ATEŞ DÜŞÜRÜCÜ KULLANIRKEN DİKKATLİ OLUNUZ
Ateş çocuk hekimlerinin sık karşılaştığı sorunlardan biridir. Ateş bir hastalık değil.Vücudun korunma mekanizmasıdır. Enfeksiyon veya enfeksiyon dışı nedenlerle vücut ısısının yükselmesi ateş olarak tanımlanır. Ateşin en sık nedeni enfeksiyon hastalıklarıdır. Vücuda giren enfeksiyon ajanına karşı vücudun savunma mekanizması olan ateş aileleri kaygılandırmakta ve gereksiz ateş düşürücüler kullanılmaktadır.
-
Koltuk altı 37.5 derece
-
Kulak 37.8 derece üzerindeki değerler ateş olarak tanımlanabilir. Yüksek olmayan ateş’te ilaç kullanmak doğru değildir. Bu durumda ilaca başlamadan önce ateş düşürücü diğer yaklaşımlara başvurulmalıdır.
Ateş ve havale geçirma ilişkisi aileleri tedirgin etmekte ve ateş düşürücüyü süratle vermektedirler. Son çalışmalarda ateş düşürücülerin yüksek dozda ve sık aralıklarla verildiği vurgulanmaktadır.
Ateş düşürücüler bebek ve çocuklarda ağırlık (kg) ve yaş esas alınarak verilmelidir.
En sık kullanılan ateş düşürücüler Paracetamol ve Ibuprofendir.
*Paracetamol şurup
* Tablet
* Fitil
* Damardan verilen formu mevcuttur.
Şurup formunun *120 mg / ml
*250 mg/ml olmak üzere iki şekli mevcuttur.
Tablet *500 mg
Fitil * 120 mg
* 240 mg olarak iki şekli bulunmaktadır.
*60 kg üzerindeki ergenler 500 mg tablet kullanabilirler.
Paracetamol kg başına 15 mg olarak verilmektedir. Günde en fazla 4 doz verilebilir. Doz aralıkları 4-6 saat olmalıdır. 1 aydan küçük bebeklerde kullanılmaz.
Paracetamolun damardan verilen formu ancak hastane şartlarında uygulanabilir. 11 yaş üzerinde kullanılır. 10 mg / ml mevcuttur. Verilme süresi 15 dakikadır. Günde en fazla 4 kez 4 saat aralıkla uygulanabilir.
Paracetamolun yarılanma ömrü 1,5 – 2 saattir. Karaciğerde metabolize olur. Yüksek dozda verilen paracetamol karaciğer üzerine toksik etki gösterir. Paracetamol verilen hastaların yeterli sıvı alması önerilmektedir.
Diğer bir ateş düşürücü Ibuprofendir.
Şurup formunun *100 mg
* 120 mg iki şekli vardır.
Tablet *200 mg
*400 mg ‘dır.
3- 6 aydan büyük bebeklerde kullanılabilir. İshalli çocuklarda Ibuprofen vermekten kaçınmalıdır. Fazla dozda verildiğinde ;
-
Mide ülseri
-
Kanama
-
Böbrek problemlerine yol açabilir.
-
Astımlı hastalarda hırıltıyı artırabilir.
Ibuprofen aç karnına verilmemelidir. Kg başına 10 -15 mg verilebilir.(maksimum doz 40 mg kg’dir.) doz aralıkları 6-8 saat olmalıdır. Günde 3 dozdan fazla verilmez.
40 kg üzerindeki çocuklara günde 3 kez 200 mg tablet formu verilebilir.
ASPİRİN 16 yaştan küçük bireylerde kullanılamaz. Bu yaş grubunda aspirin kullanımı öldürücü bir hastalık olan Reye sendromuna yol açmaktadır.
Ateş düşürülmesinde diğer bir yaklaşım ardışık ateş düşürücüleri kullanılmasıdır. Her ne kadar ardışık ateş düşürücülerde yan etkinin az olduğu vurgulansa da uygulama ancak tek ateş düşürücüye yanıt alınmadığı durumlarda kullanılabilir.
Bir çok semptom giderici preparat bilinçsizce kullanılmaktadır. Bu preparatlar içindeki ateş düşürücü miktarları sabit olmayıp bazen Paracetamol ve Ibuprofen miktarları yüksek olup , bunun yanı sıra diğer semptom giderici ilaçlarla kombine edilmektedir ki bu preparatların 6 yaştan küçük çocuklarda kullanılması önerilmez.
Ateş düşürücüleri kullanırken verilecek doz çocuğun kilosu esas alınarak hesaplanmalıdır.
Yüksek olmayan ateşlerde ateş düşürücüye hemen başlamayınız.
Çocuğun ateşine öncelikle üzerini soyarak, oda ısısını düşürerek , duş yaparak ve bol sıvı vererek düşürmeye çalışınız.
Ateş düşürücü ilaçları kullanırken kombine ilaç ( semptom giderici ilaç yerine ) Parecatamol ve Ibuprofen ihtiva eden tekli preparatları kullanınız.
Kullandığınız ateş düşürücünün 1 ölçek= 5 ml sinde kaç mg olduğuna dikkat ediniz.
Ateş düşürücü preparatları içeren kombine preparatları gelişi güzel kullanmayınız.
Bazı kombine preparatların içinde yüksek dozda ateş düşürücü olduğuna ve önerilen dozda verildiğinde yan etkilerin olabileceğine dikkat ediniz.