Tıbbi Terminoloji Nedir ve Neden Önemlidir?
Tıbbi terminoloji sağlık alanlarında hastalık, işlemler ve anatomik yapıların tanımlanması için kullanılan ortak terimleri inceleyen bilim dalıdır. Temelleri ise Antik Yunan'a dayanır. Anatomik tıp terimleri ilk olarak 1895 yılında İsviçre'de düzenlemeye tabii tutulmuştur. Sonrasında ise, farklı ülkelerde gerçekleştirilen toplantılarla bu alanda kullanılan terimlerde sadeleştirmeye gidilmiştir. Latince temel alınarak yaklaşık 30.000'den fazla terim 4500'e kadar indirilmiştir.
Tıbbi terminoloji sağlık alanlarında hastalık, işlemler ve anatomik yapıların tanımlanması için kullanılan ortak terimleri inceleyen bilim dalıdır. Temelleri ise Antik Yunan'a dayanır. Anatomik tıp terimleri ilk olarak 1895 yılında İsviçre'de düzenlemeye tabii tutulmuştur. Sonrasında ise, farklı ülkelerde gerçekleştirilen toplantılarla bu alanda kullanılan terimlerde sadeleştirmeye gidilmiştir. Latince temel alınarak yaklaşık 30.000'den fazla terim 4500'e kadar indirilmiştir.
Tıbbi terminoloji asıl amaç, dünya üzerinde bulunan tüm sağlık çalışanlarının aynı dili kullanarak daha kolay anlaşabilmesini sağlamaktır. Zira sağlık dünya üzerinde yaşayan her insan için önemlidir. Hastalıkların ortak tedavisini bulabilmek, anatomiyi daha anlaşılır kılmak için tıbbi terminoloji önemli bir yere sahiptir. Ayrıca hastanelerde zaman yönetimi oldukça önemli bir unsurdur. Bu açıdan da terminoloji kullanımı ön plana çıkmaktadır. Anlatılacak olan hastalıkları veya işlemleri tek bir kelime ile kolay bir şekilde ifade etmek, bu bilim dalından yararlanılarak mümkün hale gelir. Zira tıbbi terminolojide tek bir kelimenin karşılığı çok uzun olabilir.
Tıbbi Terminoloji eğitimi sağlık alanında ihtisas yapan öğrencilere verilir. Terminolojiye her gün farklı bir kelime eklendiği için bunları kelime olarak ezberlemek zor olabilir. Bu sebeple ön ek, son ek gibi tip terimleri analizleri kullanarak öğrenmek daha kalıcı olacaktır.
En Çok Kullanılan Tıbbi Terminoloji Terimleri
Tıbbi terminolojide geçen her kelimenin kullanım sıklığı farklıdır. En çok kullanılan anatomik terminoloji terimleri;
- Pelvis: Karın boşluğunun devamı,
- Carpus: El bileği,
- Manus: El,
- Abdomen: Karın boşluğu,
- Femur: Uyluk,
- Tarsus: Ayak bileği,
- Regiocapisit: Baş Bölgesi,
- Brachium: Kol,
- Thoraks: Göğüs Boşluğu,
- Axilla: Koltukaltı,
En sık kullanılan cerrahi terminoloji terimleri;
- Kardiyak transplantasyon: Kalp Nakli,
- Kemik İliği transplanyasyonu: Hastaya sağlıklı kemik iliği nakli,
- Kardiyak biyopsi: Kalpten biyopsi alınması işlemi,
- Perikardiyektomi: Perikardın çıkarılması,
- Craniotomy: Kafatasının açılması,
- Arthrotomy: Eklemin cerrahi girişimle eksplorasyonu,
- Amputation: Ekstremitelerinibr yüzeyden kesilmesi,
- Osteotomy: Cerrahi girişimle kemik kesilmesi,
- Colectomy: Kalın bağırsağın kesilerek çıkarılması,
- Gastrectomy: Midenin kısmen ya da tamamen ameliyatla alınması,
Tanı terimleri;
- Amnesia: Hafıza kaybı, unutkanlık,
- Hysteria: Benliği tamamlanmamış bireylerde çatışmalardan kaynaklanan bastırılmış, engellenmiş, ertelenmiş duygu ve düşüncelerin bedensel veya ruhsal belirtilerle açığa çıkan nevrozdur,
- İnsomnia: Uykusuzluk,
- Depression: Ruhsal çöküntü,
- Addison Hastalığı: Primer adrenal yetmezliği,
- Lordosis: Öne doğru kamburluk,
- Scoliosis: Omurganın yanlara doğru çarpıklığı,
- Osteoma: Kemik dokusu tümörü,
- Hypertenstion: Arteriyer kan basıncının yükselmesi, yüksek tansion,
- Rhinitis: Burun mukozasının iltihabı, nezle,
- Gastritis: Mide iltihabı,
- Colitis: Kolon iltihabı,
- Kronik böbrek yetmezliği: Böbreğin filtrasyon ve düzenleme işlevlerinde bozulma ve yetmezliğe yol açan çok sayıda patolojik duruma bağlı ortaya çıkan tablo.
- Akut böbrek yetmezliği: Kısa sürede oligüri ya da anüriye azoteminin eşlik ettiği tablo,
- Prostatitis: Prostat iltihabı,
- Catarac: Göz merceğinin opaklaşması,
- Glaucoma: Göz içi basıncın artmasıyla belirgin hastalık
Semptomlara İlişkin terminoloji terimleri;
- Vertigo: Baş dönmesi,
- Confusion: Bilinç kaybıyla seyreden nöbet,
- Myalgia: Kas ağrısı,
- Kas atrofisi: Kas kitlesinin küçülmesi,
- Kas Spazmı: Kasın normal dışı kasılması,
- Hematoma: Damarlarda görülen lezyonların sonucu bir bölgede kan birikmesi,
- İcterus: Sarılık,
- Hemolysis: Eritrositlerin parçalanması,
- Arhythmia: Kalbin normal ritminin bozulması,
- Dyspnea: Nefes darlığı,
- Hemoptysis: Öksürükle kan gelmesi,
- Aphagia: yutamama,
- Obesity: Vücutta aşırı yağ toplanması, şişmanlık,
- Perforation: İçi boş bir organın yırtılması
Sizler de tıbbi terminoloji eğitim alanında uzmansanız ve tecrübeye sahipseniz Edubook’ta ücretsiz eğitimler verebilirsiniz. Kendi eğitimlerinizi hazırlayarak satışa sunabilirsiniz.
Dijital kütüphane, kaynakların tamamının internet ortamında sunulduğu ve bilgisayar ya da cep telefonuyla rahatlıkla tüm kaynaklara ulaşılabilen bir ağ ortamıdır. Büyük kütüphanelerin bazıları çok daha geniş kitlelere fayda sağlayabilmek adına kütüphanede yer alan kaynakları dijital ortama da açmıştır.
Dijital kütüphane, kaynakların tamamının internet ortamında sunulduğu ve bilgisayar ya da cep telefonuyla rahatlıkla tüm kaynaklara ulaşılabilen bir ağ ortamıdır.
Büyük kütüphanelerin bazıları çok daha geniş kitlelere fayda sağlayabilmek adına kütüphanede yer alan kaynakları dijital ortama da açmıştır. Bu durum tüm dünyada olduğu gibi Türkiye’de de yaygındır. Dijital kütüphanelerin çoğalmasıyla birlikte sosyal medyada dijital kütüphane nedir sorusu epey yaygın bir şekilde sorulmaya başlandı. Dijital kütüphaneler, fiziksel kütüphanelerin dijital ortama taşınmış halidir. Bu durumun pek çok avantajı vardır ve artık tüm dünyada kütüphaneler yavaş yavaş dijital ortama aktarılmaya başlanmaktadır. Bu sayede herkes her türlü kaynağa bulunduğu yerden erişebilmektedir.
Dijital kütüphanelerin insanlara sunduğu oldukça büyük faydalar da vardır. Bu faydalardan ilki zaman ve yer kavramının ortadan kaldırılmasıdır. İnsanlar nerede olurlarsa olsunlar ve saat kaç olursa olsun tüm kaynaklara dijital ortamdan erişebilmektedir. Bu durum da dijital kütüphanelerin bu kadar sevilmesinde ve kullanılmasındaki en büyük faktörlerden biridir. Dijital kütüphanelerin öğrenciler ve pek çok kişi tarafından kullanılmasının en büyük sebeplerinden bir diğeri de tüm kaynakların rahatlıkla bulunabilmesidir. Bazı durumlarda pek çok kişi kütüphanede saatlerce kaynak aramıştır, bu durum dijital kütüphanelerin gelişiyle birlikte rafa kaldırılıyor. Aranılan kaynaklar dijital kütüphanelerin arama bölümü sayesinde saniyeler içerisinde okuyucuyla buluşabiliyor.
Dijital Kütüphane Ne İşe Yarar?
Dijital kütüphaneyle birlikte fiziksel sınırların kalktığını söylemek mümkündür. Hiçbir sınır olmaksızın, açılış-kapanış saati olmaksızın istenilen kaynaklara 7/24 erişebilmek artık dijital kütüphaneler sayesinde mümkündür. Okuyucular kütüphaneye gitmek zorunda kalmadan istediği kaynağa rahatça ulaşabilir ve okuyabilir. Dijital kütüphaneler yalnızca bulunulan ülkedeki kişiler tarafından değil tüm dünya tarafından kullanılabilir. Dijital kütüphanelerin yaygınlaşmasıyla birlikte çok fazla dijital kütüphane ne işe yarar sorusu sorulmaya başlandı. Bunun en büyük cevabı ise fiziksel sınırların kalkmasıdır. Bugün Finlandiya’daki bir kişi Amerika’daki bir dijital kütüphaneye erişebildiği gibi Türkiye’deki bir kişi de tüm dünya ülkelerinde yayınlanan dijital kütüphanelere rahatlıkla erişebilir ve kaynakların tamamını istediği zaman okuyabilir. Bu sebeple dijital kütüphaneler oldukça yaygındır.
Dijital kütüphanelerin çoklu erişim sunması da oldukça mühimdir. Kütüphanelerde bir kitap doğal olarak yalnızca bir kişi tarafından okunabilirken çoklu erişim sayesinde dijital kütüphanelerde durum tam tersidir. Kitaplar aynı anda pek çok kişi tarafından okunabilmektedir. Bu sayede aynı kaynaktan aynı anda birden fazla okuyucunun yararlanması mümkün hale gelmiştir. Dijital kütüphanelerin bu denli yaygınlaşmasındaki en büyük avantajlardan biri de düşük masraflı olmasıdır. Konvansiyonel kütüphaneler kira, giderler ve bilimum masraflar sebebiyle oldukça büyük bir yük altındayken dijital kütüphanelerin yıllık giderleri son derece azdır. Bu sebeple pek çok kütüphane dijital kütüphane olarak hizmet vermeye başlamıştır. İlerleyen yıllarda bu kütüphanelerdeki sayının artması bekleniyor.
Neden Dijital Kütüphane Kullanılmalı?
Dijital kütüphane kullanmak için pek çok sebep vardır ancak bu sebepler arasından bazıları insanlar için oldukça önemlidir. Dijital kütüphane kullanma sebepleri, pek çok kişi için farklılık gösterse de insanların bazı sebeplerde ortak kümede buluştuğunu görebilmek mümkündür. Bunlardan ilki dijital kütüphanelerde hiçbir şekilde kaynak sıkıntısı yaşanmamasıdır. Klasik kütüphanelerde pek çok kişinin başına geldiği gibi okunmak istenen bazı kitaplar ve kaynaklar o an başkası tarafından ödünç alınmış olabilir. Bu tip durumlar dijital kütüphanelerde karşılaşılmayacak durumlardır. Aynı kaynağı birden fazla kişi aynı anda okuyabilir ve bu dijital kütüphanelerin tercih edilmesindeki en büyük sebepler arasında yer almaktadır.
Dijital kütüphane kullanımının bu denli yaygınlaşmasındaki bir diğer sebep de mesafelerin ortadan kalkmasıdır. Yalnızca herkesin elinde bulunan bir akıllı telefon ya da dizüstü bilgisayar sayesinde kütüphanelerin tüm kaynaklarına erişebilmek ve bu kaynakları sınırsız bir şekilde kullanabilmek okuyucular arasında büyük bir heyecana da vesile olmuştur. Bu sebeple pek çok okuyucu dijital kütüphaneleri deneyimlemeye başladı. Dijital kütüphanelerin kullanımının yaygın olmasındaki bir diğer etken de elbette ki kaynaklara istenilen zamanda ulaşılabilmesidir. Kaynaklar 7 gün 24 saat okuyucuların kullanabilmesi için açık durumdadır. Bu, konvansiyonel kütüphanelerde okuyucuların en sık dert yandığı durumlardan biridir. Bazı kütüphaneler gece de açıktır fakat bu kütüphaneler arasında çok yaygın olmadığı için kaynak bulma sıkıntısı yaşanabilmektedir.