Suriye krizinin öne çıktığı BM Genel Kurulu toplantıları dün başlarken diplomasiye asıl damgasını İran vuruyor. İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani’nin,
ABD
Başkanı Barack Obama ile görüşme ihtimali heyecan yaratırken halihazırda İran Dışişleri Bakanı Cevad Zarif gerek Suriye krizi gerek nükleer programla ilgili anlaşmazlığın çözümü konusunda önemli temaslara imza attı. Dışişleri Bakanı Ahmet Davutoğlu ile de görüşen Zarif, AB Dış
Politika
Yüksek Temsilcisi Catherine Ashton’ın ardından Britanya Dışişleri Bakanı William Hague ile bir araya geldi. Zarif yarın da ABD Dışişleri Bakanı John Kerry ile görüşecek. Ashton, Zarif’le görüşmenin ardından, yeni İran Dışişleri Bakanı’nın enerjisi ve azminden etkilendiğini söyledi. Hague ise İran’ın Batı’yla daha iyi ilişki içinde bulunma isteğini somut adımlarla kanıtlaması durumunda Londra’nın karşılık vereceğini söyledi.
E3+3 için tarih verildi
Görüşmelerde İran’ın nükleer programı konusunda Britanya, Fransa ve Almanya ile ABD, Rusya ve Çin’den oluşan ‘E3+3’ grubunun İran’la dışişleri bakanları düzeyinde 26 Eylül’de toplanması kararlaştırıldı. Obama’nın BM’deki konuşmasının odağında da Suriye ve İran vardı. Ruhani’nin ‘ılımlı tavrını’ memnuniyetle karşıladığını belirten Obama, nükleer programa dair uluslararası şüpheleri gidermek için ‘şeffaf ve doğrulanabilir eylemlerde bulunması’ gerektiğini vurguladı.
Obama’dan zeytin dalı
“İran’ın nükleer silah geliştirmesini önlemeye kararlıyız” diyen Obama, bununla birlikte CIA’in 1953 darbedesindeki rolünü ve rejim değiştirme çabalarını kabul ederek “Kuşkular derin. Zor tarihin üstesinden bir gecede gelinemez. Ama nükleer sorunun çözümü farklı bir ilişkiye doğru uzun yolda ilk adıma hizmet edebilir” dedi. Obama, Kerry’yi Tahran’la nükleer anlaşma sağlanması için görevlendirdiğini belirtip ekledi: “Diplomasi yolunun test edilmesinden yanayım.” Merak edilen Obama ile Ruhani görüşmesi gerçekleşirse bu 1977’de Jimmy Carter ve Şah Muhammed Rıza Pehlevi’nin toplantısından bu yana ilk liderler buluşması olacak. Obama Suriye’nin kimyasal silahlarıyla ilgili anlaşmaya dair de BM Güvenlik Konseyi’nden güçlü bir karar gerektiğini belirterek “Sözlerini tutmazlarsa sonuçları olmalı” dedi. Obama “ABD, Ortadoğu ve Afrika’da, çıkarlarını korumak için askeri güç kullanmaya hazır” mesajı verdi.
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül de BM’ye hitabında Suriye’nin kimyasal silahlarının tasfiyesi anlaşmasının BM Güvenlik Konseyi kararıyla güçlendirilmesi gerektiğini söyledi.
Rousseff ABD’ye fena çattı
ABD Ulusal Güvenlik Kurumu’nun (NSA) e-postaları izlediğinin ortaya çıkmasının ardından ABD ziyaretini iptal eden Brezilya Devlet Başkanı Dilma Rousseff, BM Genel Kurulu’nda ABD’yi ‘şikâyet etti’. Kurul’un açılış konuşmasını yapan ilk kadın olarak tarihe geçen Rousseff, ABD’yi ‘ajanlık yapmakla’ suçlayıp yasadışı gizli dinlemelerden korunmak için gerekli yasal ve teknolojik önlemleri alacaklarını söyledi. Rousseff casusluğun ‘kesinlikle kabul edilemez’ olduğunu kaydetti: “Vatandaşların kişisel bilgileri ele geçirildi. Ekonomik ve stratejik açıdan büyük önemi bulunan kurumsal bilgiler de bu casusluğun hedefindeydi. İnsanların hayatlarına ve ülkelerin işlerine bu şekilde karışmak uluslararası hukukun ihlalidir. Bir ülkenin vatandaşlarını koruma hakkı diğer bir ülke vatandaşlarının haklarını ihlal etmesini haklı çıkarmaz.”