Tarih: 10 Aralık 2017 | Yazar: Bahri Doğukan Şahin2
TBD Ödüllü Öyküler 2. Kitap: Yörüngeden Çıkanlar
Türkiye Bilişim Derneği‘nin (TBD) 1998’den beri aralıksız olarak düzenlediği bilimkurgu kısa öykü yarışmasında dereceye giren öykülerin derlendiği 2. kitap olan Yörüngeden Çıkanlar, 2011 yılında yayımlandı. Studio Rodeo aracılığıyla yayımlanan kitaptaki öyküler 2006-2010 yılları arasında yarışmadan başarıyla ayrılan öykülerden oluşuyor.
Birincilik, ikincilik, üçüncülük ve mansiyon ödüllerine layık görülen 18 farklı ismin toplamda 19 öyküsünü bünyesinde barındıran kitapta her öyküye ait illüstrasyonlar bulunuyor. Cem Özüduru‘nun kendine has üslubuyla resmettiği öyküler Türk bilimkurgu edebiyatında önemli bir yere sahip. İlki 2005 (Bilimkurgu Öyküleri, Remzi Kitabevi) üçüncüsü ise 2016 yılında (Dünyalılar – Bilimkurgu Öyküleri, İletişim Yayınları) yayımlanan diğer öykü kitaplarında da yine TBD’de dereceye giren kaliteli öyküler bulunmakta. Günümüzde güncel baskısı bulunmayan Yörüngeden Çıkanlar’ı ise sahaflardan bulabilmek mümkün.
1. Define – Hamdi Semiz
Uzay çağı ve ilkel çağları aynı anda bünyesinde barındıran öykü, uzay yolculuklarının mümkün olduğu bir geleceği resmediyor. Gezegen keşfi yapan bir yıldız gemisi ile açılış yapan öykü, ilkel bir çağda define bulduğunu düşünen köylülerin macerasıyla devam ediyor.
2. Ölü Gezegen – Ali Öztürk
Geleceği olasılık olarak gösterebilen “kaohin” teknolojisi dünyayı etkisi altına almış ve insanlar geçmişle bağlarını koparmışlardır. Böyle bir dünyada geçmişi merak eden Trev, soluğu Profesör Hermes’in yanında alır.
3. Kişisel Kurgu – Umut Güzel
Kişisel Kurgu Projesi ile insanlar okudukları kitaplarla etkileşimde bulunabilmektedirler. Seçilen kitabın dünyasına yerleştirilen insan, onları bizzat kendisi deneyimlemektedir. Fakat projenin hala eksikleri vardır ve bir sorun meydana gelir.
4. Kurgunun Sonu – Mustafa Acungil
Distopik bir gelecekte olan biteni bir kişinin günlüklerinden öğreniyoruz. Dünya genelinde kurguya dair ne varsa yok edilmiştir. Kurguyla Mücadele Derneği tarafından yürütülen çalışmalarla birlikte eski dünyaya ait sanatsal güzellikler yavaş yavaş yok olmuştur.
5. Rahim – Orkun Uçar
Gezegen patenti işinde çalışan Asa Sin’e, çift güneşli bir gezegende olduğu sırada yeni bir görev talimatı gelir. Görevi dolayısıyla Rahim adını verdiği yapay zekaya sahip uzay giysisini giyerek yeni gördüğü bu gezegeni keşfe çıkan Asa, hiç hesapta olmayan bir sorunla karşılaşacaktır.
6. Suret – Mert Yanıkoğlu
İnsana benzer varlıkların üretildiği ve onların laboratuvarlarda gözlemlendiği bir gelecek. Köy benzeri bir yerde yaşayan bu canlıların dış dünyayı tanımasına izin verilmemektedir. Köy halkının meddah adını verdiği kişi ise zaman zaman köyü ziyaret ederek onları gözetim altında tutmaktadır.
7. Beki’nin Çocukları – Selin Arapkirli
Bir simülasyon yardımıyla insanlar uzaktan kontrol altına alınabilmektedir. Hayatlarına müdahale edilen kişiler tıpkı birer robot gibi verilen komutlara uymaktadırlar. Bu işte henüz yeni olan Pink ise, Nora ve Ege isimli çiftin yaşantılarına dilediğince etki etmeye başlar.
8. Doppelganger – Yiğit Kocagöz
“Savaş Öncesi” çağ olarak adlandırılan dönemden kalma ölmek üzere olan bir gazi, ailesiyle son günlerini geçirmektedir. İçinde bulunulan dünyada insanlar dahil her şey yavaş yavaş yapaylaşmıştır. Distopik bir gelecekte geçen öykünün havası ise oldukça karanlık.
9. Yılan – Barış Çağatay Çakıroğlu
Distopik bir kurguya sahip olan bu öyküde gelecekte tüm insanlığın yavaş yavaş sanallaşacağından bahsediliyor. Koca dünyada yalnızca bir avuç insan gerçeklikle baş başa kalmıştır.
10. Kilit – Murat Mıhçıoğlu
Dünyada çok az insanın hayatta kaldığı distopik bir dünya tasarımına yer verilen öyküde, Merkez’in kontrolündeki yeryüzünde birbiriyle iletişim kuran birkaç insanın aralarındaki iletişim, eskinin dünyasına oranla bir hayli değişikliğe uğramış durumda.
11. İntihar Emri – Nursel Güler
Kadınların yok edildiği ve yerlerine “K” adı verilen robotların yaratıldığı bir gelecek tablosu. Erkek Kurtuluş Hareketi’nin kontrolündeki dünyada bir grup erkek sisteme karşı başkaldırmaya karar verir.
12. Duy Beni – Murat Mıhçıoğlu
Bilim insanı Harkim, İstanbul’daki laboratuvarında dünya dışı akıllı yaşamı kanıtlamak için çabalamaktadır. Kayaç organizmalarıyla iletişim kuran Harkim bu büyük buluşunu tüm dünyaya açıklamak istediğinde diğer bilim insanları tarafından büyük bir ikilemle karşı karşıya bırakılacaktır.
13. Yapay Bedenler – Ethem Alpaydın
Trafik kazasında ölen bir kişinin ağzından dinlediğimiz bu öyküde, ölen insanın beyni üzerinde çalışmalar yapan tıp doktorunun beyni yeniden işlevsel bir hale getirdiğini görüyoruz. Zamanla bu beyin yapay bir bedene de sahip olacak ve dünyada yeni bir tıp devrimi yaşanacaktır.
14. Uygarlık Batarken – Melsen Tunca İşeri
Devasa bir gemi içinde doğan, yaşayan ve ölen insanlık eski dünyaya dair çok az şey bilmektedir. Kimi sorgulayan insanlar ise bir şeylerin yolunda gitmediğinin farkına vararak somut adımlar atmaya karar verir.
15. Homo Homini Lupus – Bilsen Balcı
“İnsan insanın kurdudur” anlamına gelen bu söz öbeği öykünün ana temasını oluşturuyor. Dünya Yıkıcılar ve Yapıcılar olarak ikiye ayrılmıştır. Yıkıcılar yağma, cinayet gibi pis işleri gözlerini kırpmadan yaparken, Yapıcılar onlara karşı koymaktadır.
16. Logosology – Ahmet Ferhat Özkan
Edebiyatın yok edildiği gelecekte bir grup insan bilimsel verilerden yararlanarak “Logosology” adını verdikleri bir projeyle imza atarlar. Projenin başlıca amacı ise, unutulan kelimeler ve diller ile edebiyatı yeniden diriltmeye çalışmak.
17. Genç Robotlar Rahatsız – Taylan Taftaf
Asimov’un robot yasalarına da değinilen öyküde robotik uygarlığın ayak seslerini duyuyoruz. Birkaç cinayet işleyen Ziriab şirketine ait robotları araştıran Doçent Günah, bunun sonucunda sıra dışı bir kod ele geçirir.
18. Proxima’ya Son Yolcu – Sinan İpek
Mahvolmuş bir haldeki Dünya’yı bırakarak Proxima’ya yolculuk eden insanlar yepyeni bir hayat hayal etmektedirler. Onlardan biri olan hamile bir kadın ise karnındaki bebeğin varlığından kimseye bahsetmez. Öyküyü anlatan ise Uranüs yakınlarında doğan bu “çocuk”tur.
19. Erguvan – Feraye Şahin
Evren Gücü, tüm evrende mutlak gücü elinde bulundurmaktadır. Ayaklanan isyancılar ise uzay boşluğundaki minik uydulara hapsedilmektedir. Leda Orvin isimli 114 yıllık tutsağın ağzından anlatılan öykü, gelecek nesiller için bir kılavuz olacaktır.