Faydalı model, Türkiye’de ve dünyada yeni olan ve sanayiye uygulanabilen buluşların sahiplerine belirli bir süre (10 yıl), bu buluş konusu ürünü üretme ve pazarlama hakkının tanınmasıdır.
Faydalı Modelin Amacı
Faydalı Model tescili, patent tesciline göre daha az maliyetle ve kısa sürede belgelendirilmektedir. Bu durum küçük ve orta boy işletmelere veya buluşçuya avantaj sağlamaktadır. Patent tescilinin maliyet yüküne karşı faydalı model tescil belgesiyle ticaret yapmak mümkündür.
Faydalı model, üretimde inovasyona olumlu katkı sağlamaktadır. Mevcut bir buluşa geliştirme yaparak şirketler ticari anlamda atılım gerçekleştirirken rekabet arenasında kendi pazarını yaratabilmektedir.
Patent ve Faydalı Model arasındaki farklar:
1- Patent tescilinin 3 kriterinden biri olan tekniğin bilinen durumunun aşılması faydalı modelde aranmaz. Tekniğe yapılan fiziksel bir geliştirme faydalı model tesciline konu olabilir.
2- Patent tescilinin koruma kapsamı 20 yıl iken, faydalı model tescili alan ürün 10 yıl koruma kapsamındadır.
3- Araştırma ve inceleme işlemlerinin olmaması nedeniyle patent verilmesine oranla faydalı model belgesinin verilmesi, hem zaman hem de masraf açısından daha elverişlidir.
4- Kimyasal ürünler ve yöntemler faydalı model tesciline konu olamaz.
5- Patent koruması araştırma aşamasından çok daha detaylı geçmektedir. Faydalı modeller ise araştırma aşaması patente oranla daha sınırlı olduğu için faydalı modele başvuru yaparken ürünün yeni bir ürün olduğuna emin olunmalıdır. Çünkü aksi ispatlandığı takdirde mahkeme yoluyla tescil belgesi iptal edilebilmektedir.
Faydalı Model başvurusunda istenen belgeler:
- Başvuru Dilekçesi
- Tarifname
- İstemler
- Resimler (Zorunlu Değil*)
- Buluşun özeti
Faydalı Model Başvuru Süreçleri
Faydalı Model başvurusunda patent başvurusu gibi buluşun tarifnamesi, istemler kısmı gibi belgeler tamamlandıktan sonra Türk Patent Enstitüsü’ne yapılmaktadır. Başvurunun ardından TPE uzmanları tarafından şekli incelemeye tabii tutulduktan sonra sorun yaşanmaması takdirde 3 aylık yayına çıkarılır. Yayın sürecinde faydalı modele konu olan buluşa itiraz edilebilmektedir.
3 aylık yayın sürecinde olumsuz bir itiraz gelmediği takdirde TPE uzmanları tarafından değerlendirme aşamasına tabii tutulur. Bu değerlendirme sonucunda tescil kararı alınan buluş belgelendirilir.