Çeşitli mikroorganizmaların yol açtığı iltihabi hastalıklar, genital enfeksiyon nedir sorusunun en genel yanıtıdır. Üreme organlarında ortaya çıkan ve kimi zaman tehlikeli boyutlara varabilen genital enfeksiyonlar, ciddi şikayetlere de neden olur.
Üreme fonksiyonlarıyla ilgili sorunlar doğurabileceği gibi günlük yaşamı olumsuz etkileyen semptomlara da neden olabilirler. Tedavinin yapılmaması durumunda infertilite gibi sorunlar da ortaya çıkabilir. Genital enfeksiyon belirtileri hakkında bilgi sahibi olunması, erken dönemde tanı konmasını sağlar. Semptomlar ortaya çıktığında geç kalmadan doktora başvurulması önemlidir.
Genital enfeksiyonlar vajinit, kaşıntı, normal olmayan akıntı, ağrı, idrar yaparken yanma ve sızlama gibi semptomlara neden olur. Vajinit virüsten kaynaklanabileceği gibi parazit çeşitlerinden, bakterilerden ya da mantardan da kaynaklanabilir. Yaygın görülen bir problemdir ancak hızlı bir şekilde tedavisinin yapılması da mümkündür. Komplikasyonları önleyebilmek adına vajinit ile karşılaşıldığında hızla tıbbi yardım alınmalıdır.
Vajinal mantar enfeksiyonu da sık görülen bir rahatsızlıktır ve özellikle kandidanın yol açtığı kandidiyazis en yaygın türdür. Sadece vajinada değil çevre dokularda da kaşıntıya, peynir kırıntısına benzer vajinal akıntıya neden olur. Mantar enfeksiyonu, bağışıklık sistemi zayıf olan kadınlarda ve antibiyotik ilaç kullananlarda daha sık görülür. Gebelerde ve diyabet hastalarında da sık görülen bir rahatsızlıktır.
Vajinadaki bakteri dengesinin çeşitli nedenlere bağlı olarak değişmesi durumunda bakteriyel vajinoz problemi doğabilir. Bu enfeksiyon, vajinanın doğal yapısında bazı değişimlere neden olur. Sperm hareketlerini de olumsuz etkilediğinden infertilite problemine sebebiyet verebilir.
Cinsel yolla bulaşan çeşitli genital enfeksiyonlar şunlardır;
Genital enfeksiyon sorununa yol açan ve toplumda yaygın görülen klamidya, aynı adlı bakteriden kaynaklanan bir hastalıktır. Hiçbir belirti göstermeden sinsi bir şekilde ilerleyebiliyor olması nedeniyle çoğu zaman tanı konulması gecikir. Bazı hastalarda ise sarı renkte ancak kötü koku olmayan vajinal akıntı belirtisini gösterir. Bu şikayete cinsel ilişki esnasında ağrı olması gibi semptomlar da eşlik edebilir. Klamidyanın tedavisi yapılmadığında enfeksiyon fallop tüplerine ilerler. Burada yapışıklık, tıkanıklık gibi tablolar ortaya çıkarır ve infertilite sonucu doğar.
Anormal vajinal akıntı, bel bölgesinde şiddetli ağrı ve adet düzensizliği, bel soğukluğunun tipik belirtileridir. Gonore, erken dönemde tanı konması durumunda kolay tedavi edilebilen bir hastalıktır. Fakat kalıcı komplikasyonlara yol açma gibi bir riski de vardır. Rahim, fallop tüpleri gibi üreme organlarını olumsuz etkileyen pelvik inflamatuar hastalık ortaya çıkabilir. Pelvik inflamatuar hastalık da infertilite nedenidir.
Kısaca HSV olarak adlandırılan herpes simpleks adlı virüsün neden olduğu ve cinsel yolla bulaşan yaygın hastalıklardan biridir. HSV -1 çoğunlukla dudaklarda uçuk, ağız ve çevresinde enfeksiyon gibi şikayetlere neden olur. HSV – 2 ise genital bölgede enfeksiyona yol açar. Bazı hastalarda vajina, anüs ve kalça etrafında kabarcıklar da oluşabilir.
HPV virüsü olan biriyle cinsel temas, bu virüsün bulaşması için yeterli olur ve bu nedenle son derece yaygın görülen bir rahatsızlıktır. HPV virüsünün farklı türleri bulunur ve bu türlerden bazıları genital bölgede siğiller çıkmasına yol açar. Siğiller çok sayıda olabildiği gibi birkaç adette sınırlı kalabilir. Görünümleri ve ebatları da değişkendir. Bazı hastalarda siğiller büyüyerek birleşebilir ve karnabahar görünümünü andırabilir. Genital bölgede çıkan siğillerin farklı tedavi seçenekleri ile ortadan kaldırılması mümkündür. Fakat tekrarlama olasılıkları da bulunur.
Cinsel yolla bulaşan genital enfeksiyonlardan biri de trikomonas adını taşır. Trikomonas vajinalis parazitinden kaynaklanan bu hastalık, köpüklü vajinal akıntıya neden olabilir. Akıntı sarı ya da yeşil renkte olabilir. Trikomonas vajinalis paraziti vajinada olabildiği gibi idrar yollarında da olabilir. Rahim ağzında yayılması da mümkündür.
Sifiliz olarak da bilinen frengi tehlikeli bir hastalıktır. İlerleyen evrelerde yaşamı tehdit edebilir. Etkin bir antibiyotik tedavisi ile başarılı sonuçlar alınması mümkün olabilir ancak erken dönemde tanı konması, tedavinin başarısında da önemli bir faktördür. Gebelikte frengi hastalığının ortaya çıkması, fetüsü de olumsuz etkiler. Fetüs canlı doğduğunda bile ağır tablolar görülebilir.
Genital enfeksiyon nedenine bağlı olarak semptomlar hastadan hastaya farklılık gösterir. Aynı enfeksiyon iki farklı hastada farklı belirtiler ile kendini belli edebilir.
Vajinal akıntı, her durumda hastalık belirtisi olmaz. Her kadında bir miktar vajinal akıntı olması gayet normaldir. Bu akıntının miktarı ve yapısı iki adet dönemi arasında değişebilir.
Yumurtalama döneminde şeffaf ve uzayan bir akıntı formu oluşabilir. Adet döneminin başında ve sonunda ise akıntı şeffaftan ziyade beyaz renge yakındır. Vajinal akıntıda kötü koku olması ise normal kabul edilmez.
Yeşil, sarı gibi farklı renklerde bir akıntı olması da normal değildir. Bu ve benzeri belirtiler çoğunlukla enfeksiyon göstergesidir. Olası en erken dönemde enfeksiyonun tanısının konması ve tedavinin yapılması için kadın hastalıkları ve doğum uzmanına başvurulması önemlidir.
Hasta öyküsünün alınması, genital bölgede enfeksiyon tanısı noktasında oldukça önemlidir. Şikayetlerin ne zaman başladığı, ne kadar süredir devam ettiği gibi bilgilerin hekime verilmesi gerekir. Vajinal akıntıdaki değişimlerden de mutlaka söz edilmelidir.
Kötü koku, yüksek vücut ateşi gibi şikayetler hakkında da hekimin bilgilendirilmesi, tanı konmasını kolaylaştırır. Teşhis konması için bazı testlerin de mutlaka yapılması gerekir. Test sonuçlarının doğru çıkması adına, test yaptırmadan önce duş alınmaması ve 24 saat öncesine kadar olan süreçte cinsel ilişkiye girilmemesi gereklidir.
Genital enfeksiyon tanısını zorlaştıran unsur ise enfeksiyonların klinik özelliklerinin benzer olmasıdır. Hastalığa özgü klinik bulgular olmadığından tanı konması aşamasında dikkatli olunması önem taşır.
Bazı enfeksiyon çeşitlerinde herhangi bir belirti olmaması da tanı konmasını zorlaştıran bir diğer faktör olarak karşımıza çıkar. Laboratuvar test sonuçları belirli verileri almayı sağlasa da bu testlerin yanılma payı olabilir. Tüm bunlar göz önünde bulundurulmalı ve genital enfeksiyonlar alanında deneyimli bir kadın hastalıkları ve doğum uzmanının seçilmesine özen gösterilmelidir.
Genital enfeksiyon tedavi süreci ve tedavi yöntemi her hastada aynı olmaz. Enfeksiyona neden olan unsur ya da unsurların belirlenmesi, hangi tedavi prosedürünün uygulanacağında da önemlidir. Çoğunlukla ilaç kullanımı şeklinde bir tedavi yöntemi uygulanır.
Kullanılacak ilaç türü, ilacın dozajı ve ne kadar süre kullanılması gerektiği de hangi hastalığın mevcut olduğuna, kaçıncı evrede olduğuna bağlı olarak değişir. Bakterilerden kaynaklı enfeksiyonlarda antibiyotik ilaç seçenekleri değerlendirilir.
Mantar enfeksiyonu tanısı konduğunda ise antifungal ilaçlar ile tedavinin yapılması sağlanır. İlaçların hekimin belirtiği dozajda ve sürede muntazam biçimde kullanılması, tedavi başarısında etkilidir.