Ahmet Hamdi Tanpınar, Yahya Kemal Beyatlı’nın öğrencisi olmasının yanı sıra bir Türkolog’dur. Edebiyatın ta içinde dilin de saflarında gezer sürekli ve bu bakımdan da her kelimesi çok değerlidir. 1901 yılında doğan bu Türk aydını; hem Osmanlı hem Cumhuriyet dönemini bilmekte ve en önemlisi bunu eserlerine yansıtmaktadır.
Bu yansımaların en çok görüldüğü eseri; Huzur adlı romanıdır. Huzur’un baş kişisi Mümtaz, kimisine göre Ahmet Hamdi Tanpınar’ın kendisini temsil etse de bana göre o tipik bir Türk aydını portresi çizmekte. Mümtaz ve sevdiği kadın/sevgilisi Nuran, roman boyunca tüm İstanbul’u adım adım gezerek bir nevi okuyucuya uzun bir tarih turu attırır. Bu durumun, Ahmet Hamdi’nin derin İstanbul sevgisinden kaynaklanmış olabileceğini düşünebilirsiniz ama bunun altında Cumhuriyet devrine ufak bir eleştiri aramak ve hatta bu eleştiri bulmak işten bile değil.
Elbette Ahmet Hamdi Tanpınar, meclis kokusu almıştır ki Cumhuriyet meclisinin Kahramanmaraş milletvekilidir. Böyle bir adamın gerici olması ve Osmanlı toplumuna geri dönüş yapması mümkün değildir. Onun kaldıramadığı şey, devrim teorisidir. Devrim, kendisinden öncekileri yıkan bir durumdur; hoş Cumhuriyet bir devrimdir ama sanıldığı gibi tarihe geri dönmemiştir. Tanpınar ise bunun bilinci ile bu duruma siyasi kimliği ile değil edebi-kültürel kimliğiyle bakmıştır ve böyle bir eserde sızısını işlemiştir. Sanılmamalıdır ki Ahmet Hamdi sürekli bunu işleyerek bir hareket yaratmak istemektedir; bu bakımdan onun eserlerini okumak geniş bir bilgi birikimine sahip olmayı gerektirir yoksa onu yanlış anlarız.