Dink için geniş katılımlı cenaze töreni
Suikaste kurban giden Agos Gazetesi Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink'i onbinlerce kişi son yolculuğuna uğurladı. Cenaze töreninde Şişli'den Yenikapı'ya kadar, toplam sekiz kilometrelik sessiz yürüyüş gerçekleştirildi. Dink'in naaşı Balıklı Ermeni Mezarlığı'nda defnedildi.
Cenaze töreninde Hrant Dink'in ailesinin talebi doğrultusunda slogan atılmadı ve gösteri ortamı yaratılmadı.
Katılımcılar sadece Türkçe, Ermenice ve Kürtçe "Hepimiz Hrant'ız", "Hepimiz Ermeniyiz" yazılı pankartlar taşıdı.
Bazı kişiler "Katil 301" yazılı pankartlar da taşıdı. Kortejin arka kısmından ara sıra farklı sloganlar yükselse de, çevredekilerin uyarısı doğrultusunda bu tip girişimler büyümeden sona erdirildi.
Cenaze törenine katılamayan Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, dini törenin yapılacağı Meryem Ana Kilisesi'ne çelenk gönderdi. Sezer'in çelengi alkışlarla karşılandı.
Üzerinde 'T.C Başbakanı Recep Tayyip Erdoğan' yazılı çelenk ve Türk Silahlı Kuvvetleri çelenkleri de cenazeye gelen çelenkler arasındaydı.
RAKEL DİNK'İN KONUŞMASI
Dink için ilk cenaze töreni saat 11.00'de Şişli Halaskargazi caddesindeki Agos Gazetesi önünde yapıldı. Törene binlerce kişi katıldı.
'Sarı Gelin' türküsünün çalındığı tören alanına Hrant Dink'in ailesi polis eskortu eşliğinde geldi.
Müzik yayınının yapıldığı ses otosunun üzerinden bir kişi Ermeniler'e özgü bir müzik aleti olan 'Duduk' çaldı.
"Bir bebekten katil yaratan karanlık..."
Rakel Dink, "Sevgili dostlar, bugün bedenimin yarısını, çocuklarımın babasını, sizin kardeşinizi uğurluyoruz. Sağdakine, soldakine, öndekine, arkadakine rahatsızlık vermeden, slogan atmadan, pankart açmadan, sessiz bir yürüyüş gerçekleştiriyoruz" diyerek katılımcıları sükunete davet etti. (Rakel Dink'in konuşmasının tam metni)
"Yaşı kaç olursa olsun; 17, 27 olsun, katil kim olursa olsun, bir zamanlar bebek olduğunu biliyorum. Bir bebekten katili yaratan karanlığı sorgulamadan hiçbir şey yapılamaz kardeşlerim" diyen Rakel Dink, konuşması sırasında duygusal anlar yaşadı. Rakel Dink'in konuşmasında öne çıkan bazı bölümler şöyle:
"Seni kim unutturabilir sevgilim?"
"Onun doğruluğa olan sevgisi, şeffaflığa olan sevgisi onu buraya getirdi. 'O büyük bir adamdı' diyorlar. Size sorarım o büyük mü doğdu? O da bizim gibi doğdu. Fakat yaşayan ruhu, gözlerindeki, yüreğindeki sevgi onu büyük yaptı. İnsan kendiliğinden büyük olmaz. İnsanı yaptıkları büyük yapar... Sessizce büyük konuştunuz, siz de büyüksünüz. Bu kadarla yetinmeyin, bugünle kalmayın."
"Onunla manşetler, onunla konuşmalar, yasaklar değişti. Onun için dokunulmazlar ve tabular yoktu. Büyük bir bedel ödedi..."
"Ah sevgilim, olmuşları, olanları kim unuttarabilir sevgilim? Seni kim unutturabilir sevgilim? Korku unutturabilir mi sevgilim? Yaşam mı, zulüm mü, dünyanın zevkü sefası mı sevgilim? Yoksa ölüm mü unutturacak sevgilim? Hayır. Hiçbir karanlık unutturamaz sevgilim. Herkesin hakkını herkese geri verelim sevgilim."
Çocuklarıyla birlikte siyah takım elbise giyen ve beyaz atkı takan Rakel Dink, konuşmasının ardından kızları, oğlu ve geliniyle birlikte barış sembolü olan beyaz güvercin uçurdu.
Törene, Dink'in ailesi ve yakınları ile DSP Genel Başkanı Zeki Sezer, Alman Birlik 90/Yeşiller Partisi Eşbaşkanı Claudia Roth, Türkiye-AB Karma Parlamento Komisyonu Eşbaşkanı Joost Lagendijk ile gazeteciler, sivil toplum örgütü temsilcileri kalabalık bir grup katıldı.
Buradaki törenin ardından oluşturulan kortej, cenaze aracının arkasından Elmadağ'a doğru sessiz yürüyüşe başladı.
MERYEM ANA KİLİSESİ'NDE TÖREN
Dink'in cenazesi Agos Gazetesi'ndeki törenin ardından kortej eşliğinde Elmadağ'a getirildi. Daha sonra kortejden ayrılan cenaze aracı, çan sesleri ve alkışlarla saat 13.00'te Meryem Ana Kilisesi'ne ulaştı.
Omuzlara alınan Dink'in cenazesi, kilisenin orta kısmında hazırlanan katafalka konuldu ve tabutun üzerine beyaz karanfillerle süslü haç şeklinde çelenk bırakıldı.
Mutafyan'ın konuşması
Törende Türkiye Ermenileri Patriği Mesrob Mutafyan bir konuşma yaptı. Mutafyan, Dink'in katil zanlısının kısa sürede yakalanmasının sevindirici ancak yetersiz bir gelişme olduğunu söyledi. (Mesrob II'nin konuşmasının tam metni)
"Hrant Türkiye vatandaşıydı" diyen Mesrob Mutafyan, "Yaşama hakkına saldıranları bir kez daha lanetleyelim. Kimsenin fikirlerinden dolayı yargılanması kabul edilemez" dedi.
Mutafyan konuşmasında, Türkiye'deki Ermeni bakışını da değerlendirdi ve "Bizler düşman olarak algılanmamıza neden olan uygulamaların değişmesini umuyoruz. Ermeni düşmanlığı çalışmalarının ivedilikle ele alınmasını umuyoruz" diye konuştu.
Patrik Mutafyan, Hrant Dink'in yaşamı boyunca Türk-Ermeni diyalogunun gelişmesi için çalıştığının altını çizdi.
Dink'in cenazesi, Meryem Ana Ermeni Kilisesi'ndeki törenin ardından kilisenin tam karşısındaki Türkiye Ermenileri Patrikliği'nin bahçesine getirildi.
Törene Tüm Ermeniler Katolikosu Karekin II'yi temsilen katılan Başepiskopos Hajak Barsamyan, Türkiye'nin, bu cinayeti işleyenleri en sert şekilde cezalandırması ve arkasındakileri ortaya çıkarmasını beklediklerini söyledi.
Barsamyan, ''Günahsız bir entelektüelin büyük kaybının acısını çekiyoruz. Bu cinayet, bizim cesur ve iyi bir evladımızı bizden aldı. Hrant Dink cesaretle inanç, adalet ve özgürlük için kalemini kullanıyordu. Biz bekliyoruz ki Türkiye, bu cinayeti işleyenleri en sert şekilde cezalandırsın ve arkasındakileri ortaya çıkarsın'' dedi.
Balıklı Ermeni Mezarlığı'na defnedildi
Hrant Dink'in cenazesi burada yapılan törenin ardından, yine kortej eşliğinde Silivrikapı Yolu üzerindeki Balıklı Ermeni Mezarlığı'na getirildi. Dink'in naaşı burada toprağa verildi.
Bugün Meclis'te yapılacak Irak gizli oturumu nedeniyle cenazeye katılamayan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan'ın 24 Ocak Çarşamba günü Türkiye Ermenileri Patriği Mesrob Mutafyan'a taziye ziyaretinde bulunacağı açıklandı.
Poliste izinler kaldırıldı
Tören alanında alınan geniş güvenlik önlemlerine, havadan uçuş yapan bir polis helikopteri ile binaların çatılarına yerleştirilen keskin nişancılar da destek verdi.
Tören için poliste izinler kaldırıldı ve çevre illerden ilave güvenlik talebinde bulunuldu. Güvenlik önlemlerinin koordinasyonu amacıyla İstanbul Emniyet Müdürlüğü'nde kriz merkezi oluşturuldu.
Kriz merkezinde, Mobil Elektronik Sistem Entegrasyonu'nun (MOBESE) caddelerde yer alan sabit kameraları ve seyyar mobil araçlardan elde edilen görüntüler izlendi.
Kriz merkezinde, polis, jandarma, MİT, belediye ve sağlık müdürlüğünden temsilciler de yer aldı.
Törene kimler katıldı?
Meryem Ana Kilisesi'ndeki törene, hükümeti temsilen Başbakan Yardımcısı Mehmet Ali Şahin ve İçişleri Bakanı Abdülkadir Aksu katıldı. Törende ayrıca;
* Batı Garnizon Komutanı Tümgeneral Muzaffer Cengiz Arslan, Nevzat Yalçıntaş, Dengir Mir Mehmet Fırat, Turhan Çömez, Ömer Çelik, Mehmet Ali Özpolat, Mehmet Sevigen ve Gülseren Topuz'un aralarında bulunduğu AK Parti ve CHP'li milletvekilleri, Anavatan Genel Başkanı Erkan Mumcu, SHP Genel Başkanı Murat Karayalçın, DTP Genel Başkanı Ahmet Türk
* Fransa Cumhurbaşkanı Danışmanı Valerie Terranova, Fransa Parlamento Başkan Yardımcısı Christophe Masse, Ermenistan Dışişleri Bakan Yardımcısı Armen Gregosyan, Karadeniz İşbirliği Konseyi Ermenistan Temsilcisi Garen Mirzoyan, ABD'nin Ankara Büyükelçisi Ross Wilson, İstanbul Başkonsolosu Deborah Jones, Almanya'nın Ankara Büyükelçisi Eckart Cuntz ve Yunanistan'ın İstanbul Başkonsolosu Alexis Alexandris'in de aralarında bulunduğu yabancı ülke temsilcileri
* İstanbul Valisi Muammer Güler, Büyükşehir Belediye Başkanı Kadir Topbaş, Şişli Belediye Başkanı Mustafa Sarıgül, Turkuaz Hareketi lideri Ali Müfit Gürtuna
* Türkiye Hahambaşı İshak Haleva, Türkiye Süryanileri Metropoliti Yusuf Çetin, Türkiye Ermeni Katoliklerinin Patriği Ohannes Çolakyan, Vatikan Temsilcisi George Marovitch ve diğer dini cemaatlerin temsilcileri, Ermeni Diasporası'ndan Almanya Başepiskoposu Karekin Bekçiyan, Romanya ve Bulgaristan Ermenileri Başepiskoposu Dirayr Mardikyan
* Agos gazetesinin yeni Genel Yayın Yönetmeni Etyen Mahçupyan, Boğaziçi Üniversitesi Rektörü Prof. Dr. Ayşe Soysal, Sabancı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Güler Sabancı, Eczacıbaşı Holding Yönetim Kurulu Başkanı Bülent Eczacıbaşı, işadamı İshak Alaton, Demet Akbağ, Yılmaz Erdoğan, Fedon, Ara Güler, Hayko, Meral Okay ve Garo Mafyan'ın aralarında bulunduğu sanatçılar, aralarında Ertuğrul Özkök, Cengiz Çandar, Hasan Cemal, Ali Bayramoğlu ve Can Dündar'ın bulunduğu gazeteciler
* Fener Rum Patrikhanesi avukatı Kezban Hatemi ve eşi Prof. Dr. Hüseyin Hatemi'nin de yer aldığı çok sayıda kişi katıldı.
Kilisedeki törene katılmak isteyen gazeteci Ali Bayramoğlu ile sokağın girişinde görev yapan polis memurları arasında tartışma çıktı. Tartışmanın ardından girişine izin verilen Bayramoğlu'nun üzeri de arandı. Bayramoğlu, buna tepki gösterdi.
Dink silahlı saldırı kurbanı
Agos gazetesinin Ermeni asıllı Genel Yayın Yönetmeni Hrant Dink, 19 Ocak'ta İstanbul Şişli'deki Halaskargazi caddesinde bulunan gazete binasının girişinde uğradığı silahlı saldırı sonucu hayatını kaybetti.
Vücuduna üç kurşun isabet eden Dink, olay yerinde can verdi. 17 yaşındaki katil zanlısı Ogün Samast, 20 Ocak'ta Samsun Otogarı'nda yakalandı.
Cinayete Türkiye'nin her kesiminden tepki yağdı. Binlerce kişi İstanbul Taksim Meydanı'nda düzenledikleri yürüyüşte cinayeti protesto etti.