Soğuk havalarda kalp krizi riski artar mı? Kalp sorunu olanlar kar-kışta ve soğuk havada dışarı çıkabilir mi? Soğukta neden titreriz? Bu konuda yanlış bilinen bazı doğrular var. İşte Kalp Cerrahı Bülent Polat bu konuyla ilgili çok önemli açıklamalar yaptı.
Doktor Bülent Polat, Twitter üzerinden çok merak edilen sorulara cevap vererek doğru bilenen yanlışları sıraladı. İşte o açıklamalar:
*Söylesem tesiri olur mu bilmem ama susmaya da gönül razı olmuyor:) Karşımıza çıkan yanlış bilgileri düzeltmek kaçınılmaz. En son, soğuk hava-kalp krizi ilişkisi. Şöyle ki: 1-“Soğukta vücutta su ve tuz tutulumu artar, bu da kalp krizi riskini artırır.” Yanlış. Hiç alâkası yok.
*-Soğukta vücutta su ve tuz tutulumu artmaz.
-Ayrıca su ve tuz tutulumunun artması da kalp krizine neden olmaz, ancak hastada eğer varsa kalp yetersizliği bulgularını ağırlaştırabilir.
2-“Soğukta kalp damarları büzüşmeye ve krize meyilli oluyor.”
Yanlış.
Hiç alâkası yok.
*Soğuk da olsa vücut iç sıcaklığı 36,5*C hiç değişmediği için kalp damarları büzülmez, krize meyilli olmaz.
Peki, doğrusu ne?
Soğuk havada efor yaparken kalp krizi riskinin yüksek olduğu doğru.
Bu, sağlıklı insanlar için değil, kalbinde zaten hastalığı var olanlar için böyle.
*Mekanizması şu:
Soğukta kalp damarları değil ama dış ortamla yakın temas halindeki vücut damarları büzülür, daralır (Vasokonstriksiyon).
Bu durum kalbin pompa yaparken önündeki direnci artırır, kalp daha güçlü kasılmak zorunda kalır, iş yükü ve oksijen tüketimi artar.
*Damarların büzülmesi sonucu içlerindeki kan miktarı azalıp kalbe daha çok kan döneceği için kalbin iş yükü ve oksijen tüketimi bu sebeple de artar.
*Bu aşamada 2 olay söz konusu:
-Zaten koroner damarlarda darlık varsa bu artan oksijen tüketimi krize neden olabilir.
-Kalp böylesi güçlü pompa yaparken damarda darlık yapan plak yerinden koparak damarı tıkayabilir.
Soğukta ağır efor yapılıyorsa bu riskler artıyor.
*Buradan biraz daha devam edelim soğukta vücutta neler oluyor konusuna. Önce yine bir yanlışı düzeltelim: -“Soğukta akciğerleri korumak için bronşlar büzüşür, bu da vücuda oksijen girişini azaltır.” Bu cümle doğru değil, bu yüzden oksijen azalması söz konusu olmaz. Tam tersi:
*Soğukta havanın viskozitesi azalır, yani akıcılığı artar, hava daha kolay akciğerlere girer, çıkar, solunum kolaylaşır. Oksijen düşüklüğü de olmaz.
Soğukta neden titreriz?
*Soğukta vücudun en önemli sorunu, mücadelesi, vücut sıcaklığını 36,5* de sabit tutabilmesi içindir. Bu neden önemli? Çünkü tüm biyolojik süreçler, kimyasal reaksiyonlar için ideal sıcaklık budur, sabit korunması gerekir, yoksa yaşam olmaz. Vücut bu amaçla 2 mekanizmaya başvurur:
*1-Vücut içinde Isı üretimini artırmak, 2-Vücut dışına Isı kaybını azaltmak. 1-Isı üretimini artırmak için kaslar titreme yoluyla çalıştırılır, metabolizma hızlanır. Kas hücrelerinde glikoz yakılarak bol ATP üretilir, böylece kasılmalar için gerekli enerji sağlanır.
*Bu süreçte yan ürün olarak ortaya çıkan ISI, vücut sıcaklığını artıracaktır. Yani vücut, kasları titreterek çalıştırıp enerji tüketmek pahasına ısı üreterek sıcaklığını artırıyor. Soğukta titrememizin nedeni bu:)
*2-Isı kaybını azaltmak da çok önemli tabii. Bu amaçla dış ortamla temas halinde olan tüm vücut damarları büzülür, daraltılır, içlerinden geçen kan miktarı azaltılır. Böylece oralardan geçen sıcak kanın ısı kaybetmesi önlenir. Bu durum üşüme hissini daha da artırır tabii.
*Şimdi başa dönüyoruz. İşte vücudun aldığı bu iki önlem, yani titreme ve metabolizma hızlanması ile damar büzülmeleri, kalbin iş yükünü, oksijen tüketimini artırır. Altta yatan gizli ya da bilinen bir kalp damar hastalığı varsa eğer, bu belirginleşir, kriz oluşturabilir.