Lefkoşa, 9 Aralık 12 (T.A.K.): Kıbrıs Türk Otelciler Birliği (KITOB), yeni ekonomik programın, sürdürülebilir ekonomiye geçilmesine katkı koyacak özellikler taşıdığını belirtti ve önemli bir adım olarak gördüklerini kaydetti.
KITOB'dan yapılan ekonomik programa ilişkin açıklamada, ülkenin bugünkü görüntüsünün yıllardır uygulanan istikrarsız politikaların sonucu olduğu, içinde bulunulan durumun KKTC'nin sürdürülebilir kalkınmasının sağlanması için sadece ekonomik program değil sosyal ve siyasi anlamda reformların yer alacağı geniş kapsamlı "sürdürülebilir kalkınma" programına ihtiyaç olduğunu gösterdiği belirtildi.
Bu durumun devamının, KKTC'nin sürdürülebilir kalkınması yolunda insanların katlanacağı maliyetleri daha da artacağı öngörüsünde bulunulan açıklamada, "Dolayısı ile sürdürülebilir ekonomiye geçilmesine katkı koyacak özellikler taşıyan bu programı önemli bir adım olarak görmekteyiz" denildi.
2010-2012 dönemini kapsayan ekonomik programın uygulanmasında önemli aksaklıklar olduğu ve gerekli ilerlemenin sağlanamadığı, programın uygulanmasındaki gecikmelerin ülkenin katlanması gereken maliyetleri artırdığı belirtilen KITOB açıklamasında, şunlar kaydedildi:
"Bu nedenle, 2013-2015 dönemi ekonomik programının, belirtilen süreler çerçevesinde uygulanmasını sağlayıcı araçların yerinde olması gereklidir. Programın uygulanmasının aylık, üç aylık izleme raporlarına ve teknik heyetin görüşlerine bağlanmış olması yeterli değildir. Programda yer alan her bir yapılacak işlemin aşamalandırılmaması; örneğin bir yasanın çıkması için Haziran 2013 tarihine kadar süre verilmiş olmakla birlikte bu yasanın taslak hale getirilmesi, meclise sunulması, komiteden geçmesi gibi 'hedef işaretleri' konmamıştır. Bunların olmaması ve aylık ya da üç aylık raporlar ile değerlendirmenin tamamen teknik heyete bırakılmasının yeterli olmayacağı düşünülmektedir.
Bununla birlikte, ülkemizde yasaların çıkarılması ne kadar önemli ise yasaların uygulanmasına yönelik işlemlere de yer verilmesi mutlaka gerekmektedir. Bu çerçevede, programda kamunun etkin hale getirilmesi konusunda eğitim ve yapılandırmaya yer verilmesi önemlidir. Mevcut durumda bu programın kamu tarafından uygulanmasında yeterli kapasitenin mevcut olmadığı düşünülmektedir."
TURİZM SEKTÖRÜNE YAKLAŞIM
Otelciler Birliği'nin açıklamasında, Sürdürülebilir Ekonomiye Geçiş Programının "Ödemeler Dengesi" politikalarında turizm sektörünün öncelikli sektör olmaya devam edeceği vurgulanırken; turizmin istihdam, yerli üretim, ülkenin gelişimi üzerindeki etkilerine yer verilmediği ifade edilerek, uygun politikaların belirlenmesi ile 60'a yakın alt sektörü harekete geçiren turizmin katma değerinin daha da artacağı ancak turizmin bu öneminin program ve matrikse yansımadığı kaydedildi.
"Turizm sektörü bölümünde yer alan hususlar 2011-12 yıllarına yönelik uygulamaların kağıda dökülmüş halidir" denilen açıklamada, öncü sektör yaratmak ve geliştirmenin daha farklı yaklaşımların ortaya konmasını gerektirdiği görüşüne yer verildi.
Ekonomi ve Enerji Bakanlığı tarafından yapılan ve Birliğin de katkı koyduğu çalıştaylarda turizm sektörüne vizyonda yer verilirken, turizm örgütünün gerekliliğinin de ortaya konulduğu ancak bu programda yer almadığı kaydedilen açıklamada, şu değerlendirmelere de yer verildi:
"Bugün tur operatörlerinin turist konaklamak için ihtiyaç duydukları küçük, orta ölçekli otellerdir. Geçen program döneminde olduğu gibi yarım kalmış otellerin tamamlanması için kredi imkanı ayrılmış olmasına karşın beklenen yarar sağlanamamıştır. Ayrıca küçük ve orta ölçekli otellerin altyapılarının iyileştirilmesine yönelik hibe programı sağlıklı çalışmamış ve sadece 9 otel kısmen yararlanmıştır. Dolayısı ile matriksde turizm bölümünde belirtilen eylemlerin desteklenmesi için yeterince enstrümanın ortaya konmadığı düşünülmektedir.
Turizmin ekonomik kalkınmamızda ve sürdürülebilir kalkınmamızdaki rolü dikkate alındığında, çevre konusunda Kuzey Kıbrıs'ın algısı 'Kirli Destinasyon' haline dönmek üzeredir. Bu da doğa kaynaklarımıza dayalı turizmimizde hakettiğimiz geliri sağlayamamamıza yol açacaktır.
Bu itibarla gerek programda gerekse matrikste, turizmin altyapısı konumunda olan çevrenin kirliliği ve çarpık yapılaşmaya bir eylem ve politika geliştirilmemiş olması önemli eksikliktir."
KITOB, programda, Bakanlar Kurulu kararıyla turizm yatırımı arazi tahsislerine son verilmesi, halen tahsis edilmiş ancak yatırımı yapmamış olanların tahsislerinin iptal edilmesi, ülke turizminin gelişimine göre konaklama kapasitesi gelişiminin sağlanması hususlarına yer verilmemesini de önemli bir eksiklik olarak gördüğünü ifade etti.
Turizmin çeşitlendirilerek desteklenmesi hedefinin umut verici olduğu belirtilirken; Karpaz bölgesinde geliştirilmeye çalışılan eko turizm modelinde iş sahiplerinin sıkıntılarını kalıcı olarak çözmeye, pazarlama sorununu gidermeye yönelik farklı modellerin ortaya konmamış olması da eksiklik olarak değerlendirildi.
Turizmde turist memnuniyetini artırmak amacıyla halkın sektörü benimsemesinin ve katılımının sağlanmasının, özellikle ülkenin yapısı itibarıyla gerekli olduğu ifade edilirken, turizmin sağladığı katma değerlerin hesaplanması ve akabinde halkın sektör ile yakınlaşmasına ve turizmin katma değerinin daha da artırılması amacıyla geniş kapsamlı bir projenin uygulanmasına yer verilmemesi eleştirildi.
Açıklamada, ülkeye daha fazla döviz girdisinin sağlanması amacıyla mevcut uygulamaların ötesinde ülkenin imajının daha fazla ele alınması yönünde herhangi bir eylem öngörülmemiş olması da eksiklik olarak ifade edildi ve şöyle devam edildi:
"Mali disiplinin sürdürülmesi için turizm fonu dahil fonların tasfiye edilmesi durumunda önceliğin memur maaş ödemeleri gibi popülist ödemelere veren bütçe uygulamasının olduğu bir ortamda, turizm için gerekli ödeneklerin ayırılması ve nakit ödemelerin düzenli yapılmasını engelleyeceği endişesi taşınmaktadır. Ayrıca muafiyetlerin kaldırılmasında sektörün durumu, çalışma ortamının girdi maliyetleri ve sağlanan diğer imkanların ve zorlukların bütüncül bir yaklaşımla ele alınması da sağlanmalıdır.
Programda girdi maliyetlerinin düşürülmesi hedefinden bahsederken, matrikste işçilik maliyetlerinin (asgari ücret, sosyal sigorta primleri v.s) artmayacağına ilişkin bir maddeye yer verilmemesi eksikliktir. Enerji konusundaki düzenlemelerden elektrik girdi fiyatlarının kısa dönemde düşmeyeceği, hatta Kurumun (Kıb-Tek) yeniden yapılandırması aşamasında bir artışın olabileceği ve bunun da turizm başta olmak üzere reel sektörün maliyetini artıracağı endişesini doğurmuştur."
KITOB açıklamasında, kamu sektörünün etkinlik ve verimliliğinin artırılması, kamuda personel istihdamında azami tasarruf sağlanması, yerel yönetimler ve programda öngörülen raporlar ile kurullar konusunda da değerlendirmelerde bulundu.
Ekonomik Koordinasyon Kurulu, Yatırım Ortamını İyileştirme Koordinasyon Kurulu ile Reel Sektör Danışma Kurulu oluşumlarını "önemli" bulan birlik, turizmde örgüt oluşumuna kadar, turizm paydaşı olarak KITOB'un bu kurullarda katkı koyacağını da ekledi.
(ÖK/GUR)
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.