Üniversitemiz İleri Teknoloji Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi (MEİTAM) tarafından organize edilen, Montana Eyalet Üniversitesi ve Ingiltere Worcester Üniversitesi öğretim üyesi Prof. Dr. Hikmet BUDAK’ın sunumunu gerçekleştirdiği ‘’Genetik 2.0 Gıda&İnsan’’ başlıklı konferans düzenlendi.
13 Mart Çarşamba günü Üniversitemiz Prof. Dr. Uğur Oral Kültür Merkezi’nde gerçekleşen konferansa, Mersin Vali Yardımcısı Süleyman Deniz, Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erol Yaşar, Toros Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Haluk Korkmazyürek, Üniversitemiz Rektör Danışmanları Prof. Dr. Murat Yakar, Doç. Dr. Esma Dumanlı Kadızade, Üniversitemiz Fakülte Dekanları, Üniversitemiz Merkez Müdürleri, Mersin İl Tarım ve Orman Müdürü Arif Abalı, Üniversitemiz akademik ve idari personeli ile çok sayıda öğrenci katıldı.
Konferansın açılış konuşmasında söz alan Üniversitemiz İleri Teknoloji Eğitim, Araştırma ve Uygulama Merkezi (MEITAM) Müdürü Doç. Dr. Selma Erat, Akdeniz Bölgesi’nin en önemli bilim ve araştırma kurumlarından biri olma görevini üstlenmiş olan MEİTAM’ın zaman içinde gelişen ulusal ve uluslar arası araştırma önceliklerini dikkate alarak, tüm laboratuvarlarının koordineli, disiplinler arası çalışmalarla daha büyük ölçekli araştırmaları yapacak şekilde işbirliklerinin geliştirilmesine yönelik çalışmalar içerisinde olduğunu aktardı. Merkez olarak Prof. Dr. Hikmet Budak’ı ağırlamaktan duyduğu memnuniyeti de ifade eden Doç. Dr. Erat, düzenlenecek konferansın hem Üniversitemize hem de öğrencilerimize çok değerli katkılarda bulunacağını belirtti.
Dünya nüfusunun giderek artacağına ve bunun da bazı temel sorunlar yaratacağını belirten Prof. Dr. Hikmet Budak; ‘’Dünya nüfusu 2050 yılında 12 milyara çıkacak. Ancak, artan gelir ve refah düzeyi ile 12 milyar insan 14 milyar insanın yiyeceği kadar gıda tüketecek. Bu durum; iklim değişikliği, temel gıdaların temini, içilebilir suya erişim gibi köklü sorunlara yol açacak. Bunlar için önlem almalıyız.’’ dedi.
Her bir DNA’nın kesilip ya da susturulup, değiştirilmesine Genetik 2.0 olarak adlandırdığını ifade eden Prof. Dr. Budak; ‘’Artık DNA’nın bir kısmını kesebiliyoruz ya da susturabiliyoruz. Bu CRISPR şeklinde de adlandırılan yöntem, kullanımı kolay olması, uygun maliyeti ve her gen için kullanılabilir olması sebebiyle çok önemli. Sistem; silme, değiştirme ve ekleme şeklinde çalışıyor. Burada sadece genomlar üzerinde değişiklik yapıyoruz, bu sebeple GDO ile karıştırmamamız gerekiyor. Sadece tek bir gen üzerinde de değil, çoklu genler üzerinde de değişiklikler yapabiliyoruz.’’ ifadelerini kullandı.
Bu yöntemin sadece bitkilerde değil, hayvan ve insanlarda da kullanılabileceğini söyleyen Prof. Dr. Budak; ‘’Şu an bilimsel olarak yayınlanmış eserlerde; üzüm, greyfurt, mısır, domates, patates, buğday, pamuk ve soya fasulyesi gibi bitkilerde bu yöntem ile bozulan ürünleri iyileştirdik ve gelişme sağladık. Hayvanlar üzerinde de çalışmalar mevcut. İnsanlar üzerinde değişiklik yapılması ise, şu an etik olarak tartışıldığı ve yasal olarak bir boşluk durumu olduğundan ötürü tam olarak mümkün değil ancak çalışmaların insanlar üzerinde de devam ettiğini söyleyebilirim.’’ şeklinde konuştu.
Crispr yönteminin potansiyel olarak çok fazla işlevi olduğunu anlatan Prof. Dr. Budak; ‘’Bu yöntem potansiyel olarak, genler hakkında daha fazla bilgi sahibi olmamızı, bitkilerdeki mahsullerin artışını ve iyileştirilmesini ve daha birçok sonsuz olanağı bizlere sağlaması açısından çok önemli. Tabii, yeni bir yönteme her zaman ön yargılı olarak bakıldığından ötürü, şu anda etik tartışmalar da mevcut. Ancak ben, toptancı bir bakış açısı ile ne tamamen eleştirilmesi ne de tamamen desteklenmesini doğru bulmuyorum. Hepimiz, ortak bir şekilde çalışmalarımızı sürdürerek en iyisini bulmalıyız.’’ dedi.
Üniversitemizin alt yapı imkanlarının çok gelişmiş olduğunu ve bu alanda çalışmaların mutlaka desteklenmesini de söyleyen Prof. Dr. Budak, sorunlardan kaçmadan ve araştırmadan asla vazgeçmeden gelişimin sağlanabileceğini belirterek, konferansın düzenlenmesinde emeği geçenlere teşekkür etti.
Konferans, Mersin Vali Yardımcısı Süleyman Deniz’in Prof. Dr. Hikmet Budak’a, Üniversitemiz Rektör Yardımcısı Prof. Dr. Erol Yaşar’ın da Üniversitemiz MEİTAM Müdürü Doç. Dr. Selma Erat’a teşekkür plaketlerini takdim etmesi ile son buldu.