İnfluenza (grip), influenza virüslerinin yol açtığı bir solunum yolu hastalığıdır. Her yaş grubunda görülen ve ölümlere yol açan hastalık, bazı riskli gruplarda ağır seyretmekte ve daha fazla ölümlere neden olabilmektedir. Özellikle sonbahar ve kış aylarında görülen ve mevsimsel olarak seyreden influenza zaman zaman pek çok kişinin ölümüyle sonuçlanan salgınlara yol açmaktadır. Zaman zaman influenza virüslerinin genetik yapısında meydana gelen değişikliklere bağlı olarak yeni bir tipte influenza virüsü ortaya çıkmaktadır. Değişimlere bağlı olarak virüs insandan insana kolayca geçiş yeteneği kazanabilmektedir. Dünya çapında hızla yayılma potansiyeli olan böyle bir virüs, influenza pandemisine neden olabilir. COVİD19 virüsünün neden olduğu pandemiyle tüm dünyanın kritik süreçten geçtiği bu dönemde yeni oluşabilecek bir influenza pandemisi süreci daha da zorlaştırma potansiyeline sahiptir.
Titreme ile yükselen ateş, öksürük, boğaz ağrısı, başağrısı, kas ağrısı ve halsizlik hastaların çoğunda görülen belirtilerdir. Bu bağlamda sars cov2 virüsünün yaptığı grip benzeri yeni tanımlanmış hastalık ile karışabilmektedir.
Her iki hastalıkta en sık görülen belirtiler boğaz ağrısı, boğazda gıcıklanma, kuru öksürük, baş ağrısı,kas ve eklem ağrıları, iştahsızlık, karın ağrısı ve ishaldir.
İki virüsün bulaş yolları da benzerdir. Ortak olarak temas, damlacık ve yüzeylerden bulaşırlar.
Gripte hastalığın ilk 3-5 gününde, belirtiler ortaya çıkmadan önce virüsün yayılması başlıca bulaşma faktörüyken, covid-19 virüsünde bulaşın belirti başlamadan 24-48 saat önce olduğu düşünülür.
Çocuklar toplumda grip virüsünün bulaşmasında çok önemli itici güçleridir. Covid-19 virüsü için ilk veriler, çocukların yetişkinlerden daha az etkilendiğini ve 0-19 yaş grubundaki klinik hastalık oranlarının düşük olduğunu gösterir.
Sonuç olarak grip ve Covid-19'u birbirinden ayırt edecek çok önemli klinik belirti yoktur ve hastaneye başvuran hastalarda sorgulama ve muayene ile ayırt etmek kolay değildir. Covid-19’da gripten farklı olarak tat ve koku alma kaybı olması ve zatürre gelişen hastalarda ciddi nefes darlığı gelişmesi fark olarak tanımlansa da hastalara bu şekilde ayırıcı tanı konması zordur.
Her yıl içeriği DSÖ tarafından belirlenen mevsimsel influenza aşısı mevsimsel influenzaya karşı koruyucudur. Bu durumda hastalık yükü ve sınırlı miktardaki antiviral ilaçların kullanımı azalacaktır , Özellikle Risk grubundaki kişiler ve sağlık personelinin mevsimsel influenza aşısını yaptırması sağlanmalıdır. İnfluenza aşısının Ekim ayından itibaren influenza sezonu boyunca uygulanması önerilmektedir. Bu sene uygulanacak olan yeni grip aşısı henüz piyasaya girmemiştir.
Önümüzdeki kış mevsiminde iki hastalığı birbirine karıştıracak ve ayırmakta zorlanacağımız çok sayıda benzer vaka göreceğimiz tahmin ediliyor ama iki hastalığı birlikte geçirecek vakalar olmasından da endişe ediliyor. Bu nedenle çok etkili aşısı olan grip hastalığına karşı risk gruplarının aşılanması hem hastaları hem sağlık çalışanlarını çok rahatlatacaktır.
Grip etkeni olan influenza A ve B virüsleri, Covid-19 virüsünden farklıdır ve grip aşısını olan kişi sadece influenza virüsüne karşı antikor oluşturur. Ancak riskli bir mevsim olacak olan 2020/2021 kışında gribe karşı korunma sağlamak, ortak risk grubu olan iki hastalıktan birine karşı güven sağlamak da demektir. Grip aşısı olan bir kişi Covid-19’u daha hafif geçirmeyebilir ancak grip aşısının hastalık nedeniyle hastaneye yatış ve ölümleri azaltması beklenmektedir.
Özellikle aşağıda belirtilen durumlara sahip olanlar başta olmak üzere tüm çocuk ve erişkinlerin grip aşısı yaptırması , covid 19 pandemisi sürecinde önemli katkılar sağlayacaktır.
Özellikle bu risk grupları şunlardır; 65 yaş ve üzerindeki kişiler, Gebeler ve lohusalar, 6 ay-18 yaş arasında olup uzun süre aspirin kullanması gerekenler, Diyabet hastalığı dâhil herhangi bir metabolik hastalığı olanlar, Astım dâhil kronik solunum yolu hastalığı olanlar, Kronik böbrek hastalığı olanlar, Kronik kalp ve damar sistemi hastalığı olanlar, Bağışıklık sistemi baskılanmış kişiler (kronik kan hastalığı olanlar, kanser hastaları, immünsupresif ilaç kullananlar, HIV/AIDS hastaları), Huzurevi, bakımevi vb. ortamlarda yaşayanlar, Morbid obez olanlar (Vücut Kitle İndeksi VKİ ≥ 40 kg/m2 ). 6-59 ay arası çocuklar, Huzurevi, bakımevi vb. ortamlarda çalışanlar, Sağlık personeli ve sağlık kurumlarında çalışanlar, Kronik bakım gerektiren nörolojik hastalığı olanlar.
Uzm. Dr. Önder AKKAYA
Dahiliye Uzmanı