Ermenilerin izleri dünyanın en inanılmaz yerlerinde korunmuştur. ‘Sputnik Armenia’nın hazırladığı makalede “inanılmaz ülkelerin” ilk beşinde Ermenilerin büyük topluluğu olmayan ancak bıraktıkları tarihi ve kültürel miras nedeniyle ülkeler dile gitirliyor.
Singapur
Singapur, ekonomik mucizesi ve katı disiplin yasalarıyla bilinen modern ve teknoloji bir şehir-devlettir. Ermeni tüccarlar 18. yüzyılda buraya geldi, ancak küçük Ermeni cemaati Singapur’un sömürgeleştirilmesinden sonra rol oynamaya başladı. Dünyanın en ünlü otellerinden biri olan “Raffles Hotel”i, Sargis kardeşler tarafından kuruldu. Bugün en etkili gazete olan “The Straits Times”, Khachik Moses’ı yayınlamaya başladı.
Kolombiya
Neredeyse gezegenin diğer ucunda Ermenistan denilen bir şehir var. Ve sadece şehir değil. Ülkemizin onuruna özel bir kahve türü de denir. Ve bu, kahve üretiminin ekonominin önde gelen sektörü olduğu Latin Amerika ülkesinde. Aile Antakya’dan Kolombiya’da ilk ciddi kahve plantasyonunu kurdu ve üretti. 19. yüzyılın sonlarında kurulan şehre Ermeni Soykırımı kurbanlarının anısına “Armenia” adı verilmiştir.
Portekiz
Portekiz’de birçoklar Ermenistan’ı biliyor. Kural olarak, yerli halk Ermenilerin kim olduğunun farkında. Ve bunun için Galust Gyulbenkyan’a teşekkür edilebilir. Hayır kuruluşları da onu Portekiz dışında meşhur etti. Petrol kralının bıraktığı mirasın bazen dolar cinsinden ifade edilmesi imkansızdır. Gyulbenkyan’ın kısa bir süre Portekiz’e gitmesi, ancak ömrünün sonuna kadar (13 yıl orada geçirdiği) kalması dikkat çekicidir. Lizbon Müzesi, sanat eserleri koleksiyonuna dayanarak kuruldu. Gulbenkian’ın çabalarıyla Portekiz’in “Oireas” şehrinde mikrobiyoloji, biyoteknoloji ve genetik alanlarında araştırma yapan bir bilimsel enstitü kuruldu. Enstitü daha sonra hayırsever adına seçildi.
Bangladeş
Uzak ve sıcak Bangladeş’te Ermeni cemaati artık çoktan yoktu ancak başkenti Dakka’nın merkezinde bulunan Surb Harutyun Ermeni kilisesi, çok sayıda turist çekmeye devam ediyor.
1781 yılında inşa edilmiş olan bu kilise, şehrin kadim yapılarından biridir. Kilisenin avlusunda bir mezarlık var. Mezarlıkta beyaz ve siyah mermerden yapılmış 350 mezar taşı bulunuyor.
1848 yılında Nikolas Pavlos burada ilk özel okulu açtı. Bu okul, şimdiye kadar Eski kentin en itibarlı eğitim kurumlarından biri sayılır.
Hem kilise, hem okul, hem de Ermeni sokağı Armanitola semtinde bulunuyor. Armanitola Belgalca ‘Ermeni kenti” anlamını taşımaktadır.
Etiypoya
İnanılmaz gelebilir ama 1992 yılına kadar Etiyopya’nın milli marşı, bir Ermeni tarafından yaratılmıştır. Marşı yaratan, Ermeni besteci ve orchestra şefi Gevorg Nalbandyan’dır.
1924 yılında Kudüs’e giden Gevorg Nalbandyan, Ermeni Patrikhanesi’nin yetimhanesinin çocuklarından ibaret olan bir orkestra kurmuştur. Aynı tarihte daha sonra Etiyopiya’nın İmparatoru olan I. Hayle Selasiye de Kudüs’ü ziyaret etmiştir. Hayle Selasiye ayin töreninde sahneye çıkan, Ermeni Soykırımı’ndan kurtulmuş Ermeni yetimlerini hayranlıkla dinlemiştir.
Hayle Selasiye, Etiyopiya İmparatorluk ailesi adına Portekiz ve Roma ile müzakereler yapmış ve 15. yüzyılda Müslümanların saldırılarına karşı mücadeleyi düzenlemek için Avrupa devletlerinden yardım istemiştir.
Genelde Ermenilerle Etiyopiya arasındaki bağlar, 2 bini aşkın yıllık tarihe dayanıyor. Atalarımız M.S. 1. asırdan beri Afrika’nın en uzak ülkesinin sakinleriyle ticaret geliştirmiştir.