Hemşireler Günü Tarihçesi;
1974 yılında Uluslararası Hemşireler Konseyi, hemşireliğin kurucusu Florence Nightingale’nin doğum günü 12 Mayıs Uluslararası Hemşireler Günü ilan edilir. 1974 yılından beri 12 Mayıs Hemşireler Günü olarak kutlanmaktadır.
Modern hemşirelik eğitiminin temelini Florence Nightingale 1860 yılında Nightingale hemşirelik okulunu açarak atmıştır.
Osmanlı Devletinde 1911-1912 yılları Balkan Savaşlarında I. Dünya Savaşlarında hemşire sıkıntısı çekilmiş, o günlerde kısa dönem hemşirelik kursları açılmış.
Cumhuriyetin resmi hemşirelik okulu 1925 yılında (Kızılay Hastabakıcılık) açılmıştır.
1946 yılında Sağlık Sosyal Yardım Bakanlığı ortaokullarda 3 yıl eğitimli hemşire okulu açmıştır. 1955 yılından itibaren hemşirelik eğitimi üniversite düzeyine ulaşmış 1980 yılında sayısı artmış. 1968 yılında yüksek lisans, 1972 yılında hemşirelik doktora programları hemşireliğin mesleğinin ilerlemesine katkı sağlamıştır. Milli Eğitim Bakanlığı’nca lise denginde hemşirelik eğitimi verilmektedir.
1954 tarihli 6283 sayılı kanun ve 13 Ocak 499 sayılı yataklı tedavi kurumları işletme yönetmeliğiyle uygulamadaki bağımsızlığın desteklediğini 8 Mart 2010 yılında hemşirelik görevlerine daha açıklık getirdiği görülmekte.
Ülkemizde hemşirelik örgütü (Türk Hastabakıcılar Cemiyeti) 23.08.1933’de gönüllü hemşirelerce kurulmuştur. Hemşirelik alanında 1897 yılından bugüne kadar önemli gelişmeler yol almıştır. [Öğr. Gör. Dr. Fatoş Korkmaz, Meslekleşme ve Ülkemizde Hemşirelik, Sf:63-64-65]
Osmanlı Devletinde Hemşirelik:
Hamidiye Etfal hastanesinin kurucusu Dr. Halil İbrahim Paşa Ahır Kapı Mekteb-i Tıbbiye-i Mülkiyeden 1886 yılında mezun olmuş gemi doktorluğu görevlerinde bulunmuş Almanya, İngiltere’de gemilerde salgın hastalıklarla mücadele ihtisası yapmış. Berlin’de dünyaca meşhur Prof. Dr. Robert Koch’un asistanlığını yapmış enfeksiyon hastalıkları dalında uzmanlık almıştır. Vatana dönüşünde Bahriye hastanesinde ve askeri tıbbiyelerde branş hocalığı yapmıştır. Sultan Hamid’in kızı Hatice Sultan’ın difteri hastalığının tedavisiyle Sultan Hamid’den cami yerine çocuk hastanesi yaptırmasını istiyor. 6 Haziran 1899’da modern araç ve gereç donanımı ile hastane hizmete açılıyor.
Ünlü Prof. Dr. Robert Koch öğrencisi Halil İbrahim’in kurduğu Hamidiye Etfal hastanesini görmeye geliyor, hastaneyi çok beğeniyor. Hemşireler arasında Türk yoktu çoğunlukla Ermeni, Rum, Musevi ecnebilerdi. Başhemşire Almandı. Sebebini sordu. İslam dini beden kıyafeti hemşire ve hastabakıcılığa izin vermiyordu.
Dr. Halil Paşa durumu Sultan Hamid’e iletir. Hemşire ve hastabakıcılık kursuna Müslüman kadınların katılmasını fermanı şahanelerinden talep eder. Şeyhülislam Cemaleddin Efendi Osmanlı halifesinin tasvibine rağmen fetvada mani sebeplerini ileri sürer.
Sultan Hamid’in talebine rağmen orduda hemşirelik şeyhülislamın karşı çıkmasıyla şeriat müsaade etmediğinden kurulamamıştır.
Meşrutiyetin ilanından sonra hemşirelik kursları açılıyor. Müslüman kadınlar katılamıyor Hristiyan, Musevi kadınlar katılıyor.
Kendi evlatlarımız refika hemşire kerimelerinin şeflat müştakil sıhhı meslek hastabakıcılık bilgisiyle cihazlaşmış nimetlerinden mahrum olmuştur. [Cemal Kutay, Türkçe İbadet, Sf:232-233-234-235.]
Petersburg Üniversitesinden 4 Türk kızı (Ümmügülsüm, Rukiye Yunusova, Meryem Yakubova, Meryem Pataşova) Balkan Savaşlarında Rusya’dan Hilal-i Ahmer’e yardım etmek, Türkiye’deki hanımları uyanışa çağırmak için geldiklerinde Hilal-i Ahmer’in Kadırga hastanesinde 5 ay süreyle hastabakıcılık yaparlar.
1 Mart 1913 günü Valide Camiinde padişahın selamlık törenini izler. Kızların başlarında beyaz eşarp yüzleri açık padişah onları selamlar. Mabeyinci Tevfik Paşa tarafından Dolmabahçe sarayına davet edilirler. Yaptıkları hizmetlerden alicenap olduklarından dolayı “Sizlerden Allah razı olsun.” Denilir. [100. Yılında Balkan Harbi, Sf:110]
Hemşirelik mesleği kutsal meslektir. Hemşireler doktorların sağ kolu, yardımcısıdır. Hasta ile ilk onlar muhatap olur. Gerekli ön çalışmaları yapar hastayı tedaviye, muayeneye hazırlar. Bugünlerde Korona virüsü ile karşı karşıya olup cephenin ön saflarında mücadele vermektedirler. Riskli görevlerinde onlara başarılar dilerim.
12 Mayıs Dünya Hemşireler Gününü kutlarım. Bütün sağlık çalışanlarını ulusça alkışlıyoruz. Onları seviyoruz.
Hastane koridor duvarlarında asılı beyaz gömlekli başlarında hilal kepli melek yüzlü bizlere sessizlik işareti veren hemşire fotoğrafı bir sembol olarak zihinlerimizde yer alıyor.