DEİK Başkanı Nail Olpak ekonomi gazetecileri ile yaptığı toplantıda somut gelişmeler de değindi.
Olpak “Nisan ayında ihracatta inşallah yüzde 30’u aşmayacak bir kayıp bekleniyor” dedi ve ekledi:
. İş dünyasının pek çok kesimiyle sıkı temas halindeyiz. Görüştüğümüz iş insanları, sektörüne göre üretimlerinin yüzde 20 oranında azaldığını baz aldıklarını belirtiyorlar. İstanbul Valimiz ile de il sınır kontrolleri konusunda görüştük. İstanbul’un sınırları bu açıdan çok önemli. Sınırın Doğu tarafında Tuzla yerine Dilovası olarak bazalınmasının faydalı olacağını düşünüyoruz.
. İhracatta, Mart ayında yüzde 17 oranında bir düşüş yaşandı. Dün itibari ile baktığımızda ihracatta yüzde 30 seviyelerini aşmayacak şekilde bir düşüş bekleniyor. Dolayısyla Nisan ayında ihracatta yüzde 30 civarında bir kayıp olursa, beklentinin daha kötü olduğu bu süreç zarfında, ihracattaki bu düşüşü normal ve hatta beklenenden daha iyi bir tablo olarak değerlendirebiliriz. Çünkü yurt dışı pazarlardaki küresel ticaret sorunlarıyla doğrudan bağlantılı, olağan üstü bir süreç yaşanıyor.
“İhtlyaç var ve mümkünse, Düzenli ödeme yapan firmalara daha fazla SGK ve diğer vergilerde indirimi yapılabilir” diyerek ekonomide alınan bazı tedbirleri konusunda şunları söyledi:
. DEİK olarak bu süreç içinde iş dünyası adına taleplerimizi, önerilerimizle birlikte ilgili Bakanlıklarımıza sunuyoruz. Hazine ve Maliye Bakanlığımıza da, Mücbir sebep kapsamının genişletilmesi ve Kısa çalışma ödeneğinde ikinci bir paket gibi farklı konular yanısıra bir önerimiz daha oldu. Ödemesini düzenli yapan firmalara 5 puanlık bir SGK indirimi vardı. Bu döneme mahsus olmak üzere vergi ödemelerinde birtakım ötelemeler de yapıldı.
. Ancak SGK indirim oranı artırılırsa ve diğer vergilere de uygulanırsa, imkanı olan firmalar bundan daha fazla yararlanabilir. Dolayısıyla hem firmalar bu avantajdan faydalanmak isteyebilir hem de Hazine’ye de ek kaynak sağlanabilir diye bir önerimiz oldu.
. Çek kredisi de gündeme geldi. İlk gündeme getiren kurum ve kişi biz olduk. Bankacılıkla ilgili kredi mekanizmalarında teşekkür ederiz belirli destekler sağlanıyor. Ama Türkiye’de bankacılığın işletmelere sağladığına yakın bir kredilendirme de firmaların birbirleri arasında var. Vadeli çek-senet mekanizması var. Firmalar birbirlerine kredi sağlıyorlar. Ve genellikle bunlar ayın sonunadır 30’una yada 31’ine yazılır bütün çekler. Mart’ın sonuna doğru bu çekleri ödemesen de mücbir sebep kapsamında olacak, nasıl olsa sicile de işlenmeyecek algısı oluşmaya başladı. Bu çok tehlikeliydi.
. Dürüst kişiler öz kaynakla bunu ödemeye çalışırken birileri suiistimal edebilirdi. Bu uyarıyı yaptığımızda önerimizi de sordular, dedik ki, Bankaya çek kredisine yönlendirin. Hatta işe devam kredisinin faizi 7,5’tu. Bunun faizi 9,5 olarak açıklandı ki bizce de doğruydu. Çünkü bu dönemde faiz oranından ziyade nakde ulaşmak önemli. Böylece ihtiyacı olan kullanabilecek. Eğer çek sorunu çözülmeseydi, 1 Nisan ya da 2 Nisan itibariyle başka büyük bir sorun ile karşı karşıya kalmış olabilirdik.
. Ülkelerin şu an en çok ihtiyaç duyduğu konu; güven inşa etmek olacaktır. Bu süreçte hangi ülke yatırımcılara daha fazla güven verirse, süreci iyi yönetirse, tedarik zincirini koparmazsa, hızlı adapte olursa, ve ekonomi, ticaret ve üretim açısından ne kadar güçlü bir şekilde ayakta kalırsa, paranın ve yatırımın gidişatı o yöne doğru olacaktır.
. Örneğin dış para kaynağı açısından değerlendirdiğimizde, yatırımlar faizin dip yaptığı ülkelere mi yoksa üretimi aynı performansla devam eden ülkelere mi gidecek diye düşünebiliriz. Ancak özetle, önümüzdeki dönemin ana unsuru, her alanda GÜVEN inşa etmek olacak diye düşünüyoruz.
Bu bağlamda Türkiye açısından değerlendirdiğimizde ise; bu yıl yaz aylarının sonunda yabancı para akışının ivmeleneceğini tahmin ediyoruz. Ki dün bile Ziraat Bankası bir sendikasyon yaptı.