Öğrenci yurdu olamayacak 169 binayı kiralayıp yurt yapmışlar!
Türkiye son günlerde öğrencilerin barınma sorununu tartışırken, öğrenci yurtlarının bağlı olduğu Gençlik ve Spor Bakanlığı'nın denetim raporundan konuyla ilgili çarpıcı bir rapor ortaya çıktı.
Sayıştay’ın Gençlik ve Spor Bakanlığı’nda yaptığı incelemelerde geçmiş yıllarda kiralanan konut veya işyeri niteliğindeki bazı binaların, öğrenci yurdu olarak kullanımı uygun olmadığı halde, kira sözleşmelerinin feshedilmediği ve bazı sözleşmelerin süresinin uzatıldığı tespit edildi.
MEVZUAT NE DİYOR?
Bakanlığın taşınmaz kiralamasına ilişkin olarak Yüksek Öğrenim Kredi ve Yurtlar Kurumu Tarafından Taşınmaz Satın Alınması, Satılması, Trampa Yapılması, İrtifak Hakkı ve Benzeri Ayni Nitelikteki Hakların Tesisi ile Taşınmaz Kiralanması ve Kiraya Verilmesi Hakkında Yönetmelik’in uygulanmasına ilişkin usul ve esasların belirlendiği Taşınmaz
Talimatı'nın 15'inci maddesinde kiralanacak binalarda dikkat edilecek hususlar yer alıyor.
Buna göre kiralanacak binalarda; yürürlükteki Deprem Yönetmeliğine uygun raporu, kullanım amacına uygun ısıtma, su, elektrik vb. altyapı tesisatı, yangın merdiveni ve yangın ihbar sistemi, iskân ruhsatı ve tapu kaydında yurt binası olarak cins tashihi bulunmalı ya da mal sahibi tarafından bunların sağlanacağı taahhüt edilmeli.
Mevzuata göre; bakanlık, yurt binası ihtiyacı durumunda, ihale mevzuatındaki esnek kurallar dâhilinde ihtiyacına en uygun binayı kiralayabiliyor. Ancak kiralanmak üzere seçilen binanın, öğrenci yurdu olarak kullanıma uygun fiziki, teknik ve yasal koşulları sağlaması gerekiyor.
BAKANLIK NE YAPIYOR?
Sayıştay tarafından yapılan fiili ve fiziki incelemelerde; konut veya işyeri olarak planlanan ve yapılan binaların yurt binası olarak kullanıldığı, ancak binalarda mevzuatın gerektirdiği fiziki ve teknik değişikliklerin yapılmadığı görüldü.
Bunların yanı sıra, binaların genelinde yangın söndürme ve algılama sistemleri, havalandırma sistemleri, asansör nitelikleri, altyapı sistemleri, yemekhane kapasiteleri, engelli kullanım alanları, ortak kullanım alanlarının kapasitesi ve niteliğinde asgari şartların sağlanmadığı tespit edildi.
ACİL YURT İHTİYACI İTİRAFI
Binalarda esaslı tadilatlarla bile düzeltilemeyecek, taşıyıcı sistem ve betonarme yapı farklılıkları bulunduğuna dikkat çeken denetçiler, “Kaldı ki, bu binalarda kullanımın gerektirdiği basit nitelikteki değişiklikler dahi halen yapılmamıştır. Dolayısıyla, yüksek maliyet ve uzun süre gerektiren imalatların yapılamayacağı ortadadır” dedi.
Bakanlık Sayıştay’a verdiği cevapta, Kamu İdaresi cevabında, 2013 yılında acil yurt ihtiyacının giderilmesi hedefinden kaynaklanan süreç içerisinde yurt olarak inşa edilmemiş, yapı sınıfı ve fiziki durumu yurt niteliği taşımayan binaların öğrenci yurdu olarak kullanılmak üzere kiralanmak durumunda kalındığını itiraf etti.
Bakanlık, yurt olmaya elverişli olmayan binaların standartlara uygun yeni yurt binaların temin edilmesi veya inşa edilmesi durumunda boşaltıldığı ve sözleşmelerinin yenilenmediği belirtti.
169 ELVERİŞSİZ BİNA
Sayıştay ise bakanlığın verileri incelediğinde; 2020 yılı içerisinde kapatılan toplam 24 adet yurt binasından, 11'inin sözleşme süresinin dolması, 12'sinin bakanlık tarafından yeni bir yurt binası açılması ve yalnızca 1 binanın gerekli standartları sağlamaması nedeniyle kapatıldığını belirledi.
Buna karşın, sözleşmesi bittiği halde kira sözleşmesi 1 ile 5 yıl arasında yenilenen kullanıma elverişli olmayan 169 adet bina/blok olduğu tespit edildi.
Rapora, “Söz konusu sayının acil durum haliyle açıklanması mümkün değildir” diye yazan denetçiler teknik asgari koşulların sağlanamadığı yurt binalarında öğrenci barındırılmasının telafi edilemeyecek zararlara yol açabileceğine işaret etti.
Sayıştay raporda, “Hal böyle iken bu nitelikteki yurt binalarının kira sözleşmelerinin uzatılmaya devam edilmemesi zorunluluk haline gelmektedir. Bakanlığın alacağı kararlar ve belirleyeceği stratejiler ile ivedilikle bu nitelikteki binaların kullanımının en aza indirilmesi sağlanmalıdır” görüşünü yer verdi.
BAKAN: DÜNYANIN HİÇBİR YERİNDE YOK
Gençlik ve Spor Bakanı Mehmet Kasapoğlu gündemde olan üniversite öğrencilerinin ‘yurt’ konusu ile ilgili olarak geçtiğimiz hafta ahaber’e yaptığı açıklamada, “Türkiye'deki gibi yurt yapısı dünyanın hiçbir yerinde yok. 81 ilde 270 ilçede yurdumuz var. 720 bin yatak kapasitemiz var. Edirne'den Kars'a her yerde var, her türlü hizmeti barındıran bir sistem. Sorun olarak ifade etmek haksızlık olur.” demişti.