Antidepresan ilaçları zihinsel bozuklukları, özellikle depresyonu tedavi etmek için kullanılırlar. Herkesin üzgün ve mutsuz günleri olabilir. Ancak depresyonu olan kişilerde bu üzüntü ve depresyon hali günler ve haftalarca devam eder. Bazı insanlar depresyonu hafife alsa da toplumda her 10 kişiden 1’i ömür boyu depresyondan muzdariptir. İngiltere’de yapılan bir araştırmada 4-16 yaş arası çocukların bile %4’ünde depresyon tespit edilmiştir. Bununla birlikte depresyon, doğru teşhis, destekleyici tedavi ve antidepresanlar ile tedavi edilebilir.
Antidepresan İlaçları Hangi Hastalıkların Tedavisinde Kullanılırlar?
Obsesif-kompulsif bozukluk: Takıntılı hareket ve düşüncelerin oluştuğu rahatsızlıktır. Kişiler takıntılı düşüncelerinden geçici olarak kurtulmak için tekrarlayan hareketler yapabilirler. Büyükten küçüğe doğru dizme, simetri hastalığı ve temizlik hastalığı bu rahatsızlık grubuna giren hastalıklardır.
Yaygın Anksiyete Bozukluğu: Yaşanılan durumdan bağımsız sürekli endişe duyma rahatsızlığıdır. Endişe duyulan konu aile, sağlık, iş ve para olabilir. Bu hastalar genellikle en kötüsünü beklerler. Böyle düşünmeleri için bir neden olması gerekmez. Kaygılı düşünceler en az 6 ay sürer.
TSSB (Travma sonrası stres bozukluğu): Çok korkunç, stresli ya da üzücü olaylar sonrası oluşan aşırı endişeli olma rahatsızlığıdır. Soygun, ciddi trafik kazaları, şiddetli ölümlere tanık olmak, cinsel saldırı, uzun süren cinsel istismar, terör saldırıları, sel, deprem ve yangınlara tanık olan kişilerde yaygındır.
Ayrıca kronik ağrı problemi olan hastalarda da kullanılırlar.
Antidepresan İlaçları Nasıl Çalışır?
Antidepresan ilaçlar, beyindeki norepinefrin ve serotonin gibi kimyasalların seviyelerinin yükselmesine yardımcı olur. Bu maddelere nörotransmitter denir. Bahsedilen kimyasalların ruh hali iyileştirici etkisi vardır. Antidepresan ilaçlar beyinden gelen ağrı sinyallerini de azaltabilirler. Bu nedenle kronik ağrı tedavisinde de kullanılmaktadırlar. Antidepresan ilaçlar depresyonun nedenini ortadan kaldırmadığı için psikoterapi ile birlikte kullanılmalıdır.
Antidepresan İlaçları Etkili midir?
Çoğu insan bu ilaçlar sayesinde tedavi edilmektedir. Hafif depresyon vakalarında çok etkili olmasa da şiddetli depresyon vakalarında oldukça faydalıdır.
Antidepresan İlaçları Nasıl Kullanılır?
Antidepresanlar oral ilaçlar olarak satılmaktadır. Doktorlar başlangıçta düşük dozlarla başlarlar. Çoğu zaman 1 hafta düzenli kullanıldığında faydaları ortaya çıkmaktadır. Bazen bu etki 2-3 hafta sonra başlayabilir. Küçük yan etkileri zamanla yok olabilir. 4 haftalık kullanımdan sonra herhangi bir fayda sağlamadıysa ilacınızı değiştirmeniz veya dozunu artırmanız gerekebilir. Genellikle depresyon tedavisi 6 ay kadar sürebilir. Bununla birlikte, ömür boyu ilaca ihtiyaç duyan insanlar da vardır. Bu tür ilaçlarda doz atlamak ve unutulan dozları birlikte almak son derece tehlikelidir.
Antidepresanların Yan Etkileri Nelerdir?
Farklı antidepresanların farklı yan etkileri vardır. Çoğu yan etki bir haftalık kullanımdan sonra kaybolur. Yan etkiler çok ciddi ise doktorunuzu bilgilendirmeniz gerekir. İlaçların yan etkileri prospektüsünde yazar.
Yaygın Yan Etkiler:
- Tedavinin başında, hastalar daha endişeli hissedebilirler.
- Hazımsızlık ve mide ağrısı
- Vücutta tuz kaybına bağlı belirtiler
- İshal veya kabızlık
- İdrara çıkma sorunları
- İştah kaybı
- Aşırı terleme
- Aşırı yemek
- Bulanık görme
- Baş dönmesi
- Çarpıntı
- Uykusuzluk hastalığı
- Ereksiyon sorunları
- Baş ağrısı
- Ağızda kuruluk
- Azalmış libido
- Orgazma ulaşmada zorluk
- İntihar düşünceleri: Nadir de olsa antidepresan kullanan hastalarda başlangıçta intihar düşünceleri olabilir. Özellikle 25 yaşın altındaki gençler risk altındadır. Bu belirti ortaya çıktığında yakın doktor ve hasta çevresinin bilgilendirilmesi gerekir. Bu yan etki zamanla geçer.
Tüm antidepresanların bu yan etkileri yoktur. Antidepresanlar içerdikleri kimyasallara ve etki mekanizmalarına göre gruplara ayrılır. Ayrıca, her hasta yan etki yaşamaz.
Serotonin Sendromu Nedir?
Bu, serotonin geri alımını azaltan antidepresanların kullanımı sırasında ortaya çıkan ciddi bir durumdur.
Ana semptomlar:
- Bilinç bulanıklığı
- Düzensiz kalp atışı (aritmi)
- Kas seğirmesi
- Nöbet Geçirme
- Terleme
- Çarpıntı
- Titreme
- Ateş
- İshal
Hafif belirtiler doktora başvurmayı, şiddetli belirtiler ise ambulans çağırmayı gerektirir.
Serotonin geri alımını azaltan ilaçların uzun süreli kullanımının tip 2 diyabete yol açtığı gözlemlenmiştir. Bu ilaçlar bipolar bozukluğun manik evresinde kullanılmaz. Tip 1 ve tip 2 diyabetli kişiler için uygun değildirler. Hemofili adı verilen kanama bozukluğu olan kişilerde ve epilepsili kişilerde durumu daha da kötüleştirebilirler. Göz tansiyonu (glokom), şiddetli kalp, böbrek ve karaciğer hastalığı varlığında çok dikkatli kullanılmalıdırlar.
Antidepresan İlaçları Kullanırken Dikkat Edilmesi Gereken Durumlar
Antidepresanlar, ibuprofen adı verilen ağrı kesici de dahil olmak üzere birçok ilaçla etkileşime girebilir. İlacı kullanmaya başlamadan önce talimatları doğru bir şekilde okumak gerekir. Kullandığınız ilaçları doktorunuzla mutlaka paylaşmalısınız. Böylece etkileşime girebilecek ilaçları yazmayacaktır.
Hamilelik Sırasında Antidepresan İlaç Kullanılabilir mi?
Hamileliğin erken evresinde bu tür ilaçlar kullanılması tavsiye edilmez. Ancak hamile kadının genel durumu kötü ise, hamileliğine ve çevresine zarar verme riski varsa istisna yapılabilir. Antidepresan kullanımına bağlı olarak düşük riski, doğmamış çocukta kalp hastalığı ya da hipertansiyon gibi komplikasyonlar ortaya çıkabilir. Bununla birlikte, antidepresan kullanan tüm hamile kadınlar bu komplikasyonları yaşamaz. Hamile kadınlar için hafif ve etkili antidepresanlar mevcuttur.
Emziren Anneler Antidepresan Kullanabilir mi?
Antidepresanlar genellikle emziren annelere önerilmez. Ancak annenin durumu çok ağır ise ve bebeğe zarar verme riski varsa antidepresanlar kullanılabilir. Bazı durumlarda annenin sağlığına öncelik verilerek emzirme durdurulabilir.
Çocuklarda ve Gençlerde Antidepresan Kullanımı
Antidepresan ilaçlar gençlerde ve çocuklarda nadiren kullanılır çünkü intihar eğilimi yaratma olasılıkları yüksektir. Ancak hastalar bilişsel ve davranışsal terapiye yanıt vermiyorsa bu terapiyi bir çocuk psikiyatristi gözetiminde kullanabilirler. İlaç tedavisine ek olarak psikoterapi de yapılmalıdır.
Bitkisel Antidepresan Kullanmak Zararlı mı?
Sarı kantaron en bilinen bitkisel antidepresandır ancak doktorlar tarafından önerilmemektedir. Çünkü içeriği standart değildir ve klinik olarak araştırılmamıştır. Ayrıca, diğer ilaçlarla etkileşimleri tehlikeli sonuçlara yol açabilir.
Antidepresan İlaçları Kullananlar Araç ve Makine Kullanabilir mi?
Antidepresanlar bulanık görmeye, baş dönmesine ve uyuşukluğa neden olabilirler. Bu nedenle ilaca başlandıktan sonra bir süre araç ve makine kullanılmamalıdır.
Antidepresan İlaçları Nasıl Bırakılırlar?
Antidepresan ilaçları bırakıldıklarında yoksunluk belirtileri ortaya çıkabilir.
En sık görülen semptomlar;
- Baş dönmesi,
- Baş ağrısı,
- Yorgunluk,
- Dengesiz yürüme.
Ayrıca hastalık kısa süre içinde tekrarlayabilir. Depresyon ve aşırı sinirlilik oluşabilir. Hekimler antidepresanın dozunu yavaş yavaş artırır, yavaş yavaş azaltarak kullanımı sonlandırırlar. Antidepresan kullanırken “bugün kendimi iyi hissediyorum, ilaçlarımı almasam da olur” düşüncesi çok yanlış ve tehlikelidir.
Antidepresanlar yiyecek ve içeceklerle etkileşir mi?
Bir grup antidepresan kafeinin etkisini güçlendirir. Bu da hastalarda çarpıntı ve sinirlilik oluşmasına neden olur. Ancak her ilacın bu tür etkisi yoktur.
Depresyon Tedavisinde Diğer Etkili Yöntemler
Hafif depresyon: Uyku, rahatlama ve düzenli egzersiz.
Orta derecede depresyon: Psikoterapi ile desteklenen ilaç tedavisi gerektirir.
Majör Depresyon: İlaç ve psikoterapi tedavisi en az 6 ay devam etmelidir.
Antidepresan İlaçları Kimler Kullanırlar? yazımızın sonuna geldik. Antidepresan ilaçlar ruhsal bozuklukları, özellikle de depresyonu tedavi etmek için kullanılır. Kronik ağrı problemi olan hastalarda da kullanılırlar. Antidepresanlar, depresyon nedenini ortadan kaldırmadıkları için psikoterapi ile birlikte kullanılmalıdır. Farklı antidepresanların farklı yan etkileri vardır. Çoğu yan etki bir haftalık kullanımdan sonra kaybolur. Paylaşılanlar bilgi amaçlıdır, herhangi bir tıbbi tavsiye içermez. Antidepresan ilaçları doktor kontrolünde kullanmanız gerektiğini unutmayın.
Sağlık kategorimizin son yazısı Sigara Bırakma Neden Önemlidir? yazımızda nikotin yüzünden içenlerin bir türlü bırakamadığı sigaranın zararları, bırakınca vücutta olanlar ve zaman içinde nasıl iyileşme gösterdiği hakkında detay bilgiler paylaştık. Sigara bırakmayı düşünüyorsanız veya çevrenizde böyle biri varsa yazımızı okumanızı tavsiye ederiz. Sitemizdeki farklı konularda yüzlerce yazıdan beğendiğiniz ve ilginizi çeken yazıyı okumak için Google bazlı arama yapmanız mümkündür.
Antidepresan ilaçları zihinsel bozuklukları, özellikle depresyonu tedavi etmek için kullanılırlar. Herkesin üzgün ve mutsuz günleri olabilir. Ancak depresyonu olan kişilerde bu üzüntü ve depresyon hali günler ve haftalarca devam eder. Antidepresan ilaçlar, beyindeki norepinefrin ve serotonin gibi kimyasalların seviyelerinin yükselmesine yardımcı olur.
Bu maddelere nörotransmitter denir. Bahsedilen kimyasalların ruh hali iyileştirici etkisi vardır. Antidepresan ilaçlar beyinden gelen ağrı sinyallerini de azaltabilirler. Bu nedenle kronik ağrı tedavisinde de kullanılmaktadırlar. Antidepresan ilaçlar depresyonun nedenini ortadan kaldırmadığı için psikoterapi ile birlikte kullanılmalıdır.
Uzun süre antidepresan kullanmanın yan etkileri şu şekilde sıralanabilir;
· Cinsel isteksizlik,
· Kilo alımı,
· İştahsızlık,
· Uyku sorunları,
· Kabızlık,
· Bulantı.
Psikoterapi kişiliği değiştirebilen bir tedavi yöntemidir ancak antidepresan ilaçların kişilik değiştirmek gibi bir etkileri yoktur. Sadece depresyonu atlatmanıza yardımcı olarak gerçek kişiliğinizin ortaya çıkmasına yardımcı olurlar.
Antidepresan ilaçların mutluluk vermek gibi bir etkileri yoktur. Hastalık belirtilerini ortadan kaldırarak kişinin kendini normal hissetmesini sağlarlar.