Vegan diyet programı diğer birçok diyet programına aksine hem alınan gıdaların sağlıklı olmasına hem de bunların manevi etkileri üzerine odaklanır. Vegan diyetinde hayvansal kaynaklı tüm besinler yasaktır. Buna hayvanlar tarafından üretilen besinlerde dahildir. Yani Vegan diyeti uygulayan birisi et, balık, tavuk, kabuklu deniz hayvanları, süt ve yumurta gibi besinleri tüketemez. Hatta bu tarz bir diyet programını uygulayan kişiler diyetin manevi yönünün de hesaba katıldığı kısma göre deri gibi hayvansal kaynaklı tekstil ürünlerini de kullanmazlar. Özellikle veganlık bu parametreler nedeniyle sadece bir diyet programı değil bir yaşam biçimi olarak da tanımlanmaktadır. Vegan tarzını benimseyen kişilerin beslenme tarzı nedeniyle besin yetersizliğinden dolayı çeşitli hastalıklara maruz kalabileceklerini de unutmamaları gerekiyor.
Vejetaryen diyet programı ise veganlıktan farklı olarak hayvanların öldürülmesine neden olmayan hayvansal ürünlerin kullanımına izin verir. Vejetaryenler bu nedenle süt ve yumurta gibi besinleri tüketirler. Vejetaryenlik bu özelliği ile veganlıktan kaynaklı olan beslenme eksikliklerini ise bir miktar azaltmaktadır.
Peskateryan diyet programı ise vegan ve vejetaryenliğe ek olarak balık tüketilmesine de izin vermektedir. Peskayeryanlik bu özelliği ile besin çeşitliliğini bir üst seviyeye taşımaktadır.
Vegan, Vejetaryen ve Peskateryan Diyet Programlarının Tarihi
Vegan diyet programı, Vejetaryen diyet programı ve Peskateryan diyet programı için ortak olan hayvansal gıda tüketmeme yaklaşımının yüzyıllardan beri birçok insan tarafından benimsenmektedir. Bu tarz bir beslenme alışkanlığının tercih edilmesinin başlıca nedeni ise dini sebeplerdendir. Budist rahipler tarafından uygulanan Vejetaryen diyet programı ilk olarak M.Ö. 6. ve 4. yüzyıllar arasında ortaya çıkmıştır. Günümüzde ise Vegan diyet programı konusunda önde gelen isimlerden birisi Donald Watson’dır. Watson tarafından kurulan “Vegan Topluluğu (Vegan Society)” bu tarz beslenme alışkanlıklarını benimseyen insanların buluşma noktasıdır.
Vegan, Vejetaryen ve Peskateryan Temel Kuralları ve Diyet Programı
Vegan diyet programı temel olarak hayvansal ve hayvansal kaynaklı ürünlerin tüketilmesini yasaklar. Bu et, balık, tavuk, kabuklu deniz hayvanları, süt ürünleri, yumurta ve diğer hayvansal ürünlerin tamamını kapsar. Aslında dünyada sadece vegan diyet programı ile yasaklannan besinleri tüketerek yaşayan milyonlarca insan vardır. Vegan diyet programı lif, magnezyum, folik asit, C ve E vitaminleri, demir, fitokimyasallar bakımından zengin ve içerdiği besinler nedeniyle de düşük kalorili bir diyet programıdır. Düşük kalori değerinin yanı sıra Vegan diyet programı doymuş yağ, kolesterol, Omega-3, D vitamini, kalsiyum, çinko ve B-12 vitamini bakımınından da zayıftır. Vegan diyet programı nedeniyle eksiklik yaşadıkları besinlerden dolayı insanlar genellikle besin destekleri (supplement) kullanarak bu eksiklikleri gidermeye çalışırlar.
Vegan ve Vejetaryen Diyet Programı Karşılaştırması
Vegan ve Vejetaryen diyet programları temel olarak aynı beslenme alışkanlıklarını benimser. Aralarındaki tek fark ise Vejetaryen diyet programında Vegan diyet programına göre süt ve yumurta gibi hayvansal ürünlerin tüketilmesine izin verilmesidir. Vejetaryen diyet programındaki bu ekstra besinler ile aminos asit, kolin ve B-12 vitamini gibi önemli bileşenlerinde alınması sağlanır.
Vegan ve Peskateryan Diyet Programı Karşılaştırması
Peskateryan diyet programı Vejetaryen diyet programının bir üst versiyonu olarak tanımlanabilir. Peskateryan diyet programında Vejateryan diyet programına ek olarak deniz ürünlerinin tüketilmesine de izin verilir. Bu sayede Omega-3 gibi önemli aminos asitlerin alınması sağlanır.
Öğün Zamanlaması, Sıklığı ve Kısıtlamalar
Bu diyet programında herhangi bir şekilde öğün ve zaman kısıtlaması bulunmamaktadır. Hangi verisyonunu uygularsanız uygulayın önemli olarak yasaklı besinlerden tüketmemektir.
Diyet Programının Evreleri Var mı?
Bu diyet programında herhangi evre bulunmamaktadır. Ancak bu diyet programını uygulamak isteyen kişiler kademeli geçiş yaparak beslenme alışkanlıklarının değiştirilmesini kolaylaştırabilirler.
Kimler Uygulayabilir?
Bu diyet programı aslında moral ve motivasyon olarak gerekenleri yapabileceğine inanan herkes tarafından uygulanabilir.
Uygulaması Kolay mı?
Bu tarz bir beslene alışkanlığı olmayan kişilerin uygulaması gerçekten zor olabilir. Özellikle et ve süt ürünleri ile beslenen kişilerin bu tarz köklü bir beslenme değişikliğine gitmesi pek kolay olmayacaktır. Özellikle ev dışında bu diyet programına uygun olarak satış yapan cafe ve restoranların son derece kısıtlı olması da uygulanmasını zorlaştırmaktadır.
Vegan, Vejetaryen ve Peskateryan Diyet Programları İle İlgili Bilimsel Veriler
Vegan diyet programı ve versiyonları ile ilgili olarak yağ kaybı başta olmak üzere genel sağlık üzerindeki etkilerine yönelik çeşitli araştırmalar yapılmıştır. Yağ kaybı ile ilgili yapılan çalışmaların birisi aşırı kilolu, menopoz sonrası dönemde olan kadınlardan 64 tanesi Vegan diyet programını uygulamış ve 14 haftada 6 kg vermiştir. Bu sürede başka diyet programı uygulayanlarda ise verilen kilo miktarı 2’de kalmıştır.
Bu içeriğe göz atın: Düşük Karbonhidrat Diyetine Eklenebilecek 10 Besin
- Vücut geliştirme konusunda kısa, orta ve uzun vadeli hedeflerinize ulaşmak için doğru bir şekilde planlanmış antrenman ve diyet programı uygulamanız kaçınılmaz bir gerekliliktir. Hedeflerinize en kısa sürede ulaşabilmeniz için Kas ve Güç | Remote PT “Kişiye Özel Uzaktan Eğitim” paketlerini inceleyebilir ve ihtiyacınıza uygun olanını tercih edebilirsiniz.
- Vegan, Vejeteryan ve Peskateryan Diyet Programı içeriği ile ilgili değerlendirmelerinizi ve aklınıza takılan soruları yorum bölümü veya Kas ve Güç | FORUM aracılığı ile paylaşabilirsiniz.
Not: Tüm antrenman programları, egzersizler ve hareketler tamamen öneri amaçlıdır. Spor yapmadan önce mutlaka bir uzmana danışmalısınız.