MEDYABAR.COM -
Sakarya'nın Sapanca ilçesi Gazipaşa Mahallesi'nde yaşayan C. K. isimli bir vatandaş, sahibi olduğu 860 metrekarelik arsasının tamamında define aramak için Sakarya Valiliğine başvurdu.
Define arama çalışmalarıyla ilgili yasal düzenlemeler kapsamında bir firmaya Çevresel Etki Değerlendirme ( ÇED) dosyayı hazırlatan C.K isimli vatandaş, dosyayı valiliğe sunarak süreç başlattı.
ESKİ HARİTA VE BELGELER İŞARET EDİYORMUŞ
Valiliğin kabul ederek değerlendirme sürecini başlattığı define arama projesine göre; arsanın eski ipek yolu üzerinde olması ve incelenen eski harita ve belgelerden elde edilen bilgilerin arsayı işaret etmesi sonucu yapılan yüzey araştırmaları sonrasında böyle bir çalışmaya girildi.
Define arama projesinin amacı ise; "tarihi ve kültürel eserlerimize zarar verilmemesi, tarihimizin ve kültürümüzün yok edilmemesi, devlet müzesinde olması gereken eserlerin, devlete bildirilerek, devletçe belirlenen değer üzerinden maddi kazanç sağlamak" olarak belirtildi.
EĞER BULUNURSA YARISINI ALACAK
Yasal düzenlemelere göre ÇED dosyasının Valilik onayından geçmesi ve Sakarya Kültür ve Turizm Müdürlüğünden "define arama ruhsatı" verilmesi durumunda çalışmalar hemen başlayacak. "Define Arama Yönetmeliği"nin 11. maddesi gereği, define araması; Sakarya Müzesi Müdürlüğünden görevlendirilecek ihtisas elemanı başkanlığında, Hazine ve Maliye Bakanlığı ile İçişleri Bakanlıklarının mahalli birer temsilcisi gözetiminde yapılacak. İlgili kanunlara göre, proje sahasında define bulunması durumunda; definenin Hazine ve Maliye Bakanlığınca geçer akçe olarak tespit edilen değerinin %40'ı arayıcıya, %10'u ise mülk sahibine verilecek. Yani C.K direkt kendi arsasında yaptığı aramada define bulursa yüzde 50'sinin sahibi olacak.
50 BİN LİRA HARCAYACAK
Projenin bedeli 50 bin lira olarak hesaplanırken, kiralanacak olan ekskavatör ve kazma, kürek, kaldıraç, balyoz, murç, mala, spatula ve fırça gibi malzemeler kullanılacak. Proje sahasında 2 vardiya halinde 3'er kişi olmak üzere toplam 6 kişi haftanın beş iş günü sadece gündüz saatlerinde çalışma yapacak.
BULUNURSA NE OLACAK?
ÇED dosyasında yer alan bilgilere göre;
"Paletli ekskavatör kullanılarak kültür ve tabiat varlığı veya definenin olduğu düşünülen tabakaya kadar kazı yapılarak çıkan bitkisel toprak kazı alanının yan tarafında kısa süreli depolanacaktır. Kültür ve tabiat varlığı veya definenin olduğu tabakaya ulaşılınca, eserlerin zarar görmesini önlemek için paletli ekskavatör kullanımı durdurularak, kazma, kürek, balyoz ve murç ile çalışma yapılmaya devam edecektir. Daha sonra mala ve spatula kullanılarak ince ve hassas kazı yapılacaktır. Eğer bulunan varlık ağırsa caraskar ve manila kullanılarak kaldırılacaktır.
Kültür ve tabiat varlığı veya define bulunması durumunda, faaliyet durdurularak Bakanlığa bilgi verilecektir. Buluntunun kültür varlığı olması durumunda Müze Müdürlüğünce Bakanlık iznine tabi olarak bilimsel kazı çalışmaları gerçekleştirilecek ve aracı kültür varlığı üzerinde herhangi bir hak iddia edemeyecektir. Bulunan varlık define ise Hazine ve Maliye Bakanlığı'nın mahalli temsilcisine teslim edilecektir. Proje bittikten sonra, kazılan alanlardan çıkan ve kazı alanlarının yanlarında depolanan bitkisel toprak malzemesi tekrar kazıldığı alana doldurulacaktır."