Şiirin Kıyısında Beklemek
Şiirin Kıyısında Beklemek
Özgür Sürek
İnsanoğlu var olduğundan beri şiir hep hayatın içinde oldu. Neredeyse dilin tarihi kadar eski şiirin de tarihi. Eski uygarlıklarda yazılan şiirleri okudukça insanın aslında çok da değişmediğini ve şiirin insanı daha o dönemde duygularıyla, düşünceleriyle bir bütün olarak sarıp sarmaladığını anlayabiliyoruz. Şiirde dil araç değil amaçtır ve şiir dilin en yoğun halidir. Filoloji çalışmalarında özel bir önem verilmesinin nedeni biraz da budur.
Bizim kültürümüzde şiir her zaman büyük ilgi gördü. Romanın sosyolojik ve tarihsel altyapısı bizde batıdaki gibi bulunmadığı için şiir kadar sahiplenilemedi. Kent kültürü egemen olmaya başladıkça romana ilgi de artmaya başladı. Sözlü kültürün etkisinde yoğrulan kültürümüzde şiire temas etmeyen yok gibidir. Öğrencilik ya da gençlik yıllarında mutlaka bir kere de olsa şiir yazmıştır insanımız.
Şiirin en tılsımlı tarafı bence size ne zaman göz kırpacağının belli olmaması. O tanrı vergisi ilk dize bir seyahatte, bir konserde ya da gecenin son saatlerinde size dokunabilir. Ahşap bir masaya yavaş yavaş şiir akmaya başlayabilir ya da günlerce hatta yıllarca bekletebilir, umulmadık bir anda berrak bir nehir gibi sizi de alıp engin bir denize ulaştırabilir.
Bence şiirin keyifli bir tarafı var o da şiirin kıyısında beklemek. Bu mekanik bir şey asla değil, hani bazı insanlar vardır benim gibi tren yolculuklarını çok sever. Onların gözü istasyonlarda değildir. Yolculuğun kendisidir mesele. Ben de şiirin kıyısında beklerken çoğu zaman hiçbir yere varamadığım, şiir tanrısı tarafından somut bir dize armağan edilmediğim oluyor yine de şiiri beklemenin keyfi ayrı güzel.
Kentler takas yeri diyor Görünmez Kentler kitabında ünlü yazar Italo Calvino; duygu düşünce, tecrübe takası. Kent bizi başka dünyalarla buluşturuyor. Farklı sorgulamalara itiyor ki bu da sanatın temel mayası. Sırt çantasının o özgür havasıyla başka bir kente gitmek, o kentin sokaklarında yürümek, kafelerinde ya da kahvelerinde kalabalığın içinde yalnız kalmak, yaz meydanlarında kentin melodisini dinlemek ve bütün bunları yaparken insanları gözlemlemek şiirin kıyısına inmenin en keyifli halleri. Yıllar önce İtalya sokaklarında gördüğüm gençlerin mutluluğu çok etkilemişti beni. Hiç beklemediğim bir zaman bir şiirime konu olmuştu Roma meydanlarının o cıvıl cıvıl temmuz akşamları. Şiir yazma şartlanmasına düşmeden o kıyıda keyifle yürümek zamanın dışına çıkmak gibi. Zaten mutluluk da zamanın dışına çıkmak değil mi? Hayatta mutlu olduğumuz anlara şöyle bir baksak saatlerin takvimlerin dışındaki anlar olduğunu görürüz. Seyahat etmek ve özellikle Akdeniz kentlerini gezmek benim mutluluk kanaviçemin merkezinde.
Sinema ve tabi ki müzik de bu kıyının en güzel motifleri. Tchaikovsky’nin derin romantizmini hissedip kalbin çekmecelerine dokunmamak mümkün mü? Notalara tutunan duygular ve zihnimize ulaşan imgeler konser salonlarının neden şiirin yuvası olduklarını da açıklıyor. Beyaz perdenin büyüsü bambaşka ülkelere, hiç tecrübe etmediğimiz durumlara davet ediyor bizi. Bu tek gösterimlik hayatta belki asla gidemeyeceğimiz coğrafyalara ulaştırıyor bizi sinema.
Kırkımdan sonra daha bir sever oldum kış mevsimini. Bana anlattıklarını görmezden gelmişim yıllarca. Grinin de bir şiiri varmış oysa. Gelin bu hafta yaşadığımız kentte şiirin kıyısına inelim. Şiiri dinleyelim. İnsan olduğumuzu unutmamak için. Önce şiir vardı…