Cevizle ilgili bilim dünyası birçok farklı sağlık faydası konuşuyor. Ceviz, doymamış yağ asitlerinden, özellikle de bitkisel omega-3’ten zengin bir yağlı tohum. Diğer bitkisel yağlar ve kuruyemişlerle karşılaştırıldığında, daha fazla miktarda E vitamini, polifenolik bileşik içerdiği biliniyor, yani antioksidan açısından oldukça zengin. Cevizdeki baskın olan antioksidan bileşenler ellagitannin olarak geçiyor. Ellagintanninlerin birçok antioksidan ve anti-enflamatuar biyoaktiviteye sahip olduğu, kanser, kardiyovasküler ve nörodejeneratif hastalıklar gibi birçok hastalığa karşı koruyucu olabileceği de biliniyor.
Cevizin bağırsak mikrobiyotasını desteklediği çalışmaların yanı sıra, uyku kalitesine iyi geldiğini gösterenler de var. Uyku düzeni ve biyolojik saatimiz için önemli olan melatonin hormonunu biliyorsunuz. Cevizin de kandaki melatonin seviyesini artırdığı ve uyku kalitesini güçlendirdiği biliniyor.
Kalp sağlığını destekliyor
Cevizin farklı birçok faydası olsa da genellikle kalp sağlığına olan faydaları daha çok konuşuluyor. Özellikle de kan yağları üzerine. Aslında bu konuyu bu kadar konuşmakta pek haksız da sayılmayız. Çünkü yapılan çalışmalar beslenmenizdeki doymuş yağ asitlerini kaldırıp yerine cevizi koyduğunuzda kalp sağlığınız için çok önemli bir adım atacağınızı gösteriyor. Amerikan Kalp Birliği (AHA), Ulusal Lipid Derneği (national lipid association) ve Amerikan Kardiyoloji Koleji gibi önemli otoritelerin önerisi de; kardiyovasküler hastalıkların riskini azaltmak için doymuş yağ asitlerinin, cevizde bulunan doymamış yağ asitleri ile değiştirilmesi yönünde.
Nutrients’de yayınlanan 8 haftalık randomize kontrollü bir 2017 çalışması da diyor ki; günlük aldığımız makro besin ögelerini değiştirmeden, 43 gram ceviz tüketmek kalp hastalığı riskine katkıda bulunan zararlı kolesterol ve trigliserit seviyelerinin düşürülmesine yardımcı olur.
The American Journal of Clinical Nutrition’da geçtiğimiz yıl yayınlanan bir çalışma ise; 26 klinik çalışma ile 1059 kişiyi incelemiş ve ceviz bakımından zengin bir diyet ile normal diyet karşılaştırılmış. Ceviz bakımından zengin diyet ile beslenenler; daha düşük total kolesterol, daha düşük LDL kolesterol, daha düşük trigliserit seviyelerine sahip bulunmuş. Yani ceviz bakımından zengin diyet vücut ağırlığını veya kan basıncını olumsuz yönde etkilemeden kan lipit profilini iyileştirmiş.
Kısacası ceviz için kolesterolün düşürülmesine yardımcı olur diyebiliriz. Peki ya ceviz suyu için?
Ceviz suyu kolesterolü düşürüyor mu?
Geçtiğimiz günlerde kolesterol seviyeleri yüksek çıkan bir danışanım “her gün ceviz suyu da içeyim mi, kolesterolü düşürüyormuş?” diye sordu. O anda kendi kendime dedim ki; “Yaz bu konuyu Betül, bir diyet efsanesi daha geliyor.”
Eğer senin de etrafında kolesterol problemi olan biri varsa yüksek ihtimalle bu uygulamayı duymuşsundur. Bu diyet efsanesine göre; ceviz akşamdan suya koyuluyor, sabaha kadar bekletiliyor ve sabah cevizin suyu içiliyor. İçilen bu cevizin suyu ise kolesterolü düşürüyor.
Peki bilim bu konuda ne diyor? Cevizin suda bekletilmesinin faydası var mı? Aslında evet, cevizin suda bekletilmesi içindeki fitik asit dediğimiz bir maddenin azalmasına sebep oluyor ve bu da sindirimi kolaylaştırıyor.
Ama kolesterol konusunda sizi mutlu edecek bir şey söyleyemeyeceğim. İleriki yıllarda bu konuda yeni çalışmalar yapılır mı bilemem ama şu an için konuşmak gerekirse ceviz suyunun kolesterolü düşürdüğüne dair bilimsel bir çalışma henüz benim karşıma çıkmadı.
Eğer ceviz suyunun kolesterolü düşürücü etkisine inanıyorsanız ve denemek istiyorsanız, cevizlerin kendisini yemeyi de unutmayın. Çünkü asıl güç onlarda…
Yani akşamdan bekletilmiş ceviz suyu kolesterolü düşürebilir belki ama tek bir şartla, o cevizler de yenecek…
2014 yılında Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Beslenme ve Diyetetik Bölümü’nden şeref öğrencisi olarak mezun oldu. Üniversite eğitimi süresince, Hacettepe Üniversitesi Erişkin Hastanesi onkoloji, ... Devam