TÜİK tarafından açıklanan işsizlik verilerini değerlendiren DİSK, verilerin Türkiye’deki gerçek işsizliği göstermediğini, geniş tanımlı işsiz sayısının artarak geniş tanımlı işsizlik oranının 26,4 olarak tespit edildiğini bildirdi.
DİSK’e bağlı araştırma merkezi DİSK-AR, TÜİK tarafından bugün açıklanan Eylül 2020 istihdam verilerini değerlendirdi. TÜİK verilerine göre işsizlikte gerileme görüldüğünü kaydeden DİSK-AR, buna karşın istihdam ve işsizlikteki vahim tablonun sürdüğü, TÜİK verilerinin Türkiye’deki işsizliği göstermediğini, aksine gizlediğini tespit etti.
DİSK: TÜİK’İN VERİLERİ PERDELENMİŞ VERİLERDİR
DİSK-AR tarafından hazırlanan İşsizlik ve İstihdam Görünümü Raporu’nda “TÜİK’e göre dar işsizlik oranı (standart işsizlik oranı) 1,1 puanlık azalış ile yüzde 12,7 seviyesinde gerçekleşti. Yine TÜİK’e göre Türkiye genelinde işsiz sayısı 2020 Eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 550 bin kişi azalarak 4 milyon 16 bin kişi oldu. TÜİK açıkladığı dar tanımlı işsizlik oranı ve işsiz sayısı ile Covid-19’un istihdam üzerinde yarattığı tahribatı yansıtmıyor, tersine saklıyor. Nisan 2020’den bu yana uygulanan işten çıkarma yasağı nedeniyle TÜİK’in dar tanımlı/standart işsizlik verileri işgücü piyasalarındaki gerçek tabloyu yansıtmıyor. TÜİK’in verileri perdelenmiş verilerdir” değerlendirmesi yapıldı.
GENİŞ TANIMLI İŞSİZ SAYISI ARTTI
Raporda yer alan bazı bulgular şöyle:
– Geniş tanımlı işsiz sayısı 9,5 milyona yükseldi.
– Geniş tanımlı işsizlik oranı yüzde 26,4 olarak gerçekleşti.
– Eylül 2020’de de Covid-19 ve ekonomik krizin işgücü piyasaları üzerindeki tahribatı sürüyor.
– DİSK-AR, ILO’nun yöntemini esas alarak Covid-19’un yarattığı gerçek istihdam kaybını ve işsizliği hesapladı.
– Covid-19 etkisiyle revize edilmiş geniş tanımlı işsiz sayısı ve iş kaybı Eylül 2020’de 10 milyona yaklaştı!
– Revize edilmiş geniş tanımlı işsizlik ve iş kaybı yüzde 27,6 olarak hesaplandı.
– Covid-19 Eylül 2020’de en az 1 milyon 706 bin yeni eşdeğer istihdam kaybına yol açtı.
– İstihdam bir yılda 733 bin kişi azaldı.
– İstihdam oranı yüzde 44,1 geriledi.
– İşbaşında olanların sayısı son bir yılda 1 milyon 188 bin kişi azaldı.
– Ümitsiz işsizlerin sayısı bir yılda 630 binden 1 milyon 402 bine yükseldi.
– Kadınlar Covid-19’dan daha fazla etkileniyor: Kadın işgücü yüzde 7 kadın istihdamı yüzde 5,2 azaldı.
DİSK’TEN İŞSİZLİKLE MÜCADELE ÖNERİLERİ:
DİSK-AR, işsizlikle mücadele önerilerini ise şöyle sıraladı:
– İşten çıkarmalar Covid-19 süresince kesin olarak yasaklanmalı.
– İşsizlik sigortasından yararlanma koşulları ve ödenek miktarı iyileştirilmelidir.
– Covid-19 koşullarında işsizlik ve kısa çalışma ödeneğinden yararlanmada ön koşul aranmamalıdır.
– İşsizlik Sigortası Fonu’nun amaç dışı kullanımına son verilmelidir.
– “Herkesin çalışması için, herkesin daha az çalışması” ilkesi doğrultusunda haftalık çalışma süresi gelir kaybı olmaksızın 37,5 saate, fazla mesailer için uygulanan yıllık 270 saat sınırı, 90 saate düşürülmelidir.
– İstihdam artışlarında kamunun payı dikkate değerdir. Kamu istihdamının artırılması, kamuda eğreti ve güvencesiz çalışma biçimleri yerine, kadrolu ve güvenceli istihdam artışının sağlanması yaşamsal önemdedir. Kamu girişimciliği ve hizmetleri istihdam yaratacak şekilde yeniden ele alınmalı ve kamuda personel açığı derhal kapatılmalıdır.
– İş başında eğitim adı altında çırak, stajyer, kursiyerlerin ve bursiyerlerin ucuz işgücü deposu olarak kullanılması uygulamasına son verilmelidir.
– Uluslararası çalışma normları doğrultusunda herkese en az bir ay ücretli yıllık izin hakkı tanınmalıdır.
– Güvencesiz çalışma biçimlerine son verilmeli, tüm taşeron işçilere kadro verilmelidir. Kamu taşeron işçileri kamu işçisi olarak kadroya alınmalıdır.
– Uluslararası Çalışma Örgütü’nün (ILO) “insana yaraşır iş” yaklaşımı temelinde herkese güvenceli ve nitelikli işler sağlanmalıdır.
– Sendikal hak ve özgürlüklerin kullanımı güvence altına alınmalı, sendikal barajlar kaldırılmalı, herkesin sendika hakkını özgürce kullanabilmesi için gerekli yasal düzenlemeler yapılmalıdır.
– Toplum yararına çalışma programları kapsamında çalıştırılanlar daimi işçi statüsüne geçirilmelidir.
– Kadın istihdamının artırılması ve işsizliğinin azaltılması için işgücü piyasalarındaki cinsiyetçi uygulamalara son verilmeli, ev içi bakım hizmetleri devletin gereken nitelikli, yaygın ve ücretsiz bakım hizmetlerini sağlaması ile kadının üzerinden alınmalıdır.