Proteinler vücut için gerekli yapı taşlarındandır. Bu sebeple vücuda besinlerle alınan proteinler hiçbir şekilde kaybedilmek istenmez. Kan böbreklerden süzülüp atıklardan arındırılırken proteinler idrarla atılmaz ve vücutta tutulur. İdrarda düşük miktarda protein bulunması normaldir. Hatta egzersiz sonrası geçici olarak idrar protein miktarının yükselmesi de normal sayılabilir. İdrarda protein bulunmasına “proteinüri” adı verilir. Sürekli olarak yüksek miktarda protein varlığında öncelikle protein miktarının belirlenmesi ve bunun sebebinin araştırılması gereklidir.
Proteinler idrara nasıl geçer?
Böbrekler vücuda zararlı maddeleri idrar yoluyla atarken, vücuda gerekli olan maddelerin atılımını da önler.
Proteinler de vücuda gerekli olan maddelerden olduğu için kaybedilmemesi gerekir. Bu sebeple, böbrekler kanı süzerek idrar oluştururken, yandaki resimde olduğu gibi, idrara geçen proteinleri geri emerek kaybını önler.
Ancak belirli bazı hastalıklarda fonksiyonlarında bozulma meydana geldiği için, böbrekler proteinleri geri emmede başarılı olamaz. Böylece vücudumuza gerekli olan proteinler idrarla atılırlar.
Proteinlerin idrarda geçici olarak fazla miktarda bulunmasının sebepleri nelerdir?
Aşırı soğuğa veya sıcağa maruz kalma, ateşli hastalıklar, aşırı egzersiz ve stres idrarda geçici olarak fazla miktarda protein görülmesine sebep olabilir.
Proteinlerin idrarda sürekli olarak fazla miktarda bulunmasının sebepleri nelerdir?
Çeşitli hastalıklar böbrek fonksiyonlarının bozulmasına ve idrarda fazla miktarda protein atılımına sebep olur. Bu hastalıkların başlıcaları şunlardır:
- Şeker hastalığı,
- Kalp hastalıkları,
- Hipertansiyon,
- Böbrek hastalıkları,
- Lösemi ve lenfomalar,
- Amiloidoz,
- Sıtma,
- Romatoid artrit,
- Sarkoidoz.
İdrarda fazla miktarda protein bulunması mutlaka araştırılması ve altta yatan sebebin bulunması gereken bir durumdur.
İdrar proteini herhangi bir sağlık kuruluşunda yaptıracağınız basit bir idrar tahlilinde tesadüfen fark edilebilir. Ancak, standart idrar tahlili ile fark edilemeyecek düzeyde protein kayıpları da olabileceğinden, özellikle şeker hastaları başta olmak üzere, yukarıda sayılan hastalıklara sahip olan kişilerde belirli aralıklarla mikroalbumin gibi özel testler yapılmalıdır. Böylece, böbrek fonksiyonlarında olabilecek bozukluklar erken dönemde tespit edilebilir.