Dalak büyümesi (Splenomegali) direkt bir hastalık değil, sistemik pek çok başka hastalığın belirtisi olarak ortaya çıkan bir tablodur. Lenf ve bağışıklık sisteminin parçası olan dalakta büyüme, bebeklik ve çocukluk çağı dahil her yaşta görülebilir.
Dalak büyümesi neden olur?
En sık karşılaşılan Splenomegali yani dalak büyümesi nedeni virütik (EBV, CMV gibi) ve bakteriyel enfeksiyonlardır.
Bunun dışında karaciğerle ilgili çeşitli hastalıklar (siroz, Wilson hastalığı, kistik fibrozis gibi), hematolojik hastalıklar (hemolitik anemiler, ekstramedüller hematopoez yani kan yapımının dalağa kayması, myeloproliferatif hastalıklar, lösemiler, lenfomalar gibi), sağ kalp yetmezliği ve dalağın kendine ait hastalıkları (kistler, abse, dalağın selim tümörleri, dalak içine kanama gibi) gelir.
Dalak büyümesi belirtisi
En sık görülen semptom, belli belirsiz karın ağrısıdır. Dalağın büyümesine bağlı olarak mide yer değiştirdiği için erken doyma hissi gelişebilir. Ayrıca kanserli hastalarda kilo kaybı, enfeksiyona bağlı dalak büyümesinde ateş, hemolitik anemilere bağlı dalak büyümesi durumlarında ise yorgunluk, halsizlik, kolay yorulma, çarpıntı gibi şikayetler görülür.
Fiziki belirtiler arasında dalak büyüklüğü ve siroza ait bulgular (sarılık, karında sıvı toplanması, göğüslerde büyüme gibi), büyümüş lenf bezeleri, lösemi hastalarında da ciltte çürük ve morluklar tespit edileceğinden iyi bir fiziki muayene önemlidir.
Bundan başka, altta yatan nedenin tam olarak tespit edilebilmesi için tam kan sayımı, periferik yayma, EBV ve CMV ile ilgili testler, kemik iliği incelemesi ve daha ileri tetkikler gerekli olabilir.
Dalak büyümesi tedavisi
Tedavi, altta yatan nedene göre değişecektir. Enfeksiyon nedeniyle meydana gelen dalak büyümelerinde antibiyotikler, kanserlerde kemoterapi, otoimmün veya inflamatuar hastalıklarda immün sistemi baskılayıcı tedavi gerekebilir.
Splenektomi yani ameliyatla dalağın alınmasına ise hastalığı kontrol etmek, evrelendirmek ya da kronik ağır vakaların tedavisi için başvurulabilir.
Önerilen Branşlar: Aile Hekimliği, Dahiliye, Hematoloji, Genel Cerrahi