Koroner Bypass (I)
Koroner bypass cerrahisi açık kalp ameliyatları arasında en çok yapılan ameliyattır. Dar yada tıkalı olan damara bir başka yoldan kan gelmesini sağlar. Kalbin kendisini besleyen damarlara koroner arterlar denir. Kalp diğer kaslardan farklı olarak durmaksızın çalışır. Koroner arter hastalığı kalbin yeterli beslenememesidir. Koroner damarlar daralır veya tıkanırsa kalp yeterli oksijen ve besin alamaz. Besin ve oksijen azlığı kritik düzeyi geçerse kalp kasında hasar oluşur, bu durum kalp krizi olarak adlandırılır. Kalbi besleyen damarlardan biri daralır veya tıkanırsa, göğüs ağrısı veya kalp krizi oluşabilir. Daralma veya tıkanıklık bazı hastalarda şiddetli ağrı ile seyrederken bazı hastalarda önemsiz ağrı ile veya hiç ağrısız olarak da seyredebilir. Ağrısız seyreden olaylar genellikle şeker hastalarında gözlenir ve sessiz kalp hastalığı olarak adlandırılır. Hastaların bir kısmında kalp krizi kalp hastalığının ilk belirtisi olarak oluşur. Kalp grafisinde, kalbin beslenmesi ile ilgili problemler her zaman saptanamayabilir. Kalp hastalığı ile ilgili şikayetleriniz varsa veya risk faktörlerinden bazılarına sahip olmanız durumunda kalp hastası olabileceğinizi düşünmelisiniz. Risk faktörleri şunlardır; Erkek cinsiyet, Kolesterol yüksekliği, Şeker hastalığı, Tansiyon yüksekliği, Sigara kullanımı. Kalp hastalığı tanısı, efor testi ve/veya koroner angiyografi ile kesinleştirilir. Koroner angiyografi hasta hastanede yatırılarak yapılır. Kasık veya koldan arter içine kataterle girilir ve kalbi besleyen damarlara kadar ilerletilir. Özel bir ilaç verilerek kalbi besleyen damarlar ve sol kalp boşluğunun filmleri çekilir. Bu yolla damarlardaki darlık, tıkanıklar ve kalp kasının kasılma gücü, hastalıktan hasar görüp görmediği saptanır. Koroner angiyografi yapılmadan doğru tedavi yöntemi önermek ve herhangi bir girişimde bulunmak (balon uygulama, kafes takma, ameliyat) mümkün değildir. Kalp hastalığı tanısı konursa ilaç tedavisi, balon angiyoplasti ve ameliyat seçeneklerinden hasta için en uygun olan yöntem hastaya önerilir ve açıklanır. Ameliyat öncesinde bilinmesi gereken risk veya olası zararlar var mıdır? Cerrahi işlem hastalara kardiyolog ve kalp damar cerrahlarının birlikte değerlendirmeleri sonunda önerilen bir yoldur. Bu hastalar ilaç, balon ve stent (kafes) işlemlerinden yeterli yarar görmeyecek veya teknik olarak uygun olmayan hastalardır. Tüm cerrahi işlemler gibi koroner bypass işlemide belirli oranlarda riske sahiptir. Bu risk hastaya ameliyat önerilirken açıklanır.Riskin derecesi hastanın sağlık durumuna göre değişir. Koroner bypass ameliyatının olası zararları; kanama, enfeksiyon, geçici veya kalıcı felç, ameliyat sırasında veya sonrasında kalp krizi olabilir. Bu olası zararların hastaya göre değerlendirilip doktorunuz tarafından açıklanması gereklidir. Riskin derecesi yaşa, genel sağlık durumuna, sigara içimine, ek hastalıkların varlığına, kalp işlevlerinin durumuna göre değişir. Ameliyet riski uygulanan yönteme, hastanın işlem öncesindeki genel sağlık ve kalp sağlığı durumuna göre değişir. Bu risk, en iyi koşullarda % 1 – 2 civarındadır. Yani iyi koşullar da bile 100 hasta ameliyat edilirse bunlardan biri ameliyat veya sonrasında çeşitli nedenlerle kaybedilebilir veya geçici/kalıcı sağlık problemi oluşabilir. Hastanın yaşına, cinsine, ek hastalığı olmasına, kalbinin durumuna ve yapılacak ameliyatın cinsine göre bu risk 10-20 katına kadar artabilir. Riskin kendi durumunuza göre yaklaşık ne kadar olduğunu doktorunuzla konuşarak öğrenebilirsiniz. Koroner bypass ameliyatının uzun dönem sonuçları gayet iyidir. Hastaların çoğunun sıkıntıları ameliyat sonrası geçer. Bazı hastalar iyileşme dönemi sonunda efor kapasitelerinin arttığını belirtirler. Bazı hastalarda sıkıntılar tekrar oluşabilir. Az sayıda hastada, genelde 10 yıldan sonra ikinci ameliyat gereği doğabilir. Ne zaman ameliyat gerekir? Ameliyatın amacı nedir? Ana koroner arter hastalığı, üç damar hastalığı ve kalp kası hasarı olan hastalar ameliyattan daha fazla yarar görmektedirler. Ameliyat bunun dışında özel bazı şartlarda gerekli olabilir veya hastanın yakınmaları ilaç tedavisi ile kontrol edilemezse ameliyat düşünülebilir. Koroner arter hastalığı karmaşık ve her hastada kendine özel şartlar içerir, bu nedenle kendi durumunuzu doktorunuzla konuşmanız en doğru yoldur. Ameliyatın amacı hastanın yaşam kalitesinin arttırılması ve ameliyat olmazsa karşılaşabileceği olası zararlardan korunmasını sağlamaktır.