Mesleklerini yapan insanlar, günlük faaliyetleri sırasında yaptıkları yanlış bir davranış ya da hareket yüzünden, beklemedikleri bir anda sıkıntı yaşayabilirler. Bu davranış veya hareketleri, istemeden de olsa üçüncü kişilerin ölümüne, sakatlanmasına veya yaralanmasına neden olabilir. Ayrıca üçüncü kişilerin mallarının ve eşyalarının zarar görmesine yol açabilir. Her ne şekilde olursa olsun, bütün sorumluluk sigortaları bu şekilde ortaya çıkan zararların güvence altına alınmasını sağlayan bir sigorta çeşididir.
Bilindiği gibi sorumluluk sigortaları iki şekilde yapılmaktadır. Bir kısım sorumluluk sigortalarının yaptırılmasını yasalar, yönetmelikler ve bazı mevzuat hükümleri zorunlu tutmuştur. Bazı mesleki faaliyetler, diğerlerine göre çok daha fazla insan yaşımını ve çevreyi olumsuz etkilediğinden bu meslekleri yapan insanlar ve işyeri sahipleri zorunlu sorumluluk sigortasını yaptıracaklardır. Bir kısım sorumluluk sigortalarını yaptırmak ise, daha çok, mesleklerini yapan insanların ve işyeri sahiplerinin, faaliyetleri sırasında kendilerini daha rahat hissetmeleri, işlerini daha rahat koşullarda yapmaları ve geliştirmeleri için yaptırılır ve zorunlu tutulmamıştır. İsteğe bağlı sorumluluk sigortalarını yaptırmak ya da yaptırmamak tamamen meslekleri yapan kişilerin ve işyeri sahiplerinin tercihine bırakılmıştır.
Bütün sigorta şirketlerinin ürünleri arasında yer alan mesleki sorumluluk sigortası da, isteğe bağlı sorumluluk sigortalarının bir çeşididir.
Mesleki sorumluluk sigortaları yaptırılırken risklerin doğru belirlenmiş olması en önemli konudur. Bir hizmetin veya malın üretimi sırasında gerçekleştirilen faaliyetler, hareketler, kullanılan malzemeler, araçlar, çalıştırılan insanlar ve üçüncü kişilerle ilişkiler ve benzeri bütün aşamalar gözden geçirilmeli ve doğru bir risk analizi yapılmalıdır. Gereksiz riskler için güvence talep etmek gereksiz yere prim ödemek demektir.
İkinci önemli konu da mesleki sorumluluk sigortasının kapsamını iyi bilmektir. Genel olarak bakıldığında mesleki sorumluluk sigortaları, şu durumları kapsamaktadır:
- Beklenmedik kaza, sigorta poliçesinde tanımı yapılan, sigorta şirketi ile sigorta ettiren arasında sınırları net olarak belirlenen faaliyet sırasında ortaya çıkmış olmalıdır.
- Kaza poliçenin geçerli olduğu süre içinde gerçekleşmiş olmalıdır. Ayrıca kazanın yarattığı sorumluluk durumu ile ilgili olarak tazminat talep edilmiş olmalıdır.
- Eğer sigorta poliçesinde aksine hüküm konulmamışsa, işyerinde çalıştırılan kişilerin sorumluluğu da güvence altındadır.
- Kabul edilebilir sınırlar içinde kalmak koşulu ile bazı giderler de güvence altına alınabilir.
Mesleki sorumluluk sigortasının kapsamadığı durumların da sigorta yaptırılırken iyi anlaşılmış olması gerekir. Bu sigortanın kapsam dışında tuttuğu durumlar da şu şekilde belirlemiştir:
- Mesleğini yapan kişilerin veya işyeri sahiplerinin poliçede belirlenmiş olan faaliyetleri dışında kalan ya da yasal ve etik kurallara uymayan hareketleri yüzünden doğan zararlar
- Mesleğini yapan kişilerin veya işyeri sahiplerinin bilerek yaptığı hareketlerin neden olduğu zararlar
- Mesleğini yapan kişilerin, işyeri sahiplerinin veya yanında çalışan kişilerin, faaliyetleri sırasında alkol veya uyuşturucu kullanmaları yüzünden meydana gelen zararlar
İşte mesleki sorumluluk sigortası yaptırılırken bu sigortanın kapsamının net olarak anlaşılmış olması, sonradan gereksiz tartışmalara girmemek için yerinde olacaktır.
Sigorta şirketi, riskin doğması durumunda ortaya çıkan zararları, poliçede yazılı sigorta tutarına kadar ödemek zorundadır. Ayrıca sigorta şirketinin verdiği güvence meslek veya işyeri sahibinin poliçe süresi içinde ya da poliçe vadesinin sona ermesinden itibaren iki yıl içinde meydana gelecek zararlar için verilmektedir. Bu yüzden en uygun mesleki sorumluluk sigortası yaptırılırken, sigorta bedelinin de doğru ve gerçekten zararı karşılayacak boyutta tesbit edilmiş olması önemlidir. Bu tutar yüksek tutulursa anlamsız şekilde yüksek prim ödenir. Düşük tutulursa bir hasar durumunda riskler güvencesiz kalabilir.
Mesleki sorumluluk sigortalarının verdiği güvence çeşitleri, kapsadığı ya da kapsam dışı tuttuğu durumlar ve buna benzer birçok konuda danışmanlık hizmeti alınmasında yarar bulunmaktadır. En uygun mesleki sorumluluk sigortası edinmek için bu gereklidir.