China Daily / Ehizuelen Michael M.O.
Covid-19 salgını sadece dünyayı değiştirmedi. Salgın ayrıca hepimiz birbirimize bağlı olduğumuzdan insanlığın ortak amacını savunmak için milliyetimizin, ırkımızın, etnik kökenimizin, dinimizin ve kalkınma seviyemizin üzerine çıkmamız gerektiğinin farkına varmamızı sağladı.
Salgın aynı zamanda, Çin’in önerdiği Kuşak Yol İnisiyatifi’nin küresel sağlık, bilgi ve iletişim teknolojisinde önemini vurguladı. Çin, Sağlık İpek Yolu ve Dijital İpek Yolu aracılığıyla bu iki sektörde gelişmesi için Afrika ülkelerine yardım ediyor.
SAĞLIK İPEK YOLU’NUN ÖNEMİ
2016 yılında geç başlamasına rağmen, Sağlık İpek Yolu aracılığıyla sağlık sektöründe küresel iş birliğinin salgına karşı mücadelede Afrika ve diğer ülkelere yardımcı olması, sağlık hizmetinde Afrika-Çin iş birliğinin öneminin altını çizdi. Salgının ortaya çıkmasından bu yana Çin liderliği, Kuşak Yol İnisiyatifi’nin parçası ve insanlık için ortak geleceğe sahip bir toplum inşa etmenin temeli olarak Sağlık İpek Yolu’nu destekliyor.
Sağlık İpek Yolu üzerinden Çin, Kuşak Yol İnisiyatifi’ne katılımcı Afrika ülkelerine tıbbi yardım sağlıyor. Sağlık İpek Yolu, salgının sebep olduğu ekonomik bozulmaların az çok üstesinden gelmesine yardım etti ve Covid-19 ile mücadelesinde tıbbi deneyimleri ve uzmanlığını paylaştı. Bu Sağlık İpek Yolu ve onun ileri görüşlülüğünün gücünün kanıtıdır. Çin’in, Afrika ülkelerindeki salgınla mücadele önlemlerini salgın sonrası iş birliği ve Kuşak Yol İnisiyatifi kapsamında ekonomik toparlanmayla ilişkilendirmesi boşuna değil. Gerçekten de Sağlık İpek Yolu, Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin hafif altyapısını ilerletiyor.
Tarihsel olarak sağlık iş birliği Afrika-Çin ortaklığının güçlendirilmesi için en önemli alanlardan biridir ve Kuşak Yol İnisiyatifi’nden çok daha eskidir. Sağlık iş birliği aynı zamanda, Birleşmiş Milletler (BM) Gündem 2030-Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri, Afrika Birliği Gündemi 2063 ve Çin’in Afrika ile sağlık iş birliğini güçlendirme sözü verdiği Beijing’deki 2018 Çin-Afrika İş Birliği Forumu’nda (FOCAC) sunulan Sekiz Önemli İnisiyatif’te de çok önemlidir.
SAĞLIK İŞ BİRLİĞİNİN ÖNEMİ
Aslında sağlık iş birliği insanoğlunun her yönden kalkınması için bir ön koşul olarak görülmektedir. Sağlık İpek Yolu önemi yüzünden Sağlık ve Yol İnisiyatifi’nin bir parçası haline geldi. Çin, salgın ortaya çıktığı zaman taahhüdünü teyit etti. Çin’in taahhütlerinden bazıları, aşılar, tıbbi deneyimlerini paylaşmak, tıp uzmanları ekiplerini göndermek, tıp eğitimi programlarını organize etmek, hastaneler inşa etmek ve sıtma ve Ebola gibi bulaşıcı hastalıklarla mücadeleye destek olmanın da arasında bulunduğu tıbbi teçhizat ve ilaçlardan oluşuyor.
Kararlılık herhangi bir girişimin başarısının anahtarıdır ve Kuşak Yol İnisiyatifi sözlerini gerçeğe dönüştürmede kararlı olmuştur. Örneğin, bu yıl haziran ayı ortasına kadar Çin dünyaya 290 milyardan fazla maske, 3,5 milyar kişisel koruyucu ekipman ve 4,5 milyar test kiti sağladı ve Afrika ülkeleri dâhil olmak üzere pataloji laboratuvarları yapmak için birçok ülkeye yardım etti.
Çin, FOCAC sağlık hizmeti girişimi kapsamında temel bir yardım programı olan Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezleri karargâhları inşa etme sözüne bağlı kaldı. Etiyopya’nın başkenti Addis Ababa’daki proje üzerinde çalışma 14 Aralık 2020 tarihinde başladı. 90 bin metre kareden fazla bir alanı kaplayan ve modern ofis alanı, en son teknolojiye sahip laboratuvarlar ve diğer tesisleri içeren tesis Afrika’nın hastalıklarla baş edebilme kapasitesini destekleyecek.
VAATLERİ GERÇEĞE DÖNÜŞTÜRMEK
Aşı tedarikine gelince, Çin Cumhurbaşkanı Xi Jinping 18 Mayıs 2020 tarihinde Dünya Sağlık Örgütü’ne (DSÖ) yaptığı konuşmada, Çin’in “küresel kamu malı” olarak dünyaya uygun fiyatlı aşılar sağlayacağını belirtti. Buna göre Çin, sadece Afrika ülkelerine değil, aynı zamanda diğer ülkelere de aşı tedarik etti.
Çin, aşıların bütün dünyada adil dağıtımını sağlamayı amaçlayan, CEPI, Gavi ve DSÖ tarafından ortaklaşa yürütülen COVAX girişimine katılarak diğer ülkelerle birlikte kapsamlı aşı iş birliğine girmiştir. Çin ayrıca, birçoğu Kuşak Yol İnisiyatifi ortağı olan 90’nın üzerinde ülkeye 400 milyon dozdan daha fazla aşı bağışladı veya tedarikini sağladı. Afrika’ya gelince, Çin’in Afrika’daki aşı dağıtımını izleyen bir danışmanlık şirketi Bridge’ye göre, 46 Afrika ülkesi Çin’den Covid-19 aşıları aldı.
Ayrıca, aşıları yerel olarak üretmelerine yardım ederek Afrika ülkelerinin istifadesine sunmak için Çin eczacılık şirketi Sinovac’ın ilk aşı ham maddesi partisi yerel bir şirket tarafından aşılara dönüştürüldüğü Mısır’ın başkenti Kahire’ye ulaştı. Çin’in, aşıları yerel olarak üretmelerine olanak sağlamak için Afrika ülkeleriyle iş birliği, sadece ilgili ülkelere değil, Afrika’nın geri kalanına da yardımcı olacak. 29 Eylül 2021 tarihinde Cezayir, Constantine kentindeki aşı tesisi Sinovac ile iş birliğiyle faaliyetlerine başladığı zaman, Çin aşılarını yerel olarak üreten ikinci Afrika ülkesi oldu.
KÜRESEL EKONOMİYİ İSTİKRARA KAVUŞTURMA ÇABALARI
Çin’in, Sağlık İpek Yolu kapsamında yerel olarak aşıları üretmesi için Afrika ülkelerine yardım etme kararı, küresel ekonomiyi istikrara kavuşturma niyetini gösteriyor ve şefkat ile empatinin gündemde olduğu bir dünya inşa etmeye yardımcı oluyor. Ancak çabaların başarılı olması için diğer ülkelerin Çin ile yarı yolda buluşması ve kapsayıcı ekonomik büyümeyi teşvik etmek için ellerini birleştirmesi gerekiyor.
Dijital İpek Yolu konusuna gelince, salgın kaynaklı kapanmalar tüketici davranışını değiştirdi ve sosyal mesafe önlemleri e-ticaret işlemlerinin artmasına yol açtı. Söz verdiği gibi Çin, 22 ortak ülkeyle Dijital İpek Yolu e-ticaret iş birliğini derinleştirmek için önlemler aldı. FOCAC’ın Afrika Ürünleri Çevrim İçi Tanıtım Sezonu ve “Dünya’nın Özel Etkinliği (bir Afrika Özel Etkinliği)”, çevrim içi ve çevrim dışı lansman töreni 6 Eylül’de yapıldı ve FOCAC’ın sekizincisi 29-30 Kasım’da Senegal’in başkenti Dakar’da yapılacak. 6 Eylül etkinliği, salgının ardından Çin-Afrika e-ticaret iş birliğini derinleştirmek amacıyla Çin-Afrika Ortaklığı Dijital Yenilik Planı’nı desteklemek için önemliydi. Bu Çin’in vaatlerini her zaman eyleme dönüştürdüğünü bir kez daha gösteriyor.
E-ticaret sadece, dijitalleşmeye doğru yönelmek için Çin ve Afrika ekonomilerine yardım etmekle kalmıyor, aynı zamanda Afrika ve Çin’de tüketimi artırıyor ve Afrikalı üreticilerin Çin piyasasından yararlanmasına olanak yaratıyor. E-ticaret ayrıca, Çinli tüketicilerin daha iyi bir fiyata Afrika malları satın almasına izin verecek ve Afrika’nın Çin’e ihracatını destekleyecek, böylece Afrika ülkelerinin küresel ticaretteki salgın karşıtı engellerin üstesinden gelmesine yardımcı olacak.
ÇİN-AFRİKA TİCARETİNİN ARTAN EĞİLİMİ
Ticaret Bakanlığına göre, Çin ve Afrika arasındaki ticaret 2021 yılının ilk yedi ayında yıllık bazda yüzde 40,5 artarak, 139,1 milyar dolarla rekor seviyeye ulaştı. Son yirmi yılda Çin’in Afrika ile ticareti 20 kat artarak, Çin’i 12 yıl arka arkaya Afrika’nın en büyük ticaret ortağı haline getirdi.
Kuşak Yol İnisiyatifi’nin yüksek kaliteli ilerleme safhasına girmesiyle, Sağlık İpek Yolu ve Dijital İpek Yolu, inisiyatifin ortak toplum ruhunu daha net biçimde yansıtıyor. Salgın ve Sağlık İpek Yolu, hastalıklarla başa çıkma ve halk sağlığını izlemede tecrübeleri ve pratiklerini paylaşmak için Kuşak ve Yol İnisiyatifi’nin “dijital” bileşenini ilerletmek amacıyla Afrika ve Çin için yeni bir fırsat yarattı. Bu şekilde Kuşak Yol İnisiyatifi, Afrika ve Çin için karşılıklı fayda sağlamaya devam edebilir.