Her Müslümanın imkânları el verdiği müddetçe hayatında en az bir kez hac ibadetini yapması farzdır. Hac yılın herhangi bir vaktinde yerine getirilmesi mümkün olmayan yalnızca hicri aylarda zilhicceye mahsus bir ibadettir. Peki, zilhiccenin anlamı nedir, bu ayda hac haricinde başka hangi ibadetleri yapmak önemlidir, zilhicce ayına dair İslam literatüründe ayet ve hadisler mevcut mudur?
ZİLHİCCE AYI NEDİR?
◼ Zilhicce Arapça sahiplik edatı "zu" ve "huccetun" kelimelerinden meydana gelen mürekkeb bir isimdir. Farz olan hac ibadeti bu ayın belli günlerinde yerine getirildiği için söz konusu ay "hac sahibi" anlamına gelen "şehr-i zilhicce" şekilde isimlendirilmiştir.
(x)Mürekkeb: Bir lafzın hece veya elemanlarının bütünün delâlet ettiği anlamın bir kısmına delâletini ifade eden mantık terimi.
ZİLHİCCE AYININ ÖNEMİ NEDİR?
◼ Haccın yanı sıra hacca gitmiş olsun veya olmasın yine imkânı olan her Müslümanın kurban kestiği ve Kurban bayramı sevincinin dünyanın dört bir tarafında yaşandığı aydır Zilhicce.
🔸 Kurban bayramı temel ihtiyacını karşılayamayan nice ailenin, variyeti yerinde olan ve kurban kesebilen birçok ailenin kurban paylarından nasiplendiği, insanların ziyaretleştiği ve Allah yolunda kan akıtılarak nimete şükretme, kaza ve beladan korunma vesilesidir. İnşallah bu konuya bayramın yaklaştığı önümüzdeki günlerde daha ayrıntılı bir şekilde değineceğiz.
◼ Aynı zamanda İslam tarihi açısından oldukça önemli olan belki de Medine'ye hicretin temel yapı taşlarını oluşturan Birinci ve İkinci Akabe Biatları ve Mekke Fethi'nin müjdecisi Hudeybiye İttifakının yapılması yine Zilhicce ayında vûku bulmuştur.
◼ Mutluluk verici olayların yanı sıra Rasulullah'ın (sav) vefatından sonra üçüncü sırada ümmet-i İslam'a halifelik yapan Hz. Osman'ın katledilmesi de Zilhicce ayı içinde gerçekleşmiş önemli olaylardandır.
Yukarıda zikrettiğimiz hadiselerden dolayı Zilhicce'nin oldukça iyi bir şekilde idrak edilmesi, yapılan ibadetlerin bilincinde olunması, söz konusu ayın faziletlerine dair bilgi sahibi olunması her Müslüman açısından oldukça zaruridir.
ZİLHİCCE AYI NE ZAMAN BAŞLIYOR?
◼ Zilhicce ayı kameri takvime yani ayın hareketleri esas alınarak düzenlenen takvime göre yılın son ayıdır. Dolayısıyla bu aydan sonra hicri yeni yıl başlayacaktır.
🔸 Ancak dünya genelinde şemsi yani miladi takvim kullanıldığı için zilhicce ayı bir önceki yılda miladi takvime tevafuk ettiği güne denk gelmez. Bu sebeple yaklaşık otuz yılda bir hac mevsimi yaz aylarında yaşanırken sonraki otuz yılda, kış aylarına denk gelir.
◼ İçinde bulunduğumuz 2021 senesinde ise Zilhicce ayı 11 Temmuz'da başlayacak olup 8 Ağustos tarihinde son bulacaktır. Dolayısıyla miladi 2021 yılının 9 Ağustos günü Muharrem ayının ve hicri 1443 yılının başlangıç tarihi olacaktır.
ZİLHİCCE AYI KUR'AN-I KERİM'DE ZİKREDİLMEKTE MİDİR?
◼ Birtakım farklı görüş bildirenlerin yanı sıra tefsir âlimlerinin genel ittifakına göre Fecr suresinin ikinci ayetinde üzerine yemin edilen "on gece" Zilhicce ayının ilk on gününe delalet etmektedir.
🔸 İkinci olarak Hac suresinin 28. ayetinde haccın bilinen günlerde yapılacağına dair zaman belirlenmiş olup dolaylı bir şekilde Zilhicce ayına atıf yapılmıştır.
"Böylece kendileri için faydalı olan şeyleri açık seçik görsünler ve Allah'ın onlara rızık olarak verdiği, belirlenen günlerde kesecekleri kurbanlık hayvanlar üzerine O'nun adını ansınlar. Artık onlardan hem kendiniz yiyin hem sıkıntı içindeki yoksulları doyurun."
(x)Doğan Temiz'in sesinden Hac Suresi'ni dinlemek için tıklayın
ZİLHİCCE AYI HAKKINDA HADİSLER
◼ Hadis literatüründe zilhicce ayı ile alakalı rivayet edilen birçok hadise ve bu ayda yerine getirilmesi tavsiye edilen ibadetlere rastlamak mümkün olup bu hadislerin en meşhurlarından biri şu şekildedir:
🔸 "Allah katında zilhiccenin ilk on gününde yapılan amellerden daha değerlisi yoktur; bugünlerde tesbihi çok yapın; tahmîdi, tehlîli ve tekbiri çok söyleyin." (x)(Şevkânî, Neylü'l-evṭâr, III, 354)
Hadis-i Şerif'ten anlaşılacağı üzere Allah katında yapılan her türlü ibadetin son derece faziletli kabul edildiği Zilhicce ayında tekbir getirmek ve bolca istiğfar çekmek oldukça önemlidir.
Bu gibi insanı manen destekleyen kalbi ve lisani ibadetlere ek olarak Zilhiccenin ilk on günü yani ayın başlangıcından Kurban Bayramı'nın ilk gününe kadar oruç tutmak Rasulullah'ın (sav) bu ibadet için çokça tercih ettiği bir zaman dilimi olup ümmetine de şiddetle tavsiye ettiği bir dönemdir. Hatta bazı mezhepler Zilhiccenin ilk on gününde tutulan orucun müstehap seviyesinde olduğu yönünde fetva vermişlerdir.
FİKRİYAT
SÜMEYYE ALI JABER