Türkiye'den kaçırılan 5 bin yıllık heykel 'Guennol Yıldız Avcısı' ABD'nin New York şehrindeki Christie's Müzayede Evi tarafından düzenlenen açık artırmada, yaklaşık 14,5 milyon dolara satıldı...
Türkiye'nin iadesi için hukuki çalışmalar başlattığı, ülkemizden kaçırılan Guennol Yıldız Avcısı adlı tarihi eser, Christie's Müzaye Evi'nin Rockefeller Center'daki New York merkezinde düzenlenen açık artırmada satışa sunuldu.
Christie's'in "Müstesna Satış" 2017 açık artırmasında satışa sunulan Guennol Yıldız Avcısı, 12 milyon 500 bin dolarlık "çekiç fiyatı" ile birlikte tüm masraflar dahil toplam 14 milyon 471 bin 500 dolara alıcı buldu.
Christie's Müzayede Evi Küresel Başkanı Jussi Pylkkanen, yönettiği açık artırmanın başında, Türkiye'nin ABD mahkemesine eserin satışıyla ilgili ihtiyati tedbir aldırma başvurusunda bulunduğunu açıkladı.
Pylkkanen, dava nedeniyle eseri satın alacak kişiden 60 gün süresince para alınmayacağını ve eserin alıcıya bu süreden önce teslim edilmeyeceğini söyledi.
2 milyon dolardan başlatılan Guennol Yıldız Avcısı'nın açık artırması, yaklaşık 25 dakika sürerken, günün en uzun süren satışı olarak gerçekleşti.
Eser, 3 kişi tarafından kıyasıya yapılan artırımda, telefonla bağlanan ve ismi açıklanmayan bir koleksiyoner tarafından satın alındı...
Christie's Müzayede Evi Sözcüsü AA muhabirine yaptığı açıklamada, 27 Nisan'da Türkiye tarafından eserin satışının durdurulması için yapılan ihtiyati tedbir kararı girişiminin ABD Bölge Hakimi tarafından reddedildiği için açık artırmanın gerçekleştirildiğini aktardı.
Adını Gallerli Guennol ailesinden alan eser, New Yorklu özel bir koleksiyoner tarafından müzayedeye kondu.
Müzayede evinin önünde toplanan bir grup Türk, eserin satışını protesto etti ve eserin bulunduğu topraklara iade edilmesini istedi.
Protestocular ayrıca, "Tarihi eserler insanlığın ortak hazinesidir" gibi ifadeler içeren pankartlar açtı.
"200 yıldır devam eden büyük bir soygunun bir parçası"
Kültür ve Turizm Bakanı Nabi Avcı dün yaptığı açıklamada, müzayedede satışa sunulan eserin, "200 yıldır devam eden büyük bir soygunun bir parçası" olduğunu ve derhal Washington'daki Kültür ve Turizm Bakanlığı Müşavirliği, Büyükelçilik ve New York Başkonsolosluğu üzerinden hukuki girişimde bulunduklarını açıkladı.
Öte yandan Kültür ve Turizm Bakanlığı, Türkiye'den yurt dışına kaçırılan eserin satışı nedeniyle New York Times gazetesinde tam sayfa açık mektup yayınlattı ve tarihi eser kaçakçılığına dikkat çekildi.
New York Times'ın bugünkü sayısında tam sayfa olarak yer alan mektupta, "Kültürel varlıkların ticareti ve satışı, UNESCO'nun 1970 tarihli evrensel 'Kültür Varlıkların Yasadışı İthal, İhraç ve Mülkiyet Transferinin Önlenmesi ve Yasaklanması Sözleşmesi' ve Türkiye'nin yer altında veya yeni bulunan sanat eserlerinin ihracını yasaklayan 1884 tarihli ulusal 'Antik Yapılar' mevzuatı gibi uluslararası ve ulusal mevzuatlarla düzenlenmektedir" denildi ve kültürel iş birliği çağrısı yapıldı.
Avrupa ve ABD'de bir çok müzede sergilenmişti.
Daha önce 1966-1993 yılları arasında Guennol Koleksiyonu'ndan ödünç olarak alınan eser ilk defa New York Metropolitan Sanat Müzesi'nde, daha sonra aynı müzede "Millattan Önce 3. Milenyum'da İlk Şehirlerin Sanatı" sergisinde sergilendi.
Satışa çıkmadan önce New York’lu bir koleksiyoncunun sahibi olduğu Yıldız Avcısı'nın 2007 yılına kadar ABD ve Avrupa’nın pek çok ünlü müzesinde sergilendiği aktarılıyor.
Arkeoloji Literatüründe "Kilya Tipi" idoller grubuna giren ve 'Geç Kalkolitik-Erken Tunç Çağı' başlarına ait olan geometrik formlu mermer kadın heykeli, Çanakkale'nin Kilya Koyu'nda bulunmuştu.
Kilden yapılmış en iyi 15 figür arasında gösterilen 5 bin yıllık ‘Yıldız Avcısı’ 20’nci yüzyıl başlarında modern sanata en büyük ilham veren sanat eserleri arasında gösteriliyor.
Guennol Yıldız Avcısı'nın Gelibolu Yarımadası’ndan ne zaman kaçırıldığı tam olarak bilinmiyor.
Hürriyet'ten Razi Canikligil'in verdiği bilgiye göre 23 santimlik bu minik heykel, ince boynu üzerindeki yukarı dönük başı nedeniyle bu şekilde adlandırılıyor ve "yıldızlara baktığı" şeklinde yorumlanıyor.
Müzayede evinin, Bakanlığın eserin satıştan çekilmesi ve Türkiye'ye iade edilmesine yönelik talebine olumsuz yanıt verdi ve hukuki süreç başlatıldı.
Mahkeme, kısa bir süre önce aldığı kararda, eserin müzayedenin bir parçası olarak kalmasına ancak açık arttırmada en yüksek fiyatı veren kişinin 60 gün süresince bu eseri beklemek zorunda olacağına hükmetti.
Yasadışı olarak yerlerinden edilmiş kültür varlıkların korunması ve bunların ait oldukları ülkelere iadesini teşvike ilişkin uluslararası mevzuatın çatısını, 1970 tarihli "Kültür Varlıklarının Kanunsuz İthal, İhraç ve Mülkiyet Transferinin Önlenmesi ve Yasaklanması İçin Alınacak Tedbirlerle İlgili UNESCO Sözleşmesi" oluştururken, sözleşmenin ülkelerde hukuki bir ceza soruşturmasının yürütülmesini sağlayan bir yaptırım gücü bulunmuyor.