Yarık Damak Hastalığı Olan Çocuklarda Diş Bakımı
Yarık damaklı çocuklar özel diş bakımı gerektirir. Ağızdaki bu malformasyon, onları uygun ve zamanında dikkat ile önlenebilecek bazı değişikliklere maruz bırakmaya yatkın hale getirir.
Yarık dudak veya yarık damak, çeşitli risk faktörleriyle ilişkilendirilebilse de, kökeni bilinmeyen doğuştan gelen kusurlardır. Hamilelik kontrolleri sayesinde genellikle çocuk doğmadan önce ultrason taramaları ile tespit edilebiliyor ve bu da doğum anında daha hazırlıklı olunmasına yardımcı oluyor.
Dudak veya damakta devamlılığın olmaması sadece bu çocukların görünümünü etkilemez. Yeme ve konuşma komplikasyonları ve diş problemleri bu bozukluğun diğer bariz sonuçlarıdır. Zamanında müdahale edilmesi, küçüklerin yaşam kalitesini artırır. Peki, yarık damaklı çocuklarda diş bakımı söz konusu olduğunda nelere dikkat edilmelidir?
Yarık damak nedir?
Yarık dudak ve yarık damak, gebelik döneminde ortaya çıkan iki benzer anomalidir. İlk durumda dudak dokularını etkiler; ikincisinde, ağzın çatısını etkiler. Ancak her ikisi de aynı anda ortaya çıkabilir.
Bebek anne karnındayken gelişirken, burun ve ağzın kemikleri ve yumuşak kısımları birleşerek damak ve üst dudağı oluşturamaz. Böylece düzgün kaynaşmadıkları için bu yapılarda bir açılma veya ayrılma devam eder.
Bu boşluk yarık olarak bilinir. Farklı boyutlara sahip olabilir ve farklı dokuları etkileyebilir:
- Sadece dudağı içeren küçük bir çatlak
- Dudağı içeren ve buruna uzanan çatlak
- Damakta yarık – bu ön (sert damak), arka (yumuşak damak) veya tam (her iki alan) olabilir.
Bu kusurlar sırasıyla ağzın sadece bir tarafında (tek taraflı) veya her ikisinde (iki taraflı çatlaklar) meydana gelebilir. Her iki durumda da, onların varlığı, çocuğun sözlü işlevlerinde birçok sorun anlamına gelir. Emzirme, beslenme, konuşma, işitme ve dişlerin oluşumu değişen yönlerdir.
Ayrıca yarık özellikle dudak tutulduğunda estetik seviyeyi etkileyen çok bariz bir şekil bozukluğudur. Bu nedenle, bir kişinin sosyal ilişkileri, benlik saygısı, kendine güveni ve tüm yaşam kalitesi söz konusu olduğunda, genellikle yansımaları vardır.
Yarık damak nedenleri
Bu tür malformasyonun özel nedeni tam olarak bilinmemektedir. Bununla birlikte, bununla ilişkili birkaç genetik ve çevresel faktör vardır :
- Genetik yatkınlık ve aile mirası
- Ebeveynler tarafından bazı ilaçların tüketimi
- İlk gebelik
- Toksinlere maruz kalma
- Bazı virüslerle temas
Yarık damaklı çocuklarda diş problemleri
Yarık dudaklar ve yarık damak, genellikle bundan muzdarip olanlar için birçok dezavantaja eşlik eder. Doğum anından itibaren, aksilikler belirgindir. Bu nedenle, zamanında çözümler aramak sonuçlara karşı koyacaktır.
Emzirme, bu bebeklerin ve ailelerinin yüzleşmesi gereken ilk komplikasyonlardan biridir. Dudakların kapanmaması veya damağın burun delikleriyle iletişiminin olmaması anne sütünü emmeyi ve yutmayı zorlaştırır.
Genel olarak beslenme ve kulak problemleri bu malformasyonun neden olduğu diğer rahatsızlıklardır. Belirtilen zamanlarda yapılan tedaviler ve kontroller bu zorlukların üstesinden gelinmesine olanak sağlar.
Konuşmaya başlama anında, birkaç ses biriminin telaffuzu ve artikülasyonu da etkilenir. Bu aşamadan önceki tedaviler ve müdahaleler, sözlü iletişimde bu malformasyonun sonuçlarını azaltmaya yardımcı olur.
Ancak diş problemlerinde genellikle yarığa en yakın olan dişler etkilenir. Aşağıdakiler gibi başka sonuçlar da oluşur:
- Boşlukların ve periodontal problemlerin artan prevalansı
- Mine hipoplazileri
- Şekil, boyut ve diş sayısında anormallikler
- Diş malpozisyonları
Bunu da okumak isteyebileceğinizi düşünüyoruz: Dişlerinizdeki Plakları Çıkarmak İçin Yedi Ev Çözümü
Yarık damak tedavisi
Teknolojik gelişmeler sayesinde, yarık dudak ve yarık damak teşhisi genellikle doğumdan önce ultrasonografi ile yapılmaktadır. Bu, soruna yaklaşımı önceden planlamak için büyük bir avantajdır.
Bu mümkün değilse, tanı doğum sırasında yapılır. Ağız, burun ve damağın kaba fizik muayenesinde bu yapıların birliğinin olmaması tespit edilebilir, Doğum anından itibaren çocuğun disiplinler arası bakımı, durumunun prognozunu iyileştirmeye başlar.
Terapötik ekip genellikle çocuk doktorları, çene cerrahları, çocuk diş hekimleri, kulak burun boğaz uzmanları, konuşma terapistleri, odyologlar ve psikologlardan oluşur. Durum gerektiriyorsa, genetikçiler ve sosyal hizmet uzmanları da dahil edilebilir.
Tedavi iki ana aşamaya ayrılır. Biri yarıkların kapatılması için gerekli ameliyatları içeren cerrahi aşamadır. Diğeri, çocuğun çeşitli işlevlerinin rehabilitasyonu için diğer tüm tedavi ve terapilere karşılık gelir.
Cerrahi tedavi
Ameliyatların amacı yarıkları kapatmaktır. Malformasyonun tipine ve derecesine bağlı olarak, ameliyat birkaç aşamada veya ameliyat sürelerinde gerçekleştirilir. Yarık dudağın düzeltilmesi için yapılan ilk operasyona “keiloplasti” adı verilir.
Bu operasyon ameliyathanede genel anestezi gerektirir. Genellikle bebeğin ilk doğum gününden önce yapılır. Yarık dudak kapandığında üst dudağın ve burnun şekli düzelir ve sadece küçük bir iz kalır.
Çocuğun damak yarığı da varsa, “palatoplasti” adı verilen ikinci bir ameliyat gerekecektir. Bu genellikle çocuk konuşmaya başlamadan önce 12 ila 18 aylıkken yapılır.
Bu işlem damaktaki kusuru ve bunun sonucunda ağzın burun delikleriyle iletişimini kapatır. Bu, yiyeceklerin burnuna girmesini önlediği için çocuğun yeme yeteneğini geliştirir.
Çoğu zaman, çocuğun yaşamı boyunca dokulara rötuş yapmak için yeni müdahaleler gerekli olacaktır. Bu prosedürler, hastanın işlevlerini veya görünümünü iyileştirmeyi amaçlar.
Diğer tedaviler
Cerrahi tedavi, kusurun büyük bir bölümünü düzeltir. Ancak bu müdahale tek başına ağzın normal fonksiyonlarını geri kazanmaya yetmez. Bu nedenle konusunda uzmanlaşmış diğer disiplinlerin katılımıyla tamamlanması gerekmektedir.
- Çocuk bakımı: Zor olsa da dudak damak yarığı olan çocuklar emzirilebilir. Bu en çok tavsiye edilen beslenme şeklidir. Kreş hemşireleri, bebeğini doğru beslemek için anneye eşlik etmeli ve eğitmelidir.
- Geçici protez: Geçici protez plakaların yerleştirilmesi, ameliyat zamanına kadar ağız ve burun arasındaki iletişimi geçici olarak kapatır. Bu, çocuğun burun deliklerinden yiyecek geçme riski olmadan beslenmesini sağlar.
- Diş Hekimliği ve Ortodonti: Ağızdaki aksilikleri önlemek için çenelerin gelişiminin ve dişlerin sürmesinin izlenmesi esastır. Ortodontik apareylerin kullanımı, kemik büyümesinin yönlendirilmesine ve yanlış konumlanmış dişlerin yeniden konumlandırılmasına yardımcı olur.
- İşitme kontrolleri: Bu çocuklarda kulak enfeksiyonları çok yaygındır. Odyolog veya kulak burun boğaz uzmanı ile düzenli kontroller önemlidir.
- Konuşma terapisi: Dudak veya damaktaki bozukluk nedeniyle, bu durumdaki bazı kişiler konuşmada güçlük çekerler. Konuşma terapisi egzersizleri ve tedavileri bu komplikasyonları çözmeye yardımcı olur.
- Psikoloji: Hem çocuk hem de ailesi için bu tür görünür malformasyonu ve gerektirdiği tedavileri kabul etmek ve üstlenmek çok zor olabilir. Psikolojik destek, bu durumla başa çıkmak için yararlı araçlar sağlar.
Bu makaleyi beğendiniz mi? Şunları da okumak isteyebilirsiniz: Dişlerinizin Bakımı İçin 9 Doğal ve Etkili İpucu
Yarık damaklı çocuklarda diş bakımı
Damak yarığı olan çocuklar diş bakımına erken başlamalıdır. Yukarıda belirtildiği gibi, dişlerin şekli, sayısı, boyutu ve konumu büyük olasılıkla etkilenecektir. Ayrıca hipoplazi, çürük veya diş eti problemleri riski de sıktır.
Bunun için eğitimli ve kalifiye bir çocuk diş hekiminin müdahalesi ve desteği şarttır. Ayrıca, ebeveynlerin veya bakıcıların aktif katılımı gereklidir.
Yarık damaklı çocuklarda çocuk diş hekimi tarafından diş bakımı
Yarık dudaklı bir çocuk doğduğu andan itibaren multidisipliner bir ekip tarafından yaklaşım ve tedavi yapılır. Pediatrik diş hekimi, birçok profesyonel arasında bu bakımın bir parçasıdır ve çok önemli bir role sahiptir.
Hastanın yüzünün, çenesinin ve dişlerinin sürmesinin takibinden sorumlu olacaktır. Bu şekilde, uygun tedavileri planlamak için bu malformasyonla ilişkili oral komplikasyonlar zamanında tespit edilebilir.
Beslenmeyi desteklemek için protez plakaların yerleştirilmesi, pediatrik diş hekiminin yarık çocukla ilk temaslarından biridir. Daha sonra, diğer olası müdahaleler aşağıdaki gibidir:
- Önleyici tedaviler
- Diş dolguları
- Eksodonti
- Yer tutucuların yerleştirilmesi
- Protez ile rehabilitasyon
- Ortodonti tedavisi
Diş hekimi ekibin geri kalanıyla, özellikle de maksillofasiyal rekonstrüksiyondan sorumlu cerrahlarla sıvı iletişimini sürdürmelidir. Ayrıca çenelerin büyümesini veya yanlış hizalanmış dişlerin yeniden konumlandırılmasını teşvik etmek için ortodontist ile koordineli olarak çalışmalıdır.
Diş hekiminin görevi çocuğun yaşamı boyunca devam edecektir, bu nedenle güvene dayalı bir ilişki kurmak esastır. Pediatrik diş hekimi, ergenlik sonrasına kadar dişlerin ve çenenin gelişiminin gelişimini takip edecek ve eşlik edecektir.
Dudak damak yarığı olan çocuklar için düzenli diş kontrolleri diş bakımının bir parçasıdır. Her aşamanın ihtiyacına göre, profesyonel ziyaretlerin periyodikliğini belirtecektir.
Damak yarığı olan çocuklar için evde diş bakımı
Bu çocukların ağız bakımında da ebeveynlere çok önemli görevler düşmektedir. Tedavilere eşlik etmeleri ve bağlılıkları ile ağzı sağlıklı tutmak için ev uygulamaları esastır.
Sağlık ekibinin endikasyonlarına uymak ve kontrollere katılmak en önemli hususlardan biridir. Bu tür bir durumda uzmanlaşmış bir merkez aramak, ebeveynlerin çocukları için kaliteli bir hizmet bulmalarına da yardımcı olabilir.
Bu alanlarda aileler aynı yerde birkaç uzmanlık bulabilir, bu da koordineli bir çalışmanın hastaya sağlıklı yaşam sağlamasına olanak tanır. Ayrıca bakıcılar ve aile için de daha rahattır.
Bu tür bir siteyi bulmak mümkün değilse, tedavi için gereken hizmetlerin her birini ayrı ayrı aramak esastır. Diğer şeylerin yanı sıra, ebeveynlerin çocukları için optimal ağız hijyeni sağlamaya özen göstermeleri gerekir.
Pediatrik diş hekimleri onlara bunu yapmanın doğru yolunu gösterecektir. Ayrıca diş hekiminin tavsiyelerine göre florür kullanmak ve ağız içindeki hastalıkları önlemek için beslenmeye özen göstermek de iyi bir fikir olacaktır.
Sabır, yarık damaklı çocuklarda diş bakımının önemli bir parçasıdır
Dudak ve damak yarığı olan çocuklarda diş bakımı özellikle önemlidir. Dudak veya damak boşluğunun sonuçlarıyla baş etmek zorunda kalmanın yanı sıra, bu çocuklar genellikle ağızda başka komplikasyonlardan muzdariptir.
Uzman bir multidisipliner ekip tarafından erken tedaviye başlamak, daha iyi sağlık elde etmenin anahtarıdır. Prosedürler zaman, azim ve çok sabır gerektirse de, küçüklerin çoğu başarılı bir şekilde ve çok az sekel ile veya hiç sekel olmadan yanıt verir.
Değişiklikler hemen olmayabilir, ancak iyileşme gelecektir. Sabırlı olun ve güçlü kalın! Stabil olmaya ve çocuğunuzun ağzındaki dönüşüme sorumluluk ve sevgiyle eşlik etmeye değer. İlginizi çekebilir ...
Tüm alıntı yapılan kaynaklar, kalitelerini, güvenilirliklerini, güncelliklerini ve geçerliliklerini sağlamak için ekibimiz tarafından derinlemesine incelendi. Bu makalenin bibliyografisi güvenilir ve akademik veya bilimsel doğruluğa sahip olarak kabul edildi.
- Villanueva, A., & Agripina, A. (2016). Factores de riesgo asociados a fisura labio palatina en recién nacidos en el hospital Belén de Trujillo 2006-2015.
- Plasencia-Dueñas, E. A., Díaz-Vélez, C., & Dueñas-Roque, M. M. (2020). Factores asociados a la presencia de fisura labiopalatina en recién nacidos en un hospital peruano de tercer nivel de atención. Un estudio de casos y controles. Acta Médica Peruana, 37(3), 304-311.
- Cabello Gómez, E. (2021). Alimentación en los niños con fisura labiopalatina. Estudio de 31 casos.
- Dogan, E., Dogan, E. I., & Dogan, S. (2019). Interdisciplinary treatment approaches for cleft lip and palate patients to obtain esthetic and functional results. Journal of Dentistry and Oral Hygiene, 11(1), 1-5.
- Gatti, G. L., Freda, N., Giacomina, A., Montemagni, M., & Sisti, A. (2017). Cleft lip and palate repair. Journal of craniofacial surgery, 28(8), 1918-1924.
- Salas, M., Barrios, Z., Simancas, Y., Ablan, L., Ramírez, P., & Prato, R. (2015). Anomalías dentarias en niños con fisura labio palatina. Venezuela: Revista Odontológica De Los Andes, 10(2), 4-9.
- Villagra, N. L., Layera, L. S., & Morales, F. C. (2017). Fisura labiopalatina bilateral y su abordaje odontológico multidisciplinario. Reporte de caso. Odontología sanmarquina, 20(2), 115-120.
- Ford, M. A., EU, H. M. E. T., & Ps, R. A. C. (2010). Tratamiento de la fisura labio palatina. Revista medica clinica las condes, 21(1), 16-25.
- Gamarra Esteban, P. (2021). Protocolo del paciente con fisura labio-palatina congénita.
- Giusti-Barreto, J. C., Panchana-Moreira, G. M., García-Muñoz, T. L., & Zurita-Yong, G. E. (2018). Caries dental y maloclusiones en infantes con labio y/o paladar hendido. Polo del conocimiento, 3(9), 15-23.
- García León, V. C. (2021). Prevalencia de Fisura labio palatina a nivel mundial: una revisión.