Aşı Çalışma Grubu Koordinatörü ve Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Çocuk Enfeksiyon Hastalıkları Uzmanı Prof. Dr. Mehmet Ceyhan, halk arasında zatürre olarak bilinen ‘pnömoni’nin en sık ölümle neticelenen hastalık olduğunu söylüyor. Zatürre enfeksiyonunun aşı ile büyük oranda kontrol altına alınabildiğini aktaran Ceyhan, “2009 yılına kadar yılda bin 500 çocuğu menenjit nedeniyle kaybediyorduk. Bu oran, aşılamayla çok büyük düşüş gösterdi. Aşı, zatürre vakalarında yüzde 40, orta kulak iltihabında yüzde 90 koruma sağlıyor.” diyor. Kronik kalp, akciğer, böbrek ve şeker hastaları ile 65 yaş üstü kişilerin risk grubunda yer aldığını belirten Ceyhan, Türkiye’de şu anda çocukluk çağı aşılama oranının yüzde 97, yetişkin aşılamalarının ise yüzde 4 gibi çok düşük bir oranda olduğunu kaydediyor. Pnömokok aşısı dediğimiz zatürreye karşı aşılanma oranı ise yüzde 1’in altında. Hâlbuki toplumun yüzde 40’ı risk grubunda.
Zatürre, her yaşta görülmekle birlikte en çok bebeklerde ve 60 yaş üstü kişilerde ölüme neden oluyor. Sağlık Bakanlığı’nın verilerine göre zatürre, Türkiye’de 1-4 yaş arasındaki çocuklarda yüzde 22’lik oranla en çok görülen ölüm nedeni. Ceyhan, ‘pnömokok’ bakterisinin zatürre dışında pek çok hastalığa neden olduğunu da ifade ediyor: “Pnömokok, menenjit gibi öldürücü ve sakat bırakan bir hastalığa neden olmakla birlikte kana mikrop karışmasının da en önemli nedenidir. Yine hekimlerin en çok antibiyotik reçetesi yazdığı ve çok sayıda kişide işitme kaybına sebep olan orta kulak iltihabı ile sinüzitlerin de en sık görülen etkeni pnömokoktur. Türkiye’de bu bakteriye bağlı olarak her yıl 300’e yakın çocuk menenjit geçiriyor. Ortalama 250 bin zatürre vakası ve 2,5 milyon orta kulak iltihabı hastalığı gerçekleşiyor.”
Zatürreden korunmak için aşının yanı sıra bebeklerin anne sütü ile beslenmesinin ve hijyene dikkat edilmesi gerektiğinin altını çizen Ceyhan, risk grubundaki hastaları takip eden hekimlerin de aşının gerekliliğinin farkında olmadığını belirtiyor. Ceyhan, 8 aydır üzerinde çalıştıkları önlenebilir hastalıklarla ilgili bir araştırmanın istatistiklerini ise şöyle açıklıyor: “Bulduğumuz rakama göre eğer hiç aşı yapmasaydık yılda 12 bin 900 kişiyi aşıyla korunabilir hastalıklardan dolayı kaybediyor olacaktık. Yaptığımız maliyet yarar analizine göre, aşı giderleri ile aşısız giderleri karşılaştırdığımızda bir yılda 20 milyar dolar tasarruf etmek mümkün.”