Araştırmalar depresif belirtilerin salgından evvelki periyoda nazaran en az üç kat daha yüksek olduğunu gösteriyor. Virüsle hayatımıza giren uykusuzluk, karamsarlık, mevt korkusu, yakınlarını kaybetme tasası, ekonomik zorluklara karşı yılgınlık üzere birçok faktör hepimizin depresyon riski altında olduğunun habercisi. Psikolog Gizem Yılmaz, Kovid-19 devrinde yaşanan aile içi huzursuzluk ve çatışmalar hakkında açıklamalarda bulundu.
ODAKLANMA PROBLEMLERİNDE ARTIŞ VAR
Psikolog Yılmaz, beynin nasıl odaklanacağına dair internet araştırmalarının salgın periyodunda yüzde 300 arttığını belirterek, “Depresyonun bir hayat tehdidi olduğunu unutmamalı ve daima birlikte bunun önüne geçmek için el ele vermeliyiz. Salgın devri, umutsuz ruh halinin yanı sıra odaklanma meselelerini da beraberinde getirmektedir. Nörobilim araştırmaları bilişsel ve duygusal süreçlerin beyinde iç içe olduğunu göstermektedir. Dert ve telaş üzere olumsuz hislere hepimiz evrimsel olarak yatkınız bu sebeple olumsuz şeyler üzerine bu yatkınlığımızın tesiri çoktur. Bu da demek oluyor ki olumsuz bir tehdit tüm sistemimizi etkileyebilir. Duygusal hafıza ve duygusal yansıların oluşmasında birincil role sahip olan bölge Amigdala, tehdit edici uyaranlar karşısında süratle aktive olur ve tehlikeye tüm dikkatimizi yöneltir. Yaşanılan derdin fazla olması durumunda bu tasa, belleğin dikkatini ve bilişsel kaynaklarını tüketerek, bilişsel performansın azalmasına neden olmaktadır. Şu an yaşadıklarımız aslında olağan biyolojik reaksiyonlardır. Şubat ayından bu yana, beynin nasıl odaklanacağına dair internet aramalarında, yüzde 300 oranında artış olduğu tespit edilmiştir. Covid-19’un bu derece aksilikler yaratmasının nedenleri ortasında bu görünmez tehlike üzerinde sahip olduğumuz denetimin az olduğu istikametindeki inancımız, rutinlerimizin değişmesi, olağanların değişmesi yatar’’ biçiminde konuştu.
PANDEMİ EŞLER ORTASI ALAKALARI DE VURDU
Psikolog Gizem Yılmaz, pandeminin getirdiği gerilim ve yorgunluğun eşler ortası münasebetleri de etkilediğini söyleyerek, “Ev hayatında durum farklı değil. Hepimiz kendimizi korumak için olağan alışkanlıklarımızın dışına çıktık. Toplumsal ve ekonomik olarak bakıldığında, işsizlik ya da sıhhat meseleleriyle karşılaşmayan aileler de bile çok fazla gerilim görülmektedir. Bu periyotta ebeveynlerin yaşadığı güçlü süreç çocuklara yanlışlı bir formda yansıyor. Çocuklarda sorunlu davranışlar gözlenebiliyor. Pandeminin getirdiği gerilim ve yorgunluk eşler ortası münasebetleri de etkiliyor. Çocuk gelişiminde yaşanan meseleler ve eksiklikler, çocukların ileri periyot yaşantılarında dezavantaj olacağını ileri süren İngiltere’deki yetkililer, pandeminin bir kuşakta kalıcı tesir bırakacağını öngördüklerini belirtiyorlar. Bilim insanlarının umut verici çalışmaları, gevşeyen kurallar, eski olağana dönme adımları içimize su serpse de, virüsün hayatımızda bir müddet daha bizlerle olacağını kabul etmeliyiz. Bırakacağı hasarı hepimiz için en aza çekmek vazifemiz. Gençler ve çocuklar pandeminin getirdiği sınırlamalarla hislerini bastırma, hareket kısıtlılığı nedeniyle hırçınlık, öfke, içe kapanma davranışları göstermeye başladılar’’ sözlerini kullandı.
“ÇOCUKLARA ŞEFKAT GÖSTERİLMELİ”
Psikolog Yılmaz, çocuklara eskisinden daha çok şefkat gösterilmesi gerektiğini lisana getirerek, “Çocuklara bu periyodu aile olarak atlatacağı konusunda itimat duygusu hissettirmeli. Çocukların medya tesiriyle maruz kaldığı panik halini anlamalı, duydukları hakkında onlarla konuşmalı. Virüsten korunma yollarını bilmeli ve denetimimizde olanlara odaklanmamız gerektiğinin hepimiz farkında olmalıyız. Çocuklara eskisinden daha çok şefkat gösterilmesi gerekiyor. Eski uyku sistemlerini muhafazaları, yeni rutinler oluşturmaları konusunda takviye vermeli. Özel vakit dilimleri belirlenmeli, onlara gün sonunda kesinlikle vakit ayırmalı. Kısmi uygulamalarla eski olağana dönüş sağlanmaya çalışılsa da hala bitmiş olmadığını unutmamalıyız. Bilim insanlarının çalışmalarını, umut verici haberleri de takip etmeli, çocuklara da bu süreçte birlikte olduğumuz hissettirmeliyiz. Her şeyden değerlisi evvel kendimiz düzgünlük halimizi muhafazalı, gerektiğinde profesyonel yardım almaktan çekinmemeliyiz’’ biçiminde konuştu.