Suriye'deki çatışmaların sona erdirilmesi için yürütülen Astana barış sürecinin üç garantör ülkesinin liderleri olan Türkiye Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Suriye konulu üçlü zirve için Ankara'da bir araya geldi.
ABD'ye karşı mesajların gönderildiği üçlü zirvenin 4 Nisan "NATO Günü"nde yapılması dikkat çekti. NATO Günü'nde, NATO üyesi ülkeler, NATO’nun kuruluşunu, organlarını, amacını ve çalışmalarını anlatıyor.
ÜÇLÜ ZİRVEDE ALINAN KARARLAR
Cumhurbaşkanlığı Külliyesi'ndeki görüşme 1 saat 10 dakika sürdü.
Üçlü zirvesi sonrası üç lider ortak açıklamalarda bulundu. İşte zirve taslağına göre alınan kararlar;
- Türkiye, Rusya ve İran kalıcı ateşkes için aktif işbirliğinin sürmesi konusunda kararlılığını teyit etmiştir.
- Suriye'nin egemenliği ve toprak bütünlüğü ile komşu ülkelerin egemenliğini zayıflatmayı amaçlayan güçlere karşı durma karalılığı teyit edilmiştir.
- Tel Rıfat için Rusya ve İran ile Türkiye birlikte çalışacak.
ASTANA'DAN SONRA İSTANBUL'DA ÜÇLÜ ZİRVE
Söz konusu zirveye Türkiye heyetinden Genelkurmay Başkanı Orgeneral Hulusi Akar, Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Berat Albayrak, Milli Savunma Nurettin Canikli, Cumhurbaşkanlığı Sözcüsü İbrahim Kalın ve MİT Müsteşarı Hakan Fidan da katıldı.
Türkiye, Rusya ve İran, Suriye'deki krize farklı açılardan baksalar da bu ülkedeki çatışmaların sona ermesi için Ocak 2017'den beri Astana barış süreci kapsamında ortaklaşa çalışıyor.
Astana süreci kapsamında Suriye'de gerilimi azaltma bölgeleri oluşturulmasıyla bu ülkedeki şiddet olayları belirgin biçimde azalmıştı.
Ankara'daki zirve, Suriye'nin başkenti Şam'ın hemen doğusunda yer alan Doğu Guta'nın kontrolünü 2012'den beri elinde tutan cihatçı grupların buradan tahliyelerinin tamamlanmak üzere olduğu bir döneme denk geliyor.
Kazakistan'ın başkenti Astana'nın ev sahipliği yaptığı sürecin üç garantör ülkesi olan Rusya, Türkiye ve İran'ın liderlerini bir araya getirecek olan bu üçlü zirvenin ilki Kasım 2017'de Soçi'de gerçekleştirilmişti.
BASIN TOPLANTISINDAN DİKKAT ÇEKEN MESAJLAR
Zirvenin ardından ortak açıklamada ise, Türkiye, Rusya ve İran'ın, Suriye'nin toprak bütünlüğünün korunması için 'terörle mücadele kisvesi altında sahada yeni gerçeklikler yaratılmasına dair' her türlü girişimi reddettiği vurgulandı.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani, Ankara'da gerçekleştirdikleri Suriye konulu zirvenin ardından ortak bir açıklama yayımladı.
Üç liderin 22 Kasım 2017'de Rusya'nın Soçi kentinde düzenlenen ilk zirveden sonra Suriye'de meydana gelen gelişmeleri değerlendirdiğini kaydeden açıklamada, üç ülkenin girişimiyle Ocak 2017'de Kazakistan'ın başkenti Astana'da başlatılan sürecin Suriye'deki krizin çözümüne olumlu katkılarından memnuniyet ifade edildi.
'TEK ETKİLİ ULUSLARARASI GİRİŞİM, ASTANA FORMATI'
Ortak açıklamanın 'Suriye genelinde şiddetin azaltılmasına yardımcı olmak ve Suriye ihtilafına kalıcı siyasi çözüm bulunması için Cenevre sürecine ivme kazandırmak suretiyle Suriye'de barış ve istikrara katkı sağlamak bakımından tek etkili uluslararası girişimin Astana formatı olduğunun altını çizdiği' ifade edildi.
Ankara zirvesinde üç liderin, çatışan taraflar arasında kalıcı ateşkes sağlanması ve Birleşmiş Milletler (BM) Güvenlik Konseyi'nin 2254 sayılı kararıyla öngörülen siyasi süreçte ilerleme kaydedilmesi amacıyla yürüttükleri aktif işbirliğini sürdürmekteki kararlılıklarını teyit ettikleri kaydedildi.
'SURİYE'NİN TOPRAK BÜTÜNLÜĞÜNE KUVVETLE BAĞLIYIZ'
Suriye'nin egemenliğine, bağımsızlığına, birliğine, toprak bütünlüğüne ve belli bir fraksiyon temelinde olmayan yapısına kuvvetle bağlı olduklarını da yineleyen üç lider, 'kim tarafından gerçekleştirildiğine bakılmaksızın, atılacak adımların hiçbirinin, ilgili BM kararları ve Suriye toplumunun tüm kesimlerinin temsilcilerinin iradesi tarafından tasdik edilen bu ilkelere halel getirmemesi gerektiğini vurguladıklarını' belirtti.
'AYRILIKÇI GÜNDEME KARŞIYIZ'
Üç liderin 'terörle mücadele kisvesi altında sahada yeni gerçeklikler yaratılmasına dair her türlü girişimi reddettiği, Suriye'nin egemenliği ve toprak bütünlüğü ile komşu ülkelerin ulusal güvenliğini zayıflatmayı amaçlayan ayrılıkçı gündemlere karşı durma kararlılıklarını ifade ettiği' vurgulandı.
'SURİYE ULUSAL DİYALOG KONGRESİ ÖNEMLİ BİR KİLOMETRE TAŞI'
Soçi'de 30 Ocak'ta yapılan Suriye Ulusal Diyalog Kongresi'nin 'siyasi sürecin önünü açan önemli bir kilometre taşı' olduğuna değinilen ortak açıklamada, Kongre'de kararlaştırılan Anayasa Komitesi kurma sürecinin en kısa zamanda BM'nin yardımıyla başlamasına destek verileceğine yönelik taahhüt aktarıldı.
'ANAYASA VE SEÇİMLER'
Suriyelilere ülkelerinin birliğini yeniden tesis etmelerinde destek verileceğinin altı çizen açıklamada şöyle denildi:
"(Liderler) Suriye halkının desteğini alacak bir anayasayla sonuçlanmak üzere, Suriye halkının özgür iradesi temelinde Suriyelilerin öncülüğünde ve sahipliğinde yürütülecek kapsayıcı, özgür, adil ve şeffaf bir süreç ve katılmaya ehil tüm Suriyelilerin BM'nin uygun şekilde gözetimi altında oy kullanacağı serbest ve adil seçimler vasıtasıyla ihtilafa siyasi çözüm bulmalarında yardımcı olma gerekliliğini yinelemiştir.''
'KAİDE, IŞİD BAĞLANTILI HERKESİN ORTADAN KALDIRILMASI İÇİN BİRLİKTE ÇALIŞILACAK'
Türkiye, Rusya ve İran liderlerinin IŞİD, Nusra Cephesi ve El Kaide veya IŞİD'le bağlantılı tüm diğer bireyler, gruplar, teşebbüsler ve oluşumların ortadan kaldırılması için birlikte çalışmaya devam edileceğine dikkat çeken açıklamada, şu vurgu yapıldı:
'SİVİL ZAİYATI ÖNLEMEK İÇİN AYRIŞTIRMA'
"(Liderler) Terörle mücadelede, yukarıda belirtilen terör örgütlerinin ateşkes rejimine katılmış ve katılacak olan silahlı muhalif gruplardan ayrıştırılmasının sivil zayiatın önlenmesi bakımından büyük önem arzettiğinin altını çizmiştir."
ABLUKADAKİ BÖLGELER VE GERGİNLİĞİ AZALTMA BÖLGELERİ
Suriye'de ablukadaki bölgelerin de ele alındığı ortak açıklamada, "(Liderler) Doğu Guta, Yermük, Fua ve Kefraya, İdlib ili, Hama ilinin kuzeyi, Rukban ve Rakka dahil olmak üzere tüm Suriye'deki vahim insani duruma tepki olarak alınan BM Güvenlik Konseyi'nin 2401 sayılı kararını memnuniyetle karşılamış, çatışan taraflara, ateşkes ihlallerinden kaçınma da dahil olmak üzere, söz konusu kararın hükümlerine uymaları konusunda güçlü çağrıda bulunmuştur" denildi.
Gerginliği azaltma bölgelerinde sivillerin korunması ve bu bölgelere hızlı, güvenli ve kesintisiz insani erişim sağlanmasını kolaylaştırma çabalarına hız vermeye de değinen açıklamada, gerginliği azaltma bölgelerinin geçici nitelikte olduğu bir kez daha vurgulandı.
'ALTYAPIYI ESKİ HALİNE GETİRMEK'
"(Liderler) İlave insani yardım göndermek, insani mayın temizliği faaliyetlerini kolaylaştırmak, sosyal ve ekonomik tesisler de dahil olmak üzere temel altyapı unsurlarını eski haline getirmek ve tarihi mirası korumak suretiyle Suriye'ye yapılan yardımı artırmaları için başta BM ve insani yardım ajansları olmak üzere uluslararası topluma güçlü çağrıda bulundu" diye devam eden ortak açıklamada, alıkonulanların ya da kaçırılanların serbest bırakılması, cenazelerin teslimi ve kayıp şahısların tespiti çalışma grubunun Astana'daki son toplantıda ilk kez biraraya gelmesi ve faaliyetlerinin memnuniyetle karşılandığı ifade edildi.
SOÇİ VE ANKARA'DAN SONRA ÜÇLÜ TOPLANTI SÜRECİ İRAN'A TAŞINACAK
Ortak açıklamayla İran Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani'nin daveti üzerine bir sonraki toplantıların İran'da yapılacağı duyurdu.
Odatv.com