Cinsel beklentilere ve aşkın imkansızlığına psikanalitik bir bakış…
Freud’da cinsellik konusu insan doğasının ne olduğu sorusuyla başlar. Onun için insan, vücudunu yük olarak taşıyan bir yaratıktır. Konuşan yaratığı daha algılanabilir terimler ve algılanan bedenle bir tutamayız. Beden sahip olduğumuz bir şeydir, ancak aynı zamanda sadece sürdüğümüz ve dünyada hareket etmemize yardımcı olan bir makine değildir. Kendi içinde beden duyguların ve deneyimlerin kaynağıdır, yaşamdaki ve varlığımızdaki yerimiz, ona hizmet etmek ve bir şekilde onunla gitmek gerekir.
Tıpta ve biyolojide talep denen bir kavram vardır. Bu kavramın yardımıyla bedeni koruma işi yaşayan bir süreç olarak kabul edilir: Bazı fiziksel koşullara, yiyeceğe ihtiyacı vardır. Diğer bir deyişle ihtiyaçların karşılanması gerekiyor. Merkezi sinir sistemi tarafından iletilen özel tahriş biçimleri sayesinde bunların alaka düzeyini öğreniyoruz. Tatmin edilen talep artık bir rahatsızlık kaynağı değilse, o zaman psikolojik bir bakış açısından, ihtiyaç, tatmin duygularının eşlik ettiği tatminsizlik duyguları ve minimumların eşlik ettiği maksima ile bir dalga olarak düşünülebilir. Freud, bu son derece geleneksel tıbbi paradigmayı takip eder.
Bir bebek doğduğunda özel bir durumdadır – tam olarak gelişmemiştir (Freud bile “yarı doğmuş” kelimesini kullanır) ve vücuduna bakacak ve ihtiyaçlarını karşılayacak birine ihtiyaç duyar. Psikanalizde bu birincil, anne olarak adlandırılır. Ancak Freud, biyolojik ihtiyaçları karşılamaya çalışmanın yanı sıra, bebeğin bedenle ilgili başka bir şeye de sahip olduğuna, ancak alışılagelmiş ve net talep mantığına – yani diğer tatmin biçimlerine – uymadığına da dikkat çeker. Örneğin bir bebek, ihtiyacının hiçbirini karşılamasa da parmağını emmekten hoşlanır. Bu nedenle Freud, ihtiyaçlarla doğrudan ilişkili olmayan, ancak bunlar aracılığıyla iletilen “farklı” bir zevk olduğunu varsayar: başlangıçta emmekten elde edilen oral zevk, gıda ihtiyaçlarının karşılanmasıyla ilgilidir.ama sonra, sanki bağımsızmış gibi, ondan ayrılır (yiyecek ihtiyacı).
Talebin ve memnuniyetinin dalgaların yardımıyla psikolojik olarak tanımlanabileceğini söylemiştik: tatminsizlik ve memnuniyetsizliğe karşılık gelen gerilimin zirvesi ve dalganın yatağı – talep ve zevk tatmini vardır. Bununla birlikte, Freud farklı türde bir hazzı tarif ettiğinde, özel bir haz biçimi ortaya koyar. Bu biçim bu mantığa uymaz ve insanı sonsuz tatminsizliğe mahkum eder. Freud buna güçlü bir arzu, bir eğilim diyor ve bunu oldukça basit bir şekilde açıklıyor: Eğer talep, belirli bir ihtiyacın peşinde koşmaksa, o zaman eğilimde böyle pragmatik bir hedef görmeyiz. Eğilimin amacı genel olarak memnuniyet ve eğlencedir.
Birçoğunun bildiği gibi, Freud üç tür eğilim belirledi: oral, anal ve fallik. Bu eğilimler, bebeğin başka biriyle – anne ya da çevresindeki karakterler – etkileşimi bağlamında ortaya çıkar. Paradoks, aslında bu eğilimlerin zevk elde etmek için partner olarak başka birine ihtiyaç duymamasıdır.
Sözlü eğilimin paradigması, kendi kendini öpen bir ağızdır. Özünde, bu otoerotik bir zevktir. Anal eğilim aynı zamanda kişinin kendi vücudunu başka biri olmadan kullanabilmesidir – bu ilişkiye yavaş yavaş girse bile, daha rahatsız edici bir rol oynar. Sonunda, Freud tarafından tanımlanan eğilimlerin bir bedeni diğerine iten şeyle hiçbir ilgisi olmadığını söyleyebiliriz.
Cinselliğe geri dönelim. Bir dil sorunu olduğunu söyledik: Cinselliği doğrudan cinsel ilişki ile ilişkilendirmeye alışkınız. Ancak Freud tamamen farklı bir şey söylüyor. Ona göre cinsellik, Freud’un eğilim dediği her şeyle başa çıkma girişimidir. Onu memnun etmek genellikle imkansızdır. Bebeğin özelliği olan bu ihtiyacın ikili doğası yetişkinlikte bile korunur. Aslında, bir yetişkinin seks yapmaya hevesli olduğunu iddia etmek saçmadır. Ancak cinsel ilişki sırasında kazanılan zevke ek olarak, cinsellik ve cinsel istek için Freudyen bir tazminat da vardır.
Yetişkinler için cinsellik öncelikle cinsellik açısından düşündüğümüz bir şeydir – hepimiz için cinsellik modeli bir başkasıyla bağlantı kurma girişimidir.
Ancak daha önce gördüğümüz gibi, eğilimin gerçek özü otoerotizmdir. Başka bir kişiyle iletişim kurma eğilimini kullandığınızda, bazı ekstra işler yapılır, ekstra çaba sarf edilir. Fransız psikanalist Jacques Lacan’ın ünlü deyimiyle “cinsel ilişki yoktur” dediği şey budur. Cinselliğin iletişim anlamına gelmediğini ve cinselliğin sadece dilde var olduğunu söylemek istiyor – dil bu imkansızlığı telafi ediyor. Freud, bir kişi için her üç eğilimin de kendi bedeniyle ilişkili olmasına rağmen, bir kişinin bunları uyumlu hale getirdiğini ve bunları dil zincirine dahil ettiğini ve bunlara dayalı bir yapı oluşturduğunu, bu da bir başkasına yönelik cinsel eğilim imajını yarattığını gösterir.
Cinsel ilişki olmamasına rağmen, bir aşk modeli var. Cinsellik iki kişiyi içerir: ben ve bir başkası – her zaman zevkime engel olarak hareket eden, ancak aynı zamanda bazen arzularımın nedeni olabilen biri. Aşkta durum böyle değil, ikisini bire dönüştürüyor. Aşk ideali birdir. Aşkın ana hayaletlerinden biri, bir olma hayalidir. Sevdiğimizde, ikimizin de aynı şeyi düşünmesini, aynı şeyleri hissetmemizi, birbirimizin düşüncelerini okumamızı vb. Bekleriz. Aslında, diğer taraf her zaman uzakta ve en iyi ihtimalle arzumdan dolayı başka bir rol oynamıyor. Vücuduna ihtiyacım yok, fikir olarak bana yeter. Vücut basitçe müdahale eder, bu nedenle uzun mesafeli ilişkiler genellikle oldukça yoğundur – idealleştirme için daha fazla alan vardır.Diğer taraf rüyanın nesnesi, nedeni – hayal gücümde onunla ne yapabilirim? Vücudumla ve hayallerimle yalnızım. İstediğimi yapmakta özgürüm ama diğer taraf yanımda belirdiği anda her şey daha karmaşık hale geliyor.
Bence beklenti öncelikle hayal gücüyle ilgili. Hayal kırıklığı, özellikle ilk ilişkilerde cinsel ilişkilere özgüdür. Paris’e ilk kez gelmek gibi. Bir yandan ciddi şekilde aldatılmış hissediyorsun. Öte yandan, hepsini zaten görmüşsünüz gibi görünüyor. Eyfel Kulesi’nin fotoğrafını her gördüğünüzde, sanki Paris’e gitmişsiniz gibi. Ama o şehre gittiğinizde gerçekten hayal kırıklığına uğrarsınız. Çoğu zaman, cinsel bir karşılaşmadan sonra aynı şey olur: Bir kişi aldatılmış gibi görünür, ancak aslında her şey farklı olabilirdi: Gerçekten uzun zamandır hayal ettiğim şey bu mu? Bu beklenti ve hayal kırıklığı ile baş edebilmek için belirli bir davranış stratejisi geliştirmek gerekir. Bu bir kendini kontrol etme, reddetme veya tam tersi bir stratejidir.agresif yeni bir iş ortağı arama stratejisi olabilir. Aslında, sözde nevroz bu beklentiyle baş etmenin bir yoludur, örneğin hastanın kısmen beklediği ve psikanalistin onunla çalışmasına izin verdiği bir şey.
Freud’un kadın hastalarının çoğu histerik, iyi huylu kadınlardı. Histeri için, kötü bir cinsel yaşamın hayali bir çılgın seks yaşamıyla telafi edildiğini söyledi. Freud, konu cinselliğe gelince bile on dokuzuncu yüzyıl kadınlarını kahramanlar olarak tanımladı. Freud’un bir analist olmasına izin veren hayali hayatımızdı. Analist kimdir? Analist, yerel olarak bir partnerin varlığını kabul etmeyen bir katmanda, kendisini cinsel yaşamın bir katmanında bir ortak olarak sunan kişidir. Analist, deneyimlenemeyen ve ifade edilemeyen şeyler hakkında konuşmayı önerir. Genel olarak, psikanalizi mümkün kılan budur.
Öyleyse, iki bedeni birleştirmek için Freud’un keşfettiği eğilimleri nasıl kullanacaksınız? Bunun için çalışmak gerekiyor. Onların yardımıyla, iki bedenle bağlantılı olarak bir ilişkide keyif alma ihtimali bile yaratabilirsiniz. Onu inşa etmelisin. Aslında, psikanalitik anlamda fantezi, bu eğilimle ilgili tatminsizliğin yeridir. Yapısı bilinçsizce gerçekleşir ve çoğu zaman beynimizi işgal eden bir şey olarak fanteziyle karşı karşıya kalırız. Lakan’ın bilinçaltını başka bir büyükle özdeşleştirmesi tesadüf değildir. Hatta büyük olanın beni yöneten olduğunu söyleyebiliriz.
Lacan, sosyal ilişkiler teorisi olarak kabul edebileceğimiz bir söylemler teorisi geliştirdi. Toplumumuzda dil aracılığıyla çeşitli sosyal ilişki biçimleri vardır. Sosyal ilişkilerin temel biçimlerinden biri, egemenlik ve egemenliğe dayanan sözde aga söylemidir. Bu tür bir sosyal bağlantı, bilinçdışının nasıl çalıştığını anlamak için bir paradigmadır. Benim için bilinçaltım, ustanın yerini alan bir örnek olarak hareket ediyor. Bu usta, bana özgü olan ve beni başkalarına göre bir özne olarak tanımlayan zevk yollarını belirler. Bu anlamda fantezi kısmen beni yönlendiren ve yönlendiren şeydir.
Eğilim inşası, bilinçsizce gerçekleşen bir şeydir ve ben bunu kendiliğinden var olan bir şey olarak görüyorum. Kural olarak, eğilimlerimin nasıl oluştuğu ve sıralandığı hakkında bir hikaye bile anlatabilirim. Bunun hakkında bilinmeyen fiil biçiminde konuşuyorum: Bana ne olduğunu, başka birinin bana ne yaptığını anlatıyorum, arkasında kendi işim var.
Bu durumda, Freud’un bir arkeoloğun çalışmasına benzettiği şeyi inşa etmek ve analiz etmek gerekir. Zaten belli bir mekanizma ile gerçekleşmiş bir yapıya aşinayım. Bu nedenle, bu fanteziyi çözebilirim, temel noktalarını sorgulayabilir ve kendime ait hale getirebilirim. Ve bu, sosyal ilişkilerde ve cinsel ilişkilerde farklı bir pozisyon alma olasılığını açar.
Geçmişte yaşayan insanlar var, sanki hayatları bir kısır döngüymüş gibi, zaten olmuş bir olay. Örneğin, şanssız bir efendiyi düşünüyorum: hayatı tehdit eden bir dizi fiziksel problemle doğdu. Her gün bu “kaderin adaletsizliği” ile karşı karşıya kalan beyaz adam, saça bağımlı yaşamına katlanmanın bir yolunu bulur: Ölmeye karar verir. Böylece hayatıyla barışır ve artık ölüm onu rahatsız etmez. Büyüdükten ve birçok çocukluk hastalığını geride bıraktıktan sonra bile ölü olma yolunu koruyor. Bir gün, kendine bir kadınla bir ilişkinin olası olasılıklarını sorduğunda, bu sorunun hayal gücünde çoktan çözüldüğünü görür: Partnerine asla hiçbir şey veremeyecektir, çünkü bedeni işe yaramaz. Soru şu: Bilmiyordu ama bekledi, beklediği gelecek, o zaman cüssesine nasıl kavuşabilir?
Psikanalist Mikhail Strakhov