Derviş Deniz
Siyasette ekonominin bütününü görmek
Kıbrıslı Türklerin ekonomik açıdan Kıbrıslı Rumlara göre daha geride oldukları istatistiki bilgilerden rahatça görülebilmektedir. Adanın iki tarafında yaşayan insanların farklı gelir seviyelerinin olmasının nedenini büyük ölçüde siyasi çözümsüzlüğe bağlayanlar çoğunluktadır. Siyasi çözümsüzlüğün Kıbrıslı Türkleri ittiği izolasyonun yarattığı çıkmazları dünyaya açılmak veya kurallar çerçevesinde iş yapmak isteyen her kişinin yaşadığına yıllardır şahit olmaktayız.
Yaratılan bu çıkmazdan kurtulabilmek için çözümün olmasına kesin olarak inansak da ekonomik sıkıntıları sadece çözüme bağlamak ülkemizde bunca yıl yaşananları ve bundan sonra yaşanacakları analitik olarak ele almamıza engel olmamalıdır. Bu yapılmadığı takdirde çözüm sonrası bizleri bekleyen ortam içerisinde toplum olarak nasıl daha ileriye gideceğimizi belirlemede hem geç kalınmış olacağımız hem de sorunlar yaşayacağımız aşikardır.
Bugünlerde çözümün yakınlaştığı ile ilgili haberler gelmeye devam etmektedir. Bu gelen haberlere göre KKTC’de gelişen hava, toplu bir toplumsal hareketten çok bireysel veya zümresel çıkarların öne çıkarıldığı bir ortamın oluşmasıdır.
Mevcut durumdan zarar görenlerin barışı düşündüğü, nemalananların da barış karşıtı kesildiği bu durumda toplumun genelinin çıkarına olacak bir gelişmeden söz etmek imkansız görünmektedir.
Aslında çözümün yakınlaştığı haberlerine gösterilen kişisel veya zümresel tepkileri ülkenin siyasi geçmiş kültürüne bağlamak gerekmektedir.
Yıllardır KKTC’de yürütülen siyasette toplumun bütününü kucaklayacak siyaset yerine tarafları ve kişileri ayrıştıran bir hareket tarzı geliştirilmiştir. Hangi parti iktidara gelirse gelsin, toplumun bütününe yönelik politikalar yerine yandaşları destekleyici politikalar yürütmeyi tercih etmişlerdir. Böyle olunca da ekonomide bütünü görme bir tarafa bırakılarak daha küçük ölçekte bir uygulama ile ekonominin büyük resmi ihmal edilmiş, mağdur tabakalar yaratılmış ve ülke gereken gelişmeyi gösterememiştir.
Siyaset yapma kültürümüzün, yandaş desteklemeyi uygun görmesi, çözüm sonrası Kıbrıslı Rumlarla yaşayacağımız ticari ve mesleki rekabette önümüzde duran en büyük engeldir. Ne olursa olsun dünyamızda ekonomi küreselleşme yönüne gitse de etnik temelde tercihler hala kendini göstermektedir.
Yakınımızda yer almakta ve insanların trajik bir şekilde telef olmalarına neden olan kavganın kökeninde de ülkelerin bireysel çıkarlarının etkin olduğu ortadadır. Bu nedenle, Kıbrıs’ta bir çözüm sonrası Rumlarla Türkler arasında piyasa kapma mücadelesinin olmayacağını kimse söyleyemez. Hatta bu mücadeleye Türkiye ve Yunanistan’ın işadamlarının da dahil olacağını düşünürsek, toplum olarak işimizin çok zor olduğunu görebiliriz.
Yıllardır yaşadığımız taraflaştırma siyaseti yerine, Kıbrıs Türk toplumunu bütün olarak güçlü kılacak bir ekonomik yapının oluşmasına önce KKTC’de başlayıp, bunu oluşacak Federal Kıbrıs Cumhuriyeti’nde devam ettirmemiz, bizim için en önemli hedeflerden biri olmalıdır. Bunun yaparken gerektiği durumlarda Türk işadamları ile işbirliği yapılması da düşünülmelidir.
Yıllardır sürdürüldüğü gibi KKTC olarak sadece Türkiye Cumhuriyeti’nin mali desteği ile ayakta durabilen bir ekonomik yapıyı devam ettirmek, birleşik Kıbrıs’ta bizi toplum olarak farklı bir gücün desteğine muhtaç edecek gibi görülmektedir. KKTC’yi yönetenlerin kendi ayakları üzerinde bir ekonomik yapıya ulaşmada yaşayacakları gecikme birleşmede aleyhimize işleyecektir.
Kıbrıslı Rumların da Türkiye desteği ile ayakta durabilen bir toplumla ortaklık yapmanın kendileri açısından avantaj mı yoksa dezavantaj mı olduğunu henüz kavrayabildiklerinden emin değilim. Şimdi Türkiye’ye ilerde kendilerine muhtaç bir toplumu bir yük gibi görme yanında, yönetme becerisi olmayan bir toplumun kuzey devletini yönetemeyip kendi idarelerine bırakacaklarını da düşündükleri, yapılan beyanatlarda görülmektedir.
Hem yük, hem de güdülecek bir toplum gibi görünmek beni üzmektedir ve inanıyorum ki Kıbrıslı Türklerin önemli bir bölümü de bu duyguyu yaşamaktadır.
Kıbrıslı Türkler beceriksizlik duygusunu hissetmek yerine becerilerini artıracak bir hareket içine girerlerse bu düşünceler yavaşça kaybolacaktır. Bu nedenle, toplumun geneli siyaset yapanlardan ekonomik açıdan güçlü bir KKTC yaratmalarını talep etmelidirler. Talep ise ekonominin bütününü görmek üzerine olmalıdır. Talep kişisel veya zümresel çıkar için yapılırsa tek söyleyeceğim muhtaçlığa devam olacaktır.