Kapilarininsanhayatindakirolunukiminkaredebilir. Insanin en temelihtiyaclarindanbiribarinmaveuzerinebir dam koymaihtiyacidir.Herhalde ilk insanlarindaicindeyasadiklarimagaralarinicinegirdiktensonra ilk yaptiklari is , magaraninagzinibuyukbirkayaparcasiilekapatmalariolmustur. Kapisizbirevtekerleksizbirarabayabenzeradeta. Tekerleksizbirarabanasilfonksiyonunukaybederse, kapisizbirevyadabinakurulusnedeninetersduser. Aslindakapinintekyarariuzerinetakildigiodaninyadabinaninicindekilerinikorumaveemniyetealmaozelligidegildir. Kapiaynizamandadisariyaacilmaninvedisardakiniiceriyebuyuretmenindebirsimgesidir.Kapiyiacarsiniz, gun isigiicerigirer , yadagecebutunkaranligiile size gorunur. Acilankapidanmisafirinizgirer, arkadasinizgirer, aileniz, sevgilinizgirer.Sizsevinirsiniz.Doktorofisindekapiaciliriceridoktorgirer, sizcekinirsiniz. Siniftakapiacilir, ogretmengirericeri .Ogrencileroynasmaninbittigineuzulereksinavidusunmeyebaslayipurkerler.Amakapininacilmasicogukezkapanmasindandahaolumludur.Hicdegilsekapiyiacincaiceridevedisaridaneoldugunugorursunuz. Yakapaninca? Coguzamanbirbelirsizlikkaplaricinizi. Devletdairesindebeklersiniz, sira size gelincekapikapanir," bugungityarin gel" derler.Vapurturnikesindenatlarcasinagecersinizmemurdemirkapilaribuyukbirgurultuylecekervesuratinizakapatir.Kalakalirsiniz.Bazendekapiyisizkapatirsinizkarsidakininsuratina.Hernekadarkontrolsizdeysede, gene birbelirsizlikvardirkapanankapininarkasinda.Hirsizdankorunmakicin "Kale" kiliditaktirirsinizsokakkapisina. Tavladaaltikapiya bile baglasanizrakibinizibuseferacikvermemeyiyidusunursunuz.
Hayatimizhepkapilardangecmekle, girmekleonlarinonundebeklemeklegecer.Belkide en guzelAsikVeyselSatiroglutarifetmiskapilarinhayatimizdakirolunu, yadahayatintarifini en guzel o yapmiskapilarla :
Uzunincebiryoldayim Gidiyorumgunduzgece Bilmiyorum ne haldeyim Gidiyorum gunduz gece Dunyaya geldigim anda Yurudum ayni zamanda Iki kapili bir handa Gidiyorum gunduz gece Kapilarin hayatimizdaki rolunden olacak ben kapilara ozel bir ilgi duymusumdur hep. Ozellikle Akdeniz evlerinin mavi renkli kapilari*, Istanbulda yesil renkli turbe ve bahce kapilari, hem yazilarima hemde fotograflarima ilham olmustur cogu kez. Iste bu yazinin basindaki yesil kapida, hayatimda buyuk yeri olan boyle bir kapidir. Bu kapi Avusturya lisesinin bahcesine acilan kapidir.Ama bu kapiya bir cikis kapisi demek daha dogru olur. Asil giris kapasi binanin on cephesindedir. Yandaki yokusdan cikalan yola acilan bu yesil kapi cogu zaman kilitli durur.Aslinda ancak bir insanin icinden gecebilecegi kucuk kapi ,raylar uzerinde kaydirilip acilan daha buyuk kapini bir penceresidir adeta. Kapinin yanindan binaya kadar demir parmakliklar vardir. Demir parmakliklarin ustude 4.5 -5 metre yukselikte tel orgulerle yukariya dogru kaplidir.Anlayacaginiz anahtar olmadikca buradan cikis yoktur. 1959 guzunde Avusturya Lisesine leyli olarak basladigimda , ilk Carsamba gunu Herr Pruczinisky biz caylaklari bu kapidan disariya cikarip haftalik Istiklal caddesi turunu attirmisti.Leyliler muduru Herr Pruczinsky'e ogrenciler "Sakal" lakabini takmistik ve her hafta bu yesil kapidan cikarak yaptigimiz bu gezi adeta ozgurluge bir yolculuktu bizim icin. Cumartesi gunleri 12den sonra Istiklal marsi toreni bitir bitmez yesil kapi bu defa boylu boyunca raylari uzerinde yurutulup acilir ve leyli , nihari butun ogrenciler "hurrah" diye bir kere daha ozgurluge kavusurduk.Yatililar icin hafta sonu tatili cok cabuk gecerdi. Ailesi Istanbulda olan ailesinin yaninda, cogumuzda bir akrabimizin yaninda kalirdik.Pazar ogleden sonra olunca icime bir huzun cokerdi hep.Ya Pazar aksami donerdik okula , yada Pazartesi sabahi diger ogrencilerle girerdik yesil kapidan. Hafta icinde yesil kapi yalniz gunduzcu ogrencilere acilirdi .Yedi senelik Avusturya lisesi yasantimin son yillarinda , carsamba gunleri disari cikinca , gece geri gelmedigimizde olurdu. Yatakhane durumunu ayarlayabilirsek ertesi sabah gunduzculerle yesil kapidan iceriye suzulurduk. Eger gece gelmemiz gerekiyorsa yesil kapi kapali oldugundan, tek yol 8 metrelik yan avlu duvarindan iceriye atlamak olurdu. Bu is oldukca tehlikeli ve cambazlik isteyen bir mahareti gerektirirdi.Bugunde ayni yerde olan basket potasini duvara bitistiren demirlere tutunarak kendimizi sakatlama pahasina asagiya birakirdik.Hic unutamadigim bir olayda , gene boyle bir carsamba gunu Galatasaray Milan macini seyretmek icin uc kafadar; Ahmet Baykal , Atilla Indere ve benim , gece mactan sonra Sirkecide bir otelde kalisimizdi. Ertesi sabah asagidaki kapiyi acik buldugumuzdan tek tek merdivenlerden yukari suzulmustuk. Nerden bilelimki "Sakal" ikinci katta bizi beklermis. Herr Pruczinskynin "Osmanli tokadi" cok meshurdu. Yedi senenin sonunda bizde sonunda nasibizi aldik. Ustad sag gosterip bize soldan "Osmanliyi" gecirdi. Ertesi gunde cok uzuldugunu soyleyip, ozur diledi. Yesil kapidan en son 1965 Mayisinda cikmistim. Istiklal caddesinde arkadaslarla yurudugumu ve mezuniyete sevindigimi hatirliyorum. Ama o dakikada anlamistimki bu hep istedigim , kafamda kurdugum mezuniyet gelmisti ama cokda fazla sevinememistim bu olaya. Bu sefer ne yapacagimi , universite sinavlarini dusunmeye baslamistim. Sevincim cok kisa surmustu yada umdugum cosku hic bir zaman olmamisti. Belkide hayat asil simdi basliyordu.
Aradan tam kirk yil gecti. O gun bugun yesil kapidan ne girdim nede ciktim. 2005 yilinin guzel bir Nisan gunu Kadikoy iskelesinde eski arkadaslar bulustuk , vapurla karsiya okulumuza gecip kirkinci mezuniyet yili kutlamalarina katilacagiz. Cumartesi ogleden sonra vapur iskelesinde hepsi takim elbiseli yada guzel giyimli, cogunun saclari beyazlanmis baylar ve bayanlar. Avusturya Lisesinden olmayacakta baska nereden olacak? Birazda saskinlik icinde birbirimizi tanimaya calisip, taniyancada sevincle birbirimize sariliyoruz.Iskeleye beraber geldigim can dost Semiray bana beyaz sacli parka pardesulu bir beyi gosterip "bak bu kim?" diyor. Ayni soruyuda benim ismimi vermeden beyaz sacli arkadasa soruyor. Ikimizde birbirimize bakiyoruz hayretle? SonundaSemiraydayanamiyor: Cetin , budaCem. Aaa Cetin , Cetin Bozkurt, Bursaliyatakhanearkadasim. Hemenbirbirimizesariliyoruz. Aslinda hic degismemissindiyorumCetin'e, saclari bile dokulmemissadecebeyazlanmis. Hattaeskisine gore kilo bile kaybetmissin. Sonrakirkyiliozetleyenkisabirsohbetedaliyoruz. Ama o kadarcokarkadasvarkietrafta : Faize, Mihran,Kunze, gurupgittikcebuyuyorvapurdancikinca , yuksekkaldirimdanyukaridogrutirmaniyoruzyesilkapiyadogru. Fotografmakinasinicikariyorum , yesilkapidangirisicekiyorum. Sonrakapidanicerigiriyorum. Burdansonrasipekanlatilmazancakyasanir. Arkadaslar, arkadaslar, candostlar. Sanki gitmiste, gelmisimtekrardan. O bizimyediyilhapisanegibigordugumuzavlusankibircennetbahcesi. Bahcesuslenmis, takilanmis. Ficilardancekme "Miller' , siselerden "Kavaklidere "saraplari. Donersandivicistasyonlarikurulmus. Yahu, bizimfasulyepilavvedeuzumhosafinatalimettigimizokulburasimi? Ama en guzelilisearkadaslarimitekrargormek, belkideonlardakendigencligimibirkeredahayasamak. Sonrasimezuniyettoreni, hocalarimizMahmadetHanimvebenitarihteikmalebirakanRahsanHanimhocalarigormem. Iyikidebirakmisinhocamdiyorumicimden, yoksabukadartarihmerakimolurmuydu? Sonrabogazdagecirdigimiz o unutulmazgece. Birruyagibigeldigecti o gun.
Sevgili Cetin ile o gun fazlavakitgeciremedim. Simdidusunuyorum, keskeyemekteberaberotursaydikdiye .Yukardakiresimdeyesilkapiyicekerken o gun, onudaalmisimkareninicinebilmeden. O kapidaniceriyegirmekicinsirayagirmisbutun can dostlar. Aynenhayattaoldugugibi.Hepsirayagiriyoruzve de hepyuruyoruzikikapilibirhanda. Bazensirasasiyor. Bazenbirisionumuze, birisiarkamizagiriyor. Bazensiradancikanbirdaha hic donmuyorgeriye. Hic birimizbilemiyoruzamanezamanbasimizanegeleceginehangisiralaragirecegimize.
Cetin kardesimizBursadakarsidankarsiyagecerkencokagirbirkazagecirdicokyakinlarda. O gun bugundeyogunbakimda. Aslindabunakazadegilcinayetetesebbusdenilmelibence." BirTrafikCanavari" tabirituturmusuztoplumcaolayisoyutlamakicin. Sanki bucanavarelletutulangozlegorulenbirvarlik, yadadepremgibi, selgibibirtabiiafet. Degiltabii, bukatiller, bucanavarlarCetin'evuranehliyetialinmisvekacailenincaniniyakmiskisiler. Bu kisileregereklicezalarivermeyenyargiclar,savcilar, kanunkoyuculari, onlarisavunanavukatlar. Insanhayatinasaygiyicocuklarinaogretmeyenannebabalar, birkackisinincabasidisindaorgutlenmeyensiviltoplumkuruluslari. Kisacasihepimizsucluyuz. Buralarda durum degisikmi? Su bakimdandegisik. Cezalardahaagir, toplumbirazdahaduyarlivekabahattrafikcanavarinabulunmuyor. Amakatil her yerdekatil.