Yansımadan Türemiş Sözcük06/08/2022
Konu İçeriği
Yansımadan türemiş sözcük, doğadaki seslerin taklit edilmesiyle ortaya çıkan sözcüklere verilen isimdir. Yansıma sözcükler, yansıma seslerinin zamanla bir anlam kazanması yoluyla oluşturulan sözcüklerdir. Doğada yer alan her türlü sesin taklit yoluyla sözcükleştirilmesi sonucunda yansımadan türemiş sözcükler ortaya çıkar. Yansıma sözcükler oluşturulurken diğer sözcükler gibi kelime kökleri değil, çevreden gelen sesler esas alınır. Örneğin, yağmur suyu damlamasın ile oluşan sese “şıp” isimlendirmesi yapılıyorsa, şıpırtı kelimesinin de buradan türetildiğini anlamak oldukça kolay olacaktır.
Sözcüklerin nasıl oluştuğu ile ilgili çok farklı tasarımlar vardır. Sözcük köklerine çeşitli ekler getirilerek farklı ve yeni sözcükler ortaya çıkarılmaktadır. Ancak en temelde sözcüklerin nasıl bugünkü anlamlarında kullanıldığı hep merak konusu olmaya devam etmektedir. Bu konuda yapılan çeşitli araştırmaların ve akademik bulguların sonucunda yansımadan türemiş sözcüklerin varlığı kanıtlanmıştır. Yani bazı sözcükler oluşturulurken çevreden gelen her türlü sese kulak verilerek ortaya çıkmıştır.
Yansımadan türemiş sözcükler, yansıma seslerin doğadaki şekilleri ile anlam kazanması sonucu oluşan sözcük türlerine verilen isimdir. Doğada yer alan canlı ya da cansız her türlü nesnenin çıkardığı ses, yansıma ses olarak adlandırılır. Yansıma seslerden türemiş sözcükler de bu seslerin isimlendirilmesi sonucu ortaya çıkmaktadır. Yansımadan türeyen sözcükler ortaya çıkarken gök gürültüsü, yaprak hışırtısı gibi doğal seslerin yanında nesneler yere düşünce ya da bir yere çarpınca ortaya çıkan çeşitli sesler gibi farklı doğal şekillerde oluşur. Bu noktada yansıma sesler doğanın aynen taklidi ile ortaya çıkan sesler denilebilir.
Yansımadan türemiş sözcükleri bulmak için sözcüğün kökünde yer alan sesin anlamına bakılır. Kökteki ses, doğada yer alan bir sesin sözcüğe dökülmüş hali ise bu sözcük yansımadan türemiş demektir. Yansımadan türemiş sözcükler bulunurken, ortaya çıkan seslerin doğada bir karşılığı olması beklenir. Bu bakımdan sözcüklerin anlamlandırılmasında yansımadan türeyip türemediğini anlama noktasında bu konu önemlidir.
Yansımadan türemiş sözcük örnekleri çok sayıdadır. Bu seslerden kimi, gerçekten doğadaki ses karşılığı olarak benzer şekilde yer alır, bundan yola çıkılarak sözcükleştirilir. Ancak bazı sözcükler ise insanların o sese bir anlam vermesi üzerine her dilde benzer şekillerde olsa da farklı sesletim ile ortaya çıkar. Miyav, çat, pat, güm, cart, hav, cik cik, şırıl şıkır, fıkır fıkır, fokurdamak, zangırdamak, hapşurmak gibi pek çok kelime yansımadan türemiş sözcük örnekleri içerisinde değerlendirilebilir.