4. Sınıf FenBil Yayıncılık Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 73 Cevabı 2017 – 2018 Yeni Müfredat
4. Sınıf FenBil Yayınları Fen Bilimleri Ders Kitabı Sayfa 73 Cevabı
Kokusu, rengi ve tadı olmayan hava, gaz hâlindeki bir maddedir. Bir basketbol topunu pompa yardımıyla şişirdiğimizde, basketbol topunun her yerine hava dolarak topun şeklini alır. Çünkü gaz hâlinde olan havanın da sıvılar gibi belirli bir şekli yoktur.
Trafikte taşıtların egzozlarından ve fabrika bacalarından çıkan duman da hava gibi gaz hâlde bulunan bir maddedir. Fabrika bacasından çıkan dumanı gözlemlemişizdir. Fabrikanın bacasından çıkan duman bir süre sonra neden görünmez olur? Dumanın bu özelliği gaz hâlindeki tüm maddeler için geçerli midir? Aşağıdaki etkinlik yardımıyla bu sorularımıza cevaplar arayalım.
Dördüncü buzdolabı poşetine üflediğimizde poşette nasıl bir değişiklik oldu?
- Doğru cevap: Poşetin içi havayla doldu ve bu yüzden şişti.
Buzdolabı poşetlerini, ağızlarına yakın bir yerden deldiğimizde ne gözlemledik?
- Doğru cevap: Buzdolabı poşetine üflediğimiz havanın delinen yerden hızla çıkmasını gözlemledik.
Buzdolabı poşetlerini, altlarından deldiğimizde ne gözlemledik?
- Doğru cevap: Su ve tuz ile dolu olan poşetlerde de değişiklik gözlemledik. Akışkanlık özelliğine sahip su ve tuz poşette açılan delikten dışarı çıkmıştır.
Gazların yayılma özelliğini ispatlayan bir deney tasarlayalım. Bize verilen malzemeleri seçerek deneyimizi yapalım. Deneyimizin sonucunu bir rapor hâlinde defterimize yazalım.
Doğru cevap:
Gazların Yayılma Hızı Deneyi
GAZLARIN YAYILMA HIZI
AMAÇ
“Farklı gazlarda moleküllerin hızları arasındaki oran, molekül ağırlıkları arasındaki oranın karekökü ile ters orantılıdır.” ifadesini incelemek.
GEREKLİ ARAÇ VE GEREÇLER
50 cm boyunda iki ucu açık cam boru, 2 adet deliksiz lastik tıpa, 2 adet toplu iğne, Cetvel, saat camı, Derişik HCl çözeltisi, Derişik NH3 çözeltisi
DENEYİN YAPILIŞI
İki mesnet ile cam boruyu yere paralel olarak bağlayınız. Saat camı üzerinde küçük pamuk parçalarından birine HCl, diğerine NH3 çözeltilerinden 2-3 damla damlatınız. Pamukları toplu iğne ile lastik tıpalara batırarak tutturunuz. Her iki tıpayı aynı anda borunun uçlarına sıkıca takınız. Saatinize bakarak not ediniz. Cam borunun içerisinde oluşan beyaz renkli NH4Cl halkasının meydana geldiği anı saatinize bakarak yazınız.
Olayın denklemi: HCl+NH3 → NH4Cl
Oluşan NH4Cl ün pamuklara olan mesafesini cetvel ile ölçerek yazınız.
HESAPLAMA
Hız=yol/zaman eşitliğinde her bir gazın hızını hesaplayınız.
SONUÇ
Yoğunluğu ağır olan gazların yayılma hızı küçük, yoğunluğu hafif olan gazların yayılma hızı büyüktür.