Kars Arkeoloji Müzesi, Kars ile birlikte Ardahan, Iğdır, Ağrı illerinin taşınabilir kültür varlıklarının da toplandığı bir bölge müzesi olması sebebiyle oldukça zengindir. Hemen hemen her döneme ve kültüre ait arkeolojik eserleri Kars Müzesi vitrinlerinde görmek mümkündür. Müzeler belirli bir bölgenin kültür aynalarıdır.
Yılan Başlı Bilezik
Bilezik
Bu sebeple müzelerin teşhir ve depo kısımlarına bakıldığı zaman o bölgenin geçmişinin de yansıması görülmektedir. Bu sebeple Kars Müzesi, Kuzeydoğu Anadolu bölgesinin tarihsel, kültürel ve arkeolojik geçmişini çok iyi bir şekilde yansıtmaktadır. Müzelerde belirtildiği üzere hemen her kültür ve döneme ait olan arkeolojik eserleri görmek mümkündür. Mutfak kapları, ölü armağanları, gündelik hayatta kullanılan takılar, dini ritüellerde kullanılan araç gereçler, savaş aletleri gibi konu başlıkları ilk akla gelenlerdir. Biz bu yazımızda Kars Arkeoloji Müzesi’nde buluna kadın eserleri üzerinden geçmiş dönemlerde takı sanatını yansıtmaya çalışacağız.
Kültür ve Medeniyetler ilerledikçe, bilimin de gelişmesiyle insan ile alakalı ne varsa onların da geliştiği bilinmektedir. Ancak bazen seri üretim yapılan bazı sanat dallarının ortaya çıkardığı ürünlerde estetik ve sanatsal bir seyir keyfinin azaldığı görülmektedir. Hitit çömlekleri bunun için iyi bir örnektir. Hitit kültürünün krallık döneminde yapılan çanak çömlekleri ile imparatorluk döneminde yapılan çanak çömlekleri arasında estetik ve kalite anlamda gerileme bulunmaktadır.
Fibula Elbise İğnesi
Resim sanatı gibi bazı sanat dalları bunun dışındadır. Keza resim sanatı eski zamanlarda olduğu gibi yine bir tuval üzerinde el emeği ile betimlemeyi gerektiren bir emek sürecinden geçmektedir. Takı sanatı da bu kısmen bu gruba dâhil edilebilir. Dökme kalıp şeklinde seri üretimin Eski Çağ’da da olduğu düşünülürse takı sanatı ile ilgili konseptin uzun zamandır aynı kaldığı görülmektedir. Kars Arkeoloji Müzesi’nde tespit edebildiğimiz takılar ana hatlarıyla şöyle gruplanabilir; bilezikler, saç ve giysi iğneleri, makyaj takımı ve boncuklar.
Makyaj Takımı
Saç ve giysi iğneleri özellikle Urartu Krallığı döneminde kadın ve erkekler tarafından da kullanılmış bir takıdır. Bazen saçları tutturmak için bazen ise elbiseleri tutturmak için kullanılırdı. Elbise iğnelerinin fibula ismi ile bilinen örnekleri de bulunmaktadır. Bunlar bugün broş olarak adlandırdığımız takılardır.
Saç ve Giysi İğneleri