2019 Zorunlu BES Kesinti Hesaplaması Nasıl Yapılır?
2019’da zorunlu BES kesintisi kişilerin konforlu ve rahat şekilde emeklilik hayatı yaşaması için düzenlenmiştir. BES kesintisi, isteğe bağlı olarak geliştirilen bir sistem olsa da zorunlu hale gelmiştir. BES ödeyen kişiler aynı zamanda devlet katkı payı da almaktadır. Buna göre belirlenmiş olan teşvik oranı ise yüzde 25 olmaktadır. Sosyal Güvenlik Sistemi tarafından tamamlayıcı bir sistem şeklinde geliştirilmiş olan BES, emeklilikte ekstra gelir elde edilmesini sağlamaktadır. Buna göre BES sisteminde en az 10 sene kalan kişiler 56 yaşında emekliliğe hak kazanmaktadır. BES sisteminde emekliliğe hak kazanıldığı durumlar ise:
- Kişiler birikimlerini toplu şekilde alabilir.
- İsteyen kişiler geri ödeme planı oluşturarak aylık şekilde paralarını alabilir.
- Bir kısmını toplu olarak alabilir ve bir kısmını ise geri ödeme şeklinde aylık olarak alabilir.
Kimler Zorunlu BES Sistemine Girmek Durumundadır?
Zorunlu BES sistemi 45 yaş ve altındaki herkesi kapsamaktadır. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak ve kamu ya da özel sektörde çalışmak gerekmektedir. Bu şartları sağlayan kişiler zorunlu olarak BES sistemine dahil edilmektedir. Bu kişiler, dilerlerse sistemden 2 ay sonra çıkabilir. Zorunlu BES sisteminin iptal edilmesi halinde, 2 aylık alınan ücretler geri ödenmektedir. Ancak kişi BES hakkından caydıktan sonra 3 sene içinde yeniden sisteme girememektedir ve devlet katkı payı alamaz.
Zorunlu BES Nasıl Sorgulanır?
Zorunlu BES sorgusu online olarak elektronik ortamda yapılabilmektedir. Buna göre izlenmesi gereken adımlar ise:
- BES sorgulama işlemi için ilk olarak https://www.turkiye.gov.tr/emeklilik-gozetim-merkezi-bireysel-emeklilik-sistemi-devlet-katkisi-kullanim-ve-limit-bilgileri-sorgulama adresine giriş yapılmalıdır.
- Çıkan sayfa üzerinden kimlik doğrulama işlemleri tamamlanmalıdır.
- Kimlik doğrulama kapsamında E-devlet şifresi ya da mobil imza uygulaması ile giriş yapılabilir.
- Kimlik doğrulama işlemlerinin tamamlanmasından sonra zorunlu BES sigortası ile ilgili tüm bilgiler sayfada çıkacaktır.
Zorunlu BES Kesintisi Ne Kadar?
2019 zorunlu BES kesintisi otomatik sistem kapsamında yapılmakla beraber maaşa göre belirlenmektedir. Zorunlu BES kesintisi hesaplamaları prime esas kazanca göre yapılmaktadır. Buna göre kişinin prime kazanç tutarlarının toplamının yüzde 3’ü kesilmektedir. Dileyen vatandaşlar bu alt limiti de daha da yükseltebilir. Otomatik BES sisteminin bir üst limiti yoktur. Dileyen vatandaşlar daha yüksek kesinti ile emeklilikte alacakları maaşların yükselmesini sağlayabilir. 2019 senesinde en düşük BES kesintisi ise 53 TL olarak belirlenmiştir. En yüksek BES kesintisi ise 340 TL olmaktadır. Buna göre maaşlara göre kesintiler ise:
- Şayet aylık prime esas kazancı 3 Bin TL ise kişinin maaşından yapılan BES kesintisi 90 TL olacaktır.
- Aylık prime esas kazancın 4 Bin ve üzeri olması halinde kişinin maaşından yapılan BES kesintisi 135 TL olacaktır.
- Aylık prime esas kazancı 5 Bin TL ve üzerinde olan vatandaşların BES kesintisi ise 150 TL olarak hesaplanmaktadır.
BES Devlet Katı Payı Hangi Durumlarda Kesintiye Uğrar?
BES Devlet katkı payı kesintisi yüzde 25’lik duruma uygunluk sağlanamadığı durumlarda kesilmektedir. Buna göre:
- Zorunlu BES sistemine giren bir kişi eğer 3 sene içerisinde BES sisteminden cayma hakkını kullanırsa, kişi devlet katkı payı hakkını kaybetmektedir.
- BES sisteminde kalan bir kişi 3 ve 6 sene içerisinde cayma hakkını kullanırsa, devlet payının yalnızca yüzde 15’ini alabilmektedir.
- BES sisteminde 10 sene kalan bir kişi 56 yaşını beklemeden cayma hakkını kullanmışsa, bu kişi devlet katkı payının sadece yüzde 60’ını alabilmektedir.
- Şayet kişi BES sisteminde 10 seneden fazla süre kalmış ise ve 56 yaşını tamamlamış ise devlet katkı payının tamamını almaktadır.
Zorunlu Bes Sisteminden Cayma Hakkı Nasıl Kullanılır?
Zorunlu BES sisteminden cayma için 2 aylık süre verilmektedir. İki ay sistemde kalan bir çalışan BES hakkından caymak istersek bu süreç kapsamında caymalıdır. 2 aylık süre aşılmışsa:
- Kişi, bireysel emeklilik şirketin BES sisteminden ayrılmak istediğini telefon, faks, e-mail ya da posta aracılığı ile iletmelidir.
- İptal talebinin iletildiği şirket ise 5 iş günü içinde çalışan kişiye ayrılma bilgi formu ile beraber hesap özetin göndermektedir.
- Çalışan kişi ayrılma talep formunu doldurup imzaladıktan sonra ise emeklilik şirketine fak ya da posta aracılığı ile göndermektedir.
- Daha sonra ayrılma talep formu şirkete iletildikten sonra çalışanın hesabına otomatik olarak ödenmiş olan BES birikimi yatacaktır. Hak edilen tutarlar, talebin gönderilmesinden sonraki 20 iş günü içerisinde yatmaktadır.
Zorunlu BES’ten Ayrılma Hakkı Ne Zaman Elde Edilir?
Zorunlu BES sisteminden ayrılmak için belirli şartları yerine getirmek gerekmektedir. İki ay içerisinde sistemden ayrılamayan kişiler bu durumda ayrılmak istediklerini emeklilik şirketine iletmelidir. Ancak bu haklarından vazgeçen kişiler devlet katkı payını alamayacaktır. Buna göre:
- Bireysel emeklilik sisteminde en az 3 sene kalan bir kişi bu süreden sonra hakkından vazgeçmek isterse devlet katkısının yüzde 15’ini alabilmektedir.
- Bireysel emeklilik sisteminde en az 6 sene kalan bir kişi bu süreden sonra sistemden ayrılmak isterse devlet katkısının yalnızca yüzde 35’ini alabilmektedir.
- Bireysel emeklilik sisteminde 10 sene kalan bir kişi devlet katkısının yüzde 60’ını almaktadır.
- 10 seneyi dolduran ve 56 yaşını tamamlayan kişiler devlet katkısının yüzde yüzünü almakta ve emeklilik hakkı elde etmektedir.
- Eğer 3 sene dolmadan bu haktan cayılırsa, kişi hiçbir şekilde devlet katkısı alamayacaktır.
Otomatik Zorunlu BES’te Yaş Sınırı Bulunur mu?
Zorunlu BES’te yaş sınırı bulunmaktadır. Zorunlu BES sistemine girebilecek kişilerin 45 yaş ve altında olması gerekmektedir. Buna göre sisteme alınacak kişilerin 1972 ve üzeri doğumlu olması gerekmektedir. Hali hazırda çalışan vatandaşlar eğer 45 yaşın altındaysa, bireysel emeklilik sistemine otomatik olarak katılmaktadır. Sisteme katılan vatandaşların prime esas kazançlarının yüzde 3’ü kadar kesinti yapılmaktadır. Kişiler bu oranın daha yüksek katlarında da ödeme yapabilmektedir. Buna göre 2019 senesinde en düşük kesinti 53 TL iken en yüksek kesinti 340 TL olarak belirlenmiştir. Buna göre alt limit yüzde 3 iken, üst limit sınırı bulunmamaktadır. Çalışan kişiler, üst limiti kendi tercihlerine göre belirlemektedir.
Otomatik Katılım BES için Devlet Teşviki Ne Kadardır?
Otomatik katılımda devlet teşviği çalışan sistemde kalan kişiler için bin TL olarak belirlenmiştir. Bunun yanı sıra çalışan kişiler için yapılan aylık ödemelerin yüzde 25’i kadar da devlet katkısı yapılmaktadır. Çalışan vatandaşın emeklilik koşullarına hak kazanması ve toplu ödeme almadan en az 3 sene boyunca sistemde kalması halinde, toplam birikime de yüzde 5 oranında devlet teşviği uygulanmaktadır. Şayet vatandaş maddi olarak sıkıntılı bir dönemdeyse, bu durumda azami süre olarak 3 aylık ara verme hakkını kullanabilir. Bu süresinin bitiminden önce ve bitimi sırasında yeniden ara verme talebinde bulunması da yasal bir haktır. Sistemde kalmak istemeyen kişiler, zorunlu BES sistemine katılım gerçekleştikten sonra en erken 2 ay sonra cayma hakkını kullanabilir. Bu kişiler 3 sene boyunca tekrar zorunlu BES sistemine giremez. Sisteme yeniden girmek isteyen kişiler ise devlet katkı payı hakkını kaybeder.