Ego, kelime anlamı olarak ‘’benlik’’ demektir. Latince ve Eski Yunanca (εγο) ego, ‘’ben (birinci tekil şahıs zamiri)’’ kelimesinden alınmıştır. Freud’un başvurduğu Almanca kelime ise ‘Ich’tir. Ego ile ilgili tarihte yazılmış olan ve kayıtlara geçen en eski kaynak; Psikanalizde ‘’ben’’ (1931): ‘’İlk genç kızlıkta bu binnefis şuur tevazula başlar, fakat yavaş yavaş ego nefsi kuvvetlenir.’’
‘’Bencillik’’ (1961): Özön, Türkçe-Yabancı Kelimeler Sözlüğü’dür.
Ego, her insanda bulunan ancak bazı bireylerde hastalık derecesine kadar gelebilen psikolojik bir durumdur. Benlik anlamına gelen ama bazı kişilerde kontrolden çıkarak egoizme(bencilliğe) evrilebilen bir durumdur.
PEKİ EGO NASIL ANLAŞILIR?
Ego kelimesinin kilit noktası ‘’ben’’ ile başlayan cümlelerdir. Eğer bir birey, bu kavramı cümlelerince çokça kullanıyorsa ego ve süper ego kavramlarında bir dengesizlik var demektir. İnsan zihninin katmanlarını; id (alt bilinç), ego (benlik) ve süper ego (üst benlik) oluşturur. Eğer egonuz, süper ego ve id arasındaki dengeyi kurabiliyorsa bu sizin karakterinizin sağlam ve övünülecek yanı olduğunun bir göstergesidir.
Ego, çevreden gelen bilgilerin filtrelenmesini sağlar. Bu bilgilerin yapılandırılması ile meydana gelir. Egoyu kişinin konuşmalarından anlayabiliriz. Davranışlarından, hatta bakışlarından bile egoist olup olmadıklarını anlayabiliriz. Bunların fazlası kişilik bozukluğu olarak nitelendirilir ve aslında psikolojik bir rahatsızlıktır. Bu şekilde davrananlar; kibirli, öfkeli ve kindar bireylerdir. Genellikle ‘’ben’’i konuşurlar ve kendilerinden başka kimsenin takdiri hak etmediğini düşünürler.
Kişiler, egonun bu etkilerinin bazen farkındadır. Bazen yalnızca sonuçlarını görebilirler. Ego dengesi yaratamayan insanlarda bu gibi sorunlar ortaya çıkar. Etrafındaki insanlar da hemen farkına varır. Egosu, id ile süper ego arasında başarılı olan bireyler vardır. Bu bireyler dış dünyadaki insanların hayranlıklarını toplarlar.
HAYVANLARDA EGO VAR MIDIR?
Freud, Jung gibi birçok psikanalist, her şeyin bir ‘’ego’’ çerçevesinde olduğunu düşünür. Üreme içgüdümüz bile yine kendi benliğimizin devam ettirilmesini amaç güder. Bizden başka hayvanların da “benlik” algısı vardır. Çünkü hayatta kalmaları gerekiyor ve hayatta kalmak uğruna kendilerinden başka her şeyi yok sayabilirler. “Benlik” duygusu, canlılığının varlığının idame ettirmek için gereklidir. Bu yüzden üreme gerçekleştiren memelilerde, canlılığını korumak ve hayatta kalmak için ego bulunmaktadır.
EGONUN ZARARLARI NELERDİR?
Ego; kişilerin duygu, düşünce ve davranışlarında kendini belli eder. Bunun sonucunda kişinin sosyal hayatını etkilemektedir. Egosuna yenik düşen kişilerin zararı kendine olur. Genellikle kendilerini üstün gördükleri ve merhametten bihaber oldukları için diğer bireyler tarafından arkadaşlık kurulmak istenmezler ve sonucunda yalnız şekilde hayatlarına devam ederler.
Ego sorunu olan kişilerde aslında özgüven problemi vardır. Kendilerini yücelttiklerini sanırken aslında karakterlerini alçaltmaktadırlar. Ayrıca bu insanlar kişisel gelişimden uzak, yeniliğe kapalı bireylerdir. Bu yüzden yeni insanlarla ilişkileri ve yeni maceralara adım atmaları çok zor olur.
EGOYU NASIL KONTROL ALTINA ALABİLİRİZ?
Aslında ego sizin düşmanınız değildir ancak günümüzde bireyleri etkisi altına alan bir gerçekliktir. Benlik duygusu, herkesin doğuştan içinde bulunan bir histir. Tevazu sahibi olan her birey, bu duyguyu yenebilir. Alçakgönüllü ve tevazu sahibi kişiler, bu duyguya sahip değillerdir. Öncelikle kendi nefsinizi terbiye etmeniz ve herkesle eşit olduğunuzu bilmeniz gerekir. Eğer siz kendinizi diğer insanlardan üstün görüp onları yeriyorsanız, bu durum sizi etkisi altına almaya devam eder ve sizin de bu durumdan kurtulmanız pek de kolay olmaz.
Alçakgönüllü olmayı denediğiniz halde hala kontrol altına alıp bu duyguyu yenemediyseniz, kişisel gelişim ve psikoloji kitaplarından yararlanabilirsiniz. Onlara rağmen bir türlü yenemiyorsanız da bir psikologla görüşüp, o şekilde devam etmenizi öneririm. Bu şekilde egolarınızdan kurtulur, kendinize olan saygınızı kazanır, belki de kaybettiğiniz arkadaşlıklara tekrardan sahip olabilirsiniz. Unutmayın ki;
FREUD’UN KİŞİLİK KURAMI
ID, EGO, SÜPER EGO KAVRAMLARI
Freud’un sözüyle ego şahlanmış bir at üzerindeki şövalye gibidir. İd ile süper egonun isteklerini uzlaştırmaya çalışan hakemdir. Freud’a göre alt bilinç; doyumsuz, düşünmeyen ve tatmin peşinde olan ve başka hiçbir şey göremeyen hayvani yanımızdır. Cinsellik, saldırganlık, açlık, susuzluk gibi dürtüler idsel dürtülerimizdir ve bu idsel dürtülerini kontrol altına alamayan kişiler genellikle vicdan duygusundan yoksun olanlardır. Üst bilinç ise; iyiyle kötüyü, doğruyla yanlışı ayırmamıza yardımcı olan, toplum değerlerimizi temsil eder. Bir çeşit ‘ahlak timsali’dir. Ego ise bunlar arasında duran bir hakem niteliğindedir ve dengeyi sağlamaya çalışır.
EGOİZM VE EGOİST İNSAN
Egoizm, bencillik anlamındadır. Çıkar ilişkileri kurma ve kişinin kendi haz ya da isteklerini gerçekleştirme ile ilgilidir. Egoizm bir hastalık türü değil, psikolojik bir yönelimdir. Terapilerle, hatalar düzeltilip ‘egoist insan’ kavramı ortadan kaldırılabilir.
Egoist, Fransızca kökenli bir kelime olup bencil anlamına gelmektedir. Bu bireyler ‘’ben merkezli’’, ukala, öfkeli, kibirli gibi özelliklere sahiptirler. Kendilerini eşsiz zannederler ve üstün görürler. Günümüzde de egoist; kendinden başkasını düşünmeyen, sürekli kendini övüp başkalarını kötüleyen insanlara denir.
Ayrıca ego her insanda bulunur, ancak bazı bireylerde fazla ve hastalık derecesinde olduğunda tedavi edilmesi gereken psikolojik bir durumdur.
EGOSANTRİZM YA DA BENMERKEZCİLİK
Her şeyi kendine dayandırmak, kendine bağlamak, her şeyde kendi görüş açısından hükümde bulunmak, her şeyde kendi fikrini, mantığını ve hareketini baza alarak davranma şeklinde tanımlanır. Genellikle çocuklarda görülen bu tutum, yetişkinlerde ruhsal bozukluk ya da davranış bozukluğu şeklinde değerlendirilir. Benmerkezcilik, her zaman bilimin, ilerleme ve gelişmenin karşısında durmuştur. Jean Piaget, çocukların benmerkezci olduğunu ve bunu çevresini kavramaya çalışan çocuğun gelişiminin doğal bir aşaması olduğunu açıklar.
EGO PSİKOLOJİSİ
Başlıca temsilcileri arasında Loevenstein, Kris, Erikson, Rapaport ve Heinz Hartman’ın bulunduğu ‘Ego Psikolojisi’, Amerikan Freudizm’inin (özellikle New York Ekolü’nün) en güçlü akımlarından biridir. Roudinesco ve Plon’un analizine göre Ego psikoloji ve Amerikan psikanalitik akımları, insanın bir topluma, topluluğa, cinsel bir kimliğe, bir farklılığa, bir renge, bir etnik entegrasyonunun mümkün olduğu fikrinde birleşirler. Ego psikolojisi 20. Yüzyılın ikinci yarısında, zengin Amerikan burjuvazisinin, her dakikası hesaplanan ve sonu gelmeyen, sosyal prestij ve parasal kazanç peşindeki doktorlar tarafından uygulanan tedavi seanslarının doktrini olmuştur. Bu nedenle de eleştirilmiştir. (Bu kısım, Psikoloji Sözlüğü’nden alıntılanmıştır.)
NARSİSİZM NEDİR?
Narsisizm veya özseverlik, kişinin kendi bedensel ve/veya zihinsel benliğine karşı duyduğu hayranlık ve bağlılık, kabaca tabirle kişinin kendisine aşık olması olarak tanımlanan bir terimdir. Kelime kökeni Yunan mitolojisinde bir kahraman olan Narkissos’dan gelir. Narkissos adını narkoza ve bir çiçek familyası olan nergisgillere de vermiştir. Narsisizmin ileri boyutlarda olmasına tıpta narsisistik kişilik bozukluğu adı verilmektedir. Sigmund Freud narsisizmi, “dış dünyadan soyutlanan libidonun (cinsel enerji) egoya (ben) yönlendirilmesi” şeklinde açıklamıştır.
NARSİST VE EGOİST ARASINDAKİ FARKLAR:
- Narsist, kişinin kendisinden başka bir bireye veya oluşuma ihtiyaç duymadığını zannetmesidir, egoist ise kendisini çok beğenip diğer insanları beğenmeyenlere denir,
- Narsist kişi yaşamını normal devam ettirebilmek için bir doktora görünmesi gerebilir, egoist kişi ise hayattan alacağı tecrübeler ile kendini toparlayabilir.
- Narsistlik bir psikolojik hastalıktır, egoistlik bir kişilik bozukluğudur.
- Egoist kişi hayatını normal devam ettirebilir, ancak narsist kişi normal bir şekilde devam ettiremez.
Ne demiş Albert Einstein;
Egonuzun, sınırlarınızın önüne geçmesine izin vermeyin. İnsana insan olduğu için değer verip her canlıya eşit davranın. İşte o zaman kazanan taraf, hep siz olacaksınız!
Anahtar Kelimeler: : Ego nedir?, ID, Süperego , Freud, Egoist
Kaynakça:
- Wikipedia.org
- Psychologytoday.com
- Simplypsychology.org
- Khan Academy/YouTube
- Ahmet Murat Seyrek-Psikoloji Sözlüğü