Türk sahipli, yabancı bayraklı teknelerin ithaline ve bağlama kütüğüne kayıt edilmesine izin veren 6770 sayılı bu yasa, 27.01.2017 tarihli ve 29961 sayılı resmi gazetede yayınlanarak yürürlüğe girdi. Bu yasaya dayanarak da, 27.01.2017 tarihi itibariyle Türk sahipli olup, yurt dışında bulunan veya yabancı bayrak çeken gemi, deniz ve iç su araçlarının serbest dolaşıma girişine ilişkin bir de tebliğ hazırlanıyor. Bunlar 89.01.10.10-00.11 ve 89.01.10-90.00.11 ve 89.03 sayılı GTİP’de (Gümrük Tarife İstatistik Pozisyonu) yer alan malları kapsıyor.
Yurtdışından ikinci el bir tekne alıp, bunu yabancı bayraklı yapıp, Türk karasularına geçirmek isterseniz, artık bu mümkün olamayacak
Bu şu demek oluyor: Siz bugün yurtdışından ikinci el bir tekne alıp, bunu yabancı bayraklı yapıp, Türk bayrağına geçirmek isterseniz, artık bu mümkün olamayacak. Çünkü son çıkan yasa ile 27.01.2017 tarihi itibariyle Türk sahipli olunma koşulu getirildi. Yoksa yurtdışında yabancı bayraklı olup, (iyi ya da kötü durumda olması fark etmez), Türkiye’ye getirip, hiçbir şekilde KDV ve ÖTV ödemeden Türkiye’ye sokmanız anlamına geliyor ki bu çok büyük bir haksızlık. İki türlü haksızlık; bir, büyük bir yatırım yapmış olan tekne distribütörlerinin çalışmalarına haksızlık, iki, yerli üreticiye haksızlık. Türkiye bir çöplük değil. Durum budur.2017 CNR Boat Show sırasında Türk Bayrağına geçen ilk teknenin bayrağı, Ulaştırma, Denizcilik ve Haberleşme Bakanımız Sayın Ahmet Aslan tarafından tekneye hediye edilerek bayrak ve ruhsatname devir teslim töreni yapıldı. Bundan sonra da işlemler devam edecek. Daha detaylı olması, kafalardaki bazı soruların ortadan kalkması için, yukarıda değindiğimiz gibi bir uygulama tebliği hazırlanıyor.
Burada tabii sorulardan bir tanesi de, “Ben geçmezsem ne olur?” idi. Bununla da ilgili olarak, gerek sayın bakanımızın, gerek müsteşarımız Sayın Suat Hayri Akan’ın beyanatları var. Buna göre, Türk sahipli, yabancı bayraklı teknelerin Türkiye’de kalma günlerinin sınırlanmasına yönelik yeni bir düzenleme üzerinde çalışılıyor. Türk sahipli Yabancı bayraklı teknelerin fazla 120 gün süre ile Türkiye’de kalabilmeleri ile ilgili bir düzenleme yapılması gündemde.
Yabancı bayrağa gitmenize gerek yok. Çünkü KDV’yi %1’e indirdik, ÖTV’yi de sıfırladık
Zaten ikinci bir düzenleme ile de Türkiye’de yeni imal edilecek veya yurt dışından ithal edilecek teknelerin ÖTV’si de %0, KDV’si %1 olarak belirlendi. KDV ve ÖTV’de düzenlemeye gidildi. Ve buna da bir süre sınırlaması konulmadı. Yani; “denizciler, bundan sonra alacağınız teknelerde Türk bayrağını dalgalandırın. Biz bunun için sizin önünüzü açtık. Bundan sonra, vergi avantajından dolayı yabancı bayrağa gitmenize gerek yok. Çünkü KDV’yi %1’e indirdik, ÖTV’yi de sıfırladık.” deniyor. Zaten bu, devletin tahsil edemediği bir şeydi. Burada devletin cebine giren vergiden herhangi bir kayıp yok aksine vergi gelirlerinde bir artış var. İnsanlar bunu yabancı bayraklı olarak yapıyorlardı. Ve bu da kanunların verdiği bir yetkiydi ve Türk karasularında %90 Amerikan bayrağı çekiliyordu.
Bir de yakıt mevzusu var. Baktığınız zaman, ÖTV’siz yakıt alan tekne sayısı çok az. Yani nasıl az? Bir tekne gittiğiniz zaman, “bana 200 litre ÖTV’siz yakıt ver dediğinizde” yakıt alamıyordunuz zaten. Ama teknesine bir seferde 5-10 ton yakıt alan büyük yatlar, yabancı bayraklı oldukları zaman bu ÖTV’siz yakıttan faydalanıyorlardı. Bu büyük bir haksızlıktı, şimdi o da ortadan kalkacak. AB’ye girmek istiyoruz, deniyor. Ya da bu büyük yat sahipleri, Türkiye’nin AB’ye bir an önce girmesinin destekçileri. Ama Türkiye AB’ye tam üye olduğu zaman asla sahip olamayacakları hakları şu anda yine kullanmak istiyorlar. Böyle bir şey yok.
Önümüzde yeni bir dönem var. Sektörü canlandırmak için bundan en iyi şekilde faydalanmalıyız
Yakıtla ilgili durum da budur. Bu durum Türk bayrağına geçmemekte bir neden olabilir. Ama artık devlet de yapılan bunca çalışmadan sonra bu değişiklikleri ve düzenlemeleri yaptı. Biz Deniz Endüstrisini ve Denizciliği Geliştirme Derneği olarak 5 senemizi harcadık, revizyonlarıyla birlikte 5-6 rapor hazırladık, Ankara’da çalıştaylar ve toplantılarda sürekli dile getirdik. Sonuçta bizim çözüm önerilerimiz de makul görüldü. Ve bu önerilerin sektörün önünü açacağına inanıldı. Bu tip şeyler bazen zaman alıyor. Bu kanun daha önce çıkabilseydi, elbette ki daha faydalı olurdu. Ama artık bunu tartışmanın bir anlamı yok. Önümüzde yeni bir dönem var. Dolayısıyla biz de sektörü canlandırmak için bundan en iyi şekilde faydalanmalıyız.
Yüzde 27.4 oranındaki vergi yükü yüzünden tekne alma kararlarını erteleyen bir kesim vardı
Öte yandan %27,4 oranındaki vergi yükü de çok fahiş” diye düşünen ve tekne alma kararlarını erteleyen bir kesim vardı. “Ben tekne almak istiyorum. Ama yabancı bayrak takmak da istemiyorum” diyen bu kesim fuar sırasında ortaya çıktı. Bu durum, fuar ziyaretçi sayılarından da direkt olarak belli oluyor. Fuarda yapılan bazı kampanyalar vardı. 4,5 metrelik arkasında 9,9’luk motoru olan tekneler için çok 12 ay vade, 11.000 TL, motor + tekne gibi cazip kampanyalar yapıldı.“Denize çıkabileceğim, balık tutabileceğim, torunumu, çocuğumu denize alıştırabileceğim bir aracım olsun” diyorsanız, 12 ay boyunca, ayda 1.000 TL ödeyerek artık buna sahip olabilirsiniz. Bunlar büyük olanaklar.
Yabancı bayraklı teknelerin sadece marinalarda barınması söz konusu idi. Bu çok fazla da üzerine düşülüp takip edilmiyor, hoşgörü ile karşılanıyordu. Ama artık hoşgörü ile karşılanmayacak. Siz, artık Amerikan bayraklı teknenizi, köyünüzün balıkçı barınağında barındıramazdınız. Ama bundan sonra aynı tekneyi %1 KDV ve %0 ÖTV ile alabilir, anlı şanlı Türk bayrağını çekip, balıkçı barınağında da yazlık evinizin iskelesinde de tutabilirsiniz. Bu durum birçok kişi için cazip bir durum oldu ve olacak. Böyle bir talep doğdu. Birçok arkadaşımdan, “ben şu özelliklerde tekne almak istiyorum, senin tanıdığın vardır”, diye şahsıma öneri talepleri geldi.
27 Ocak 2017tarihinden önce sahip olunan yabancı bayraklı Türk sahipli tekneler, Türk bayrağına geçebilecekler. Sayın müsteşarımızın şöyle bir beyanatı var: “Türk bayrağına geçerler, geçerler. Geçmezlerse bizim sularımızda en fazla 120 gün kalabilirler. Ondan sonra ister Rodos’a, ister Atina’ya giderler. Nereye giderlerse gitsinler.” Bunlar benim sözlerim değil, sayın müsteşarımızın sözleridir.
Bu kanun, denizciliği bilen ve buna inanan kişiler tarafından ve onların katkılarıyla ortaya çıktı.
Tabii ki Türkiye şu an birtakım süreçlerden geçiyor. Bazı kararları birtakım siyasi gelişmeler erteletebiliyor. Ama tahmin ediyorum ki, çok kısa zamanda bu uygulamalarla denizciliğin önü çok açılacaktır. Sayın Başbakanımızın, Ulaştırma Bakanımızın ve Müsteşarımızın denizci olmaları çok önemli bir husus. Ben araştırdım. Dünyada, aynı anda birlikte görev yapan başbakan, ulaştırma bakanı ve müsteşarının denizci olduğu başka bir ülke yok. Bu bizim için çok büyük bir şans. Bu kanun, denizciliği bilen ve buna inanan kişiler tarafından ve onların katkılarıyla ortaya çıktı.
Bu uygulama, esasında, Türkiye’yi bir bayrak devleti haline de getirebilir
Sektörün ilerlemesi ve yurt dışı ile rekabetçi olabilmemiz için birçok konuda teşviklere ihtiyacımız var. Örneğin Finlandiya’da devlet Tekne endüstrisi sektörüne inanılmaz teşvikler veriyor. Bu uygulama, esasında, Türkiye’yi bir bayrak devleti haline de getirebilir. Ama kanunun tam olarak, eksiksiz uygulanması lazım. Türkiye’de oturma izni bulunan yabancılar, tahmin ediyorum bu uygulamadan faydalanmak için Türk bayrağına geçeceklerdir. Veya yeni yapılan tekneler büyük KDV oranlarını, örneğin Avrupa Birliği ülkelerindeki KDV’yi ödememek için, Türkiye’de ikamet etsinler veya etmesinler, Türk bayrağı çekmeyi tercih edeceklerdir. Bunun içinde yabancılara teknelerini Türk Bağlana Kütüğüne kayıt yaptırabilmeleri için gerekli düzenlemenin yapılması gerek. Bir zamanlar biz başka devletlerin bayrağını dalgalandırıyorduk, neden şimdi yabancılar Türk Bayrağını dalgalandırmasın?