Sahi bir de Çin vardı
ABD ve Rusya, Ukrayna yani Doğu Avrupa'daki hesaplaşmayı Doğu Akdeniz'e taşıdı.
2008'deki Gürcistan kriziyle (ve de aynı yıl ABD'deki finans balonunun patladığı ekonomik krizle) başlayan yeni soğuk savaş, 2016'ya girerken ciddi bir tırmanma içinde.
Suriye, bugünlerde bana 1945'te Berlin'i anımsatıyor.
O zaman Hitler'e karşı müttefik ilişkisi vardı. Ama alttan alta büyük bir çekişme içindeydiler.
Bugün ise IŞİD'e karşı, köktendinci teröre karşı bir müttefiklik ilişkisi var ama gerçekte olan Doğu (Rusya, Suriye, İran ve Çin) ile Batı (ABD, İsrail, İngiltere, Fransa, Suudi Arabistan, Türkiye, Almanya?) arasında giderek sıcak savaşa evrilen bir soğuk savaş.
Yalnız batı kanadındaki Türkiye ve Suudi Arabistan'ın, kendi ajandalarındaki, Irak ve Suriye'yi de kapsayan "Sünni bir Devlet" projesi işleri daha da karıştırıyor.
Türkiye ile Rusya arasındaki "jet krizi" bunun bir tezahürü aslında.
Batı'nın, NATO'nun, Ankara'yı bu konuda ilk başta yalnız bırakması bu düşüncemi güçlendiriyor.
Gerçi olayın sertleşmeye doğru gidişat kazanmasıyla destek tonu artırıldı ama, IŞİD meselesini Rusya ustaca kullandı.
Küresel terörün yarattığı kaotik konjonktür de Putin'i destekliyor bu noktada.
Obama'nın Paris'te, "Türkiye Suriye sınırındaki 98 km.lik hattan yasadışı silah ve petrol geçişlerinin yapıldığı" açıklaması da Pentagon'u önceden yalanlayan bir ifade.
Ancak, Doğu Akdeniz'deki savaş gemisi sayısının ve bandırasının her geçen gün artması ve sahneye S-400'lerin de girmesi, Suriye'deki asıl saflaşmayı netleştiriyor.
Irak ve Suriye'deki paylaşım savaşı, Türkiye'yi de kapsamaya başlıyor. (Belki başından beri böyleydi)
BOP haritasındaki "Free Kurdistan" neticede sahadaki güçlerin uzlaşmasıyla gerçek olabilir.
Putin'in tehditkar açıklamalarının altında yatan mesaj bu gibi geliyor bana.
BU ESNADA ÇİN...
Doğu Akdeniz'de suların ısındığı şu günlerde, Çin'in Cibuti ile yaptığı bir deniz üssü anlaşması çok dikkat çekmedi.
Çinli yetkililer, henüz nihai anlaşmayı imzalamadık dese de, Afrika Boynuzu'nun hemen çıkışında, Aden Körfezi’nde yer alan bu küçük Afrika ülkesi bu üssü Çin’e vermeye kararlı görünüyor.
Çin'den ekonomik yardım alan Cibuti'nin ABD'den Obok bölgesinde bulunan askeri üssü boşaltması ve bu üssü Çin'e vermesi gündemde.
Cibuti'yi ziyaret eden Çin Genelkurmay Başkanı Fang Fenghui'nin gündeminde Aden Körfezi'ne 10 bin asker yerleştirme planı var.
Çin Halk Kurtuluş Ordusu Genelkurmay Başkanı General Fang Fenghui, Kasım ayı başında, Cibuti'de Cumhurbaşkanı İsmail Ömer Gulle ile görüştü ve bölgede korsanlıkla mücadele için bulunan Çin'e ait savaş gemisi Sanya'yı denetledi.
Ziyaretin en önemli noktasını Çin'in Cubuti'de kurmak istediği ilk askeri deniz üssü ve buraya yerleştirilmesi planlanan 10 bin Çin askeri oluşturdu.
Çin Savunma Bakanlığı'nın açıklamasında Çin'in Cibuti'ye kurmak istediği askeri üs ile ilgili bir ibare yer almasa da Cibutili kaynaklar, görüşmede konunun gündeme geldiğini belirtiyor.
ABD RAHATSIZ
Çin'in Doğu Afrika'daki ekonomik çıkarlarını korumak üzere Cibuti'ye askeri üs kurması bu ülkede halen askeri varlığı bulunan ABD'yi rahatsız etti.
Çünkü bu üs, sadece Doğu Afrika’daki çıkarları değil, Kızıldeniz’den Doğu Akdeniz’e uzanan ve son dönemde hareketlilik kazanan jeopolitik fay hattını da kontrol ediyor.
YUAN’IN REZERV PARA OLMASI
Burada sözü ekonomist Mahfi Eğilmez’e bırakıyorum:
“SDR (special drawing rights ya da Türkçe karşılığıyla özel çekme hakları) IMF tarafından oluşturulmuş bulunan yapay bir uluslararası ödeme ve rezerv aracı. SDR, altın ya da Dolar gibi bir rezerv varlık olmakla birlikte fizik olarak değil sadece bir hesap olarak mevcut. SDR, ilk kez 1969 yılında oluşturuldu.
Bir ülke parasının SDR sepetine dâhil edilebilmesi için iki önemli koşulun yerine gelmesi gerekiyor: (1) Söz konusu üye ülkenin ticaret hacminin son beş yılda en yüksek değerine ulaşmış olması ve sahip olduğu para biriminin, üye ülkeler arasındaki dış ticaret işlemlerinde kullanılıyor olması. (2) Söz konusu üye ülke parasının serbestçe kullanılabilir olması (IMF jargonunda bir paranın serbestçe kullanılabilir olması o paranın uluslararası ödemelerde kullanılabilmesinin yanı sıra uluslararası alanda sermaye akımlarına açık olması ve serbest dalgalanmaya bırakılmış olması anlamına geliyor.)
IMF, icra direktörleri kurulu, Çin Renminbi’sinin (kısaltması RMB, Yuan da deniyor) bu iki koşulu da karşıladığına ve Yuan’ın da SDR sepetine alınmasına karar verdi. Karar gereğince 1 Ekim 2016’dan itibaren SDR sepetine Yuan da girecek. Böylelikle Yuan da SDR sepetine dâhil edilen beşinci rezerv para konumuna gelecek.”
(http://www.mahfiegilmez.com/2015/12/yuan-rezerv-para-oluyor.html)
Özetlersek, Yuan’ın rezerv para birimi olması, Rusya ile birlikte düşman kampındaki bir ülkenin ulusal parasının dolara rakip olması ABD’yi çok rahatsız etti.
Bu gelişmede dikkat çeken bir nokta da Almanya, Fransa, İngiltere ve İtalya, yani Avrupa, Yuan’ı desteklerken, ABD ve Japonya buna karşı çıktı.
Neticede, avro ve sterlinden feragatle Yuan rezerv para oldu. (Bakınız yukarıdaki tablo)
Bu gelişmenin hemen öncesinde ABD Dışişleri Bakanı John Kerry, Güney Çin Denizi’nde Beijing yönetiminin hiç kısıtlamasını tanımayacaklarını açıkladı.
Rusya Ortadoğu’ya girerek enerji denklemini, Çin ise rezerv para olarak doların tahtını iyiden iyiye tehdit eder oldu.
ABD’deki zayıflamayı bizzat zarar görerek yaşayan ve artık bunu somut politikalar boyutunda kabullenmekte olan Avrupa ise giderek Avrasya’ya yaklaşmaya başladı.
Suriye denkleminde başından beri yanlış ata oynayan Türkiye ise tüm bu gelişmeleri ıskalar görünümde.
Hüseyin Vodinalı
Odatv.com