Egzama, diğer adıyla atopik dermatit, ciltte iltihaplanmaya ve kaşıntıya neden olan kronik bir cilt rahatsızlığıdır. Her yaştan insanı etkileyebilir, ancak en çok çocuklarda görülür. Egzama bulaşıcı değildir.
Egzamanın Nedenleri:
Egzamanın kesin nedeni bilinmemekle birlikte, genetik ve çevresel faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklandığı düşünülmektedir.
Genetik Faktörler:
Egzama aileden aileye geçebilir. Ailesinde egzama öyküsü olan kişilerde egzama gelişme riski daha yüksektir.
Çevresel Faktörler:
Egzamanın alevlenmesini tetikleyebilecek veya şiddetlendirebilecek birçok çevresel faktör vardır. Bunlardan bazıları şunlardır:
- Alerjenler: Ev tozu akarları, polen, küf ve evcil hayvan tüyleri gibi alerjenler egzama alevlenmelerini tetikleyebilir.
- Tahriş edici maddeler: Sabunlar, deterjanlar, kimyasallar ve sert kumaşlar cildi tahriş ederek egzama alevlenmelerini tetikleyebilir.
- Sıcak ve soğuk hava: Sıcak ve soğuk hava egzama belirtilerini daha da kötüleştirebilir.
- Stres: Stres egzama alevlenmelerini tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir.
Egzamanın Belirtileri:
Egzamanın belirtileri kişiden kişiye değişebilir. En yaygın belirtiler şunlardır:
- Kaşıntı: Egzamanın en belirgin belirtisi kaşıntıdır. Kaşıntı genellikle geceleri daha da kötüleşir.
- Kızarıklık: Egzamalı cilt kırmızı ve iltihaplı olabilir.
- Döküntü: Egzamalı ciltte kuru, pullu ve kabuklu döküntüler olabilir.
- Deri lezyonları: Egzamalı ciltte sıvı dolu kabarcıklar veya çatlaklar oluşabilir.
Egzamanın Tanısı:
Egzamanın tanısı genellikle doktor tarafından yapılan bir fizik muayene ile yapılır. Doktor, hastanın tıbbi geçmişini ve semptomlarını sorarak egzama teşhisi koyabilir. Bazı durumlarda doktor, alerji testleri veya cilt biyopsisi gibi ek testler isteyebilir.
Egzamanın Tedavisi:
Egzamanın tedavisinde tek bir tedavi yöntemi yoktur. Tedavinin amacı kaşıntıyı ve iltihabı hafifletmek ve cilt bariyerini onarmaktır. Egzama tedavisinde kullanılan bazı yöntemler şunlardır:
- Nemlendirici kremler ve merhemler: Cildin nemlenmesini sağlayarak kaşıntıyı ve iltihabı hafifletir.
- Kortikosteroid kremler ve merhemler: İltihabı azaltmak için kullanılır.
- Antihistaminikler: Kaşıntıyı hafifletmek için kullanılır.
- Işık tedavisi: Ultraviyole (UV) ışık tedavisi bazı egzama vakalarında yardımcı olabilir.
- Biyolojik ilaçlar: Şiddetli egzama vakalarında kullanılabilir.
Egzamanın Önlenmesi:
Egzamanın tamamen önlenmesi mümkün olmayabilir. Ancak bazı önlemler alarak egzama alevlenmelerini önlemek veya geciktirmek mümkündür. Bu önlemler şunlardır:
- Cildinizi düzenli olarak nemlendirin: Cildinizi günde iki kez nemlendirici krem veya merhem ile nemlendirmek egzama alevlenmelerini önlemeye yardımcı olabilir.
- Alerjenlerden ve tahriş edici maddelerden kaçının: Alerjenlerinizi ve tahriş edici maddelerinizi belirleyerek onlardan kaçınmak egzama alevlenmelerini önlemeye yardımcı olabilir.
- Stresinizi yönetin: Stres egzama alevlenmelerini tetikleyebilir veya şiddetlendirebilir. Stresinizi yönetmek için yoga, meditasyon veya nefes egzersizleri gibi teknikler kullanabilirsiniz.
Egzama ile Yaşamak:
Egzama kronik bir rahatsızlık olsa da, tedavi ile kontrol altına alınabilir. Egzama ile yaşıyorsanız, doktorunuzla birlikte bir tedavi planı oluşturmanız önemlidir.