Marius Gaius kimdir? hayatı ve eserleri hakkında bilgi: Romalı asker ve devlet adamı (MÖ 157-86) Ülkesinde iyi işler yaparak doruğa erişen mütevazi kökenli insanların öykülerinin daima romantik bir yanı vardır. Basit bir çiftçinin oğlu iken Roma’nın en büyük generallerinden biri olan ve yedi kez konsül seçilen Gaius Marius da böyleydi. Marius başarılı komutanın ne demek olduğunu ilk kez 113-107 yılları arasında aristokrat kumandan Metellus’un Kuzey Afrika’da Kral Yugurtha’ya karşı verdiği savaşta gördü Ancak kendisinin ondan daha iyisini becerebileceği yargısına vararak, Roma’daki dostlarına bunu yazdı. Senato, Metellus’u geri çağırınca, Marius da konsül adayı oldu. Seçimi kazanıp, görev süresi dolunca, savaşı sürdürmek üzere yine Afrika’ya gönderildi. Yugurtha, Marius’un üst subaylarından Sulla tarafından yakalandı.
105 yıllarında Orta Avrupa’dan gelen Toton kavimleri, İtalya sınırlarını tehdit etmeye başlamıştı. Bu sorunu çözmek görevi de, konsül seçilen Marius’a verildi. Marius, önce orduyu örgütleyerek, profesyonelleştirdi. Askerler o zamana kadar çiftliklerden alınarak yetiştiriliyor, yalnız savaş sırasında hizmet görüyorlardı. Marius, askerliği bir meslek haline getirdi. İnsanlar belirli bir süre için hizmet veriyor, sonra belirli bir maaşla emekliye ayrılıyorlardı. Daha sonraki yıllarda beş kez daha konsül seçilerek, sımrdaki barbar tehdidini, modern orduyla ortadan kaldırdı. 102’de Aquae Sextiae ve 101’de Vercellae’de kazanılan zaferler, Roma tarihinin en parlak askeri başarılarıdır.
Ancak Marius, başarılı bir politikacı olamadı. 88’de rakibi Sulla tarafından Roma’dan çıkartıldı. 70 yaşından sonra kendisini içkiye verdi. Saldırgan bir kişiliğe büründü. Sulla ve yandaşlarından intikam almak umuduyla, sokağa indi. Başına geçtiği çapulcularla önlerine çıkan evleri yağmalayıp sahiplerini öldürmeye başladılar. İki hafta süren bu kanlı âlem sırasında, ihtiyar devlet adamı yedinci kez konsül seçildi. 86 yaşında zatülcenpe yakalanarak öldü.
Kaynak: Tarihi yaratan 1000 büyük adam, Milliyet