Feminist Sanatçı Miriam Schapiro 91 Yaşında Hayata Veda Etti
Ressam, heykeltraş Miriam Schapiro 91 yaşında hayata veda etti. Feminist sanat hareketlerinin öncülüğünü yapan sanatçı, 1970’lerdeki kadın hareketlerine ilham vermişti.
“Mimi” lakaplı Schapiro, 1923’te Toronto’da doğdu. Rus yahudi bir çiftin tek çocuğuydu. Mimi; doğduğunda babası, New York Güzel Sanatlar Akademisinde eğitim alan sanatçı ve entelektüel bir kimlikti. Annesi siyonistti ve mimi’yi sanatçı olması konusunda cesaretlendiriyordu. 6 yaşında çizim yapmaya başladı.
Büyük bunalım döneminde aile Brooklyn’e taşındı. Aynı zamanda çıplak model üzerinde çalışabileceği MOMA’da sanat dersleri almaya başladı. 1941’de Erasmus Lisesi’nden mezun olup Iowa Üniversitesi’ne gitti. 1945’de mezun oldu ve 1946’da master 1949’da doktora derecesini aldı. Okuldayken Paul Brach ile tanışıp 1946’da evlendi. Sonrasında New York’a taşındılar. 1955’de bir oğulları dünyaya geldi. Bu yıllar Mimi’nin tam zamanlı sanat kariyerine başladığı tarihlere işaretlenir. Soyut expresyonizm’den etkilenen çizimler yapmaya New York’ta başladı.
1967’de Shapiro ve Brach Kaliforniya’ya taşındıklarında sanatını yaratırken bilgisayar kullanan ilk sanatçı oldu. Fizikçi David Nabilof ile çalışırken kalın hatlı soyut resimler yaptı. Ox adında 1967 yılında yaptığı bu çalışmayı Brooklyn Müzesi satın aldı. Feminist artist Judy Chicago’nun “merkez çekirdeği” olarak adlandırdığı, onun ve Schapiro’nun vücudun sembolü olarak düşündüğü vajinal bir biçimdi.
1970’li yıllarda Schapiro büyüyen feminist sanat sahnesinin önemli sanatçılarından biri oldu. Judy Chicago ile işbirliği içinde Kaliforniya Sanat Akademisi’nde ilk feminist sanat programını açtılar. İlerleyen yıllarda Schapiro ve Chicago 28 kadın sanatçının işinin olduğu Hollywood’ta terk edilmiş bir evde Kadınevi adında bir enstalasyon gerçekleştirdiler. İlk gün sadece kadınlar ziyaret edebildi. Schapiro’nun işi Dollhouse Room’da bulunur. Sheryy Brody ile birlikte bir oyuncak evi inşa ettiler. Schapiro’nun sözleriyle güzellik, cazibe ve evin güvenliği ve rahatı duvarlarından çıkan isimsiz dehşetle birleşiyor. Serginin buroşüründe “bir kadının evinde duyguları yankılanır ve çocukluğunun büyüsünü hatırlar; fantezisi kalbinin sarsıntılarını engelleyemez.” yazılıydı. 10.000 kişi enstalasyonu izlemeye geldi ve bir ay açık kaldı.
“Biz kadınevini yaptığımızda öldürülmekten çok korktuk. Bu daha önce yapılmamıştı.” Bu iş feminist sanat tarihinde dönüm noktası olmuştu.
Schapiro’nun kadınlık temsillerini kullanarak sanat yapması desen ve dekorasyon hareketinin lider sanatçılarından biri olmasını sağladı. Bu tarz 1970’lerin ortasında 80’lerin sonuna doğru kavramsal ve minimalist sanatın bir alt dalı olarak yaygınlaştı. Orijinal ismiyle pattern end decoration akımı rengi çağdaş sanata yeniden getiriyordu. Özellikle schapiro2nun işlerinde P&D tarzı hareketli üretimler, canlı tekstil ürünleri feminist bir alt metin halinde uygulamayı, el işlerini ve dokumayı referans alarak yüzeye çıkarır.
1970’ler boyunca “kadınlık” kavramını teorileştirmeye başladı. Sanatında kumaş, boya ve fabrika üretimlerini ki bunlar uzun zamandır kadınların evdeki aktivitelerinin bir parçasıydı kolaj yaparak kullandı. Onun kadınlık tanımı kadın yaşamının içeriği ile özeli ve toplumsallığı bir araya getirmekti. Bu ona göre sadece kadınlar tarafından yapılabilirdi.
Schapiro kendisini kadınlar tarafından sanatın geliştirilmesine adadı. New York feminist Sanat Enstitüsünü kurdu. Workshoplar düzenleyip kadnları ders vermesi için misafir etti. Sonrasında sanat tarihi kitaplarında yeterli kadının olmadığını gördü ve College Art’ın üyesi oldu.
Scahpiro çalışmalarında fabrika ve el ürünlerini kullanmaya sonraki senelerde devam etti. Amerikan tarihi boyunca kadınların rolünü ve yahudi kimliğinin yansımasını sorguladı. 2002’de polk müzesinde hayat boyu başaı ödülü aldığı başarı ödüllerinden sadece birisiydi.
Son olarak yazar ve sanatçı Mira Schor, Schapiro’nun işlerinin ve öğreticiliğinin kadın sanatçıları ve çalışmalarını etkilediğini onu, işlerini gören ve derslerini alan kadın sanatçıların yaşamlarını değiştirici bir ilham kaynağı olduğunu vurguladı.