Teknoloji bağımlılığı nedir? Nasıl önlenir? Teknolojinin insan hayatındaki olumlu etkileri inkar edilemez. Ancak kontrolsüz ve ölçüsüz kullanımı ciddi zararlara sebep olmaktadır. Teknoloji bağımlılığı internet bağımlılığı, telefon bağımlılığı, oyun bağımlılığı ve bilgisayar bağımlılığı vb. isimlerle de anılır.
Teknolojiyi ihtiyaçlarımızı karşılamak amaçlı sıklıkla kullanmamız gerekebilir. Örneğin işlerini bilgisayar üzerinden yapmak durumunda olan birisi, çok bilgisayar kullandığı için bağımlı sayılmaz. Ancak bilgisayar kullanımını işten kalan vaktinde kontrolsüz ve ölçüsüz bir şekilde devam ettiriyorsa, buna teknoloji bağımlılığı denebilir.
Teknoloji Bağımlılığı Nedir? Detaylar
Günümüzde bazı teknoloji bağımlılığı çeşitleri şunlardır;
- Oyun bağımlılığı
- Sosyal medya bağımlılığı
- Video-içerik tüketim bağımlılığı
- Alışveriş bağımlılığı (E-ticaret)
Teknoloji Bağımlılığı Belirtileri
Genellikle bağımlı olan kişiler kendilerini tanırlar. Kendilerini teknolojik ürünleri kullanırken kontrol edemediklerini ve ölçüyü kaçırdıklarını bilirler. Aşağıdaki belirtiler farkında olmadan bu duruma düşenlerin bilinçlenmesinde katkı sağlayabilir.
- Teknolojik ürünleri kullanırken yemek yemeyi geciktirme/erteleme.
- Bilgisayar, telefon gibi teknolojik ürünler bir kenara bırakıldığında oluşan boşluk hissi.
- Gece geç saatlere kadar telefon, bilgisayar vb. kullanmak.
- Uzun süre teknolojik aletleri kullanmaktan kaynaklanan fiziksel sorunların meydana gelmesi.
- Birkaç dakika deyip, saatlerce vakit kaybetmek.
- Yüzyüze görüşmek yerine anonim bir şekilde internet üzerinden görüşmeyi tercih etmek.
- Kontrolsüz ve ölçüsüz kullanımdan ötürü bir yandan suçluluk bir yandan zevk duymak.
- İnsanlara bilgisayar, telefon vb. aletler ile geçirdiğiniz vakit hakkında yalan söyelemek.
Teknoloji Bağımlılığı Zararları
Teknolojinin hayatın her alanında ve insan bedenine ciddi zararları bulunmaktadır. Bağımlılığın devamı halinde bu zararlar katlanarak büyüyebilir. Bilgisayar bağımlılığı, telefon bağımlılığı veya oyun bağımlılığı farketmeksizin hepsinin fiziksel veya ruhsal zararları mevcuttur. Teknolojik ürünlerin kontrolsüz kullanımından kaynaklanan bazı zararları şunlardır;
Fiziksel Zararları
- Halsizlik
- Baş ağrısı
- Beden duruşunda bozukluk
- Gözlerde yanma
- Göz tembelliği
- Boyun kaslarında ağrı, sertleşme ve uyuşukluk
- Ellerde uyuşma
- Düzensiz ve sağlıksız beslenme
- Kişisel bakım ve hijyende özensizlik
- Kilo kaybı veya kilo artışı
Diğer Zararlar
- Anksiyete ve depresyon
- Erteleme alışkanlığı
- Kişisel veya ailevi sorunlar
- Zamanı idare edememe
- Tembellik
- İnternet dışında insanlarla nadiren görüşme
- Uyku problemleri
- Gereksiz korkular
- Yalnızlık hissi
Teknoloji Bağımlılığının Tedavisi
Teknoloji bağımlılığı diğer bağımlılıklara benzerlik gösterir. Ancak tedavisi diğer bağımlılıklardan daha kolaydır. Uzmanların bir kısmına göre ilaçlı tedavi veya profesyonel desteğe ihtiyaç duymadan, kişinin kendisini değiştirmesi ile süreç yürütülebilmektedir. Kendisini değiştirmesinden kasıt, yaptığının yanlış olduğunun farkına varması ve artık teknolojik aletlere gereğinden fazla önemi vermeyip kontrollü bir şekilde kullanmasıdır.
Özellikle kişinin teknolojinin zararlı kısmını terk edip, teknolojik aletlerden yaralanarak faydalı kısmına dokunabilmesi çok önemli. Oyun bağımlısı olan birisinin, oyun oynamayı terk edip yazılım öğrenerek bir meslek edinmesi gibi. Bu gibi örnekler çoğaltılabilir. Önemli olan kişinin yanlış olan bu davranıştan vazgeçip, değişim yönünde adımlar atmasıdır.