Tıbbi Etik Nedir?
Tıbbi Etik Nedir?
Tıp uygulaması sırasında tıbbi etiğin konu alanı hasta ile hekim, hekim ile hekim, hekim ile kurum, hasta ile sağlık politikası, denek ile araştırmacı hekim ilişkilerinde beliren değer problemleriyle ilgilidir. Buradaki değer alanı başlıkların altındaki birçok sebeple olabilir. Farklı ilişkilerdeki farklı sorunları ortak bir başlık haline getiren ortak özellik tartışılan sorunların temelinde bireysel yönleri ağırlıklı sorunlar olmasıdır. Bu sorunlar mekana, farklı koşullara ve zamana göre değişebilmektedir.
Tıbbi Etik
Tıp uygulaması içindeki değer sorunlarına yaklaşım olan iyi ve kötünün hangi değer ölçülerine göre belirlenebileceği, tıp uygulaması içerisinde gerek toplumsal, gerekse evrensel nitelikli değerlerin olup olmayacağı, onun en temel amaçları arasında sayılabilir. Tıbbi etik bu temel amaçlardan yola çıkarak bugün tıp uygulaması sırasında karşılaşılan değer sorunlarına yaklaşımın temellerini atmaya çalışır.
Tıbbi etiğin konusunu oluşturan sorunlar farklı bakış açılarına göre sınıflandırılabilir. Bu sınıflandırma zamana göre, tıbbın farklı alanlarına ya da bir takım sorunların genelde hangi başlıkta toplanıyorsa hukuktaki ele alınış yöntemine göre yapılabilir. Zamanı esas alan bir başlıklandırma tıbbın farklı alanlarında zaman içerisinde gelişen etik problemleri bir araya getirecektir. Bunun yanında tıbbın her bir farklı uzmanlık alanında, o alana özgü değer problemlerinin ele alınması da olasıdır.
Tıbbi etiği oluşturan bazı ilkeler bulunur ve tıbbi etiği oluşturan ilişkileri anlamlandırmak adına önemli sınıflandırmaları oluşturmaktadır. Bu ilkeleri "dürüstlük ilkesi, yaşama saygı ilkesi, zarar vermeme ilkesi, adalet ilkesi, özerklik ilkesi, yasallık ilkesi" şeklinde saymak doğru olacaktır.
Tıbbi Etik İlkeleri Nelerdir?
- Dürüstlük ilkesi; Bazı durumlarda hasta hakkındaki gerçekleri hastadan gizlemek batılı kültürlerde hekime sorumluluk getirirken, bizim coğrafyamızdaki hukuk düzenlemeleri hekime sorumluluk oluşturmaz. Türkiye'de hasta hakkındaki gerçekler hastaya sadece hissettirilirken hasta yakınlarına açıkça söylenmelidir.
- Yaşama saygı ilkesi; Etik doğrular oluşturulurken, önce insan olmak üzere, bütün yaşam biçimlerine saygı duyulması gereklidir. Özellikle doğal hayatın tehlikede olduğu günümüzde tüm canlıların yaşama hakkına duyarlı olunması ve ilk hakkın yaşam hakkı olduğu unutulmamalıdır.
- Zarar vermeme ilkesi; Tıp uygulaması sırasında çağlar boyu bir incelemede bulunulsa zarar vermeme ilkesinin geçerli olduğu görünmektedir. Hekim uygulayacağı tedavinin yararı ile zararını teraziye koymak zorundadır. Bu durumda ortaya çıkabilecek risk faktörlerinin iyice değerlendirilmesine dayanır.
- Adalet ilkesi; Hipokrat'tan beridir hiçbir insan dil, din, ırk, cinsiyet ve sosyal sınıf gibi farklı açılardan hor görülemez ve her hekim her tüden insanı eşit görmek zorundadır.
- Özerklik ilkesi; Özellikle klinik hekimlikte, tıp uygulaması gerçekleşirken etik açıdan üzerinde durulan hasta haklan kavramı, insan haklan, vatandaş haklan, hatta tüketici hakları kavramlarının tıbba yansıyan görünümü olarak değerlendirilebilir.
- Yasallık ilkesi; Hekimin yürürlükte olan yasaların tümüne uymak zorunda olduğu kurallar bütünüdür. Bu yasalara uymamak hekime maddi ve manevi sorumluluk getirebilir. Etik çalışma gereği, her zaman için normlara uymayan, hatta onlarla bağdaşmayan ve çatışan bir yargı önerilebilir ve tartışılabilir.
Yorum Yap
Alternatif Tıp Nedir?
İlgili Yazılar
Korona Virüsü Aşıları Yeni Varyantlara Karşı Etkili Midir?
Korona Virüsü Aşıları Yeni Varyantlara Karşı Etkili Midir?Korona virüs, Çin ülkesinde...
Radyoloji Biriminin Kullandığı Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
Alternatif Tıp Tedavi Yöntemleri
Alternatif Tıp Tedavi YöntemleriHomeopati, kişiye özgü uygulanabilen bir alternatif tedavi ...
Korona Virüs Aşısının Pandemiye Etkisi
Korona Virüs Aşısının Pandemiye EtkisiPandemi kıtalar arası yayılma özelliği olan salg...