtme ve çekme kuvvetlerinin etkisiyle hareket eden cisimler durabilir veya yön değiştirebilir.
Hareket hâlindeki cisimlere, hareketi yönünde kuvvet uygulandığında cisimler hızlanarak hareket eder.
Futbol topu, sola doğru hareket etmektedir. Topun daha da hızlanması için futbolcu topa aynı yönde yani sola doğru itme kuvveti uygulamalıdır.
Hareket hâlindeki cisimlere, hareket yönüne zıt yönde kuvvet uygulandığında bu cisimler yavaşlar ve durabilir.
Futbol topu, sola doğru hareket ederek futbolcuya doğru gelmektedir. Futbolcu topa, topun hareketine zıt yönde kuvvet uyguluyor. Uygulanan kuvvetin etkisine bağlı olarak aşağıdaki durumlardan biri gerçekleşir.
◗ Top aynı yönde daha yavaş hareket edebilir.
◗ Top durabilir.
◗ Top yönü değişerek hareket edebilir.
Günlük yaşamda hareketli cisimlere aynı veya zıt yönde kuvvet uygulayarak onları hızlandırabilir veya durdurabiliriz.
◗ Şoför, otobüsü durdurmak istediğinde frene basar. Otobüsün önce yavaşlayıp sonra durmasını sağlayan etki, hareket yönüne zıt yönde uygulanan kuvvettir.
◗ Yavaş hareket eden bir bisikleti hızlandırmak için bisiklet pedalına ayaklarımızla kuvvet uygulamamız gerekir.
◗ Futbolda kaleci kendisine doğru gelen topa itme kuvveti uygular. Böylece top yavaşlayıp durur.
◗ Hareket hâlindeki oyuncak arabayı hızlandırmak için ona hareketiyle aynı yönde kuvvet uygulamamız gerekir.
Hareketli cisimlere uygulanan kuvvet, bazı durumlarda cisimlerin yön değiştirmesine neden olabilir.
Lunaparklardaki çarpışan arabalar çarpıştıkları zaman birbirlerine itme kuvveti uygular. Bu kuvvetin etkisiyle çarpışan arabalar bazen yön değiştirebilmektedir.
Otomobil, virajda direksiyonuna uygulanan kuvvet sonucunda yön değiştirir.
Kuvveti şöyle tanımlayabiliriz: Hareket eden cisimlerin hızlanmasını, yavaşlamasını, durmasını veya yön değiştirmesini sağlayan, duran cisimleri hareket ettiren; itme veya çekme şeklindeki etkiye kuvvet denir.
Misket oyununun ülkemizin farklı bölgelerinde oynanan pek çok türü olsa da bu oyunda temel amaç, elinizde bulunan bir misketi yerde dizili olan diğer misketlere çarptırmak ve onların hareket etmesini sağlamaktır.
Misket oyununda olduğu gibi günlük yaşamda da hareketli bir cisim, duran bir cisme çarparsa duran cismin hareket etmesine neden olabilir. Buna benzer bir durum eğer yakınınızda gerçekleşiyorsa bazı tehlikelerle karşı karşıya kalabilirsiniz.
◗ Teneffüste koridorlarda koşarak hareket ettiğinizde durmakta olan bir öğrenciye çarpabilirsiniz. Okul bahçesinde hızla koşan iki öğrenci birbirine çarparsa her ikisi de düşebilir, yaralanabilir. Böyle bir durumla karşılaştığınızda yere düşen kişiye yardım etmeli, o kişiyi yerden kaldırmalısınız. Toplu yaşanılan yerlerde dikkatli olmalı ve çok hızlı hareket eden kişilerden uzak durmaya çalışmalısınız.
◗ Hareket hâlindeki ulaşım araçlarının neden olabileceği bazı tehlikelerden korunabilmek için aşağıdaki kurallara uymalısınız.
1. Daima kaldırımdan yürümelisiniz. Eğer kaldırım yoksa yolun olabildiğince solundan yürümelisiniz.
2. Tam olarak durmadan ulaşım araçlarından inmemelisiniz.
3. Hareket hâlindeki bir taşıta binmeye çalışmamalısınız.
4. Hareket hâlindeki taşıt durmadan yerinizden ayağa kalkmamalısınız.
5. Taşıttan indiğinizde hemen karşıdan karşıya geçmeye çalışmamalısınız.
◗ Hızla koşan ev hayvanlarına yaklaşmak ve onları durdurmaya çalışmak da birçok tehlikeye neden olabilir.
◗ Kendinizden yaşça büyük olanların hareketli bir cisimle oynadıkları oyunlardan uzak durmaya çalışmalısınız. Çünkü onların hızla atabilecekleri cisimler, vücudunuzun bir yerine değerse canınızı acıtabilir.
◗ Çığ, yamaçlarda biriken karların, çeşitli nedenlerle bulunduğu yerden aşağı kayması sonucunda oluşan bir doğa olayıdır. Genellikle kar yağışının fazla olduğu yerlerde görülür. Çığ düşerken hızla aşağı doğru hareket eden kar yığını, önüne çıkan ne varsa sürükler. Bu nedenle çığ düşmesi, dağlık bölgelerde yaşayan insanlar, kayakçılar ve dağcılar için oldukça tehlikelidir. Bu tehlikenin önüne geçilebilmesi için çığ düşebilecek yamaçlar ağaçlandırılmalıdır.
◗ Sel de çığ gibi hareketli varlıkların neden olduğu bir doğa olayıdır. Aşırı yağış sonucunda biriken su, büyük bir hızla akmaya başlayıp önüne çıkan her şeyi sürükleyebilir. Selin etkisiyle can ve mal kaybı yaşanabilir.
Cisimleri hareket ettiren ve durduran etki nedir? - Yorumlar
Yapılan Yorumlar
BENZER İÇERİKLERİlginizi çekebilecek diğer içerikler
Hoşgeldiniz
Online İlkokul Sanal Alemin İlkokulu - Tüm Hakları Saklıdır