Sosyal medya ve akıllı telefonların artık 10 yaşındaki çocukların bile elinde olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Sühan Ayhan tıp fakültesinden mezun olan yeni kuşağın da bu İnternet ortamının içine doğduklarını ve burada büyüdüklerini belirtti.
Sosyal medya kullanımında sadece estetik cerrahlar için değil her hekim için dikkat gerektiren unsurlar barındırdığını belirten Prof. Dr. Ayhan “Sosyal medya paylaşımları ticarileşmeye başladı. Hekimlik uygulamalarının dışında bir ticari pazarlama metodu haline geldi.” diyerek sözlerini şöyle sürdürdü:
Türk plastik cerrahisi sağlık turizminde bir çekim merkezi
“Artık İstanbul’da estetik cerrahi ile uğraşmak isteyen bir grup oluştu. Bunun yanında sağlık turizmi Türkiye’nin önemli bir başarısı. Türk plastik cerrahisi sağlık turizminde bir çekim merkezi haline geldi. Birçok ülkeden insanlar estetik ameliyat olmaya geliyorlar. Dolayısıyla sosyal medyada görünür olmak çok önemli bir hale geldi. Hem çok ciddi rekabetin olduğu bir alanda kendini gösterebilmek için hem yurt dışından ve içinden hasta çekebilmek için sosyal medyada görünür olmak önemli bir hale geldi. “
Haksız rekabete yol açarak yol alamayız
Sosyal medyada nasıl var olunduğunun da önemli bir nokta olduğuna dikkat çeken Prof. Dr. Ayhan, ameliyat öncesi ve sonrası fotoğrafların, ameliyat içinden görüntülerin, hastaların geldikleri kontrollerde hastalarla fotoğrafların paylaşıldığını belirterek bu paylaşımlardaki etik konusu üzerine şu sözlerle eğildi:
“Çıkış noktamız şu olmalı. Biz plastik cerrah olmadan önce hekimiz. Hekimliğin birtakım temel kurallarına tabiyiz. Bizim tabi olduğumuz anayasada 1219 sayılı kanun bize şunu söylüyor: ‘Sağlıkta reklam olmaz. Haksız rekabet olur. Sağlığın reklamı suistimal edilebilir. Kötü niyetli insanların eline geçebilir. Hasta mahremiyetine aykırıdır.’ Temel noktalar bunlar. ‘Sosyal medya kullanma’ gibi şeyler söylemiyoruz. Ama hekimlik kurallarına, hekimliğin temel yasalarını göz ardı ederek, sağlığı ticarileştirerek, haksız rekabete yol açarak yol alamayız. “
Simsarlara karşı genç hekimler sosyal medyada ayakta duruyor
Prof. Dr. Sühan Ayhan estetik operasyonlar sonrası ameliyat önce-sonrası fotoğraf paylaşımında hukuksal açıdan da sorunlar olduğuna değinerek Türk Ceza Kanunu’nda çok açık maddeler olduğunu ve hastanın onamı olsa dahi hasta ile ilgili bilgilerin paylaşılamayacağını vurguladı.
Bir grup genç hekimin sosyal medya ile var oldukları düşüncesinde olduğunu söyleyen Prof. Dr. Ayhan yurt dışından ve içinden hasta getiren simsarlara karşı, genç hekimlerin kendi ayakları üzerinde durmak için sosyal medyayı etkin kullanmaktan başka yol bulamadıklarını ifade etti. Prof. Dr. Ayhan, bunu yaparken etik ve hukuki kurallara özenle dikkat edilmesi gerektiğini önemle vurguladı.
Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği etik kodu
Etik dışı paylaşımların yasaklama ve cezayla çözülemeyeceğini düşünen Prof. Dr. Ayhan etik ve hukuki kurallar çerçevesinde bir duruş sergilenmesi gerektiğine dikkat çekti. Derneklerin doğru paylaşım yapanları ödüllendirmesi ile sorunların aşılabileceğini kaydeden Prof. Dr. Sühan Ayhan dernek olarak bir etik kurulu oluşturacaklarını ve kurulun etik olarak kabul ettiği paylaşımları yapan hesaba Türk Plastik, Rekonstrüktif ve Estetik Cerrahi Derneği etik kodunu vereceklerini açıkladı. Kişisel başvuruların değerlendirileceğini belirten Prof. Dr. Ayhan, zorunlu olmadığını ama basın kuruluşları, hastalar veya diğer sivil toplum örgütlerinin bu onayı alan insanları tercih edeceğini görüşlerine ekledi.
Dünyada milyar dolarlar düzeyinde estetik endüstrisi olduğunu ifade eden dernek başkanı Ayhan, estetik endüstrisinde tüketici olarak; plastik cerrahların dışında bir grup oluştuğunu ifade etti.
Medikal estetik uzmanı yok hekimi var
Medikal estetik uzmanı diye bir kavramın olmadığını belirten Prof. Dr. Sühan Ayhan bu kavramın önüne geçtiklerini belirterek “Medikal estetik hekimliği var. Aldıkları sertifikasyon eğitimi ile bu işleri yapıyorlar. Sonuçta 1219 sayılı yasa bütün hekimlere her şeyi yapabilme yetkisi veriyor. Ama uzmanlık eğitimi yönetmeliği ile de uzmanlık eğitimini düzenliyor. Bizim de temelde karşı çıktığımız şey bunun bir uzmanlık olmadığı” dedi.
Hekim olmayan kişilerin bu estetik operasyonları yapmasının büyük sorun teşkil ettiğini belirten Prof. Dr. Sühan Ayhan temel sorunun Sağlık Bakanlığının güzellik salonlarını denetlemeyi Çevre ve Şehircilik Bakanlığına bırakmış olması olarak değerlendirdi. Prof. Dr Ayhan sözlerini şöyle sürdürdü: “Güzellik salonları Sağlık Bakanlığının kontrolü olmayan yeler haline geldiği için estetik amaçlı işler yapılabiliyor ve bu kontrol edilmiyor.”
Alan dışı yapılan işlemlerde hukuki anlamda sorunların yaşanacağına işaret eden Prof. Dr. Ayhan Yargıtay’dan çıkan “genel cerrah estetik ameliyat yapamaz” kararını hatırlattı.