Enerji diyoruz ya, işte sinerji bir araya gelen enerjilerin birbirlerine destek olarak salt toplamlarından çok daha büyük bir enerji haline dönüşmesidir. Sözlükte artı güç diyor, görevdeşlik, bir işi yapmak ve sonuçlandırmak için varılan ortak istek, güç diye açıklanmış.
YSK'da, Başkan ve başkanvekili dahil 5 üyenin göreve başlama tarihleri 8 Eylül 2016. Normalde bu üyelerin görev süreleri 8 Eylül 2022 tarihinde dolmuş durumda. Sanırım mecliste kabul edilen bir torba yasa ile görev süreleri dört ay uzatılmış ve seçimlerin 2023 Ocak ayında yapılmasına karar verilmiş.
Efsaneye göre Truva Savaşı 10 yıl gibi uzun bir süre sürmüş. 10 yıl da Odisseus'un eve dönüş maceraları, yeterince uzun bir süre sanırım sadakat için. Sonuçta uzun süre bitmeyen savaştan sıkılan Odisseus'un aklına meşhur Truva Atı fikri geliyor. Tahta atı yaptırıp bir de hikâye uydurur Odisseus.
Seçimin huzur içerisinde yapılmasından sorumlu kurumların iktidar tarafından uygun olmayan biçimde yönlendirilmesi ve kullanılması ihtimali her zaman vardır. Ancak tehlikeli olan, bu ihtimalin dile getirilerek toplumsal düzlemde tartışılmasıdır. Bu tehlike ile mücadele etmenin tek yolu hukukun üstünlüğünün herkes tarafından kabul edilmesi, devletin milletiyle bölünmez bütünlüğüne zarar verecek tarzda bir hükümet tarzından kaçınılmasıdır. Kısacası sorumluluk ve görev, bütün Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarına düşmektedir. Şimdi bu hukuki tartışmayı farklı boyutlarıyla ele almaya çalışalım.
2023 seçimlerinin 14 Mayıs tarihinde yapılacağının Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan tarafından açıklanmasıyla, seçim havasının o güzel kokusu burnumuzda tütmeye, sıcaklığı ise içimizi ısıtmaya başladı. Demokrasinin olmazsa olmazlarından seçimlerin, gizli oy, açık tasnif ve halkın hür iradesini yansıtacak şekilde yapılacak olması, bu hak ve özgürlüğe sahip olmayan devlet ve milletlerin halen var olduğu düşünüldüğünde, insanın içini ısıtıyor gerçekten.
Peki eğer anayasada yazan "seçimler" sözünden "seçim günü" diye bir çıkarım yapacak olursak bu nasıl olacak? Belirlenen seçim gününden 60 ya da 90 gün önce seçim çalışmaları başlayacağına göre, bu çalışmalar neye göre yapılacak? Yeni seçim kanununa göre yapılacaksa henüz bir yıllık süre dolmamış ki? Bu açıdan haksızlık olmuyor mu bu durumda. Sorular, sorular. Karışık kuruşuk yasalar. Tam olarak ne dediği anlaşılmayan anayasa!
1906'lı yıllardan bahsediyoruz. Aslında mağazada o günlerin mantığı ile patlayan lastik dışına daha büyük çaplı bir lastik takılması düşünülmüş ve bu konuda bir de patent alınmış. Yani stepne diye dünyaya yayılan bu yedek lastik arabanın bagajındaki bir yedek parçaymış başlarda.
Bugün ekranlarda tartışma programlarının ana konularından biri altılı yönetici mi? Yoksa tek bir lider mi? Çünkü altılı lider diye bir kavram insanların aklında bir yere oturmuyor. Hemen her kesimden yükselen itiraz sesleri eşit imza yetkisi diye deklere edilen söyleme. Bu nasıl olabilir diyor bir çok yorumcu.
İkinci Meşrutiyet dönemini saymazsak Osmanlı’da sıradan vatandaş için siyaset söz konusu olmamıştır. Cumhuriyetten, Demokrat Parti iktidarına kadar olan tek parti döneminde ise politika yönetici sınıfın tekelinde kalmıştır. Vatandaş için devlet, köyüne ya vergi ya da askere alma için gelen jandarmadır.
Gelin bu gerçekten böyle midir, doğru kararı vermek için eski Demokrat Partinin bir zihniyetinden bahsedeyim size. Tarih 7 Ocak 1946, parti kurulur. Ancak kuruluşunun hemen sonrasında yapılan seçimlerde meşhur seçim entrikasıyla CHP seçimleri her halükârda kazanır. Demokrat parti iyice bilenmiştir bu duruma. 14 Mayıs 1950 yılında kazanılan seçimler sonrasında da 10 yıl boyunca yapılan seçimleri kazanarak iktidarda kalacak ve kendilerine yapılanların öcü bu süreçte alınacaktır.
Genel seçimlerde en düşük katılım oranı 1969 yılında olmuş. 14 milyon 788 bin 552 seçmenden sadece 9 milyon 516 bin 35 seçmen seçimlere katılmış ve katılım oranı %64,34 olmuş. Yine genel seçimlerde en yüksek oran ise %93,38 ile 1987 yılında olmuş. 26 milyon 376 bin 926 seçmenden 24 milyon 603 bin 541'i seçimlere katılım göstermiş.
Günümüzde, güçlünün kuralları belirlediği bir serbest piyasa anlayışı, üretmeden köşeyi dönme tutkusuna dönüşmüş, kolay yoldan para kazanmak bütün değerlerin üzerine çıkmaya başlamış, nasıl para kazanıldığı değil ne kadar para kazanıldığı sorgulanır olmuştur! Bu süreçte adalet sisteminin oluşturduğu boşluğu mafyatik ilişikliler doldurmuş, bunlar siyaset bürokrasi üçgeninde yeni türedi zenginler ortaya çıkarmış, bu da güç dengelerini kökten değiştirmiştir.
Kimi canlılar avlarını yakalamak için zehir kullanıyorlar. Bir yılan, zehirli olanlardan bahsediyorum, avını ısırıp zehrini zerk ettiğinde, o av artık paralize olur. Yılan çok zehirli bir cins ise anında avını öldürebilir bile. Sonra da o zehirlenmiş avı afiyetle yer ve zehir yılanı nedense etkilemez.
Seçimlerin çok büyük bir ihtimalle Nisan-Mayıs aylarında belirlenecek bir tarihte yapılabileceği tartışılmaktadır. Bu seçime ilişkin kısa ve uzun vadeli olmak üzere iki farklı bakış açısı geliştirmek mümkündür. Kısa vadede devlet gücünü kullanabilme imkânlarına sahip olan siyasi iktidar kendisine avantaj sağlayabilecek bir konumda olsa da, uzun dönemli etkilerin ülkenin çıkarları için mutlaka göz önüne alınması gerekmektedir.
Katolikler papa seçimlerinde başka türlü çözmüşler. Karar çıkmadan, yani yeni papa seçilmeden odadan dışarı çıkmak mümkün değil. Kapanıyorlar odaya ve yeni papayı seçene kadar o odadan çıkamıyorlar. Ne kadar sürerse sürsün seçim. Tabii herkes birtakım tavizler vermek zorunda kalacaktır sonunda, ama kararlar oy birliği ile mutlaka alınacaktır. Gerekiyorsa böyle bir şey düşünülebilir.
Devlet ile vatandaş ilişkisinde çok önemli bir detay vardır. Her iki tarafın da hak ve özgürlüklerin yanında hukukun üstünlüğünün farkında olması gerekmektedir. Bu farkındalık, sınırların aşılmaması için hem devlete hem de vatandaşa sorumluluk yükler. Her ikisi için de müeyyide olsa da, devleti bu sınırlar içerisinde tutmak her zaman daha zordur.
Bir yazımda seçim propagandalarında sloganın ne kadar önemli olduğundan bahsetmiştim. Hatta örnek olarak "Her şey çok güzel olacak!" sloganının ne kadar tutarlı bir slogan olduğunu da söylemiştim. Ancak "Geliyor gelmekte olan" gibi bir sloganın da bana ne kadar anlamsız geldiğini yazdığımı hatırlıyorum.
Yarısı siyah, diğer yarısı beyaz bir top düşünelim. Siyah olan tarafından bakıp bu topun siyah bir top olduğunu düşünebiliriz ama emin olamayız. Çünkü öbür tarafını görmediğimizin farkındayızdır. Burada yapılacak en büyük yanlış, topun tamamının siyah olduğu yönünde kanaate sahip olmaktır.
Siyaset sahnesinden çekilmiş bir Kılıçdaroğlu birçokları için ilk tepki olarak büyük hayal kırıklığı olacaktır. Belki de çok kızacaklardır kendisine. Ama sayın Kılıçdaroğlu'nun buna hakkı yok mudur? Bekli gerçekten canı sıkılmıştır, ya da artık yorulmuştur. Arkasında da beklediği desteği bulamadığı için artık siyaseti bırakmasının zamanı geldiğine karar vermiş olamaz mı?
Tarlanda istediğin kadar sür arabayı ya da boş bir arazide ya da evinin önünde ileri geri istiyorsan hareket ettir. Ama herkesin kullandığı yollarda kullanacaksan önce ehliyet alman gerekir. Ben nasıl olsa biliyorum araba kullanmasını, ehliyete ne gerek var diyemezsiniz.
Uzmanlara göre aşırı sağcı örgütün ülkede iktidara gelmek için izlediği yol, Nazi iktidarına duyulan özlemden kaynaklanıyor. Darbe planı, aynı zamanda Alman İmparatorluğunu yeniden kurma hayallerinin bir uzantısı olarak görülüyor. Hatta bazı yorumcular tarafından Nazi Almanya’sının yeniden diriltilmesi yönünde cılız bir arayış olarak nitelendiriliyor.
İmamoğlu'na verilen ve en ağırından cezalandırma ile neticelenen bu yargı kararının, hukuki mi, siyasi mi olduğu elbet önemlidir. İktidar yanlıları hukuka müdahale edilemeyeceğinden yola çıkarak karara saygı duyulmasını beklerken, muhalefet yanlıları ise bu kararın tamamıyla siyasi olduğunu ileri sürmektedirler.
Evet, bilmese de çevresinde herhangi bir konuda gerektiğinde bilgi alabileceği yeterinden çok danışmanı var, iktidar partisi bunca yıllık iktidar olmalarının avantajı ile iyi bir organizasyon yeteneği kazandı. Yeterince kadro da biriktirdi çevresinde. Yani normalde artık bunca tecrübe ile hata yapmamalı. Yine de bunca hata yapıldığına göre bunun bir sebebi olmalı.
Gazprom Başkanı Aleksey Miller’in Türkiye ziyareti sonrasında Türkiye’de Moskova’nın Avrupa’ya yönelik büyük bir doğalgaz merkezi kurmak niyetinde olduğunu söylemesini, yakın vade için olumlu bulanlarımız olabilir.
Milletvekili olmak isteyenler, bakan olmak isteyenler, başbakan ve Cumhurbaşkanı olmak isteyenler tercihlerini önden yapsalar ve ona göre seçimlere girseler, millet de vekil olarak seçmek istediklerine de, bakan olarak seçmek istediklerine de, başbakan ve Cumhurbaşkanı olarak görmek istediklerine de ona göre oy verse ve sonuçlar açıklandığında artık sen atandın, ben seçildim derdi olmasa.
Strateji Nedir? Strateji sözlük anlamı olarak önceden belirlenen bir amaca ulaşmak için tutulan yolların ve uygulanan yöntemlerin tümü diye ifade edilir. ASKERLİK TERİMİ olarak da Strateji, bir savaşta amaca ulaşmak için askeri kuvvetleri uygun bir biçimde kullanma sanat ve bilimi olarak tanımlanmaktadır.
Lirik bir şiir gibi hayatlarımız, akıp gidiyor. Memleket benim tanıdığım memleket olmaktan çıkmış, bir maskeli balo sahnesine dönüşmüşçesine başkalaşımla meşgul. Herkes kendi oyunun derdinde, kendi aynasının karşısında sahneliyor aynacılık hünerlerini.
Atatürk savaş zamanı bile meclis demişti, kendi de belki zorlandı zamanında meclisin kararlarında, ortak akıl zaman zaman onu da zorladı. Hatta belki de mecbur kaldı bazı şeyleri zorla kabul ettirdi meclise. Cumhuriyetin ilanını hatırlayın, en yakın arkadaşları bile itiraz etmişti, ama mecbur kalmışlardı, onlar da kabul ettiler cumhuriyeti. Belki de budur sebebi bugün bile cumhuriyete itiraz edenlerin olmasının. Ama Atatürk bile tek adam sistemini getirmedi bu ülkeye. Halbuki bence isteseydi padişah bile olabilirdi.
Geleceğe yazılı belge bırakan yegâne varlık insandır. Çünkü diğer varlıklardan tek farkı insan denen yaratıklara bahşedilen akıl gibi bir değere insanların sahip olmasıdır. Aklın olduğu yerde, düşünsel özgürlük, düşünsel özgürlüğün olduğu yerde de bilgi ve ona da bağlı olarak gelişim ve yeni icatlar vardır. "Tarih tekerrürden ibarettir" sözünü incelediğimizde, değişmenin sadece mekân ve sonsuzluk içinde geçerli olan bir zaman boyutu olduğunu görürüz.
İnşaat işleri için işçi pazarları olur. Eski filmlerde de sıkça vardır böyle sahneler. Gidersin ve seçersin ihtiyacın olan işçileri. Hepsi bir heves içinde beni seç, beni seç diye haykırır. Çünkü işe ihtiyaçları vardır ve eğer onu seçersen o gün çalışabilecektir. Hiç olmazsa o gün için karnını doyuracaktır. Bir günlük yevmiyesini kazanacaktır.
Her şeyin bir kuralı var. Kurallar dünyasında yaşıyoruz. Ailemizin öğrettiği, biraz da ailevi bakış açısıyla ilgiliyse görgü diyoruz. Daha geniş bir kitle, toplumun belli bir kısmının, biraz da yöresel olarak tarih içinde kendi kendine yavaş yavaş koyduğu kurallarda töre diyoruz, yine toplumun davranışlar üzerine koyduğu genel kurallara ahlak diyoruz. İnançlarımıza dair ise din kuralları diyoruz. Kurallar biraz daha resmi olunca adı yine değişiyor ya yönetmelik oluyor ya da tüm toplumu ilgilendiriyorsa artık yasa diyoruz. Daha da temel kurallara ise anayasa diyoruz.
Daha önce üç bölümü yayınlanan bu yazı dizisiyle, modern devlet anlayışının felsefi temellerini incelemeye, öne çıkan hususları dikkatinize sunmaya gayret ettim. Amacım, modern devlet kuramlarını ortaya koymaktı. Bu çerçevede, modern devlet kuramları üzerine kafa yoran düşünürlerden Niccolo Machiavelli, Jean Bodin, Thomas Hobbes, John Locke, Jean Jacques Rousseau ve Emmanuel Sieyes’in teorilerine ağırlık verilmiş, inceleme bu düşünürlerin eserleri çerçevesinde gerçekleştirilmiştir.
Mutlak monarşiler Avrupa’da Ortaçağın sonlarında, Yeniçağın başlarında feodalitenin çözülmesi ve kilisenin gücünün kırılması sonucu ortaya çıkmıştı. Mutlak monarşiler, on altı ve on yedinci yüzyıllarda feodal düzenin siyasal birimlerini ortadan kaldırdığına göre; artık tarihi görevini tamamlamış demekti. Aydınlanma döneminin laik ve akılcı doktrini ile yetişen düşünürleri de temel hak ve özgürlükleri, serbest piyasa ekonomisini, kuvvetler ayrılığını, devletin sınırlandırılmasını, parlamenter demokrasiyi, anayasacılığı, egemenliğin kaynağının halk-ulus olduğunu, savunarak yeni bir siyaset kuramı oluşturdular. Bu düşünürlerden ilki John Locke’dur.
Bodin, egemenlik kavramına hukuksal açıdan bakmaktadır. Ona göre egemenlik; devlet varlığının esas şartı, devletin asli cevheridir. Egemenlik, modern devlete ait bir kavramdır. Zira adına modern devlet dediğimiz en yetkin siyasal örgütlenme biçimi, hukuksal açıdan varlığını egemen olmasına borçludur. Modern devleti kendinden önceki siyasal yapılanmalardan farklı kılan ana etmen egemenliğidir.
Modern devlet teorisi, ilk olarak Niccolo Machiavelli’nin tanrısallıktan arınmış, laik dünyevi bir siyasal iktidar devlet kurgusuyla başlamıştır. Ardından Bodin egemenlik kavramını ortaya atmış ve onun niteliklerini ortaya koymuştur. Hobbes ise toplum sözleşmesi kuramını geliştirerek modern devlet düşüncesini teorik bir temele kavuşturmuştur. John Locke devlet iktidarının sınırlandırılmasını, Jean Jacques Rousseau halk egemenliği teorisini, Emmanuel Sieyes de ulus egemenliği teorisini savunmuştur.
Su kaynaklarımızı değişen koşullarda sürdürülebilir olarak geliştirmek ve su hizmetlerini kamusal hizmet olarak yönetmek için yenilikçi bir stratejik plana ve ihtiyaç vardır. Bu planı uygulamaya geçirecek olan kurumlarda yüksek teknik kapasitenin yanı sıra uzun yılları kapsayan kurumsal hafıza da önemli bir işlev üstlenecektir.
Bir kura çekilişine katılmanız karşılığında beşyüz lira vereceksiniz, kura size çıkmazsa faizi ile birlikte beşyüz liranızı geri alacaksınız, bunu garanti ediyorum. Kura sonucu kazananlar da piyasadan daha düşük ve daha uygun fiyatlara birer daire sahibi olabilecekler. Evet, bu iktidarın ortaya attığı ve propaganda olarak da oldukça fazla kullandığı bir konu. Her gün her kanalda ne kadar çok başvuruda bulunulduğu söylenip duruyor.
Her ne kadar her parti Türkiye'deki tüm seçmenlerin oylarına talip olsa da, ve her seçmen de kendi öz fikrince kime isterse oy vermekte serbest olsa da, bu üçüncü grubu destekleyen seçmen geçmiş seçimlerden göstermiştir ki, partilerine çok bağlılar. Dolayısıyla partilerinin duruşuna göre oylarını o ya da bu tarafa yönlendirebilmektedirler.
En önemli bakanlıklar İç İşleri Bakanlığı ve Ekonomi Bakanlığı desek, Ekonomi Bakanlığı'nın da sayın Babacan başkanlığında bir heyet ile yürütülebileceğini tahmin etmek zor olmayacaktır. Sanırım muhalefetin daha güvenilir bir ekonomi bakanına ihtiyacı yok. Zaten ekip olarak çalışılacağı için her partiden ekipte ekonomi konusunda öne çıkanlar görev alacaktır.
Herhangi bir konuda bir karar verilecek ve bu konuda karar alınabilmesi için eğer herkesin fikrini dinlemeye kalksak sanırım epey bir zaman harcamamız gerekir. Demek ki bir kişi başta olduğu zaman karar çok daha kısa sürede alınabilir. Kararlarda sürenin kısa olması tek adam yönetiminin artısı diyebilirim.
Bugünlerde İran’da yapılan adeta bir provokasyon. Yeri gelmişken, anımsayalım, Kaçar (Kâcâr) hanedanının saltanat dönemini (1796-1925), Gaznelilerden başlayarak İran’da süre gelen yaklaşık bin yıllık Türk iktidarının son aşamasını teşkil ettiğini. Batılı uzmanlar İran hakkında yazmış oldukları eserlerinde Gaznelilerin İran’a hâkim oluşundan Kaçarların çöküşüne kadar İran’ın Türkler tarafından yönetildiği gerçeğine daima vurgu yapmışlardır.
Mevcut ekonomik düzene bağlı gelişen, tüketim alışkanlıklarımıza ve nüfus artış hızımıza göre şekillenen sorunlarla boğuşuyoruz. Ama şunu da biliyoruz; önümüzdeki yıllarda bunlar hiç de iyiye gitmeyecek, daha da kötüleşecek. Hasar, gelecek nesiller tarafından bizden sonra yüzyıllar boyunca hissedilecek ve tüm türlerin yaşamını tehdit edecek düzeydedir.
Anadolu'nun küçük şehirlerinde listeye dahil edilen isimler biraz da çevrelerinde tanınmış, oy potansiyeli olan kişiler olabiliyorlar. Yani listeye konulan kişilerin her halükârda çevresinde bilinen kişiler olmasına özen gösteriliyor. Ama özellikle büyük şehirlerde listelere girebilmenin tek yolu genel başkanın bildiği, tercih ettiği kişi olmaktan geçiyor.
26 Eylül’de Mersin’de meydana gelen patlamada öldürülen teröristin CHP raporunda yer alan gazeteci olup olmadığı konusunda yaşanan tartışma, yeni yasama yılının ilk grup toplantılarında CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu ile MHP Genel Başkanı Devlet Bahçeli arasında ‘DNA testi’ tartışmasına dönüştü.
Meloni Hükümetinde, ortaklarından Forza Italia’nın başkan yardımcısı, Avrupa Parlamentosu eski başkanlarından Antonio Tajani'yi Başbakan Yardımcısı ve Dışişleri Bakanı olarak görev yapacak. İttifak’a dahil olan Lig Partisinin lideri lideri Matteo Salvini de Başbakan Yardımcılığı ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanı oldu. Meloni’nin partisi FdI'den ise Savunma Bakanlığını Guido Crosetto ve Adalet Bakanlığını Carlo Nordio yapacak.
Devrimcilikten söz edebilmek için öncelikle mevcut düzeni yani statükoyu bozup, yeni radikal değişimler yapmak gerekiyor. İşte çelişki burada ortaya çıkıyor. Muhafazakâr, mevcut düzeni altüst eden radikal değişimlere karşıdır. Muhafazakârlık geçmişten gelen tüm öğretileri, gelenekleri, kültürü, mevcut kurumları muhafaza etmeye yönelik bir siyasi felsefedir. İlk bakışta devrimcilikle muhafazakârlık yan yana gelemeyecek iki kavram olarak görünüyor.
“All you can eat-yiyebildiğin kadar ye” konsept de çok ilgi çeker ve yaygındır. Bu restoranların çok zengin bir açık büfe yiyecek reyonları olur, bu reyonlar çok sevilen dünya mutfağından bazı menüleri de sunabilirler. Yiyebildiğiniz kadar yersiniz. İşte tam da bu alışkanlıklara geniş ürün yelpazesi ile “Türkiye Esnaf Lokantası” konseptinin ciddi hitap edeceğini değerlendiriyor ve hatta iddia ediyorum.
Dünkü yazımda bahsettiğim dört düşünce akımı, yani Osmanlıcılık, İslamcılık, Türkçülük ve Batıcılık Atatürk'ün gençliğinde etkisinde kaldığı düşünce akımlarıydı. Onun bu akımların her birinden sentezleyerek Osmanlı'nın külleri arasından Genç Türkiye Cumhuriyeti’ni ayağa kaldıracak bir sentez düşünce akımı ürettiğini söylemiştim hatırlarsanız. Evet, kısaca Atatürkçülük diyoruz adına bu akımın.
İşte benim de paradoksal diye tanımladığım "kazanacak aday" olayının paradoksal kısmı bu yaşamakta olduğumuz "an" ile ilişkili. An itibariyle geleceğe gidip gelemeyeceğimiz için günü geldiğinde kimin kazanıp kimin kazanamayacağını da şu an bilebilmemiz mümkün değil. Yapabildiğimiz ise anket firmalarının belirli bir toplum kesimi üzerinde yaptıkları araştırmalara bakmak.
Ülkemizde hükümet sisteminin değişmesi, aslında 2007 referandumuyla gerçekleşmiştir. Ancak ilk cumhurbaşkanlığı seçimi 2014 yılında yapılmış ve bu tarihten sonra, Cumhurbaşkanının halk tarafından seçilmesiyle fiili olarak bir yarı başkanlık sistemi uygulanmaya başlanmıştır.
Kapalı kapılar ardında birçok pazarlıklar yapılır, devlet sırrı denir. Mecliste kapalı oturumlar olur, konuşulanlar ancak yıllar sonra açıklanır. Devlet sırları önemlidir. Öyle her vatandaşın bilmesi sakıncalar içerir. Dostu var, düşmanı var. O kozmik odaya girebilmek için kimleri kimleri devreye soktular zamanında, kimler kimler kandırıldı. Halbuki bizim ülke sırlarımız vardı orada. Kapandı gitti konu.
“Politics” bir işin yapılma yolu, “policy” ise bir işin yapılma yöntemi veya bir konudaki hareket tarzı olarak ele alınabilir. “Policy” bir politik teorinin veya felsefenin (politics) pratiğe geçirilmesi için bulunan uygulama yöntemi olarak da ele alınabilir.
Sayın bakanımız "canım benim" deyip muhabirin yüzünü okşayınca bu anım aklıma geldi nedense. Siyasilerimiz arasında da çok candan insanların olması ne güzel! Gerçi devamında sorulan soruya cevap vermeden yoluna devam etmesi pek hoş olmamış. Üstelik sorulan soruya garip bir karşı soru hiç hiç anlaşılır değil.
Her ne kadar durumdan onlar da memnun olmasalar da, bindikleri araç nereye götürüyorsa oraya gitmeye razılar. Ya alışkanlık ya vurdumduymazlık, ya da gerçekten şoföre duyulan sevgi ve bağlılık. Şoför her ne kadar pragmatik de olsa (yanar döner), bir yandan da karizmatik görünüyor onların gözüne.
Sayarsak, öncelikle: • cumhuriyetçilik • halkçılık • laiklik • milliyetçilik Bir de sonradan eklenen diğer iki ilke: • devletçilik • inkılapçılık (yani devrimcilik) Bugün halen daha bu ilkelerin hepsini bünyesinde barındıran, en azından barındırdığını iddia eden, ve aynı zamanda parti bayrağı üzerinde de altı adet ok ile simgeleştirmiş olan tek parti Cumhuriyet Halk Partisi'dir. Diğer partilerimizde de ilkelerin kimileri öne çıkarılmış olsa da, CHP'yi ilkelerin temsilcisi olarak kabul edebiliriz sanırım.
Ama başta verdiğim örnekte olduğu gibi bu çıkış şoförün adeta aniden frene basması gibi, belki de direksiyonu aniden sert bir şekilde sağa sola çevirmesi gibi bir etki yaptı. Yani bence yöntem yanlış! Üzerinde çok düşünülmeden yapılmış bir çıkış, yanlış burada. Yoksa bu çıkışın özü yanlış değil!
Burada merkezileşen bürokrasiyi ve devlet gücünü vurgulamakta fayda bulunmaktadır. Bu güç, çıkarların korunması ve genişletilmesi adına diğer güçlerle savaşmayı gerekli kılmıştır. Elbette savaşların finansmanı için en önemli kaynak, vergilendirme olmuştur. Vergi gelirleri içerisindeki payı çok yüksek olan burjuvazi, 17 ve 18. Yüzyıllardan itibaren halk egemenliğinin kurumsallaştığı parlamentoları oluşturan devrimlerin de itici gücü olmuştur.
Aşırı sağ, siyasetin sınırlarından ana akıma doğru ilerleyerek sadece siyasi merkezi etkilemekle kalmadı, aynı zamanda iktidar arenasına da girdi. Sağ, geleneksel Avrupa yanlısı partiler ile Avrupa karşıtı milliyetçi partiler arasında bölüşüldü. Pek çok sağ parti seçmenlerinin ilgisini çekmek adına popülist politikalar üreterek göçmen ve azınlık karşıtı, yabancı söylem düşmanlığı kullanmaya başladı.
İran’daki protestolar, 13 Eylül 2022 tarihinde “ahlak polisi” tarafından başörtüsü ve kıyafet kurallarına uymadığı gerekçesiyle gözaltına alınan 22 yaşındaki Mahsa Amini’nin gözaltındayken, iddialara göre din polisinden yediği dayak nedeniyle sağlığı bozuldu. Üç gün sonra da Tahran’da bir hastanede hayatını kaybetti.
Sağlık hizmetinin finansmanında ülkeden ülkeye farklı modeller uygulanabilmektedir. Ancak finansman, tek başına sistemin işleyişi üzerinde etkili olamaz. Örneğin tamamen özel sağlık sigortası üzerine kurulu ABD sisteminde sağlık harcamaları Avrupa ülkelerinin iki üç katı kadardır ve sağlık hizmetine erişimde büyük sorunlar yaşanmaktadır.
Burkulma, yani İngilizcesi ile "buckling" etkisi kolon boyu ile ilgili bir etki. Eşit kesitte iki kolon, boyları farklıysa bir aşamaya kadar aynı yükü taşıyabiliyorlar. Ancak uzun olan kolon, yük belli bir seviyeye ulaştığı zaman aniden burkularak kırılıyor. Kısa olan ise betonun kırılma limitine kadar yük taşımaya devam ediyor.
Toplumsal alanda kadın ve erkek arasındaki eşitsizliği dengelemek için kadınlara yönelik bazı pozitif ayrımcılıkların sağlanması gerektiğine inanıyorum. Kadınlar adına yapılması gereken pozitif ayrımcılık, mevcut siyasi ve ekonomik düzenin kadınları da içine alacak şekilde yeniden yapılanmasını zorunlu kılacaktır.
Ülkemize yönelik askeri tehdit dalgalarını ayrıştıralım ve teker teker birlikte göz atalım. Bu sayede dalga dalga seyredecek bir savaş zinciri planlanıyorsa, hangi dalga sıralamasına sahip olunabileceğine dair mantıksal bir temel oluşturalım.
İttihat ve Terakki ile Türk toplum hayatına giren ve kendi “doğrularını” dayatan, baskıcı, sosyal mühendislik esaslı ‘ideolojik devlet’ aygıtı, Cumhuriyet’in ilanıyla birlikte CHP ve sonrasında merkez partilerin çoğunluğu tarafından kabul gören bir anlayış haline gelmiştir. Burada şunu belirtmekte fayda var: İdeolojik devlet, laik pozitivizm üzerine de kurgulanabilir dinci pozitivizmi de esas alabilir. Birinde laik dogmalar, diğerinde dini dogmalar egemendir.
Aydınlanma dönemi filozofları liberal demokrasi anlayışını savunurken eşitlik, özgürlük ve kardeşlik ilkeleri üzerinden tüm toplumun çıkarlarını ön planda tutan yönetimleri önermişlerdir. Böylece, modern Batı toplumlarında seçimlerin demokrasinin temel parametresi olarak kabul edilmesine ve halkın temsiline dayanan bir anlayışla devletin yönetilmesi için parlamenter demokratik sistemin devreye girmesine tanıklık edilmiştir.
Sosyolog Doğan Ergun'un "Kimlikler Kıskacında Ulusal Kişilik"(1) kitabındaki kavramlaştırmasından faydalanmayı uygun buldum. Bunun konuyu bütünlük içinde ele alan bir kavramlaştırma olması dolayısıyla günümüzdeki tartışmalara ışık tutabileceğini değerlendiriyorum.
Enflasyonun, ekonomik durgunluğun söz konusu olduğu mevcut “çoklu krizli dünya düzeninde”, aynı zamanda küresel liderlikten de yoksun olduğumuz bir dönemdeyiz. ABD, 1990’larda yakaladığı tek kutuplu, hegemon liderlik rolünün içini tam manasıyla dolduramadı. Rusya-Ukrayna Savaşıyla birlikte Rusları Doğu Avrupa’da dengeleyecek bir güç oluşumu için Avrupalı müttefiklerini yüreklendirmekle meşgul. Birleşik Amerika, NATO 2022 Madrid Zirvesinde Rusya’yı tehdit ilan etmenin daha da ötesine geçemiyor, aslında geçmek için çaba da harcamıyor.
Evet, bir şef orkestraya çok şey katar. Her şeyden önce eserin çalınmaya başlanacağı anı belirler ve çalınan eserin temposunu ayarlar, mimikleriyle ve jestleriyle çalınan esere kendi yorumunu kattığı için bir anlamda esere can katar. Ancak çalınan eseri tüm orkestra birlikte icra ederler.
Sri Lanka'da yaşananlar, birçok gelişmekte olan ülkede yaşanan krizlerle örtüşmektedir. Öncelikle pandemi sürecinde ülke yönetiminin turizmde yaşanan sıkıntılardan sonra, 2021 yılında alarm veren ekonomik göstergeler hakkında ciddi bir tedbir almayışı, yaşanan krizi derinleştirmiştir.
Hâkim kanaate göre, 9-13. yüzyıllar arasında Kiev Kinezliğinde sınır bekçiliği yaptıkları bilinen Kara-Kalpakların Peçenek-Uz-Berendi karışımı (Berendiler aslında Peçeneklerin bir koludur) olduğu bilinmektedir. Bu ahalinin sonraları Ceyhun nehrinin ağzına giderek yerleştikleri ve bugünkü Kara-Kalpakları teşkil ettikleri anlaşılmaktadır.
Toplumsal yapılar, karmaşık sistemlerdir. Olgular ve unsurlar arasında karşılıklı bağımlılık vardır. Yapının herhangi bir parçasında oluşacak/oluşturulacak küçük değişiklikler, yapının genelinde beklenmedik büyük etkiler yaratabilir. Bu nedenle kamu politikası süreçlerinde kamusal sorun olarak kabul edilen olgunun bütün boyutları, hassasiyetle dikkate alınmalı ve değerlendirilmelidir.
Böylece ortaya kontrollü bir değişimin ürünü olan ve kendisini Cumhuriyetin değerlerinin bir uzantısı olarak gören ‘modern’ kesim ile kontrolsüz değişimle tüm değerleri erozyona uğrayan geniş halk kitleleri arasında, Türk toplumunun kimliğinin ve bilincinin ne olması gerektiğine yönelik ‘çatışmacı ve birbirini sorgulayıcı’ bir kopma yaşanmıştır.
Elbette burada politik bir değerlendirme yapmaya çalışırken, sağlık çalışanlarına yönelen vahşice şiddeti uygulayanların suçluluklarının tartışma götürmez bir gerçek olduğunu da kabul etmemiz gerekir. Ancak öncelikle gerçekleşmesi gereken, kamu görevlilerine yönelen bu şiddetin kamusal bir sorun olarak kabul edilmesidir.
İyi Parti Genel Başkanı Meral Akşener’in, üzerine basa basa vurguladığı “Güçlendirilmiş Parlamenter Sistemi”, Fransa’daki “Yarı-başkanlık Modeli”nin birebir izotopu adeta. Aynen izotop gibi, önerilen model neredeyse aynı kimyasal özelliklere sahip, özgül ağırlıkları biraz farklıca.
Siyasi iktidarlar, devleti mi yoksa halkı mı yönetir? Bazılarınız için bu soru anlamsız gelebilir. Burada akademik yazın da dahil olmak üzere bir kavram karışıklığı yaşandığını düşünüyorum. Sırayla gidersek, devletin var olması için, toprak, halk ve egemenlik unsurlarının bulunması gerekir. Ancak devlet, üst düzey bir siyasal örgütlenme biçimidir. Söz konusu unsurların devletin var olması için bulunması gerekse de, bunlar devlet adını verdiğimiz siyasal örgüte içkin değildir.
İktidar olmanın devletin ve ülkenin nimetlerini "yemek" demek olduğu anlayışı, tüm toplum tabakaları tarafından normalize edilmiştir. Muhalefet olmak da "yemeyin" demek ve bu iktidar zamanında nimetlerden arzu ettikleri şekilde yararlanamayan hoşnutsuz kesimlere, bizi desteklerseniz size de bir gün "yemek" mümkün söylemine indirgenmiştir.
Stratejik araştırma merkezleri, özünde bir düşünce kuruluşu işlevini yürüten organizasyondur. Diğer düşünce kuruluşları gibi, Stratejik Araştırmalar Merkezleri de belirli politikalar, konular veya fikirler etrafında araştırma yapmak için bir grup disiplinlerarası akademisyeni bir araya getiren bir organizasyondur.
Kapitalizmin gelişimine bağlı olarak tarımsal üretimde öncelikle girdilere olan bağımlılık gelişmiştir. Özellikle ikinci dünya savaşı sonrasında dünya ticaretini yönlendirme gücünü eline geçiren ABD, 1960'lı yıllarda "yeşil devrim" olarak adlandırdığı girdilere bağımlı tarımsal üretim kapsamında tohum, gübre ve ilaç pazarına aşama aşama hâkim olmuştur.
“Türkiye G-20’den düşmedi, G-20’de kalmaya devam edecek. Zira “20’ler Grubu” olarak bilinen G-20 için tek kriter ekonomi değil ve dünyanın en büyük 20 ekonomisinden oluşmuyor. Dünyanın en büyük 20 ekonomisinde olan ülkelerin hepsi G-20 üyesi olmadığı gibi tüm G-20 üyeleri de en büyük 20 ekonomiden birisi değil.”
Cumhuriyet, devlet başkanlığının irsî olarak intikal etmediği devlet şekli ve monarşi de devlet başkanlığının irsî olarak intikal ettiği devlet şekli olarak tanımlanabilir. Görüldüğü gibi bu tanımlara göre, cumhuriyet ile monarşi birbirinin karşıt kavramlarıdır. Bu tanımlarda demokrasiye atıf yoktur.
Yazar, gelişmiş ülkelerin insani gelişmişlik endeksinin yüksek olduğunu, gençlerinin geleceklerinin düşündüklerini ve savaştan uzak tutma gayretinde olduklarını savunuyor ve insani yaşat ki devlet de yaşasın diyor. Devletin insanlarına sahip çıkma, zorunlu olmadıkça savaşlara girmeme gibi sorumlulukları olması gerektiğini hatırlatıyor.
Sokrates şöyle diyor: “devletimizde filozoflar kral olmadıkça ya da şu anda kral ya da yönetici dediğimiz kişiler gerçek ve tam anlamıyla kendilerini felsefeye adamadıkça, politik iktidar ve felsefe aynı doğrultuda birleşmedikçe devletteki kötü durum engellenemez.
ABD’nin de ‘istemediği’ bir Başbakan haline gelen İmran Han; Muhalefet ve Ordu tarafından Pakistan’daki kötü gidişatın başlıca sorumlusu olarak gösterilmeye başlanmıştır. İmran Han öncesinde de kronikleşen ekonomik sorunlar, ülkenin ekonomik hayatında büyük bir yapısal iyileştirmeyi gerçekleştirmeden, yapısal reformlar yapmadan, neredeyse çözülmesi imkânsız bir sorun haline gelmiştir.
Dini bütün Cumhurbaşkanı dediler, başörtülü bacım dediler, alnı secdeye değen dediler, miting meydanlarında Kur’an salladılar ama sonunda Asr-ı Saadet'ten Millî Görüş’ten evrile evrile eleştirdikleri "devletle" benzeşmeye başladılar.
Türkiye Cumhuriyeti’ni ve Demokratikleşme tarihimizi anlayabilmek için gerçekten önemli bir aşamanın üzerinden yüz yıl geçmiş. Ülkenin bir kralın veya padişahın başkanlığı altında parlamento tarafından yönetimi demek Meşrutiyet.
Siyasi partiler, yaşanan iletişim teknolojisine ayak uydurarak interneti ve internet teknolojisiyle gelen sosyal medya araçlarını siyasal kampanyalar döneminde çok yoğun olarak kullanmaya başladılar.
Sivil itaatsizlik eyleminde bulunan ilk kişi Sokrates’tir. Sokrates’in yaşamı tanrıları inkâr ettiği gerekçesiyle idama mahkûm edilmesiyle son bulmuştur. Sokrates sonunda idam edileceğini bildiği halde düşüncelerini korkusuzca ifade etmiştir.
Seçim gözlemi, demokrasi, hukukun üstünlüğü, insan haklarının geliştirilmesi ve demokratik seçimlerin geliştirilmesine katkı sunmak amacıyla seçimlerin demokratik bir ortamda gerçekleşmesi, tüm yurttaşların seçme ve seçilme hakkından eşit fırsatlarla yararlanabilmesi içindir. Peki, o halde nedir demokratik seçim?
Atina’nın kadim soylu kral ailelerinden Medontidler soyuna dayanan aristokrat Solon, aynı zamanda ticari faaliyetler sırasında pek çok ülke gezmiş bir tüccardı. Solon zengin bir aileden geliyordu ancak bir nedenden dolayı fakir kalmışlardı. Bu sebeple Solon, geçimini sağlamak için ticari faaliyetler yapmak durumunda kalmıştı.
Yunanistan’ın coğrafi durumu göz önüne alındığında Yunanların başlangıçta ulusal bir birlik kuramama nedenlerini anlamak mümkündür. Birlik kurmaları, ticari faaliyetlerin başlaması ve kültürel alışverişler neticesinde birbirlerini tanımalarıyla gerçekleşmiştir.
2008-2010 yılları arasında Londra’da görev yaptım. Bu süreç içinde sık sık İngiliz Savunma Bakanlığı’na giderdim. Bu ziyaretler, Türkiye’den verilen görevler veya İngiliz makamlarının askeri politikaları ile ilgili olarak tüm ataşeleri bilgilendirmek maksadıyla düzenledikleri mutat faaliyetler gereğiydi.
Batı Karadeniz Sivil Toplumu Birleşiyor Batı Karadeniz reddi mirasta bulunmaya karar vermiştir. Reddettiği bu miras “babaların babalarından alıp oğullarına bıraktığı Fakirlik mirasıdır.” Batı Karadeniz ikinci bir reddi mirasta daha bulunmaktadır. Bu miras ise 7.000 yıldır bir araya gelemediği “ayrılık-iftirak” mirasıdır.
Afetlere bakış açısı insanlık tarihinde bilimin gelişmesine bağlı olarak değişmiştir. İnsanoğlunun bilgi birikiminin yetersiz olduğu zamanlarda afetler doğa üstü güçlere izafe edilirken, bilimsel bilginin gelişmesiyle birlikte, doğa olaylarının sebepleri ve sonuçları anlaşılmaya başlamıştır.
İsterseniz, “kontrol ve denetleme gücü bu kadar yüksek olan ve icra makamı olarak halkına hizmet etmesi beklenen devlet gücünün, kendi yanlışlarını görmemesi mümkün olabilir mi?” sorusunu bir düşünelim...
Afganistan deneyimim, Allah adı kullanarak Allah’ın hükümlerinin ihlal edildiği, anayasanın ise esamesinin bile okunmadığı başarısız bir devlet modelinin nasıl olabileceğini tanıttı. Zira anlatılan ve yapıldığı iddia edilen öyle şeyler vardı ki, bunlar evrensel ahlaka ya da dini kurallara uymamakta,
Sivil toplum kavramı, siyaset biliminin temel kavramları arasında sayılır. Siyasal düşünce akımlarının gelişimine paralel bir şekilde, sivil toplum anlayışı da özellikle sanayi devrimleriyle birlikte ortaya çıkan yeni toplumsal ve siyasal arayışların sonucunda günümüzdeki çağdaş anlamına kavuşmuştur.
Türkiye Cumhuriyeti’nde siyasi parti sayısı her geçen gün artıyor. 24 Haziran 2021 tarihinde 106 olan siyasi parti sayısı, iki ay sonra 116 olarak açıklandı. Aralık ayı ortasına doğru kurulan
Kaynağı antik Yunan olup Fransızcadan dilimize geçen bir kelime olan “retorik hakkında Türk Dil Kurumu Sözlüğünde iki açıklama bulunmaktadır: Retorik; - Edebiyatta kullanılmakta olan hitabet sanatı ile güzel söz söyleme eylemi - Söz sanatları ile alakalı inceleme yapmakta olan bilim dalı, yani belagat.
Covid 19 pandemisiyle mücadele sürecinde, diğer küresel riskler bir süreliğine arka planda kalmıştır. Bununla birlikte, salgının kısmen kontrol altına alındığı şu günlerde, dünya genelindeki diğer küresel riskler tekrar görünür hale gelmeye başlamışlardır. Pandemi genel bir ekonomik durgunluğa ve geleceğe yönelik belirsizliğe neden olmuşsa da bu geçici durum aşılmak üzeredir. Uluslararası sistemde yer alan önemli aktörler, tekrar eski klasik uluslararası sorunlara odaklarını döndürmüşlerdir.
Öncelikle Müslümanların çağlarını doğru algılayıp yaşamaların önündeki en büyük engelin tespiti gerekir. Bu, Müslüman toplumların yaşadıkları tarihin ve o tarih içinde yarattıkları kültürün ayrı olduğu gerçeğini unutarak, bu ayırımı analiz edecek yerde, onunla hiçbir alakası olmayan ve menkıbelere dayanan yanlış ve deforme edilmiş bir tarih bilinci üretilmesinden kaynaklanmaktadır.
Orta Asya Türk tarihi uzun bir süre sisler ardında kalmış ve ancak Çin, Sasani ve Doğu Roma gibi devletlerin kayıtlarından takip edilebilmiştir. Çünkü Orta Asya’da kurulup yıkılmış olan Türk devletlerine ait herhangi bir arşiv bulunmadığı gibi 19. yüzyıla kadar üzerinde yazı bulunan ve Türklere ait olduğu anlaşılan bir anıt da tespit edilememiştir. Bu sebeple, Türklerin bir alfabesi olmadığı ve hatta yazıyı kullanmadıkları düşünülmüştür. Ancak bu durum 19. yüzyılın sonlarında yaşanan keşifler ile değişmiştir.
Nereden nereye? Öyle değil mi, sevgili okurlar? Kıbrıs Barış Harekâtı üzerinden tamı tamına 47 yıl beş ay; “Otonom Kıbrıs Türk Yönetimi” nin kuruluşundan 46 yıl 48 gün; “Kıbrıs Türk Federe Devleti” nin kuruluşunun üzerinden 46 yıl 9 ay; meşruiyeti günümüzde de devam eden “Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti” (KKTC)’nin kuruluşu üzerinden de tamı tamına 38 yıl beş gün geçmiş.
Türkiye Cumhuriyeti jeopolitik açıdan kadim dünyanın kalbi (hinterland) durumunda olan Anadolu’yu merkez alarak kuruldu. Yeni devletin hazırlıklarını, kökeni Tanzimat ve Islahat fermanlarına kadar giden, I ve II. Meşrutiyet ilanlarıyla ivme kazanan bir süreç içinde görmek mümkündür. “Millî Edebiyat: Yeni Lisan, Yeni Devlet” diyebileceğimiz süreç ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşun teorik ayağı tamamlanmıştır. 1923 yılında “Yeter Söz Türkler’in ilkesiyle kuruldu.
Yükselen Yenilikçilik Yükselen yenilikçiliğin en büyük özelliği onun uygulanmak zorunda olmasıdır. Zira gelişim faydaya uygulama ile çevrilir. Bilgi toplumuna ve bilgi ekonomisine doğru evrilen bir dünyada, özellikle bilim ve teknolojideki gelişme sürecinin toplumsal faydaya çevrilmesi, yani “yenilikçilik süreci”, toplumların geleceğini belirleyen en önemli unsur haline gelmiştir
Bu yazıyı yaklaşık on yıl kadar önce kaleme almıştım. Bugünlerde bir vesile ile Farabi’nin felsefesini tekrar inceleme gereği duydum. Bu çerçevede, Başkanlık konusuna yönelik düşüncelerimi Farabi okumalarıyla birlikte burada tekrar sizlerle paylaşmak istedim.
Monarşi, en öz ifadesiyle tek kişinin yönetimi anlamına gelir. İktidarın tek kişiye ait olduğu düzen olup; tarih boyunca krallık, padişahlık, sultanlık gibi çeşitli isimlendirmelerle ifade edilmiştir.
Bir ülkedeki havadan yangınlara müdahale yöntemleri, sahip olunan kaynaklara, kullanılacak uçak, helikopter, insansız hava araçları, uydu benzeri platformların yanında bu platformların sayısı, sahip olduğu yetenek ve yetkinlikler, örneğin uçak ve helikopterler için su taşıma kapasiteleri, yangına müdahale edecek ekiplerin planlamalarını, uygulamalarını belirlemektedir.
Covid-19 tedbirleri nedeniyle evlerine zorunlu olarak hapsolan insanımız, Temmuz sıcağında deniz kenarlarına hücum etti. Biraz rahatlamak için denizine girdi, serinlemeye çalıştı. Serinlemek bizim insanımız için mümkün mü?Covid-19 tedbirleri nedeniyle evlerine zorunlu olarak hapsolan insanımız, Temmuz sıcağında deniz kenarlarına hücum etti. Biraz rahatlamak için denizine girdi, serinlemeye çalıştı. Serinlemek bizim insanımız için mümkün mü?
Amerika Birleşik Devletleri, dünya sahnesine başat bir güç olarak 1890’larda adım atmıştır. Ülkenin kurucu babalarının yazdığı Amerikan felsefesi, ‘seçilmiş insanların’ ülkesinde yükselecek Amerikan gücünün, tüm dünyada Amerikan rüyasının gerçekleştirilmesine hizmet etmesi temeline oturtulmuştur.
Eylül 2021’in son gününe “Demokrasinin Tarihi ve Türkiye’de Demokrasi Kültürü” Webinarı ile girdim. Düzenleyen uluslararası bir STK. 70. Yıl etkinliği kapsamında programlanmış.
Demokrasi halkın iradesidir. Halkın iradesi meclise yansıdığı ölçüde anlam kazanır. Yansımış gibi görünmemelidir. Yoksa yıkıcı bir yanılsamadan öteye gidemez.
Harvard\'tan sınıf arkadaşım şöyle bir mesaj attı: “Bugüne kadar Amerika’da, Almanya’da, Hollanda’da, İngiltere’de hep Batılı yönetim ve yönetişim örnekleri gördün. Şimdi doğuya da yönel. Brunei Darüsselam üniversitesinde “İslami Yönetişim” programı var.