Kırım Tatar halkının sürgün yerlerinden anavatanı Kırım’a dönüş mücadelesinde büyük rol oynayan Kırım Tatarlarının büyük dostu, dünyaca ünlü bilim adamı, insan hakları savunucusu Andrey Saharov’un da kurucuları arasında bulunduğu ve Sovyetler Birliği’nde olan siyasi baskıları araştırmak amacıyla kurulan Rusya merkezli Uluslararası Memorial Derneği bünyesinde kurulan Memorial İnsan Hakları Merkezi, “26 Şubat davası” kapsamında yargılanan Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Ahtem Çiygöz, Ali Asanov ve Mustafa Degermenci’yi siyasi tutuklular olarak kabul etti.
Memorial İnsan Hakları Merkezi’nin açıklamasında, “Birbirine karşı çıkan her iki tarafın da eşit düzeyde şiddet kullanmasına rağmen sadece Euromeydan’ı destekleyen Kırım Tatar Milli Meclisi temsilcilerinin takibata uğradığı göz önünde bulundurulursa takibatın siyasi nitelik taşıdığı son derece açık oluyor” denildi.
Hak savunucuları, Rus soruşturmasının 79 kurban arasında en azından 2 Rusya vatandaşının olduğundan faydalandığını, ancak söz konusu kişilerin tıbbi yardım için başvurmadığını, bundan dolayı gerçek zararın bilinmediğini kaydetti.
Rus soruşturmasının “26 Şubat davası” kapsamında gözaltına alınan kişileri, Ukrayna devlet organına zarar getirmekle ve Ukrayna İçişleri Bakanlığı temsilcilerinin taleplerine itaat etmemekle suçladığını belirten insan hakları savunucuları, “Ayrıca gözaltına alınanlar miting ile ilgili Ukrayna yasalarını ihlal etmekle suçlanıyor, bu da Rus soruşturmasının, Ukrayna egemenliğini tamamen görmezden geldiğini gösteriyor” dedi.
Memorial İnsan Hakları Merkezi’nin insan hakları savunucuları, “26 Şubat davası” kapsamında gözaltına alınan Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Ahtem Çiygöz’e 8 yıldan 15 yıla kadar hapis cezası, Ali Asanov, Mustafa Degermenci ve “26 Şubat davası” kapsamında gözaltına alınan ama teminatla serbest bırakılan Eskender Kantemirov, Eskender Emirvaliyev, Arsen Yunusov’a 8 yıla kadar hapis cezası verilebileceğini belirtti.
26 Şubat 2014 tarihinde Kırım Parlamentosu önünde Kırım Tatar Milli Meclisi ve Rus Birliği (Russkoye Yedinstvo) Partisi’nin karşı karşıya geldiği büyük miting yapıldı. Ukrayna'nın toprak bütünlüğünü savunan yaklaşık 10 bin Kırım Tatarı, parlamentonun Kırım’ın Ukrayna’dan ayrılması ile ilgili kararları kabul etmesini önlemek ve Ukrayna'nın bütünlüğünü desteklemek için mitinge katıldı. Rusya yanlısı teşkilatların yaklaşık 3-4 bin temsilcisi Kırım’ın Rusya’ya bağlamasını istemişti.
Kırım Tatar Milli Meclisi Başkan Yardımcısı Ahtem Çiygöz, 26 Şubat 2014 tarihinde Kırım Özerk Cumhuriyeti Parlamentosu önünde miting organize etmek suçuyla 29 Ocak’ta gözaltına alınmıştı. “26 Şubat davası” kapsamında gözaltına alınan diğer Kırım Tatarları da “toplu eyleme katılmakla” suçlanıyor.
Kırım’ın Rus yönetimi Yüksek Mahkemesi, 25 Ocak tarihinde yaptığı duruşmada, KTMM Başkan Yardımcısı Ahtem Çiygöz, Kırım Tatar aktivistleri Mustafa Degermenci ve Ali Asanov’un tutukluluk süreleri 8 Mart’a kadar uzattı.
15 Şubat tarihinde yapılan duruşmada ise Kırım’ın Rus yönetimi Yüksek Mahkemesi, eksiklerinin tamamlanması için iddianameyi savcıya gönderme kararını kabul etti.
Sovyetler Birliği’nde olan siyasi baskıları araştırmak amacıyla kurulan Rusya merkezli Uluslararası Memorial Derneği, daha sonra Rusya, Almanya, Kazakistan, Letonya, Ermenistan, Gürcistan ve Ukrayna’da faaliyet gösteren ve araştırma, insan haklarının korunması ve bilgilendirme alanlarında çalışmalar yürüten teşkilatları aynı çatı altında toplayan dernek haline geldi. Derneğin kurucularından biri de Kırım Tatar halkının sürgün yerlerinden anavatanı Kırım’a dönüş mücadelesinde büyük rol oynayan Kırım Tatarlarının büyük dostu, dünyaca ünlü bilim adamı, insan hakları savunucusu Andrey Saharov idi.
1991 yılında Derneğin insan haklarını koruma faaliyetlerinin organizasyonu ve koordinasyonu amacıyla Memorial İnsan Hakları Merkezi kuruldu.
QHA