Ağız kokusu, tıp dilinde halitozis olarak adlandırılan rahatsız edici bir tür sağlık problemidir. Genellikle sadece yetişkin bireylerin yaşayabileceği düşünülen ağız kokusu aslında bebeklerde ve çocuklarda da görülebilmektedir. Bebeklerdeki ağız kokusunun birden fazla nedeni olabilmektedir. Bebeklerde ağız kokusuna yol açan bu etmenlerin bazıları fizyolojik sorunlara işaret edebildiği gibi çözümü basit bir sorundan da kaynaklanabilir. Geçmeyen ve uzun süreli olan bebeklerde ağız kokusu tedavi edilmesi gereken bir durum olarak ele alınmaktadır.
Özellikle anneler ve babalar bebekleri ile sıklıkla temas etmektedir. Bu temasta bebeğin ağzından gelen kötü koku ebeveynler tarafından fark edilmeye başlanır. Özellikle kokunun hangi zamanlarda ortaya çıktığı takip edilir. Kokunun yemeklerden önce ya da sonra, açken ya da tokken olduğu belirlenir. Anne-baba kokuyu takibe alır ve geçmeyen bir durum olup olmadığını gözleyebilirler.
Bebeklerde ağız kokusunun belirtilerine bakıldığında ise;
- Az önce bahsedildiği gibi bebeklerde ağız kokusunun en önemli belirti ağız içi ve nefesten gelen kötü bir kokudur.
- Ağız kokusunun yanı sıra belli bir ağız yarası, diş çürüğü gibi durumlar da bebeklerde ağız kokusunun belirtileri olarak ele alınabilir.
- Bebekte ağız kokusu açlık durumunda da meydana gelebilir.
Bebeklerde ağız kokusu bir çok nedene bağlı olarak gelişebilir. Bunun nedeni fizyolojik ve patolojik olduğu kadar yeme-içmeye de bağlı olan bebekte ağız kokusunun nedenleri ise şunlardır:
Bebeklerdeki ağız kokusunun fizyolojik nedenleri:
- Bebeklerin ağızında çok sık oluşan pamuk ve pamukçuklar
- Az su tüketimi
- Ağız içi salgıların azlığı
- Biberon ve türevinin yanlış kullanımı
- B12 vitavitaminiikliği
- Demir eksikliği
- Açlık durumu
Bebeklerdeki ağız kokusunun patolojik nedenleri:
- Sindirim Sistemine Bağlı Sorunlar:
- Kusma
- Reflü ve çeşitli mide sorunları
- Bağırsak florası sorunları
- Bağırsak içi çeşitli parazitler bebekte ağız kokusu oluşturabilmektedir.
- Diğer Rahatsızlıklar:
- Bademcik iltihaplanmaları
- Geniz akıntısı ve geniz eti sorunları
- Kan değerleri ile ilgili çeşitli sorunlar
- Solunum yolları ile ilgili hastalıklar
- Diyabet
- Aftlar, Herpanjina (İçi sıvı dolu lezyonlar)
- Böbrek yetmezliği gibi çeşitli fiziksel sorunlar bebekte ağız kokusunun diğer nedenleri arasında görülmektedir.
- Temizlik Eksikliği ve Hijyen Sorunları: Bebeklerin kullandığı biberon, emzik gibi çekişli araçların temizliğinin iyi yapılmamasından kaynaklanabilir. Aynı zamanda annenin meme ucu enfeksiyonları ve buna benzer diğer sorunlar da bebekte ağız içi hijyenin azalmasına neden olur. Hijyen sağlanmamış bir ortam ise ağızda çeşitli mantar, iltihap vb. enfeksiyon sorunlarına neden olabilir.
Bebekte ağız kokusu nedenleri görüldüğü üzere ciddi sorunlara da işaret edilebilmektedir. Bu yüzden bebeklerde ağız kokusu doktor kontrolü ile daha kesin bir nedene bağlanabilir. Bebeklerdeki ağız kokusu sorunları doktorun uygun gördüğü tedavi yöntemleri ile de tamamen ortadan kalkabilir.
Bebeklerde yaşanan ağız kokusunun ilk teşhisini anne-baba yapmaktadır. Ebeveynler bebekten gelen nefes ile ağızdan gelen kötü kokuyu saptarlar. Bu sorunun takibi ve uzun süreli olması ile doktora başvurarak daha net bir teşhis konulmasını da isteyebilirler. Ebeveynlerin ilk teşhisinden sonra asıl teşhisi ise uzman doktorlar yapmaktadır. Uzman teşhisi için bebekten çeşitli kan, idrar, gaita ya da ağız mukozası gibi birçok çeşit tetkik istemektedir. Tetkikler sonucunda ise teşhis uzman tarafından konulur. Daha sonra ise doktor bebekte ağız kokusuna neden olan şey için uygun tedavi planlaması yapar.
Bebeklerdeki ağız kokusu öncelikle ebeveyn tarafından takibe alınmalıdır. Geçmeyen, uzun süredir var olan bebekte ağız kokusu için doktora başvurulmalıdır. Bebekteki ağız kokusunun temelinin ne olduğu bulunmalıdır. Bu sayede erken tedavi ve uygun yöntem ile bebekteki ağız kokusu sorunu ortadan kalkabilmektedir.
Doktor tedavisine ek olarak;
- Bebekte ağız kokusuna neden olan hijyensiz ortamı yok etmek için ağız içi hijyen sağlamak. Örneğin bebeğin ağız içi ve damağını yumuşak, parmak fırçalar ile temizlemek.
- Dişler ile dilin de nazikçe fırçalanması bebekte ağız kokusunu azaltabilmektedir.
- Bebeklerde ağız kokusunu önlemek için bir diğer yol sıvı tüketimini artırmaktır.
- Bebek yanında tütün ve tütün ürünleri tüketmemek.
- Bebekte ağız kokusunu azaltmak için doğru gıda ile beslenmesini sağlamak.
- Doktor kontrolünde bebekte ağız kokusunu gideren ve bebekler için uygun olan ürünü ağız bakım ürünlerinden faydalanmak.
Bebeklerde ağız kokusu gıdalardan kaynaklanan basit bir sorun olabileceği gibi sindirim sistemine bağlı ciddi bir sorun da olabilmektedir. Bu yüzden bebekte ağız kokusuna neden olan şeyin en iyi tespiti için doktora başvurulmalıdır. Eğer doktora başvurulmaz ve tedavi geciktirilir ise bebeğin ileriki yaşam evrelerinde çeşitli ağız, diş ile ilgili problemler yaşamasına neden olabilir. Ayrıca tedavi edilmeyen bebeklerde ağız kokusu daha ciddi sorunlara da yol açabilmektedir. Özellikle de gastrit, sindirim problemleri, ülser gibi çeşitli sindirim problemleri yaşamasına neden olabilmektedir. Bu yüzden en kısa zamanda doktor kontrolünde bulunulmalıdır.
Bebeklerde ağız kokusu rahatsız edici ve tedavi edilmesi gereken bir durumdur. Doktor tedavisine ek olarak bazı gıdalar da bebekte ağız kokusunu azaltabilmektedir. Anne-babanın evde uygulayabileceği basit yöntemler de mevcuttur. Özellikle su içimini artırmak bunların başında gelmektedir. Normalden az su tüketimi bebekte ağız kokusuna neden olabilmektedir. Aynı zamanda ev yapımı yoğurt da bebeklerde ağız kokusu üzerinde azaltıcı etkiye sahiptir.
Aynı zamanda yumuşak fırçalar ile bebeğin ağız içi temizlenebilir ve ağız içi hijyeni sağlanabilir. Bunlara ek olarak doktor kontrolünde verilen ağız bakımı sağlayan ürünler de kullanılabilir.
Bebeklerde ağız kokusuna iyi gelmeyen en önemli şey susuzluk ve açlık durumudur. Bebek aç ya da susuz kaldığında ağız kokusu oluşmaya başlar. Buna ek olarak bebek yanında tütün ve türevi ürünlerin tüketilmesi de bebekte enfeksiyon oluşturabilmekte, ağız kokusuna neden olabilmektedir. Aynı zamanda bebekte ağız içi hijyenin sağlanmaması, dişlerin fırçalanmaması da bebekte ağız kokusuna iyi gelmemektedir. Tüm bunlara ek aşırı şekerli, tuzlu ve baharatlı gıdaların tüketilmesinden de kaçınılmalıdır.
Bebekte uzun süredir varlığını koruyan ve rahatsız edici boyuta gelen ağız kokuları için bir çok farklı alandan doktor muayenesinden yararlanılabilmektedir. Bunların en başında ise KBB gelmektedir. Ancak bebekte ağız kokusu için Pediatrik gastroentoloji ve diş doktorunun da görmesinde yarar olabilmektedir.
Bebekte ağız kokusu için doktora gitmeden önce kokunun geçip geçmediği ve süresi takip edilmelidir. Örneğin yemekten önce kokuyor sonra kokmuyor olabilir. Bunun gibi kısa bir süre sonra geçen durum ise yine de kontrol amaçlı bebek doktora götürülebilir. Az önce de belirtildiği gibi uzun süredir geçmeyen ve rahatsız edici boyuta ulaşan bebekte ağız kokusu için ise vakit kaybetmeden hemen doktor gidilmelidir.
Bebeklerde Ağız Kokusu ile İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Bebekte ağız kokusunun önüne geçmek için öncelikle su ve sıvı tüketimi yeterince artırılmalıdır. Sıvı tüketimi bebeğin gelişim durumuna göre belirlenmelidir. Aynı zamanda ev yapımı yoğurt da bebekte ağız kokusu oluşumunu azaltabilmektedir.
Bebeklerde ağız kokusuna neden olan en öneli gıda çok şekerli ve baharatlı gıdalardır. Aynı zamanda az sıvı tüketimi de ağız kokusuna neden olmatadır. Bebeğin aldığı çeşitli hazır mamalar ya da gıdalar da ağız kokusu yaratabilmektedir.
Bebekte ağız kokusu açlık gibi küçük problemlerden kaynaklanabilir. Bu durumda beslenme ile durum ortadan kalkabilir. Yani kısa süreli ağız kokusu yaşanır. Ancak bazı durumlarda ne yapılırsa yapılsın bebekte ağız kokusu geçmeyebilir. Bu durumda bir uzmandan kesinlikle destek alınmalıdır.
Bebekte ağız kokusu özellikle bir süre sonra geçmeyebilmektedir. Daha da uzun sürebilmekte ve düzelmeyebilmektedir. Bu nokta ise bebekte başka fizyolojik ya da sistemsel problemin var olabileceğini göstermektedir. Bebek en kısa zamanda doktora götürülmeli teşhis ve tedavisi planlanmalıdır.
Bebekte ağız kokusu için öncelikle pediyatri doktoruna başvurabilinir. Daha sonra pediatri doktorunun yönlendirmesi ile diğer doktorlara da başvurulabilir. Ayrıca pediatri doktorunun olmadığı zaman ise KBB doktoruna ya da pediatrik gastroentoloji bölümüne de gidilebilir.