Av. Muhammet Aksan
15 Ocak 2021 tarihli ve 31365 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Değerli Konut Vergisi Genel Uygulama Tebliği ile verginin konusu, mükellefleri, matrahı, muafiyetler, beyan ve ödemeye ilişkin açıklamalara yer verildi. Bu bağlamda değerli konut vergisinin uygulama esasları netlik kazandı, soru işaretleri bir nebze olsun ortadan kalktı.
Bilindiği üzere verginin konusuna sadece mesken nitelikli taşınmazlar giriyor. Mesken niteliğine haiz binalar ile birden fazla bağımsız bölümden oluşan taşınmazlarda her bir bağımsız bölüm, meslek niteliğindeki taşınmaz olarak değerlendiriliyor.
Tebliğ ile birlikte vergi beyanının hem 2020 hem de 2021 yılları için yapılacağı belirtiliyor. Ancak Şubat 2020 içerisinde yürürlüğe giren 7221 Sayılı Kanun’un Geçici 24’üncü maddesi uyarınca 2020 yılı için değerli konut vergisi tahakkuk etmeyecek. Dolayısıyla sadece 2021 yılı için beyan yükümlülüğü bulunuyor. Vergiye tabi değerli konuta ilişkin olarak beyan sınırı 2021 yılı için 5 milyon 227 bin TL olarak belirlendi.
TEK TAŞINMAZA VERGİ YOK
Değerli konut vergisine ilişkin en çok karşılaşılan soruların başında, bir tek nitelikli taşınmaza sahip olunması ve bu taşınmazın beyan sınırını aşması durumunda bu taşınmazın vergiye tabi olup olmadığı geliyor. Tek bir taşınmaza sahip olunması halinde taşınmaz değerinin beyan sınırını aşıp aşmadığına bakılmaksızın bu taşınmaz değerli konut vergisine tabi tutulmuyor.
İki nitelikli taşınmaza sahip olunması ve bu taşınmazlardan birinin değerinin 5 milyon 227 bin TL’nin altında, diğerinin üstünde olması halinde, beyan sınırının belirlenmesinde nitelikli taşınmazların değerlerinin kümülatif değeri alınmıyor. Her bir taşınmaz ayrı değerlendiriliyor. Dolayısıyla sadece beyan sınırı üzerinde olan taşınmaz vergiye tabidir.
Birden fazla nitelikli taşınmaza sahip olunması ve taşınmazların değerlerinin 5 milyon 227 bin TL’den fazla olması durumunda ise bu taşınmazlardan en düşük değere sahip olan taşınmaz, tebliğde yer alan Ek-2A formu ile vergi dairesine bildirilmek suretiyle değerli konut vergisine tabi tutulmuyor.
Değerli konut vergisine tabi taşınmazın değerinin tespitine ilişkin olarak 7221 Sayılı Kanun yayım tarihi öncesinde tartışmalar bulunmakta olup kanunun yayım tarihi ile birlikte bu husus netlik kazandı. Bu bağlamda, nitelikli taşınmazın değerinin tespitinde nitelikli taşınmazın bulunduğu yerin belediyesi tarafından belirlenen bina vergi değeri dikkate alınır.
Değerli konut vergisinde artan oranda vergilendirme söz konusu:
- 5.227.000 TL ile 7.841.000 TL arasında olanlar (bu tutar dahil), 5.227.000 TL’yi aşan kısmı için binde 3
- 10.455.000 TL’ye kadar olanlar (bu tutar dahil), 7.841.000 TL’si için 7.842 TL, fazlası için binde 6
- 10.455.000 TL’den fazla olanlar 10.455.000 TL’si için 23.526 TL, fazlası için binde 10.
Vergi, mükellefin tebliğe ekli Ek-1A ve Ek-1B’de yer alan beyannameler ile nitelikli taşınmazın bulunduğu vergi dairesine beyan edilmek suretiyle tarh oluyor. Mükellef, beyan esnasında nitelikli taşınmazın bulunduğu yerin belediyesinden aldığı bina vergi değerini gösteren belgeyi eklemekle yükümlü.
FARKLI BÖLGELERDEKİ TAŞINMAZLAR
Yine sıklıkla karşılaşılan sorulardan biri de mükellefin birbirinden farklı yerlerde nitelikli taşınmazı olması halinde, her bir taşınmaz için bağlı bulunduğu vergi dairesine ayrı beyan vermesinin gerekip gerekmediğidir. Öncelikle birden fazla değerli konut vergisine tabi mesken nitelikli taşınmaza sahip olan mükellefler tek beyanname verecekler. Aynı beyannamede beyan edilen taşınmazların farklı vergi dairelerinin yetki alanında bulunması durumunda, beyanname bu taşınmazların bulunduğu yerlerdeki vergi dairelerinden herhangi birine verilebilir. Ancak, elbirliği mülkiyete konu taşınmazlara ilişkin beyanlarda, her bir taşınmaz için ayrı beyanname verilmesi gerekir.
Mükellefler, vergi beyanı için vergi dairelerine gidebilecekleri gibi, beyannamelerini elektronik ortamda kendileri gönderebilir veya 3568 sayılı kanun uyarınca yetki almış olup bağımsız çalışan serbest muhasebeci, serbest muhasebeci mali müşavir ve yeminli mali müşavirler ile sözleşme imzalamak suretiyle e-beyanname şeklinde de verebilir. Bu durumda, nitelikli taşınmazın bulunduğu yerin belediyesinden alınan bina vergi değerini gösteren belgenin 15 gün içinde vergi dairesine teslim edilmesi (elden ya da posta yoluyla) zorunludur.
Elbirliği ya da müşterek mülkiyetlerde beyanın yapılmasında aşağıda yer alan adımların takip edilmesi gerekir. Her bir malik, intifa hakkı sahibi ya da malik gibi söz konusu gayrimenkule sahip olanlar için beyan değerlendirmesi pay oranında yapılır.
2021 yılı için değerli konut vergisi için son beyan tarihi 20 Şubat 2021. Vergi ödemesi şubat ve ağustos ayı sonuna kadar olmak üzere iki eşit taksitle ödenir. Verginin ilk beyan yılı olması ve Covid-19 kapsamındaki tedbirler de göz önüne alındığında vergi beyanının son beyan tarihinden önce yapılması önerilir.