DUVAR - Ankara'daki asbest tehlikesiyle ilgili bir uyarı Toraks Derneği Başkanı Prof. Dr. Ali Fuat Kalyoncu'dan geldi. Kalyoncu, Ankara'da yıllardır atıl durumda olan ve içinde kanserojen madde asbest bulunan Maltepe Havagazı Fabrikası'nın usulüne uygun sökülmesi gerektiğini söyledi. Kalyoncu, "Bu iş usulüne uygun yapılmazsa sadece söküm sırasında çalışanların sağlığı tehdit altında kalmayacak, serbest liflerinin yayıldığı yakın çevrede yaşayanlar için de risk oluşacak" dedi.
'1980 ÖNCESİ YAPILAN BİNALAR RİSKLİ'
Birçok ülkede 1980 öncesi yapılan tüm binaların asbest açısından riskli kabul edildiğini hatırlatan Prof. Dr. Ali Kalyoncu, şunları anlattı: "İnsan sağlığını önceleyen bazı ülkeler daha temkinli davranarak bu tarihi 2000 yılı ve öncesi olarak dikkate almaktadırlar. Ülkemizde de asbest kullanımının 2010 yılı itibariyle yasaklandığı göz önüne alınırsa, eski binalarda asbest riski yabana atılamayacağı aşikardır."
AKCİĞER KANSERİNE NEDEN OLUYOR
Asbest'in, lifli yapıda inorganik bir madde olduğunu belirten Prof. Dr Ali Fuat Kalyoncu, şu bilgileri verdi: "İnsan vücuduna genellikle solunum yoluyla girmekte ve başta akciğer olmak üzere birçok organda kanser dahil pek çok sağlık sorununa yol açabilmektedir. En sık karşılaşılan sağlık sorunları akciğerin katılaşmasına yol açan asbestozis hastalığı, akciğer kanseri ve malin mezotelyoma olarak adlandırılan akciğer zarı kanseridir. Asbest solunduktan sonra etkisi hemen ortaya çıkmadığı, hastalık oluşumu için yaklaşık 10-40 yıl gibi bir süreç gerektirdiği için başlangıçta tehlikenin farkına varılamamaktadır."
'RİSK YABANA ATILAMAZ'
Prof. Dr. Kalyoncu, asbestli binaların mutlaka usulüne uygun şekilde söküm yapılması gerektiğine dikkat çekti. Kalyoncu, "Eski binalardaki yoğun asbest içeriği nedeniyle, eğer usulüne uygun söküm yapılmaz ise, sadece söküm sırasında çalışanların sağlığını tehdit etmekle kalmayıp, asbest liflerinin yayıldığı yakın çevrede yaşayanlar için de risk oluşturabilmektedir. Birçok ülkede 1980 öncesi yapılan tüm binalar asbest açısından riskli kabul edilirken, insan sağlığını önceleyen bazı ülkeler daha temkinli davranarak bu tarihi 2000 yılı ve öncesi olarak dikkate almaktadırlar. Ülkemizde de Asbest kullanımının 2010 yılı itibariyle yasaklandığı göz önüne alınırsa eski binalarda asbest riski yabana atılamayacağı aşikardır."
'ISLATMA UYGUN YAPILMAZSA RİSK YARATIR'
Prof. Dr. Kalyoncu, ilgili yönetmelikte belirtildiği gibi sökümlerin deneyimli uzmanlar gözetiminde yine bu konuda uzman çalışanlar tarafından belirli şartlara riayet edilerek yapılması gerektiğini söyledi. Kalyoncu, şöyle dedi: "Çevreye asbest liflerinin yayılımı engellenmelidir. Bu tür binalarda öncelikle asbest bulunan alanlar belirlenmeli, mümkün olduğu kadar bu asbest içeriği (uygun elbise, koruyucu maske, havalandırma, negatif basınç gibi çalışan sağlığını koruyucu önlemlere dikkat edilerek) temizlenmeli; çıkarılan asbestli malzeme özel kapalı ambalajlarda taşınmalı; yine asbest için özel hazırlanmış hafriyat alanlarına dökülmeli; sonrasında da olası bir yayılımı engellemek için bina uygun şekilde ıslatılarak yıkım gerçekleştirilmelidir. Islatma işlemi de uygun yapılmazsa asbestli içerik akan suyla çevreye yayılabilir ve kuruduktan sonra yine çevredekiler açısından zararlı olabilir."
GÖKÇEK: YIKIMI UZMAN EKİP GERÇEKLEŞTİRECEK
Ankara Büyükşehir Belediye Başkanı Melih Gökçek ise, Maltepe Havagazı Fabrikası'nı yıkmak için çalışmalara başladıklarını ve özel ihale edilen uzman bir ekibin gerçekleştireceğini açıkladı. Gökçek, bu konuda her türlü önlem alındığını, sökülen parçaların imha için özel poşetlerle ve özel TIR'larla İzmit'e götürüleceğini bildirdi. Gökçek, işlemlerle ilgili olarak, 'Ankara'yı ileride maruz kalınacak bir sıkıntıdan, sızıntıdan korumak için yapılan bir operasyon" dedi.
Fabrikanın yıkımıyla ilgili ve yapılan işlemlerle ilgili fotoğrafları gösteren Başkan Gökçek, şunları söyledi: "Oradaki mevcut asbest kaçağının bir an önce ortadan kaldırılması kurul kararıyla alındı. Orası şimdi, gerekli teknik özelliklere uyulmak kaydıyla ortadan kaldırılıyor. Bunu özel ihale ettik. Bu konuda ehliyetli olan bir firma vardı, o girdi. O firma özellikle burada bu işleri yaparken de özel kıyafetler giyerek yapıyor. Ayrıca üzerine özel bir file geriliyor ve brandalarla kapatılıyor, herhangi bir kaçak olmaması için. Daha sonra buradaki borular kesildikten sonra, önü ve arkası tamamen özel naylonlarla hava almayacak tarzda kapatılacak." (ANKARA/DHA)