İş Yatırım Uluslararası Piyasalar Müdürü Şant Manukyan, Ekotürk TV’ye küresel ekonomik görünüm ve kripto paralarla ilgili değerlendirmeler yaptı.
Bilindiği üzere, Kovid-19 ile birlikte ülkelerin dijital para çalışmaları hız kazandı. ABD’de salgının ekonomik etkileri ile savaşmak üzere hazırlanan destek paketine bir de dijital para bölümü konulmuştu. Daha sonra çıkarılan bu bölüm, hane halkına yapılacak ödemelerin dijital dolar ile yapılmasını öngörüyordu. Diğer yandan Fransa da şu anda bir dijital euro üzerinde çalışma yapıyor.
“Merkez bankalarının dijital para hamlesi, orta vadede negatif etki yaratır”
Manukyan, merkez bankalarının kağıdı kaldırıp dijital paraya geçmeye başlaması durumunda bunun mevcut kriz ortamı dikkate alındığında orta vadede kripto paralar için iyi olmayacağını söyledi. Manukyan, “Dijital paraların önünde daha tehlikeli bir nokta var. Biliyorsunuz bu Amerika’daki destek paketinin ilk halinde dijital dolardan bahsediliyordu. Dijital dolar zaten var. Az önce saydığım rezervler zaten dijital paradır. Bunun daha da yaygınlaşmasından bahsediyoruz. Özellikle Avrupa tarafı… Orasını da takip etmek lazım, çünkü dijitale geçme ihtimali en yüksek olan taraf Avrupa. Para politikası en çalışmayan taraf burası. Bu olduğu zaman Bitcoin’in olumlu etkileneceği düşüncesi var. Nitekim sonradan çıkartıldı o yasa tasarısından ama bu madde ilk ortaya çıktığında Bitcoin yukarıya doğru bir hareket yaptı. Bu ilk başta pozitif olabilir. Bu geçiş normal bir ortamda olsaydı ben Bitcoin’in bundan çok iyi etkileneceğini düşünüyordum. Şu anda ise belki Bitcoin ilk başta iyi tepki verir ancak bir kriz durumundayız. Merkez bankası kendi çıkardığı paraya hiçbir şekilde rakip istemeyecektir. Ne altın isteyecektir, ne kripto para isteyecektir. Dolayısıyla merkez bankası, kağıdı kaldırıyor, dijital paraya geçiyor diye bir haber duyarsanız ilk başta yukarı bir hareket olur fakat orta vadede etkisi negatif olabilir. Devletler rakip istemeyecektir. O kapıyı kapatmak için ellerinden geleni yapacaktır. O yüzden orta vadede biraz piyasanın düşündüğünden farklı düşünüyorum.” şeklinde konuştu.
“Satışlar devam edebilir”
Ayrıca Manukyan, yukarıdaki açıklamalarının öncesinde dolar hareketinin bittiğine dair işaretlerin henüz tam olarak yerleşmediğini vurguladı. Ekonomist, buna bağlı olarak Bitcoin’de de satışların devam edebileceğini öngördüğünü söyledi. Manukyan’ın bu konudaki değerlendirmeleri şöyleydi:
“Bitcoin neden yükselmedi, çünkü ciddi bir şekilde ciddi bir küresel dolar talebi var. Bakın, 2008 krizinde konu bankacılık sektörü ile sınırlı olduğu için Fed, bankacılık sektörüne doları verdiğinde iş çözülmüş oldu. Zor çözüldü, acılı çözüldü ama çözüldü. Şu anda Fed yine aynı şeyi yapıyor. Diğer merkez bankalarına, muhataplarına da diyor ki, ‘Getirin parayı bana, hazine tahviliniz varsa, ben bunun karşılığında size Amerikan Doları vereyim.’ Muhatap merkez bankası, bunu alıyor, kendi ülkesindeki bankalara veriyor. Şimdi sorun şurada: kriz aslında bankacılık sektöründe değil. Oraya zıplayabilir ama orada başlamadı. Dolayısıyla ülkelerdeki bankalar bunu kendi reel sektör şirketlerine aktarıyor mu, aktarmıyor mu? Asıl problem orada. Çünkü 2008 krizi sonrası bazı adımlar artık bankacılık sektöründe değil, banka dışı finans sektöründe gidiyor. Yani bir emeklilik fonusunuz, bir sigortanız, sizin euro bazında yükümlülükleriniz var ama euro bazında getiriler ekside. Dolayısıyla Amerikan tahvili alıyorsunuz. Amerikan Doları bazındaki trade’larinizi hedge’liyorsunuz. Tüm bunlar için gerekli olan dolar fonlamasını evet, teknik olarak Fed’den alabilirsiniz ama o bankalara giden bir fonlama. Bankalardan diğer bu saydığım unsurlara gidecek mi, gitmeyecek mi çok kritik. Gitmediği için altın tarafında da Bitcoin tarafında da satış geldiğini görüyorsunuz. Bunlar mecburi satışlar. Ben devam edebileceğini düşünüyorum. Dolar hareketinin bittiğine dair işaretler henüz tam olarak yerleşmiş değil.”