İnsanlık en önemli devrimi tarım devrimi olmuştur. Hayatlarını avcı toplayıcı ve göçebe yaşayan insanlığın hayatı tamamen değişmiştir. Devrim; yaşam tarzı, nüfus, insan kültürlerinde köklü değişiklikler yaşandı. Tarım devrimi ile yerleşik hayata geçen insanlık erken uygarlığa geçmiş oldu. Orta Doğu’da ”bereketli hilal” olarak adlandırılan bölgede ilk tohumlar atıldı. Uygarlıklar ve şehirler tamamen değişim geçirdi.
Neolitik Çağ:
Neolitik çağ, son buzul çağ dönemine denk gelir. Son Buzul Çağ’a avcı-toplayıcı olarak girdi. Buzul Çağ’ın son dönemlerinde yükselen ısıyla birlikte sulak alanlar çoğaldı. MÖ 12.700 ve 10.800 arasında hızla yükselen ısı denizler küresel ölçekte yükseldi, yağmurlar arttı, akarsu ve göller oluşmaya başladı. Bu nedenle çayırlar, ormanlar ve tarıma elverişli bölgeler oluşmaya başladı. İnsanlar evcilleştirdikleri bitkileri ekerek süreci başlatmış oldular. Bu süreç MÖ 10.000 yıllarında ”bereketli hilal” bölgesinde Orta Doğu’da gerçekleşti. vustralyalı arkeolog V. Gordon Childe, 1935 yılında insanların bitki yetiştirmeye, yiyecek için hayvan yetiştirmeye ve kalıcı yerleşimler oluşturmaya başladıkları ve radikal değişimleri tanımlamak adına ”Neolitik Dönem” adı verildi.
İlk Tarımsal Faliyetler: MÖ 10.000-7000
Tarım faaliyetleri ilk başladığı dönemden itibaren yavaş ve birbirini takip eden süreçler doğurdu. Sürecin ilk başlandığı tarih Dünya’da MÖ 10.000 yıllarında gerçekleştiği tahmin edilmekte. Malezya ve Orta Doğu’da bazı bölgelerde kanıtlar bulunmuştur. İnsanlar ilk tarım faaliyetlerine başladığı dönemlerde yerleşik hayata geçmemiş, avcı-toplayıcılığı belli bir süre devam ettiği düşünülüyor. İnsanlığın önce küçük bahçelere daha sonra büyük tarlalara geçmiştir. Bu süreç binlerce yıl sürmüştür. İlk tarla oluşumlarına arpa ve buğday ekildi. Daha sonraları mercimek, nohut ve bezelye gibi ürünler evcilleştirildi. Orta Doğu’da buğday ve arpa ürünleri ekilirken, Çin ve Asya bölgesinde pirinç ekilmeye başlanmıştı. Çin’de pirince ait kalıntılar MÖ 7000 yıllarında ekilmeye başlandığını gösteriyor. Yine mısır ve kabak MÖ 10.000 yıllarında ekilmeye başlandı.
MÖ 9000-3000 Yılları:
Bu dönemde buzul çağ sona ermiş ve Dünyanın ısınmasıyla gerçekleşen yağmurlar sayesinde Afrika’da tarıma elverişli ”Yeşil Sahra” bölgesi oluştu. Bu dönemde insanlar köklü şekilde yerleşik hayata geçmiş oldu. MÖ 8000 yıllarında Çin’de ilk tarım köyleri kuruldu. İsrail’de köyleri su baskınlarından korumak adına taş duvarlar yapıldı. MÖ 7000 Yeni Gine’de yerleşimciler muz yetiştirmeye başladı. MÖ 6500 yıllarında Mezopotamya’da sulu tarıma geçildi. Amerika’da MÖ 6000 yıllarında mısır ekilmeye başlandı.
Tarım ve İlk Hayvancılık Faaliyeti:
İlk evcilleştirilen hayvanlar insanların avcı-toplayıcı oldukları dönemde avladıkları hayvanlar olmuştur. Evcilleştirilen koyun, domuz ve büyükbaş hayvanlar önceleri sadece etleri için kullanıldı. İlerleyen tarihlerde bazı hayvanlar taşımacılık faaliyetleri için de kullanıldı. Amerika bölgesinde And dağı çevresinde evcilleştirmek için lama, alpaka gibi hayvanlar kullanıldı. MÖ 5000 yıllarında koyun ve büyükbaş hayvanlar sütü için evcilleştirildi. Daha sonra geniş tarlaları ekmek güçlü hayvanlar sabanları çekmek için kullanıldı. Daha büyük tarla yerleşik hayata geçen insanlar açısında nüfusunu beslemek anlamına geliyordu. Son olarak Evcilleştirilen hayvanlar uzun yol taşımacılığında kullanıldı. MÖ 4000 yıllarında insanlar mal taşımak için ticaret yolları geliştirdi.
Neolitik Devrimin Etkileri:
Devrim, insanlık açısından köklü değişikler yarattı. Avcı-toplayıcı ve göçebe olan küçük insan grupları tarım devrimiyle yerleşik hayata geçti. Yerleşik hayata geçen insanlar büyük uygarlıkların temelini attı. Ayrıca tarım devrimiyle daha sonra gerçekleşecek olan çağların hızla geçilmesini sağladı. Savaş, ticaret ve din uygarlık fetihlerinin önü açıldı. Sanat, kültür ve din gibi faaliyetler hızla gelişti. Tarım devrimi sayesinde kurulan medeniyetler hızla gelişti ve dünya günümüze doğru evrimleşti.