Bebek Beslenmesinde Baharatın Önemi
Bebek Beslenmesinde Baharatın Önemi Nedir ? Bebeğinizin beslenmesinde baharatların gücünü öğrenmeye hazır mısınız ? Yaşamımızın lezzeti olan baharatların yararları saymakla bitmiyor.
Antioksidan, antiinflamatuvar ve antihipertensif yalnızca bir kaçı. Aynı zamanda bebek beslenmesindeki önemide saymakla bitmiyor. O zaman sofralarımızı zenginleştiren baharatların bebek beslenmesindeki önemini öğrenmeye başlayalım.
Bebek beslenmesi üzerine toplumumuzda doğru bilinen yanlışlar ve kulaktan dolma bilgiler fazlasıyla mevcut. Yeni doğan beslenmesinde önyargılar ve bilinmeyen yanlışlar bebeğinizin sağlığını olumsuz yönde etkilemektedir . Özellikle ek gıdaya geçiş döneminde annelerin bilinçlenmesi ve doğru beslenme eğitimi bebeğin gelişimini desteklemesinde çok büyük önem taşımaktadır .
- İlk altı ay yeni doğan bebeklerde anne sütünün önemi çok büyüktür. Anne sütü birleşiminde bulunan makro ve mikro besin öğeleri ile bebeğin gelişimini tamamlamasında ve ileriki dönemdeki hastalıklara karşı korunmasında ve bağışıklık sisteminin gelişmesinde büyük bir önem taşımaktadır.
- aydan itibaren ek gıdalara geçiş ile hem anne hem de bebek için yeni bir dönem başlar.Ek gıdaya geçiş ya da BLW( Baby Led Weaning) bu dönemde annelerin bebeklerinde sıklıkla yaşadığı sorun “iştahsızlık “ “yemeği kabul etmeme “ gibi problemler ortaya çıkmaktadır. Peki ne yapmalıyız ? Severek yemesi için iştah artması için ? İşte tam bu noktada baharatların gizli gücü kapımızı çalıyor .
Baharatlar bebek beslenmesinde bebeğin gelişimini olumlu yönde etkiliyor.8.aydan itibaren beslenmesinde rahatlıkla kullanılabilen baharatlar,aynı zamanda iştahı arttırıcı yönü sayesinde yeme alışkanlığını oluşturmasında önemli bir rol taşımaktadır.Şimdi bu baharatlardan birkaçını tanıyıp fonksiyonlarını öğrenelim.
Bebek Beslenmesinde Baharatın Önemi
Bebek beslenmesi kullanılan baharatlar;
- Karabiber,
- Fesleğen
- Zerdeçal
- Kekik,
- Zencefil
- Tarçın
- Biberiye
- Tatlı toz pulbiber bunlardan birkaçıdır.
Zerdeçal
Asyadan soframıza gelen şifalı baharatlarında başında geliyor zerdeçal. Son 5 yıldır popülerliği ülkemizde artmış olsada,dünyada popüleritesini kanıtlamış bir baharat zerdeçal.Curcimin adıyla karşımıza çıkan , anti-inflamatuvar,antioksidan,antimikrobiyal özelliklere sahip olan zerdeçal aynı zamanda baş ağrılarına ve mide ağrılarına iyi geldiği yapılan meta-analizler sonucunda kanıtlanmıştır.Bebeğinizin beslenmesinde çorbalara,pürelere rahatlıkla ekleyebileceğiniz zerdeçal aynı zamanda bebeğinizin göz gelişimindede önemli bir rol oynamaktadır.
Bebek Beslenmesinde Baharat : Fesleğen
Hindistan’dan soframıza zerdeçaldan önce giren et tavuk ve sebze yemeklerimizin baştacı fesleğinin faydaları saymakla bitmiyor.Tedavi edici etkisi ile bebeklerde sıklıkla görülen ishal(diyare),mide bulantısı ve kusmaların önlenmesi, bronşiti tedavi edici etkisi sadece birkaçı.
Yapısında bulundurduğu A ve C vitamini, kalsiyum,çinko ve demir mineralleri ile bebeğinizin hem kemik hemde zihinsel yani mental gelişiminde büyük rol oynamaktadır.Ağrı kesici etkisi ve anksiyete önleyici etkisi ile bebeğinizin deliksiz bir uyku olanağı sağlıyor. Yapılan araştırmalar sonucunda yetersiz kanıt bulunsada , emziren anneler ve hamilelerde çok az miktarda fesleğen içerdiği esteregole ,yapılan fareler üzerinde toksisite çalışmalarında kansere neden olduğu belirlenmiştir ancak veriler oldukça az ve kanıtlanabilirliği bulunmamaktadır.
Bebek Beslenmesinde Baharat : Zencefil
Sıkça çaylarımıza misafir olan zencefilin hem bebek sağlığı hem de hamilelik döneminde oynadığı rol büyüktür.Yapılan araştırmalar sonucunda bebeklerde mide ağrıları ve bulantıları geçirici etkisi , aynı zamanda hamilelik döneminde sıklıkla ilk aylarda görülen bulantıları ve kusmayı önleyici etkisi kanıtlanmıştır.
Bebeğinizin beslenmesinde çorba ,pürelere ekleyebilir ya da bitki çayı olarak kullanıp zencefilin etkisinden yararlanabilirsiniz.Genelde yetişkin beslenmesinde ,zencefil ve bal bir arada kullanılır, ancak bebeğinize bu dönemde en az 5 yaşına kadar bal verilmemesi önemli bir husustur.
Tarçın
Tarçın yüzyıllar boyunca tatlılarımıza , çaylarımıza ve sütlerimize eşlik eden eşsiz baharatlardan biridir.Anti-inflamatuvar ,antimikrobiyal etkisinin yanında kan şekerinin aşırı artmasını engelleyip özellikle yemek sonrası , kan şekerinin dengelemesinde önemli rol oynamaktadır.
Bebek beslenmesinde önemi büyük olan tarçın,meyve pürelerine ,yoğurtlara ,yulaf ve pirinç lapalarına,son dönemlerde popüler olan tatlı patates ve bal kabağı püreleri konulup yemeğin tadını zenginleştirir. Aynı zamanda içeriğinde bulunan manganez ,lif ve yüksek oranda kalsiyum ile bebeğinizin hem kemik gelişimini olumlu yönte etkilemektedir.
Nane
Yüzyıllardır sofralarımızın baş baharatlarından biridir.Çorbalarımıza,salatalarımıza,çaylarımıza eşlik eden bir baharattır. Bebeklerimizin beslenmesinden ek gıdaya geçiş ve doktor kontrolünde verilmesinin bir çok yararı vardır. Başlıca gaz sancılarının giderilmesi,kusma,bulantı,boğaz ağrısı ve öksürme ,karın ağrısı gibi şikayetleri önlemesi açısından kullanımı önemli bir baharattır.
Aynı zamanda yapılan çoğu araştırmadada ,hamilelik döneminin ilk aylarında sıklıkla rastlanan bulantı ve kusmaların hafifletilmesi ve iyileştirilmesinde önemli rol oynamaktadır. Bebeğinizin beslenmesinde, ev yapımı yoğurt çorbalarına ekleyerek ya da limon ile birlikte çay formunda içirerek bebeğinizin beslenmesine rahatlıkla ekleyebilirsiniz.
Bebek Beslenmesinde Baharat : Karabiber
Sofralarımızın olmazsa olamazı ,sofradaki tuzun yaveri karabiberin faydaları saymakla bitmiyor.. Güney Hindistan’dan soframıza gelen karabiber antioksidan,antimikrobiyal,antiinflamatuvar ve mide koruyucu bir çok özelliğe sahip.Sindirim sistemin büyük rolü olan karabiber , mide bulantıları,mide krampları ,ishal (diyare),kabızlık gibi durumlarda tedavi edici etki göstermektedir.
Bebeklerde ek gıdaya geçişte sıklıkla gördüğümüz mide hassasiyetinde karabiber tedavi edici ve yatıştırıcı bir baharat olarak kullanılabilir. Özellikle mide yaralarının giderilmesinde ve midenin asitlik düzeyinin sağlanmasında önemli bir kaynaktır. Bebeğinizin çorbalarına, havuçlu,balkabaklı pürelerine rahatlıkla ekleyebilirsiniz.Aynı zamanda antimikrobiyal etkisinden daha etkili yararlanmak için , bebeklerinizin çaylarına ufak miktarlarda ekleyip grip,boğaz ağrısı ve iltihaplanmaları önleyebilirsiniz.
Bebek Beslenmesinde Baharat : Kekik
Son baharatımız kekikte şimdi sıra.Kekik et yemekleri,çorba ve pürelerin tadına lezzet katan nane familyasından gelen sofralarımızın baş baharatlarından biridir. Kekik, anti-inflamatuvar,antihipertensif,antibakteriyal özelliği ile çoğu hastalığının tedavisinde doğal olarak kullanılan önemli bir baharat türüdür.
Bebeklerde görülen öksürük sorunlarının çözülmesinde , mantara bağlı oluşan enfeksiyonların ve akne benzeri bakteri kaynaklı hastalıkların tedavisinde etkin rol oynamaktadır.Yapılan araştırmalar sonucunda kekik yağının bakterilerin ve küflerin çoğalmasını azaltıp, mantar öldürücü etkiye sahip olduğu kanıtlanmıştır.
Kekik bebeklerinizin beslenmesinde çorbalara,pürelere koyularak yemeğin lezzetini arttırır.Aynı zamanda kekik çayı 8 aydan sonra herhangi bir alerjik reaksiyona karşın az miktarda denenebilir , daha sonra belli miktarlarda verilebilir.
Yukarıdaki açıkladığımız baharatlara ek daha bir sürü baharat konulabilir. Bebek beslenmesi bebeğe, annenin beslenmedeki bilgisine ve tutumuna bağlı olarak değiştirilip bebeğin gelişimi en iyi seviyeye getirilebilir.Unutulmamalıdır ki , saydığımız bahatların dozu yani kullanacağınız miktar dengeli ve yeterli miktarda olmalıdır. Fazla alınan baharatın zararlı etkisinin olduğu kesinlikle unutumamalıdır.
Bebek Beslenmesinde Baharatın Önemi
Aynı zamanda belirtmek isterim ki bebeğiniz tüm çözüm yollarınıza rağmen hala iştahsızlığı devam ediyorsa,kesinlikle zorla yemek yedirilmeye çalışılmamalı çünkü psikolojik olarak yapılan zorlamalar ileride daha da üst boyuta taşınıp travmaya sebep olabilir. ( Ayrıca Bakınız : Bebek Beslenmesinde Tamamlayıcı Besinler)
Çözümü,en yakın zamanda bir doktor kontrolünde geçmeli ve diyetisyen eşliğinde beslenme programı düzenlenmelidir.Ek gıdaya geçiş dönemini sorunsuz ve rahat geçirip, baharatların eşsiz gücünden yararlanmanız dileğiyle.
Stj.Dyt.Ayça ÇELEBİ
Okan Üniversitesi-Beslenme ve Diyetetik