ben bu durumu, şuna bağlıyorum.
eskiler, şu zamanın anneanne-dedeleri, babaanneleri ölümle içine yaşamışlar. baksanız 4 çocuğu var, ama 6 düşük-ölü doğum yapmıştır. bebesini gömüp tarlaya gitmiş bu insanlar. hayatlarını durdurup da yas tutacak zamanları olmamış.
ya da, kayınvalideleriyle-kayınpederleriyle, hatta eşinin kardeşi, onun eşiyle falan beraber yaşamışlar. bu kalabalık içinde de teker teker yaşlıların ölümünü izlemişler.
kısacası, her açıdan daha naturel, daha kabulleniş temalı bir hayat felsefeleri var.
bir keresinde, iş sebebiyle görüştüğüm epey varlıklı bir iş adamının torunu olduğunu duymuştum. "hayırlı olsun" derken, yanlışlıkla "dede oldunuz demek" demişim. der demez pişman oldum. adam alındı, bozuldu, "oo beni dede yaptınız lovemyself hanım" diye sitem etti. aramız bozulmasın diye ne uğraşmıştım sonradan. adam dedeliği kaldıramadı. torunundan bahsetmiyordu. laf geldiğinde "oğlumun çocuğu" diyordu.
bunun yanında, biz ölümden doğal bir şey gibi bahsetmiyoruz artık. "başıma bir iş gelirse, sen de bil, şunu şöyle yaptım" diyorum mesela, bir akrabaya. hakikaten o bilgi tek bende kalmasın istiyorum. ama söylediğim kişi gidip dağlara taşlara vuracak oluyor neredeyse. aman ağzından yel alsın diyor. öf ölüm de nereden çıktı, diyor.
benim hayatıma gelince, akrabalardan yaşlıların biri ölümü çok sık anardı, sadece ölürken bize çok iş çıkmamasını dilerdi. diğer yaşlımız ise fena korkardı ölümden, öleceğini düşününce bile oturur ağlardı. birincisi pat diye vefat etti, diğeri alzaimer yüzünden hiçkimseyi tanımayarak yaşadı, sonra göçtü. soruna da burada geliyorum sanırım, sürekli ölümden bahseden ve bu durumla barışık görünen de, ölümden korktuğunu açıkça söyleyen de, ikisi de korkuyordu ölümden. bu net. biri konuşarak bastırmaya ve kendini alıştırmaya çalışıyordu.
o psikolojiyi anlayabileceğimizi zannetmiyorum yine de. bir keresinde, ciddi bir rahatsızlığım olduğunu düşündürecek bir durumla karşılaşmıştım. koca bir boşluk içinde yüzüyorsunuz gibi. kim ne yapsa hissettiklerimi paylaşamazdı.