

Okuyucu
Ukrayna topraklarında gerçekleşen ve bir yılını dolduracak olan Rusya ile savaşta yeni bir döneme girildi. Bu konuyu operatif mahiyette inceleyelim. Ukrayna’nın karşı saldırısı nereden çıktı denecektir, ilk bunu açıklamakla başlayayım, tank bir saldırı silahıdır. Dahası var, bir karşı taarruz yapılacaksa hava desteği için Ukrayna’nın savaş uçağı isteği nasıl karşılanacak göreceğiz.
Şubat 2022’de başlayan Rusya’nın Ukrayna topraklarının kuzeyinden ve doğusundan geniş çaplı harekatı neredeyse büyük bir başarısızlık örneği olarak harp tarihinde anılacaktır. Cephedeki bu olumsuz gidişi Rusya en kısa zamanda düzeltmek istedi ve Mart 2022’de Kiev başta olmak kaydıyla kuzeydeki birliklerini geri çekti, bir kısmının doğu ekseninden tekrar tertiplenmesini sağladı. Rusya, Özel Operasyon adını da bu yeniden tertiplenme ile zikretti. O gün bu gün Rus birlikleri Donbas bölgesinde fazlaca ilerleme kaydedemedi, bazı noktalarda elde ettikleri avantajları da yitirdi. Ama bu elde tutulan arazi kesimini yeterli buldu, hatta ateşkes veya barış anlaşması arayışına bile girdi.
Ukrayna birliklerinin ise önce artan motivasyonu, sonra başarılı savunma manevraları, daha ileri adımların atılmasını gerektirir bir hal aldı. Yaklaşık bir yılını tamamladığımız bu savaşın gelinen merhalesinde artık işler Rusya’nın istediği gibi gerçekleşmiyordu. Bunu değerlendiren Ukrayna ve ABD başta NATO askeri yetkilileri artık Ukrayna’nın güçlü bir karşı taarruza geçmesi gerektiğini tespit etti.
Ukrayna ile ABD ve ortaklarının politika yapıcıları kararlılıkla şunu söyledi durdu: Kırım’dan ve Donbas’tan Rus birlikleri tamamen sınır dışına atılacak ve barış o zaman konuşulacak.
Bu ifade bir harekat amacı olarak ileri sürülmekteydi. Ancak Ukrayna’ya yapılan son askeri desteğin mahiyeti değerlendirildiğinde anlaşıldı ki artık bu amacın elde edilmesi zamanı geldi çattı. O halde planlanan ne diye baktığımızda, Mart-Nisan dönemi geldiğinde, başka ifadeyle baharda, mekanize gücünü takviye eden Ukrayna’nın büyük çaplı karşı taarruza geçeceği artık net bir şekilde anlaşılıyor. Bu plan Aralık 2022’de Washington’da Biden-Zelensky zirvesinde kabul edildi ve peşinden hazırlık süreci başlatıldı.
Önce şu tank meselesine bir göz atalım. Geçtiğimiz günlerde Almanya, Ramstein’da yapılan NATO Savunma Bakanları toplantısında alınan kararlar gereği dün nokta kondu ve ABD, İngiltere ile Almanya başta olmak üzere Avrupa ülkeleri toplam yaklaşık 170-190 modern tankı Ukrayna ordusuna veriyor.
Verilecek tanların sayılarını ve ülkelerin hangileri olduğuna bakalım: ABD’den 31 adet M1 Abrams, Almanya’dan 14 adet Leopard 2, İngiltere’de 14 adet Challenger 2, Polonya’dan 14 adet Leopard 2, Portekiz’den 4 adet Leopard 2, İspanya’dan 53 adetten fazla, Norveç’ten 8 adet, Hollanda’dan 18 adet, Finlandiya’dan 5 adet tipi sonra netleştirilecek (muhtemelen çoğu yine Leopard 2 olacak) tank, keza Kanada’dan sayı ve tip sonra bildirilecek tank gönderilecek.
Burada hedef; eğitimi, lojistiği, muharebe desteği, komuta kontrolü tam, her birinde yaklaşık 30 ana muharebe tankı olacak şekilde, toplam 6 tabur gücü oluşturulacak. Çok genel hesapla bu demektir ki Ukrayna için bir kolordu seviyesinde Batı desteğiyle oluşturulan yeni bir taarruz gücü kuruluyor.
Rusya bu hazırlığa nasıl bakıyor? Rusya açısından durum, Ukrayna’ya sadece tank (Leopard, Abrams, vs), M777, HIMARS, NASAMS vermek değildir. NATO’nun Komuta, Kontrol, İletişim, Bilgisayar, İstihbarat, Keşif ve Gözetleme (C4ISR), Çok Fonksiyonlu Gelişmiş Data Link (MADL) sofistike sistemleri Ukrayna’yı ne ölçüde destekliyor ve harekat alanına müdahale ediyor? Moskova’nın iddiası bu savaşa fiili bir müdahale olur ve dolayısıyla karşılık veririm diyor.
Baharda Ukrayna karşı taarruz başlatacak ve destek tamamen NATO’dan olacak. Hatta sahada taktik hedefleri ve istikametleri de gösterir şekilde gelişecek dinamik bir muharebenin Ukrayna lehine olmasına Rusya’nın ne tür bir önlem alması gerektiğine bugünlerde iyi karar vermesi gerekmektedir. Kış şartlarındayız, önümüzde birkaç ay var ve Rusya buna nasıl karşılık verecek, cepheyi ne şekilde takviye edecek, karşı harekatında Kiev başta daha yıkıcı önlemler alacak mı, başka ülkelerde sabotajlar dahil asimetrik önlemler görülecek mi, bu tür sorular önümüzde durmaktadır. Ama en azından Rusya’nın şu an elinde tuttuğu arazi kesimlerinde yoğun şekilde mekanize harekata karşı savunma önlemleri almak adına çalışmalara başladığını söylememiz gerekmektedir.
Bu tür bir ucu açık harekat şartlarına dair değerlendirmesini yapan Moskova’nın Genelkurmay Başkanı Gerasimov’u şu anki adıyla Özel Operasyon’dan sorumlu olacak atamayı gerçekleştirmesi bize başka gelişmelerin de olabileceği sinyalini vermektedir. Demek ki Rusya, sadece Donbas ve Kırım’da Ukrayna’nın mekanize harekatına savunma şeklinde karşılık vermeyecek, beraberinde havadan, denizden ve siber-uzaydan kapsamlı bir yeni operasyon başlatacak, hatta vurulacak noktalar içerisinde bu yeni verilen silahların depolandığı alanlar ve lojistik hatlar başta, muhabere altyapısı, önemli karargahlar ve politik karar merkezleri de hedef alınacak. Elbette böyle bir harekatta karşı saldırıya geçecek olan Ukrayna birliklerinin teksif ve hedef prensiplerine göre belirlenen istikametlerindeki etkiyi azaltmak ve ilerlemeyi durdurmak adına, Rusya dikkat dağıtıcı çok alana denizden ve havadan harekat yapabilecektir. Bu bakımdan bugüne kadar çok görmediğimiz çıkarma, uçar birlik veya az da olsa hava indirme gibi görev tiplerini bile görmek mümkün olabilecektir. Sahada yeni intikal ettirilen takviye birlikleri olacak ki bunların içlerinde paralı askerlerin daha fazla olabileceğini söylememiz güç değildir. O halde geniş ölçekte bakılırsa bu bir Özel Operasyon olmayacaktır, Rusya önümüzdeki günlerde yeni ve kapsamlı Ukrayna harekatının adını bile açıklayabilecektir.
Bu kadar mı? Rusya’nın henüz Ukrayna karşı saldırısı başlamadan hemen önce geniş çaplı bir saldırıda bulunması ve bunun için önemli ölçüde uçaklarıyla ve füzeleriyle baskı kurması, önleyici tedbirleri alması, ABD ve ortaklarının çabalarının boşa çıkarılması en hayati planı içerecektir. Fakat burada başka bir ihtiyaç konusu daha gündeme geliyor, Ukrayna’nın hava gücü ne olacak? ABD’nin verdiği (NASAMS) ve vermeyi planladığı (Patriot) hava savunma bataryaları ile mevcut MANPADS (Stinger) yeterli olacak mı? Bunlar taarruzu desteklemezler, bahsettiğim olası Rus hava saldırılarına karşı bir savunma sağlar. O halde hava gücüne karşı hava gücü gerekiyor. Burada ortaya çıkan konu, Zelensky’nin de dile getirdiği savaş uçakları (F-16) acaba verilecek mi? Şimdi bu parti konuları mı göreceğiz?
Rusya şunu diyor: Bugüne kadar Ukrayna’ya savunma amaçlı silah verdiğinizi söylediniz, fazla önemsemedik, ancak şimdi taarruzi silahlar veriyorsunuz, bu asla kabul edilemez!
Eğer Rusya buna sahada cevap veremezse arkası gelir. Savaş uçakları en başta…
Görüldüğü gibi bundan böyle silah envanteri ve savaşın seyri başka bir merhalede değerlendiriliyor ve bu işin hangi noktada rayına gireceğini söylemek zor.