Nobel ödüllü, ABD’li iktisat profesörü Paul Krugman, Türkiye Kalite Derneği’nin (KalDer) düzenlediği ‘30. Kalite Kongresi’nde Türkiye iktisadına ait değerlendirmelerde bulundu. Krugman, Türkiye’nin hem dünyada olan biten gelişmelerin tesirinde hem de klasik bir yükselen piyasalar krizi yaşadığını söyledi. Nobel ödüllü profesör, faizi düşük tutup kuru dalgalandırmak konusunda ya da faizi yükseltip kendi paralarının bedelini korumak konusunda geçmişte de ülkelerin pek çok yanılgı yaptığını vurduladı.
Dünya genelinde yaşanan süreç için “Kore Savaşı devrine daha çok benziyor” diyen Krugman, şöyle konuştu: “Ben bir ABD vatandaşıyım, evvelce öteki ülkelerle ilgili endişelenme lüksüm vardı, zira ABD ile ilgili tasam yoktu. Lakin artık politik ve ekonomik olarak ABD’de de durum bu türlü değil. Türkiye ise hem dünyada olan biten gelişmelerin tesirinde hem de klasik bir yükselen piyasalar krizi yaşıyor. Bu; 1990’ların sonunda Çin dışındaki Asya ülkelerinde olan, 2000’lerin başında kimi Latin ülkelerinde yaşananlara benziyor. Süratle bir büyüme ve gelişme süreci lakin çoğunlukla özel dal için, döviz cinsinden borçlanma risk taşıyor.
Dışarıdan gelen yatırımlarda bir dalgalanma yaşanırsa ki 2018 başından beri Türkiye bunu yaşıyor, paranın paha kaybetmesi ile mali istikrarlar tablosu berbat bir hal almaya başlıyor. Burada, iç talep ile kur ortasında istikrar gündeme geliyor. Türkiye düşük faiz siyasetini seçti ki bu her vakit düşük enflasyon demek de değil. 20 yıl evvel Asya’da yaşanan krize baktığımızda da şunu gördük; paranın bedelini korumak için gereğinden fazla yüksek faiz siyaseti izlendi. Faizi düşük tutup kuru dalgalandırmak konusunda ya da faizi yükseltip kendi paralarının bedelini korumak konusunda geçmişte de ülkeler pek çok kusur yaptı.”
“Bu artık ‘yıkımcıl’ bir global süreç”
Pandeminin artık sonu gelmeyen bir endemiye dönüştüğünü vurgulayan Krugman, şöyle devam etti: “İnsanlar bununla yaşamaya alıştı. Lakin süreç, global manada ekonomik, sıhhat, tedarik zincirleri ve daha birçok alanda büyük yıkımlara neden oldu. Pandeminin iktisat üzerindeki tesirinin sonuna gelmedik. Pandeminin en dehşetli tesiri geride kalmış üzere gözükse de insanların içinde büyük yıkımlar var. Bütün tedarik zincirleri de süreçten etkilendi. Dünyada değerli kıtlıklar yaşanmaya başladı. Olağanda ucuz olan, kıymetsiz emtialar, çok kıymetli hale geldi. Çok önemli enflasyon var. ABD’de de birebir biçimde. Endüstride hammaddeleri bulabilmek konusunda zorluklar var. Problemler elbette halledilebilir. Ayrıyeten beşerler yeni işler bulma konusunda zorluk çekiyorlar lakin bir yandan da istifalar kelam konusu. Beşerler sisteme olan reaksiyonlarını istifa ederek gösteriyor. Hiçbir şeyin bu sistemde uzun mühlet ayakta kalamayacağına şahit olduğumuz bir duraklama devrinden geçiyoruz. Bu artık ‘yıkımcıl’ bir global süreç.”
“Yaşadıklarımız, Kore Savaşı periyoduna benziyor”
“Pandemi, çalışan sermayesine, paydaş sermayesine sahip olmanın ehemmiyetini gösterdi” açıklamasını yapan Krugman, “COVID ekonomik krizi, eşsiz bir kriz. Evvelki ekonomik krizlerle kıyaslayamazsınız” dedi.
“Bugün yaşadıklarımız, Kore Savaşı devrine daha çok benziyor” cümlesini kullanan Krugman, “1950’de de çok fazla talep vardı, fiyatlar artmıştı. Elbette, olasılıklar dünyasındayız. Şunu söyleyebiliriz ki; enflasyonun bu kadar artacağı öngörülememişti. Evet, enflasyon düşecek bir periyot. Lakin bu periyottaki siyasetler, hala asimetrik bir risk tablosuna bakıyorlar. Bu riskler nedeniyle farklı bahisler ortaya çıkacak. Sürdürülebilirlikle ilgili örneğin. İklim değişikliği doğal ki. Ancak hiçbir vakit bu kadar da kolay olmamıştı tahlil bulmak. Zira artık teknoloji var. Lakin bunu yapabilmek için yanlışsız siyasetler ve teşviklere muhtaçlığı var dünyanın” diye konuştu.
TÜSİAD Lideri Kaslowski:
Kapının anahtarı iş birliğinde gizli
TÜSİAD İdare Heyeti Lideri Simone Kaslowski ise dünya genelindeki meselelere rağmen bu devirde sürdürülebilirlik konusunda farkındalığın hiç olmadığı kadar arttığını söyledi. “Toplumların refahının en kıymetli belirleyicileri maddi olmayan kaynakları…” diyen Kaslowski, şu açıklamaları yaptı: “Hedefimiz yalnızca zenginlik değil; gelişmiş, saygın, adil ve çevreci bir Türkiye’yi daima birlikte inşa etmek. Gelecek, lakin hiç kimseyi geride bırakmadan inşa edilirse ortak bir gelecek olarak mana bulur. Bunun için toplumsal dayanışmaya ve iş birliğine gereksinim var. Hakikaten bugün dünyada karşı karşıya olduğumuz krizler çok katmanlı, çetrefilli ve kimsenin tek başına tahlil bulamayacağı hususlar. ‘2030 yılında hayal ettiğimiz dünyaya ulaşabilmek için neye gereksinimimiz var?’ sorusunun karşılığı, tekrar ‘Sürdürülebilir Kalkınma Amaçları’nın içinde; 17. gaye ise, daha yeterli bir dünyaya açılan kapının anahtarının iş birliğinde gizli.”
KalDer İdare Konseyi Lideri Bayraktar:
Değişim rüzgarına dönüşmeden karşı duramayız
KalDer İdare Şurası Lideri Yılmaz Bayraktar, “Aşı dahil, adil bölüşemediğimiz her şey, sürdürülebilir geleceğimizin önünde bir mahzur olarak duruyor. Yapay zeka, bozulan global etraf istikrarlarının insanlığı mecbur kıldığı ‘sürdürülebilirlik’ çalışmaları, konutlarımıza kadar giren robotik aygıtlar, birbiri ile konuşan makineler ve daha kacı hayatımızı şekillendiriyor. Bu değişim rüzgarına, birey ve kurumlar olarak, dönüşmeden karşı duramayız. Tıpkı EFQM’in yeni modelinde aktarıldığı; çeviklik, yıkıcı fikir, her düzeyde liderlik, döngüsel iktisat ve yeni paydaş iktisat anlayışı, yaklaşımları gibi” dedi. Kongrenin bu yıl “Ortak Emelin Gücü: Hissedar Kapitalizminden Paydaş Kapitalizmine Geçiş” olarak belirlendiğini ve odağında da “sürdürülebilirlik” konusunun yer aldığını belirten Bayraktar, bu kapsamda paydaş kapitalizmi konusunun; farklı ve geniş kapsamlı başlıklar çerçevesince ele alınacağını kelamlarına ekledi.
30’uncu kongrenin teması ‘Ortak Gayenin Gücü’
Türkiye Kalite Derneği’nin (KalDer) bu yıl 30’uncusunu düzenlediği Kalite Kongresi, bilim, akademi, medya ve iş dünyasının önde gelen temsilcilerini ağırladı. Aygaz, Opet ve Tüpraş’ın ana sponsorluğunda bu yıl “Ortak Emelin Gücü” temasıyla gerçekleştirilen kongre; pandemi kapsamında alınan tedbirler gereği bu yıl da online olarak düzenlendi. Dünya genelinde yaşanan ‘hissedar kapitalizminden paydaş kapitalizmine geçiş’ süreciyle dönüşen yeni dünya sistemi, bu durumun yarattığı risklerle, fırsatlar ile ekonomik kalkınma istikrarlarının ele alındığı aktiflikte; yaşanan sıkıntılara yönelik tahlil teklifleri de tartışıldı.