Çocuğunuzun Kulaklarını Kontrol Ettirin
Okul hayatı boyunca çocukları en çok zorlayan konuların başında “İşitme Kayıpları” gelir. Okula başlamadan önce her çocuğun kulaklarını kontrol ettirmek ve gerekli tedaviyi başlatmak büyük önem taşıyor.
Yrd. Doç. Dr. Özmen Öztürk
Baş-Boyun Cerrahisi Uzmanı
Okul hayatı oldukça uzun bir dönemdir. Hele bir de ailenin sorunun farkında olmaması durumunda, çocuk sadece rahatsızlığıyla değil, bir de ‘tembel çocuk’ kavramıyla baş etmek durumunda kalıyor. Çünkü iyi işitmeyen bir öğrenci öğretmeninin anlattıklarını anlayamıyor ve arkadaşlarıyla sağlıklı ilişkiler kuramıyor. Bu nedenle de, okula başlamadan önce her çocuğun kulaklarını kontrol ettirmek ve gerekli tedaviyi başlatmak büyük önem taşıyor.
Eğitim ve zeka gelişiminin iki önemli unsuru işitmek ve görmekdir. Bebekler işittiklerini taklit ederek konuşmayı öğrenirler. İşitemeyen bir bebek konuşamaz. Az işiten bebek ve çocuk geç ve problemli konuşur. İşitme azlığının derecesi ile konuşma bozukluğunun derecesi orantılıdır. Bazen konuşmayı bozmayacak derecede doğumsal ve sonradan oluşan işitme kayıpları bulunabilir. Bunların gözden kaçması halinde çocuğun özellikle eğitim hayatında geri kalmasına yol açar. Okulda tembel, ilgisiz, başarısız diye nitelendirilen çocukların bu durumlarına işitme azlığının yol açması muhtemeldir.
İşitme kaybı erken dönemde belirlenmelidir
Çünkü pek çoğunun tedavisi mümkündür. Öte yandan tedavisi mümkün olmayan, çoğu doğumsal işitme kayıplarında ise zamanında fark edildiğinde özel eğitim ve işitme yardımı ile problemin ağırlığı en aza indirilebilir. İyi eğitilmiş bir işitme kayıplı çocuk, kendi sağlıklı yaşıtlarından pek az geri kalabilir ve hayatını tek başına sürdürebilir.
İşitme kayıplarının nedenleri
Orta kulak iltihapları işitme kaybının en sık nedenidir. Orta kulak iltihabı yeni doğan döneminden başlayarak hayatın her döneminde oldukça sık karşılaşılan bir sağlık problemidir. Özellikle çocuk yaşlarda işitme kaybına neden olması, eğitim çağında zihinsel gelişimi bile etkilemesi, kronikleştiğinde ise kişinin tüm hayatı boyunca genel sağlığını ve iş verimini olumsuz etkilemesi nedeniyle önemli bir halk sağlığı problemidir. Orta kulak iltihabı iki yönden çok önemlidir. Çocukluk çağının en sık görülen hastalıklarından biridir. Çocuğun iştahını ve gelişmesini olumsuz yönde etkiler. İşitmeyi bozacak zihinsel gelişimi ve eğitimini engeller.
Orta kulak iltihabı öğrenmeyi olumsuz etkiler
Orta kulak iltihabında akut ve kronik olmak üzere iki genel sınıflama yapılır. Akut enfeksiyonlarda; ateş, ağrı, kulakta dolgunluk ve işitme kaybı olur. İltihabın etkisi ile zar delinirse kanlı- iltihaplı akıntı gelebilir. Kronik enfeksiyonlarda ise; genellikle akıntı olur, kulak zarı deliktir ve işitme azlığı vardır. Bazen tedavi ile bazen de kendiliğinden akıntı kesilebilir. Özellikle çocuklukta görülen, ağrı, ateş yapmadığı için sıkça gözden kaçan bir özel durumda seröz otit dediğimiz tablodur. Orta kulakta koyu, yapışkan bir sıvı birikir. İşitme değişik derecelerde azalmıştır. Öğrenmeyi olumsuz etkiler, özellikle okul çocuklarında önemlidir.
Orta kulak iltihabı nadiren beyin-beyincik abseleri, menenjit, yüz felci, iç kulak iltihabı, işitmenin tümüyle kaybedilmesi, kulağı içinde barındıran kafatası kemiğinin (mastoid) absesine yol açabilir.
Kurtarıcı girişimler gecikmemelidir
Tedaviden de önce, kulak hastalığına zemin hazırlayan faktörlerin giderilmesi gerekir. Çocuklarda sık hastalanan bademcikler, büyük geniz etleri, sinüzitler, yarık damaklar erken tanınırsa tedavi daha başarılı, maliyeti de daha düşük olur. Tanı konduktan sonra öncelikle ilaçla tedavi yöntemleri sonuna kadar zorlanır. Bu yeterli olmadığında iltihabın boşaltılması (parasentez) akut orta kulak iltihabında tedaviye cevabı hızlandırır. Seröz otizlerde ise sıvı ameliyat mikroskobu altında boşaltıldıktan sonra ventilasyon tüpü dediğimiz geçici bir protezin yerleştirilmesi gerekebilir. Kulağa yerleştirilen bu tüpler genellikle 6 ay içinde kendiliğinden atacaktır. Bunlar kulağın tam iyileşmesine yardımcı olacak kurtarıcı girişimlerdir. Her şeye rağmen kronikleşmiş, zarın delinmesi ile sonuçlanmış kişilerde ise yine mikrocerrahi yöntemleriyle iltihabın kurutulması, zarın onarılması mümkündür.