Tes-İş Sendikası Balıkesir Şube Başkanı Necdet Özbay, kadınların sigortada kaydı olmasa da ev kadınlarının çoğunun aile bütçesine destek olmak için çalıştığını söyledi. Özbay, çocuk bakımı, ev işlerinin herhangi bir işte çalışmak kadar kadınları yıprattığını belirterek, “Bu nedenle ülkemizin hukuk ve sosyal güvenlik sistemi kadınlara birçok pozitif ayrımcılık sağlıyor” dedi.
HAMİLELİKTE ÇALIŞMA
Eğer kadın çalışanların, hamile olduklarını sağlık raporuyla tespit ettirdikten sonra vardiya ile bile olsa doğuma kadar geçen sürede gece çalışmaya zorlanamayacağını anlatan Özbay, “Doğumdan bir yıl sonra da sağlık açısından sakıncalı olduğunun sağlık raporu ile belirlenmesi halinde de gece çalıştırılamaz. Yine hamile veya emziren kadınlar günde 7.5 saatten fazla çalıştırılamaz” bilgisini verdi.
DOĞUMDA 16 HAFTA İZİN
Özbay, açıklamasında kadın işçilerin doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 8 hafta olmak üzere toplam 16 haftalık izin hakkı olduğunu anımsatarak, “Çoğul gebelikte bu süreye 2 hafta daha ekleniyor. Hamilelik süresince periyodik kontrollerde işveren ücretli izin vermek durumunda. İsteği halinde kadın işçiye 6 aya kadar ücretsiz doğum izni verilmesi zorunlu” dedi.
GÜNDE 1.5 SAAT EMZİRME İZNİ
Kadın çalışanlara bir yaşından küçük çocuklarını emzirmeleri için günde toplam 1.5 saat süt izni verildiğini belirten Özbay, “Sürenin hangi saatler arasında ve kaça bölünerek kullanılacağını işçi belirliyor. Bu süre günlük çalışma süresinden sayılıyor” diye konuştu.
TEK SEFERLİK ÖDEME
Doğum yapan kadına süt parası da denilen emzirme ödeneğinin verildiğini anlatan Özbay, “Kadın çalışmıyorsa bu para sigortalı erkeğe ödeniyor. 5 yıl içinde bu ödenek talep edilebilir” dedi.
YENİ DOĞAN ÇOCUK BAŞINA YARDIM
İlk çocuk için 300, ikinci çocuk için 400 ve üçüncü çocuk için 600 lira ödendiğini aktaran Başkan Özbay, “Yeni doğan çocuk yardımı için başvuru Aile Bakanlığı İl Müdürlükleri’ne, ilçede ise kaymakamlıklara yapılıyor. Yurtdışında yaşayanlar konsolosluklara başvuru yapabilir” diye konuştu.
OKUL ÇAĞINA KADAR YARIM GÜN ÇALIŞMA
Çalışan annelerin, doğum izninden sonra çocukları okul çağına gelene kadar yarı zamanlı çalışabildiğini kaydeden Özbay, “Anneler; yasal doğum izinleri bittikten sonra ilk çocuk için 2 ay (60 gün), ikinci çocuk için 4 ay (120 gün), 3 veya daha fazla çocuk için 6 ay (180 gün) yarım gün çalışarak, çalışmadığı mesainin ücretini devletten alabiliyor. Çocuk engelli doğarsa süre 360 güne çıkıyor. Yarım çalışma ödeneği için doğum izni bittikten sonra 30 gün içinden İşkur’a başvuru yapılması gerekiyor” bilgisini verdi.
112 GÜNLÜK RAPOR PARASI
Anneye yapılan en yüksek tutarlı ödemenin ise doğum (rapor) parası olduğunu açıklayan Özbay, “Bu para, maaşa göre değişiyor ve 112 gün üzerinden hesaplanıyor. Asgari ücretli bir anneye bu kapsamda en az 7.325 lira ödeme yapılıyor. Süt ve doğum parasıyla ödeme 7.827 liraya kadar çıkıyor” dedi.
EMEKLİLİK İÇİN 6 YILLIK AVANTAJ
Sigortalı olduktan sonra doğum yapanların 3 çocuğa kadar çalışmadıkları süreleri borçlanabildiğini belirten Özbay, “3 çocuk için borçlanma yapanlar çalışmadıkları doğum sonrası süreler için 2160 gün yani 6 yıl prim kazanabiliyor. Böylece yaş şartını tamamlarsa 6 yıl erken emekli oluyor” diye konuştu.
24 AY EK ÖDEME
‘Çoklu Doğum Yardım Programı’ ile ikiz, üçüz gibi çoklu doğumla karşılaşan ihtiyaç sahibi ailelere yönelik 0-2 yaş aralığında çocuk başına 2 yıl boyunca aylık 150 lira ödeme yapıldığını belirten Özbay, “Eşi vefat edenler” için de şu bilgiyi verdi: “Eşi vefat eden, geliri ve sosyal güvencesi olmayan kadına her ay yardım veriliyor. Başvuru Sosyal Yardımlaşma ve Dayanışma Vakfı’na yapılıyor. Ödemeler 2 ayda bir 750 liraya çıktı.” Cengiz GÜNER