EKONOMİ SERVİSİ
Artan döviz kuru ve küresel enerji fiyatlarındaki artış, ülkede akaryakıt fiyatlarına zam olarak yansıyor. Son 24 saat içerisinde benzin fiyatlarına 72 kuruş, son 10 günde ise 86 kuruş zam geldi.
Bugünden itibaren 28 kuruş zam gelen benzine dün de 44 kuruşluk zam gelmişti. LPG ise 20 günde 93 kuruş, motorin 10 günde 87 kuruş zamlandı.
Yapılan son zamla benzinin litre fiyatı yaklaşık olarak İstanbul’da 8,68 TL’ye, Ankara’da ve İzmir’de 8,78 TL’ye yükselmiş oldu. Dün sabah 318 liraya dolan 40 litrelik bir depo bu sabah itibarıyla 347 liraya dolacak.
Eylül ayının başından bu yana benzinde üç, motorinde beş, LPG’de ise iki kez zam yapıldı. Halk TV’ye konuşan Enerji Petrol Gaz İkmal İstasyonları İşveren Sendikası (EPGİS) Başkanı Fesih Aktaş, 'gelecek en ufak zammın ya da indirimin doğrudan yurttaşa yansıyacağını' dile getirirken "Aynı dalgalı bir denizde gibi olacağız" benzetmesini yaptı.
Uluslararası piyasalarda 85 dolara kadar çıkan ham petrol fiyatlarının bir realizasyona uğrayarak bir miktar gerilemesinin beklendiğini açıklayan Aktaş, ham petrol fiyatlarının yılsonunda 95 dolara çıkacağını ve bu seviyelerde kalmasını beklediklerini söyledi. Aktaş, akaryakıtta yine de bu yıl için iki haneli rakamları beklemediklerini belirtti.
Sürekli artan döviz kuru akaryakıttaki ÖTV payını tüketti. Bu nedenle benzin, motorin ve LPG’de her artış doğrudan pompa fiyatına yansıyor. Hazine ve Maliye Bakan Yardımcısı Nureddin Nebati, akaryakıtta yılsonunda feragat edilen ÖTV tutarının 58,5 milyar TL'ye ulaşmasının tahmin edildiğini açıkladı.
TEPEDEN TIRNAĞA HER ŞEYE ZAM YAĞACAK
Öte yandan TMMOB’ye bağlı 22 oda artan enerji fiyatları nedeniyle ortak bir açıklama yayımladı. Artarda gelen zamların yurttaşı bezdirdiğine değinilen açıklamada “Artık tahammülümüz kalmadı” denildi. Yapılan yazılı açıklamada özetle şunlar vurgulandı:
“Kışa gireceğimiz önümüzdeki günlerde, bu zamları yeni elektrik ve doğalgaz zamlarının takip edeceği kesin. Ülkemiz uzun yıllardan bu yana kamusal planlama temelli, toplum yararını gözeten bir enerji politikası uygulanmamasının ağır sonuçlarını yaşıyor. Enerjide uygulanan yüksek orandaki ÖTV, KDV ve diğer vergiler, deyim yerindeyse maliye hazinesini doldurmak için bir gelir kapısı olarak görülmektedir.
Özellikle AKP döneminde yaşanan özelleştirmeler ve piyasacılık ülkemizde bir enerji yoksunluğu ve yoksulluğunun yaşanmasına neden olmuştur.
Özellikle doğalgaz ve akaryakıt fiyatlarında meydana gelen artışlar, başta elektrik olmak üzere tepeden tırnağa her şeye zam gelmesine yol açmaktadır.
Fahiş enerji zamları temel girdilerde yüzde 70 oranlarında dışarıya bağımlı tarım sektörünü ve gıda sektörünü de olumsuz etkileyecek, tarımda girdilerin pahalılaşması sonucu çiftçiyi üretemez duruma getirecek ve ürünler halka zamlı fiyatlarla yansıyacaktır.”
TMMOB’DEN ENERJİ KRİZİNE ÖNLEM ÖNERİSİ
TMMOB bünyesindeki odalar, küresel enerji krizinin ülkede yaşanan yansımalarını önlemek ve bu olumsuz gidişi durdurabilmek için başlıca şu önerileri sundu:
• İthalat faturasını yükselten enerji tercihlerinden uzak durulmalı,
• Konutlarda elektrik, doğalgaz ve suda KDV oranı yüzde 1’e çekilmeli ve ÖTV oranları düşürülmeli,
• Yenilenebilir Enerji Kaynaklarını Destekleme Mekanizması (YEKDEM) kapsamında devam eden döviz endeksli uygulamalara derhal son verilmeli,
• Düşük gelir grupları için hane başına ayda 230 kwh elektrik ile bulunulan bölge ve ısınma biçimine göre belirlenecek miktarda doğalgaz halka ücretsiz verilmeli,
• Zamlar, kamu ve bütçe açıklarını gideren bir can simidi olarak görülmemelidir.