Doğalgaz ve mamul gaz kaleminde bu yılın ilk yarısında 13 milyar 2 milyon santimetreküplük ithalat yapıldı. Geçen yılın tamamında 22 milyar 173 milyon santimetreküplük ithalat yapan Türkiye, 2003 yılında da 21 milyar 180 milyon santimetreküplük doğalgaz ve mamul gaz ithalatı gerçekleştirmişti. Yıllar itibariyle yeni doğalgaz bağlantıları yapılması doğalgaz ve LNG ithalatı için yapılan ödemede artışa neden oluyor. Ancak birim maliyet hesaplaması yapıldığında yapılan yeni bağlantılar ve yeni alımların fiyattaki etkisi dışarıda bırakılıyor.
Birim maliyete bakıldığında, bu yılın ilk 6 ayında doğalgaz fiyatındaki ciddi yükseliş dikkat çekiyor. BOTAŞ’ın verilerine göre 13 milyar 2 milyon santimetrüplük doğalgaz ve LNG ithal edilen yılın ilk yarısında DİE verilerine göre 3 milyar 74 milyon dolar ödeme yapıldı. Buna göre yılın ilk yarısında doğalgaz ithalatında birim maliyet ortalama 0.24 dolara yükseldi.
Türkiye geçen yılın tamamında 22 milyar 173 milyon santimetreküp doğalgaz ve sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) ithal etti. DİE verilerine göre geçen yıl yapılan doğalgaz ve mamul gaz ithalatı karşılığında 4 milyar 439 milyon dolar ödeme yapıldığı dikkate alındığında birim maliyetin geçen yıl ortalama 0.20 dolar olduğu görülüyor.
Birim maliyet hesaplamasına 1996 yılından itibaren bakıldığında ise bu yıldan önce en yüksek doğalgaz alım bedelinin 0.21 dolarla 2000 yılında gerçekleştiği saptandı. Geçen yıl 0.20 dolar olan birim maliyet, 2003 yılında 0.19 dolar, 2002 yılında 0.17 dolar, 2001 yılında 0.19 dolar, 2000 yılında da 0.21 dolar düzeyinde bulunuyordu. 1996-2004 dönemini kapsayan 9 yıl içinde yıllık ortalama birim doğalgaz maliyetinin 0.15 dolar olduğu belirlendi.
DOĞALGAZ MALİYETİNDEKİ ARTIŞIN ELEKTRİĞE ETKİSİ
Bu yıl birim maliyetin 0.24 dolara yükselişinde doğalgaz alım anlaşmalarının petrol fiyatlarına endeksli olması etkili oldu. Geçen yıl ithal edilen 22 milyar santimetreküp doğalgazın 13 milyar 226 milyon santimetreküple yaklaşık yüzde 60’ı elektrik üretiminde kullanılmıştı. Enerji Bakanlığı’nın verilerine göre, bu yılın eylül ayında elektrik üretiminde birincil enerji kaynakları dağılımına bakıldığında en büyük payı yüzde 44.7 oranıyla doğalgaz aldı. Elektrik üretiminde doğalgazın en büyük paya sahip olduğu dikkate alındığında doğalgaz ithal maliyetindeki artışın doğrudan elektrik fiyatlarını da etkileyeceği ortaya çıkıyor.
Doğalgaz ithal maliyetindeki artış, doğalgazdan üretim yapan elektrik santrallarının birim maliyetlerini de artırıyor. Bu durumun elektrik fiyatlarına da zam yapılmasını kaçınılmaz kıldığına dikkat çekiliyor. ÖTV ve KDV hariç elektrik üretimi için kesintisiz doğalgaz satış fiyatında, geçen yıl sonuna göre bugün itibariyle yüzde 9.54 zamlı tarife uygulanıyor.