Fransız tesir alanının daraldığı Afrika’nın Sahel bölgesinde Rus etkisinin arttığını ifade eden uzmanlar, Sahel’deki güç denkleminde biroldukça senaryonun gerçekleşmesinin mümkün bulunduğunu, bölge ülkelerin Mali’nin yolunu izleyerek Rusya ve Türkiye benzer biçimde alternatiflere yönelmeye başlayabileceğini beyan etti.
Fatih Dağ, Afrika kıtasında Fransa ve Rusya’nın faaliyetlerini AA analiz Masası için değerlendirdi.
***
Fransa’nın s’ömürge döneminden beri siyasal ve ekonomik olarak başat erkek oyuncu olduğu, iç ve dış işlerinde etkisini sürdürdüğü Afrika’nın Sahel bölgesinde sular durulmuyor. Son yıllarda Fransa’nın etkisinden kurtulmak isteyen bölge halklarının anti s’ömürgeci tepkisi, bir oldukça ülkede köklü değişimleri t’etikliyor.
Kıtada çığ şeklinde büyüyen p’roblemler neticesinde, Sahel’de yaşanmış olan d’arbeler silsilesine Burkina Faso da eklendi. Ağustos 2020’de a’skeri bir d’arbeyle devrilen eski Mali Devlet Başkanı İbrahim Boubacar Keita ve Nisan 2021’de i’syancılarla s’avaşırken ölen eski Çad Devlet Başkanı Idriss Déby Into’nun ardından, bir diğer Fransız müttefiki Burkina Faso Devlet Başkanı Roch Marc Christian Kaboré, 23 Ocak 2022’deki a’skeri d’arbeyle devrildi.
Yaşanmış olan gelişmeler Fransa’nın bölgedeki etki alanının daraldığı şeklinde yorumlanıyor. Mali’nin Wagner Grubu ile anlaştığı yönündeki söylentiler, Mali-Rusya arasındaki ilişkilerde son dönemde yakalanan ivme ve Burkina Faso’daki d’arbe kutlamalarında Rusya yanlısı çarpıcı sözler ise bölgede Rus tesir alanının genişlediğine işaret ediyor. Fransa, d’arbelerin bölgede domino tesiri oluşturmasından çekiniyor.
– FRANSA, SAHEL’DEKİ A’SKERİ VARLIĞINI AZALTIYOR
Mali hükümeti, Tuareglerin ülkenin kuzeyinde bağlarımsızlık talebiyle başlattığı isyan üzerine, Birleşmiş Milletler (BM) istikrarı sağlamada etkisiz kalın, yaptığı a’skeri anlaşmayla Fransa’yı ülkeye davet etmişti. Mali’de siyasi istikrarsızlık ve t’erörle s’avaşım kapsamında Ocak 2013’te Fransa’nın başlattığı Serval O’perasyonu’nu, Temmuz 2014 itibarıyla başlatılan Barkhane O’perasyonuyla birlikte öteki Sahel Bölgesi ülkeleri Mali, Çad, Moritanya, Nijer ve Burkina Faso’yu da kapsayacak şekilde genişletildi. Gene bu 5 ülke tarafından kalkınma ve g’üvenlik politikaları temelinde bölgesel iş birliğini artırma ve sürdürme amacıyla “G5 Sahel” adlı ö’rgüt kuruldu. Bu ö’rgüt bünyesindeki 5 bin kişilik ortak a’skeri birliği s’ilahlandırıp eğiterek bölgedeki t’erörle mücadele misyonunu bu ö’rgüte devretmek Barkhane O’perasyonu’nun bir öteki amacını oluşturuyordu.
Fransa’nın Sahel’deki varlığını artırarak sürdürmesi beklenirken, 11-13 Haziran 2021’deki G7 zirvesinde Fransa Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, bölgedeki Fransız a’skeri varlığının kademeli olarak azaltılacağını duyurdu. Fransa’nın çekilme politikası, esasında Barkhane Operasyonu’nun misyonunu Avrupalı a’skerlerden oluşan “Takuba görev Gücü”ne devretme amacını taşıdığı düşünülüyor.