Milas’ta geleneksel yöntemlerle dokudukları halıları satarak aile ekonomisine katkı sunan çalışkan kadınlar, hayatı ilmek ilmek kazanmanın haklı gururunu yaşıyor.
Volkan Yıldız’ın Özel Haberi…
MİTSO tarafından coğrafi işareti 2018 yılında alınan Milas halıları, Milaslı kadınlar tarafından kuşaktan kuşağa aktarılıyor. Dağlardan topladıkları kekik, püren gibi otları kaynatarak, eğirdikleri yün iplikleri doğal yöntemlerle boyayan hamarat kadınlar, rengarenk ipliklerle çeşit çeşit motifleri ilmek ilmek halılara nakşediyor. Göz kamaştıran renklerle ve desenlerle süslü Milas halıları, sanatseverlerin ve meraklılarının beğenisini topluyor, çoğunlukla sipariş olarak dokutuluyor.
ÜÇ KUŞAK AYNI TEZGAHTA HALI DOKUYOR
Milas’a bağlı Çökerme Mahallesi’nde yaşayan Bozkurt ailesinin kadınları da üç kuşak halinde aynı tezgahta halı dokuyor.
Müşterilerinin sipariş ettiği halıları, geleneksel yöntemlere bağlı kalarak dokuduklarını anlatan Nuray Bozkurt, 80 yaşında halen halı dokuyan kayınvalidesi Fikriye Bozkurt’tan edindiği tecrübeleri, gelini İpek Bozkurt’a (23) aktardığını ve komşularıyla imece halinde halı dokuduğunu söyledi.
Tek tek düğüm atarak metrekareleri doldurmaya çalıştıklarını ifade eden Nuray Bozkurt, halılarını satabilecek bir pazar kurulmasını talep ederek şunları kaydetti: “Düğümlerle, metrekareleri dolduruyoruz. 6 metrekare, 4 metrekare, 2 metrekare… Yani bu düğümle doluyor. Kolay iş değil. İlmek ilmek dolduruyoruz. Halıların bin bir çeşit desenleri var. Hepsini aynı desenle yapmıyoruz. Desenleri kağıda döküyoruz daha sonra kağıttan tezgaha, halılara geçiriyoruz. Bize bir pazar açılsın istiyoruz. Halımızı satabileceğimiz bir yerimiz olsun. Ben istiyorum ki köy halkı yeniden eskiden olduğu gibi halıcılığa bizler gibi sahip çıksın, halıcılık gençlerimize kalabilsin.”
“HAYATIMIZI HALICILIKLA KAZANDIK”
Genç kızlara kültürlerine sahip çıkmaları, sağlıkları el verdikçe okumaları ve çalışmaları yönünde tavsiyelerde bulunan 80 yaşındaki Fikriye Bozkurt, “Ben 15 yaşından bu yana halı dokuyorum. Evlendik, geldik buraya yine halı dokuyoruz. Sattığımız halıların parasını biriktirirdik. Tarla alırdık, çocuklarımız büyüdüğünde çocuklarımızın evlerini yapar, onları evlendirirdik. Halıdan kazandığımız parayla çocuklarımızı okuturduk. Ama şimdi el dokuma halılarımız, eskisi gibi para kazandırmıyor.” diye konuştu.
KADINLAR HALIDA MOTİFLERLE KONUŞUYOR
Kadın kavramının ilk başta anneliği, aşkı, üretkenliği, bereketi, özveriyi ve sanatı çağrıştırdığını söyleyen Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Milas Meslek Yüksekokulu El Sanatları Bölümü Halıcılık Ve Kilimcilik Programı Öğretim Görevlisi Berna Sevinç, geçmişi Orta Asya’dan Anadolu’ya kadar uzanan halıcılığı, kadınların elleriyle ve emeğiyle hayat bulan bir sanat dalı olarak ifade etti.
Kadınların, yaşadıkları duygu ve düşünceleri motifler, desenler aracılığıyla halıya aktardığını söyleyen Sevinç, Milas halılarının desen ve motif yönünden oldukça zengin olduğuna vurgu yaparak, “Halıya bin bir emekle işlenmiş olan motifler, desenler her zaman bir şey ifade etmiştir. Kimi zaman çiçek ve ağaç desenleriyle mutluk, bolluk, bereket simgelenmiş, kimi zaman da farklı desenlerle üzüntüler, korkular halıya yansıtılmıştır. Halıları incelediğimizde kadınların; duygularını, ruhlarını, yapmak istediklerini görüyoruz. Kadının kendini ifade ettiği halıcılık, yine kadınlar sayesinde günümüze kadar ulaşmayı başarmış bir sanat dalı olma özelliği de taşıyor. Hayatın her alanında var olan biz kadınlar aslında halıdaki gibi ilmek ilmek hayatı kazanıyoruz. Bu vesileyle tüm kadınlarımızın 8 Mart Dünya Kadınlar Günü’nü kutluyorum.” dedi.