Dünya Sağlık Örgütü’nün (WHO) aylık yayımlanan bülteninde, ”WHO Tütün Kontrolü Çerçeve Anlaşması”nın, tütün mamullerinin paketlerinde yer alacak uyarılara ilişkin bölümünün yeniden gözden geçirildiğini duyurdu.
Paketlerde yer alan uyarıların, tütün kontrol önlemleri arasında kilit rol oynadığına inanan WHO, bu alanda etkin önlemler alan hükümetlerin bağımlılığı azaltabileceği, hastalık oranını düşürebileceği ve hayat kurtarabileceği belirtiyor.
Halen 165 ülkenin imza koyduğu, 2003 yılında kabul edilerek 2005 yılında yürürlüğe giren anlaşmanın 11. maddesi, ürün paketinin ön ve arka bölümlerindeki toplam alanın en az yarısının uyarıyla kapatılmasını öngörüyor.
İÇENE DE İÇMEYENE DE EN HIZLI ULAŞAN MESAJ
Uyarıların, ”haftanın her günü, günün 24 saati kamu eğitimi verdiğini” belirten WHO, günde 1 paket sigara içen kişinin, yılda 7 bin 300 kez uyarıları okumak zorunda kaldığına işaret ederek, başta çocuklar olmak üzere, toplumun tüm bireyleri tarafından görülen paketlerin, sadece kullananlar için değil, kullanmayanlar için de bilgilendirici ve caydırıcı olduğunu kaydediyor.
Yapılan çalışmalarda, grafiklerin ve görsel materyallerin yazılı uyarılardan daha etkili oldukları belirten, paketlerde ”daha dikkat çeken, duygusal anlamda etkileyici ve akılda kalıcı” özellikleri nedeniyle resim kullanılmasını isteyen WHO, bu amaçla 31 Mayıs Dünya Sigarasız Günü’nde bu yılın temasını görsel uyarılar olarak seçmişti.
Tütün ürünlerinin zararlarını açıkça ortaya koyan ”ürkütücü, korkunç” resim ya da grafikler öneren WHO, sigara kullanımının özellikle okur yazar oranı düşük ülkelerde daha yoğun olmasından hareketle, yazılı uyarıların yerini büyük ölçüde görsel uyarılara bırakması gerektiğini belirtiyor.
WHO, anlaşmaya üye ülkelerin, 11. maddenin revizyonu konusunda duyarlı olduklarını da ifade ederek, üye ülkelerin hızla görsel uyarılara yönelik yasal düzenlemeler yaptıklarını, halen 28 ülkenin bu alandaki çalışmalarını tamamladığı bilgisini verdi.
WHO’nün bülteninde, ”Sigara endüstrisi, ürünlerini pazarlamak ve beğendirmek için resimleri kullanıyorsa, tütün kullanımının olumsuz yönlerini göstermek için aynı yöntemi kullanmak isteyen sağlık kuruluşlarına hangi mantıklı gerekçe ile itiraz ediyor?” ifadelerine yer verildi.
Ülkelerden görsel ve yazılı mesajların bir arada kullanılmasını, görsel mesajların ”ürkütücü” seçilmesini isteyen WHO, kullanıcılara iletilecek mesajların da çeşitlendirilmesini talep ediyor.
Mesajların ve uyarıların sağlık konusu dışında da çeşitlendirilmesi gerektiğini ifade eden WHO, bu zararlı alışkanlığın mali portresini de vurgulayacak ”Bırak, para biriktir” benzeri uyarı önerilerinde bulunuyor.
Türkiye de görsel uyarılar konusunda harekete geçen ülkeler arasında yer alıyor.
Türkiye’de 2010 yılı başından itibaren sigara paketlerinin üzerinde görsel uyarılar yer alacak.