Namaz kıldıkları, sakal bıraktıkları gerekçesiyle iki milyondan fazla insanı ‘eğitim’ adı altındaki kamplarda zorla tutan Çin, zulümden kaçanları da izliyor. Pekin bu kapsamda, aralarında Türkiye’nin de bulunduğu ülkelere sığınan Uygurlar için Tacikistan gibi üçüncü ülkeler eliyle iade talebinde bulunuyor. Çin yönetiminin hiçbir ilgisi yokmuş gibi görünen ülkeleri kullanarak kamuoyu baskısından kaçınmayı hedeflediği belirtiliyor.
BİR ALİM DAHA ZULÜMLE CAN VERDİ
Buralara gönderilenlerin son adresinin ise Doğu Türkistan’daki kamplar olduğu ifade ediliyor. Pekin rejiminin diplomasi oyunları sürerken acı haberler gelmeye devam ediyor. Altı yıl önce tutuklanıp toplama kampına götürülen alim Mehmet Emincan Yunus Damollam (56) parmaklıklar ardında hayatını kaybetti. İslami Bilimler alanında yaptığı çalışmalarla bilinen Damollam’ın vefatını Kanada’da yaşayan oğlu duyurdu.
Doğu Türkistan’daki Uygur Türklerini kamplarda tutan Çin bir yandan da ‘insan avını’ sürdürmek için her yolu deniyor. Türkiye’ye sığınan Uygurları da takip eden rejimin, kamuoyu baskısından çekindiği için üçüncü ülkeler üzerinden iade talebinde bulunduğu ortaya çıktı. Kirli süreç kapsamında hedefteki isimlerin önce ‘istasyon’ başkentlere, oradan Pekin’e nakli sağlanmaya çalışılıyor.
Çin’in Doğu Türkistan üzerindeki baskıları her geçen gün dünya medyasında daha fazla yer alırken İngiliz Daily Telegraph gazetesi sığınmacı Uygur Türklerinin Tacikistan gibi Çin ile iade anlaşması olan ülkelere iade edildiğine dair bir haber yayımladı. Habere göre Çin’in baskılarından kurtulmak için Türkiye’ye sığınan 50 bin kadar Uygur Türkü bulunuyor. 1.5 milyon Uygur Türkünün ise Çin’deki sözde eğitim kamplarında esir tutulduğu tahmin ediliyor. Telegraph, Türkiye’de artan Uygur sayısının yine de Çin’in kıskacından kurtulamadığını yazdı. Gazeteye konuşan bazı Uygur aktivistler Pekin’in ekonomik bağlantılarını kullanarak, ülkeleri tavize zorladığını anlattı. İngiliz gazete ayrıca Uygurların Tacikistan gibi Çin’e iade edilmelerinin yasal açıdan müsait olduğu ülkelere gönderildiğine dair birkaç olayın belgelendiğini öne sürdü. Gazeteye göre Aimuzi Kuwanhan adlı 59 yaşındaki Kaşgarlı bir kadın önce İzmir’de bir merkeze alındı ardından Tacikistan’a gönderildi. İddialara göre Kuwanhan geçen yaz aniden ortadan kayboldu. İki hafta sonra ailesi ile iletişime geçtiğinde telefon kayıtları kadının İzmir’deki geri gönderme merkezinde olduğunu gösteriyordu.Türk yetkililerinin sınır dışı edildiğine dair yalanlamalarına rağmen kadından bir daha haber alınamadı. Ailesinin tuttuğu bir avukat, Kuwanhan’ın Tacik pasaportu olmamasına ve orada hiç bulunmamasına rağmen Tacikistan’a yollandığını ortaya çıkardı.
Ailesi, Kuwanhan’ın buradan Çin’e iade edildiğine inanıyor. Gazeteye konuşan ve sınırdışı edilme konularında uzman olan avukat İbrahim Ergin, “Türkiye Uygurları doğrudan Çin’e göndermiyor. Bu nedenle onlar (Çin) Uygurların hayatını elinden geldiğince zorlaştırıyor” ifadelerini kullandı. Telegraph’a göre bozulan ekonomi ve Avrupa ile ilişkiler birçok ülkeyi Çin’e yakınlaşmaya zorluyor.
Doğu Türkistan’ın Sürgündeki Başbakanı İsmail Cengiz Telegraph’a yaptığı açıklamada Pekin’in yatırımlarının Uygurlar için bir bedeli olduğunu söyleyerek, “O kadar çok para söz konusu ki bizim davamız ikinci planda kaldı” dedi. Cengiz ayrıca, “Tehditler var ve bunlar sistematik. Çin onların bize her yerde erişebileceğini düşünmemizi istiyor” dedi. Times gazetesine konuşan Uygur şair Abdurehim Parac da Doğu Türkistan’dan kaçtıktan sonra sevdiklerinin Çin’de cezalara uğradığını ve Türkiye’de dahi Pekin’in gölgesinin kendisini takip ettiğini söyledi. Twitter’da bir paylaşım yapan Han kökenli bir Çinli de üç yıl önce ayrıldığı Doğu Türkistan’daki gözlemlerini paylaştı. Bölgenin üç yıl öncesine göre çok farklı olduğunu söyleyen ismi gizli kişi “Her yerde sistematik ayrım ve takip var. Her yerde kontrol var ve zırhlı araçlar dolaşıyor. Kimlik göstermeden binanı terk edemiyorsun, polis telefonları kontrol ediyor” ifadelerini kullandı. Bu arada dün İstanbul’da bir araya gelen Uygur Türkleri, Çin yönetimi tarafından kamplarda zorla tutuldukları aileleriyle görüşemediklerini belirterek eylem yaptı. Beyazıt Meydanı’nda bir araya gelen gruptakilerin bazıları yaşanan baskıya dikkati çekmek amacıyla el ve ayaklarını zincirle bağlarken, bazıları da ulaşamadıklarını söyledikleri yakınlarının fotoğraflarının basılı olduğu afişleri taşıdı.
İSLAM ALİMİ DAMOLLAM TOPLAMA KAMPINDA ŞEHİT OLDU
Çin zulmü altında olan Doğu Türkistan’dan bir üzücü haber daha geldi. Kasım 2014 yılında Çin güçlerince tutuklanıp toplama kampına götürülen Mehmet Emincan Yunus Damollam 56 yaşında Çin zindanlarında şehit oldu. Damollam’ın vefat haberini Kanada’da yaşayan oğlu duyurdu. Mehmet Emincan Yunus Damollam, Doğu Türkistan’da İslami Bilimler alanında yaptığı çalışmalarla bilinen bir isimdi. 2014 Kasım ayında Gulca’da tutuklanan Damollam, 25 Ekim 2015’de serbest bırakılmıştı. 3 Şubat 2016’da Hoten vilayeti Guma ilçesindeki evi Çin güçleri tarafından basılarak gözaltına alınıp götürülmüştü. Mehmet Emincan Yunus Damollam’dan uzun bir süre haber alınamamıştı. Anadolu Gençlik Derneği (AGD) Genel Başkanı Salih Turhan, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada, “Çin zulümünün her geçen gün artarak devam ettiği, mazlum Doğu Türkistan’da bugün şehitlerimizin arasına Mehmet Emincan Yunus Damollam hocamız da katıldı. 56 yaşında Çin zindanlarında şehit edilen Hocamıza Rabbim rahmet eylesin, şehadeti mübarek olsun.” ifadelerini kullandı.
kaynak: karar
Uygur Türkleri istasyon ülkelerden Çin’e iade ediliyor