İngiltere'nin Brexit anlaşmasının parçası olan Kuzey İrlanda Protokolü'nü tek taraflı olarak değiştirme planınına Avrupa Birliği'nin (AB) ardından ABD'den de tepki geldi.
ABD Temsilciler Meclisi Başkanı Nancy Pelosi, Londra'nın protokolü değiştirmesi durumunda ABD-İngiltere ticaret anlaşmasının olamayacağını söyledi.
Anılan ticaret protokolü, AB üyesi Kuzey İrlanda'yı hem Birleşik Krallık'ın gümrük bölgesinde hem de AB'nin tek pazarında tutmayı amaçlıyor.
Pelosi, mevcut anlaşmayı, Kuzey İrlanda'da yaklaşık 3.600 kişinin öldürüldüğü çatışmayı sona erdirmek için ABD'nin aracılık ettiği 1998 tarihli Belfast Anlaşması'nı (Hayırlı Cuma Anlaşması) sürdürmek için gerekli gördüğünü kaydetti.
Temsilciler Meclisi Başkanı, "İngiltere, Hayırlı Cuma anlaşmasını baltalamayı seçerse, Kongre ikili bir serbest ticaret anlaşmasını destekleyemez ve desteklemeyecektir. Barışı destekleyen bir anlaşmayı uygulamak için yapıcı, iş birlikçi ve iyi niyetli müzakereler hayata geçirilmeli" dedi.
Bir ABD Kongre heyetinin protokolde yapılması planlanan değişiklikleri görüşmek üzere önümüzdeki günlerde İngiltere'nin dış ve ticaret bakanlarıyla bir araya gelmesi bekleniyor.
İngiltere, AB'den ayrıldıktan sonra ABD ile yapılacak ticaret anlaşmasının büyük önem taşıdığını duyurdu; ancak Biden yönetimi bunun bir öncelik olmadığını açıkladı.
Herhangi bir ABD-İngiliz ticaret anlaşmasının ABD Kongresi'nin onayını alması gerekiyor.
İngiltere Dışişleri Bakanı Liz Truss, bu hafta başında Kuzey İrlanda ile AB arasındaki ticareti düzenleyen protokolde değişiklik yapılmasını öngören mevzuat planını duyurdu.
AB Komisyonu Başkan Yardımcısı Maros Sefcovic, "Protokol, AB ve İngiltere tarafından imzalanan uluslararası bir anlaşmadır. Uluslararası bir anlaşmayla çelişen tek taraflı eylemler kabul edilemez." diyerek plana tepki gösterdi.
Tartışmalı Kuzey İrlanda Protokolü
Brexit anlaşmasının bir parçası olan Kuzey İrlanda Protokolü, Birleşik Krallık'ın parçası olan Kuzey İrlanda ile AB üyesi İrlanda Cumhuriyeti arasındaki ticareti düzenliyor.
Protokole göre, Brexit'e rağmen Kuzey İrlanda, AB'nin Gümrük Birliği kurallarına tabi olmaya devam ediyor. Birleşik Krallık'ın geri kalanıyla ticareti ise Kuzey İrlanda limanlarında gümrüğe tabi tutuluyor.
Katolik ayrılıkçılar ile İngiltere'yle birlik yanlısı Protestanlar arasındaki savaşı sona erdiren Belfast Anlaşması gereği, kontrollerin yapılabildiği fiziki bir kara sınırı oluşturulamıyor. Bu yüzden kontrollerin denizde yapılması kararlaştırılsa da uygulanmasında sorunlar yaşanıyor.
İngiltere, ülkenin toprak bütünlüğünü tehdit ettiğini savunduğu protokolün geniş ölçüde değiştirilmesini istiyor. AB ise protokolün değiştirilmesine sıcak bakmıyor.