Bugünkü yazımızda müteaahitlik sektöründe büyüyen firmaların izlediği yolu açıklayacağız. ENR TOP 250 listesine giren Türk inşaat şirketlerinden bazılarının başlıca ortak özelliklerine ve başarıya giden yolda kilometre taşlarına baktığımızda adımların birbirine yakın olduğunu görüyoruz.
Farklı Fonlar Bulmak
İnşaat sektörü konut üretimi haricinde sanılanın aksine çok büyük özkaynak gerektirmediğini söyleyebiliriz. Bunu yapılacak projeye fon gereksinimi olmadığı anlamında söylemiyorum. Taahhüt sektöründe yapılacak projede zamana sadık kalınırsa işverenin yapacağı ödeme planı yada kredi fonlarıyla da yürütülebilir. Tabi sınırlı kaynak her zaman yüksek risk demektir. 2015 listesine 18. sıradan giren Öztürk Holdinge baktığımızda 15 yıl önce Fransız şirketlerin yıl sonunda vergi fazlası fonlarını değerlendiren projeleri hayata geçirerek o güne kadar Dünyanın ilgisini çekmeyen Afrika kıtasında 50 yataklı hastaneler yaparak büyüme trendine girdiklerini görüyoruz. Limak Holdingin başarısında da ilk iş olarak Devlet Su İşlerinden küçük bir baraj işi alarak ve kaynağını da devlet fonundan sağlayarak ilk adımı attıklarını görüyoruz. O gün için Limak Holdingin yarattığı en büyük farklılık projeyi süresinden erken teslim etmek. St. Petersburg’da binaların dış cephe boyama işini yaparak ve farklı işverenlerin fonlarıyla bitirilen küçük çaplı işlerden kendine fon yaratmaya çalışan Rönesans, şimdi Dünyanın en büyükleri listesinde 37. sırada yer bulabilecek kadar devasa bir holding.
İlklerden Olmak
Bunu bir projede, bir ülkede, bir üründe ilklerden olmak diye çeşitlendirebiliriz. Çünkü talebin olduğu anlarda rakip markajlara maruz kalmadan başarıya ulaşmak çok daha kolaydır. Sadece iki vizyoner mühendis ile (Sezai Türkeş-Fevzi Akkaya) yola çıkan ve Türkiye’nin ilk inşaat şirketi ünvanına sahip olan STFA’nın ilk adımları mimari projelendirme ile başlayıp sonrasında yurt dışında ilk iş yapan Türk inşaat firması vizyonuyla bugün geldiği noktayı görebiliriz. Genellikle Türkiye’nin ilk 10 şirketleri arasında yer alan ENKA Holding’in de 1957 yılında kurulup ilk köprülü kavşak, ilk tünel çalışmalarını hızla yaparak fırsatları değerlendirip 10 yılda büyüyen ve sonrasında yatırımlarını çeşitlendirerek büyümesini sekteye uğratmadan daha hızlı bir ivmeyle yükseldiğine şahit olabiliriz.
Lokal Fırsatları Görmek.
Küçük şirketlerin orta ölçeğe geçmelerinde ulusal çapta değerlenen şehirlerin, değerlenen bölgelerini fırsat olarak görüp yatırımlarını yönlendirdiklerini görüyoruz. Uluslararası çapta bakıldığında da yeni kalkınma hamlelerini başlatan gelişmekte olan ülkelere yönelen ve altyapı/üstyapı planlarına vizyoner projelerle talip olarak fırsatları değerlendiren şirketlerin de ne kadar hızlı bir büyümeye geçtiklerine şahit oluyoruz. Burada fırsatlara hazırlıklı olmak ve rakiplerden önce davranmak sürdürülebilir büyüme için hayati bir öneme sahiptir.
Yatırım Sektörlerini Çeşitlendirmek.
İnşaat işiyle büyümüş şirketlerin ortak yanlarından birisi de sektörlerini çeşitlendirmek olarak görürüz. Bu çeşitlendirmeyi yaparken inşaata yakın yan sektörleri seçerek dikey büyüme yoluna giderler. İnşaat’ın yanında enerji, gayrimenkul, çimento, finans, havacılık, turizm, inşaat malzemeleri olarak ana sektörlerini destekleyen yan sektörlerde yerlerini alırlar. Finansta yer almalarının da hayati sebeplerinden biri yatırım fonu toplayabilmektir. Böylelikle özkaynakla çok yavaş büyümeyi seçmek yerine yatırım fonları bularak daha hızlı büyümeyi seçerler ki bu bulunduğun bölgeye katma değer sağlayarak fırsata artı fırsat değeri eklemek gibi kârlı bir kazançtır.
Hızlı Büyümek İçin Taahhüt Sektörü
Büyük şirketlerin en büyük ortak özellikleri taahhüt işlerini seçmiş olmaları. Zira taahhüt işleri fon bulma konusunda da şirketlerin önünü açıyor, ayrıca belirlenen sürede ödeneklerin yapılmasından dolayı nakit akışlarını düzenli kılıyor. Konut sektöründe büyüyen firmaların dünyanın en büyük firmaları arasında çok fazla yer bulamadıklarına şahit oluyoruz. Dünyanın en büyük firmaları arasında gördüğümüz Kuzu Group’un faaliyetlerinin yarısından fazlası konut sektöründe olmasına rağmen bunu tek bir işveren üzerinden yüklenici olarak yapmaları, şirketi daha önce saydığımız avantajların içine dahil ediyor.
Profesyonel Yönetim
Her sektörde ve her işte olduğu gibi inşaat sektöründe de belli bir büyüme yakalamış orta ölçekli şirketlerin kurumsallaşarak profesyonel yöneticilere görevleri tevdi etmeleri gerekir. Ancak inşaat sektöründe operasyonel yoğunluk ciddi bir zaman kaybı olduğu için yeni işler ve yenilikçi projeleri düşünecek zaman yaratmaları yönetim kurulu üyeleri açısından çok önemlidir. Günümüzde şirketlerin çoğu bunun önemini kavrayarak ve gereğini yaptıklarını görüyoruz.
Fatih ÇİÇEK
Mega Müteahhitler Program Yapımcısı