KELİME GRUPLARI. EDAT GRUBU BAĞLAMA GRUBU TEKRAR GRUBU ÜNLEM GRUBU UNVAN GRUBU. İSİM TAMLAMALARI SIFAT TAMLAMALARI İSİM-FİİL GRUBU SIFAT FİİL GRUBU ZARF-FİİL GRUBU BİRLEŞİK FİİL GRUBU www.edebiyatogretmeni.net. İSİM TAMLAMALARI. İSİM TAMLAMALARI.
Download Policy: Content on the Website is provided to you AS IS for your information and personal use and may not be sold / licensed / shared on other websites without getting consent from its author.While downloading, if for some reason you are not able to download a presentation, the publisher may have deleted the file from their server.
EDAT GRUBU
BAĞLAMA GRUBU
TEKRAR GRUBU
ÜNLEM GRUBU
UNVAN GRUBU
İSİM TAMLAMALARI
SIFAT TAMLAMALARI
İSİM-FİİL GRUBU
SIFAT FİİL GRUBU
ZARF-FİİL GRUBU
BİRLEŞİK FİİL GRUBU
www.edebiyatogretmeni.net
Bir ismin başka bir isimle oluşturduğu anlamlı sözcük öbeğine isim tamlaması denir.
Türkçede dört türlü isim tamlaması vardır.Bunlar:
BELİRTİLİ İSİM TAMLAMASI
Tamlayan ve tamlanan her ikisi de tamlama eki alır.
İzmir’in deniz- i
Öğretmen- in kürsü-s-ü
Kapın-ın kol-u
BELİRTİSİZ İSİM TAMLAMASI
Sadece tamlanan tamlama eki alır.
Gül yaprağ- ı
Sınıf kapıs - ı
Koltuk kenar- ı
TAKISIZ İSİM TAMLAMASI
Tamlayan ve tamlanan her ikisi de tamlama eki almaz;fakat ikisi de isimdir.Tamlayan sözcük tamlananın “Neyden yapıldığını?” , “Neye benzediğini?” belirtir.
Kerpiç duvar
Bez mendil
Tahta masa
Aslan asker
Balık adam
Zeytin gözler
ZİNCİRLEME İSİM TAMLAMASI
En az üç isimle kurulur.Tamlayan ve tamlanandan biri veya her ikisi de ism tamlamasıdır.
1.Tamlayanın İsim Tamlaması olduğu Zincirlene İsim Tamlamaları
ÖRNEK:
Şehir sokaklarının lambaları
Masa ayağının demiri
Dalga seslerinin yankısı
2.Tamlananın İsim Tamlaması Olduğu Zincirleme İsim tamlamaları
ÖRNEK:
Ayşegül’ün okul masrafları
Öğrencilerin sınav heyecanı
Evin demir kapısı
ZİNCİRLEME İSİM TAMLAMASI
3.Tamlayanın ve Tamlananın İsim Tamlaması Olduğu Zincirleme İsim Tamlamaları
ÖRNEK:
Edebiyat öğretmenininnot defteri
tamlayan tamlanan
Televizyon programınınbaşlama saati
Tamlayan tamlanan
1.İsim tamlamalarında tamlayanla tamlanan yer değiştirebilir.
Buz gibidir suları bu güzelim köyün
Rengi hala yanımdadir gözlerinin
2.İsim tamlamalarında tamlayanın başına veya tamlayanla tamlananın arasına değişik türde sözcükler girebilir.
Mavi gömleğinbeyaz düğmeleri(sıfatlar)
Ağaçların sararmış yaprakları(pekiştilmiş sıfat9
Sahilin artık tadı kalmadı.(zarf)
3.İsim tamlamalarında bir tamlayan birden fazla tamlanana bağlanabilir:
Roman eleştirmenleri ve okurları taze soluklar istiyor.
Bahçenin sümbülü ,bülbülü hiç eksik olmazdı.
4.İsim tamlamalarında bir tamlanan birden fazla tamlayana bağlanabilir:
Öğrencilerin ve öğretmenlerin sorunları tartışıldı.
Sanatçı, roman ve deneme alanında başarılıydı.
5.İsim tamlamalarında bazı durumlarda tamlayan düşebilir.
(Onun)Kardeşi dün okula gitmiş.
(Senin)Şiirlerini okudum fakat beğenmedim.
(Bizim)Evimiz okula oldukça uzaktı.
6.İsim tamlamaları bir sıfat tarafından nitelenebilir ya da belirtilebilir:
(Mavi) Çocuk önlüğü
(Pahalı) güneş gözlüğü
(Bu) Sahil kasabası
1.Niteleme Sıfatları
2.Belirtme Sıfatları
a)İşaret Sıfatları
b)Sayı Sıfatları
c)Soru Sıfatları
d)Belirsizlik Sıfatları
Sınavdan yüksek puan aldım.
O çocuğu yanıma alıyorum.
Üç kitabı sana aldım.
Nasılkitaplardan hoşlanıyorsun?
Bazı insanlar ülke sorunlarına çok duyarsız
Her günbirelma yerim.
ÖRNEK
b.nesnez.t yüklem
Konuyu çabucak kavrayışına şaşırdım.
Dolaylı Tümleç
özne yüklem
Ben de güzel oyunlar oynamayı bilirim
Belirtili Nesne
dolaylı tümleç dolaylı tümleç z.t. yüklem
Ölüm gecesinden bu sahile hiç dönmemek bitmez
Özne
bir özleyiştir.
Sıfat –fiil üreten ekler şunlardır:
-an, -ası, -mez, -ar , -dik, -ecek , -miş
Sana dar gelmeyecek makberi kimler kazsın?
Belirtili Nesne
d.t z.t yüklem
Hayata beraber başladığımız dostlarla da
Edat Tümleci
yollarımız bir bir ayrıldı.
Çocukluğumda bacalara takılan, beyaz
Özne
bulutlar vardı.
-erek
-dıkça
-meden
-ken
-ıp
-ınca
-a…….-a
-r……..-mez
Zarf Tümleci
Dağlardan,ormanlardan sana akacak mıyım?
Halkın yüzü güldükçe gülümser beşeriyet.
Zarf tümleci
Ben ,sevgi bağından bir çiçek dermeden huduttan
Zarf Tümleci
huduta atılmışım.
Seni göremeyince ben de sinemaya gittim.
Yüklem
O hep saman altından su yürütür.
Yüklem
Bu günlerde ağzını bıçak açmıyordu.
Yüklem
Son günlerde beni arar oldu.
Yüklem
Bacak kadar çocuğun cevaplarına bak.
Ali orada duruma göre davranmış.
Cennet gibi vatanımız var.
Hak ve kuvvet kılıçla kalkan gibidir.
Özne
Öğretmen ile öğrenci aynı bütünün parçalarıdır.
Özne
Necivarda bir köy var ne bir evin hayali.
özne özne özne
Sokakları hem kız hem deniz kokar.
özne
Sen sayfa sayfa çevirdiğim kitap,
Mısra mısra okuduğum şiir!
Sen dağlar üstüne,
Ovalar üstüne serpilmiş Türkiye’m!
(aynı sözcüğün tekrarlanmasından)
Güzel çirkin aramam.(karşıt anlamlı)
Eski püskü giysiler giymişti.
(biri anlamlı diğeri anlamsız)
Ivır zıvır şeylerden söz ediyorlar.
(İkis de anlamsız)
“Eydost! Senin yoluna
ünlem isim
Canım vereyim Mevla.”
Eybu topraklar için toprağa düşmüş asker!
Ünlem isim unsuru
DenizHanım AliBey
Kişi ismi ünvan kişi ismi ünvan
Mustafa KemalPaşaAdnanÖğretmen
Kişi ismi unvan kişi ismi ünvan