‘Üç ay daha veriyorum’
Ma Hla May
Bilginize
En değerli ışık aralık kapıdan sızan. Gizem altında zihin gayrimeşru oyunlarını oynuyor ve kapının ardında ne olduğunu görmek istiyor. Bu yazı açık kapıdan sızan ışıktan yapıldı.
- Öldüren sırt ağrıları atlanabilir: Öldürmeyen Allah öldürmüyor desekte bazı sırt ağrıları süründürmekten öte öldürebilir. Aort diseksiyonu, abdominal aort anevrizması, spinal epidural abse, kauda equina sendromu, spinal fraktür nedenli veya kanserin kitle etkisi ile oluşan spinal kompresyon sırt ağrısının mortal morbitleridir.
- Digoksin normalliği ve toksisitesi: Hasta bradikardik ve digoksin ile diüretiği harmanlamış geçinip gidiyor. Serum digoksin düzeyi normal ancak serum potasyum düzeyi düşük. Bu tip hastalarda serum potasyum (ve magnezyum) düşüklüğü digoksinin hücreler tarafından istenmeyen miktarda emilme nedeni olacak. Neden mi. Digoksin ve potasyum hücre içine kanallar aracılığı ile yarışarak girer. Potasyum düşüklüğü durumunda digoksin en güçlü muhalifini kaybetmiştir. Bu nedenle hızla hücre içine yerleşir. Magnezyum ise potasyumun ikiz kardeşidir. Dirençli hipopotasemi sebebi olan hipomagnezemiyi hatırlayın. Serum düzeyleri değil hastaların klinik bulguları elinizdeki meşale olsun ortaklar.
- Gastrointestinal kanamada risk sınıflaması bilinmeyebilir: Aktif gastrointestinal kanama için bağımsız risk faktörlerini puanlamak gerekirse. 1) Nazogastrik yıkamada kan olması: 6 puan. 2) Hemodinamik instabilite: 4 puan. 3) Hemoglobinin < 8 g/dl olması: 4 puan. 4) WBC > 12 K/mm3: 3 puan. Üç ve daha az puan değeri taşıyan gastrointestinal kanamalar ‘ölüme daha var’ çağrısı yapar.
- Transplant hastalarında tipik karın ağrısı bekleme: Transplant hastalar insan eli ile immünsüprese hale getirilir. İnsanın içine konulan yabancı dokunun eski dokular tarafından kabulü için vücut içi yalancı bir ateşkes hali yaratılır. Ama kitap burada bitmez, satması için mutlaka sonunda biri ölmeli. Transplant edilmiş böbreğin üreteri kısalır, bu nedenle fırsatçı enfeksiyonların böbrek kapsülü istilası daha hızlı olacak, halihazırda immünsüprese olan hasta pyelonefrit için risk altında kalacak. Bu hastalarda büyük patlamadan beri bilinen inflamasyonun ‘rubor, calor, dolor et tumor’ bulgularını beklemeyin. Hepato-renal toksik ilaç yükü olan bu hastaların acil servise başvuru durumlarında geniş biyokimya çalışılmalı, batın içi abse, tromboz ve peritonit ön tanıları acil tıp asistanının kulaklarını havaya kaldırmalı.
- Humerus başı kırığı: Humerus başı öyle kolay kolay kırılmaz. Tabii ki hasta genç ise. Osteoporotik ileri yaşın ise humerusu kağıt gibi olduğundan ev içi düşmelerde bile yerinden ayrılır. Hasta rahat bir şekilde omzunu oynatamaz. O her aksta danseden omuz başı gitmiş yerine Blasımın Domuzu gelmiştir. Peki nasıl tedavi edelim kaptanlar. Ayrışması minimal ise (<10 mm veya açılanma 45 dereceden az), şekilde olduğu gibi, omuz kol askısı yeterli olacak. Ayrışan kemikler kapalı redüksiyon ister. Parçalı ayrışmalar ise cerrahın elinden öper.
- Ultrason ile anevrizma tanılama bilinmeyebilir: Madem ultrason artık fizik muayenenin bir parçası o zaman herkes bu cihazı bilmeli. Ancak ilk koşul acil servisinizde bulunmalı. Literatüre kısa bir göz attığımızda karşılaştığımız patolojik değerler renal düzeyde aortik çapın anterior-posterior veya transvers düzlemde >35 mm üstünde olması veya aort dilatasyonunun 30 mm üstü olması şeklinde. Değer etkin bir tetkiktir ancak kullanıcı bağımlıdır. Yetkin elleriniz olması için sürekli pratik yapın dostlarım. Unutulmaması gereken noktalardan biri de ultrasonunuzun çağrıldığında gelmesi ve kişilik kazanması için ona bir ad verilmesi gerektiğidir. Rıfkı, Sıtkı, Cezmi, Aynur önerilerden birkaçı.
- Nodal Ritm: Not-Al’dan gelir. Daha çok not-alan kişilerde saptanır. Not alma sırasında sürekli oturur pozisyonda kalan kişinin artık sinüs düğümü uyarı oluşturmaz çünkü kendisine ihtiyaç azalır, hemen AV nod devreye girerek tembelin yerini alır. Bu nedenle P dalgası oluşmaz ama ventrikül üstü kaynaklar elektrik üretimi yaptığından QRS genişlemez. Korkmamız gerekir mi sorusuna yanıtımız www.aciltıp.com olarak evettir. Anemi, hipertrioidi, kardiyak iskemi, yapısal kalp hastalığı ve anti-aritmik ilaç kullanımı dışlanmalı.
Akut koroner sendrom tanısı için tek troponin değerine güvenme: Akut koroner sendrom takibinde iseniz tek troponin değeri size hiçbir şekilde güven vermemeli. Ek olarak serum troponin değeri normal olup yüksek risk taşıyan (unstabil anjina pektoris), serum troponin değeri yüksek olup (kalça cerrahisi) akut koroner sendrom açısından düşük risk taşıyan hastaların toplumda kalabalıklar içinde yaşadığı unutulmamalı.
Kokainlenmiş miyokard enfarktüsünde B-blokerden kaçın: Kokain etkisi altında büzüşmüş koronerler hastada göğüs ağrısı semptomunun nedeni olabilir. Bu hastalara B-Bloker uygulamak göreceli olarak alfa adrenerjik reseptörlerin etkisini arttıracak, hastalarda koronerlerin daha fazla büzüşmesine neden olacaktır. Bu hastalar için benzodiazepin, intravenöz nitrat, yüksek riskli hastalarda ise primer perkutan anjiyografi yapılmalı. Ve son olarak Sharon Stone’un ne dediğini hatırla.
- Atelleme: Atel ve atelleme yaklaşık 8000 yıldan beri bilinmekte. Mekanik ve basit bir tedavi. Kemik kırığını stabilize ederek çevre illere (damar-sinir) daha fazla zarar vermesini önleme ilkesine göre çalışıyor. Şimdi hazır olun. Birazdan Atlantis mağaralarında bulunmuş kasetten çıkan görüntüleri seyredeceğiz. Bu kaydın yaklaşık olarak 5663 yıllık olduğu tahmin edilmekte ve Elazığ il Özel İdaresinde itina ile korunmakta.
- Orbita fraktürü ne zaman tomografi ister: Orbitler kafanın ortasında olduğundan yüze karşı yapılan her harekette hedeflerden ikisi. Hastanın görüşü tam, görme alanı bütün, okülomotor kasları lokomatif gibi çalışıyor olabilir. Öykü irdelisorgulanmalı, yandaş yüz kemiklerinde oluşan kırıklar travmanın enerjisi hakkında bizi bilgilendirmeli. İnce kesit koroner göz tomografisi kırığı açığa çıkaracak. Peki kırık kaçırılır ise ne olur. Hastada göz kası tuzakları nedenli kalıcı diplopi, vitreus kaçağı sonucu körlük ve göz tansiyonunda artış olur ki tüm bunlar sizi hem vicdanen hem de mali olarak yorar.
- Düşük klirens hastalarından yüksek troponin değerlerine kulak asılmaz: Son bir nokta daha kaptanlar. Sakın kardiyoloji konsültanının troponini yüksek göğüs ağrılı hastanıza ‘Bu hastanın troponin değeri düşük klirens ile ilişkili’ demesine izin vermeyin.
Değerlendirme
Bu karışık bilgilerden anlaşılacağı gibi acil tıp doktoru tüm tıbba hakim olmak zorunda. ‘Ev alma acil tıp doktoru al sözü’ buradan geliyor. Dağın büyüklüğü dışarıdan anlaşılır. Çalılıklar içinde kaybolmamalı, köstebek yuvalarına takılmamalı. Geniş perspektifli günler dostlarım.
Dr Çağdaş Can, Elazığ Eğitim ve Araştırma Hastanesi, Acil Tıp, Elazığ
Balajiji ile Şemik konserine gidiyoruz. Gittiğimiz konser salonu Meskalined Gezegenindeki en büyük konser salonu. Arkaya doğru basamak basamak yükselen koltuklarda erkekli dişili 300-400 Anaton oturuyor. Ben bunları düşünürken salon gitgide daha büyük bir gürültü ile dolmaya başlıyor. Daktalar salona geniş adımlar ile giriyor. Sadece Şemik konserlerinde Daktalar ile Anatonlar ateşkes ilan ediyor. Herkes yerine oturuyor ve müzik başlıyor.
Üç Tuğla
Ağız, eGitar, BasGitar: Çağdaş
Davul, Geri Vokal: Altuğ
Beste-Güfte: Şemik