Bilim insanları, insan bağırsağında yaşayan ve orada yaşayan bakterileri enfekte eden 70.000’den fazla bilinmeyen virüsü tespit ettiler ancak bunların vücudumuzu nasıl etkilediği ise muamma. Bağırsak mikrobiyomu veya sindirim sistemimizde taşıdığımız mikrop topluluğu, gıda sindiriminde ve bağışıklık sistemini düzenlemede önemli bir rol oynar. Ancak birçok çalışma, bağırsak mikroplarındaki dengesizlikleri karaciğer hastalığı, obezite ve alerji gibi durumlarla da ilişkilendirmiştir.
Yine de mikrobiyom hakkında çok az şey biliniyor. Mikrobiyom, bakteri ve virüsler de dahil olmak üzere çeşitli mikroorganizmalar içermesine rağmen, önceki çalışmalar, tespit edilmesi daha kolay olduğu için esas olarak bağırsak bakterilerine odaklanmıştı.
Yeni çalışmada, bir grup araştırmacı, virüsleri tanımlamak için metagenomik adı verilen bir yöntem kullandı. Bu yöntem, bir mikrop topluluğundaki tüm genetik materyalin birlikte analiz edilmesini ve ardından bulunan ayrı dizilerin belirli türlere göre haritalanmasını içerir. 28 ülkeden alınan 28.000’den fazla bağırsak mikrobiyom örneğini analiz ettiler.
Bu süreç;
İnsan bağırsağında yaşayan 140.000’den fazla virüs türü için tam genomları ortaya çıkardı. (Bununla birlikte, tek bir kişi bu türlerin sadece bir kısmını taşımaktadır.) Bağırsaklarda birçok virüs türü yaşamasına rağmen, bakterileri enfekte edebilen, kısaca “bakteriyofajlar” veya “fajlar” adı verilen virüslere odaklandılar.
Birleşik Krallık’taki Wellcome Sanger Enstitüsü’nden yeni bir doktora mezunu olan baş yazar Luis Camarillo-Guerrero, “Araştırmacılar kapsamlarını bakteriyofajlarla sınırlandırdılar çünkü insan sağlığındaki rollerini hala çözme aşamasındayız.” dedi. “Bunların çoğu bize zararlı değildir ve sadece vücut mikrobiyotamızın ayrılmaz bir parçasıdır.”
Fajlar, örneğin bakteriyel konakçılarına avantaj sağlayarak ve bu bakterilerin nasıl evrimleştiğini etkileyerek bağırsak mikrobiyomunda merkezi bir rol oynayabilir. Camarillo-Guerrero “Bakteri toplulukları bağırsağımızın kritik bir bileşeni olduğundan, fajların bağırsağımızda sağlıklı bir dengenin korunmasında anahtar bir rol oynadığını hayal etmek zor değil.” dedi.
Bununla birlikte, fajların hastalığa katkıda bulunduğu bilinen durumlar vardır; örneğin, hem ciddi bir bakteri enfeksiyonu olan difteri hem de vücudun sinirlerine saldıran ciddi bir hastalık olan botulizm, faj genleri tarafından kodlanan toksinlerden kaynaklanır.
Camarillo-Guerrero, bu bakteri istilacı virüslerin genomlarını, oluşturdukları “Gut Phage Veritabanı” adlı yeni bir veritabanında yayınladıklarını ve bu virüslerle ilgili daha fazla çalışmayı yönlendirmek için kullanılabileceğini söyledi. “Bir genom, bir organizmanın planı gibidir.” dedi. “Bir organizmanın yalnızca DNA dizisini bilmekle elde edebileceğimiz bilgi miktarı çok büyük.”
Utku Emre KOCAİBİŞ