İNSAN DOĞASI
İnsan doğuştan iyi ya da kötü olabilir mi? Bu soru yıllar önce ve günümüzde de hala farklı görüşler ışığı altında tartışılmaya devam ediyor.
Bu sorunun net olmadığını düşündüğüm cevabını Hobbes, Jean-Jacques Rousseau ve Jean-Paul Sartre’nın görüşleri üzerinden ele alarak aktarmaya çalışacağım.
İlk olarak Hobbes’a baktığımızda; insanın üç temel kavga, çekişme üzerinden şekillendiğini açıklar. Bunlar; rekabet, güvensizlik ve şeref kazanma isteğidir. İnsanın doğasında olan bu özellik onları bir çekişmenin içine çektiğini ifade eden Hobbes insanın doğuştan kötü olarak tasarlandığını düşünmektedir. İnsanlar sürekli birbiriyle mücadele içine giren, birbirlerini yiyip bitiren canlılardır. İnsan doğuştan neyse şimdi de odur. Jean-Jacques Rousseau bu görüşe şu ifadelerle karşı çıkmaktadır. İlkel durumda olan insan iyi ve eşitken sonradan kötücüleşmiş ve eşitliği bozmuştur. Burada karşımıza yerleşik hayat ve özel mülkiyet kavramını çıkarmaktadır.
19. yy. sonrasında ortaya çıkan Varoluşçuluk felsefesi savunucuları insan doğasına ilişkin ortaya farklı bir fikir ileri sürmüştür. Bu görüş insan doğasını tümüyle reddetmektedir. Jean-Paul Sartre’ın ifadesiyle; insan öncelikle var olur,ortaya çıkar, sahnede görünür ve ancak ondan sonra kendini tanımlar. Bu görüşe göre; insanın belirlenmiş bir doğası ve doğası gereği varoluşunda barındırdığı temel nitelikler yoktur. Kendisinde şu an bulundurduğu tüm nitelikler “kazanılmış” sonradan elde edilmiş, insanın kendisini oluşturma sürecinde kendisine eklediği niteliklerdir. Bu kazanılmış nitelikler de doğuştan olmamakla beraber, insanın şu anki doğasını oluşturur. Kısacası insan özünde ne iyidir ne de kötüdür. O sonradan kazanılan öğrenimlerle şekillenmekte ve var olmaktadır.