Türk Medeni Kanunu’nun 166. maddesi hükmünde düzenlenmiş anlaşmalı boşanma, ortak hayatı devam ettirme konusunda ruh ve inançlarını tamamen yitirmiş olan ve kanunda aranan şartları taşıyan eşlerin başvurabileceği bir boşanma davası türüdür.
Anlaşmalı boşanmak isteyen eşlerin davalarında görevli mahkemeler Aile Mahkemeleri’dir.
EŞLERİN ANLAŞMASI YOLUYLA BOŞANMAYA KARAR VERİLEBİLMESİ İÇİN ARANAN ŞARTLAR NELERDİR?
Evlilik birliğinin en az bir yıl sürmüş olması gerekir.
Evliliğin kurulmasından en az bir yıl geçmedikçe anlaşarak boşanma isteminde bulunmaya imkân yoktur. Başka bir ifadeyle evlilik tarihinden itibaren bir yıl geçmiş olmalıdır. Bir yıllık bu süre asgari süredir. Eğer hâkim tarafların dava açıldığı tarihte bir seneden az süredir evli olduklarını tespit ederse anlaşmalı boşanmaya dayalı davayı reddedecektir. Evliliği bir yıldan az sürmüş olan taraflar ise ancak boşanmanın diğer sebeplerine dayanarak boşanma davası açabilecektir. Bu durumda ise dava, anlaşmalı boşanma değil çekişmeli boşanma davası olacaktır.
Eşlerin boşanmak üzere birlikte başvurmaları veya bir eşin açtığı davayı diğerinin kabul etmesi gerekir.
Eşler birlikte karar alarak boşanma davasını beraberce açabilir. Bir başka ihtimal eşlerden birinin açtığı boşanma davasını diğer eş hâkim huzurunda kabul edebilir.
Hâkimin tarafları bizzat dinlemesi gerekir.
Hâkim her iki halde de, yani hem eşlerin birlikte başvurmaları hem de bir eşin açtığı davayı diğer eşin kabul etmesi durumunda tarafları bizzat dinleyecek ve eşlerin iradelerini serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmeye çalışacaktır. Hâkim, eşlerin boşanma yönündeki iradelerini dinleyip serbestçe açıkladıklarına kanaat getirmedikçe ve tarafların üzerinde anlaştığı protokolün içerisindeki beyanlarını teyit etmedikçe boşanmaya karar veremez.
Hâkimin tarafların boşanmanın mali sonuçlarına ve çocukların durumuna ilişkin düzenlemelerini uygun bulması gerekir.
Taraflar sadece boşanma konusunda değil, boşanmanın diğer sonuçlarında, çocukların velayet durumu, nafaka, tazminat, ziynet eşyaları, evlilik içinde edinilmiş mal varlıklarının nasıl paylaşılacağı ve diğer konularda talep ve fikir birliği içinde olmalıdır. Şayet taraflar her konuda uzlaşmaya varamazsa bu durum anlaşmalı boşanma olarak tanımlanamayacaktır.
Eşlerin anlaşmasıyla boşanmaya karar verilebilmesi için, sunulan bu anlaşmanın hâkim tarafından uygun bulunması gerekir.
Hâkim, tarafların ve çocukların menfaatlerini göz önünde tutarak bu anlaşmada gerekli gördüğü değişiklikleri yapabilir. Bu değişikliklerin taraflarca da aynen kabulü hâlinde boşanmaya hükmolunur.
Hâkim, ancak yukarıda açıklanan tüm şartların tamamının varlığı halinde, eşler arasında boşanmanın tüm hukuki, mali ve çocuklar üzerindeki etkisi konularında tam bir uzlaşmaya varılması durumunda boşanmaya karar verebilecektir. Bu şartların tek birinin bile gerçekleşmemesi ve tarafların bir konuda anlaşmaya varamamış olmaları durumunda hâkimin boşanmaya karar vermesi de mümkün olmayacaktır.
Av. Büşrahan Altun
139 total views, 2 views today