İster çocuk olsun ister yetişkin birçoğumuzun en sevdiği meyvelerden biridir muz. İçeriğindeki besleyici öğelere ve bir çok hastalığa karşı koruyucu özelliğine bakarak bu sevgiyi, ilgiyi hakeden bir meyve olduğunu rahatlıkla söyleyebilirim.
Sağlık üzerine inanılmaz etkilerine şöyle bir bakacak olursak;
- Muz, içerdiği B grubu vitaminleriyle sinir sistemi üzerinde inanılmaz etkili bir meyvedir. Stresi azaltıp rahatlamaya yardımcı olur. Daha rahat bir uykuya geçişi sağlar. Ayrıca serotonin (mutluluk hormonu) hormon salınımına etki ederek mutluluk verir. Tatlı isteğinizi azaltır.
- Çok iyi bir potasyum kaynağıdır. Bu sayede kas kramplarına ve kas ağrılarına iyi gelir.Ayrıca egzersiz öncesinde ve sonrasında enerjiyi arttıran , kaslara iyi gelen güzel bir ara öğün alternatifidir.
- Yine potasyum içeriği ile kan basıncını dengeler, tansiyonu düşürmeye yardımcıdır ve felç riskini azaltır.
- Yüksek potasyum içeriği böbrek sağlığını da olumlu yönde etkiler.
- İçeriğindeki antioksidanlarla kansere karşı koruyucudur.
- Karotenoidlerden zengin bir meyve olmasıyla göz sağlığını korur.
- İçeriğindeki bileşikler antiinflamatuar ( enfeksiyon önleyici) özellik gösterir.
- Bununla birlikte muz, içeriğindeki prebiyotikler olan fruktooligosakkaritlerle bağırsaktaki probiyotik (yararlı ) bakterileri besleyerek daha sağlıklı bir bağırsağa ve güçlü bir bağışıklık sistemine sahip olmamızı sağlar. Bilinenin aksine kabızlık tedavisinde de ishal tedavisinde de kullanılabilecek bir meyvedir. Bağırsakların ikinci beynimiz olduğunu düşünürsek mutlu bağırsak mutlu bir insan demek ve muz da bağırsakları mutlu edebilecek değerli bir meyvedir.
- Kalsiyum minerali açısından da zengin bir meyve olmasıyla kemik sağlığını iyileştirir.
- Muz, midede antiasit özellik göstererek özellikle ülser tedavisinde rahatlatıcıdır.
- İnsan sağlığı üzerine inanılmaz etkileri olan bu meyve hem zayıflama hem de kilo alma diyetlerinde kullanılabilir. Bir orta boy muzun kalorisi 100-105 kaloridir. Asıl önemli olan ve merak edilen şey glisemik indeks (kan şekerini yükseltme etkisi) değeridir.Muzun glisemik indeksi olgunluğuna göre değişebilmektedir. Olgunluğuna göre düşük ya da orta glisemik indeks grubuna girmektedir. Eğer şekerle ilgili bir rahatsızlığınız (diyabet, insülin direnci gibi) varsa muz tüketeceksiniz yanında bir protein kaynağı olan yoğurt ya da sütle tüketiniz.
Türkiye’de muzun yetiştirildiği bölge ve üretim miktarına bakacak olursak;
Güneydoğu Asya’nın tropikal bölgelerinde doğal olarak yetişen muzun üretimi ülkemizde örtü altı üretim dolayısıyla her yıl artarak devam etmektedir. İklim şartları nedeniyle Mersin ve Antalya illerinin mikro-klima özelliği gösteren bazı ilçelerinde çok sınırlı bir bölgede yetişen muzda ulaşılan üretim rakamı, Türkiye için olağanüstü boyutlardadır. Mersin ilinde yoğun olarak Anamur ve Bozyazı ilçelerinde genellikle örtü altında yetiştiricilik yapılmaktadır. Antalya’da ise Gazipaşa’da yetiştiricilik genellikle açıkta, Alanya’da ise yetiştiricilik açık yanında örtü altında da gerçekleştirilmektedir. Son yıllarda yetiştiricilik alanlarında Mersin’in Erdemli, Aydıncık, Silifke, Toroslar ve Yenişehir, Antalya’nın Kumluca, Manavgat ve Finike, Adana’nın Yüreğir ilçesi ile Hatay’ın Erzin, Hassa ve Arsuz ilçesine kadar genişlemeler olmuştur.
Türkiye Ziraat Odaları Birliği (TZOB)’nin verilerine göre Türkiye’de muz üretimi son yıllarda hızla artmıştır. Muz üretimi, 2016 yılında %13,1 artışla 306 bin tona ulaşarak rekor kırmıştır. Türkiye’de muz üretimi 1988 yılında 35 bin ton iken, 1993 yılında 18 bin tona kadar düşmüş, seracılığın yaygınlaşmasıyla 2000 yılında 64 bin tona, 2003 yılında 110 bin tona, 2008 yılında 201 bin 115 tona, 2015 yılında 270 bin 500 tona, 2016 yılında ise 35 bin 426 tonluk artış ile 305 bin 926 tona çıkmıştır.
Üretimin neredeyse tamamı Mersin ve Antalya’da
Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin verilerine göre muz üretiminin yüzde 72,2’sini Mersin, yüzde 27’sini ise Antalya illeri yapmıştır. Üretimde Hatay yüzde 0,82 , Adana ise yok denecek kadar az pay almıştır.