Dört amatör astronotun uzay yolculuğu başladı. Inspiration 4 (Esinlenme 4) ekibi, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) merkezli roket üreticisi SpaceX tarafından sağlanan bir “Crew Dragon” uzay aracı ile Kennedy Uzay Merkezi’nden yola çıktı. İlk defa içinde astronot olmayan bir roketle Dünya’nın yörüngesine fırlatılan dört kişinin seyahati dokuz metre karelik bir alan içinde üç gün sürecek.
İş insanı Jared Isaacman, asistan doktor Hayley Arceneaux, yerbilimci Sian Proctor ve emekli asker Chris Sembroski’den oluşan Inspiration 4 ekibi önümüzdeki üç günü, Dünya’nın çevresini dolaşarak geçirecek. Bu yolculuk, on yıllık bir aradan sonra yeniden canlanan uzay turizmi pazarında bir dönüm noktası olarak görülüyor.
ABD’nin Florida eyaletinde bulunan Kennedy Uzay Merkezi’nden yerel saatle 20:03’te (TSİ 03:02) fırlatılan roket, 10 dakika sonra Dünya’nın yörüngesine ulaştı.
9 metrekarede üç gün
SpaceX’in Dragon uzay aracı yedi kişiye kadar taşıyabilme kapasitesine sahip. Boyu 8 metre, çapı 4 metre, kapsülünün içi ise 9 metrekare hacme sahip. 37 metrelik bagajıyla kalkışta 7 ton, dünyaya dönerken ise 3 ton eşya taşıyabiliyor.
Kapsülün içinde yolcuların ayaklarını uzatabilmeleri için bir alan bulunuyor. 9 metrekarede fazla hareket imkanı olmadığı için koltuklar oldukça rahat tasarlanmış. Tavan ise yolcuların kafalarını çarpma ihtimaline karşı yüksek tasarlanmış. İlk uçuşlar tamamen dünyadan uzaktan kontrolle yönetiliyor olsa da uzay aracının bir yönetim modülü var. Ancak tasarımı bir uçak lövyesinden çok dokunmatik tablete benziyor.
Tuvalet sorunu nasıl çözülecek?
Uzay araçlarındaki insanların vücutlarının ürettiği atıkların güvenli bir şekilde uzaklaştırılması ve depolanması oldukça zorlu bir iş. “Tuvalet sorunu”, uzay yolculukları başladığından beri mühendisleri meşgul ediyor. Business Insider’ın haberine göre Dragon uzay aracının tuvaleti aracın tavanında bulunuyor. Fakat SpaceX tuvalet tasarımları hakkında henüz bilgi vermedi. SpaceX danışmanı ve eski bir NASA astronotu Garrett Reisman’a göre uzay tuvalet teknolojisi oldukça rahatsız edici olduğu için astronotlar genellikle tuvaleti mümkün olduğunda kullanmamayı tercih ediyorlar.
Bu uzay yolculuğu, milyarder iş insanları Richard Branson ve Jeff Bezos’dan sonra yapılan en son uçuş olarak kayıtlara geçti. Branson ve Bezos, yaz aylarının başlarında, kendi uzay araçları ile Dünya atmosferinin üzerine çıkmıştı.
Yolculuk, üç ekip arkadaşıyla seyahat edecek olan ABD’li milyarder iş insanı Jared Isaacman tarafından finanse edildi. Maceralarıyla başkalarına ilham vermeyi ve kanserli çocuklara gereken ilaç parasını toplamayı amaçlayan “amatör astronotlar”, bu görevi “Inspiration 4 (Esinlenme 4)” olarak adlandırdı.
Inspiration 4 ekibi aylarca eğitim aldı
Issacman, Arceneaux, Proctor ve Sembroski’den oluşan Inspiration4 ekibi, SpaceX ile altı aylık yoğun bir eğitim aldı. Dörtlü uzaydaki zamanlarını deneyler yaparak ve panoramik manzaralar sunan büyük kubbeli bir pencereden Dünya’ya bakarak geçirecek. Görev tamamlandıktan sonra uzay aracı, Atlas Okyanusu’nda önceden belirlenen bir noktaya inecek.
Inspiration 4 girişimi, 38 yaşındaki Jared Isaacman tarafından SpaceX’ten satın alındı. Isaacman, ilham verici hikayelere sahip üç insanı satın aldığı Inspiration 4 girişimine davet etti.
Bu kişilerden biri, 29 yaşındaki Hayley Arceneaux. Arceneaux, çocukken kemik kanserini yendi ve yıllar sonra onu iyileştiren Memphis, Tennessee’deki St Jude Çocuk Araştırma Hastanesi’ne çalışmak için geldi. Isaacman, St Jude’un çalışmaları için 200 milyon dolar toplamak istiyor.
29 yaşındaki Hayley Arceneaux, Memphis’teki St. Jude Çocuk Araştırma Hastanesi’nde doktor asistanı.
51 yaşındaki Dr. Sian Proctor, yerbilimci. Proctor, 2009’da NASA’da astronot olmaya çok yaklaşmış ancak son elemelerde bu fırsatı kaçırmış.
42 yaşındaki Chris Sembroski ise ABD Hava Kuvvetleri’nden emekli olmuş bir asker ve şimdilerde Lockheed Martin havacılık şirketinde mühendis olarak çalışıyor.
Uzay faaliyeti gün geçtikçe daha da ticari hale geliyor. İnsanların, büyük ulusal uzay ajansları olmadan yörüngeye özel şirketler aracılığı ile gidebileceği fikri, giderek daha normal hale geliyor.
SpaceX’in kurucusu Elon Musk, insanları “çok gezegenli bir tür” yapmaya niyetli olduğunu söylüyor.
Isaacman’in Crew Dragon uzay aracı, genellikle astronotların gittiğinden daha yüksek mesafeye çıkacak ve Hubble’ın 2009’daki son mekik servisi görevinden bu yana insanların 570 km yüksekliğin üzerine çıktığı ilk uzay uçuşu olacak.
Isaacman, kalkış öncesi açıklamasında, “Bir süredir uzay istasyonuna (420 km) gidiyoruz ve oradan inanılmaz büyük katkılar geliyor ancak eğer tekrar Ay’a, Mars’a veya ötesine gideceksek, konfor alanımızın biraz dışına çıkmalı ve o yönde bir sonraki adımı atmalıyız” dedi.
Bazı yorumcular, Inspiration 4 gibi uzay uçuşlarının Dünya’nın iklimi üzerindeki toplu etkisi hakkında endişelerini dile getiriyor. SpaceX’in Falcon 9 roketi, ısınmaya katkıda bulunan nitrojen oksitlerle birlikte sera gazı karbondioksiti (CO₂) üreten yüksek oranda rafine edilmiş gaz yağı yakıtı kullanıyor. Çevreciler, yakıt olarak kullanılan gazların çevreye zararına dikkat çekiyor.
Derleyen: Berkcan Tuner & Ayhan Eren