İç siyasetteki gelişmelerin Türkiye'nin Irak'taki pozisyonunu, hem Kürtler hem İslamcı militanlara dair pozisyonunu etkileyeceğini söylemek dahi gereksiz.
İçeride de dışarıda da şu an anahtar Kürtlerde
Türkiye’nin hem dış hem de iç politik gelişmeleri, Cumhurbaşkanlığı seçiminin ilk turunun yapılacağı 10 Ağustos’a doğru tehlikeli bir çarpışma rotasına girmeye başladı.
İç ve dış politikada halihazırda yaşanmakta olan gelişmelerin ortak paydasındaysa Kürt meselesi bulunuyor.
İç politikada, Cumhurbaşkanlığı seçiminde Kürtlerin oynayabileceği kilit rol her geçen gün biraz daha belirginleşiyor.
Siyaset kulisinde Kürtlerin Cumhurbaşkanlığı seçiminde oynayabileceği rol için şöyle bir senaryo kurgulanıyor.
Başbakan Tayyip Erdoğan’ın cumhurbaşkanı olmak istediği sır değil.
Ama bunu halen açıklamıyor; bu da henüz bu adımı atmaya karar vermediği şeklinde yorumlanıyor.
Bu kararsızlık iki nedene bağlanıyor.
Birincisi, malum, Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün “Emanetçi başbakan” rolünü kabul etmeyeceğini ilan edip kenara çekilmesiyle ortaya çıkan “ANAPlaşma”, yani AK Parti’nin (Erdoğan Çankaya’ya çıkarsa) Gül dışındaki bir isimle gerilemeye, çözülmeye başlayacağı ihtimali.
İkincisi ise Erdoğan’ın ilk turda seçilememe ihtimali.
İşte Kürt meselesi bu ikinci ihtimalin hesaplarında öne çıkıyor.
İlk turda seçilebilmek için oyların yüzde 50’sini en az bir oy geçmek gerekiyor.
Erdoğan 30 Mart’ta yüzde 45 oy aldı, ama 45 yetmiyor.
O zamandan bu zamana ise köprünün altından çok sular aktı.
Özellikle Kürt meselesinde ve dış politikada Erdoğan’ın canını fena halde sıkan, zor durumda bırakan gelişmeler oldu.
PKK’lı Cemil Bayık’ın, Kürt Barış Süreci etrafında yürüyen tartışmaların seçimden önce somutlaşmaya başlamaması halinde bir daha oyuna gelmek istemedikleri tehdidi sonrasında PKK’nın askeri faaliyeti bir buçuk yıl aradan sonra yeniden tırmanmaya başladı.
Yol kesmeler unutulmaya yüz tutmuş endişeleri canlandırdı. Askeri karakolların güçlendirilmesi (Kalekol yapımı) projesini protestolar, Lice’de kan dökülmesiyle sonuçlandı. Bu protestolar sırasında, Diyarbakır’da askeri üsse giren bir militanın Türk bayrağını direğe tırmanıp alarak müdahale görmeden kaçması Erdoğan’ı doğal olarak çok kızdırdı. O kadar ki Ergenekon, Balyoz gibi darbe-komplosu davalarıyla ne yapacağını şaşırmış askeri, göstericiyi çekip vurmamakla suçladı.
Bayrak meselesi sadece CHP ve MHP muhalefetinin değil, sessiz kalsalar da AK Parti içinden milliyetçi/muhafazakar isimlerin de Kürt Barış Sürecine dair sorularına yol açmışken, Musul patladı.
Bir süredir Suriye iç savaşının en acımasız, vahşi unsuru olarak öne çıkan Irak ve Şam İslam Devleti (IŞİD) isimli örgüt, Türkiye için tarihi anlamı olan Musul şehrini ele geçirdi.
Yetmedi, Türkiye’nin Musul Başkonsolosluğu’nu basıp, Başkonsolos dahil 49 kişi ve 30 kadar Türk kamyon şoförünü (Gerçi hükümet onların neredeyse militanlar tarafından misafir edildiğini söyleyecek ama) rehin aldı.
Yetmedi, Irak ordusunun kuzeyde çil yavrusu gibi dağılmasını fırsat bilen Kürdistan Bölgesel Yönetimi (KBY) peşmergeleri, neredeyse kansız bir şekilde tarihi ve tartışmalı Kerkük şehrini ele geçirdi.
Kerkük, Türkiye için, Türkmenlerin tarihi şehri, ama KYB lideri Mesud Barzani için de “Kürtlerin Kudüs’ü”.
Bu da yetmedi, IŞİD sadece Bağdat’a doğru değil, Erdoğan’ın deyişiyle “hem Sünni, hem Şii Türkmen kardeşlerimizin” yaşadığı Telafer şehrine yöneldi.
İşin ilginç yanı, hem Musul, hem Telafer’de Türkmenlerin kurtuluşu Kürdistan bölgesinde görmeleriydi.
Barzani bu hamleyle sadece petrol ticareti içinde olduğu Ankara’ya karşı değil, güç rekabeti içinde olduğu PKK’ya karşı da elini güçlendirdi, son zamanlarda Başbakan Nuri Maliki’ye karşı açıklamalarıyla sinir ettiği ABD’ye de “Ben burdayım” mesajı verdi.
Bütün bunların üzerine, İran ve ABD arasında İslamcı militanlara karşı işbirliği teması kuruldu. Musul ve diğer kentlerin İslamcı militanlar ve eski Baasçılardan oluşan bir ittifak tarafından işgalini bir “Devrim” ve “Irak Baharı” olarak kutlayan kişinin Türkiye’nin korumasındaki Tarık Haşimi olması tabloyu daha da çetrefil hale getiriyor.
Bütün bunlar Erdoğan’ı zorlayan gelişmeler. Ama zorluklar bununla sınırlı olmayabilir.
Eğer Erdoğan yeniden aday olur ve BDP ya da HDP, cumhurbaşkanlığı seçimi için güçlü bir adayla ortaya çıkarsa bu PKK’nın Erdoğan’ı özerklik hakları ve Abdullah Öcalan’ın (serbest kalmayacaksa da) ev hapsine geçmesi gibi bir formül için pazarlığa zorlaması anlamına gelecek.
Bu durumda eğer PKK uzlaşma işaret edecek şekilde ilk turda adayını çekmez ise Erdoğan’ın yüzde 50 alamaması için elinden geleni yapar ve ikinci tur için pazarlık çıtasını yükseltir. Tabii bu durumda AK Parti’nin milliyetçi/muhafazakar tabanının nasıl tepki vereceğini şu anda kestirmek güç. Keza Erdoğan’ın böyle bir pazarlığa muhatap olmaktansa “Abdullah Gül kardeşimize” ikinci Cumhurbaşkanlığı dönemini teklif edip etmeyeceğini de...
Bütün bunların Türkiye’nin Irak’taki pozisyonunu, hem Kürtler hem İslamcı militanlara dair pozisyonunu etkileyeceğini belki söylemek dahi gereksiz.
Ama tablo budur. Şu anda iç ve dış politikada anahtar Kürtlerin elindedir.