Kahramanmaraş‘ın Dulkadiroğlu ilçesinde 26 Temmuz’da 4.4 büyüklüğünde zelzele meydana geldi. Depremin merkez üssü Tevekkelli Mahallesi’ne yakınındaki Necip Fazıl Kent Hastanesi’nde kısa süreli ürkü yaşandı. Bazı sıhhat çalışanları, hasta ve hasta yakınları hastane bahçesine çıktı. Bu depremin arkasından bölgede 37 sarsıntı daha yaşandı.
Sütçü İmam Üniversitesi Mimarlık ve Mühendislik Fakültesi Yerbilim Mühendisliği Öğretim Üyesi ve Zelzele Araştırma ve Risk Yönetim Merkezi Müdürü Dr. Alican Kop, depremlerin Doğu Anadolu Fay Hattı’nın Gölbaşı-Türkoğlu segmentinde münferit olarak meydana geldiğini söylemiş oldu. İlk depremden sonrasında yaşanmış olan öteki depremlerin oluşmasının düzgüsel bulunduğunu kaydeden Kop, bunların bir süre sonrasında hem büyülükleri hem de sıklıkları azalarak sönümleneceğini söylemiş oldu.
Bu yüzden vatandaşların bu artçı depremlerden korkmaması icap ettiğini aktaran Dr. Öğretim Üyesi Alican Kop, “Bu düzgüsel bir süreç, hatta bu 3-4 ay kadar sürebilir. Fakat olduğu yer fazlaca mühim, Gölbaşı-Türkoğlu segmenti. Bu segment, Kahramanmaraş‘ın en büyük zelzele deposu, şu sebeple bu segment 509 senedir zelzele üretmemiş bir segment. Biz senelerdir söylüyoruz ve birçok yer bilimci de bu segmenti Türkiye’deki en mühim sismik boşluklardan biri olarak tanımlıyordu. 1114 ve 1513 yıllarında zelzele üretmiş bu segmentin 1513’ten beri zelzele üretmediğini biliyoruz. Dolayısıyla da bu zelzele olmadan ilkin de söylüyorduk, bu segment üstünde her an 7 ve civarında zelzele olma olasılığı var. Bu zelzele, onu tetikleyen yada onun öncüsü şeklinde yorumlanacak bir zelzele değil fakat o segment üstünde he an her saniye 7 civarında zelzele olma olasılığı esasen vardı ve bugün de maalesef o olasılık devam ediyor” diye konuştu.
Dr. Öğretim Üyesi Alican Kop, halk içinde minik çaptaki depremlerin facialarla sonuçlanabilecek sarsıntıları engellediği ve ötelediği benzer biçimde algının da doğru olmadığını vurgulayarak, şu şekilde devam etti: “Bu minik şiddetli depremlerin büyük depremleri önlediği algısı doğru değil. Bu sebeple depremlerdeki hem yıkıcılık hem de büyüklük logaritmik olarak değişiyor. Mesela; biz 5 büyüklüğündeki depremin yıkıcılığını 1 olarak kabul ediyoruz, 6 büyüklüğündeki zelzele onun 10 katı, 7 büyüklüğündeki zelzele onun 100 kat, 8 büyüklüğündeki zelzele ise 1000 katı. Dolayısıyla 4 büyüklüğündeki bir depremin 7 büyüklüğündeki depremin enerjisini boşaltabilmesi mümkün değil. Bunun benzer biçimde aynı anda aynı noktada ortalama 1000 tane zelzele olması gerekiyor. Kısaca bu mevzu doğru değil.”‘
26 Temmuz’daki depremin en fazlaca hissedildiği Necip Fazıl Kent Hastanesi’nin sarsıntının merkez üssüne yakın bulunduğunu kaydeden Kop, “Fay; Gölbaşı’ndan çıkıyor, Balkar’dan göllerin derhal yanından Kartal köyüne doğru geliyor. Kartal köyünün derhal doğusunda Uzunalan var. Uzunalan’dan geçip Çiğli köyüne, Tevekkelli, Öksüzlü, buradan Türkoğlu’na kadar devam ediyor. Aslına bakarsan fay oradan geçiyor, fayın kırığı orada. Kent Hastanesi de oraya oldukça yakın konumda, oraya ortalama 3- 3,5 kilometre benzer biçimde bir uzaklığı var ve o alanlardaki zemin özellikleri fazlaca mühim şu sebeple Kent Hastanesi’nin olduğu alandaki zemin oldukça fena. Kısaca hem alüvyonlar var, onun altında da kaya olarak bozuşmuş kayalar var. Kısaca bunlar fazlaca sağlam kayalar değil. Zemin de fazlaca fena bir zemin olduğundan bunlar depremin tesirini büyütebiliyorlar. Bu yüzden de Kent Hastanesi’nde bu fazlaca fazla hissedildi. Bu, oradaki yerin kötülüğünden kaynaklanıyor. Gene aynı şekilde Tevekkelli civarında da yüzeyde alüvyonlar ve onların altında bozuşmuş kayalar var. O yüzden de zemin fena olduğundan depremin tesirini büyütüyor” ifadelerini kullandı.
Kahramanmaraş‘ın depreme yönelik fiil planlarının yüzde 46’sının gerçekleştirildiğini dile getiren Alican Kop, şu ifadeleri kullandı: “Şu anda herhangi bir şehrin depreme hazır bulunduğunu söylemek mümkün değil. Bu kapsamda Kahramanmaraş‘ta doğal ki hazır değil. Fakat bu mevzuyla ilgili Türkiye’de fazlaca ciddi bir emek verme başlatıldı. İl Afet Risk Azaltma Planı oluşturuldu, bu mevzuda Kahramanmaraş da pilot ildi ve ilk bu emekler başladı. Şu anda afetlere ilişkin hasarı azaltmak için, önleyebilmek için yapılması ihtiyaç duyulan fiil planlarının yüzde 46’sının gerçekleştiğini görüyoruz. Kahramanmaraş bu mevzuda öteki illere gore fazlaca daha önde bir konumda. Sadece gözden kaçan bir sürü husus var. Mesela Kahramanmaraş’ta zayıf zeminlerde yüksek kattan oluşan yapılaşmadan kesinlikle uzaklaşmak gerekiyor, bu mevzuya dikkat edilmediğini görüyoruz. Gene Kahramanmaraş’ta sıvılaşma dediğimiz, zayıf zeminlerde yer altı suyu da var ise binaların fazlaca kaliteli olması depreme karşı bir tedbir olmuyor. Bu sebeple bu durumda zemin su benzer biçimde davranıyor ve binaların su içinde bulunduğunu düşünün. 1999 depreminde bunun örnekleri gözlendi, binalar devrilebiliyor, batabiliyor. Bu tür alanlarda yüksek kattan oluşan yapılaşmada uzak durulması mevzusunda hemen hemen fazlaca ciddi şeylerin yapılmadığını görüyoruz maalesef.”