Cehalet, toplum olarak yaşadığımız sıkıntıların en büyük sorumlusu. Evrene, doğaya ve insana dair hiçbir şey bilmeyen ama her şeyin cevabını bildiğini zanneden cahillerden çektiğimiz kadar hiçbir şeyden çekmedik. İşte bu sıkıntılı dönemde popüler bilim kitaplarının Türkçeye çevrilmesi ve raflarda çoğalması memnuniyet verici bir gelişme.
Bilim bize içinde yaşadığımız evrene dair gerçek bir fikir verebilecek tek şeydir. Pozitif bilimler ise bunun temelidir. Entelektüel ve kültürlü biri olmak bugüne kadar hep sosyal bilimler üzerine donanımlı olmakla eş tutuldu. Ancak Biyoloji, Genetik, Evrim, Fizik, Antropoloji gibi pozitif bilimler nasıl insan olduğumuza, davranışlarımızın nedenlerine, toplumsal tarihimize ışık tutacak en temel ipuçlarını sunuyor bize. Bu bilinç inşamızda pozitif bilim tuğlamız olmazsa eksik kalırız. Elbette özellikle doğa bilimleri oldukça teknik ve uzmanlık gerektiren konular. Bu yüzden her birini birer akademisyen düzeyinde bilmemiz, kavramamız mümkün değil. Buna ömür de yetmez. İşte burada da Popüler Bilim kitapları devreye giriyor. Yapılan on binlerce bilimsel araştırmayı harmanlayıp halkın anlayabileceği bir dille sunarak bize eşsiz bir yol açıyorlar. Bize de alıp okumak düşüyor.
Bu yazımda popüler bilime merak salmış ya da artık bir yerden başlaması gerektiğini düşünen arkadaşlar için kısa bir rehber hazırladım. Yazarların hepsi tanınan, güvenilirliği kanıtlanmış bilim insanlarından / düşünürlerden oluşuyor. Başlangıç için iyi bir liste olduğunu düşünüyorum. Sizin de önerileriniz varsa yorum kısmına eklerseniz güzel olur. İyi okumalar.
1 Olağanüstü Buluşlar
Doğanın işleyişi hakkında toplumu eğitmenin bilim adamlarının görevlerinden biri olduğunu düşünen Frank Ashall Olağanüstü Buluşlar'da dönemlerinde insanoğlunun dünyaya bakışını değiştiren buluşlardan bazılarının nasıl yapıldığını, temel bilimsel araştırmaların insanlığa sağladığı yararları sade bir dille anlatıyor. Okuyucuyu bilim adamlarının ve kimi zaman tesadüf öğesi de içeren buluşların dünyasında bir yolculuğa çıkaran kitap, artık hayatımızın ufak birer ayrıntısı haline gelmiş pek çok gelişmenin aslında nasıl bilim adamlarının inatla işlerine sarılmaları, "tesadüfleri" değerlendirebilmeleri sayesinde ortaya çıktığını bize gösteriyor.
2 Tüfek, Mikrop ve Çelik
Neden Avrupalılar Amerika'yı keşfetti de Amerikalılar Avrupa'yı keşfetmedi?" Bu basit sorunun ardında insanlığın MÖ 11.000'den günümüze tarihi gizli. Fizyoloji profesörü Jared Diamond, Tüfek, Mikrop ve Çelik'te, aklımıza gelmeyen, geldiğinde çocukça bulduğumuz soruların yanıtlarını araştırırken, tarımın başlamasından yazının bulunuşuna, sinlerin ortaya çıkışından imparatorlukların kuruluşuna, tarihin seyrini belirleyen pek çok önemli adımı ayrıntısıyla inceliyor. İnsan toplulukları arasındaki farklılıkların, eşitsizliklerin nedenlerini, temellerine inmeye çalışarak sorguluyor; günümüz dünyasını biçimlendiren etkenlerin izini sürüyor... Biyoloji, jeoloji, arkeoloji, coğrafya gibi değişik bilim dallarından beslenen, "Batılı" koşullanmalardan arınmış, geleceği gösteren bir tarih kitabı.
3 Kör Saatçi
Muhteşem yazım tarzı ile Shakepeare Edebiyat Ödülü kazanmış bir bilim insanı olan Profesör Richard Dawkins, karmaşık bilimsel gerçekleri insanlara basit bir dille anlatmayı kendisine görev edinerek, yaşamın doğa üstü bir yaratıcı olmadan nasıl ortaya çıktığını ateşli bir şekilde anlatıyor. Çağımızın en çok okunan bilim insanları listesinde muhtemelen ilk sırayı alan Dawkins, Gen Bencildir ile sarstığı dünyayı bu kitapla bir kez daha canlandırıyor. Bilimi yanlış anlayan veya anlamak isteyen çeşitli kesimlere çekinmeden dağıttığı eleştirileriyle, uzun yıllar sonra yazacağı Tanrı Yanılgısı kitabının ilk sinyallerini veriyor.
4 Kozmos
Halkımızın bilim-kurgu ürünü film ve kitaplarla gidermeye çalıştığı, evrenin ve yaşamın sırlarına duyduğu derin merakı büyük ölçüde giderecek bilimsel bir yapıt Kosmos. Yazarı Carl Sagan, halk kitlelerinin ilgisine ve yararına sunulmayan bilimi, “mutlu bir azınlığın ayrıcalığı” olarak tanımlamakta, araştırma ve buluşların halka mal edilmesi yolunda özel bir çaba göstermektedir.
- İnsanoğlu uzay okyanusuna açılıyor
- Canlıların ve evrenin yapısı
- Doğa yasaları tüm evrende geçerlidir
- Cennet ve cehennem
- Başka gezegenlerde yaşam var mı?
- Keşif yolculuklarının öyküsü
- Samanyolu: Gecenin bel kemiği
- Zaman ve mekan içinde yolculuk
- Başka evrenlerin kapısı karadelikler
- Sonsuzluğun kıyısı: Dördüncü boyut
- Aklın evreni
- Galaktik uygarlık
- Yaşamak ya da yokolmak konusunda kim karara verecek?
5 Yerkürenin En Güzel Tarihi
Yerküre nasıl oluştu?
Yeni gezegenler görecek miyiz?
Meteorlardan söz ediyoruz, ama ne işimize yaradıklarının farkında mıyız?
Kıtaların hareketini niye hissetmiyoruz?
Mars'ta yaşam olabilir mi? Marmara'da ne zaman deprem olacak?
Dünya dönüyor, fakat bir gün duracak mı?
İşte bu soruların yanıtları ve yeni buluşların ışığında yerkürenin en güzel tarihi...
6 Ataların Hikayesi
Yazmaktaki yeteneği, İngiliz kültürünün zamanımızdaki en büyük ustalarına verilen Shakepeare Ödülü'yle taçlandırılan, çağımızın dünyada ve Türkiye'de en çok okunan biliminsanı Richard Dawkins, Ataların Hikayesi'nde yaşamın dört milyar yıla yayılan evrimini anlatıyor. Hayatın büyük hikayesi, günümüz insanından ve türlerin zamanımızdaki muazzam çeşitliliğinden başlayıp geriye doğru ilerleyen, her birini ayrı bir türün dillendirdiği elliden fazla ara hikayeyle yeryüzünün ilk canlısına uzanıyor.
7 Zamanın Kısa Tarihi
Zamanın Kısa Tarihi 1988 yılındaki ilk basımından bu yana geçen yıllar içerisinde bilimsel yazın alanında bir başyapıt konumu kazandı. Kırk dile çevrildi ve dokuz milyonun üzerinde baskı yaparak dev bir uluslararası ün kazandı. Kitap o dönemde evrenin doğası hakkında öğrendiğimiz en son bilgiler göz önüne alınarak yazılmıştı, öte yandan o günden bu güne hem atom-altı dünyanın hem de büyük ölçekte evrenin gözlem teknolojilerinde olağanüstü ilerlemeler yaşandı. Bu yeni gözlemler Profesör Hawking’in kitabın ilk baskısında yaptığı kuramsal öngörülerin çoğunu doğrulayan nitelikteydi. Bu gözlemlere, evrenin başlangıcından 300.000 yıl sonrasını araştıran ve Hawking’in varlığını ileri sürdüğü uzayzaman dokusundaki kırışıklıkları tespit eden Kozmik Ardalan Kâşifi COBE uydusunun son bulguları da dahildir.
Kaleme aldığı özgün metne kendisinin son araştırmasından ve en son gözlemlerden edindiğimiz yeni bilgileri katma arzusuyla Hawking, kitabının elinizdeki son baskısı için yeni bir önsöz yazmakla kalmadı, aynı zamanda solucan delikleri ve zaman yolculuğuyla ilgili çok etkileyici yepyeni bir bölüm kaleme alarak kitabını güncelledi.
8 Hayvanlardan Tanrılara-Sapiens
- Homo sapiens neden ekolojik bir seri katile dönüştü?
- Para neden herkesin güvendiği tek şey?
- Kadınlar üstün sosyal becerilere sahipken, neden çoğu toplum erkek egemen?
- Güç elde etmekte böylesine yetenekli olan insanlar neden bu gücü mutluluğa dönüştürmekte başarısızlar?
- Geleceğin dini bilim mi?
- İnsanların miadı çoktan doldu mu?
100 bin yıl önce Yeryüzü'nde en az altı farklı insan türü vardı. Günümüzdeyse sadece Homo Sapiens var. Diğerlerinin başına ne geldi ve bize ne olacak?
Çoğu çalışma insanlığın serüvenini ya tarihi ya da biyolojik bir yaklaşımla ele alır, ancak Harari 70 bin yıl önce gerçekleşen Bilişsel Devrim'le başlattığı bu kitabında gelenekleri yerle bir ediyor. İnsanların küresel ekosistemde oynadıkları rolden imparatorlukların yükselişine ve modern dünyaya kadar pek çok konuyu irdeleyen Sapiens, tarihle bilimi bir araya getirerek kabul görmüş anlatıları yeniden ele alıyor.
Harari ayrıca geleceğe bakmaya da zorluyor okuru. Yakın zamanda insanlar, dört milyar yıldır yaşama hükmeden doğal seçilim yasalarını esnetmeye başladılar. Artık sadece dünyayı değil, kendimizi ve diğer canlıları tasarlama becerisi de kazandık. Peki bu bizi nereye götürüyor, bizi neye dönüştürebilir?
9 Evrenin Zarafeti
Bir şey keşfetmenin insanın yeni bir şey görmesi değil de bakışını biçimlendirmesi demek olduğu söylenir. Evreni sicim kuramı tarafından biçimlendirilmiş bir bakışla gören okurlar yeni manzaranın nefes kesici olduğunu görecek.
Dünyanın her yerinde matematikçiler ve fizikçiler şimdiye kadar oluşturulmuş en iddialı fizik kuramı olan sicim kuramı üzerinde çalışıyor. Sicim kuramı Einstein’ın otuz yıl boyunca üzerinde çalıştığı birleşik alan kuramına giden yolda önemli bir adım. Bilim nihayet “büyük olana ilişkin yasalar” (genel görelilik) ile “küçük olana ilişkin yasalar” (kuantum mekaniği) arasındaki neredeyse yüz yıllık uçurumu kapadı. Sicim kuramı modern fiziğin en önemli konularından bu ikisini, evrendeki bütün harikulade olayların tek bir birimin (maddenin özünü oluşturan çok ama çok küçük enerji iplikçiklerinin) titreşimlerinden doğduğunu açıklayarak, büyük bir maharetle uyumlu bir bütün haline getirmiştir. Ayrıca doğanın tüm kuvvetlerini birleştirme olanağını da içinde barındırdığı için kimi fizikçiler süpersicim kuramını “Her Şeyin Kuramı” olarak nitelemektedir.
Önde gelen sicim kuramcılarından Brian Greene, çok açık ve anlaşılır bir dille yazdığı bu kitapta okuyucuya nihai kuram arayışının ardındaki bilimsel hikâyeyi ve bilim insanlarının çabalarını anlatıyor. Sicim kuramı, yazarın da gayet canlı bir biçimde anlattığı gibi evrenin öyle değişik bir görüntüsünü ortaya çıkarıyor ki, fizik dünyası hâlâ bu şokun dalgalarının etkisi altında. Heyecan verici ve çığır açıcı fikirlerin, örneğin uzayın dokusunda gizli yeni boyutlar, temel parçacıklara dönüşen kara delikler, uzay-zamanda yarıklar ve delikler, birbirlerinin yerine geçebilen çok büyük ve çok küçük evrenler ve bunlar gibi birçok başka fikrin, günümüzde fizikçilerin üstesinden gelmeye çalıştığı bazı sorunların çözümünde çok önemli bir yeri var.
Evrenin Zarafeti bu konuda yapılan keşifleri ve hâlâ çözülememiş gizemleri, durup dinlenmeden uzayın, zamanın ve maddenin nihai doğasını araştıran bilim insanlarının yaşadığı coşkuları ve hayal kırıklıklarını yetkinlik ve incelikle bize aktarıyor. Brian Greene akıllıca kullandığı benzetmelerle, fizikte bugüne kadar ele alınmış kavramlardan en karmaşık olanlarını gerçekten de eğlendirici bir anlatımla okuyucu için kavranabilir hale getiriyor ve bizi evrenin nasıl bir işleyişi olduğunu anlamaya daha önce hiç olmadığı kadar yaklaştırıyor.
10 Incognito - Beynin Gizli Hayatı
Siz daha tehlikeyi algılamadan, ayağınızı fren pedalının üstüne götüren kim? Neden sır saklamakta böylesine başarısız, nedenini bilmeden birini çekici bulmakta bu kadar başarılıyız? Eğer bilinçli zihin, yani sabah uyandığınızda sizinle birlikte uyanan ben, buzdağının yalnızca görünen kısmıysa, zihninizin geri kalanı tüm bir ömür neyle iştigal etmekte?
Ünlü nörobilimci David Eagleman, 20 dilde yayımlanan -ve neredeyse şimdiden klasikleşen- kitabı Incognito ile beynimizin derinlerine dalarak, yaptığımız, düşündüğümüz ya da hissettiklerimizin çok büyük bir kısmının bizden başka bir biz tarafından yönetildiğini ürkütücü bir berraklıkla ortaya koyuyor. Sadakat geninden sizi olmadığınız birine dönüştüren beyin zedelenmelerine; optik yanılsamalardan striptizcilerin neden ayın belirli zamanlarında daha çok para kazandığına; Truva fatihi Odysseus'tan renkleri işitip biçimleri tadabilen sinestezik insanlara kadar geniş bir yelpazeden vakaları ve araştırmaları bir araya getiren Incognito, beynimizin işleyişi ve çelişkileri hakkında olağanüstü bir keşif yolculuğu sunuyor.
11 Gen Bencildir
"Gen Bencildir" ilk yayımlandığı 1976 yılında biyologlar ve halk arasında büyük bir heyecan dalgasına yol açmıştı. Genin gözünden hayata bakışı parlak bir şekilde ve sade bir yazımla sunuşu, doğal seçilimin doğasıyla ilgili düşünce dizileri ile birleşerek evrimi anlayışımızla ilgili geniş kapsamlı imalarda bulunmuştu. Zaman, kitaptaki fikirlerin önemini onayladı. Kuvvetli entelektüelliğe sahip olmasına rağmen teknik bir dille yazılmamış olan "Gen Bencildir" birçoklarınca bilim yazıtının başyapıtı olarak görülür ve kitaptaki öngörüler günümüzde bile ilk yayımlandığı gündeki kadar güncelliğini korur.
12 Genişletilmiş Fenotip
Dawkins, çok satan kitabı Gen Bencildir’in devamı olarak altı yıl sonra yazdığı bu kitabında, evrim konusundaki görüşlerini netleştirmekte ve “Seçilim Birimi Olarak Gen” kavramını bilimsel argümanlarla desteklemekte. Kendi sözleriyle “Bu, ne bir ders kitabıdır ne de özel bir alana yönelik giriş mahiyetindeki bir kitaptır. Bu kitap, yaşamın evrimine, özellikle doğal seçilimin mantığına ve doğal seçilimin etkide bulunduğu yaşamın hiyerarşik düzenine ilişkin kişisel bir bakışı içermektedir.” Dawkins kitabın hedef kitlesini, tüm branşlardaki lisans ve yüksek lisans öğrencileri dahil olmak üzere, uzman zoologlar, evrimsel biyologlar, hayvan davranışçıları, sosyobiyologlar çevrebilimciler, felsefeciler ve evrenbilimiyle ilgilenen hümanistler olarak tanımlıyor.
Genişlemiş Fenotip dünyadaki canlı yaşamın kapsamlı bir materyalist tarihini sunuyor.
13 Beyin Senin Hikayen
Büyük ilgi gören kitabı Incognito ile nörobilimi geniş kitlelerle buluşturan David Eagleman, bizi içimizdeki kozmosa doğru hızlı ve nefes kesici bir yolculuğa çıkarıyor: Gerçek nedir? "Sen" kimsin? Nasıl karar veriyorsun? Beynin neden başkalarına ihtiyaç duyuyor? Teknoloji "insan olmak"ın anlamını değiştirebilir mi?
Durak durak ilerleyen bu büyüleyici yolculuk ekstrem sporlar dünyasından ceza hukukuna, yüz ifademizden beyin ameliyatlarına, içgüdülerden ölümsüzlük arayışına kadar uzanıyor. Yol üstünde, muazzam karmaşıklık barındıran beyin hücreleri ve onları birbirine bağlayan trilyonlarca sinirin arasında görmeyi pek de beklemediğiniz bir şey beliriyor: kendiniz.
14 Kültür Denen Şey
Kültür denen şey, sabit bir öz mü, yoksa ele geçiremediğimiz, sürekli değişen dinamik bir canlılık mı?
Kuruluşunda Batı-dışı insan topluluklarına odaklanan antropoloji disiplini, son otuz-kırk yılda kendi tarihiyle hesaplaşabilen, başlangıç varsayımlarını yıkabilen ve günümüzün karmaşık sorunlarıyla farklı biçimlerde ilişki kurabilen bir araştırma alanı olduğunu kanıtladı.
Kültür Denen Şey, antropolojinin bu zenginliğinin ve derinleşmesinin bir yansıması. Hem dünyada hem Türkiye’de yapılan araştırmalar ışığında antropolojinin araştırma gündemlerinin bir haritasını veriyor elimize. Bu harita sayesinde devlet, bürokrasi, tarım, köylülük, ekonomi, kent, çalışma, cinsiyet, din, etnisite, spor, dil, medya, hukuk, göç, cinsellik, çevre ve duygulanım gibi çok geniş bir alanda insana ve kültüre bakışımızın yakın zamanlarda nasıl büyük bir değişime uğradığını görebiliyoruz.
Son yıllarda hem Türkiye üzerine çalışan sosyal bilimciler arasında hem okurlar arasında antropolojinin tartışmalarına, yöntem ve bulgularına artan bir ilgi var. Kitapta yer alan makaleler, kendi konularında bir düşünce tarihi sunarken, bu panoramanın önünde şekillenebilecek yeni sorulara ve tartışmalara ilham vermeyi amaçlıyorlar.
15 Evrim Kuramı ve Mekanizmaları
Evrim Kuramı ve Mekanizmaları, Türkiye’de popüler bilim sahasında evrimin tüm mekanizmalarını bir arada ele alan ilk kitaptır. Dolayısıyla bugüne kadar okuduğunuz evrim kitaplarında aklınıza yatmayan bazı noktalar olduysa, bu kitap muhtemelen bu soru işaretlerini çözmenizi sağlayacaktır. Evrim Ağacı’nın kurucusu ve bilim konuşmacısı olan Çağrı Mert Bakırcı tarafından yazılan “Evrim Kuramı ve Mekanizmaları”, evrime yeni giriş yapacaklar ve bilgilerini genişletmek isteyenler için çok faydalı bir derleme olacaktır. Bilimin ağır dilini kırmak adına her bölüm başına eklenmiş ve bölüm içeriğini özetleyen kısa hikâyeler sayesinde kitabı bir solukta okuyacak ve her zaman yardımcı bir kaynak olarak kullanabileceksiniz.
16 Türlerin Kökeni
İlk basımı 1859’da Londra’da yayımlanan Türlerin Kökeni, dünyamızın bilim ve kültür tarihini değiştiren kitapların başında gelir. Darwin’in 20 yıllık araştırması sonucu ortaya çıkan ve evrimin mekanizmalarını açıklayan Türlerin Kökeni sadece biyoloji bilimlerinin değil, aynı zamanda tüm doğa bilimlerine ve edebiyattan felsefeye tüm insanlık kültürüne yeni bir bakış kazandırarak,
insanın dünyayı anlama macerasında bir dönüm noktası oldu.
17 Hiç Yoktan Bir Evren
Darwin'den bugüne yazılmış en önemli bilimsel kitap. Türlerin Kökeni'nin doğaüstücülüğe indirdiği ölümcül darbeyi, Hiç Yoktan Bir Evren kozmoloji alanında yapıyor.
-Richard Dawkins-
Fizik sevip de anlamayanlara fiziğin geldiği son noktayı anlatan nefis bir kitap.
-Ayça Şen-
Son yıllarda bir dizi parlak kavrayış ve hayret verici keşif evreni sarstı, Lawrence Krauss da bütün bu gelişmelerin göbeğindeydi. Krauss her zamanki canlılığıyla, bu dikkat çekici hikayeyi dikkat çekici derecede anlaşılır kılmış. Zirveye tırmandığınız noktada varoluşun büyük sorusuna, "Neden hiçbir şey olmayacağına bir şey var?" sorusuna verilmiş cesur bir bilimsel cevapla karşılaşacaksınız.
-Frank Wilczek-
Fizikte gelinen son noktaya dair mükemmel bir kılavuz. Ayrıntılı ama açık bir dille kaleme alınmış, titiz ama sıkıcı değil. Krauss'un gayet güzel açıkladığı üzere uzay ve zaman gerçekten de hiçbir şeyden, hiçlikten doğmuş olabilir. Muhteşem bir kitap.
-New Scientist-
18 Bugüne Dek Yaşamış Herkesin Kısa Bir Tarihi
İnsanoğlunun hikâyesi genlerin ağzından tekrar anlatılıyor.
Bu sizin hikâyeniz...
Bu hikâye kim olduğunuzun ve nasıl var olduğunuzun hikâyesi. Sadece size, hatta dünya üzerinde nefes almayı başarabilmiş milyarlarca insana özel bir hikâye. Ayrıca kolektif bir çalışmanın ürünü, öyle ki türümüzün geçmişi boyunca her bir genomumuz bize tarihimizi anlatan izler taşıyor: Ölümler, doğumlar, hastalıklar, savaşlar, kıtlıklar, göçler ve daha fazlası...
Bilim insanlarının genomları ilk okumaya başladığı 2001 yılından beri bu tartışma, birçok iddiaya konu olmaya devam ediyor ve bunun sonucunda bu iddialara karşı üretilen yeni iddialar ve mitler de türüyor. Adam Rutherford’un da anlattığı gibi tüm genomlarımızın bir kullanma kılavuzu olarak okunmaması, aksine destansı şiirler gibi değerlendirilmesi gerekiyor. DNA bize bireyler olarak çok şey anlatmasa da insan türü hakkında çok engin bilgilere ışık tutuyor.
Bu sürükleyici serüven, genetiğin sonsuza uzayan zemininde ilerliyor. Adam Rutherford, genlerimizin bizlere ne anlatmak istediğini açığa çıkartıyor ve tarihin de genomlarımız hakkında söylemek istediklerini anlatıyor. Neandartellerden cinayetlere, kızıl saçlılardan farklı ırklara, ölü krallardan büyük salgınlara, evrimden epigenetiklere kadar uzanan bu kitap, insanoğlunun yeni portresinin şifrelerini çözüyor ve kim olduğumuzu, nereden geldiğimizi açıklıyor.
19 Kara Delikler
Ünlü bilim insanı Stephen Hawking’in BBC Reith Dersleri kapsamında anlattıklarının kitaplaştırılmış hali.
2016 yılının BBC Reith derslerinde Stephen Hawking, bütün bir ömür süren araştırmalarını on beş dakika içinde aktarma gibi gerçekten zorlu bir meydan okumayı kabul etti. Bu çok kısa süren derslerde Hawking, evrenin gizemlerini ortaya sererken, kara delikleri anladığımız takdirde uzayzamanın sırlarına erişebileceğimizi vurguluyor.
20 Büyük Tasarım
Dünyanın en büyük düşünürlerinden yaşamın ve evrenin gizemine dair yeni cevaplar…
Hawking ve Mlodinow bu kısa ve hareketli kitapta okuyucuyu alıp bir temel fizik ve kozmoloji kasırgasına sürüklüyor.
The Wall Street Journal
Büyüleyici, modern fiziğin tüm karmaşıklığı içinde bize net bir anlayış kazandıracak fikirlerle dolu.
Los Angeles Times
Yazarlar bir ilki gerçekleştirip kendi alanlarına müthiş bir berraklık getiriyorlar… Bilimi bu denli çekici ilginç kılmak o kadar zor değil; anlaşılır kılmak esas beceri.
Time
Provokatif bir popüler bilim kitabı, evrenimizin başlangıcına ilişkin en son görüşlere odaklanan bir keşif.
The New York Times
Okuru kuramsal fiziğin sınırlarındaki konularla tanıştırıyor… Bugüne kadar gördüklerim içinde genel okurlar için en anlaşılır olanı.
Steven Weinberg, The New York Review of Books
Çığır açıcı.
The Washington Post
Provokatif, zihin açıcı bir kitap.
The Plain Dealer
21 Paradoks Bilimin En Büyük Dokuz Bilmecesi
Bilim insanları zaman zaman aklın sınırlarını zorlayan sorular ortaya atarlar . Bir kedi aynı zamanda nasıl hem ölü hem de diri olabilir? Neden Aşil ne kadar hızlı koşarsa koşsun bir tosbağayı geçemiyor? Bir insan nasıl ikizinden on yıl daha yaşlı olabilir?
Bilimin iletişimine yaptığı katkılardan dolayı İngiliz Kraliyet Akademisi tarafından madalyalandırılan Profesör Al-Khalili, bizleri adeta paradoksları yaratanların beynine sokacak kadar anlaşılır ve hünerli anlatımıyla, eğer doğru açıdan bakmayı başarırsak bu paradoksların çözülebileceğini gösteriyor. Bunu yaparken de Einstein'in zaman ve evren teorilerinden, kuantum dünyasından çıkma yepyeni fikirlere kadar insanın bilgi dağarcığına girmiş en önemli kuramlardan faydalanıyor.
Paradoks aklınızı fazlasıyla zorlayacak bir kitap... ama bundan çok zevk alacaksınız.
22 İçimizdeki Evren
Son yüz yıl içerisinde ulaşılan sayısız bulgu, Dünya'nın milyonlarca yıllık geçmişini, evrenin sonsuzluğunu ve insan türünün gezegenimizin yaşam ağacında önemsiz bir yer işgal ettiğini kanıtladı.
En ufak atomları En ufak atomları parçalayarak, en büyük gökadaları gözlemleyerek, en yüksek dağlardaki ve en derin denizlerdeki kayaları inceleyerek, günümüzde yaşayan her türün DNA'sını tanıyarak harikulade bir gerçeğe ulaşıyoruz. Her birimizin içinde müthiş bir öykü yatıyor.
Öykümüz evrenin Büyük Patlama ile meydana geldiği yaklaşık 13,7 milyar yıl önce başlıyor. Sonra onun küçük bir köşesinde şekillenen kendi tarihimizi izleyecek, güneş sisteminin, Ay'ın ve Dünya'nın oluşumunun her birimizin içindeki organları, hücreleri ve genleri nasıl etkilediğini göreceğiz.
"Güzel bir üslupla anlatılan güzel bir öykü. Vücudumuz evrenin tüm tarihini içinde saklıyor ve Shubin'in öyküsü astronomi, jeoloji, paleontoloji ve genetik araştırmalarında elde edilen en son bulguları otoritelere has bir hâkimiyet ve güzellikle bütünleştiriyor."
23 İyilik ve Kötülüğün Bilimi
İnsanlar neden aldatır, dedikodu yapar, ilgi gösterir, paylaşır ve Altın Kural'a Uyarlar?
Skeptic Dergisinin yayıncısı, Skeptics Society (Kuşkucular Derneği) yöneticisi ve Scientific American dergisinde aylık sütun yazarı olan Shermer, In Darwin's Shadow, The Borderlands of Science, Denying History, How We Believe, Why People Believe Weird Things başlıklı kitapların da yazarı.
Psikolog ve bilim tarihçisi olan yazar, insan toplumu kabileden ulus devletlere doğru evrilip karmaşıklaştıkça, insanların birçok primat türünde görülen utanç ve güven gibi ahlaki duyarlıkları etik ilkelere dönüştürdüklerini açıklıyor...Geniş kapsamlı, köklü çözümleme ve tartışmalara dayalı bu eser, ahlakın varlığımıza ve davranışlarımıza derinliğine işlediğini göstererek, insan türünün tüm üyelerine yararlı olabilecek daha evrensel, hoşgörülü ve deneysel deliller üzerine inşa edilen bir etik sunuyor.
24 Saklı Gerçeklik
Bir zamanlar "evren" var olan her şey anlamına gelirdi. Her şey. içinde akla gelebilecek her şeyin bulunduğu bir bütünlük. Oysa son yıllarda fizik ve kozmoloji alanlarındaki keşifler pek çok bilim insanını evrenimizin aslında çok sayıda evrenden sadece bir tanesi olduğu düşüncesine yöneltti. Bu kitapta Brian Greene çeşitli "çoklu evren" anlayışlarını ele alıyor: İçlerinden sadece bir tanesi yaşadığımız evren olan içi içe geçmiş evrenler denizinden oluşan bir çoklu evren; bizden sadece mili metrelerce uzaklıkta olduğu halde göremediğimiz bir çoklu evren; kuantum fiziğinin mümkün kıldığı her türlü olasılığın gerçekleştiği bir çoklu evren. Belki de hepsinden ilginç olanı, tamamen matematiksel işleyişe dayanan bir çoklu evren. Brian Greene, bu kitapta gerçekliğin asıl doğasının paralel evrenlerde saklı olabileceğine dikkat çekiyor.
Böylesine karmaşık bir konuyu son derece keyifli ve anlaşılır bir şekilde irdeleyerek şu temel soruyu da cevaplamaya çalışıyor: Eğer gerçekliğin büyük bölümü bildiklerimizin çok ötesinde özelliklere sahipse, temel bilimler nasıl ilerleyebilir? Saklı Gerçeklik, fizikteki en yeni gelişmelerin geniş kapsamlı bir incelemesini sunuyor ve bizi gerçekliğin uzak sınırlarına doğru olağanüstü bir yolculuğa çıkarıyor, tamamen bilime dayanan ve yalnızca hayal gücümüzle sınırlanabilecek bir yolculuğa.
25 Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı
Pek az sayıda bilim adamı, bilimin merak, heyecan ve çoşkusunu geniş kitleleri aktarmada Carl Sagan kadar başarılı olabilmiştir. Pulitzer Ödülü'ne sahip Sagan'ın milyonların düş gücünü yakalamaya ve zor kavramları anlaşılır bir biçimde aktarabilme yetisi okurlar açısından gerçek bir kazanımdır. Akıldışılığın ve batıl inançların egemen olacağı yeni bir Karanlık Çağ'ın eşiğinde olup olmadığımız sorusu Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı'nın çıkış noktası. Kitapta bir yandan bilimsel çalışmalara neden kara çalındığı sorgulanırken, bir yandan da uzaylılarca kaçırılma, "bağlantı kurma" ve şifacılık gibi konuların iç yüzü gözler önüne seriliyor. Karanlık Bir Dünyada Bilimin Mum Işığı, Sagan'ın bilimle bir ömür süren gönül ilişkisinin bir bildirgesi sayılabilir.