Sizin Baş Ağriniz Hangisi?
Başınız devamlı ağrıyor ve siz artık bu sızılarla baş etmekte zorlanıyor musunuz? Sızı kesiciler en yakın arkadaşınız olduysa şikayetiniz kolay bir sızıdan çok daha aşırısı olabilir. Zira kolaymış gibi görünen baş sızıları çoğu zaman ciddi hastalıkların habercisi olabiliyor.
Herkes yaşamında bir defa da olsa baş sızısı meselesiyle karşılaşmıştır. Çoğu zaman ciddiye alınmayıp hemen sızı kesicilere koşulmasına neden olan baş sızıları gerçeğinde sanıldığı kadar kolay olmayabiliyor. Nöroloji Uzmanı Dr. Hakan Şilek baş sızısı tipleri, bulguları ve rehabilitasyonları hakkında bilgi veriyor.
1. Gerilim tipi baş sızısı
BELİRTİLER: Primer baş sızısı grubuna giren gerilim tipi baş sızısı aynı zamanda en yaygın olarak görülen baş sızısı tipi. Bu sızı grubunda beyinde rastgele bir zarar bulunmuyor, baş sızısı başka bir sebebe bağlı olmuyor ve nörolojik tetkikte bilgiler tamamen banal görülüyor. Gerilim tipi baş sızısı sürükleyen hastaların bir hayliyi bu tip baş sızısında hekime müracaat etmek yerine konutta kendi kendilerine kullandıkları ilaçlarla sızılarını geçiriyor. Bu sızı, beyin hücrelerinin başka bir deyişle nöronların arasındaki bağlantı bozukluğundan kaynaklanıyor. Bu bağlantı bozukluğundan dolayı boyun ve kafa üzerindeki tam adaleler kasılıyor. Hafif ve orta şiddette izleyen gerilim tipi baş sızısı, başta ağırlık ve sıkma olarak kendini gösteriyor. Sızıyı tetikleyen nedenler arasında stres, uykusuzluk ve çalışma civarı yer alıyor.
REHABİLİTASYON: Gerilim tipi baş sızılarının rehabilitasyonunda bazı hastalarda kolay sızı kesiciler, adale hafifleticiler ya da hafifletici, evham giderici antidepresanlar kullanılabiliyor. Rehabilitasyon bazı şahıslarda iki hafta kimilerinde ise bir sene sürebiliyor. Bu hastalığın rehabilitasyonunda psikolojik terapiler ve rahatlama teknikleri de kullanılıyor. Rahatlama teknikleri özellikle ilaç kullanamayan hastalarda pozitif neticeler sağlıyor.
2. Migren tipi baş sızısı
BELİRTİLER: Migren tipi baş sızıları değişken özellikler gösterse de kriterleri çok net oluyor. Bu hastalarda nörolojik tetkik ve beyin görüntüleme banal bulunuyor. Migren tipi baş sızısında tanıyı koymak için hastadan alınan bilgi ehemmiyet taşıyor. Hastalar çoğunlukla yarım, tek taraflı baş sızısından şikayet ediyorlar. Sızının yeri değişiyor, orta ve çok şiddetli, zonklamalı bir sızı olabiliyor. Beraberinde bulantı, görme bozukluğu, puslu görüntü ya da siyah noktalar gibi aura denilen bulgular da görülebiliyor. Koku, ses, ışığa hassasiyet gibi rahatsızlıklarla çok şiddetli baş dönmeleri yaşanabiliyor. Teşhis için bu bulgulardan ikisinin olması ve sızının en az iki saat sürmesi yeterli oluyor.
REHABİLİTASYON: Migrenin iki rehabilitasyon alternatifi bulunuyor. Biltihapçısı hamle rehabilitasyonu. Hamle rehabilitasyonunda muhtelif ilaçlar kullanılıyor. Bazı hastalarda şiddetli migren hamleyi haftada iki kere ya da üç günde bir olabiliyor. Hasta sızıyı uzun süreli yaşıyorsa ikinci başka bir deyişle gözetici rehabilitasyon uygulanıyor. Bunalım ve epilepsi ilaçlarıyla çok sık gelen migren hamleleri hakimiyet altınabiliyor. Migren tamamen ortadan kalkmıyor, fakat sızıların şiddetinin eksiltilmesi ve ayda bire indirilmesi amaçlanıyor.
3. Paroksizmal hemikrania
BELİRTİLER: Migrene benzeyen vasküler tipi baş sızısı, beynin en uçtaki kılcal damarlarının rahatsızlığında ortaya çıkıyor. Migren, ayda bir kere 2 ya da 3 saatlik çok şiddetli bir hamle biçiminde geliyor ve çoğu zaman tek hamleyle bitiyor. Oysa paroksizmal hemikrania iki saatten daha kısa sürüyor fakat başladığında gün içinde onlarca kere tekerrür edebiliyor. Hamle olarak iki hafta ya da iki ay kesintisiz sürebiliyor.
REHABİLİTASYON: Hastadan ayrıntılar çok iyi alınmazsa migren sanılarak bu istikamette rehabilitasyon uygulanabiliyor. Ancak migren rehabilitasyonu uygulandığında netice alınamayabiliyor. Paroksizmal hemikrania rehabilitasyonu indometazin standart başlangıç rehabilitasyonudur
4. Küme tipi baş sızısı
BELİRTİLER: Primer gruba giren bu tip baş sızılarına erkeklerde daha fazla tesadüfülüyor. Genellikle emin sezonlarda ortaya çıkıyor ve hasta evvelki senelerde de aynı aylarda bu sızıyı yaşamış oluyor. Çok şiddetli yarım baş sızısı, gözde kızarıklık, alında terleme, göz kapağının düşmesi, baş sızısının olduğu tarafta burun akıntısı bulgular arasında yer alıyor. Gün içerisinde 4-5 hamle halinde geliyor ve vahim, dayanılmaz, şiddetli sızılar şekline izliyor. Şahıstan şahsa değişmekle birlikte en az iki hafta sürüyor. Bu vakit içinde hasta, sızı sebebiyle bitkin düşüyor.
REHABİLİTASYON: Küme tipi baş sızısında önleyici rehabilitasyonlar uygulanıyor. Çok sık tesadüfülen bir baş sızısı tipi değil ama migrenle karışabiliyor ve bu gidişatta sıradan migren rehabilitasyonundan cevap alınamayabiliyor.
5. Trigeminal nevralji
BELİRTİLER: Trigeminal nevralji hastanın yaşamını güçleştiren bir sızı tipi. Hastalarda şimşek çakmasına benzeyen vahim bir sızı oluşuyor. Batıcı, 1-2 saniye süren bu sızı, vurup kaçma biçiminde yaşanıyor. Genelde gözün etrafında, alt dudakta, üst çenede hemen dişlerin üzerindeki yerlerde görülüyor. Gün içerisinde suratlarca kere tekerrür ediyor.
REHABİLİTASYON: Hastalığın rehabilitasyonu oldukça güç ve çoğunlukla uzun süreli bir rehabilitasyonu gerektiriyor. İlaçla zafer oranı yüzde 60-70 oranında oluyor. Bazı hastalarda cerrahi usulleri de uygulamak gerekebiliyor. Bu hastalara beyin görüntülemesi, Beyin MRG ve Bilgisayarlı tomografi tahlili öneriliyor. Zira trigeminal nevralji, MS hastalığı veya beyin uru bulgusu da olabiliyor ya da anevrizma neticeyi ortaya çıkabiliyor.
6. İntrakranyal Hipotansiyon
BELİRTİLER: Beyin damarları kendiliğinden bir akışkan üretiyor ve beyin, kafatasında bu akışkanın içinde yer alıyor. Rastgele bir sebeple bu akışkan eksildiğinde baş sızısı ortaya çıkıyor. Beyindeki akışkan belden akışkan alma operasyonu sonrasında eksilebiliyor. Breyin ya da beldeki fıtığın büyük olup, beyin çeperini ya da omurilik neticesinde de sızı görülebiliyor. Beyin omurilik akışkanı öbür damar boşluklarına sızıyor ve bu da çok şiddetli baş sızılarına neden oluyor.
REHABİLİTASYON: İntrakranial Hipotansiyonda hasta uyuduğu zaman baş sızısı eksiliyor, ayağa kalktığında apaçık hale geliyor.Uyandığında ise vahim bir baş sızısı başlıyor. Bu hastalarda Beyin Mrg çoğu zaman bulgu vermeyebiliyor. Sızının rehabilitasyonu için yatak istirahatı ve bol akışkan harcanması öneriliyor. Şayet baş sızısı iki haftadan fazla devam ederse akışkanın sızdığı yeri bulmak gerekiyor. Bu yer bulunduğunda hastanın kendi kanı alınıp o bölgeye enjekte ediliyor. Kandaki pıhtı oraya yapışıyor ve sızmayı durduruyor. Bu baş sızısı tipinde bazı ilaçlar da kullanılıyor.
7. Yanlış ilaç kullanımına bağlı baş sızısı
BELİRTİLER: İki aydan fazla zamanla her gün ya da gün fazla rastgele bir sızı kesici alındığında bu tip baş sızısı görülüyor. Özellikle migrenli hastalarda sızı kesici kullanımı üç ay devam ederse, sızılar başlıyor. Hasta bu sızının da migren baş sızısı olduğunu ve bu sebeple geçmediğini düşünüyor.
REHABİLİTASYON: Rehabilitasyon için sızı kesicinin kullanımının kesilmesi işe yarıyor. Zira bu, aynı zamanda bağımlılık rehabilitasyonu anlamına da geliyor. İlaç alımı menedilen hasta emin bir vakit vahim baş sızıları ile karşilaşabilir. Fakat sabirli olduğunda baş ağrisi birden ortadan kalkıyor. Genelde bu 2 hafta vakit zaman aliyor. Bu süreçte uzun vakit yatması ve bol akışkan harcaması gerekiyor.
8. Sinüzit baş sızısı
BELİRTİLER: Sinüzit sızılarının büyük bir kısmı migren ya da gerilim tipi baş sızısı oluyor. Genelde burun ve geniz akıntısıyla beraber seyrediyor. Özellikle grip yarıyılında bu sızılar daha sık görülüyor. Sinüzit baş sızısının tanısında çoğu hastanın kan analizleri banal bedellerde olabiliyor, kafa röntgeninde de bulgulara tesadüfülmeyebiliyor. Sinüzit tanisinda en alıngan muayene tomografi sayiliyor.
REHABİLİTASYON: Doğru antibiyotik rehabilitasyonu ile iyileşme sağlanıyor.
9. Temporal artrit
BELİRTİLER: Şakak bölgesindeki temporal atardamarların cerahati neticeyi ortaya çıkan ve daha çok yaşlılarda görülen bir sızı tipi. Tanısı erken konulmadığında âmâlığa neden olabiliyor. Sızı tek taraflı ve şakaktan başlıyorsa, şakak bölgesi alıngansa, hastanın romatizma sızısı varsa, kan muayenelerinde sedimasyon ve SRP kıymetleri de yüksekse bu tip sızıdan şüpheleniliyor.
REHABİLİTASYON: Hastalığın tanısı için biyopsi yapılıyor ve kortizon rehabilitasyonuna başlanıyor. 10. Menenjit baş sızıları
BELİRTİLER: Yakın zamanda ateşli hastalık geçirmiş, antibiyotik rehabilitasyonundan netice alamamış, sızı kesicilerin cevap vermediği şahıslarda, ensede sertlik seziliyorsa devamlı devam eden baş sızısı, şuur fluluğu, bulantı, uyku hali ve kusma varsa, boynu sağa sola döndürmede zorlanılıyorsa menenjite bağlı baş sızısından şüpheleniliyor. Ağır grip, ağır bakteriyel enfeksiyon ya da kronik veremli hastalarda da görülebiliyor.
REHABİLİTASYON: Tanısı güç bir hastalık ve erken tanı konulmadığında vefata bile neden olabiliyor. Beyin görüntüleme, tomografi, mr ve belden akışkan misali alınarak tanı konuluyor. Laboratuvar sonucunu beklemeden antibiyotik rehabilitasyonuna başlanıyor.
11.Menstrüel migren
Bu migrenin öbür migren baş ağrilarindan farkı yok, yalnızca bazı bayanlarda menstrüel başka bir deyişle adet yarıyılında görülüyor. Adet evvelinde gelen sızı, 4 ya da 5 gün sürebiliyor. Adet yarıyılında zati gergin olunduğu için bu sızılar hayatı negatif etkiliyor. Bu sızı için gözetici rehabilitasyonlarla beraber hormon tertip edici rehabilitasyon da uygulanıyor.
3 Teklif Ile Baş Ağrilarini Yasaklayın!
Kumpaslı Yatın. Stresten Uzak Durun. Sağlikli Beslenin.