4 Bin yıllık tarihe sahip, Anadolu medeniyetinin en önemli kavşaklarından biri olan Harput’un, kültürel ve sanatsal tüm birikimiyle bir yaşam merkezi olması hedefiyle başlatılan çalışmalar devam ediyor.
‘Yaşayan Harput’ hedefiyle, Harput’u sahip olduğu asli misyonuna yeniden kavuşturmayı hedeflediklerini belirten Elazığ Belediye Başkanı Mücahit Yanılmaz, “Anadolu’nun en eski yerleşme birimlerinden biri olan Harput’ta mescit, hamam, çeşme gibi tarihi yapıların restorasyonuna yönelik çalışmalarımız devam ediyor. Harput’ta başlattığımız tarihi dokuyu yenilemeye yönelik restorasyon çalışmalarıyla Harput’umuzu tarihi kimliğine kavuşturacağız. Harput’u sahip olduğu kimliğiyle tarihin ışığında geleceğe taşıyacağız.” dedi.
HARPUT, UNESCO İÇİN HAZIRLANIYOR
Elazığ Belediyesi ve Ankara’da bulunan Elazığ Kültür ve Tanıtma Vakfı işbirliğiyle binlerce yıllık tarihi mirasa sahip, medeniyetler merkezi Harput’un Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO) Dünya Mirası (TentativeList) Geçici Listesine alınmasına ilişkin çalışmalar sürüyor.
Elazığ Belediyesi olarak Harput’un bu güçlü birikimiyle UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine alınmasına ilişkin Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde girişimler devam ediyor.
“HARPUT EN DEĞERLİ MİRASIMIZ”
Harput’un UNESCO’ya müracaatının ardından süreci yakından takip ettiklerini, Türkiye’nin Paris Büyükelçiliği ile sürekli temasta olduklarını ifade eden Başkan Yanılmaz, gerek Fransa, gerekse Türkiye’deki turizm lobilerini her zaman bilgilendirdiklerini ifade etti.
Harput’un Dünya Mirası Geçici Listesine alınmasına ilişkin çalışmaları titizlikle sürdürdüklerini ifade eden Başkan Yanılmaz, “Harput en değerli mirasımızdır. Geçmişi geleceğe taşımak, Harput’un sahip olduğu misyonuna ulaşması için çalışmalarımız sürüyor. Harput’ta tarihi yapıların restorasyonuna yönelik çalışmalarımız devam ederken, binlerce yıllık tarihi mirasa sahip, medeniyetler merkezi Harput’un UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesine alınmasına ilişkin de çalışmalarımız süratle devam ediyor. Harput’un UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınması ile çehresi değişecek; kadim kültür, sanat ve medeniyetimizin dünyada tanınması noktasında en önemli adım atılmış olacaktır. Uzun soluklu bir maraton olan UNESCO yolculuğumuzu kararlılıkla sürdüreceğiz.” ifadelerini kullandı.
“HEDEFİMİZE ULAŞMAYI AMAÇLIYORUZ”
Elazığ’ın turizm alanında öne çıkması ve Harput’un marka değerinin tüm dünyada tanınması amacıyla zaman zaman ulusal gazete ve televizyon yazar ve program yapımcılarını şehre davet ederek tanıtım yaptıklarını vurgulayan Yanılmaz, “UNESCO yolculuğumuzda kısa sürede hedefimize ulaşmayı amaçlıyoruz” diye konuştu.
GEÇTİĞİMİZ YIL PARİS’TE HARPUT RÜZGARI ESMİŞTİ
Binlerce yıllık tarihi mirasa sahip, medeniyetler merkezi Harput’un Birleşmiş Milletler Eğitim, Bilim ve Kültür Teşkilatı (UNESCO) Dünya Mirası (TentativeList) Geçici Listesine alınmasına ilişkin çalışmalar kapsamında 16 Mayıs 2017’de Belediye Başkanı Mücahit Yanılmaz’ın da katılımıyla Paris’te bulunan UNESCO merkezinde bir tanıtım toplantısı düzenlenmişti.
KÜLLİYE İÇİN START VERİLDİ
Harput’ta bulunan Diyanet Eğitim Merkezi’nin yerine Harput tarihinde önemli bir yeri olan Kur’ra Üniversitesi niteliğinde bir külliye kurulması için start verildi. Geçtiğimiz yıl Külliye inşasına yönelik Kalkınma Bakanlığı ve Diyanet İşleri Başkanlığı nezdinde başlatılan girişimler sonuçlandı.
Geleneksel Harput mimarisine uygun olarak inşa edilecek Diyanet Eğitim Külliyesi, Hükümet tarafından yatırım programına alınarak, ön ödenekle birlikte ihale aşamasına geçildi.
Belediye Başkanı Mücahit Yanılmaz, “Bu proje Harput’un milli ve manevi değerlerine uygun olacaktır. Belediye olarak Harput’ta sürdürdüğümüz restorasyon çalışmalarına ek olarak yapılacak olan külliye, Harput’a büyük artı sağlayacaktır. İnanıyorum ki, Harput, uluslararası bir eğitim merkezine kavuşacak.” dedi.
Diyanet Eğitim Merkezi yıkılarak yerine inşa edilecek külliye için Elazığ Belediyesi tarafından da Belediye’ye ait 28 dönümlük arsa, Külliye inşasına tahsis edilmişti.
HARPUT’TA DEĞİŞİM SÜRÜYOR
Harput’ta oluşturulan KUDEB çatısı altında sürdürülen çalışmalar ilk meyvelerini vermeye hazırlanıyor.
Sağır Müftü Konağı, konuklarını ağırlamaya hazırlanıyor. Restore çalışmaları tamamlanma aşamasına gelen Harput evlerinin en güzel örneklerinden biri olan ve 1800’lü yıllarda inşa edilen Sağır Müftü Konağı’nda restorasyon çalışmaları tamamlanma aşamasına geldi. İki farklı konağın bir avlu etrafında birleştiği, iki katlı yapı tamamen tarihi dokusu korunarak aslına uygun bir şekilde restore edildi. Mayıs ayında tamamlanacak çalışmaların ardından konak, Elazığ kültürünü yansıtacak önemli mekanlar arasında yerini alacak.
DABAKHANE MESCİDİ
Son araştırmalar ışığında Hurufat Defterleri’nde17. yüzyıl Osmanlı dönemine ait olduğu tespit edilen Dabakhane Mescidi’nde restorasyon çalışmaları sürdürülüyor. Harput Kalesi’nin kuzeydoğusunda, dere yatağının hemen üst tarafında yer alan Dabakhane Mescidi, tarihi fotoğraflar ışığında aslına uygun olarak restore edilerek, yeniden ibadete açılacak.
ÇAHPUR ÇEŞMESİ
2. Abdülhamit Han’ın yaptırdığı 118 yıllık maziye sahip Çahpur Çeşmesinde restorasyon çalışmaları başladı. Tarihte çeşme yolları güzergahı olarak bilinen konumda yer alan tarihi Çahpur Çeşmesi restorasyon ve çevre düzenleme çalışmalarının tamamlanmasıyla kent dinlenme ve piknik alanına kavuşmuş olacak.
TARİHİ OSMANLI EVİ
Harput Ahi Musa Mescidi yol güzergahında yer alan tarihi Osmanlı Evi, rölöve-restitüsyon ve restorasyon projeleri tamamlanma aşamasına gelindi. Osmanlı son dönemine ait Osmanlı mimarisinin en güzel örneklerinden biri olan tarihi yapı, tarihi kimliğiyle geleceğe taşınacak.
HOCA HAMAMI
Osmanlı mimarisine uygun olarak Hoca Hasan Bey tarafından 1634 yılında inşa edilen Hoca Hamamı’nda, restorasyona yönelik projeler tamamlanarak, uygulama aşamasına gelindi. Büyük oranda yıkılmış olan tarihi yapıya yönelik restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla, aslına uygun olarak Harput’a kazandırılmış olacak.
KALE HAMAMI
Artukoğulları dönemine ait Kale Hamamı’nda, restorasyona yönelik projeler tamamlanarak, uygulama aşamasına gelindi. Büyük oranda yıkılmış olan tarihi yapıya yönelik restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla, aslına uygun olarak restore edilecek. Tarihi yapı Harput Kent Müzesi olarak, şehre kazandırılacak.
ESEDİYE HAMAMI
13. Yüzyıl Artuklu dönemine ait Esediye Külliyesi bünyesindeki Esediye Hamamı restorasyon projesi tamamlanma aşamasına getirildi. Büyük oranda yıkılmış olan tarihi yapıya yönelik restorasyon çalışmalarının tamamlanmasıyla, aslına uygun olarak restore edilerek, turizme kazandırılacak.
HACI YUNUS BEY HAMAMI
Hacı Yunus Bey Hamamı, restorasyon, konservasyon ve çevre düzenleme çalışması projesi çizimi için kazı ve sondaj çalışmalarına 2018 yılında başlanacak.
KAYA MEZARLARI
Kale Hamamı üst kısmında yer alan MÖ 2000’li yıllara ait 5 Kaya Mezarlarına ilişkin de kazı ve proje çalışmalarına bu yıl başlanacak.
KIZIL KİLİSE RESTORASYON ÇALIŞMASI
Birinci dereceden arkeolojik sit alanı içinde yer alan Kızıl Kilise’de kazı ve sondaj çalışmaları tamamlanırken, rölöve-restitüsyon ve restorasyon proje çizimleri ise tamamlanma aşamasına geldi. Kilisede yapılan kazı çalışmalarında 2017 yılında kiliseye ait 165 yıllık kitabeye ulaşılmıştı.
SURPAGOP KİLİSESİ
SurpAgop Kilisesi rölöve-restitüsyon, restorasyon, konservasyon ve çevre düzenleme çalışması projesi çizimi için kazı ve sondaj çalışmalarına 2018 yılında başlanacak.
BUZLUK MAĞARASI
Jeomorfolojik özellikleri ve klimatolojik şartlardan dolayı kış aylarında sıcak, yaz aylarında ise üşütecek kadar serin olan Buzluk Mağarası’nın yeniden cazibesine kavuşması ve geleceğe taşınması amacıyla rekreasyon proje çizimi tamamlandı. Proje doğrultusunda Buzluk Mağarası Dört Mevsim Ekolojik Rapor hazırlıkları devam ediyor.
Buzluk Mağarası Rekreasyon Projesi, doğal sit alanı kapsamında bulunuyor ve Harput’un yaklaşık 5 km. kadar kuzeydoğusunda yer alıyor.
450 YILLIK TARİHİ MAHALLE YÜKSELİYOR
2017 yılında mülkiyeti Elazığ Belediyesi’ne ait 6 Bin metrekarelik alanda başlatılan arkeolojik kazı-sondaj çalışmalarında ulaşılan Osmanlı dönemine ait Cami Kebir Mahallesi’nde arkeolojik kazı çalışmaları devam ediyor.
Diyarbakır Koruma Bölge Kurulu tarafından gerekli izinlerin alınmasının ardından özel proje alanı olarak belirlenen alanda başlatılan kazı, sondaj ve hafriyat çalışmalarıyla tarihi mahalleye ait evlerin temellerine, bahçe duvarlarına, mahalle içindeki ara yol döşeme taşlarına ve duvarları süsleyen nişlere, Selçuklu ve Osmanlı dönemine ait sırlı ve sırsız seramiklerle, Osmanlı ve Cumhuriyetin ilk dönemlerine ait sikkeler ve duvar alçı süslerine ulaşıldı.
Farklı noktalarda yapılacak sondaj kazılarıyla mahallenin bütününe ulaşılarak, mevcut durum tespit edilecek. Tespit çalışmalarının ardından da asıl projeye geçilerek, tarihi mahallenin geçmiş dönemdeki yaşantısı ile yeniden ayağa kaldırılmasına yönelik çalışmalar adım adım hayata geçirilerek, mahalle geleneksel mimarisiyle yeniden fonksiyon kazanacak.
SOKAKLAR TARİHİ KİMLİĞİNE KAVUŞACAK
Öte yandan Elazığ Belediyesi ve İstanbul Teknik Üniversitesi işbirliğiyle Harput Mahallesi Sokak İyileştirme - Dış Cephe Mantolama ve Kentsel Tasarım Projesi hazırlık çalışmaları da devam ediyor. Proje ile birlikte çevre düzenleme ve yapılarda mantolama çalışmaları gerçekleştirilerek. Harput girişinden Dabakhane Mescidi’ne kadar olan alan, tarihi dokusuna kavuşturulacak. 2018 yılı içerisinde projeler tamamlanarak, uygulama çalışmalarına başlanacak.