Global Times / Lin Lan
Çin, Rusya, Beyaz Rusya ve İran dâhil diğer ülkeler adına salı günü Birleşmiş Milletler (BM) İnsan Hakları Konseyi’nde Kanada’da eski bir yatılı okulda 215 yerli çocuğun kalıntılarının bulunması ile ilgili olarak bir soruşturma açılmasını istedi.
Kanada hükümeti tarihteki bu kara leke karşısında samimi bir tutum takınmadı. Kanada Başbakanı Justin Trudeau salı günü “Kanada hakikat ve uzlaşma komisyonunun” 2008’den 2015’e kadar yerli halka kötü davranılması konusunu ele almak için çalıştığını söyledi. Kanada’nın bu çalışmadan adil bir sonuç çıkaracağı ve kendisini soruşturarak “açıklığını” kanıtlayacağı çok şüphelidir. Kanada hükümeti ve Roma Katolik Kilisesi sorumluluğu birbirlerine attı ve yatılı okulların çoğu geniş biçimde incelenmedi. Kanada kapsamlı bir araştırma yapma konusunda samimiyet ve siyasi cesarete sahip mi?
Trudeau suçları inkârına ek olarak, Çin’in BM’deki soruşturma isteğine yanıt verirken, Çin’in Xinjiang bölgesindeki insan hakları sorunları hakkında suçlama yapacak kadar yüzsüzdü. Trudeau “Çin’in hakikat ve uzlaşma komisyonu nerede?” dedi. Trudeau’nun suçlamaları tamamen savunulamaz iddialardır. Uygur halkı ve kültürleri Xinjiang’da tümüyle korunuyor. Çin birçok kez yabancı diplomatları ve BM yetkililerini Xinjiang’a davet etti ve Xinjiang’ın daha iyi anlaşılmasını sağlamak için birçok video konferans yaptı. Kanada, kendi sözde değerlerine dayanarak, gelişmekte olan ülkelerin insan hakları konularına karışmaya devam ediyor. Ama Kanada’nın şeytani davranışları kendi ikiyüzlü değer sistemini ve insanlığın ortak ahlakını ayaklar altına aldı.
KANADA HÜKÜMETİNİN SAMİMİYETSİZ TUTUMU
Çin Uluslararası Araştırmalar Enstitüsü üst düzey araştırmacılarından Yang Xiyu, çarşamba günü Globas Times’a yaptığı açıklamada, “Biz diğer ülkelerin iç işlerine karışacağız, ama bizim iç işlerimiz başka ülkelerin işi değildir, Kanada gibi bazı Batılı ülkelerin mantığı budur.” dedi.
1978’de kapatılan British Columbia’daki Kamloops Yerli Yatılı Okulu’nda kalıntıları bulunan 215 çocuktan bazıları 3 yaşındaydı. Kanada bu konuda bazı sembolik jestler yaptı; bütün federal binalarda bayrakların yarıya indirilmesini emretti, British Columbia Meclisi’nde bir dakikalık saygı duruşunda bulunuldu, Vancouver Sanat Galerisi’nin merdivenlerine 215 çift çocuk ayakkabısı yerleştirildi ve birçok Kanadalı birlik duygusunu göstermek için “Her çocuk Önemlidir” yazılı tişörtler giydi.
Ama bu hareketlerin hiçbiri sorunu çözmeye önemli ölçüde yardımcı olmaz ayrıca siyasetçilerin “kalbim paralandı” şeklindeki tweetleri talihsiz çocuklar için adil bir sonuçtur. Bu hareketler Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian’ın belirtiği gibi, sadece “timsah gözyaşlarıdır.” Çocukların kapsamlı ve tarafsız bir soruşturmaya ihtiyacı var. Kalıntıların keşfedilmesinden sonra İnsan Hakları Konseyi’nin Özel Prosedürler bölümünden uzmanlar, yerli halkların hakları Özel Raportörü de dahil, bu konuda ortak bir açıklama yaparak, Kanada’yı bütün yönleri ile bir soruşturma yapmaya çağırdı.
Çin Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü Zhao Lijian, çarşamba günü “yerli halklara karşı insan hakları ihlalleri konusunda ne zaman bir soruşturma yapacaklarını sormak istiyoruz. Bu suçları nasıl tazmin edecekler? Sistematik ırk ayrımcılığı ile mücadele için ne zaman önlemler alacaklar?” dedi. Yang “küçük ya da büyük, ülkelerin insan uygarlığı sürecinde Kanada’nın işlediği gibi korkunç bir suçla karşılaştıklarında ortak bir tutum takınmaları gerektiğini, çok taraflı ve ortak soruşturmalarla gerçeği bulmaları ve tarihteki insan hakları ihlallerinin hesabını sormaları gerektiğini” kaydetti.
Sembolik ifadeler ya da özürler bugüne kalan tarihsel sorunları çözmeye yetmez. Trudeau yönetimi sorumluluğu kiliseye yüklemeye ve hükümetin tarihsel suçunu önemsiz bir şeye dönüştürmeye çalıştı. Uluslararası toplum bunu asla kabul etmeyecektir.