DEÂK, Ferenc (1803-1876)
Macar siyaset adamı. 1867’de gerçekleştirdiği antlaşma sonucu Avustur-ya-Macaristan monarşisi kurulmuştur.
17 Ekim 1803’te Söjtör’de doğdu, 28/29 Ocak 1876’da Budapeşte’de öldü. Soylu bir toprak sahibinin oğlu olan Deâk, hukuk eğitimi gördü. Daha sonra, Zala yönetim bölgesinde idari bir görevde çalışmaya başladı. 1833’te Macaristan Diyeti’ne üye seçildi.
Deâk’ın yaşadığı dönemde Macaristan,Avusturya Habsburg hanedanının denetimi altındaydı. Habsburg yöneticileri üç yüzyıl boyunca Macaristan’ı kendi devletlerine katmak için çaba göstermişlerdi. Öte yandan Macaristan’daki liberal eğilimli kesimler, liberal, toplumsal ve siyasal reformlar gerçekleştirmek için harekete geçmişlerdi. Bu kesimler Avusturya ile Macaristan’ın kendi özerkliğini kaybetmeyeceği ortak bir yönetimi gerçekleştirmek istiyorlardı.
1830’lu yıllarda Deâk liberal kesimlerin sözcüsü olarak serflerin özgürlüğünü savundu, dinsel özgürlüğü ve konuşma özgürlüğünü destekledi. 1841-1842 yıllarında dayağın, ölüm cezasının ve feodal mahkemelerin kaldırılmasını ve yeni bir yargı sisteminin getirilmesini savunan bir komisyona başkanlık etti. 1847’de liberal muhalefetin isteği üzerine bir reform programı hazırladı.
1848’de Avrupa’nın çeşitli ülkelerindeki devrimci ayaklanmalar sırasında Viyana’daki merkezi yönetim devrilmişti. Avusturya’nın baskısının azaldığı bu dönemde içlerinde Deâk’m da bulunduğu Macaristan’ daki reform yanlıları “Nisan Yasaları” adıyla bilinen bir dizi yasa çıkardılar. Bu yasalar, bir yandan ülke içinde reformları gerçekleştirmeyi hedefliyor, öte yandan Macaristan’ın kendi seçtiği bir hükümet tarafından yönetilmesini öngörüyordu.