İslamî Analiz/Haber Merkezi
Cenevre-2’nin ikinci tur görüşmeleri devam ediyor. Rejim heyeti, “önce terörle mücadele, sonra geçiş yönetimi” derken; muhalifler, “önce geçiş yönetimi, sonra terörle mücadele” diyor.
Dün yaşanan gelişmelerin ve yapılan açıklamaların kısa bir özeti şöyle:
Masadan Şam’a canlı yayın
Hükümet heyeti müzakere masasındaki görüşmeleri anında Şam ile paylaştı. Tartışmalar sürerken açık olan bilgisayarlardan görüntülü bir biçimde Şam'dan askeri istihbarat başkanı Ali Memluk ve hatta zaman zaman doğrudan Beşşar Esed ile görüşüldüğü aktarıldı. Muhalefet ise müzakere masasından Şam'a yapılan böylesi bir "canlı yayın"a itiraz etti.
Kürtler taleplerinin gündeme gelmesini istiyor
Kürt temsilciler ile muhalefet arasında Cenevre görüşmelerinde Kürtlerin taleplerinin resmi gündeme alınıp alınmaması konusunda tartışma yaşandı. Kürtler taleplerinin bir an önce resmi olarak Cenevre gündemine alınmasını isterken, ana akım muhalefet şimdilik genel konuların konuşulduğunu ve azınlık haklarının konuşulması için henüz erken olduğunu söyledi. Kürtler, Türkmen ve Suryani gibi diğer azınlıkları temsil eden delegelerle görüşüp bu konuda destek istediler. Şayet Kürtlerin talepleri kabul edilmezse Türkmenler, Suryaniler ve diğer azınlıkların haklarının da tehlikeye gireceğini söylediler. Türkmen ve Süryaniler Kürtlerin taleplerine destek verdiler. Bunun üzerine muhalif delegasyon Kürtlerin ve diğer azınlıkların taleplerini Cenevre'deki resmi gündemlerine aldılar.
Üçlü görüşme
13 Şubat Perşembe günü öğleden sonra BM ve Arap Birliği Suriye Özel Temsilcisi Lahdar Brahimi, ABD Dışişleri Bakan Yardımcısı Wendy Sherman ve Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Gennady Gattilov arasında üçlü görüşme yaptı.
SMDK Sözcüsü Luay Safi:
"Bugün geçiş süreci ile ilgili Brahimi'ye belgemizi sunduk. Belgemizde Suriye halkının güvenliği ve birliğin korunması, şiddetin durdurulması, tutukluların serbest bırakılması, şiddete bulaşmış suçluların yargılanması, devlet müesseselerinin korunması, ülkenin yeniden imar edilmesi ve ekonominin düzeltilmesi için geçiş yönetiminin her iki tarafın da kabul edebileceği isimlerden oluşturulmasını önerdik. Rejim tarafının buna destek vermesini bekliyoruz ancak bu konuda henüz bir şey söylemediler. Dün olduğu gibi bugün de sadece terör konusunu gündeme getirdiler. Burada BM, Rusya ve ABD'nin bunu görüp rejime baskı yapmasını bekliyoruz. Geçiş hükümetinde asla savaş suçu işlemiş bir kimse bulunamaz. Cenevre görüşmelerinin en önemli işlevi geçiş hükümetine gidecek süreci başlatmasıdır. Hükümet muhalefeti bazı katliamlarla suçlayan bir belge sundu bugün. Biz de buna karşılık BM tarafından hazırlanan raporları gösterdik. Bu raporlar o katliamları muhalefetin değil, rejimin yaptığını ortaya koyuyor. Mean'da bir katliam yapıldığı iddiası var. Biz buraya uluslararası bir gözlemci grubunun girip iddia edildiği gibi bir katliam olup olmadığını denetlemesini istiyoruz. Yönetim bu konuda gerçekleri saklıyor. Ruslarla en son temasımız SMDK Başkanı Ahmet Carba'nın Moskova ziyaretinde oldu. Sonrasında bir görüşmemiz olmadı. Rusya'nın Cenevre 1 Nihai Kararları'nın uygulanması için rejime baskı yapmasını istiyoruz. Yarın yüz yüze görüşüp görüşmeyeceğimiz şimdilik belli değil. Çünkü rejim müzakere salonunda içeriğini açıklamak istemediğim bazı sorunlar çıkarıyor. Umarım Brahimi bunları size anlatır."
Suriye Dışişleri Bakanı Faysal Mikdad:
"Muhalefet Cenevre'deki programa uygun olmayan bir çalışma yürütüyor. Bugün terör konusunu konuşmamız gerekirken, muhalefet geçiş yönetimi ile ilgili bir belge sundu. Bu, görüşmeleri asıl mecrasından çıkarmaya yöneliktir. Biz Cenevre 1 Nihai Kararları'na bağlıyız ve bu kararların belirtilen sıralamaya göre konuşulmasını istiyoruz. Cenevre 1 kararlarının da öngördüğü gibi ilk madde terörün durdurulmasıdır. Bu sıralamanın dışında çalışma yürütülemez. Her şey usulüne uygun olmalı, öncelikle terör konuşulmalı. Muhalefetin geçiş yönetimi ile ilgili sunduğu belge bir hayal ürünü. Şu aşamada geçiş yönetimi çağrısı yapmak Cenevre 1 Kararları'nı katletmektir. Bu nihai kararlar zaten çalışma planının nasıl olacağını ortaya koyuyor. Biz bugün ayrıca muhalefetin yalanladığı Mean katliamını kanıtlayan bir belgeyi Brahimi'ye sunduk. ABD'nin ve Rusya'nın tutumu zaten belli. BM, Rusya Ve ABD arasında yarın gerçekleşecek üçlü görüşmelerle ilgili konuşmak istemiyorum."
Türkiye ile ilgili soruya verdiği cevap:
Erdoğan yönetimi teröre destek veriyor. Bu nedenle de onu uluslararası toplumun meşru bir parçası olarak görmüyoruz. Aynı şekilde teröre destek veren diğer ülkeleri de meşru muhataplar olarak kabul etmiyoruz. Teröre desteklerini bir an önce çekmeleri gerekir.”