Şovun çirkin yüzü!
Yeşil sahalarda yaşanan ırkçılık olaylarından en kötü örnekler...
Yeşil sahalarda yaşanan ırkçı saldırıların geçmişi çok eskilere dayanıyor. Beyaz-siyah ayrımcılığından haz alan taraftarlar, muz-fıstık yağmuru, maymun taklidi ve 'yamyam' hakaretleriyle bir şov olarak görmek istediğimiz futbola gölge düşürmeyi başarıyor.
1889'da Darlington forması giyen Arthur Wharton, yeşil sahalarda boy gösteren ilk siyahi olarak biliniyor. Günümüzde ise bu sıradışı bir durum değil. Hatta profesyonel futbolcuların yaklaşık yüzde 30'u siyahi. Futbolun beşiği olarak bilinen İngiltere'de bu oran yüzde 25. Ancak 1996 yılında Carling'in yaptığı araştırmaya göre, Premier Lig taraftarlarının sadece yüzde 1'i kendilerini 'beyaz olmayan' şeklinde tanımlıyor. Araştırmanın sonucu, futbolda ırkçılığın ne kadar ciddi boyutlara ulaştığının en önemli göstergesi. Bir başka araştırmaya göre, taraftarların yaklaşık yüzde 30'u stadyumlarda ırkçılığa şahit oluyor.
1970 ve 1980'lerde maymun sesi çıkarmakla başlayan ırkçılık, 1981'de Deptford'da çıkan yangında 13 siyahi gencin hayatını kaybettiği olayın önüne geçti. Millwall'da duyulan korkunç tezahürat şu şekildeydi: "We all agree Niggers burn better than petrol" (Hepimiz aynı fikirdeyiz. Siyahiler benzinden daha iyi yanıyor). 1991 yılında çıkan yasayla ayrılıkçı tezahüratlar yasaklandı. Aynı yıl Hollanda Spor Birliği ırkçı olaylar sebebiyle 948 bin pound ceza kesti. Serie A’da oynayan siyahi Hollandalı futbolcular Ruud Gullit ve Aron Winter'in şikayetlerinin ardından 13 Aralık 1992 tarihinde "No al razzimo" (Irkçılığa Hayır) kanunu çıkartıldı.
Ülke federasyonların caydırıcı önlemleri çirkin olaylarını azalttı, ancak bitirme konusunda yeterli olmadı. Irkçı saldırılar özellikle İspanya, İtalya ve Doğu Avrupa'da görülmeye devam ediyor. İşte yeşil sahalarda yaşanan ırkçılık illetinden en kötü örnekler...
* Irkçılığın en çirkin örneklerinden biri 1916'da yaşandı. Güney Amerika Kupası'nda Uruguay, Şili'yi 4-0 mağlup etti. Şili yetkilileri, Uruguay'ın 2 siyahi futbolcu oynatması nedeniyle karşılaşmanın iptalini istedi.
* 1930'larda koyu tenli Everton forveti Dixie Dean, soyunma odalarına giden yolda bir ırkçı taraftarın tacizine maruz kaldı. Dean, cezayı kendisi vermeyi tercih edip, tacizciyi yumrukladı.
* 1987'de Jamaika doğumlu John Barnes, kendi takım taraftarının çirkin davranışıyla şoke oldu. Liverpool'daki ilk yıllarında bir maç öncesi ısınırken Barnes'ın yanına muz atıldı.
* İngiliz taraftarlar, özellikle Almanya maçlarında dudaklarıyla 2. Dünya Savaşı'nı anımsatmak için bomba atan uçakların sesini taklit ediyor.
* 1982 Dünya Kupası Finalleri'ne Nazi selamları ve ırkçı tezahüratlar damgasını vurdu.
* 1992’de Almanya’da ırkçılığa karşı en somut adım atıldı. St. Pauli liderliğinde bütün futbolcular, bir hafta sonunda formalarının altına "Mein Freund ist Ausländer" (Yabancı benim arkadaşımdır) tişörtü giydi.
* 1994'te Borussia Dortmundlu Julio Cesar, siyahi olduğu için bir gece kulübüne alınmadığı için takımdan ayrılmak istedi.
* 1995'te efsane futbolcu Eric Cantona. Selhurst Park Stadı'nda, kendisine ırkçı küfürler savuran Matt Simmons'a tekme attı.
* 1995’de İrlanda ile İngiltere arasında Dublin’de yapılan maç, aşırı sağcı İngiliz gruplarının yaptığı tezahüratlar sebebiyle iptal edildi.
* EURO 1996'da Hollandalı yıldız Edgar Davids, taktik toplantılarının dışında bırakıldığını ve ırkçılığın kurbanı olduğunu söyledi.
* 1998'de Felix Dja Ettien, Levante'de oynadığı dönemde İspanyolca konuşamadığı için hocası tarafından görmezden gelindi. Ettien'in, hasta olduğu zamanlarda AIDS'li olduğu zannedildi.
* 1999'da dönemin Trabzonspor Kulübü Başkanı Mehmet Ali Yılmaz, Kevin Campbell için 'Yamyam' dedi. Büyük tepki alan bu açıklama sonrası İngiliz futbolcu, Trabzon'dan ayrıldı.
* 2000'de Lazio’nun Yugoslav oyuncusu Mihailoviç, Arsenal'in siyahi oyuncusu Patrick Vieira'ya maç boyunca "Pis maymun" ve "B… siyah" şeklinde hakaret etti.
* Mart 2001'de Sturm Graz Kulübü Başkanı Hannes Kortnig, Manchester United'a yenildikleri maç sonrası, "Biz Manchester'a kaybettik. Sıradan bir zenci sürüsüne değil" dedi.
* 2002'de Beşiktaş-İstanbulspor maçının hakemi Ali Aydın, oyundan attığı Pascal Nouma için 'zenci' dedi. Siyah-beyazlı taraftarlar, "Hepimiz zenciyiz" pankartıyla Aydın'ın sözlerine tepki gösterdi. Ali Aydın Fransız futbolcudan özür diledi.
* 2002 Dünya Kupası'nda Paraguay kalecisi Jose Luiz Chilavert, yerde yatan Roberto Carlos'a "Kalk ayağa yerli parçası" dedi.
* 21 Nisan 2004’te Ron Atkinson ITV'den istifa etti. Canlı yayında mikrofonunun kapalı olduğunu zanneden Atkinson, Chelseali Marcel Desailly hakkında ağza alınmayacak sözler sarf etti ve bu sözler İngiltere ve bazı dış ülkelerde de duyuldu. Atkinson’un The Guardian gazetesindeki köşesi de kapatıldı.
* 2004'te İspanya Milli Takımı Teknik Direktörü Luiz Aragones'in, Jose Antonio Reyes'e, Arsenal'den takım arkadaşı olan Fransız oyuncu Henry'yi kastederek, "Demuestra que eres mejor que ese negro de mierda" (O siyah pislikten daha iyi olduğunu göster) demesi basına yansıdı.
* 2005'te, Messina-Inter maçında topla her buluştuğunda taraftarların ırkçı tezahüratına maruz kalan Messina'nın Fildişi Sahilli oyuncusu Zoro, topu koltuğunun altına aldı ve soyunma odasına gitti. Bir sonraki hafta her maça 5 dakika geç başlanarak ırkçılık protesto edildi.
* 14 Nisan 2005'te Arjantin ekibi Quilmesli futbolcu Leandro Desabato, Brezilyalı Grafite'ye karşı ırkçı söylemlerde bulunduğu için tutuklandı.
* 25 Mart 2006’da Sachsen Leipzig-Hallescher maçında, Leipzig'in Nijeryalı oyuncusu Adebowale Ogungbure, tükürük ve ırkçı tezahüratlara maruz kaldı. 'Maymun' ve 'zenci' diye bağırılan Ogungbure, taraftara döndü ve iki parmağını dudaklarını üzerine koyarak Adolf Hitler’e gönderme yaptı. Ogungbure Nazi hareketleri yapmak yasak olduğu için tutuklandı.
* 6 Şubat 2006'da Nijerya kökenli Amerikalı Oguchi Onyewu, Standard Liege'de oynadığı dönemde, ırkçı bir grup tarafından yumruklanarak dayak yedi.
* 2006'da İspanya Milli Takımı’nın eski hocası Javier Clemente, Barcelona'yı 2-1 yenildikleri maçta oyuncusu Unai'ye tüküren Eto'o için "Düne kadar ağaçta oynayanlar şimdi yere inip insanlara tükürüyor" sözleriyle siyahi oyuncuyu maymuna benzetti.
* 2007'de PSG'nin stadının kale arkası "Sadece beyazlara ait" tabelasıyla ayrıldı.
* 2006-2007 sezonunda oynanan Fenerbahçe-Kayseri Erciyesspor maçında kırmızı kart gören Appiah, Erciyessporlu Emre'nin kendisine ırkçı ifadeler kullandığını, rengi ile ilgili sözler söylediğini iddia etti.
* Irkçık saldırılara en fazla maruz kalan futbolcuların başında Samuel Eto'o geliyor. Şubat 2005'te Real Zaragozalı taraftarlar, Barcelona'nın golcüsü Eto'o'yu hedef alarak, maymun sesleri çıkardı ve sahaya muz ve fıstık atıldı. Karşılaşmayı Barcelona 4-1 kazanırken, Kamerunlu oyuncu taraftarla dalga geçmek için maymun gibi dans etti.
* 2007'de Lyon'un Çek golcüsü Milan Baros, Rennes'in Kamerunlu oyuncusu Stéphane Mbia'yı göstererek, burnunu tuttu ve 'çok kötü kokuyorsun' anlamına gelen bir mimik gösterdi. Baros, üç lig maçında cezalı olduğu için oynayamadı.
* 2007'de Kongolu oyuncu Zola Matumona, Brussels Kulübü Başkanı Johan Vermeersch'in ırkçı tavırlarına maruz kaldığını iddia ederek kulüpten ayrıldı. Bunun üzerine sponsor Kia, kulüpten desteğini çekti.
* Ağustos 2007’de Borussia Dortmund kalecisi Roman Weidenfeller Almanya Futbol Birliği (DFB) tarafından Asamoah’a "siyah domuz" dediği için soruşturma altına alındı.
* 17 Eylül 2007’de Libourne'den Boubacar Kebe, Bastia taraftarları tarafından ırkçı tezahüratlarla tahrik edildi ve karşılık verince de kırmızı kart gördü.
* 2007'de Lazio tribünlerinde, "Siyah kadro, Yahudiler'in evi bitecek", "Kaplan Arkan'a saygılıyız" (Arkan, Bosna'da kitle ölümlerinden sorumlu olduğu için yargılanırken düzenlenen bir suikastle öldürüldü) pankartları tepki çekti.
* Premier Lig'de bu sezon oynanan Chelsea-M.United maçından sonra saha görevlisi Sam Bethell, Manchesterlı Patrice Evra'ya ırkçı söylemde bulundu. Fransız yıldız çılgına dönerken, Bethell üzerine yürüyen futbolcuya yumruk attı.
Gökhan Karataş - HTSpor