Çocuklar ve İnternet
Koronavirüsün bizleri evlere hapsetmesi ve okulların uzunca bir süre kapalı olması çocuklarımızı ister istemez bilgisayar ve internet bağımlısı yaptı. Günümüzde bilgisayar, televizyon gibi teknolojik araçlar yaşamımızın önemli bir parçasını oluşturuyor. Her çocuğun belirli süre içerisinde ailenin kılavuzluğu eşliğinde teknolojinin sunduğu olanaklardan yararlanması, araştırma, sorgulama özellikleri kazanabilme, keyifli zaman geçirebilme yönlerinden destekleyici olabilir. Teknolojinin ilerlemesiyle birçok avantaj kazanmış olsak da çocukları taklitçiliğe alıştırma, şiddete yöneltme, konsantrasyon sürelerini kısaltma gibi birçok dezavantajlarını da görüyoruz. Ayrıca bilgisayar başında fazla vakitlerini geçiren çocukların göz sağlığının bozulması, eklemlerinde problemler oluşması, sırt bel, kemik ve kas yapısının zedelenmesi bu teknolojinin dezavantajları arasında.
***
Bilgisayar ve internet kişilerarası iletişim alanında aksaklıklara neden olması haricinde daha farklı ne gibi problemlere neden oluyor? Konsantrasyon problemleri, bilgisayar ve internet bağımlılığının en sık neden olduğu problemlerin başında gelir. Beynin gelişimi arkadan öne ve içten dışa doğrudur. Yani görme, mekânsal algı, işitme, hareket, dikkat ve akıl yürütme becerileri sırasıyla gelişir. İçten dışa gelişme ise içgüdülerin gelişimi, 5 duyunun alınması, kendini ve isteklerini algılama, beyne gelen uyaranların işlenmesi şeklinde olur.
Bilgisayar veya televizyon başında olan bir çocuğu düşünelim. Hareket, koku, tat, dokunma yok, sadece görme ve işitme ile süreçler devrede. Bireysel bir etkinlik olduğu için konu ile ilgili tartışma, akıl yürütme gibi becerileri kullanma şansına sahip değil. Dolayısı ile zamanın çoğunu teknolojik araçlar ile geçiren çocuklar 5 duyusunu kullanma şansına sahip olmadıkları gibi dikkat, akıl yürütme, planlama vb. işlevlerden sorumlu bölgelerinin gelişimini de bazen yavaşlatıyor ve olumsuz etkiliyorlar.
***
Çocuklar teknoloji ile uzun süre haşır neşir olduğunda şu durumlarla karşılaşmak mümkün:
Duygu ve düşüncelerini paylaşmama, iletişimsizlik. Aile üyeleri ile çatışmaların artması. Derslerde yoğunlaşan başarısızlık. Okulda yaşanan dikkat ve öğrenme sorunları. Zorunlu ihtiyaçlar dışında zamanını bilgisayar başında geçirme.
Sorunun çözülmesinde
neler yapılabilir?
Çocuğa bilgisayar ve internette bu kadar zaman geçirmesinin olumsuz etkilerini anlatmak. Çocuğun kişiliğine yönelik eleştiriler yerine değişmesini istediğiniz davranışlarını söylemek. Yapıcı bir şekilde çocuğu sınır koymak. Bilgisayar başında günde ne kadar zaman geçireceğini birlikte kararlaştırmak. Çocuğunuzu ilgiye doyurmak. Zamanını planlamasına yardımcı almak. Başarılı olduğu diğer alanları fark etmek ve takdir etmek,
Ona keyif alabileceği başka aktiviteler sunmak. Doğa sevgisini öğretmek.
Anne babalar birçok yöntemi denemelerine karşın çocuklarına ulaşmakta zorlanabiliyorlar. Eğer durum kronik bir hale gelmiş ve belirtilen düzenlemelerle değişmiyorsa, bu çocuğun dirençli tablosunun altındaki etkenlerin araştırılması ve daha önemlisi ileride oluşacak başka güçlükleri önlemek için konu ile ilgilenen uzmanlardan yardım almak gereklidir.