İletişim Başkanı Fahrettin Altun’la ilgili “Boğaz’da kaçak var’ başlıklı habere erişim engeli getirilmişti; Cumhuriyet gazetesine ilan kesme cezası verildi
Cumhuriyet gazetesinin “Boğaz’da kaçak var” başlığıyla kamuoyuna duyurduğu, Cumhurbaşkanı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un Kuzguncuk’ta vakıflardan kiraladığı araziye yaptırdığı şömine ve çardağın İstanbul Büyükşehir Belediyesi (İBB) ekiplerince yıkılmasına ilişkin haberi nedeniyle ceza kesildi. Basın İlan Kurumu (BİK) söz konusu haber sebebiyle 35 gün süreyle resmi ilan ve reklamların kesilmesi cezası verdi.
T24’ün haberine göre Basın İlan Kurumu’nun kararında “haberin gerçeği yansıtmadığı”, “kamu yararı olmadığı” öne sürülürken, Cumhuriyet gazetesinin “basının haber verme ve ifade özgürlüğünün sınırlarını aştığı” ifadelerine yer verildi. Gazetenin avukatlarının karara itiraz edeceği duyuruldu.
CUMHURİYET’İN YAPTIĞI HABER
Cumhurbaşkanı İletişim Başkanı Fahrettin Altun’un Boğaziçi Öngörünüm Bölgesi’nde yer alan ve Kuzguncuk’ta vakıflardan kiraladığı araziye “yol, şömine ve çardak gibi peyzaj düzenlemesi yaptırdığını” ve “bu yapıların İBB zabıta ekipleri tarafından yıkıldığını” ortaya çıkmıştı.
İBB ekipleri Kuzguncuk’taki işlemi 13 Nisan 2020 tarihinde yapmış; bir gün sonra 14 Nisan 2020 tarihinde söz konusu durum Cumhuriyet tarafından “Boğaz’da kaçak var” başlığıyla haberleştirilmişti. Ardından İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı “terör örgütlerine hedef gösterme” suçlamasıyla haberde imzası olan Hazal Ocak, foto muhabiri Vedat Arık, Sorumlu Yazıişleri Müdürü Olcay Büyüktaş Akça ve Yazıişleri Müdürü İpek Özbey hakkında soruşturma başlatmıştı.
Söz konusu habere İstanbul Anadolu 8. Sulh Ceza Hâkimliği tarafından “Koronavirüsle mücadele döneminde Avrupa ülkeleri başarısız olurken Türkiye’nin başarısını sekteye uğratmak ya da gizlemek” gerekçesiyle 17 Nisan’da jet hızıyla erişim engeli getirilmişti.
HABERDE NE DENİLDİ?
Bu sürecin ardından Altun’un avukatı Sezgin Tunç, BİK’e söz konusu haberle ilişkin şikâyette bulunarak gazeteye reklam ve resmi ilan cezası kesilmesini talep etti. BİK Genel Müdürü Rıdvan Duran’ın imzası bulunan kararda İstanbul Vakıflar 2. Bölge Müdürlüğü ile Altun arasında İBB ekiplerinin Kuzguncuk’ta yıkım yaptığı gün yani 13 Nisan 2020 tarihinde kira sözleşmesi imzalandığı anımsatılarak Altun’un bu araziyi “güvenlik ve ıslah amaçları doğrultusunda kiraladığı” anlatıldı.
Ancak vakıflara ait arazideki çalışmaların sözleşme imzalanmadan günler önce izinsiz bir şekilde başlatılmasıyla ilgili hiçbir bilgiye yer verilmemesi dikkat çekti. Kararda Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından yerinde yapılan tespitler neticesinde kiralama sözleşmesine aykırı bir yapılaşmaya sebebiyet verilmediği belirtilerek “zabıta ekiplerince bu arsaya yerleştirilen ahşap çardak ve şöminenin anında sökülmesinin yanı sıra buradan çıkan malzemenin kolaylıkla tasnif edilmesinin de bu durumu gösterdiği tespit edilmiş” yorumunda bulunuldu.
CUMHURİYET’E ‘DERS’ VERMEYE ÇALIŞTILAR
Bu yorum nedeniyle haberin gerçeği yansıtmadığı öne sürülerek kararda, “Cumhuriyet gazetesinin, basının haber verme ve ifade özgürlüğünün sınırlarını aşarak, bu haberini gereğince araştırma yapmadan yayınlayarak ve bu konuda şikâyetçi hakkında da haksız isnatlarda bulunarak ‘haberlerde ve olayların yorumunda gerçeklerden saptırma, çarpıtma veya kısaltma yoluyla amaçlı olarak ayrılınamaz.
Doğruluğu kuşku uyandırabilen ve araştırılması gazetecilik imkânları içinde bulunan haberler, araştırılıp doğruluğundan emin olunmadan yayımlanamaz’ ve ‘kişi, kurum ve toplum katmanlarına yönelik yayınlarda, eleştiri sınırlarını aşan iftira ve haksız isnat yapılamaz’ şeklindeki Basın Ahlak Esasları hakkındaki 129 sayılı Genel Kurul kararının 1. maddesi ile bu maddenin (ı) bendini ihlal ettiği kanaatine varılmıştır” denildi.
Ayrıca kararda haberle Basın Ahlak Esasları hakkındaki 129 sayılı Genel Kurul kararının 1. maddesinin (c) bendinin de ihlal edildiği savunuldu.
35 GÜN REKLAM VE İLAN KESME CEZASI
Kararda Altun’un haberi olmadan evinin adresinin yanı sıra evinin fotoğrafının yayımlanması ile özel hayatın gizliliğinin de ihlal edildiği belirtilerek şu ifadelere yer verildi:
“Haberin bu içerikte yayımlanmasında kamu yararı olduğu da söylenemez; zira haber gerçekleri yansıtmamaktadır. Dolayısıyla, gazetenin şikayet konusu haberinde, Cumhurbaşkanı İletişim Başkanı’nı hedef gösterircesine evinin adresinin yanı sıra evinin fotoğrafını da yayınlayarak ‘kamu yararını ilgilendirmeyen durumlarda bireylerin özel hayatlarının gizliliği ihlal edilemez’ şeklindeki Basın Ahlak Esasları hakkında 129 sayılı Genel Kurul kararının 1. maddesinin (i) bendinin de ihlal ettiği görülmüştür.”
BİK söz konusu haberde 3 bendin ihlal edildiğine kanaat getirerek Cumhuriyet gazetesi ve internet haber sitesine resmi ilan ve reklamlarda 35 gün süre ile kesilmesi cezası verdi.
KILIÇDAROĞLU’DAN TEPKİ
CHP Genel Başkanı Kemal Kılıçdaroğlu, Basın İlan Kurumu tarafından Cumhuriyet gazetesine verilen cezaya tepki göstererek, “Cumhuriyet gazetesinin yayımladığı ve Basın İlan Kurumu’nun yaptırımına gerekçe olan haberin neresi yanlış? Doğru haber ne zamandan beri suç oldu; yaptırım konusu oldu” diye sordu.
“BOZACININ ŞAHİDİ ŞIRACI”
Kılıçdaroğlu sözlerini şöyle sürdürdü:
“Unutulmamalıdır ki, halkın haber alma hürriyeti vardır. Eğer, Cumhuriyet gazetesi bu haberi görmeseydi, işte o zaman basın etiği ve ilkeleri açısından gazetecilik görevini yapmamış, halkın haber alma hürriyetini ihlal etmiş olurdu. Cumhurbaşkanlığı İletişim Başkanlığı görevinde bulunan zat, bulunduğu makamın gücünü kullanarak bir vakıf arazisi kiralayacak; arazi üzerine yapılanlar, ilgili mevzuata aykırı olacak, sonra da Cumhuriyet gazetesinden susması istenecek? Bunun kabul edilebilir yanı yoktur. O makamda oturuyorsan, önce sen uyacaksın mevcut yasalara. Milyonlarca vatandaşımızın sağlığını etkilediği, ekonomik ve sosyal yaşamını zorlaştırdığı, binlerce vatandaşımızın hayatını kaybettiği pandemi sürecinde, ilgili zat vakıf arazisi peşinde koşuyor. Bu açgözlülük ve doymazlık bir gazete tarafından, gazeteciliğin evrensel kuralları çerçevesinde haber yapılıyor; ilgili zat rahatsız oluyor. Üstüne üstlük, bu doymazlığına danışmanlığını yaptığı AK Parti Genel Başkanı’nı da alet ediyor. Bozacının şahidi, şıracı misali… Kimin danışmanlığını yapıyorsan yap ama önce kanuna, hukuka saygılı ol. Bir de çıktılar, gazete ve haberi yapan gazeteci arkadaşımız hakkında ‘terör’ soruşturması başlattılar. O da yetmedi şimdi de Basın İlan Kurumu üzerinden sopa göstermeye çalışıyor. Suçlu olmanın telaşıdır bu.”
CHP lideri, “35 günlük ilan durdurma kararıyla mı korkutacaksın Cumhuriyet gazetesini! Başta Uğur Mumcu olmak üzere, çalışanlarını, kalemini satmayanları teröre kurban vermiş Cumhuriyet gazetesini bu yolla susturacakları mı sanıyorlar? Cumhuriyet’in, ‘Antalya Serik’teki 500 bin liralık rüşveti yazamayan’ gazeteler gibi olmasını istiyorsanız, çok beklersiniz!” dedi.
AKŞENER’DEN TEPKİ
Cumhuriyet’e verilen cezaya bir tepki de İYİ Parti Genel Başkanı Meral Akşener’den geldi. “Israrla vurguladığım bir gerçek var: Bağımsız ve özgür medya bir gün herkese lazım” diyen Akşener, Türkiye’de basın özgürlüğünün, AKP iktidarında ağır yaralar aldığına dikkat çekerek şunları söyledi:
“Ortaya çıkan yeni medya düzeni, medyayı, milletin değil, iktidarın sesi haline getirdi. Yapılan bir haberi beğenirsiniz, beğenmezsiniz. Hakkınızın yendiğine inanıyorsanız hukuki haklarınızı kullanırsınız. Ancak bunun yerine, devlet gücünü kullanarak ağır cezalar kesmek, demokrasiye zarar verir, adalet duygusunu yaralar. Basın İlan Kurumu tarafından Cumhuriyet gazetesine verilen ‘ilan kesme cezası’ bu yanlış uygulamaların son halkasıdır. Hele de cezanın sebebi, Basın İlan Kurumu’nun bağlı olduğu İletişim Başkanlığı’nın başındaki kişiyle ilgili haberlerse, üzerinde iki kez düşünmek gerekir. Hep vurguladım ve dedim ki; Saray kendi bürokrasisini üretir. Bu son uygulamadan da anlaşılıyor ki, Saray sadece kendi bürokrasisini üretmiyor, daha da ötesi, Saray’ın bürokrasisi de kendini sınırsız güç sahibi sanıyor. Bu keyfiyet Türkiye’ye yakışmıyor. Umarım hukuki süreç, şahsıyla ilgili haberlerden dolayı, yönettiği kurum üzerinden basını cezalandıran sorumsuzluğa ‘Dur’ der.”