8 Aralık 2015 / Proje Panosu – Celal Karadoğan yazdı.
Bir insanı bir yere kapatmak suçtur ama kapattığınız kişi bir suçlu ise bu bir cezadır. Yani aslında her ceza birazda suçtur ve her suç aynı zamanda ceza
Peki kapattığınız kişi bir çocuksa?
Ailem 60’lı yılların sonunda Diyarbakır’dan yoksulluk nedeniyle Adana’ya göç eden binlerce aileden biri. Büyük ablam hariç dört kardeş Adana’da doğmuşuz. Büyük ağabeyim Abdullah, 15 yaşında basit bir nedenden dolayı cezaevine girmiş. Ben bu kısımları hatırlamıyorum tabii, rahmetli babam ağabeyimi cezası bittikten sonra kendi babasından öğrendiği yöntemlerle yola getirmeye çalışınca ağabeyim tekrar cezaevine girmiş. O dönemden bir fotoğrafı var aklımda kalan, saçları üç numara…
Cezaevine her giriş çıkışı kıdemli mahkûm, nitelikli suçlu haline dönüştürmüş ağabeyimi… “Kılıçla yaşayan kılıçla ölür” gerçekliği de 30 yaşında alçak bir pusuda onu aramızdan aldı. İlk birkaç yıl o pusudan nasıl kurtulurdu diye düşünürken acıyı hafifleten zaman, yıllar içinde “kaderi böyleymiş”e çevirdi düşüncelerimi…
“Bu Bir İntikam Meselesi”
Sonra Zafer ile tanıştım. Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği’nin (CİSST) kurucusu Zafer Kıraç, kendini cezaevlerinin koşullarının iyileştirilmesine ve çocuk cezaevlerinin tamamen kapatılmasına adayan bir insan. Ve onu ilk kez dinlediğimde anladım ki ağabeyimin katili bu sistem!
Sevgili Zafer şöyle diyordu: “Bu intikamcı adalet, yani burnunu sürtmek, sürüm sürüm süründürmek; bunların içerdeki mahpusa bir işe yaramadığı kanıtlandı. Bu sistemin eğitici, öğretici, dönüştürücü, iyileştirici bir yanı yok. Bu bir intikam meselesi. Eğer intikam almak işimize geliyorsa diyeceğim bir şey yok. Ama bu kişilerin tekrar aramıza katılacağını düşünürsek bizim intikam almak yerine meseleyi onarmamız lazım.”
Tüylerim diken diken cezaevlerinin durumunu dinlerken aklıma şu soru geldi “Eğer çocuklar şu anda bu şartlardaysa 30 yıl önce ağabeyim neler yaşamıştır?” Sonra, bilirkişi olarak anneme sordum ama soracağıma da pişman oldum. Ağabeyim Elazığ Islah Evi’nde yatmış bir yıl kadar, annemin deyişiyle “Bir deri bir kemiğe” dönmüş o sıralar. Görüşlere yüzü gözü mor halde geldiğinden bahsetti annem, sonra ne o anlatmaya devam etmek istedi ne de ben dinlemeye…
Ceza Değil, Rehabilitasyon
Çocukları suça sürükleyen toplum, “suça sürüklenmiş çocuk” diye bir şey uydurmuş. Şu an Türkiye’de 2435 çocuk cezaevinde yatıyor. Ama çocukların özgürlüğünün kısıtlanması son çare olmalı. Eğer illa bir yere kapatılacaksa çocuk bu cezaevi olmamalı. Halihazırda birçok ülke çocuk cezaevlerini bir çeşit rehabilitasyon merkezine dönüştürmüş durumda. Ülkemizdeyse çocuk cezaevleri bir nevi “suç okulu” işlevini görüyor. Cezaevine kapatılan çocuk içerde ezme-ezilme, güçlü-zayıf duygusunu öğreniyor. Çocuklar arasındaki hiyerarşik ortam, işledikleri suçun niteliğine göre değişirken daha büyük suç işlemiş çocuklar daha saygın ve ağırlığı olan “mahkûm” sayılıyor.
Eğer sevgili Zafer’in savunduğu sistem o dönem cezaevlerinde uygulamada olsaydı büyük ihtimalle ağabeyim bugün hayatta olacaktı. Eğer çocuk cezaevleri kapatılmazsa şu an cezaevlerinde bulunan 2435 çocuk muhtemel kurban ya da olağan suçlu belki de katil olacaklar.
Parası olmayan “çocuk mahkûmların” mektuplaşamadığı çocuk cezaevleri bir an önce kapatılmalı ve alternatif yöntemler hayata geçirilmelidir. Cezaları bittikten sonra da devlet bu çocuklara sahip çıkmalı, onların daha iyi bir hayat sürmesinin yolunu açmalıdır.
İnsana ölmek, öldürmek değil yaşamak yakışır…
Reklamlar