Kitap, edebiyatımızda az sayıda bulunan deniz seyahatnamelerinin güzel bir örneği. Fakat dili oldukça ağır. Sadece osmanlıcadan latinize edilmiş, günümüz Türkçesine uyarlanmamış. Osmanlıca üzerine herhangi bir eğitim almamış biri okumakta baya zorlanacaktır.
Doktor Şakir Fevzi’nin (bu arada Merhaba) Şehriyar Kalfa’nın anlattığı hikayeyle başlayan ve inanılmaz ama Türk Klasikleri içinde okuduğum (ve öyle sandığım) polisiye kitabını okuma şerefine eriştim. Öyle bir heyecan dalgası sardı ki içimi, bir an olsun bırakmakta zorlandım. Bir hazine peşine düşüyoruz ve kitabın ismi de buna oldukça uygun. Tabi bir de objektiflik açısından sizlere kitaptan bir bölüm aktaracağım. Gerçekte böyle bir şey yok. Tabi Osmanlıca çeviri de var ama normal olarak Sultanın böyle bir işkence şekli yok. Olsaydı bir yerde mutlaka görürdüm. Özellikle Atsız ve Ortaylı yazılarında bu konuda bir bilgiyle karşılaşmadığım için savunamasam da o yazıyı buraya ekliyorum. “Bitli fındık! Bu müthiş işkence ismi beni birden uzak bir maziye çekmiş sürüklemişti. Babamın kütüphanesinde birçok siyasi kitaplar, tarihler arasında elime geçen Fransızca ‘ermeni ihtilalleri’ ismindeki kitapta bu tabire rast geldiğimi tahattur ediyordum(hatırlıyordum). Kitapta, şark vilayetlerinde Abdülhamid’in memurları tarafından ermeni ihtilalcilerine tatbik edilen bu işkence ariz ve amik (tafsilatlı şekilde) nakil ve tarif olunuyordu. Fındık, bir noktasından delinerek içi ayıklanıyor ve bu delikten birçok bit ithal olunuyor, işkence edilecek adamın tepesinde bir ustura ile bir yara açılarak bitli fındık delik noktası iç tarafta kalmak üzere bu yaraya sokuluyor, bitler delikten dışarı çıkmak isteyerek kanla ve kesilmiş etle temas edince o kadar müthiş bir eza hâsıl oluyor ki en metin şakiler (haydutlar) bile gizlemek istedikleri esrarı faş edip (ortaya döküp) kurtulmaktan başka bir şey düşünemiyorlar." Kalanı sizin düşünceniz. Şimdi asıl heyecanlı kısma gelelim mi? Gelelim. KAN DAMLASI adını taşıyan ve bu kitabın devamı olan eserde yayınevi de para hırsı içini bürümediğinden iki baskıyı da tek seferde elimize ulaştırıyor. Elinde olsa her kelimeyi ayrı ayrı basacak Parıltı Yayıncılık görevlilerine duyurulur. Köşkte işlenen cinayetin ardından başladığımız hikayemizde sizi Hayret’e uğratacak bir Hayret var ki, çok kaliteli bir adam. Ayrıca Rauf öyle bir yazıyor ki, ana karakterden bile şüphelendim bir ara gerçekten. Burada acayip bir durum var. Sıkı durun: Mektupta imza yerine koyu bir kan damlası ve yazı olarak da "-Davet ve teklifimizi kabul etmedin, kendi menfaatini kendin çiğnedin... İhtarlarımızı biliyorsun ya... Bu aynı zamanda haber verdiğimiz tehlikeye teslim olmaktı. Hakkında verilen hüküm yerine getirilecektir, haberin olsun!" şeklinde yazıyla karşılaşıyoruz ve buradan sonrası zaten tahmin edebileceğiniz gibi aşırı heyecanlı. Şimdi bir de konuyla alakasız gözüken ama çok ilgimi çeken ( yok canım ne arabaları sevmesi ) bir konudan bahsedeceğiz. Fiat 509. Döneminin en iyi arabası olan bu arabada kitabımızda kendisine yer buluyor. Tam kitabın yazıldığı dönemde (1927-28) üretilen bu araba (1926) o dönem tam tamına 90000 adet satılmış! Bende dayanamadım dedim siz güzel kardeşlerim için bir de görselini yüklerdim. https://i.hizliresim.com/oVMjX7.jpg Tabi benim favorilerim biraz daha değişik. Mesela bende böyle değişik bir model vereyim sizlere. Hoşunuza giderse bakınız derim. Lancia Stratos, Delta S4 (buna hayranlığım ayrı, çakıllı yolda 2.5 saniye ve 100 km hız. Bu fenadır), Flamina ve son olarak da Lambda. Keyifli akşamlar, keyifli okumalar. Akşam temsilcilerimizin maçı olduğundan sanırım bugünlük yeter diyeceğim. Afiyette kalın, bol keyifli okumalar..
(Spoiler vermiyorum) Epeydir beni boylesine tesiri altina alan kitap okumamistim.bir kitap bu kadar mi akici olur.ara ara Osmanlica kelimeler olmasına ragmen su gibi akip gitti.kisa bir roman olmasiyla da bi oturusta okunur. Olay örgüsü muhteşemmm.. Yanlis hatırlamıyorsam okuru bu kadar etkileyen, tepetaklak eden Kürk Mantolu Madonna vardi okuduklarim arasinda.Mutttlaakaaa okuyun!!
Sayın Atsız'ın yazdığı bir eser baştan zaten kalitelidir. Buram buram tarih kokarak, sizi eserin içine çeker.
"Atsız" deyince akla ilk gelen tabiî ki onun "Bozkurtların Ölümü", "Bozkurtlar Diriliyor", "Deli Kurt" ve "Ruh Adam" romanlarıdır. Belki de "Yolların Sonu" adı altında toplanmış şiirleri... Pek az kimse onun aynı zamanda dilci ve târihçi olduğunu bilir yâhut bilir de pek fazla üzerinde durmaz. Bunun sebebi dilciliğin ve târihçiliğin bir ihtisas, uzmanlık işi olmasıdır. Herkes târihçi olamayacağına göre bu alandaki çalışmaları dar bir kitleye hitâb etmektedir. Aşıkpaşaoğlu ve Oruç Beğ târihlerinin Osmanlı devrinin ilk dönemlerine âit olup hem dil hem de târih bakımından önemli bir yer işgâl ettikleri bilinmektedir.Her ikisi de "Atsız" tarafından neşredilmiş ve hâlâ ehemmiyetlerinden bir zerre kaybetmemişlerdir.
"Tevârih-i Cedîd-i Mirât-ı Cihân" isimli bu eser; Osman isimli bir müellif tarafından hicrî 1000 sıralarında yazılmış olan bir kitaptır. "Atsız" 1936'da bu kitabı bir kitapçıda görüp incelediği ve notlar aldığını ve Türklere âit kısımları kopya ettiğini söylemektedir. Sonra II. Dünya Savaşı'ndan önce hangi sebeblerle ve nasıl Berlin'e gittiği belli olmayan kitabın sonu meçhûldur. "Atsız" savaşta yanmış veyâ Rusya'ya götürülmüş olması ihtimâlini göz önünde bulundurmaktadır.
"Atsız" bu eser de Osmanlıca dan tercümeler yaparak iki dili de kitaba nakletmiş. İtiraf etmek gerekirse kitaplarının arasından dili en ağır olanı bu kitap diyebilirim. 96 sayfa olan kitap birkaç saat içinde bitebilecek bir nitelikte. Bu arada kitabın baskısı mükemmel. "Atsız" kitaplarına yakışacak nitelikte.
Tebriz'den (İran) Hasan Bey Hadi'nin Turuz sitesinde taranmış halde binlerce kitap var. Özellikle dil ve etimoloji alanında kolleksiyon çok zengin. Sitede İran'da basılmış Türkçe kitaplar da yer alıyor. Dil/etimoloji meraklıları için özellikle tavsiye: http://www.turuz.com
+Paha biçilmez bir fotoğraf arşivi: Hollandalı tarihçi ve mimari uzmanı Machiel Kiel Balkanları dolaşıp Osmanlı eserlerini tek tek fotoğraflamış (50-60'lar). Bu eserlerin bir kısmı bugün ya yok olmuş; ya da yok olmak üzere: http://www.nit-istanbul.org/kielarchive/index.php
Dünyanın en büyük harita kolleksiyonu: Modern dönem haritalarına ilaveten; son 5 asra ait 67.000 civarında tarihî harita şu linkte: https://www.davidrumsey.com
ABD Kongre Kütüphanesi II. Abdülhamid'in fotoğraf arşivini dijital olarak yayınlamış. 19. yüzyıl sonu, 20. yüzyıl başlarındaki Osmanlı coğrafyasından toplam 1823 fotoğraf/baskı şu linkte: http://www.loc.gov/...?st=grid&co=ahii
Osmanlı coğrafyasına ait fotoğrafların da yer aldığı çok kıymetli bir görsel kolleksiyon. Gertrude Bell arşivi: NewCastle Üniversitesi kütüphanesindeki bu arşivde 19. yüzyıl sonu ila 20. yüzyıl başında çekilmiş binlerce fotoğraf yer alıyor. http://gertrudebell.ncl.ac.uk/photos.php
Prof. Mükrimin Halil Yinanç'ın kütüphanesi vârisleri tarafından Kahramanmaraş Sütçü İmam Üniversitesi'ne bağışlanmış (memleketi: Maraş'ın Elbistan kazası). Mükrimin Halil Yinanç Kütüphanesi'ndeki taranmış kitaplara şu linkten online erişebilirsiniz: http://kutuphane.ksu.edu.tr/yinanc.htm
Münih'teki Bayerische StaatsBibliothek adlı çok büyük kütüphane taranmış binlerce eseri online paylaşıma açmış. 19. asır öncesinde basılmış Türkiye/Osmanlı ile ilgili kitapların çoğu bu kütüphanede var, erişim şu linkte: Konulara göre tarama imkânı mevcut https://www.bsb-muenchen.de/en/
Project Gutenberg, dünyadaki en büyük ücretsiz online-kütüphanelerden biri: Sol taraftaki menüden konulara ve yazarlara göre tarama yapılabiliyor. Bu site üzerinden şu an itibariyle taranmış 54.000 civarında kitaba bedelsiz erişim mümkün. http://www.gutenberg.org