BİM İcra Kurulu Üyesi Galip Aykaç, geçtiğimiz yıllarda Bursa’da bir söyleşide, “Patronumuz Latif Topbaş bana her yıl ne kadar kâr ettiğimizi değil kaç kişiye istihdam sağladığımızı sorar” demişti. Satış artışının 3 katına yaklaşan kâr artışı, “Latif Bey artık ‘kâr’a mı odaklandınız!” sorusunu akla getiriyor.
Aykaç, raflara yansıyan fiyat artışından kendi yaptıkları zamları değil de hükümeti sorumlu tuttu. Oysa BİM’in son 1 yılda satış oranları yüzde 38 artarken, kâr oranının yüzde 116 arttığı görülüyor. Bu da BİM’in ürünlerine yaptığı yüksek zamları ispatlıyor.
BİM İcra Kurulu Üyesi Galip Aykaç’ın son zamanlarda raflardaki ürünlere yaptıkları zamlara vatandaştan gelen tepkilere karşı hükümeti suçlayarak kendi mağaza politikaları olmadığını iddia etmesi akılları karıştırdı. Çünkü BİM’in kendi internet sitesinde yayınladığı faaliyet raporundaki kalemlerin doğru okunup yorumlanması farklı bir durumu ortaya koyuyor; BİM her yıl daha da arttırdığı stok kapasitesiyle elinde hazır bulunan ürüne tekrar tekrar zam yapıyor.
BİM’in 2020- 2019 yıllarını karşılaştıran bilanço raporları incelendiğine stokları 1 yılda 2.3 milyar liradan 4.2 milyar liraya çıkmış. Yani stoktaki mal miktarını arttırarak çalışmaya başlamış. Firmanın satışlarındaki yıllık artış incelendiğinde ise, 1 yıl içinde satışları 40.2 milyar liradan 55.4 milyar liraya çıkmış. Yani satışlar 1 yılda yüzde 38 büyümüş. 4,2 milyar liralık stok, yıl içerisinde defalarca boşaltılıp tekrar dolduruluyor. Bu işlemin ne kadar defa tekrarlandığını bulmak da satış rakamını stok rakamına bölerek mümkün; 55.4/4.2=13.1 kez. Aynı hesabı 2019 yılı için yaptığımızda ise 40.2/2.3=17.4 kez stok boşaltıldığını görüyoruz. 2020’de 13.1 kez, 2019’da 17.4 kez stokların doldur-boşalt yapılması şu bilgiyi ortaya koyuyor: Stoğun doldur-boşalt hızı yavaşlatılmış. Yani BİM yönetimi diyor ki, stoklarımızı dolu tutalım.
BİM, STOKLARINI NEDEN DOLU TUTUYOR?
BİM gibi çok sayıda şubesi olan bir market zincirinin stoklarını dolu tutmasını ise şöyle açıklamak mümkün; Stoktaki mala daha fazla zam yapmak. Stokta bekleyen mal, normalde ölü para demek. Marifet, satışlar artıyorken stokları düşürmektedir. Eğer satışlarınız yüzde 38 artıyorken, stokları yüzde 100 arttırıyorsanız, satışlarınızdaki kâr marjlarını yukarı çekecek yani yüksek oranda zam yapacaksınız demektir.
BİM’İN KÂR ARTIŞI SATIŞ ARTIŞININ YAKLAŞIK 3 KATI
BİM’in kâr oranının 2019 yılında 1,2 milyar lira iken 2020 yılında 2,6 milyar liraya çıktığı, kendi kurumsal sitesinde yayınladığı raporda da açıkça görülüyor. Bu rakamlar da bize market zincirinin satışları yüzde 38 artarken kârlılık oranının yüzde 116 arttığını gösteriyor. Bu rakamlara bir de yeniden değerlemeleri yani zaman içinde faaliyetleri sonuncu edindiği mülklerin değer artışını katarsak kâr 3.6 milyar liraya çıkıyor. BİM’in sermayesi ise 2019 ve 2020 yıllarını gösteren raporda aynı duruyor; 607,2 milyon lira. Market zincirinin satışları yüzde 38 artarken kârlılık oranının yüzde 116 artıyor, BİM’in kâr artışı, satış artışının neredeyse 3 katı. Bu sonuç da ancak ürünlerde kâr payını arttırarak yani zam yaparak sağlanabilir.
MÜFETTİŞLER BİM’İ DE DENETLEMELİ
Ülkemizde hane halkı sayısının sürekli artış göstermesi, market zincirler için de bulunmaz bir fırsat. Ticaret Bakanlığı Müfettişlerinin marketlerde fiyat denetimlerini sıklaştırdığını gördüğümüz şu günlerde, incelemelerin 100 şubeli marketler yerine 10 bin şubeli zincir marketlere yoğunlaşması ancak etkili sonuç verecektir.
AYKAÇ’A TAYYAR’DAN CEVAP: “ENFLASYONU SİZ ARTTIRDINIZ”
BİM İcra Kurulu Üyesi Galip Aykaç’ın fiyat artışına gösterilen tepkilere karşı enflasyondan hükümeti sorumlu tutan açıklamasına AK Parti Merkez Karar Yürütme Kurulu Üyesi Şamil Tayyar’dan yanıt geldi. Tayyar, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada şu ifadelere yer verdi: “Cumhurbaşkanımız fahiş fiyata dokununca, BİM’ci Galip Aytaç meydan okumuş, ‘siz arttırdınız’ deyip çiğ süt fiyatına gönderme yapmış. Çiğ süt fiyatı raflardaki zamlar kadar artmadı ama ‘insanoğlu çiğ süt emmiş’ deyişini hatırlattığı için müteşekkiriz. Vakit, neşter vakti. Hemen. Elbette, ekonomideki genel sorunları göz ardı edemeyiz, sıkıntıların farkındayız. Elde sopa, piyasalar düzeltilmez, eyvallah. Ama piyasa ekonomisi de kuralsızlık demek değil. Tekel oluşturup haksız rekabete yol açıyorsanız, piyasa dinamiklerini bozuyorsanız, kusura bakmayın!”
(Deniz AKIN)