|Paylaş|


|Tweet|
Kıkırdak yapıdan oluşan menisküs, her iki diz kemiğinin arasında bulunuyor. Yük taşıma, dize sağlamlık kazandırma ve kıkırdakların beslenmesi gibi birçok vazifeyi bulunan menisküs aniden yırtılabiliyor. Geçmişte, sarih cerrahiyle yapılan menisküs operasyonları, günümüzde artroskopik usulle yapılıyor ve menisküs dikiliyor.
Menisküs canlı bir yapı olduğu için, zamanla ihtiyarlıyor. Yaşlandıkça da, daha evvelleri karşı koyabileceği kuvvetleri yasaklamakta zorlanıyor. Zayıflayan menisküs, az şiddetli bir kuvvet geldiğinde bile yırtılabiliyor. Yaşlılarda görülme sebebi sıklıkla, ihtiyarlamaya bağlı yozlaşmadan kaynaklanıyor. Gençlerde, sporcularda ve atletik yapılı şahıslarda ise ters dönme gibi ani hareketlerle menisküs yırtılabiliyor.
Menisküs yırtılması, ulus arasında sporcu hastalığı olarak görülse de gerçeğinde her yaşta ve herkeste görülebiliyor. Menisküs dokusunu, dizin beyni olarak belirleyen Ortopedi ve Travmatoloji Uzmanı Doç. Dr. Yavuz Kocabey, bu ehemmiyetli yapının nasıl tamir edildiğini anlattı: Takribî 50 sene evvel yırtılan menisküsler alınıyordu. Ancak menisküs alındıktan sonra, hastada ilk başta yaşanan hafiflemenin zamanla geçtiği ve dizin daha makûsa gittiği anlaşıldı. Bunun üzerine yırtığın alınması yerine, tamir usulleri kullanılmaya başlandı. İlk olarak sarih cerrahiyle yapılan operasyonların neredeyse tamamı, artık günümüzde kapalı ve artroskopik usulle yapılıyor ve menisküs dikiliyor.
Her Yirtik Dikilemiyor
Menisküs yırtıkları farklı tiplerde oluyor. Bazı menisküslerde misalin yarım santim kadar olan parsiyel yırtıklar ya da bütün kat olmayan yırtıklar da iyileşme kısmeti olduğu için harekât gerekmiyor. Yaşlı bireylerdeki yırtıklarda ise, doku dejenere olduğu için bu şahıslarda menisküs lime lime görünüyor menisküs dikilemiyor. Değişik yandan, menisküsü yırtılmış ve uzun müddet bununla yaşamış şahıslarda da dikilme kısmeti kalmıyor. Zira menisküs artık özelliğini yitirmiş oluyor. Bu gidişatta da menisküsü almak gerekiyor. Tüm bu balakalar ışığında, yırtığın tipi, nerede olduğu, nasıl oluştuğu, hastanın yaşı, beklentisi gibi etmenler göz önüne alınarak, artroskopi yapılıp yapılmayacağına karar veriliyor.
Tek Belirti Ağri Değil
Doç. Dr. Yavuz Kocabey, erken teşhisin rehabilitasyonun seyrini belirlediğini söylüyor: Menisküs ağrılı bir zararlanma olsa da, her menisküs ağrı yapmayabiliyor. Ufak yırtıklarda, ilaç rehabilitasyonuyla doku kendini onarabiliyor. Ancak yırtığın dikilmesi gereken şahıslarda rehabilitasyon için gecikilirse, bu vaziyet hasta için bir dezavantaj oluşturabiliyor. Bu sebeple erken tanı, menisküs açısından ehemmiyetli bir avantaj.
Korunmak Için Ne Yapmak Gerekiyor?
Menisküs yırtığı sanılanın aksine yalnızca yaşlılarda ya da sporcularda görülmüyor. Yırtık, her yaşta oluşabiliyor. Gençlerde daha çok spor yaparken alana geldiği için adalelerin kuvvetli olması öneriliyor. Bunun için hangi yaşta olursanız olun, yürümekten, egzersiz yapmaktan sakınmayın. Kumpaslı spor yapmak, ideal kiloyu gözetmek menisküsten gözetiyor. Ayrıca tecrübesi olmayan şahısların riskli sporları yaparken daha dikkatli davranması gerekiyor. Ani kazalar menisküse yol açabiliyor.
Artroskopide Yenilikler
Menisküs yırtıklarında kullanılan artroskopi harekâtlarında yeni usuller öne çıkıyor. Bu alanda dünyada uygulanan 3 tane dikiş tekniği bulunuyor. Bunlar yatay, dikey ve çaprazlama dikiş teknikleri. Yapılan son deneyler, çapraz dikişin menisküs yırtıklarında daha iyi netice verdiğini gösteriyor.
Fazla Kilo Tehlike Faktörü
Şişmanlık, genel beden sıhhati açısından olduğu kadar diz sıhhati ve menisküs açısından da dezavantaj oluşturuyor. Dize ne kadar fazla yük binerse, bu bölgenin ve menisküsün daha çabuk dejenere olma tehlikeyi çoğalıyor. Dokunun korunması için adale kuvvetlendirme hareketleri fayda sağlıyor. Dizin çevresindeki adaleler ne kadar kuvvetliyse, menisküse binen yük daha da düşeceği için yırtılma tehlikeyi de eksiliyor.