Ayşe Hür'ün yazısı
Son aylarda daha da arttı ama yıllardır Türkiye’deki hukuk sisteminin ‘tefessüh ettiğini’ (kokuştuğunu) gösteren bir dizi olay yaşıyoruz.
Aslında bu ülkenin kuruluşundan beri devletin yüce menfaatleri söz konusu olduğunda hukuk dışına çıkmak meşru görüldü. Bu hafta, Cumhuriyet döneminin en ‘hukuk dışı’ uygulamalarından biri olan ‘İstiklal Mahkemeleri Kanunu’ ve bu kanunun uygulamalarına bir göz atacağız. Bu mahkemeler günümüzün ‘çift başlı yargı’ sorununun da kaynağına işaret ediyor.
115 milletvekilinin katılımıyla en yaşlı üye Sinop Milletvekili Şerif Bey’in başkanlığında 23 Nisan 1920’de Ankara’da açılan Büyük Millet Meclisi’nin ilk işlerinden ülkenin pek çok yerinde çıkan ayaklanmaları ve asker kaçaklarını engellemek 29 Nisan’da Hıyanet-i Vataniye Kanunu’nu çıkarmak olmuştu. Kanunun çıkarılmasından sonraki dört aylık dönemde, düzenin sağlanamaması üzerine, 1793’te, Fransa’da kurulan olağanüstü yetkilere sahip ‘İstiklal Mahkemesi’nden esinlenilerek ‘İstiklal Mahkemeleri’ kuruldu. Mahkemelere en büyük muhalefet, resmi tarih tarafından ‘İkinci Grup’ diye adlandırılacak olan muhalif grubun lideri Erzurum mebusu Hüseyin Avni (Ulaş) Bey’den geldi.
‘Sebilürreşadçı’ Eşref Edip Bey’in İstiklal Mahkemelerindeki anıları
“Heybeli 1925 Mayıs ayı... Heybeli Ada’ya yeni göç etmişiz. Bir sabah vapura yetişmek üzere Denizcilik Okulu’nun yanından hızla iniyorum. Sokağın karşısındaki polis karakolunda bir kaynaşma dikkatimi çekti. Yürüdüm. Bir polis bana doğru gelmeye başladı. Karşılaştığımızda, biraz karakola kadar gelmemi söyledi. Karakolda komiser ayakta geziniyordu. Biraz heyecanlı idi. Alınan emir üzerine tevkif edildiğimi tebliğ etti. Böyle bir şey beklemediğim halde hiçbir telaş göstermedim. İçime korku da gelmedi. Korkacak ne var? Yarası olan gocunur...”
Cebeci’deki karanlık günler
‘Yarası olmadığı için gocunacak şeyi olmadığını’ düşünen bu kişi ünlü İslamcı dergi Sebilürreşad’ın sahibi Eşref Edip [Fergan] idi. Eşref Edip, polis nezaretinde Pendik yoluyla, o günlerde polis merkezinin bulunduğu Babıâli karşısındaki Danıştay binasına giderken, düşünüyordu: “Acaba neden gözaltına alınmıştı. Şeyh Said İsyanı ile bir ilişkisi yoktu ancak geçen günlerde Masonluk hakkında bir kaç yazı yayımlamışlardı. Acaba o mu infiale sebep olmuştu” sorularına cevap alamadan kendisini Ankara’ya giden trende buldu. Trenden inince doğru İstiklal Mahkemesi’ne, ardından da Cebeci’deki Tevkifhane’ye gittiler. Kendisini çırılçıplak bir odaya koyup üstüne kilit vurdular. Bir hafta yemek getiren erden başka kimse uğramadı yanına. Geceler boyunca tahta ile demirin karşılaşmasından doğan korkunç sesleri ve yankılarını dinledi. Ardından betonu yeni dökülmüş rutubetli ve yine çıplak bir başka hücreye nakledildi. Moralini yüksek tutmaya çalışıyordu. Böylece günler, haftalar ve aylar geçti. Demir kapılar, demir pencereler, soğuk taş duvarlar, rutubetli beton tavanlar, ölü kafatasları, insan kemikleri ile dolu karar topraklar, süngülü bekçiler. Kara ruhtu gardiyanlar, akrepler, çıyanlar... Sağda solda feryatlar, iniltiler... İdama götürülenlerin ağlayışları, haykırışları. Zihnini giderek ümitsizlik, üzüntü ve endişe kaplıyordu. Suçu neydi bir öğrenebilseydi...
Unutulan yazar
Aylar sonra bir gün Mahkeme Reisi Kılıç Ali, tevkifhaneyi kontrole geldi. Eşref Edip’in hücresini ziyaret ettiğinde “Aaaa! Sen burada mısın?” dedi. “Bizi unuttunuz galiba!,” diye yanıtladı Eşref Edip, “artık bu kadar cefa yeter. Rica ederim, çağırın da, ne soracaksanız sorunuz.” “Merak etme, birkaç güne kadar çağıracağız. Seni Şark’tan istiyorlar.”
“Seni Şarktan istiyorlar” ne demek? diye düşündü Eşref Edip. Bunu daha sonra öğrenecekti. Şeyh Sait, idam yerine Edirne’de sürgün cezası verileceği vaadiyle kendisini isyana götüren nedenlerin başında TpCF’nin programı ve İstanbul basınının, özellikle de Sebilürreşad’ın hükümet aleyhine yaptığı yayınların geldiğini söylemişti. Şeyh Said’i ikna eden Ali Saip Bey’in kafasındaki plan, muhalif gazetecilerle Şeyh Said’i duruşmada karşılıklı çarpıştırmak ve böylece her iki tarafı da birbirinin silahı ile vurmaktı. Ancak siyasi durumun nezaketi yüzünden, Ankara bekleyememiş ve Şeyh Said ve 46 adamını acilen asmak zorunda kalmıştı. Hikâyenin gerisini Eşref Edip’in son derece ilginç hatıratından okuyabilirsiniz.
Taraf
- Mardin'de terör saldırısı: 3 şehit, 14 yaralı
- Kut'ül Amare Kahramınına Dua
- Gaziantep'te terör saldırısı: 1 şehit, 13 yaralı
- STK’lardan Meclis Başkanı Kahraman’a destek
- 1 Mayıs ve Said Nursi'nin işçilere verdiği taktikler
- Arap Birliği, Halep için toplanıyor
- Fransa'da statta ibadet eden Müslüman futbolcular ceza alıyor
- Taksim'de 'Halep' protestosu
- 2016 ÖSYM sınav takvimine göre kalan sınavlar
- Laiklik tüzüğü uyarınca ibadet eden futbolculara ceza verildi
- PKK kurşunundan cep telefonu korudu
- 4A Hizmet dökümü alma ve SGK Prim günü sorgulama (T.C. No ile)
- Bombayı otobüsle getirmiş.
- Peygamber sevgisini yaşadılar
- Halep'i yok etmek için anlaşmışlar
Eşref Edip ve İstiklal Mahkemeleri
Ayşe Hür'ün yazısı
- Resmi tarihimizi yıllarca İngilizlerin istediği gibi düzenledik
- İki bin çocuk cemaatle namaz kıldı
- Eşref Edip ile Necip Fazıl’ın Said Nursi algısında fark var!
- Said Nursi'nin kardeşlik mesajları TBMM'den yankılandı
- Risale-i Nur standında Kur'an okuyan satanist!
- Hırvat Cumhurbaşkanına 'Esselamu aleykum' dedirten gelişme
- Kur'an-ı Kerim'de adı geçen meyveler ve faydaları
- İki bin çocuk cemaatle namaz kıldı
- Teknoloji ve İnternet bağımlılığını eleştiren 9 fotoğraf
- Risale-i Nur Arjantin Buenos Aires kitap fuarında
- Eyüp Otman, Bediüzzaman Hazretlerini şiirle anlattı
- Said Nursi'nin talebeleri Zübeyir Gündüzalp Ağabeyi Anlatıyor
- Geçmişten Günümüze Bediüzzaman
- Togoluların şikayeti: Risale-i Nur niye geç geldi?
- Arap Birliği, Halep için toplanıyorArap Birliği, Halep'teki saldırıları görüşmek üzere çarşamba günü olağanüstü toplanacak.
- Fransa'da statta ibadet eden Müslüman futbolcular ceza alıyorNice Belediye Başkanı Estrosi, statta ibadet eden Müslüman futbolcuların görev yaptığı takımların devlet yardımının engellenebileceğini bildirdi
- Laiklik tüzüğü uyarınca ibadet eden futbolculara ceza verildiFutbol yetkililerinin uyguladıkları "laiklik tüzüğü" doğrultusunda futbolcular statta ibadet ettikleri gerekçesiyle ceza aldı
- ABD eğitiminde zengin-fakir ayrımıZengin ailelere mensup çocukların aldığı eğitim ile yoksul aile çocuklarına verilen eğitim arasında ortalama 4 eğitim yılı fark var
- Obeziteyle mücadeleye beslenerek başlayınBeslenme ve Diyet Uzmanı Fatma Baysal, obeziteyi doğru ve dengeli beslenmeyle yenmenin mümkün olduğunu söyledi.
- Türkiye o alanda dünyanın en iyileri arasındaEuromicro 2016 Kongresinde konuşan Prof. Dr. Türker Özkan açıkladı.
- Proteinin azı karar, çoğu zararSağlıklı beslenme ve diyet söz konusu olduğunda proteinlerden bahsetmemek mümkün değildir.
- Masa başı çalışanlara 6 dakika egzersiz arasıİzmir Sağlık Müdürlüğü, masa başı iş yapan personelin sağlık sorunları yaşamaması için bilgisayar programı aracılığıyla çalışanlarına her gün 6 dakika zorunlu egzersiz yaptırıyor.
- Samsung Galaxy Note 6'nın özellikleri belli olduiPhone ile kıyasıya bir mücadeleye gireceği tahmin edilen Samsung'un en son kozu Galaxy Note 6'nın özellikleri ortaya çıktı.
- Büyük fizik deneyine kuş engel olduBüyük Hadron Çarpıştırıcısı, bir gelinciğin neden olduğu kısa devre üzerine devre dışı kaldı
- BlackBerry'nin sıradaki iki telefonu sızdı!BlackBerry'nn yeni Android'li cepleri, herkesi şaşırtan bir logoyla birlikte internette göründü!
- İşte Mars'tan gelen son görüntüler (Video)NASA Mars’taki robotu Curiosity Rover’ın çektiği 360 derecelik görüntüleri paylaştı. Görüntüler Mars’ın Naukluf Platosu’nda çekildi