2.19: Kohezyon
Kohezyon, su molekülleri gibi aynı türdeki moleküller arasındaki çekimdir. Bir su molekülünün kısmen yüklü negatif oksijeni, hidrojen bağı yoluyla ikinci bir su molekülünün kısmen yüklü pozitif hidrojenine bağlanır. Her su molekülü, diğer su molekülleri ile dörde kadar hidrojen bağı oluşturabilir.
Bir yüzeyde, birden fazla su molekülü kohezyon yoluyla bir araya geldiğinde bir damlacık oluşur. Su tipik olarak yüzeye yayılmaz. Bunun nedeni, su moleküllerinin, yüzeyi veya çevreleyen havayı oluşturan moleküllerden daha çok birbirlerine çekilmesidir.
Yüzey gerilimi kohezyondan kaynaklanır. Suda koşanlar olarak da bilinen havuz patencileri, bu fenomeni suda yürümek için kullanan böceklerdir. Yüzey gerilimi, su ve hava (yani su yüzeyi) arasındaki ara yüzde meydana gelir. Yine su molekülleri, havadaki moleküllerden daha çok birbirlerine çekilirler. Böylece yüzeydeki su molekülleri, yanlarındaki ve altındaki komşu su molekülleri ile bağlar oluşturur. Yüzeydeki su molekülleri diğer taraflardaki (hava tarafındaki) diğer su molekülleri ile bağ kuramadıkları için komşu su molekülleri ile daha güçlü bağlar oluştururlar. Güçlü bir şekilde bağlanan moleküller, su moleküllerinin küresel damlacıklarını oluşturan sıkıştırılmış bir yüzey alanına sahiptir. Suyun yüksek yüzey gerilimi ve havuz patencisinin bacaklarının suya batmama özelliği, böceğin su yüzeyinde kalmasını sağlar.
Civa, kolayca görülebilen başka bir kohezif moleküldür. Bir cam kapta cıva, cıva molekülleri arasındaki kohezif kuvvetler, cıva ile cam arasındaki adezif kuvvetlerden daha güçlü olduğu için cama yayılmaz veya ıslatmaz. Su, oldukça yapışkan olmasına rağmen, aynı zamanda silikaya karşı bir afiniteye sahiptir. Böylece su, cam bir kabın dibinde eşit olarak dağılır.