Muhasebe (accounting), birçokları tarafından iş dünyasının dili olarak kabul edildi. Muhasebenin tanımı, finansal verilerin kaydedilmesini, özetlenmesini, raporlanmasını ve analiz edilmesini içermektedir. Gerçekten ne anlama geldiğini anlamak için muhasebe unsurlarını anlamaya çalışalım:
Kayıt
Muhasebenin temel işlevi, firmanın girdiği tüm işlemlerin kayıtlarını yapmaktır. Neyin işlem olarak nitelendirildiğinin farkına varılması ve bunun bir kaydının yapılması, defter tutma olarak adlandırılır. Defter tutma muhasebeden daha dardır ve sadece kayıt bölümünü ilgilendirir. Kayıt amacıyla, muhasebeciler bir dizi defter tutarlar. Prosedürleri çok sistematiktir. Günümüzde, işlemler gerçekleştikçe otomatik olarak hesaplanacak bilgisayarlar devrededir.
Özetleme
İşlemler için kayıt ham veri oluşturur. Ham veri sayfaları, karar verme organizasyonu için çok az kullanılır. Bu nedenle, muhasebeciler verileri kategorilere ayırır. Bu kategoriler, hesap planında tanımlanır. İşlemler gerçekleştiği andan itibaren, iki şey olur; önce bireysel bir kayıt yapılır, ikinci olarak da özet kayıt güncellenir.
Raporlama
Yönetim, şirketin durumuyla ilgili olarak yatırımcılara karşı sorumludur. Sahiplerin paraları ile finanse edilen operasyonlar hakkında periyodik olarak güncellenmesi gerekir. Bu nedenle, kendilerine gönderilen periyodik raporlar söz konusudur. Genellikle bu raporların sıklığı çeyrek dönemdir ve her dört çeyrek performansı özetleyen yıllık bir rapor vardır. Raporlama genellikle finansal tablolar şeklinde yapılır. Bu mali tablolar, yanıltıcı finansal raporlamanın yapılmamasını sağlamak için devlet kurumları tarafından onaylanır.
Analiz
Son olarak, muhasebe, sonuçların analizini yapmakla yükümlüdür. Sonuçlar özetlenip raporlandıktan sonra, anlamlı sonuçların alınması gerekir. Yönetim olumlu ve olumsuz noktalarını bulmalıdır. Muhasebe, karşılaştırma yoluyla bunu yapmada yardımcı olur. İşletmenin performansını analiz etmek için kar, nakit, satış, varlık vs birbirleriyle karşılaştırmak yaygın bir uygulamadır.
Muhasebenin Tarihi
Nereden geldiğini bilmedikleri sürece kimse gerçekten bir konuyu anlayamaz. Bu nedenle, muhasebe konusunun kısa bir tarihi, muhasebe öğrencileri için ilginç olabilir. Muhasebe evriminin kısa bir geçmişini burada bulabilirsiniz:
Tek Girişli Muhasebe Sistemi
Muhasebe, finansal işlemler kadar eskidir. Kredi icat edildiğinde, insanlar hayatlarını kolaylaştırmak için muhasebe kullanmaya başladı. Beklendiği gibi, en eski muhasebe sisteminde tek girişli muhasebe kullanıyordu. Bu en sezgisel muhasebe şeklidir ancak eksiktir. Eski Mezopotamya’daki kil tabletlerde o tarihte tek kayıt muhasebesinin varlığını gösteren kayıtlar bulunmuştur.
Bahi-Khata Sistemi
Ortaçağda Avrupa ticaretinin başlamasından önce Hindistan, ticaret ve ticari faaliyetin hareketli olduğu birincil merkezdi. Bu gerçeğe dair herhangi bir kayıt bulunmamakla birlikte, Hintli tüccarların o dönemde çok gelişmiş muhasebe sistemlerine sahip oldukları iddia ediliyor. Bu sistemlere Bahi Khata sistemi deniyordu. Batılıların Bahi Khata sistemi ilkelerine dayanan ikili giriş sistemini tasarladığı söyleniyor ancak kesin kanıt yoktur.
Venedik Tüccarları
Günümüz muhasebesinin doğduğu yer Venedik’tir. Ortaçağ’da Venedik ticaret merkezi idi. Tüccarların dev şirketleri vardı ve bu şirketleri verimli bir şekilde yönetmek için mücadele ediyorlardı. Luca Pacioli, çift giriş muhasebe sistemini geliştirdiği belirtilse de onun tarafından geliştirip geliştirmediği ya da tüccarlar tarafından kullanılabilir hale getirilmesi hakkında hala tartışılıyor. Bununla birlikte, Luca Pacioli ” Günümüz Modern Muhasebesinin Babası” olarak düşünülür.
Ayrıcalıklı Şirketler
ABD’de Kolonyalizm döneminde, çok ortaklı şirketler kuruldu. Hükümet bazı şirketleri onaylayarak onlara bazı kolonilerle ticaret yapmak için münhasır haklar tanıdı. Vatandaşların bu tür şirketlere yatırım yapmaları teşvik edildi. Bu tür birkaç şirketin hisseleri zengin temettü ödemişti ve bu nedenle bu tür şirketlere yatırım yapmak çok yaygındı.
Ancak, bu şirketlerin performansı periyodik olarak ortaklara rapor edilmek zorundaydı. Bu nedenle muhasebe sistemleri daha da geliştirildi. Böylece iç yönetimi bilgilendirmenin dışında harici ortaklara da bilgi sağlıyorlardı.
Modern Muhasebe
Günümüzde sizin de bildiğiniz gibi dünya bir serbest Pazar durumundadır. Ancak harici pay sahiplerine, faaliyetlerin yürütülmesi hakkında hâlâ bilgi verilmesi gerekmektedir. Muhasebe, bu nedenle daha da gelişmiş ve çoğu ülkede yüksek düzeyde kurum ve kurallarla düzenlenmiştir.