Haberler 11.09.2012 - 11:03
Kuzey Carolina Eyalet Üniversitesi’nde yapılan bir araştırma, plastik şişelerin ve konservelerin üretiminde kullanılan Bisphenol A (BPA) isimli kimyasal maddenin, aşırı kaygı ve endişe hali olan anksiyete bozukluğuna sebep olduğunu ortaya çıkardı. Ancak yapılan deneyde, soya açısından zengin beslenmenin bu etkileri azaltabileceğini gösteren sonuçlar alındı. BPA, çeşitli polikarbonat plastikleri ve epoksi reçinesinde olduğu gibi, gıda depoları da dahil bazı tüketici ürünlerinde de kullanılan bir kimyasal madde.
Plos One adlı dergide yayımlanan makalenin başyazarı Dr. Heather Patisaul, yapılan araştırmayla ilgili olarak, “BPA’nın bazı türlerde anksiyeteye sebep olabileceğini biliyorduk, ancak bunun neden ve nasıl ortaya çıktığını araştırmak istedik” dedi.
Yapılan araştırmada, bir grup fare anne karnında, süt emme döneminde ve ergenlikleri boyunca düşük dozda BPA’ya maruz bırakıldı. Bu gruptakilerin bir kısmı sadece soya ile beslenirken, diğer gruba soyasız bir diyet uygulandı. BPA’ya maruz bırakılmayan ikinci grupta ise farelerin bir kısmı soya ile, diğer kısmı soyasız beslendi.
BPA’ya maruz bırakılan farelerden alınan kan örnekleri, bu gruptakilerin vücudunda, insanlarda bulunana yakın bir oranda BPA bulunduğunu gösterdi. Soya ile beslenen farelere yapılan kan testinde ise bitkilerde bulunan östrojen benzeri bir kimyasal olan ‘jenistein’e rastlandı. Farelerin kanındaki jenistein seviyesinin, vejetaryenlerin ve sürekli soya ürünleri tüketen insanların kanındaki jenistein seviyesiyle aynı aralıkta olduğu tespit edildi.
SOYASIZ KALINCA GERGİNLEŞTİLER
BPA’ya maruz bırakılıp soyasız diyet uygulanmış olan hem dişi hem erkek ergen farelerde, anKsiyete seviyesinin daha yüksek olduğu ortaya çıktı. Araştırmacılar, yükselen anksiyete seviyesinin ilk defa beyindeki gen ifadesi değişimine bağlı olduğunu tespit etti.
Araştırmada, davranışsal değişikliklerin, beynin korku ve stresi ifade etmede rol oynayan kısmı amigdaladaki gen idafesinin değişmesiyle bağlantılı olduğu sonucuna varıldı. Değişen iki genin östrojen reseptör beta ve melanokortin-4 reseptörleri olduğu görüldü. Bu iki genin ifadesinin değişmesiyle, sosyal davranışlarla bağlantılı bir sinir taşıyıcı olan oksitosin adlı hormonun salgısında azalma olduğu saptandı. Oksitosin, sosyal davranışlar bağlantılı olan bir hormon ve sinir ileticisi.
Deneyin sonucunda, BPA’ya maruz kalmış olan, ancak soyaya dayalı diyet uygulanan farelerde, anksiyete bozukluğu olmadığı gözlemlendi. Bu durumdan yola çıkarak, soya açısından zengin diyetlerin BPA’nın etkilerini azaltabiliyor olabileceği ileri sürüldü.
Dr. Patisaul, soyanın etkileriyle ilgili, “Soyada bulunan bitkilere özgü fitoöstrojenler, hormonları düzenleyen endokrin sistemini etkileyebiliyor... Bu fitoöstrojen hormonlarının BPA’nın etkilerini azaltıp azaltmayacağı ya da bambaşka bir etkisinin olup olmadığı kesin olarak bilinmiyor. Yeni araştırmalarda bu soruya cevap bulmayı umuyoruz”açıklamasını yaptı.