Türk-Gürcü Etkileşiminin Dil-Kültür Alanlarına Yansımaları ve Bunun Türkçenin Yabancı Dil Olarak Öğretimindeki Önemi
ÖZET
İletişim çağı olan 21.yy’da birden fazla yabancı dil bilmek zorunlu hâle gelmektedir. Gerek Türkiye’de gerekse diğer ülkelerde yabancı dil olarak Türkçeye talepler de gün geçtikçe artmaktadır. 1980’de UNESCO tarafından dünyada en çok konuşulan diller sıralamasında 5. dil kabul edilen ve 220 milyondan fazla insanın konuştuğu Türkçe, “dünya dili” olma yolunda hızla ilerlemektedir. Bu bağlamda Türkçe ve Türk kültürü ile ortak veya benzer kelime, söz kalıpları, deyim ve atasözleri ile müzik, mutfak gibi kültürel motiflerin keşfi önemlidir.
Bugün Türkiye’nin kuzeydoğusundaki sınır komşusu Gürcistan hakkında araştırmalar yapıldığında bilinen ilk Türk toplumu İskitler ile başlayan Türk-Gürcü etkileşimi Büyük Selçuklu, Anadolu Selçuklu, Timur ve Osmanlı Devletleri dönemlerinde de devam etmiştir. Bilhassa Osmanlı Devleti döneminde yaşanan Kırım ve 1877-1878 Savaşı bugünkü Türk-Gürcü etkileşimine yön veren en önemli tarihî olaylardır.
Tarihî süreçte yaşananların ve coğrafî yakınlığın doğal bir sonucu olarak Türkiye ile Gürcistan arasında dil ve kültür yönünden çok fazla ortaklık bulunmaktadır. Örneğin; Türkçedeki “kalem, kemer, kahve” kelimeleri Gürcücede sırasıyla “kalami, kamari, kava”dır. Söz kalıpları bağlamında da ortak ifadeler bulunmaktadır. Örneğin; Türkçede “ceylan gözlüm” tabiri Gürcücede “ceyran gözlüm”dür. Yine Türkçedeki “Kızım sana söylüyorum gelinim sen anla.”; Gürcücede “Görümce sana söylüyorum gelin sen anla.” şeklindedir. Folklorik alanda inceleme yapıldığında ortaklık ve benzerlikler devam etmektedir. Örneğin;
Türk kültüründe kötü enerjileri engellediği inancıyla “nazar boncuğu” kullanılırken Gürcü kültüründe “gişeri” isminde aynı amaçla bir taş kullanılmaktadır. Yemek kültürüne bakıldığında ise Türk mutfağındaki “mantı” ile Gürcü mutfağındaki “khinkali” benzerlik göstermektedir.
Yukarıda Türk-Gürcü etkileşiminin sadece birkaç örneği bulunmaktadır. Türkiye ile Gürcistan coğrafyalarına mensup ortak ve benzer nice değerler bulunmaktadır. Bu değerlerin keşfi Türkçenin yabancı dil olarak öğretiminde önemlidir. Çünkü bu değerler, öğrencilerin hedef dile güdülenmesini sağlar ve öğretimin verimi arttırır.
Anahtar Kelimeler: Türkçe, Gürcüce, kültür, etkileşim, yabancı dil.
Dosyayı indirmek için aşağıdaki pencerenin herhangi bir yerine tıklayıp klavyeden CTRL+S tuşlarına basınız.