Keratokonus Nedir?
Kornea gözümüzün en ön kısmında bulunan saydam tabakadır. Kornea göze gelen ışınların kırılmaya uğradığı ilk ortamdır. Bu nedenle sağlıklı bir kornea görmemiz açısından hayati öneme haiz bir bölgedir. Keratokonüs korneanın ilerleyici bir hastalığıdır. Bu hastalık sonucunda korneanın doğal yapısı bozulur ve kornea öne doğru bombeleşerek kırıcılığı artar. Korneanın bombeleşmesi düzensiz olduğu için kişide yüksek derecelerde miyopi ve astigmatizma ortaya çıkar. Bu da görmenin ilerleyen derecede azalmasına neden olur. Normal ve Keratokonuslu bir kornea aşağıdaki şekilde görülmektedir.
Keratokonus Hastalığı Neden Ortaya Çıkar?
Yapılan son araştırmalar korneada bulunan enzimlerde mevcut olan dengenin bozulması sonucunda keratokonüs rahatsızlığının ortaya çıktığını göstermişlerdir. Enzimlerdeki dengesizlik sonucunda kornea serbest oksijen radikalleri gibi oksidatif hasara duyarlı hale gelir ve bu da kornea dokusunun zayıflamasına neden olur. Zayıflayan kornea dokusu öne doğru bombeleşmeye başlar.
Keratokonus İlerler mi?
Keratokonüs hastalığı genellikle 10’lu yaşların başlarında ortaya çıkar. 10-20 yaş arasında genellikle hızlı ilerler. 20’li yaşlardan sonra ilerlemesi yavaşlar ve 30’lu yaşlardan sonra genellikle ilerlemesi durur. Ancak bu durum kural değildir. Bu nedenle keratokonüs hastalarının yakından takip edilmesi çok önemlidir.
Keratokonus Bulguları ve Hasta Şikayetleri Nelerdir?
Korneanın şekli düzensizleştikçe ilerleyen derece miyop astigmatizma ortaya çıkmaktadır. Bu da bulanık görme yanında ayrıca ışığa hassasiyete neden olmaktadır. Keratokonik hastalar her göz doktoruna muayene oluşlarında göz numaralarında artan derecede miyopi ve astigmatizma olduğunun farkına varırlar.
Keratokonüs ayrıca güneşteki ultraviyole ışığına maruziyet, göz ovuşturma, kontakt lenslere uyumsuzluk hikayesi ve kronik göz irritasyonu ile ilişkili bulunmuştur.
Keratokonus Tedavisi
Keratokonüs için mevcut tedavi yöntemleri şunlardır.
Cross-linking
Kişiye Özel Yumuşak Kontakt Lensler
Gaz-geçirgen kontakt lensler
‘Piggybacking’ kontakt lensler
Hibrid kontakt lensler
Skleral ve yarı-skleral lensler
Prostetik kontakt lensler
Intacs (halka)
Topografi eşliğinde keratoplasty
Kornea nakli
Keratokonus ve Cross-Linking (çapraz bağlama)
Keratokonüs hastalığının başlangıç dönemlerinde hastada ortaya çıkan miyopi ve astigmatizma gözlüklerle ve kontakt lenslerle düzeltilebilir. Ancak bu tedavi hastanın görmesini düzeltmeye yönelik bir tedavi olup hastalığın ilerlemesi üzerinde bir etkiye sahip değildir.
Keratokonüs hastalığı 10-20 yaşlar arasında genellikle hızlı ilerlemektedir. Bu dönemde çapraz bağlama ya da İngilizce cross-linking adı verilen tedavinin uygulanması çok önemlidir. Cross-linking tedavisinde hastanın korneasına B2 vitamini damlatılarak Ultraviole A ışığına maruz bırakılır. Bu prosedür sonucunda korneadaki kollajen molekülleri arasında çapraz köprüler kurularak kornea dokusunun iç sağlamlığı artırılır. Cross linking tedavisi ile keratokonüs hastalığının ilerlemesi yüzde 90’ın üzerindeki başarı oranlarında durdurulur. Cross-linking tedavisinden sonra hastanın takipleri sürdürülmeye devam edilmelidir.
Korneal cross-linking ilk defa 2003 yılında Dr. Brian Boxer Wachler tarafından denenmiş ve kayak sporu yapan Steve Holcomb üzerinde mükemmel sonuçlar alınmış ve 2010 Kış Olimpiyatlarında takımının altın madalya almasında etkili olmuştur.
Kişiye Özel Yumuşak Kontakt Lensler
Son dönemlerde kontakt lens üreticileri hafif-orta derecedeki keratokonüs hastalarında kullanılmak üzere kişiye özel kontakt lenslerin tanıtımını yapmışlardır. Bu lensler keratokonik gözün ayrıntılı ölçümleri esasına dayalı olarak üretilen lenslerdir ve gaz-geçirgen ya da hibrid kontakt lenslerden daha konforlu bir kullanıma sahip olabilmektedirler.
Kişiye özel yumuşak kontakt lensler KeraSoft (Bausch + Lomb) ve NovaKone (Bausch + Lomb) markaları adı altında üretilmektedir. Bu kontakt lenslerin çapı stabilite açısından daba büyüktür.