Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD), eski Başkan Donald Trump’ın, 6 Ocak’taki Kongre baskınında oynadığı rol ile ilgili olarak Senato’daki yargılanma süreci yarın (9 Şubat) başlayacak. Trump’ın avukatları eski başkanın ifade vermeyeceğini bildirirken Senato’daki yargılamanın Yahudiler’in kutsal günü Şabat boyunca durdurulacağı da gelen son bilgiler arasında. Peki süreç nasıl işleyecek ve Senato’dan hangi kararlar çıkabilir?
Amerika Birleşik Devletleri’nde (ABD), 6 Ocak’taki Kongre baskınının ardından eski Başkan Donald Trump hakkındaki azil süreci devam ediyor. Biri polis, toplam beş kişinin hayatını kaybettiği Kongre baskınında Trump, halkı “ayaklanmaya teşvik etmek” ile suçlanıyor. Ayaklanmaya teşvik suçlaması ile Temsilciler Meclisi’nde hakkında ikinci defa alınan azil kararının ardından Trump’ın Senato’daki yargılanmasına salı günü (9 Şubat) başlanıyor.
ABD Senatosu Çoğunluk Lideri Demokrat Chuck Schumer, Trump’ın avukatlarından birinin talebi üzerine, eski başkanın yargılanmasını Yahudiler’in kutsal günü Şabat boyunca durdurma kararı aldıklarını duyurdu. Schumer’ın sözcüsü Justin Goodman açıklamasında, “Kendilerinin isteklerine saygı duyuyoruz ve elbette bunu yerine getireceğiz” dedi.
Yargı sürecinde kimler olacak?
Senato’daki yargılamaya Demokratlar’ın lideri Patrick Leahy başkanlık edecek. İddia makamında ise, Temsilciler Meclisi’nin azil yöneticileri olarak nitelendirilen dokuz Demokrat üye bulunacak. Senatörler ise hem jüri konumunda olacak hem de görgü tanıklığı yapacak. Trump’ı ise avukatları Bruce Castor ve David Schoen temsil edecek.
Trump’a hangi suçlamalar yöneltiliyor?
İddia makamı koltuğunda oturan Demokratlar, Trump’ın 6 Ocak’taki Kongre saldırısında “şahsen” sorumlu olduğu ve cezalandırılması gerektiği üzerinde duruyor. Seçim sonuçlarını kabul etmeyen Trump’ın destekçilerini Kongre binasına çağırdığını öne süren Demokratlar, “Başkanlık seçim sonuçlarını tersine çevirmeye yönelik diğer girişimler sonuç vermeyince Trump, Kongre’ye yönelik bir saldırı planladı” tezini savunuyor. Trump’ın artık görevde olmadığını da göz önünde bulunduran Demokratlar, eski başkanın görev süresinin ilk gününden son gününe kadar yaptığı her şeyden sorumlu olduğunu ve bu yüzden hesap vermesi gerektiğinin altını çiziyor.
Trump’ın avukatlarının savunmasında neler var?
Trump’ın avukatlarının ise savunmalarında başkanın artık görevde olmadığını, normal bir vatandaş olduğu için de azledilmeyeceğini ve bundan ötürü Senato’da yargılama yapılmasının anayasaya aykırı olduğunu belirtmeleri bekleniyor.
Bu yüzden davanın reddini isteyecek olan avukatların savunmalarının, eski başkanın yaptığı açıklamaların ve konuşmalarının destekçilerini kışkırtmadığı üzerine kurulacağı belirtiliyor.
ABD tarihinde görevden alınmış bir başkan hakkında azil süreci işletilmesinin bir başka örneği bulunmuyor. Anayasada da bu konu ile ilgili açıkça bir madde belirtilmediği ve emsali olmadığından, Trump, yargılamasının anayasaya aykırı olduğunu söyleyebilir ve Yüksek Mahkeme’ye başvurabilir.
Trump, azil sürecinde ifade verecek mi?
Senato’daki süreçte savcılık görevini üstlenecek olan Demokrat vekiller, Trump’ın avukatlarına resmi bir çağrı gönderdi ve Trump’ın yemin altında ifade vermesi çağrısında bulundu. Ancak Trump’ın avukatları, “Başkan, anayasal olmayan bu süreçte ifade vermeyecektir” diyerek Demokratlar’a kesin bir şekilde ret cevabı verdi. İddia makamının Trump’ı zorla ifadeye çağırma yetkisi olsa da bunu yapması beklenmiyor.
Senato’daki süreç nasıl işleyecek? Trump suçlu bulunduğu takdirde neler yaşanacak?
Trump’ın azil oylamasında suçlu bulunabilmesi için Senato’da üçte iki çoğunluk gerekiyor. Bu yüzden 100 üyeli Senato’da 67 senatörün Trump’ın suçlu olduğuna yönelik oy kullanması ve Demokratlar’ın Trump’ı suçlu ilan edebilmesi için 17 Cumhuriyetçi senatörün de oylamaya destek vermesi lazım.
Ancak geçen günlerde Senato’da yapılan bir oylamada 45 Cumhuriyetçi senatörün, yargılamanın anayasaya aykırı olduğu yönünde oy kullanması, Trump’ın Senato’da suçlu bulunması ihtimalini iyice azaltıyor.
Senato’daki yargılama süreci sonunda suçlu bulunsa bile Trump’ın 2024 yılındaki başkanlık seçimlerinde aday olmasına engel olacak bir karar için yeniden oylama yapılması gerekiyor. Kamu görevinde çalışıp çalışmayacağı ile ilgili yapılacak oylamada 51 senatörün “kamu görevinde çalışamaz” yönünde oy kullanması halinde Trump’ın 2024 yılındaki başkanlık adaylığı planları sona erecek. Azil sürecinde beklenen en önemli gelişme olan kamu görevinden men oylaması, Trump’ın bu süreçte elimine edilmesini isteyen bazı Cumhuriyetçiler’in de işine gelebilir.