Endeks, hisse senetleri, kontrat ya da borsada günlük işlemlerden olan işlem hacmi nedir, hacim yüksek olursa piyasalarda ne olur? Sorularına yanıt bulmaya çalışacağım.
Tüm hisse senetleri için gerçekleşen işlemlerdeki her emrin içerdiği hisse senedi sayısı ile işlem fiyatının çarpılarak elde edilen toplamların elde edilmesi işlemlerine denir. İşlem hacmi işleme konu olan menkul kıymetin işlem adeti ile işlem gördüğü fiyatların çarpılması ile hesaplanır. Söz konusu menkul kıymet bir hisse ise bu işlem fiyatı adeti; bir endeks ya da borsa ise, endeks ve borsadaki hisselerin işlem hacimlerinin toplamı şeklinde hesaplanır.
İşlem Hacmi Nedir?
Borsa ya da gayrimenkul kıymetin tüm alış ve satışların toplam parasal değeridir. Bu piyasada emirlerin gerçekleşebilmesi için karşıda da tersi yönde bir emir olması gerekmektedir. Bu işlemlerde alış fiyatı satış fiyatına eşit olmak zorundadır. Hisse senetlerinde işlem hacminin artması o senetlerin daha çok el değiştirdiği anlamına gelmektedir. Bu işlemlerde alış ve satışlar pozitif yönde olduğu gibi negatif yönde de olabilir. Hacmi yüksek olan değerler likit olarak değerlendirilir. Alış verişi diğer menkullere göre daha kolay olabilir. Hacmi düşük olan değerlerin satışı daha zordur alıcı bulması kolay olmamaktadır. Bu hisse senetleri sığ olarak adlandırılır. Piyasa koşullarında spekülasyon ve manipülasyonlar işlemler üzerinde etkili olmaktadır. bu haberlere dikkat etmek gerekir.
Bir hisse senedinde işlem hacminin artıyor olması o hissede daha çok alım-satım yapıldığı ve hissenin daha fazla el değiştirdiği anlamına gelmektedir. İşlem hacmi aynı zamanda o hissenin likiditesi hakkında da bilgi vermektedir. Likiditesi olan pay senetlerine rağbet fazladır. Bu tip hisse senetlerinin sürekli alıcısı/satıcısı vardır, alış ve satış fiyatları arasındaki fark (spread) daha düşük seviyelerdedir.
İşlem hacmi yükselişi desteklemelidir. Hiçbir trend işlem hacminden bağımsız değildir. Bir trenden başlamadan önce hacmin artması hatta dip noktaların rekor hacimlerin görülmesi normaldir. Güvenli al bölgeleri oluşturması açısından da önemlidir. Bunu tam tersi düşüşler için de geçerlidir. Tepede oluşan rekor hacimli düşmeler düşüşün devam edeceğinin teyididir. Onun içindir ki hacim hareketlerine çok dikkat edilmelidir.
Formasyon ve Formasyonlarda Oluşan Hacim Hareketleri
Formasyonlar önem arz etmektedir. Özellikle de kırılım bölgesindeki hacimler daha fazla önemlidir.
Kırılım bölgesinde oluşan hacimler güvenli al ve güvenli sat noktasının oluştururlar. Kırılım bölgesinde çoğu zaman hacim patlaması yaşanır onun için formasyonları incelerken;
- Mevcut hacim ilişkisine
- Hacme uyuma
- Formasyon içindeki hacim hareketine
- Destek ve direnç bölgesindeki hacim hareketine
- Kırılım bölgesindeki hacim hareketine dikkat edilmeli.
Bir çok formasyonun vermediği dip bilgiyi hacimsel hareketler verebilir.
Borsa İşlem Hacmi Nasıl Hesaplanır?
Bir menkul kıymetin daha uzun bir süre boyunca ortalama hacmi, o dönemde işlem gören toplam miktarının, bahse konu süre uzunluğuna bölümüdür. Bu nedenle ortalama olarak borsa işlem hacmi için ölçüm birimi, birim zaman başına işlem yapılan hisse senedidir. Birim zaman genelde bir gün olarak alınır.
Borsa İşlem Hacminin Önemi
Bir menkul kıymetin fiyatı değiştiğinde genellikle işlem hacmi daha yüksektir. Bir şirketin finansal durumunu pozitif ürün geliştirmesi ya da pozitif planları hakkındaki haberler etkiler. Bu tür haberler genellikle hisse senetlerinin ticaret hacminde geçici de olsa bir artışa sebep olur.
Ticaret hacmindeki değişimler, gözlemlenen fiyat hareketlerini daha da önemli hale getirebilir. Herhangi bir hisse senedi için daha yüksek hacim, piyasadaki yüksek likiditenin bir göstergesidir. Belirli bir hisse senedinin çok fazla sayıda hissesini satmak isteyen kurumsal yatırımcılar piyasada düşük likidite varsa, borsadaki kaymanın neden olduğu kayıpları önlemek için hisse senetlerini daha uzun sürede yavaş yavaş satmaya çalışacaklardır.
Bir önceki yazımız olan Boğa Piyasası Nedir? başlıklı makalemizde Boğa Piyasası Ne Kadar Sürer?, Boğa Piyasası Nedir? ve Boğa Piyasasında Nasıl Yatırım Yapılır? hakkında bilgiler verilmektedir.