Healthline'daki uzmanlar tarafından Greatist için düzenlendi. Daha fazla oku
Ülseratif kolit (UC), kalın bağırsakları (yani kolon) ve rektumun iç astarını etkileyen kronik, yaşam boyu süren bir durumdur.
Bağışıklık sisteminizin bağırsaklarınıza saldırdığı, alt sindirim sisteminizde iltihaplanma, yara ve ülserlere neden olduğu bir tür bağırsak hastalığı (IBD).
UC ile ilgileniyorsanız, yalnız olmadığınızı ve birçok tedavi seçeneğinin bulunduğunu bilin.
UC belirtileri
UC'nin belirti ve semptomları, iltihabın ne kadar şiddetli olduğuna ve bağırsaklarınızda nerede olduğuna bağlı olarak değişir.
Onlar içerir:
- ishal, bazen kan veya irin ile
- karın ağrısı ve kramp
- rektal ağrı
- gevşek ve acil barsak hareketleri
- bağırsaklarınızı rahatlatamamak
- kilo kaybı
- yorgunluk
- mide bulantısı
- ateş
- anemi
- Çocuklarda gecikmiş büyüme ve gelişme
Nedenler
UC'nin nedenleri hala biraz gizemli. Diyet ve stres, neden olmasa da durumu kötüleştirebilir. Kalıtım bazen bir faktördür, ancak UC'li kişilerin çoğunun aile öyküsü yoktur.
Bir bağışıklık sistemi arızası suçlu olabilir, çünkü UC genellikle bağışıklık sistemi bakterilerle ya da bir virüsle savaşmaya çalıştığında ortaya çıkar ve bunun yerine sindirim sistemine saldırır.
İyi haber şu ki ...
UC'nin kendisi hayatı tehdit edici değildir. UC'nin tedavisi olmasa da, tedavi semptomları büyük ölçüde azaltabilir. Aylar ve hatta yıllarca remisyon mümkündür. Durumu olan çoğu insan tam bir yaşam süresi bekleyebilir.
Nadir durumlarda ve uygun tedavi olmadan, UC sorun yaratabilecek ciddi komplikasyonlara neden olabilir.
UC ölümcül olabilir mi?
2003 tarihli bir Danimarka çalışmasına göre, bazı ÜK komplikasyonları yaşam beklentisini etkileyebilir, ancak sonuçlar tanı sırasındaki UC'nin ciddiyeti ve yaşına göre değişmektedir.
Şiddetli ÜK'li 50 yaş üstü çalışma katılımcıları, tanıdan sonraki ilk 2 yıl içinde mortalite oranlarında artış gösterdi. Bu genellikle ameliyat veya komorbiditelerden sonraki komplikasyonlardan kaynaklanıyordu (aynı anda birden fazla kronik rahatsızlığa sahipti).
Bununla birlikte, 2016'daki bir çalışma, tedavideki gelişmeler nedeniyle, ÜK'li kişilerin onsuz olanlar kadar yaşayabileceklerini beklediklerini ortaya koymuştur.
Yalnızca Steroid ilaçlar, akut şiddetli kolitli kişilerde (durumu olan kişilerin yaklaşık yüzde 25'ini etkileyen ciddi bir komplikasyon) ölüm oranını yüzde 30 ila 60 ila yüzde 1 ila 2,9 oranında düşürdü. (Bu çok büyük!)
Tedavi edilmemiş UC
UC, kendi başına daha iyi olamayacak ilerici bir durumdur. Tedavi olmadan, semptomlar genellikle daha da kötüleşir ve kolon boyunca iltihaplanmanın artmasına neden olur.
Her alevlenme vücudunuza daha fazla zarar verir ve orada ne kadar fazla hasar görürse, tedavisi o kadar zor olur.
Tedavi edilmeyen UC neden olabilir:
- ateş
- kilo kaybı
- beslenme yetersizlikleri
- hızlı kalp atımı
- iştah kaybı
- karın şişmesi
- yorgunluk
- anemi
- rektal kanama
- kolon kanseri riskinde artış
- delikli bağırsak (bağırsak duvarında bir delik)
UC ayrıca aşağıdaki gibi fiziksel ve zihinsel sağlık komplikasyonlarına da neden olabilir:
- göz iltihabı
- böbrekler ve karaciğer ile ilgili sorunlar
- kemik kaybı
- cilt sorunları
- depresyon
- stres veya kaygı
- artrit
Tedavi edilmemiş UC'li çocuklar bodur büyüme ve genel gelişim sorunları yaşayabilir.
Tedavinin önemi ve buna bağlı kalmak
UC'nin tek tedavisi kolonunuzun cerrahi olarak alınmasıdır. Ancak uygun diyet ve ilaç tedavisi semptomları hafifletmeye ve durumun ilerlemesini yavaşlatmaya yardımcı olabilir.
UC için reçete edilen ilaçlar bağırsaktaki iltihaplanmayı azaltabilir ve başarılı olursa uzun remisyon dönemlerine neden olabilir.
Hatırlamak:
Tedaviye ne kadar erken başlarsanız, o kadar etkili olur - yani erteleme!
Yardımcı olacak bir tedavi planı bulduğunuzda, buna bağlı kalın. 2014 çalışmalarında yapılan bir inceleme, UC remisyonundaki kişilerin tedavi planlarına sadık kaldıklarını, alevlenmelerini yüzde 40 oranında azalttığını buldu! Beş kat daha fazla nüksetme riski olmayanlar.
Şaşırtıcı olmayan bir şekilde, UC'niz ne kadar şiddetli olursa, komplikasyonları önlemek için mümkün olduğunca çabuk tedavi aramak o kadar önemlidir.
Kalın bağırsaklarınızdaki uzun süreli iltihaplanma, kolonik displaziye, kolorektal kansere ve istemediğiniz diğer koşulların bir kısmına neden olabilir.
Hayatı tehdit eden komplikasyonlar
UC genellikle hayatı tehdit edici olmasa da, bazı komplikasyonları tehlikeli olabilir.
Olası komplikasyonlar şunlardır:
- bağırsak kanaması
- kanın pıhtılaşması
- kolorektal kanser
- primer sklerozan kolanjit
- gastrointestinal perforasyon (bağırsağınızda bir delik veya yırtılma)
- toksik megacolon
- osteoporoz (steroid kullanımının bir sonucu olarak)
Toksik megacolon
Toksik megacolon, UC'nin en ciddi komplikasyonudur. Kalın bağırsağınızın şişmesini ve bu da kolonunuzda gazın sıkışmasına neden olur. Bu sonuçta kolonunuzun patlamasına ve vücudunuza tehlikeli bakterilerin yayılmasına neden olabilir.
Toksik megacolon, ölüm oranları yüzde 19 ila 45 arasında değişen, ÜK'li kişilerin yüzde 10'unu etkiler. Kolon patlarsa ve hemen tedavi edilmezse ölüm oranları en yüksektir.
Belirtiler
Toksik megacolonun semptomlarından bazıları şunlardır:
- karın ağrısı
- mide şişmesi
- sık ishal
- kanlı ishal
- hızlı kalp atımı
- ateş
- kurutma
Acil tıbbi yardım olmadan, toksik megacolon ölümcül olabilir. Komplikasyonlar şunları içerir:
- bağırsağın delinmesi (bir delik veya yırtılma)
- kanama ve kan kaybı
- kan zehirlenmesi
- şok (kan organlarınıza ve diğer dokularınıza akmayı bıraktığında)
Şok belirtileri şunlardır:
- zayıf nabız
- irileşmiş gözbebekleri
- karışık zihinsel durum
- rutubetli cilt
- sığ / hızlı solunum
Tedavi
Toksik megacolon tedavileri şunları içerir:
- Enflamasyonu azaltmak ve enfeksiyonu tedavi etmek veya önlemek için kullanılan ilaçlar
- bağırsaklarınızı gevşetmek ve kolonunuzdaki fazla gazı çıkarmak için bağırsak desteği ve dekompresyon
- dehidratasyon ve düşük kan basıncını tedavi etmek için intravenöz (IV) sıvılar ve elektrolitler
- kalın bağırsağınızın bir kısmını veya tamamını kaldırmak için ameliyat
Toksik megacolon tedavisi alıyorsanız, doktorunuza aldığınız ilaçları anlattığınızdan emin olun.
Bazı ilaçlar aşağıdakiler dahil olmak üzere durumu kötüleştirebilir:
- opioidler
- steroid olmayan antienflamatuar ilaçlar (NSAID'ler)
- ishal önleyici ilaçlar
- antidepresanlar
- antikolinerjik ilaçlar
Kolonun perforasyonu
Kalıcı ülserler ve bağırsak iltihabı, kolonunuzun iç kısmını zayıflatabilir ve sonunda deliklere veya yırtılmalara yol açabilir.
Bu olduğunda, bakteriler ve kalın bağırsaklarınızda etrafta dolaşan her şey midenize sızarak, mide içine sızabilir ve “mide astarı için süslü bir kelime - peritonun aşırı iltihaplanmasına neden olur (buna peritonit denir).
Peritonit, midenizin sepsis veya kan zehirlenmesine neden olabilecek sıvıyla dolmasına neden olabilir. Sepsis vakaların yaklaşık yüzde 30'unda ölümcüldür, yani Gerçekten mi Herhangi bir belirti görürseniz belirtilerinizi izlemek ve tıbbi yardım istemek için önemlidir.
Belirtiler
Peritonit ve sepsiyi önlemek için, kolon perforasyonunun semptomlarını bilmek çok önemlidir. Onlar içerir:
- mide bulantısı
- kusma
- şiddetli mide ağrısı
- titreme
- ateş
Tedavi
Kolonunuzdaki bir yırtığın her zaman tıbbi bir acil durum olduğu düşünülür ve ameliyat gerekir. Ameliyattan sonra doktorunuz büyük olasılıkla size enfeksiyon tedavisi ve önlenmesi için oral ve / veya intravenöz antibiyotikler verecektir.
Ayrıca doktorunuzun sizi göndermesini bekleyebilirsiniz:
- Röntgen ışınları
- BT taraması
- enfeksiyon ve kan kaybı belirtilerini kontrol etmek için kan testleri
Bazı durumlarda, bir cerrah kollektifinizin içindekilerin karnınızdaki stoma adı verilen bir delikten bir torbaya boşalmasını sağlayan kolostomi veya ileostomi yapmalıdır.
Bazı kolostomiler, bağırsaklarınız iyileştikten sonra ikinci bir ameliyatla tersine çevrilebilir. Ancak bazı insanlar için kolostomi kalıcıdır.
Kolorektal kanser
Crohn's ve Colitis Foundation'a göre, UC'li kişilerin yüzde 5 ila 8'i, UC'siz kişilerin yüzde 3 ila 6'sı ile karşılaştırıldığında, tanılarının 20 yıl içinde kolorektal kanser alır.
Her zaman olduğu gibi, sağlığınız söz konusu olduğunda proaktif olun. Kolorektal kanser erken teşhis edilirse tedavi edilebilir, ancak tedavi edilmezse ve yayılırsa ölümcül olabilir.
Şiddetli ÜK olan insanlar (bu durum 8 ila 10 yıl arasında olan kişiler) ve ÜK için tedavi görmemiş olanlar kolorektal kanser geliştirme riski daha yüksektir. Bu kısmen, prekanserer polip ya da displazi gelişme riskleri nedeniyledir.
Kolorektal kanser önlemler
Crohn's ve Colitis Foundation, kolorektal kanser riskinizi azaltmak için bu önleyici önlemleri almanızı önerir:
- Kendinizi daha iyi hissediyor olsanız bile, daima önerilen ilaçlarınızı alın.
- Ailenizde kolorektal kanser olup olmadığını doktorunuza söyleyin.
- Her 1-2 yılda bir kolonoskopi yapın.
- Yılda en az bir kez bir gastroenterolog görün.
- Düzenli kontroller sırasında semptomları ve endişeleri tartışın.
- Sağlıklı ve az yağlı bir diyet uygulayın.
- Düzenli egzersiz.
- Kırmızı etten (sığır eti, domuz eti, kuzu veya karaciğer) ve işlenmiş etlerden (sosisli sandviçler ve soğuk etler gibi) kaçının.
- Alkol tüketimini sınırlayın.
- Sigara içme
Belirtiler
Kolorektal kanserli kişilerde bu belirtilerden bazıları olabilir:
- birkaç günden fazla süren ishal veya kabızlık
- parlak kırmızı kan rektumdan kanama
- # 2'ye gitme zorunluluğu hissi (ve sonradan daha iyi hissetmemek)
- karanlık tabureler
- karın ağrısı
- karın krampları
- kasıtsız kilo kaybı
- zayıflık
- yorgunluk
Kanın pıhtılaşması
IBD'li (irritabl bağırsak hastalığı) insanlar diğer tromboz veya kan pıhtılaşması hastalarından daha yüksek risk taşır.
Kan pıhtısı bir damarı tıkadığında (genellikle bacağınızda veya kolunuzda), derin damar trombozu (DVT) denir. En kötü senaryolarda, bu pıhtığın bir kısmı akciğerlerinize gidebilir, bu da pulmoner emboli adı verilen potansiyel olarak ölümcül bir komplikasyona neden olabilir.
2015 çalışmalarına göre IBD'li kişilerin, tromboz gelişme olasılığı IBD'siz olanlara göre üç kat daha fazladır.
Doktorlar IBD'nin neden tromboz riskini arttırdığından emin olmasa da, kronik inflamasyonun kanınızın kalınlaşmasına neden olacak kimyasal bir reaksiyonu tetiklemesi ve pıhtılaşma olasılığını arttırması mümkündür.
Araştırma, aşağıdaki faktörlerin İBH olan kişilerde kan pıhtılaşması riskini arttırdığını göstermiştir:
- cerrahlık
- oral kontraseptifler
- hormon replasman tedavisi (HRT)
- steroid tedavisi
- uzun süreli hareketsizlik
- vitamin eksiklikleri
- kurutma
- hiperhomosisteinemi
- santral venöz kateterler
- Sigara içiyor
Belirtiler
DVT'nin belirtileri şunlardır:
- kırmızı veya mavi cilt renk değişikliği
- ekstremite hassasiyeti
- uzuv şişmesi
- dokunmak için sıcak bir uzuv
Pulmoner emboli belirtileri şunlardır:
- kanlı mukuslu bir öksürük
- ani nefes darlığı
- hızlı kalp atış hızı
- derin nefes alma ile kötüleşen keskin veya bıçaklayan göğüs ağrısı
Bu semptomlardan herhangi birine sahipseniz hemen tıbbi yardım alın.
Primer sklerozan kolanjit
Primer sklerozan kolanjit (PSC), safra kanallarınızı etkileyen, genellikle iltihaplanma ve hasara neden olan bir durumdur.
Safra kanalları, sindirim sıvısını safrandan karaciğerinizden ince bağırsağınıza kadar taşır, ancak PSC safra kanallarınızda iltihaplanma ve skarlaşarak, sertleşmesine ve daralmasına neden olur. Bu yavaş yavaş karaciğerinize ciddi zarar verebilir.
PSC genellikle sadece bağırsak hastalıkları şiddetli olduğunda gerçekleşir. Kronik ve yavaş başlıyor, ancak ölümcül olabilecek komplikasyon riskinizi artırabilir.
Belirtiler
PSC belirtileri genellikle şunları içerir:
- sarılık (gözleriniz ve cildiniz sarardığında)
- depresyon
- yoğun kaşıntı (özellikle ayak tabanlarında veya avuç içi ayaklarınızda)
- titreme
- yorgunluk
- ateş
PSC ilerledikçe, aşağıdakiler de dahil olmak üzere, yoğun karaciğer hastalığı semptomları yaşayabilirsiniz:
- karın ağrısı
- kusma kan
- solunum güçlüğü
- karışıklık
- anemi
- kişilik veya ruh hali değişiklikleri
- Konsantrasyon zorluğu
- uyku düzenindeki değişiklikler
- unutkanlık
- nöbetler
- siyah tabureler
- fıtıklar
- konuşma bozukluğu
- yavaş hareket
Bu belirtilerden herhangi birine sahipseniz hemen tıbbi yardım alın.
Tedavi
Şimdi bunu, bağırsak komplikasyonlarının daha az rahatlatıcı bir ansiklopedisi ile başardık, derin bir nefes alalım ve odağımızı onlardan kaçınmanıza yardımcı olabilecek tüm tedavilere yönlendiriyoruz.
UC semptomlarını hafifletmek ve remisyonu sürdürmenize yardımcı olmak için birçok tedavi seçeneği mevcuttur.
Sizin için en iyi tedavi UC'nizin ne kadar gelişmiş olduğuna ve bağırsaklarınızdaki konumuna bağlı olacaktır.
Tıbbi tedaviler
- Aminosalisilatlar Hafif ve orta şiddette semptomları olan kişilerde iltihabı kontrol altına alabilir. Genellikle UC tedavisi için ilk adımdır.
- Antidiarreal ilaçlar genellikle kısa vadede ishali kesmek veya azaltmak için kullanilir. Onları dikkatli kullanın - ve asla doktorunuza sormadan.
- Antibiyotikler Eğer tedavi edilmemiş UC, enfekte apselere veya ülserlere neden olmuşsa gerekli olabilir.
- Kortikosteroidler remisyona neden olmak veya ciddi semptomları hafifletmek için genellikle kısa süreli reçete verilir
- Biyolojik bağışıklık sisteminizin belirli bölümlerini etkileyen antikorlardır. Doktorlar genellikle yalnızca diğer tedavi yöntemleri başarılı olmazsa biyolojiye yönelirler.
- Diyet takviyeleri anemi gibi beslenme eksikliklerine yardımcı olabilir.
- immunomodulators Bağışıklık sisteminizi baskılayarak bağırsak iltihabını azaltmaya yardımcı olur. Bir aminosalisilat tedavisi başarısız olursa kullanılabilir, ancak çok riskli olabilirler.
- Bir doktor tavsiye edebilir cerrahlık UC'niz şiddetli ise veya tedavisi zorsa. Bu, kalın bağırsağınızın bir kısmını veya tamamını çıkarmak anlamına gelebilir.
Klinik denemeler
Mayo Clinic, UC'yi yönetme yöntemlerini araştırmak için halen devam etmekte olan birkaç klinik çalışmayı listeler. Denemeler, yeni ilaçlardan, hiperbarik oksijen kullanımı gibi yenilikçi tedavilere kadar uzanmaktadır.
Yaşam tarzı ve diyet değişiklikleri
Bazı yaşam tarzı ve yiyecek seçimlerinin ayarlanması, UC semptomlarınızı yönetmenize de yardımcı olabilir. Araştırmalar, bol miktarda sebze içeren az yağlı beslenmenin, kötüleşen UC riskini azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermektedir.
Belirtilerinize yardımcı olabilecek diğer yaşam tarzı kesmeleri:
- küçük, sık öğün yemek
- çok fazla sıvı içmek (soda gibi gazlı içeceklerden kaçınmak)
- Yüksek oranda şişman ve lifli yiyecekleri sınırlandırmak, özellikle alevlenmelerle uğraşıyorsanız
- Yemek yedikten sonra nasıl hissettiğinizi izlemek için bir yiyecek günlüğü tutmak ve belirli yiyeceklerin alevlenmeye neden olup olmadığını görmek
Tl; Dr.
Ülseratif kolit, zaman içinde yoğunluğu değişebilen, ömür boyu süren, kronik bir durumdur.
Tedavisi yoktur (bağırsağınızı ameliyattan çıkarmak dışında), ancak birçok tedavi ve yaşam tarzı değişikliği semptomları hafifletmenize ve remisyonu sürdürmenize yardımcı olabilir.
UC'nin kendisi hayatı tehdit edici değildir, ancak olan komplikasyonlara yol açabilir. Eğer tedavi edilmezse, vücudunuz üzerinde ele alınması giderek zorlaşan yıkıcı etkiler yapabilir.
Bu yüzden bir doktora görünmek, ne arayacağınızı bilmek ve tedavinize proaktif olmak çok önemlidir.