Gözyaşları ve şok içinde THY’nin Genel Merkezi’ne koşan yolcu yakınlarının bir kısmı, daha sonra THY tarafından tahsis edilen uçakla Amsterdam’a götürüldü.
İSTANBUL / ANKARA - ‘Türk Hava Yolları’nın (THY) uçağının Amsterdam’da düştüğü’ haberinin televizyonlara ‘son dakika’ olarak düşmesinin hemen ardından büyük bir bilgi kirliliği yaşanmaya başlandı. Ankara ve İstanbul’da kriz merkezleri kuruldu. Ama kazanın ardından en yetkili ağızlardan art arda verilen çelişkili bilgiler, krizin ‘amatörce’ yöneltildiğini düşündürdü.
Uçakta yakınları bulunanlar yürekleri ağızlarında haber beklerken, hem Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım hem de THY’nin en yetkili ağızlarından “Kaza ucuz atlatıldı. Ölü yok” ‘müjde’sini duyup oh çektiler. Ama çok geçmeden kazada ölü sayısının önce bir, sonra beş ya da dokuz olduğuna dair haberlerle yıkıldılar. Ölü sayısı hakkında bilgi verenlerin arasında kurtulan yolcu ‘Mustafa bey’le konuşan Başbakan Recep Tayyip Erdoğan da vardı.
Ulaştırma Bakanı Yıldırım’ın ‘Ölü yok’ açıklaması TV ekranında yayımlanırken enkazın çevresinde üzerleri örtülü olarak hareketsiz yatan kurbanların görüntüleri dikkat çekti.
Kazadan saatler sonra ölenlerin ve yaralıların adları hâlâ netleşmezken çoğu hiçbir somut veriye dayanmayan kaza nedeni analizleri havada uçuşmaya başlamıştı bile.
Saat 12.30’dan itibaren görgü tanıkları, kazadan yaralı kurtulanlar televizyon kanallarına bağlanarak yaşadıkları hakkında bilgi vermeye başladı. Buna kazanın şoku içindeki yolcuların anlattıkları (hava koşulları, uçaktaki sarsıntılar) ve fotoğraflara bakan ‘uzman’lara kaza nedeni yorumları yaptırıldı. Anlatılanlar Amsterdam’da yaşanan ve ayrıntıları o dakikalarda bilinmeyen kazayı daha da karmaşık hale getirdi.
Pilot hem hatalı hem kahraman
Kimine göre kazanın meydana geldiği havaalanının bulunduğu bölgede hava şartları her zaman kötü olurdu ve kaza bu nedenle gerçekleşmiş olabilirdi. Bu nedenle ‘pilotaj hatası’ olabileceği belirtildi. Bu arada başka bir kanaldaysa uçağı bu haliyle tarlaya indiren pilotun ‘kahraman’ olduğu yorumu yapılıyordu.
Hollanda televizyonunun uçağın motorlarından birinin iniş sırasında düştüğü haberi yine heyecan yarattı. Bunun ‘ender rastlanan bir durum olduğu’ söylendiği sırada, bir uzman yayına bağlanıp, bunun ‘düşen bir uçak için olağan bir durum olduğunu’ söyledi.
Hollanda’nın NOS televizyonu, uçağın motorlarının inişe geçtiği sırada durmuş olabileceğini iddia etti. Haberde, motorların devre dışı kalmasından sonra pilotun uçağın kontrolünü kaybetmemek için çaba harcadığı, ancak uçağın çok hızlı olduğu kaydedildi.
‘Benzini bitti’
Hollanda basınına yansıyan bir başka iddiaya göreyse uçağın benzini bitmişti! İnternet sitelerine düşen kaynağı belirsiz iddiaya göreyse, uçağı eğitim pilotu indirmeye çalıştığı için kaza yaşanmıştı. Eğitimdeki pilot tarlaya doğru gidince, kaptan gazı açıp yükselmek istemiş ancak başarılı olamamıştı. (Radikal)
Başbakan: Mustafa bey bana dedi ki...
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, kaza haberini duyunca telefona sarılıp uçaktaki bir yolcuyu aradı. Esenboğa Havalimanı’nda gazetecilerin kazayla ilgili sorularını yanıtlayan Başbakan Erdoğan, ‘Mustafa bey’e göre ölü sayısının bir olduğunu açıkladı.
Erdoğan özetle şöyle konuştu:
“Şu ana kadar bana ulaşan bilgilere baktığımızda, gerek Ulaştırma Bakanım ile yaptığım görüşme, gerek dün (önceki gün) bizimle beraber olan ve Hollan-da’ya dönen Mustafa Bahçecioğlu bey ile yaptığım telefon görüşmesinde aldığım bilgiler. Mustafa beyin bana söylediği, üç ölü ama Binali beyin (Yıldırım) söylediği bir ölü. Zaten yolcu sayısı 127, yedisi personel olmak üzere 134 kişi bulunuyor. Sağ çıkarılanların dışında sıkışıp da henüz çıkarılamayanlar var.
Allah beterinden korusun. Ölen yolcuya rahmet diliyorum..”
Yolcu yakınları çelişkili bilgilerle ikinci kez mağdur edildi
Kazanın ardından yolcu yakınlarının çelişkili bilgilerle başı döndü:
Yolcu yakınlarının heyecanla beklediği bir soru, uzun süre yanıtını bulamadı. Kazada ölen var mıydı, yok muydu?
Saat 12.46’da Anadolu Ajansı, Ulaştırma Bakanı Binali Yıldırım’ın “Sevindirici olan, can kaybı olmadan bu kazanın atlatılmış olmasıdır” sözlerini duyurdu.
Ancak bu sırada televizyonlarda kaza yeri gösteriliyordu ve ceset arandığı bilgisi veriliyordu. Daha sonra Yıldırım’ın sözlerinin tamamı ajanslara düştü. Bakan Yıldırım, “Temennimiz can kaybı olmadan bu kazanın bu şekilde atlatılmış olmasıdır. Uçakta 135 yolcu, sekiz mürettebat var. Şu anda eldeki bilgiler bunlar. Tabii uçağın düşüş nedenleri kurulacak heyetin çalışmaları ile ortaya çıkacaktır” dedi. Ulaştırma Bakanı’nın ölü sayısı bir yana yolcu ve mürettebat sayısını yanlış bildiği ortaya çıktı.
Bakandan sonra THY Yönetim Kurulu Başkanı Candan Karlıtekin, THY Genel Müdürü Temel Kotil gazetecilerin karşısına çıktı ve onlar da kendilerine ulaşan bilgilere göre ‘kazada ölen olmadığını’ söyledi. Tam bu sırada Hollanda televizyonu beş ölü olduğunu duyurdu. Ölü sayısı uzun süre çelişkili şekilde devam etti. Ulaştırma Bakanlığı bu bilgi üzerine gazetecilere hastaneye kaldırılanlar arasında ölenlerin olabileceğini belirtirken, Hollanda’dan resmi açıklama geldi: Dokuz kişi öldü.
Ulaştırma Bakanlığı Müsteşar Yardımcısı Suat Hayri Aka da, kazadan bir saat sonra Ankara’da Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü önünde bekleyen gazetecilere bir açıklama yaptı. ‘Tekirdağ’ Schiphol Havalimanı’na son yaklaşma sırasında şimdilik bilinmeyen bir nedenle kaza yapmıştı. Uçakta biri bebek, 127 yolcu ve yedi kişilik mürettebat olmak üzere toplam 134 yolcu bulunuyordu. Uçak saat 11.50 civarında piste yaklaşık 500 metre kala toprak zemine sert bir iniş gerçekleştirmişti. Aka, açıklaması bittikten sonra, kendisine iletilen bir not üzerine de “Şimdi aldığım son bilgi; bütün yolcular tahliye edilmiştir, ölü yoktur” dedi. Aka, ilerleyen saatlerde ölü yok açıklamasını sürekli değiştirmek zorunda kaldı: ‘Yedi ölü, bir kısmı ağır 20 yaralı...’ ‘Büyük ihtimalle dokuz ölü...’
Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün internet sitesinde yer alan açıklamada, hastaneye kaldırılan
yaralılardan dokuzunun hayatını kaybettiği, ancak kimliklerinin henüz bilinmediği belirtildi.
‘Stajyer pilot ve yakıt bitti iddiaları abesle iştigal’
Kazanın nedeni konusunda yapılan yalan yanlış yorumlar üzerine Havayolu Pilotları Derneği açıklama yaptı. Dernek Başkanı Ali Ziya Yılmaz yaptığı basın toplantısında şunları söyledi:
“THY Hollanda Pilotlar Derneği ve ilgili otoritelerle temas edip son durumu öğrenmeye çalışıyoruz. Fakat olay çok sıcak. Televizyonları izliyoruz. İlgili ilgisiz peşin hükümlerle kaza hakkında yorum yapılıyor. Uçak olayları çok detaylı inceledikten sonra gerçekler ortaya çıkıyor. Binlerce sebep olabilir. Erken yorum yapmak bizim açımızdan abesle iştigaldir. Hiç ummadık bir olay vardır. Uçak inişe geçmiş hava durumu normal bir hava durumu; fakat olayın çok sıcak olması ve söyleyeceğimiz her şeyin insanları yanlış yönlendireceği düşüncesiyle bu konuda bir şey söylemek istemiyorum. Bu olaydaki kaptan arkadaşımız Türk Hava kuvvetleri kökenli 1976 mezunu Tahsin Arısan çok yakın tanıdığım bir arkadaşım ve bizim tabirimizle tayyarecilik konusunda çok aşırı titiz, çok bilgili ve temayüz etmiş bir arkadaşımız. Kendisi öğretmen pilot yaklaşık 15 bin saat civarında uçuşu olan bir arkadaşımız. Bu arkadaşımızın hatayla böyle bir kaza yapacağını düşünmek bile istemiyorum; çünkü Tahsin Arısan’a öyle bir şey yakıştıramıyorum. (...)”
Gazetecilerin ‘uçağı bir stajyerin kullandığı, yakıtın az olduğu’ yönündeki iddialar üzerine Yılmaz şunları söyledi:
“THY gibi ciddi bir kurumda böyle bir şey olmaz. Uluslararası kurallarda ‘Simülatörde uçtuktan sonra lisansı alan bir arkadaşım uçuş yapabilir’ denmesine rağmen THY bu konuda çok titiz, öğretmenle uçuruyor bu görevlileri. Uluslararası havacılık kurallarına göre uçağın yakıtının az olması da mümkün değil. Uçuş planına göre gittiği meydan-da yarım saat bekleyecek ilave yakıt, eğer o havaalanı kapatılırsa gideceği meydana kadar olan yakıt ve gittiği yedek meydanda ilave yarım saat bekleyecek yakıt yükleniyor uçaklara.”
'Kriz merkezi' de kriz geçirtti
THY uçağının iniş sırasında kaza yapmasının ardından en yetkili ağızların ölü ve yaralı sayıları hakkındaki çelişkili açıklamaları tepki çekti. Televizyonlarda mikrofonu kapan kaza analizi yaptı
Gözyaşları ve şok içinde THY’nin Genel Merkezi’ne koşan yolcu yakınlarının bir kısmı, daha sonra THY tarafından tahsis edilen uçakla Amsterdam’a götürüldü.