Okulda yirmi dakikalık uzun teneffüsteyiz. Öğretmenler odasında Öğretmen arkadaşlarımızla çay içiyor ve sohbet ediyoruz. Yanımda oturan arkadaşlardan beş, altı tanesi Kilisli. Bayan arkadaşlardan birinin kızı evleniyormuş. Hepimizi kızının Kınasına ve düğününe davet etti. Kına mevzusu geçince Zeliha Teyze aklıma geldi.
- Arkadaşlar bir şey soracağım. Kuduz kınası nasıl ve ne zaman oluyor bilen var mı?
Kimseden ses çıkmadı. Sadece bir arkadaşım;
- Köpek ısıran kişilere ya da kendisini rüyasında köpek ısıranlara veya köpek ısırmasından dolayı rüyasında korkan bebek emziren kadınların sütü kesildiğinde sütünün gelmesi için bu Kına yapılır. Kırk gün kuduz aşısı yapıldıktan sonra kırkıncı günün gecesinde köpek ısıran kişi ve yakınları sabaha kadar uyumazlar.
- Ben daha önce böyle bir kına olayı duymuştum ama, hiç görmedim. Demek kırk gün sonra yapılıyor! Teşekkürler Hocanım.
Okul paydasından sonra eve geldim. Biraz bir şeyler atıştırıp kızımın çorbasını içirdikten sonra Kilis ‘te oturan anneme telefon açtım. Kuduz kınası hakkında bildiklerini ve gördüklerini anlattı. Anlattığı şeyler, öğretmen arkadaşımın anlattıkları ile bağdaşıyordu. Kızımı kucağıma alarak Zeliha Teyze ‘ye gittim! Beni görünce yatakta doğruldu. Rahatsız olmamasını söyledim. Gelini Endam:
Ağşama kınaya geliyg mi hocam?
- Endam, sen yanlış biliyorsun. Annene kırk gün boyunca, ki bugünü sayma, otuz dokuz gün daha her gün hastaneye götürüp, göbeğinden kuduz aşısı yaptıracaksınız. O kına kırkıncı gecede yapılırmış.
- Demek öyle… desene yattı bizim ağşamki şenlik ! Ben de kına’da ne geyim deydim ! (diyordum)
Öteki gelin de:
- Gız vallahi ben de berbere gedip saçımı başımı yaptırıciydim taman !
Komşuma ayıp olmasın diye,
kahkaha atmamak İçin , dudaklarımı ısırıyor, başımı kızımın kıcırcık saçlı başının ardına gizliyor , kendimi zor tutuyordum.
***
Aradan kırk gün geçti... Bu süre içinde bazen oğlanları, bazen gelinleri Zeliha Teyze‘yi hastaneye götürüp göbeğinden kuduz aşısını yaptırmışlardı . Kırkıncı gün Cumartesi gününe denk gelmişti. Öğlene doğru Endam geldi, kınayı akşama yapacaklarını , benim de gelmemi , kayınvalidesinin beni davet ettiğini söyledi. Aslında o hafta sonu Kilis ‘ e ailemin yanına gitmek istiyordum.
Fakat bu kuduz kınasının nasıl yapıldığını da merak ediyordum. O hafta Kilis’e gitmekten vazgeçtim.
***
Nihayet kına gecesi geldi çattı... Akşam yemeğinden sonra kızımı uyutup, babasına bıraktıktan sonra, Zeliha teyzelere gittim. Salon kadın, genç kız doluydu. Bir kaç da çocuk vardı. Herkes ak pak giyinmişti . Zeliha Teyze yeni , üstü minik çiçek desenli neftii yeşil bir elbise giymiş, başına da bembeyaz bir tülbent bağlamış, elinde bir tesbih , yerdeki minderin üzerine bağdaş kurmuş oturuyordu. Yüzü , yanakları pırıl pırıl parlıyordu . Misafirlerin bir kısmı kanepede, bir kısmı yer minderlerinde oturuyorlardı. Kilisli komşularım da gelmişlerdi. Hatır sorma, sohbet faslından sonra İçeriye 28- 30 yaşlarında genç bir hanım girdi. Onu da Zeliha Teyze ‘nin yanındaki yer minderine oturttular.
Küçük gelinin kız kardeşi hemen gelinin yanına gelerek:
- Gınanıng ikinci gelini de sesnsing bacım ! Seni de uyhungda it mi ısırdı ? Vah.. vah ! Fuharanıg südü kesilik ? Süs gelmeymiş !
Kilisli komşum kızın ettiği bu hamlık karşısında büyük bir olgunlukla :
- Be’ kele kızım beyle şeyler söylenir mi heç ? Eybuşşuuummm ! ( kınama sözcüğü ) Kele arvadıng suratına mı söyleng sen de !
- Niye n ‘oliy ki ?
- N’olması var mı ! Öllüyüng körü olor... tılısım bozulur taman !
- Aboooo... Kilisli misiniz değil misingiz ! Valla gorhulur sizden !
- Yeriiii ... Entepli, asıl sizden korkulur !
Teheeeg ! ülüüümmm ! Yılanı torbaya komuşlar da yılan :
“ Amannıg ... ! Entepli beni sokor “ demiş ! “
- Uyyy ... uydurmaseneg ! Asıl yılan dey kine :
- Yetişing A dostlar beni Kilisli sokiy !
Ama bunları söylerken, birbirine göz kırpıyor ve gülerek söyleşiyorlardı . Herkes katıla katıla gülüyor bir Antepli ile bir Kilislinin şakalarına kıkırdıyorlardı . Ben de gülme krizine girmiştim. (Devam edecek)
Eğitimci şair ve yazar.
29. Ocak 2019
Gaziantep