Etkinlikler
İstanbul Sanayi Odası, Katar Ülke Günü Etkinliği Düzenledi
- 07.07.2021
- Etkinlikler
İstanbul Sanayi Odası (İSO), Orta Doğu’nun güçlü ekonomilerinden Katar’daki fırsatları ele almak amacıyla Katar Ülke Günü & Ticaret ve Yatırım Fırsatları etkinliği düzenledi. Video konferans yöntemiyle İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan’ın ev sahipliğinde yapılan etkinliğe Katar’ın İstanbul Başkonsolosu Mansoor bin Abdulla Al-Sulaitin ve Türkiye’nin Doha Büyükelçiliği Birinci Müsteşarı Mert Özmert de katıldı. Etkinliğe Katar’daki iş ve yatırım fırsatlarını değerlendirmek isteyen çok sayıda sanayici ve iş insanı da ilgi gösterdi.
Toplantının açılışında konuşan İSO Yönetim Kurulu Başkanı Erdal Bahçıvan, Katar ve Türkiye arasında gelişen ilişkilerin başta ekonomi ve savunma olmak üzere birçok açıdan giderek ivme kazandığını söyledi. İki ülke arasındaki ilişkinin 2000’li yıllardan beri “stratejik ortaklık” olarak ifade edildiğini belirten Bahçıvan, özellikle ekonomik münasebetleri daha tatminkar ve verimli bir düzeye yükseltmek için iş dünyasının temsilcileri olarak kendilerine büyük görevler düştüğünü dile getirdi.
Köklü dostluk ve kardeşlik bağlarının bulunduğu Katar’la ilişkilerinin 1972 yılında başladığını hatırlatan Bahçıvan, Körfez bölgesinin parlayan yıldızı konumundaki ülkenin dünyanın üçüncü en büyük doğal gaz yataklarına ve önemli petrol rezervlerine sahip olduğunu ifade etti. Bahçıvan, ekonomisi temel olarak doğal kaynaklara dayalı olan Katar’ın dünyada refah düzeyi en yüksek ülkelerin başında geldiğine değindi.
Bahçıvan şöyle devam etti:
“Türkiye ile Katar arasındaki ticari ilişkilere baktığımızda, 2020 yılında yaklaşık 1.3 milyar dolarlık bir ticaret hacmimiz olduğunu görüyoruz. 1 milyar dolar ihracat yaparken, Katar’dan yaklaşık 300 milyon dolarlık ithalat yapıyoruz. Türkiye’nin ihracatında elektrikli makine ve cihazlar, mobilyalar, aydınlatma cihazları, prefabrik yapılar ve plastik mamulleri öne çıkarken ithalatında ise işlenmemiş alüminyum, mineral yakıtlar ve plastik sanayii ürünleri yer almaktadır. Ülkelerimiz arasındaki ticaret rakamlarında dış ticaret fazlası vermemize rağmen yıllık ithalatı yaklaşık 25 milyar dolar olan Katar ile ticaretimizin halen potansiyelin çok altında olduğu da ortadadır.”
Katar ile ticari ilişkilerinin yanında, savunma sanayiinde ve enerji alanlarındaki iş birlikleri ile doğrudan yatırımlar konusunda da her geçen yıl gelişen ortaklıkların dikkat çektiğini vurgulayan Bahçıvan, “Bununla birlikte 2002-2020 yılları arasında Türkiye’ye gelen doğrudan yabancı yatırımlarda Katar’ın payı 2.66 milyar dolar ile toplam yatırımlar içinde sadece yüzde 1,6’dır. Bu noktada Katar sermayesi, Türkiye’deki yatırımlarda halen yeterli bir paya sahip değildir” şeklinde konuştu.
Bahçıvan, jeopolitik risklerin ve korumacı politikaların küresel ekonomi üzerindeki baskılarını arttırdığı bir ortamda Türkiye’nin ihracat pazarlarını çeşitlendirmesi ne kadar gerekliyse, yatırım çektiği ülkeleri çeşitlendirmesinin de o derece önemli olduğunu belirtti. Körfezin doğal gaz zengini konumundaki Katar’ın sahip olduğu finansal birikim yoluyla yurt dışında önemli yatırımlar gerçekleştirdiğine dikkat çeken Bahçıvan, coğrafi olarak küçük bir ülke olmakla birlikte küresel piyasalarda ses getiren büyük bir ulusal varlık fonunun sahibi olarak bugün dünyanın en önemli borsalarında, en büyük otomotiv şirketlerinde ve finans kuruluşlarında hisseleri bulunan dev bir yatırımcı ülke olduğuna işaret etti.
Ayrıca Katar’ın 2008’de duyurduğu “2030 Ulusal Vizyonu” çerçevesinde ülke ekonomisini çeşitlendirmek ve hidrokarbona bağımlı olmaktan çıkartıp, bilgi ekonomisine geçiş yapmak hedefiyle son yıllarda yatırımlarına hız verdiğini söyleyen Bahçıvan, şöyle devam etti:
“Bu kapsamda Türkiye ve Katar’ın birbirlerini tamamlayan güçlü yanları bulunmaktadır. İki ülke arasında özellikle enerji, müteahhitlik, sağlık ve tarım gibi alanlarda iş birliği fırsatları oldukça fazladır. Türkiye’nin dinamik reel sektörü, imalat sektöründeki üretim kapasitesi, güçlü beşeri sermayesi ve yenilenen altyapısı gibi öne çıkan avantajları bulunmaktadır. Katar’ın ise sahip olduğu güçlü fon birikimi ve finansal tecrübesi söz konusudur. İki ülkenin güçlü yanlarını bir araya getirerek her alanda gerçekleştirecekleri ortak yatırımlar Türkiye ve Katar’ın yanı sıra bölge ekonomisine de büyük katkılar sağlama potansiyeline sahiptir.”
Türk müteahhitlerin Katar’daki yatırımlarının da iki ülke arasındaki ekonomik ilişkiler açısından dikkat çekici olduğunu kaydeden Bahçıvan, “Müteahhitlik faaliyetlerinde bulunan Türk şirketleri bugüne kadar Katar’da 148 proje üstlenmiş ve proje bedelleri toplamda 18 milyar doları aşmıştır. Bunun yanında, son yıllarda Körfez ülkelerinden Türkiye’ye hatırı sayılır oranlarda turist gelmekte ve bu çerçevede Katarlı turistlerin sayısında da önemli artış yaşanmaktadır. 2011’de 7 bin civarında olan ülkemize gelen Katarlı turist sayısı, 2019’da 108 bine çıkmıştır” dedi.
Katar’ın İstanbul Başkonsolosu Mansoor bin Abdulla Al-Sulaitin ise konuşmasında Katar’ın pek çok farklı sektörden yatırım için uygun bir ülke olduğunu söyledi. Gayrimenkulden enerjiye, turizmden imalat sanayine ve telekomünikasyona, ekonomisi büyüyen bir ülke olan Katar’da hükümetin yabancı yatırımları teşvik ettiğini dile getiren Al-Sulaitin, 2030 Vizyonu çerçevesinde refah ve gelişmeyi öncelediklerini aktardı. Vergi konusunda yabancı yatırımcılara sağlanan kolaylıkları anlatan Al-Sulaitin, Dünya Ticaret Örgütü’nde etkin bir aktör olan ülkenin yabancı yatırımcıların güvenine sahip olduğunu ifade etti. Makine, teçhizat ve ham madde için gümrük vergisi uygulanmadığının bilgisini veren Al-Sulaitin, yurt dışına kar transferi için bir engel de bulunmadığını ekledi. Al-Sulaitin, yabancı işçilere yönelik düzenlemeleri ile kalifiye bir iş gücüne sahip olduklarına değindi.
Türkiye’nin Doha Büyükelçiliği Birinci Müsteşarı Mert Özmert ise iki ülke ilişkilerinin ayrı bir önemi olduğunu ve iş birliğinin stratejik bir konumu bulunduğunu söyledi. Geçmişte hiçbir olumsuzluk yaşamadıkları ve yalnızca pozitif gündeme sahip oldukları bir ülke olduğunu belirten Özmert, iki ülke devlet başkanlarının şahsi dostluklarının da bunda katkısı olduğunu kaydetti. Özmert, ülkenin Türk yatırımcılara çok imkan sunduğunu ve 18 milyar doların üzerinde müteahhitlik projesi yürüttüklerini anlattı. Bu rakamı yeterli görmediklerini dile getiren Özmert, Büyükelçilik bünyesinde Türk yatırımcılara yön gösterebilecek birimlerinin mevcut olduğunun bilgisini verdi. Özmert, Katar’ın sağlık alanına çok önem veren bir ülke olduğuna dikkat çekti ve sağlık sektörü yatırımcıları için önemli fırsatlar barındırdığını kaydetti. Özmert, 2022 Dünya Kupası’nın da şirketler için imkanlar sunduğuna değindi.
Sonrasında Ticaret Bakanlığı Doha Ticaret Müşaviri Yasemin Ürkmez Aydın, Katar Ticaret, İş Birliği ve Yatırım Fırsatları başlıklı bir sunum yaptı. 2.6 milyon nüfusa sahip ülkede bunun yüzde 13’ünün Katarlı geri kalanının ise yabancı çalışanlar olduğunu belirten Aydın, ülkede sabit kur uygulandığını ve 1 doların 3.64 Katar riyaline eşit olduğunu aktardı. Katar’ın 146.1 milyar dolarlık bir ekonomik büyüklüğe sahip olduğuna değinen Aydın, ülkenin 2030 Vizyonu ile doğal kaynaklara dayalı ekonomik bağımlılığını azaltmak istediğini kaydetti. Ülkenin ihracatının yüzde 87’sinin petrol, doğal gaz ve LNG’den oluştuğunu belirten Aydın, Katar’da gelir vergisi uygulanmadığını da sözlerine ekledi.
Ardından AB ve Uluslararası İlişkiler Müdür Yardımcısı Mehmet Akif Meral’in moderatörlüğünde Katar’da İş Yapan Firma Deneyimleri başlıklı bir panel yapıldı. Panelde DEİK Türkiye-Katar İş Konseyi Başkan Vekili İhsan Şahin, Limak İnşaat A.Ş. Yönetim Kurulu Üyesi Serdar Bacaksız ve Yemek İstanbul & Yemek Doha, firma sahibi Hüseyin Bozdağ, Katar pazarındaki deneyimlerini dinleyicilerle paylaştı. Dinleyicilerden gelen sorular panelistler tarafından yanıtlandı.