Merhaba arkadaşlar, Bu yazıda sizlere Polonya bazlı Custom Art firmasının ürettiği, sloganı dünyanın ilk 8 armatür sürücülü silikon CIEM’i olan, Harmony 8 Pro isimli kulaklığı anlatmaya çalışacağım. Başlanıç olarak, firma hakkında biraz bilgi edinelim. Firmanın sahibi Piotr Granicki (Peter olarak da hitabediliyor kendisine) son derece sabırlı, her sorunuza büyük bir içtenlik ve müthiş bir sürat ile cevap veren bir insan. Kendisi bu işlere bildiğim kadarı ile kablo üreticisi-tamircisi olarak başlamış ve yakın zamanda Pro100 gibi tek sürücülü bir modelle custom piyasasına atılmış. Halen ufak tefek kablo modifikasyonları yapsa da, büyük kablo işlerini artık bırakmış. Peter, kendi customlarını üretmek ve ufak kablo işleri dışında, ikinci el customların remoldlarını da yapmakta. Bu remoldlar haliyle silikon olarak yapılıyor. Firmanın hali hazırda mevcut 5 adet kulaklığı var. Bu kulaklıklar Music Series, Pro Series ve Harmony Series olarak kategorilere ayrılıyorlar. Music Series’de, geçenlerde sevgili Ozan’ın incelemesini yapmış olduğu tek armatür sürücülü Music One ve iki sürücülü Music Two yer almakta. Pro Series’de şu anda tek kulaklık olarak kalan ve forumumuzda yakında incelemesini yapacağımız üç sürücülü Pro330 v2 yer alırken, Harmony sınıfında 8 sürücülü modeller Harmony 8 ve Harmony 8 Pro bulunmakta. Harmony 8 non-pro olan modelde üst frekanslar biraz daha az olarak gösterilmiş. Fakat anlaşıldığı üzere, H8 Pro ile teknik olarak aynı becerilere sahipler. Alım Aşaması: Alım aşaması çok sıkıntılı olan bir süreç değil. Nitekim Peter her konuda yardımcı olduğu gibi alım aşamasındaki sıkıntılarla da yakından ilgileniyor. Kulaklığı almak için, her Custom Art modelinde olduğu gibi, firmanın internetteki sipariş formunu doldurduktan sonra, kulak kalıplarımızla beraber bu formu Peter’in Polonya’daki adresine yolluyoruz. Peter’a ulaşması 5 ila 7 gün arası sürüyor. Tabii EMS ile çok daha çabuk gidiyor ama, kulaklığın yapımını 1 ay gibi süre bekleyeceğimizi düşünürsek, kalıpların 2 gün erken ulaşması için EMS’ye 60 lira gibi bir rakam ödenmesi mantıksız bir hal alıyor. Peter’in bu noktada müşterilere sunduğu güzel bir yöntem var; firma peşin çalışmıyor. Yani kısaca, kulak kalıplarınızın düzgün ve H8 için uygun olduğuna kanaat getirdikten sonra parayı sizden talep ediyor. Böylelikle, kulağınızın H8 için olmama durumu da göz önünde bulunduruluyor. Parayı peşin alıp, ite kaka H8 yapılması ihtimali yok. Ticari kaygı bu noktada geri planda kalmış. Her ne kadar H8P için ortalama bir kulak kanalı ve büyüklüğü gerekse de, kulağınızın küçük olmasını ‘’Ben bunu alamam’’ gibi bir düşünceye yormayın. Zira başka sonuçlarla da karşılaşabiliyoruz. Mesela, ben Mentor’un kulağıma takılıykenki halini fotoğraflayıp Peter’a gönderdiğimde, büyük ihtimal H8 yapamayacağını söylemesine rağmen, kalıplar eline ulaştığında kulağımın H8 için yeterli olduğunu söyledi. Başka bir arkadaşın alımı için olan süreçte ise, arkadaşımızın kulağı yeterince büyük olmasına rağmen, kulak kanalı kısmının H8 için yeterli olmadığı ortaya çıktı. Kısacası bu noktada bizim kararımız pek bir anlam ifade etmiyor. Zaten peşin çalışılmadığı için, kulak kalıbımızı göndererek son kararı ve oluru Peter’a bırakmak en iyi ve en güvenli seçenek. H8P’nin neden ortalama kalınlıkta bir kanala ve yine orta büyüklükte bir kulağa ihtiyacı olduğunu da yazmaya çalışayım. Normalde silikon CIEM’lerin yapılabilmesi için, aynı kulaklığın akrilikten yapılmış olanına göre daha fazla yer ihtiyacı vardır. İçerisi kalabalık ise, malzemeleri silikona sığdırmak, aynı büyüklükteki akriliğe sığdırmaktan daha zordur. Aynı şekilde, H8P’nin 4 yollu olduğunu düşününce, bu kısımda da 4 hortumun geçebilmesi için gerekli kalınlık, kulağımızın kanalı ile bağlantılı hale gelir. Peter, çok küçük kulaklar veya kulak kanalları haricinde H8P’yi yapabildiğini söylemekte, bunu da önemli bir not olarak ekleyeyim. Genelde üyelerimiz nasıl kalıp aldırılacağı konusunda sorular sorarlar. İyi bir odyolojist bulduktan sonra bir cesaret ve karar gidip kalıpları alırmamanız için bir sebep yok. Ancak kalıp aldırırken, ikinci boğumu geçecek şekilde ve tam kulak kalıbı aldırmamız gerekiyor. Tabii bu kalıbı aldırırken, bir bite block ya da kola kapağı dik duracak şekilde ağzımıza koyarak, çeneyi açık tutuyoruz. Yalnız dikkat edilmesi gereken bir durum var. Eğer kulağınızda, ikinci boğum ile zar arasında çok fazla mesafe yok ise, kalıbın önüne konan pamuğun gidip zara yapışma ihtimali var. Siz siz olun, kalıbı aldırmadan o mesafeyi sorun mutlaka. Firmanın sipariş sayfasında, transparan, mat, non transparan, şeffaf gibi renk seçenekleri bulunmakta. Bunların bir kısmı extra ücrete tabii iken, bir kısmı da kulaklığın kendi fiyatına dahil oluyor. Firma aynı zamanda, bizim belirlediğimiz art work seçenekleri sunarken, kulaklıkları ağaç kaplama ile de süslemek mümkün. Bence art work yerine bu kaplamaları kullanmak, göze daha hoş gelen ürünler ortaya çıkarıyor. Sipariş sayfasında seçtiğimiz tasarımı daha sonra, maliyetini de karşılamak kaydı ile değiştirebiliyoruz. Tabii bu değişiklik Peter’a email yolu ile bildiriliyor. Şayet değişiklik yapar isek, Peter kulaklığı üretmeye geçmeden önce sizden tekrar teyit alıyor. Zira müşterileri çok fazla değişiklik yapıyormuş ve ister istemez akılda tutmakta zorlanıyormuş. Sipariş sayfasında, aynı zamanda kulaklığın değiştirilebilir veya sabit kablolu versiyonunu da seçmek mümkün. Bu değişiklik haliyle 75 euro civarı extra bir fiyata maloluyor. Ayrıca kablonun rengini de belirleyebiliyoruz. Kutu İçeriği: Cihaz son derece sade bir karton kutu içerisinde geliyor. Bu kutunun içerisinden custom kulaklığın korunduğu Pelican Peli 1010 Micro Case, nem alıcı sünger ve temizleme çubuğu ile kulak kalıplarınızın içinde bulunduğu ufak mavi bir case ve bizleri ‘’Hi’’ sloganı ile karşılayan, üretim tarihi, kulaklığın nasıl takılıp çıkarılacağı hakkında kullanıcıyı bilgilendiren bir de mini kitapçık çıkıyor. Dolayısıyla kalabalık bir içerik yok. Zaten bir CIEM için fazla malzemeye de ihtiyaç yok. Belki bir tek temizleme jeli eklenebilirdi. Yapı Kalitesi: Harmony 8 Pro, bilindiği gibi silikondan üretilmiş bir kulaklık. Silikon çoğu fikre göre akrilikten imal edilmiş kulaklıklara göre daha rahat. Olası bir fit problemine de kolayca uyum sağlamanıza da yardım ediyor. Akrilikten yapılmış fit’i hatalı bir ciem, silikondan yapılmış olanına göre daha fazla acı veriyor. Bunun sebebi de akriliğin silikona göre oldukça sert kalması. H8P’nin işçiliği oldukça iyi diyebiliriz. Bir iki tane noktasal hata dışında pürüzsüze yakın bir şekilde yapılmış olan kulaklığın, ahşap kaplamasının üzerinde de hafif bir silikon tabakası mevcut. Bütün sürücüler, kablolar ve diğer elementler rahatça seçilebilmekte. 8 sürücünün hepsini birden görebilmek ayrı bir keyif açıkçası. İncelemeye konu olan kulaklığın rengi Sky Blue transparan ve faceplate’teki ahşap kaplamanın ismi Quilt Maple. Fit meselesine de şu şekilde değineyim; özellikle sevgili Tahsin’in de telkinleri ile, kulağın fit’e alışması 2 haftayı buluyor, hatta benim kulağımın tam olarak alıştığı söylenemez. Ama geldiği halindeki sıkıntılar yok. Kısacası doğru olan, kulaklığa biraz zaman vererek, kulağımızın oldukça esnek olan kıkırdaklarının fit’e alışmasını beklemek. Eğer kulak fit’in yarattığı sıkıntıyı absorbe edemiyorsa, 1 aylık ücretsiz refit süreci dolmadan, yeni kalıplarla kulaklığı Peter’e yollamakta fayda var. Tabii yukarda da değindiğim gibi, silikon bir kulaklığın fit süreci daha az sıkıntılı geçebilmekte. Eklemekte fayda var, eğer fit durumu iyi idare edebilecek gibiyse, refit’e yollamayın derim. Zira refit’in de olacağının garantisi yok. Kablo: Peter’in kablolarının genelde beğenildiğini okuyorum. Beğeni kısmına katılmakla beraber, benim birkaç eleştirimin olduğunu belirteyim. İlk eleştirim, kablonun Y ayrımının biraz çeneye yakın oluşu konusunda. Çok fazla yakın değil ama, ferahlık açısından biraz daha aşağıda olması gerektiğini düşünüyorum. Y ayrımının çeneye biraz yakın tutulmasının şöyle bir sebebi olabilir: Kabloda memory wire kısmı sert silikondan yapılı değil. Malzeme oldukça elastik. Bu durumun verdiği dezavantajı, Y ayrımından klipsi yukarı çıkarmadan elimine etmek için, Y ayrımı biraz yukarıda konumlandırılmış diye düşünüyorum. İkinci eleştirim ise şu yönde; kablo sarılı durduğu zaman çok hafifçe sertleşiyor. Bu durum zaman zaman kablonun zor açılmasına sebebiyet veriyor. Çok rahatsız edici bir durum değil ama, bazen kabloyla uğraşmak gerekiyor. Bunların dışında, kablo bence gayet iyi. Gerek jack, gerekse 3 lü sarmal, sağlamlık konusunda sıkıntı yaratacak gibi durmuyorlar. Ancak bu kabloların, Music serisi ile gönderilen kabloladan farklılık gösterdiğini de belirteyim. Music serisi kulaklıkların kabloları, H8 ile gönderilen kablolardan kalite olarak biraz geride duruyor. Ses Meselesi: Harmony 8 Pro, hafif sıcak, oldukça detaylı ve detay ile müzikalitenin dengede olduğu bir kulaklık olarak resmedilebilir. Ciddi dinlemeye geçmeden önce, kulaklığı, bir kısmı kulağımda, büyük kısmı da haricen 100 saati geçik burn-in’e tabii tuttum. Üst frekanslar haricinde, çok fazla bir değişiklik olduğunu söyleyemem. Alt Frekanslar: Alt frekans grubu, kulaklığın üst frekansları ile beraber kendilerini en çok belli eden bölge. Tabii bu belirlilik, hiç bir frekansı ezmemesi gibi muazzam bir denge ile sunuluyor. Miktar olarak az olmamasına rağmen, diğer frekansların üzerine çıkma gibi bir duruma rastlanılmıyor. Sub-bas dediğimiz bölgede, vuruşların derinliği, detayı ve hızı gerçekten üst düzey. Bir IE80 gibi etkisi olmasa da, oldukça güçlü vurguları var. Doğru izolasyonu ve fit’i yakaladığımız zaman, bu vuruşlar daha da iyi bir hal alıyorlar. Mid-bas kısmı ise yine belirgin, son derece detaylı ve sahneyi sıkıştırma gibi bir durumunun asla olmadığı bir sunumla kullanıcıyı karşılıyor. Sahnenin ortasında sıkışık değil, fakat bütününe yayılan bir yapıdalar. Midbas kısmındaki miktar, sunumu boğmadığı gibi, genel spectruma yayılan bir gövde hissiyatı da sağlıyor. Mid Frekanslar: Üst ve altlara göre geride bir sunum var. Geride sunuma karşılık gövdeli notalarla seslenmekte H8P. Herşey tane tane, net ve temiz duyulurken, tonlaması da doğruya yakın bir konumda. Midlerin kulaklığa kattığı en önemli yetenek, benim için katmanları oldu. Mid frekans enstrümanlarının arasındaki ciddi boşluklar ve katmanlar arasındaki mesafeler enstrüman ayrımını çok üst düzeyde tutuyor. Tabii aynı şekilde, bu durum sahne derinliğine de olumlu yönde etki yapıyor. Mid frekanslar, her ne kadar tane tane duyulsalar da, canlılık yönünden biraz eksikler. Ben bunu hafif bir perde olarak da adlandırabilirim. Tabii bu durum, HD650 ya da Um3x’teki gibi bir vaziyet ile alakasız olmakla beraber, üst düzey kulaklık dinlememiş üyelerimiz için geçerli olmayacaktır. Yine Tralucent’e göre daha perdesiz, Mentor’a göre biraz cansız çalıyor diyebiliriz. Tabii Mentor’daki hafif cılızlık ve midlerin dar bir alandan gelebilme durumu, H8P’de yok. Yine, çok üst düzey olan enstrüman ayrımı sayesinde, enstrümanların daha önce duymadığınız seslerini duymanız yüksek ihtimal dahilinde. Üst midler ise oldukça kontrollü. Sibilans kayda ve kaynağa bağlı olarak birazcık olsa da, Tralucent veya Mentor gibi bu bölgedeki sesi gereğinden fazla inceltip dinleyiciyi yormuyor. Aynı şekilde, örnek verecek olursam, Spyro Gyra ya da Dave Weckl parçalarındaki trompetlerin üstlere yaklaşan notalarını öne getirip kulağı rahatsız etmiyor. Vokaller ise, midlerin genel karakterine uygun olarak biraz geriden sesleniyorlar. Bunu da şu şekilde betimlemek mümkün; bir sahne çemberi çizecek olursak, solist tam orta noktanın biraz gerisinden, bazen ince (açık veya parlak değil) notalarla sesleniyor. Buna rağmen vokallerin detayı iyi, belki biraz duygu eksikliği var. Üst Frekanslar: Bence bu kulaklığı hem özel yapan, hem de kullanıcıyı masrafa ve araştırmaya iten kısmı üst frekansları. İlk olarak, hem iyi bir kaynağa hem de gerçek anlamda iyi kayıtlara ihtiyacımız var. Kaynak belki geri planda bırakılabilir, ancak yüksek sesle müzik dinliyorsak ve kayıtlarımız kötü ise yandık. Zira üstler son derece hassas ve kötü kayıtlara karşı acımasız davranıyor. Eğer kayıtlarımız iyiyse, Harmony 8 Pro son derece detaylı ve bir o kadar da müzikal bir dünya sunuyor. Kulaklığın üstleri, imza olarak Earsonics SM64 ile Pfe232 arasında bir noktadalar. Ne cansız, ne parlak. Çok iyi denge yakalanmış bir sunum var. Üst frekansların, kulaklığın hafif sıcaklığı ile beraber son derece detaylı olan ve boğucu olmayan sunumuna yormadan eşlik etmesi de kulaklığı özel yapan ikinci nokta. Belirgin olup (miktar olarak değil, farklı anlaşılmasın), aynı zamanda kontrolden çıkmayan üst frekanslar zor bulunan bir nimet. Miktar olarak fazla olmamakla beraber, kendilerini yeteri kadar belli ediyorlar. Mentor gibi açık, dizginlenmeyi gerektiren bir kulaklık olmamakla beraber, Tralucent gibi de kulağı tırmalamıyor ve yapaylaşmıyor. Kısacası, nazik çalıyor diyebiliriz. Mikro detay ve transparanlık seviyesi de bir hayli yüksek; kayıttaki hışırtıları rahatça duyabiliyoruz desek yeridir. Yine midler gibi, üst frekanslar da oldukça temiz çalıyorlar, tabii kayıdın iyi olması şartı ile. Üst frekanslara, kulaklığı analitik havadan müzikalliğe doğru kaydırmak ve donuk-kuru çalmasını elimine etmek için biraz da renk verilmiş. Tabii bu renklendirme, Tralucent veya Heir ürünlerindeki gibi fazla değil. Dolayısı ile, perdeleme veya kuruluk sıfatları bulunmamakta. Kötü kayıtlara karşı kulaklığın ciddi bir hassasiyeti var. Bu gibi durumlarda, özellikle üst frekanslar birbirine yapışıyor ve temizlik kayboluyor. Tabii buna bağlı olarak da üst frekans bölgesinde hafif karışmalar yaşanabiliyor. Bundan başka, sevgili Tahsin’in yorumu ve izni ile eklemek istediğim birşey var. H8P, zil seslerinin üstlerin tepe noktalarına yaklaştığı yerlerde, bazen altta kalan kısımları kaçırabiliyor. Sahne ve Enstrüman Ayrımı: Harmony 8 Pro, benim şu ana kadar dinlediğim en derin sahneye sahip IEM. Genişliği ise, Tralucent kadar olmasa da, ona çok yakın bir konumda. Kısacası, daha önce de söylediğim gibi, bir çember çizilecek olursa, bu çember muhtemelen Tralucent’in sahnesinden daha çok alan kaplayacaktır. Tabii bu karşılaştırmayı, Tralucent’in 400 dolarlık kablosuna karşılık, H8P’nin standart kablosu ile yaptığımı ekleyeyim. Konumlandırması ise yine gerçekten iyi. Bütün enstrümanlar olması gerektiği yerlere çok yakın bir konumdan geliyorlar. Hepsi ayrık, hepsi tane tane. Kulaklığın bu noktadaki başarısını anlamak için, Metallica’nın S&M albümünden kesitler dinlemek yeterli. Kabaca tabirle, 3D ve havadarlık etkisinin iyi olduğunu düşünüyorum. Enstrüman ayrımı ise kulaklığın en iyi olduğu kısım. Midlerin ve alt frekansların katmanlaşması, konumlandırma aşamasında mesafelerin fazla oluşu, frekansların birbiri üstüne çıkmaması, arka planın dağılmaması gibi unsurlar, dinleyiciye üst düzey bir ayrım sunuyor. Her ne kadar arka planı tam stabil olmasa da, Mentor’u iyi bulurdum enstrüman ayrımında. Fakat H8P ayrım kabiliyeti ile dinleyiciyi bir üst noktaya taşıyor. Kulaklık, ilk başta ‘’ben hızlı değilim’’ izlenimini verse de, mesela Dream Theater’in Costant Motion isimli parçasında, kulaklığın ciddi derecede bir hızı mevcut olduğunu görebiliyoruz. Hızlı bulduğum Mentor’a oldukça yakın bir sürati var. Bu hız kulaklığı, Jazz gibi yumuşak muziklerin yanında, bir metal kulaklığı olmasına da yetiyor. Enstrümanların yoğunlaştığı bölümlerde, hız ile ayrım birleşince üst düzey bir sunum ortaya çıkıyor. Dinamizm konusunda ise Mentor’dan iyi işler başarmakla beraber, Harmony 8 Pro’nun Tralucent’in biraz gerisinde kaldığını düşünüyorum. Tabii arada dağlar fark yok. Son Söz: Harmony 8 Pro, ne karanlık, ne parlak, ne de anatilik olarak adlandırılamaz. Fazla sert uslüp takınmamak adına, kullanıcılara ve üstlerin belirginliğine bağlı olarak, hepsinden birer parça bulunabilse da, ben kulaklığın nötral sunuma daha yakın olarak hafif sıcak tarafta, parlak olarak nitelendirilemeyecek şekilde çaldığını düşünüyorum. Miktar olarak fazla olmayan üstlerin, imza anlamında oldukça uygun ve dengeli bir çizgide kalması, kulaklığı özel ve unique yapan diğer bir unsur. Akrilik CIEM’lerin fit’ine alışmasının zahmetli ve malzemenin kırılgan olması sorunundan çekinen, üst seviye bir kulaklığa geçme vaktinin geldiğini düşünen, universalleri tüketen ve uygun bütçesi olanlar için iyi bir kulaklık H8P. Hatta Tralucent 1+2, JH Roxanne, Mentor gibi kulaklardan gelenler için dahi yükseltme olacağını düşünüyorum. Bazı çevrelerce, kendisini seviye olarak Spiral Ear SE5’in yanına koyanlar olduğu gibi, bazı yönlerden SE5’ten daha iyi bulanlar da var. Kulaklığın kullanıcıları biraz daha yaygınlaşınca daha iyi anlayacağız.. Unutmadan fiyatı da ekleyeyim; Sabit kablolu versiyon: 925 Euro Değiştirilebilir kablolu versiyon: 1000 Euro Not: Bu fiyatlar, artwork, seçilen renk, kargo gibi etmenlere göre değişkenlik göstermekte. Custom Art'ın facebook sayfası için: https://www.facebook.com/thecustomart?fref=ts web sitesi için: http://www.thecustomart.com/ Yazıyı okuduğunuz için hepinize teşekkür eder, sevgilerimi sunarım..