Doç. Dr. Kubilay Kurtuluş Baştaş: Az su tüketen tarım yapılmalı
Doç. Dr. Kubilay Kurtuluş Baştaş, “Kuraklık her geçen gün etkisini artırıyor. Bölgemiz koşullarına uygun, giderek azalan su kaynaklarımıza uyumlu bitki deseninin tercih edilmesi ve bununla birlikte üreticilerimize gerekli bilgilerin verilmesi gerekiyor” dedi.
Günümüzün en büyük sorunu hale gelen kuraklık, tarım için büyük tehlike arz ediyor. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Selçuk Üniversitesi Tarım ve İklim Değişiklikleri Uygulama ve Araştırma Merkezi Müdürü ve Ziraat Fakültesi Bitki Koruma Bölümü Öğretim Üyesi Doç. Dr. Kubilay Baştaş, ‘’ İklim değişikliğinin ana nedeni insanoğlu ve insanoğlunun yaşam biçimidir. Bu gün dünyada 815 milyon insan yeterli besin bulamamaktadır. İklim değişiklikleri nedeni ile büyük göçlerin başlayacağı, 2050 yılına kadar sadece iklim değişikliklerinden dolayı 143 milyon kişinin göçe zorlanacağı ve özellikle bu tarihten sonra etkilerin katlanarak artacağı öngörülmektedir” ifadelerini kullandı.
‘ÜRÜN DESENİMİZİ GELİŞTİRMELİYİZ’
“Dünyada, ülkemizde ve bölgemizde etkileri giderek artan iklim değişikliğine bağlı kuraklık ve diğer sorunlar tarımda etkilerini üst düzeyde göstermeye başladı” diyen Baştaş: “ Ülkemizin bazı illerinde ve Konya’mızda çok yakın gelecekte yaşanacak önemli su sıkıntılarını en az düzeye indirebilmek için gereken tedbirleri acilen almaya başlamamız ve bitkisel ürün desenimizi ve yetiştiricilik tekniklerimizi bu büyük sorunla mücadele etmeye yönelik geliştirmeliyiz. İlimizde yaklaşık 150 bin yer altı su kuyusu var. Yer altı sularımızın hızla ve önemli düzeyde çekilmelerinin bir kanıtı olan obruk sayısı bugün Konya İlinde 500’ü geçmiş durumdadır. Günümüzde Konya’da üretimi yapılan ve yüksek su ihtiyacı olan bitkilerin, değişen iklim koşulları ve özellikle muhtemel su sorunundan dolayı yakın gelecekte birçok alanda yetiştirilmesi büyük sorun olacaktır ve tek arzumuz o güne gelmemektir” ifadelerini kullandı.
‘BUNUN ALTINDAN KALKAMAYIZ’
Küresel iklim değişikliğinin etkisi olarak birçok canlının yaşam alanlarının güney yarıküreden kuzey yarıküreye kaydığını belirten Kubilay Baştaş, “Ülkemizin de bitkisel ve hayvansal üretim yapısında 15-20 yıl içerisinde önemli değişiklikler olacağını, İç Anadolu bölgesinde de alışılmışın dışında bitkilerin yetiştirilme durumunda kalınacağını şimdiden söyleyebiliriz. Maalesef yaşanan su sıkıntıları artan sıcaklıklarla birlikte etkilerini daha da hissettirecek. Bu gün bile içme suyu sıkıntıları birçok şehrimizde yaşanırken kıt olan su kaynaklarımızı etkin kullanma ve gerekirse yer altında depolayarak kullanma düşünceleri oluşmaya başladı. Tarımda ise üreticilerimizin bu güne kadar alışkın oldukları ve geçimlerini sağladıkları ürünlere alternatif yaklaşımları refah düzeylerini bozmadan önlerine koymalıyız. Üreticilerimizde yaklaşan tehlikenin farkındalar ancak konu hakkında uzman desteğine ihtiyaçları var. Şu anda sulamada daha az sorun yaşanan bazı alanlarda da yakın gelecekte yaşanacak tehlike çocuklarımızı bekliyor ki bu vebalin altından kalkamayız” şeklinde konuştu.
‘BÜTÜN BİTKİLERİN SUYA İHTİYACI VARDIR’
Bütün bitkilerin suya ihtiyacının olduğunun altını çizen Baştaş, şöyle konuştu: “Yapılan birçok önemli ve değerli proje ile yeni su kaynakları bölgemize aktarılmaya devam etmektedir. Bu durum mevcut sorunu kısmen rahatlatsa da daha fazla enerji gideri olduğu için mevcut suyun daha verimli kullanılması gerekiyor. Günü kurtarmak yerine daha kalıcı ve sürdürülebilir çözümler için ileriye yönelik planlarla hareket etmeliyiz. Örneğin Konya ili genelinde farklı meteorolojik ve toprak özelliklerine sahip koşullarda farklı ekolojik isteklere sahip bitkiler yetiştirilmektedir. Tüm bu bitkilerin ortak isteği az ya da çok sudur. Bu durumda yetiştirilmesi planlanan bitkilerin teknik özellikleri ile bölgenin coğrafik ve iklimsel özellikleri eşleştirilerek çalışmalara başlanılmalıdır. Konya ilinde birçok farklı noktada farklı özellikler görülmesi nedeniyle uzman bir ekiple önemli bir fizibilite çalışması gerekmektedir. Ancak burada tüm kişisel menfaatlerden uzak sadece ülkemizin geleceği ve yarınlara taşıyacak çocuklarımızı düşünerek halis niyetlerle çalışan ekiplere ihtiyacımız olacaktır. Bu amaçla çalışan bir çok önemli kurum ve kuruluşun yanı sıra ülkemizin konusunda ilk ve tek merkezi olan Selçuk Üniversitesi Tarım ve İklim Değişiklikleri Uygulama ve Araştırma Merkezini kurduk. Tarımın tüm uzmanlık alanlarındaki bilim insanlarından oluşan ekibimizle tüm üreticilerimizin gönüllülük esasıyla yanındayız”
‘ALIŞKANLIKLARIMIZI BIRAKMA ZAMANI GELİYOR’
Su sorunu yaşanan ve yaşanacak olan tüm ülkelerde kişisel, kurumsal ve endüstriyel/tarımsal tüm faaliyetlerde geçmiş alışkanlıklarımızı bırakarak yeni düzenlemelere gidilmesi gerektiğini belirten Baştaş, ‘’Bugün yeni yapılanmalara başladığımız takdirde bile etkilerini 15-20 yıl içinde göreceğiz. Ancak ülkemiz ve geleceğimiz için bazı radikal kararları almak ve acilen uygulamaya başlamak durumundayız. Olaya tarımsal açıdan baktığımızda ise insan beslenmesi, gıda güvenliği ve ülkemiz ekonomisi çok ciddi şekilde etkileyeceği için acil bir planlama ile projelerin hayata geçirilmesi gerekiyor. Tarımsal üretimde bakım ve işletme maliyetlerinin yükselmesiyle azalan karlılık, bazı fiziki sorunlu ve susuzluk yaşanan arazilerin kullanılamaması, yıllık bitki ekimlerinden beklenen kazancın elde edilememesi, çölleşmeye başlayan arazilerin çoğalması, kırsal nüfusun yaşlanması ve kente göç ile genç çiftçilerin giderek azalmasına neden olmaktadır. Dünyanın en önemli tarım ülkelerinden birisi olmamız geçmişten günümüze bize her zaman güç vermiştir. Mustafa Kemal Atatürk, köylü milletin efendisidir derken sadece çiftçilerimizin ne kadar değerli oldukları ve çok önemli bir iş yaptıklarını değil, tarımın ülkemiz için her zaman ilk sırada gelecek değerimiz olduğunu da söylemiştir. Ülkemiz ve geleceğimiz için milli değerimiz olan tarıma sahip çıkmalı, değişen dünya koşullarında en yeni ve modern teknoloji ile yolumuza devam etmeliyiz” dedi.
‘TAHILLARA ÇOK İHTİYACIMIZ VAR’
Kuraklık nedeniyle çiftçilerin başta buğday olmak üzere tahıl üretiminden uzaklaşmaması gerektiğini dile getiren Baştaş, ‘’Önemli araştırma merkezlerinin raporlarına göre, gelecek 30 yılda dünya nüfusunun 9 milyarı geçecek, 50'den fazla ülke su sıkıntısı çekecek, artan dünya nüfusu ve azalan su kaynaklarının ciddi anlamda gıda kıtlığını da beraberinde getirecektir. Bu durumda tarım, devletlerin siyasi gücünü teşkil eden en önemli stratejik güç olacaktır” diye altını çizdi. Baştaş, “İnsan beslenmesinde büyük öneme sahip olan tahıllar, tüm dünyada hem gıda ürünü olarak hem de ekonomik olarak büyük öneme sahiptir. Tahıllar kuraklık sorunu altında bile vazgeçilmemesi gereken başlıca ürünlerden biridir. Yeni tarımsal üretim sistemleri, kuraklığa karşı geliştirilen dayanıklı çeşitlerin kullanımı ki bu konuda dünyada elde edilen bir çok yeni çeşit ya da genotip bulunmasının yanı sıra ülkemizde ve Konya’mızda da önemli araştırma merkezlerimizde geliştirilen kuraklığa dayanıklı çeşitlerimiz bulunmaktadır, çok önemli gelişmelerdir. Suyun az olduğu bölgeler için bu çeşitleri kullanmak çok etkili olacaktır. Ama kesinlikle tahıl üretimimizden vazgeçmememiz gerekmektedir. Ata tohumlarımızın da bu konuda önemli olacağına inanıyorum” ifadelerine yer verdi.
‘ALTERNATİF ÜRÜNLER BÖLGEYE VE İKLİMSEL VERİLERE GÖRE BELİRLENMELİDİR’
Doç. Dr. Kubilay K. Baştaş, “Dünyada kültürü yapılan birçok meyve, sebze, tahıl, baklagil ve endüstri bitkisinin bir kısmının ana vatanı Türkiye’dir ve bu ürünlerin birçoğu mevcut koşullarda ülkemiz iklim şartlarında rahatlıkla yetişebilmektedir. Verimli topraklar, insan gücü ve eşsiz doğal kaynaklar ile Türkiye'nin öne çıkan stratejik güç olduğunu bilerek bu gücün doğru kullanılmasının ve ayrıca başta iklim değişiklikleri olmak üzere günümüz sorunlarına hızla adapte olarak tarım, sanayi ve teknolojide nitelikli ürünler üreterek kalkınmanın yolu açılacaktır” diyerek sözlerini tamamladı.
SÜMEYRA KENESARI / YENİ HABER GAZETESİ