Maruf BUZCUGİL – Hüseyin GÖKÇE
Almanya’nın Ankara Büyükelçisi Jürgen Schulz, Almanya’nın AB için olduğu üzere Türkiye için de emniyetli partner olmaya devam edeceğini söyledi. Türkiye’de 7 bin 600 Alman şirket bulunduğu bilgisini veren Schulz, Almanya’da ise 50 milyar Avro ciroya sahip 90 bin Türk işletme olduğunu söyledi. Büyükelçi Schulz, AB yetkili heyetinin Türkiye’nin AB’den giderek uzaklaştığını ıstırapla tespit ettiğini, lakin kendisinin 2022 yılı için AB-Türkiye diyalog ajandasını canlandırmayı istek ettiğini anlattı. Almanya’nın ekonomik açıdan memleketler arası ağır bir ağa sahip olduğuna değinen Büyükelçi Schulz, bu nedenle Almanya’daki dönüşümün Almanya dışındaki Alman ve yabancı şirketlerde de sürdürülebilirlik konusuna tesiri olacağını kaydetti.
Ankara Sohbetlerine konuk olan Büyükelçi Jürgen Schulz, Ankara Temsilcimiz Maruf Buzcugil ve Ankara Haber Müdürümüz Hüseyin Gökçe’nin sorularını yanıtladı.
Türkiye ile Almanya ortasındaki ekonomik ve siyasi ilgilerin kısa bir tahlilini yapar mısınız?
Almanya ve Türkiye’yi birbirine bağlayan eşsiz münasebetler olup, iki ülke ortasında ağır siyasi ve kültürel münasebetlerin yanı sıra milyonlarca insan ortasında bağlar bulunuyor. Bu aile ve dostluk bağları iki ülke ortasında çok özel bir köprü oluşturuyor.
Bu alanlardaki ağır bağlar elbette ekonomik bağlantılara de yansıyor. Almanya Türkiye’nin en değerli ticaret ortağı olmaya devam ediyor. Almanya ve Türkiye ortasındaki ikili ticaret hacmi 2021 yılında yaklaşık 35 milyar Avro olarak gerçekleşti.
2021 yılında Almanya yüzde 8,8´lik hisseyle Türkiye´nin en kıymetli ihracat pazarı olmuştur. Almanya birebir vakitte, Türkiye’nin ithalat ortakları ortasında Çin’den (%12) ve Rusya’dan (%10,5) sonra yüzde 8,1 ile üçüncü sırada yer alıyor. Alman Dış Ticaret Odası’nın geçen sonbaharda üyeleri ortasında yaptığı ankete nazaran, katılanların yüzde 70’i kendi ticari durumlarını olumlu olarak değerlendirirken, yalnızca yüzde 3’ü ticari durumlarının uygun olmadığını belirtti. Anket sonuçlarının milletlerarası karşılaştırmasında Türkiye’deki ticari durum ortalamanın üzerinde olumlu olarak değerlendirildi. Türkiye’deki şirketlerin yüzde 43’ü daha fazla yatırım ve istihdam planlıyor.
Türkiye’de yabancı şirketlerin birçoklarının Almanya kökenli olmasını da çok manalı buluyorum: Ortalarında Siemens, Mercedes Benz, Bosch, Bayer, BASF ve Henkel üzere büyük şirketlerin de yer aldığı 7.600 şirket faaliyet göstermekte. Öbür tarafta Almanya’da yaklaşık 500.000 bireye istihdam ile yılda yaklaşık 50 milyar Avro gelir sağlayan 90.000 Türk işletmesi mevcut.
Almanya’nın federal yapısı içinde gerçekleşen iktidar değişimi iki ülke ortasındaki siyasi ve ekonomik alakaları nasıl etkileyecek?
Eylül ayındaki Federal Meclis seçimlerinden sonra toplumsal demokratlar, yeşiller ve liberallerden oluşan bir koalisyon hükümetinin yeni başbakanı olarak Olaf Scholz’u seçti. Başbakan Scholz evvelki hükümette Maliye Bakanı ve Başbakan Yardımcısı olarak vazife yaptı.
Alman dış siyasetinde genel olarak devamlılık temeldir ve Almanya Federal Cumhuriyeti her vakit muteber bir partner olmaya devam edecektir. Ortalarında AB ve NATO’nun da yer aldığı dostlarımız ve müttefiklerimizle olan bağlarımızı yapan olarak geliştirmeye devam edeceğiz ve pahalar ile menfaatlerimiz için eforlarımızı sürdüreceğiz. Elbette tıpkı şey NATO müttefiki, komşu, AB aday ülkesi, Gümrük Birliği ortağı ve göç ile mülteciler konusundaki değerli partnerimiz Türkiye için de geçerlidir.
Ayrıyeten, koalisyon ortaklarının yaklaşımı genel olarak biliniyor ve koalisyon mukavelesinde Türkiye’yle olan işbirliğine yönelik kısa bir paragraf yer alıyor. Ayrıyeten hükümet liderleri ve dışişleri bakanları seviyesinde birinci görüşmeler de gerçekleşti. Önümüzdeki aylarda gelecekteki işbirliğinin formu ve içeriği ikili toplantılarda görüşülerek belirlenmesi kıymetli olacak.
Gümrük Birliği’nin revizyonuna yönelik çalışmaların yanı sıra Türkiye’nin Avrupa Birliği üyeliğine ait müzakerelerin durma noktasına gelmesini neye bağlıyorsunuz? Bu tıkanıklığın aşılması için neler yapılmalıdır?
AB, işbirliğine dayanan ve her iki taraf açısından avantajlı bir bağlantıya stratejik olarak büyük ilgi gösteriyor. Almanya, AB ve Türkiye ortasındaki işbirliğinin derinleştirilmesine ayrıyeten büyük ehemmiyet veriyor.
Gümrük Birliği’nin modernizasyonu için de temelde birebir şey geçerli. Fakat Türkiye’nin de bunun için gerekli olan kaideleri yerine getirmesi gerekiyor. Gümrük Birliği’nin şu anki durumuna nazaran, bu örneğin ticari mahzurların ve/veya misal bariyerlerin kaldırılması ve tüm AB üyesi ülkeler için geçerli olan Gümrük Birliği kurallarının uygulaması manasına geliyor. Üyelik müzakerelerine bakarak, AB’nin yetkili konseyi geçen yılın Aralık ayında, Türkiye’nin son vakitlerde birçok alanda AB’den giderek uzaklaştığını ve bu nedenden ötürü üyelik müzakerelerinin ilerlemediğini kederle tespit etti. 2022 yılı için AB-Türkiye diyalog ajandamızı canlandırmayı ve örneğin yeşil mutabakat üzere gelecekle ilgili bahislerdeki işbirliğimizi açıkça ortaya koyabilmeyi şahsen istek ediyorum.
EKO-SOSYAL PAZAR DÖNÜŞÜMÜ
Avrupa endüstrisinin temel direği olarak nitelendirilen Almanya, Avrupa Yeşil Mutabakatı’na nasıl yaklaşıyor? Bu bahiste, şu ana kadarki gözlemlerinizi göz önünde bulundurarak Türkiye’nin durumunu kıymetlendirebilir misiniz?
Global iklim değişimi önümüzdeki on yıllarda tüm insanlık için en büyük sorun olacak. Bu nedenle, Almanya Federal Hükümeti’nin çalışmasının odağında bu zorlukları aşmak yer alıyor. Avrupa Yeşil Mutabakatı’nı destekliyoruz, zira bu mutabakat Avrupa’nın iktisadını sürdürülebilir bir iktisada dönüştürmeye giden yolda kıymetli bir adımdır.
Federal Hükümet’in sürdürülebilirlik konusuna inanılmaz ehemmiyet vermesini İktisat Bakanlığı’nın tıpkı vakitte İklim Müdafaa Bakanlığı yapılmasında da görebiliriz. Ekonomimizin toplumsal pazar iktisadından eko-sosyal pazar iktisadına olan büyük bir dönüşüm sürecinin başındayız. Bu süreç devletin, endüstrinin ve sivil toplumun işbirliğiyle gerçekleştirilmelidir.
Türkiye, şimdiden kullanıma açtığı güneş ve rüzgâr üzere birçok yenilenebilir güç kaynaklarına erişim bahtına sahip. Birebir vakitte sürdürülebilir bir yaşama ulaşmak için ortak amaç olan elektrikli araba üretimi için gayretleri adil ve sağlıklı bir rekabet açısından memnuniyet verici bir gelişme olarak görüyoruz.
Türk endüstrisi otomotiv dalı başta olmak üzere birçok kesimde yan sanayi kollarında Alman endüstrisiyle işbirliği içinde üretim gerçekleştiriyor. Yeşil ahenk ve sanayi dönüşümü çerçevesinde önümüzdeki periyotta nasıl bir gelişme öngörüyorsunuz?
Alman iktisadı kendisine daha sürdürülebilir olma amacını koydu. Bunu başarabilmek için elbette tüm tedarik zincirinin hesaba katılması gerekiyor. Burada mevzu en son eser değildir. Bu da endüstrimizin toptan dönüşümü demek ve bu da memleketler arası ortaklarla, öbür ülkelerdeki üretim tesislerinde ve tedarikçilerle birlikte uygulanmalıdır. Çünkü Almanya ekonomik açıdan memleketler arası ağır bir ağa sahip. Bu nedenle Almanya’daki dönüşümün elbette Almanya dışındaki Alman ve yabancı şirketlerde sürdürülebilirlik konusuna da tesiri olacaktır.
TÜRKİYE’DEKİ ALMAN ŞİRKETLER TÜRKİYE’YE ÇOK PAHA VERİYOR
Yakın vakit diliminde Türkiye’de yatırım yapmak isteyen Alman sermayeli firmalar var mı?
Alman şirketleri 100 yılı aşkın müddettir Türkiye’de faaliyetteler. Birçok bu vakit zarfında büyük değişimlere şahit oldu. Türkiye’de Alman iktisadı temsilcileriyle yaptığım görüşmelerde bana sık sık bölge olarak Türkiye’ye çok paha verdiklerini bildirmekteler. Bunun gelecekte de bu türlü devam edeceğini iddia ediyorum. Nizamlı olarak buraya yatırımların yapılması da bunun içerisinde yer alıyor.