Yapılan araştırmalar, tarımda kullanılan böcek ilaçlarının meyve ve sebzelerin içeriğine geçtiğini ve toksik etkiler yaratarak, insan sağlığına ciddi zarar verdiğini gösteriyor. Elma, çilek, patates, ıspanak, şeftali, kiraz, üzüm ve domates ise yüzeyinde en fazla böcek ilacı içeren gıdalar olarak dikkat çekiyor.
Günümüzde tüm dünyada olduğu gibi Türkiye'de de tarımsal verimi artırmak, ürünleri hastalık ve zararlı organizmalara karşı korumak amacıyla pestisit olarak bilinen kimyasal ilaçlar kullanılıyor. Yapılan araştırmalar ise pestisitlerin marketlerden aldığımız sebze ve meyveler aracılığıyla mutfağımıza girdiğini gözler önüne seriyor. Sağlıklı yaşamın vazgeçilmez besinlerinden olan meyve ve sebzeler, maalesef ki bu tarım ilaçları nedeniyle fayda sağlamak yerine bizlere zarar veriyor.
Böcek ilaçları hangi hastalıklara neden oluyor?
Böcek ilacı içeren yiyecekler tüketmek, insanlarda sinir sistemine zarar veriyor, hayati organlarda ise hasarlara neden olabiliyor. Alzheimer ve Parkinson gibi nörolojik rahatsızlıklara da neden olan böcek ilaçları, çocuklarda ayrıca öğrenme güçlüğü ve hiperaktiviteye yol açabiliyor. Yapılan araştırmalar, bazı meyve ve sebzelerde 50’den fazla tarım ilacı kalıntısının tespit edildiğini ortaya çıkardı. Geçmiş yıllarda yapılan bir araştırma ise bir çeşit tarım ilacının meme kanseri riskini artırdığını gösterdi. Bu nedenle meyve ve sebzelerin doğadan mutfağa geldikten sonraki sürecinin de çok önemsenmesi gerekiyor.
En çok dikkat edilecek sebze ve meyveler
En çok dikkat edilmesi gereken sebze ve meyveler arasında çilek, elma, üzüm, nektarin, kiraz, domates, şeftali, ıspanak, kereviz, kırmızıbiber, patates ve marul yer alıyor. Bunlar, yapılan araştırmalarla en fazla böcek ilacı bulunan yiyecekler olarak tespit edildi. Özellikle satın aldığımız canlı ve parlak görünen elmalara çok dikkat etmemiz gerekiyor. Çünkü, elmaların daha kırmızı ya da yeşil olması için üstlerine silikon sürülüyor. Parlaklığı elde etmek için sürülen bu madde, insan sağlığı için oldukça tehlikeli. Bu tarz bir elma satın aldıysanız, mutlaka kabuğunu soyarak tüketin. Çünkü ne kadar yıkasanız da, bu tabakayı üstünden atamıyorsunuz. Günümüz koşullarında böcek ilacı kullanılmayan ürünler bulmak çok zor. Bundan kaçmamız pek mümkün olmasa da korunmamız mümkün.
Sebze ve meyveler nasıl yıkanmalı?
Böcek ilaçlarından korunmak için öncelikle organik beslenmeye özen göstermeliyiz. Ancak günümüz koşullarından organik beslenmek de kolay olmuyor. Bu nedenle meyve ve sebzeleri mevsiminde tüketmek ve alırken de abartılı, düzgün görüntülü olanlardan uzak durmak gerekiyor. En önemlisi de aldığımız yiyecekleri doğru şekilde kimyasallardan arındırmak. Yapılan araştırmalara göre; meyve ve sebzelerde sık kullanılan böcek ilaçlarını yok etmenin en etkili yöntemi; karbonatlı su. Meyve ve sebzelerinizi karbonatlı suda en az 8, en fazla 15 dakika beklettiğiniz zaman böcek ilaçlarından arındırmış oluyorsunuz. Ancak bu işlemi yaparken iyi bir karbonat almanız şart. Eczanelerde Çin tuzu adı altında satılan karbonatları kullanabilirsiniz. Karışım içinse bir çay kaşığı karbonatı, 2 litre suya koyup karıştırın. Daha sonra sebze ve meyveleri karışımın içine koyarak, 8-15 dakika bekletin. Beklettikten sonra sebzeleri mutlaka akan suda iyice yıkayın.
Sirkeli su, mantar ve bakterileri yok eder
Sirkeli su ise özellikle sebzelerin içerisine yerleşmiş olan mantar ve bakterilerin yok edilmesinde en etkili yöntemdir. Hazırladığınız 2 litre karbonatlı suya bir çay bardağı sirke eklerseniz, sebzeleriniz için tam bir temizlik yapmış olursunuz.
Meyveler için sprey
Çilek, kiraz ve üzüm gibi meyveler, hazırladığınız karbonatlı suda dağılabilir. Bu tip meyveler için çok basit bir sprey hazırlayarak, ürünleri böcek ilaçlarından arındırabilirsiniz. Bunun için büyük bir bardağın içine suyu doldurun ve içine yarım çay kaşığı karbonat atın. Bu karışıma iki çay kaşığı tuz ve bir limonun suyu ekleyin. Limon yerine bir çay bardağı greyfurt suyu da kullanabilirsiniz. Elde edilen suyu iyice karıştırdıktan sonra sprey şişesinin içine doldurun. Karışımı meyvelerin üzerine sıkın, 5 dakika bekleyin ve kağıt mendille silin ya da yıkayın. Daha sonra güvenle tüketebilirsiniz. Bu karışımı, buzdolabında bir hafta süreyle muhafaza edebilirsiniz. Ancak bu spreyi sebzeler için kullanmayın. Sebzelerin mutlaka sirkeli ve karbonatlı suda bekletilmesi gerektiğini unutmayın.
Dezenfektan kullanmayın
Özellikle COVİD-19 salgını nedeniyle birçok kişi meyve ve sebzeleri dezenfektan kullanarak temizlemeye çalışıyor. Bu ürünlerde dezenfektan kullanılması toksik etki yaratmanın yanı sıra mide ve bağırsak sistemine de zarar verir. Dezenfektanların etkisiyle öksürük, bulantı ve kusma gibi belirtiler görülür. Körlük, unutkanlık, hafıza bozukluğu ve hatta komaya kadar giden etkiler de ortaya çıkabilir. Bu nedenle sebze ve meyvelerin temizlenmesinde karbonatlı, sirkeli ve tuzlu su kullanılmalıdır.