DEĞİRMENLER
Bölgede özellikle ırmak boylarında, dere kenarlarında halkın ortak gücüyle inşa edilen değirmenler koca bir tarihe şahitlik ederek bugün hala günlük hayatımızda yer almaktadırlar. Sessiz sedasız, ayakta kalmayı başarıp yıllara meydan okuyan, o zamanın insanlarını, tane tane ufaladığı mısır ve buğdayla aç kalmaktan kurtaran tarifsiz değerlerimizdendir. Suyla hayat bulan değirmenler bugün hala doğayla bir bütünlük içerisindedir. Değirmenler insanoğlunun toprağa ve toprağın gücüne bağlandığı zamanlardan beri süregelir. Dolayısıyla zirai faaliyetlerin başladığı zamanlardan bu güne dek hayatta kalmayı başarmışlardır.
Bölgede yer yer farklılıklar gösteren değirmenlerin bazıları ahşap bazıları ise düz kesme taşlardan inşa edilmiştir. Çarkın bulunduğu alanda da yine kesme taşlardan bir kemer yapılmasıyla birlikte çark buradan hem kontrol edilir hem de suyun çarktan çarpıp çıkması kolaylaşır. Genellikle değirmen altında yer alan çark, yörede diğer değirmenlerde de farklılıklar gösterir. Değirmenin altındaki çarka bir kanal aracılığıyla su gelir. Suyun çarka basıncıyla birlikte çarkın dönmesi sağlanır. Değirmen içerisinde bulunan iki adet yassı değirmen taşı, çarkın dönmesiyle hareket eder. Bu değirmen taşlarından alttaki sabit kalır üsteki taşın dönmesiyle birlikte üzerinde bulunan huniden tek tek dökülen ürün öğütülerek alttaki tekneye dökülür. Öğütülen bu ürünler halkın yıllık ihtiyacını karşılayacak kadar kilerlerde depolanır.
ARDEŞEN TUNCA BELDESİ ADA MAHALLESİ DEĞİRMENİ