Aynı Galakside 3 Farkı Evren
James Webb teleskobu yeni görüntüsü şaşkınlık yarattı: Bir galaksi farklı aşamalarda 3 kez kaydedildi.
Evren hayal edilemeyecek kadar büyüktür ve içerisindeki gökcisimlerinin bazıları da muazzam kütlelere sahiptir. Üstelik bu durumu daha da karmaşıklaştıran kütleçekimsel mercek olayı bulunuyor. Bu fenomen Albert Einstein tarafından tahmin edilen bir etkiye dayanmaktadır. Büyük bir kütle, örneğin kara delik ya da galaksi gibi, uzayı fazla deforme eder. Dolaysıyla ışığı doğrudan arkasında olan her şeyi saptırır ve yükseltir.
Fotoğrafta galaksi kümesi RX J2129, uzayda bir tür büyüteç görevi göstermektedir. James Webb teleskobu, galaksi kümesinin yardımı ile çok uzaktaki bir galaksinin 3 fotoğrafını kaydetmeyi başardı.
Kütle çekimin bir diğer özelliği de, görüntüleri sadece büyütmekle kalmıyor, arkasındakileri bozuyor ve bazen çoğaltıyor. Bu görüntü büyüleyici ve merak uyandırıcı olsa da bilim insanları için başka bir önemi daha bulunuyor. Galaksi, 3 farklı zamanda görülüyor ve bir adet Tip 1a süpernovada sahiplik yapıyor.
Birinci fotoğrafta süpernova parlak bir yıldız gibi görünürken, ikinci ve üçüncü görüntülerde galaksiyi 320 ve 1000 sonra gösteriyor ki bu da süpernovaunun söndükten sonrası. 1a tipi süpernovalar çalışmak için heyecan vericidir ki, her zaman aynı parlaklığa sahiptir. Yani aynı mesafedeki tüm Tip 1a süpernovaların parlaklıkları eşittir.
Kütleçekimi tarafından büyütülen süpernova, araştırmacılara RX J2129 galaksi kümesinin arka planındaki cisimlerin ne kadar büyütüldüğünde hakkında bilgi verebilir. Dolayısıyla bilim insanları böylece bu galaksi kümesinin ne kadar büyük olduğu ile ilgili bilgiler edinebilirler.
Yazan: Selim ÖZTEMEL
James Webb Space Telescope ‘sees triple’ with help from Einstein (photos), 06.03.2023, Space.com