21.10.2001 - 01:00 | Son Güncelleme: 21.10.2001 - 01:00
Miras kimin?
İSMİ MAHFUZ rumuzlu okuyucumuzun sorusu şöyle: Babamın üç katlı bir evi var. Bir katında biz oturuyoruz, bir katında da uzun bir süredir halamlar oturuyor. Halam diyor ki; Babanın mirasından senin hakkın yok, benim hakkım var Bu doğru mu? Medeni Kanun hükümlerine göre, babamın vefatı halinde miras kime kalır?
İSMİ MAHFUZ rumuzlu okuyucumuzun sorusu şöyle: Babamın üç katlı bir evi var. Bir katında biz oturuyoruz, bir katında da uzun bir süredir halamlar oturuyor. Halam diyor ki; Babanın mirasından senin hakkın yok, benim hakkım var Bu doğru mu? Medeni Kanun hükümlerine göre, babamın vefatı halinde miras kime kalır?
Cevap: Medeni Kanunda miras hükümleri ayrıntılı olarak düzenlenmiştir. Buna göre, babanızın vefatı halinde, miras öncelikle babanızın çocuklarına ve annenize kalır. Yani, Medeni Kanun hükümlerine göre, siz halanızdan önce mirasçılık hakkına sahipsiniz.
Babanız sağlığında, malvarlığında dilediği gibi tasarruf edebilir. Mesela, halanıza satış yapabilir, bağış yapabilir. Bunlara sizin babanızın sağlığında engel olma imkanınız yoktur. Ancak, babanızın mirastan mal kaçırdığına inanıyorsanız, vefatından sonra tasarrufun iptali veya tensine yönelik dava açabilirsiniz.
Kız çocuklarının miras hakkı
İstanbuldan Ayşe Yazıcı isimli okuyucumuzun sorusu şöyle: Babam küçük yaşta halasının yanında büyümüş. Halası birkısım gayrimenkulleri tapulu olarak babama devretmiş. Birkısım da tapusuz yer vermişler. Babam vefat etti. Erkek kardeşlerim, biz kız çocuklarına bu tapulu yerlerde payınız yok diyerek pay vermediler. Tapusuz yerin de birkısmını verdiler. Bizim tapu hakkımız yok mu? Şimdi duyduğumuza göre kadastro geçecekmiş. Ne yapmalıyız?
Cevap: İlk zamanlardan bu yana miras hakkı insanlara imkan olarak sunulmuştur. Kimi zaman nisbet ve şekilleri değişmiştir. Belli dinlere sahip olanlar için, miras haklarında belli oranlar ve paylaşım şekilleri belirlenmiştir. Türk Medeni Kanununda miras ile ilgili hükümler düzenlenmiştir. Buna göre, bir kişinin vefatı halinde, çocukları ve eşi mirasçı olmaktadır. Çocukları arasında cinsiyet farkı gözetilmeksizin eşit paylaşım esası getirilmiştir. Mektubunuzda 7 kardeş olduğunuzu yazmaktasınız. Bir de anne olduğuna göre, mirasın 1/4ü eşe, geri kalanı da 7 çocuğa eşit olarak kalmaktadır. Paydaları eşitlediğimiz takdirde 7/28 eşe; 3/28 pay ise her bir çocuğa kalmaktadır.
Bu hükme göre, tapulu bütün gayrimenkullerde sizlerin de Medeni Kanun hükümlerine göre payları bulunmaktadır. Tapusuz arazi üzerindeki hakkınız ne ise, tapulu alan üzerinde de odur.
Kadastro tespitine dikkat
Kadastro tesbit çalışmaları sırasında tapu kaydına göre sizin mirasçılık hakkınızın da işlenmesi gerekmektedir. Bu sebeple Kadastro çalışmalarını takip etmelisiniz. Kadastro tesbiti gıyabınızda yapılır ve aleyhinize olur ise, askı süresi içinde itiraz etmelisiniz. İtiraz etmez iseniz, 10 yıllık hak düşürücü süre içinde tapu iptal ve tescil davası açmalısınız.
Medeni Kanunda belli haklar belli sürelerle sınırlı tanınmıştır. Bunun için sürelere çok dikkat etmekte fayda vardır. Zira, hak düşürücü süre olarak belirlenen kesin süreleri mahkemeler kendiliğinden dikkate alırlar.
Kız çocuklarının elbette miras hakkı vardır. Nisbetleri kanunla belirlenmiş ise de anlaşma ile, değişik şekillerde anlaşma sağlanabilir. Bu anlaşmalara miras mukavelesi denmektedir. Bunun için, kardeşlerinizle iyi bir diyalog ile meseleyi çözmenizi, çözümsüzlük noktasında da kanuni haklarınızın olduğunu ifade etmek isteriz. Bunlar içinde satmak gibi, taksim davası açmak gibi birçok hakkı saymak mümkündür.