Habertürk TV’de moderatörlüğünü Mehmet Akif Ersoy’un yaptığı Nedir Ne Değildir programına konuk olan Dışişleri Bakanı Mevlüt Çavuşoğlu, gazeteci Afşin Yurdakul ve Çetiner Çetin’in sorularını yanıtlıyor.
Çavuşoğlu’nun ifadeleri şöyle:
-Görüşmeler son derece samimi bir ortamda gerçekleşti. Sayın Cumhurbaşkanımızın da ifade ettiği gibi kabuldeki görüşmeler de samimi oldu. Samimi olması görüş ayrılıklarımızı dile getirmememiz anlamına gelmiyor. Geleceğe yönelik neler yapabileceğimizi konuştuk. Ekonomi, güven arttırıcı adımlar. Bir konuda hemfikirdik. Yine hemfikiriz. Yıllardır çözemediğimiz sorunları bir veya birkaç görüşmede çözemeyeceğimiz aşikar. Yavaş yavaş güven arttırıcı adımlarla zor konuların çözümüne doğru odaklandığımız konusunda hemfikirdik.
-Sonuçta yeni bir diyalog başladı. Bu ilk toplantı, kolay bir toplantı değildi. Beklediğimizden daha pozitif atmosferde geçti. Ayrıca iki bakanlık arasında Atina’da gerçekleştirilen siyasi istişarelerin de pozitif geçtiği gibi. Daha sonra basın toplantısına geçerken Yunanistan tarafı bize tartışma yaratacak herhangi bir ifadede bulunmayacaklarını, bizden de aynı yaklaşımı beklediklerini söyledi. Ben de onlara elbette yapıcı, görüş ayrılıklarımızı çözmemiz gerektiğini, suçlar nitelikte olmadığını dile getireceğimizi söyledim. Son derece yapıcı ifadelerde bulundum ev sahibi olarak.
‘Dendias samimi davranmadı’
-Fakat Yunanistan ekibi ve Dendias samimi davranmadı. Ege denizinde geri itmeler mesela. Gerçekten Avrupa Parlamentosu soruşturma başlattı. En son Afrikalı 7 kişiyi plastik kelepçelerle attılar, bunlardan 3 tanesi öldü. Yunanistan Dışişleri Bakanı Nikos Dendias benim şahsi dostum. Yardımcısı da aynı şekilde. Burada dürüst ve samimi davranmadılar. Beni üzen nokta o. Yoksa söyledikleri her şeye cevabımız var. Bundan korkumuz yok. Girerken böyle teklifte bulunuyorsunuz hem de bir noktadan sonra işi raydan çıkarıyorsunuz.
-Türkiye aleyhine kullandıkları tüm söylemleri bu basın toplantısında kullandılar. Bu ikinci yaşadığımız bir olay. Birincisi 2019 Eylül ayında New York’ta sayın Cumhurbaşkanımız Miçotakis’le yaptığı görüşmede ihtilaflı konular gündeme geldi. Daha sonra sayın Cumhurbaşkanımızın şöyle bir teklifi oldu, “Gelin her iki taraftaki sorunları iki dışişleri bakanlarımız çalışma yapsın öneriyle gelsinler” dedi.
-Cenevre’de bir toplantı vardı. İkili görüşme yaptık. Dendias o zaman Yunanistan olarak bu konuları görüşmeyi hazır olmadıklarını söylemişti. Ben de kendisine şunu söyledim, “Bunu değerlendirmemiz lazım, evet anlıyorum kamuoyu bakımından bizim kadar rahat ve özgüven içinde değilsiniz. Bizim kamuoyumuz da elbette hassas. Ama sizin durumunuz biraz daha zor. Fazla geciktirmeyelim” demiştim.
-Bu olsaydı yaşanan gerginliklerin çoğu yaşanmayabilirdik. Biz her şeye rağmen o gün basın toplantısını kapatırken tüm bu konuları ön koşulsuz şekilde çözebildiklerimizi öncelik listesine alıp, diğer konuları çözmek için adım atmaya hazırız. Biz bu konuda samimiyiz.
-Sayın Cumhurbaşkanımızın kabulünde şöyle bir yol haritasında mutabık kalmıştık. Dendias beni Atina’ya davet edecek. Bizim görüşmemizden sonra Cumhurbaşkanı ile Yunan Başbakan Miçotakis’i bir araya getireceğiz. Bunun formatı konusunda ilerleyen zamanlarda kararlaştıracağız. Cumhurbaşkanımız da, “Başbakan Miçotakis’le her zaman görüşmeye hazırım” demiştir.
‘Deniz kuvvetlerimiz gerekeni yaptı’
-Sayın Cumhurbaşkanımızın Miçotakis’in ailesiyle, Cumhurbaşkanımızın ailesinden o aileyle bağlantıları var. Eski Dışişleri ve belediye başkanı Bakoyannis de bizim arkadaşımız. İşte iyi niyetli olmadıklarının başka göstergesi de bir gün sonra Fransız araştırma gemisinin Yunanistan fırkateynin adeta korumasında bizim kıta sahamıza girmeye çalıştı. Bu gemi bizim kıta sahanlığımıza bilimsel araştırma yapmak için bizden izin isteseydi, olumlu şekilde değerlendirirdik. Bizim gemilerimiz de başka yerlerde bilimsel araştırma yapabilir. Biz bunlara kapalı ülke değiliz. Yeter ki bizim kıta sahanlığımıza saygı duysunlar. Maalesef iyi niyetli değildi.
-Büyükelçileri Bakanlığa çağırarak tepkimizi gösterdik tabi. Deniz Kuvvetlerimiz de gerekeni yaptı.
-Biz diplomaside ülkeler ile rekabet etmiyoruz. Bir vizyon ortaya koyuyor, bu doğrultuda politikalar uyguluyoruz. O ülke gitti görüştü hemen biz de gidelim kompleksi içinde değiliz. İki ülke arasındaki savunma sanayi işbirliği için de geçerli. Ülkeler kendi ürettikleri ürünlerini başkalarına satabilir veya istediği kaynaktan alabilirler. Fransa da savaş uçaklarını Yunanistan’a sattı satıyor. Benim o gün Dendias’a söylediğim oydu. Gerekçe olarak adaların silahlanmasıyla ilgili tehdit olduğunu söylüyor. Biz meselelerimizi beraber çözeriz. İş o noktaya geldikten sonra Yunanistan ne alırsa alsın, onun bir faydası olmaz Yunanistan’a. Kendi aralarında üçlü dörtlü mekanizmalar oluşturabilirler, biz de oluşturuyoruz, Kafkaslar’da, Balkanlar’da istikrar için.
”Bir günde karar verdik’ gibi algılıyorlar”
-Doğu Akdeniz’de bizim son birkaç yılda attığımız adımlar, 2018’de sondaj çalışmalarına başladık. “Bir günde biz karar verdik Doğu Akdeniz’e gemilerimizi indirdik” gibi algılıyorlar, Yunanistan da böyle algılıyor. 2001 yılından bu yana gerek Rum kesimi, gerekse Yunanistan; ikili, üçlü anlaşmalar, bloklar oluşturdu. Biz de Doğu Akdeniz’de Türkiye’nin olmadığı platformun hiçbir işe yaramayacağını söyledik, sahada attığımız adımlarla bunu ispatlamış olduk. Biz hakça paylaşımdan yanayız. Hangi platformu oluşturursanız oluşturun hidrokarbonla ilgili, buralarda hidrokarbon zenginliği varsa buradan çıkacak ürünün uluslararası alana gitmek için bizim iznimizi almak zorundalar.
-Bu güzergahın fizıbıl (uygulanabilir) olabilmesi için, bu ürünlerin uluslararası piyasalara götürülmesi için Türkiye üzerinden gitmesi gerekiyor. Niye Türkiye’yi ve KKTC halkını dışlayarak yapıyorsunuz. Türkiye karşıtlığının bu ülkeleri ya da Rum kesimini mantıktan uzaklaştırılmasının neticesi. Yoksa üçü, dördü bir araya gelsin problem değil. Sahada yapamazlar, masada ne konuşurlarsa konuşsunlar. Biz bunlardan bağımsız şekilde konuşalım diyoruz, çok taraflı konferans diyoruz, diğer ülkelerle de çalışabileceğimizi sürekli söylüyoruz. Kimsenin hakkında gözümüz yok bizim.
-Maalesef Yunanistan’ı dolduruşa getiren, “Arkanızdayız” diyerek kendi ürünlerini Yunanistan’a satıyorlar. Yunanistan’ın kendi bileceği iş, parası varsa alır.