İş dünyası dört gözle Temmuz'da yürürlüğe giren yeni Türk Ticaret Kanunu'nun değişmesi için harekete geçilmesini bekliyor.
Sahte boşanma çözümlerinin dillendirildiği, bankaların şirketlere verdiği ticari kredilerde düşüş olduğu da fısıltı gazetesinin manşetinde. Bankacıların açıklamalarına göre; en büyük sıkıntı teminat gösterilen mallarda eşlerinin onaylarını almalarında yaşanıyor. Eşleri ile arası bozuk olanlar, bu sıkıntıyı en fazla yaşayanlar. Kredi yenilenmesinde dahi evlilikten sonra edinilen malların bankaya kredi teminatı olarak gösterilmesinde eşlerinin onayının alınması zorunluluğu güçlük yaratıyor.
Normalde İstenmiyor
Normalde bir şirket ortağı bankadan kredi aldığında, ev veya araba aldığında eşinden rıza veya onay istenmiyor. Ama ticari hayatta bankaların neredeyse tamamı şirket borçlanırken şirketin diğer ortağından da imza istiyor. Normalde diğer ortak da şirket zaten kendisinin olduğu için imza atıyor. Ama yeni yasaya göre; artık bu ortağın eşinin rızası da gerekiyor. Banka müdürleri şirket ortaklarının kredibilitesinin yüksek olmasına rağmen kredi işlemlerinin bu mevzuata takıldığını söylüyor.
Ortak Eşinden İzin Alacak
Örneğin şirketin makine parkının geliştirilmesi gerekiyor. Bir ortak gidip bunun için bankaya kredi başvurusunda bulunuyor. Banka normal olarak diğer ortağın da kefaletini istiyor. Ancak o ortak kefil olmak için eşinden izin almak durumunda kalıyor. Bu durum özellikle çok ortaklı şirketlerde büyük sorunlara yol açıyor. Ayrıca kadınlar da kocalarının işleri nedeni ile imza atmaktan korkuyor, Kendi ailelerinden kalan malların da riske girebileceğini, ailenin borç içine çekilebileceğini düşünüyorlar. 2 aydan bu yana bankalarda kamuoyuna pek yansımayan bir kargaşa hakim. Kredi almak için bankaya giden patronlar, "eşiniz gelmeli" talebi ile karşılaşıyor. "Parayı ben kazanıyorum, karımı niye istiyorsunuz" diyen şirket sahipleri, iş dünyasının yeniden düzenlendiği yeni Türk Ticaret Kanunu ile böylelikle tanışmış oluyorlar.
İmza İçin Amerika’dan Gelecek
Bu sadece Türkleri ilgilendiren bir uygulama değil. Bana gelen sorulardan birisi şöyle: "Özlem Hanım, benim ortağım yabancı, eşi de Amerika’ da yaşıyor.Bankadan kredi almak istediğimizde ortağımın eşinin Amerika'dan gelmesini istediler. Her kredi işlemi için kocasının Türkiye'ye gelmesi mi gerekiyor?" Bankacılara, hukukçulara danıştım.Cevabım ‘evet’. Bugünkü uygulamaya göre her sözleşme için Türkiye'ye gelmesi gerekiyor. Ticari kredilerde 'eşin rızası' nın aranmasına ilişkin uygulamanın 1 Ekim'de Meclis'in açılması ile gündeme gelmesi bekleniyor.
‘Ortaklarıma Rezil Oldum’
Bir başka sorun ise çok ortaklı şirketlerde yaşanıyor.Bir okuyucum soruyor: "Bizim beş ortaklı bir şirketimiz var ve bankadan kredi çekecektik. Banka kredi için eşlerimizin de gelmesini istedi. Dört ortağın eşi geldi, benim eşim gelmedi. Beni bu işlere karıştırmayın diyor. Kısacası krediyi alamadık. Çözümü var mı?" Sıkça sorulan sorulardan biri bu. Bankacılar kadınların kocalarının para sırlarını, borçlanma yapılarını öğrendiklerinde ürktüklerini, kaygı duymaya başladıklarını, bazen de bu durumu suiistimal ettiklerini söylüyor. Bankacılar, onay için bankaya gelen eşe ne kadarlık bir borca, ne kadar bir zaman diliminde onay verdiğini anlatıyor. Bu düzenlemenin şimdilik görünen en önemli çözümü, eşler arasında iletişim trafiğinin güçlenmesi.
Eşinizle Para Konuşun
Hepimizin ailemizde gördüklerimizle başlayan, yaşadıklarımızla gelişen ve tecrübelerimizle şekillenmiş bir para geçmişi, para karakteri var. Geçmişte yaşadıkları yüzünden para ile ilgili bir güvensizlik, korku, kaygıları olabilir. Öncelikle kendi para karakterini, sonra eşininkini tanımaya çalış.
Eşin Yazılı Rızası Şart
Borçlar Kanunu'nun 584'üncü maddesinde '"Eşlerden biri mahkemece verilmiş bir ayrılık kararı olmadıkça veya yasal olarak ayrı yaşama hakkı doğmadıkça, ancak diğerinin yazılı rızasıyla kefil olabilir; bu rızanın sözleşmenin kurulmasından önce ya da en geç kurulması anında verilmiş olması şarttır. Kefalet sözleşmesinde sonradan yapılan ve kefilin sorumlu olacağı miktarın artmasına veya adi kefaletin müteselsil kefalete dönüşmesine ya da kefil yararına olan güvencelerin önemli ölçüde azalmasına sebep olmayan değişiklikler için eşin rızası gerekmez" ifadesi yer alıyor.
Kadınlar Kendini Buldu
Banka şube müdürü: Özellikle Anadolu'da ailede ilk kez kadın kendi imzası ile işlerin yürümeye başladığını gördü ve bundan çok etkilendi. Kadın artık daha dik durmaya başladı ve özgüven kazandı. 'TEK TAŞ isterim' Aile şirketlerinde gelinler arasındaki uzlaşmazlıklar, eşlerin kredi onaylarına damgasını vuruyor. Kadınlar imzalarının kıymetini anladı. Kocalar tektaşta n, eve, arabaya kadar kadınların tüm isteklerini artık dikkate alıyor.
'Ortağız Ama Eşlerimiz Kavgalı
Soru: Özlem Hanım, kardeşimle kurduğumuz şirket kapanma noktasında. Kredi çekmemiz lazım ama eşlerimiz kavgalı. Kardeşimin karısında para var, ama imza atmıyor ne yapmalı? Zühtü
Cevap: Sevgili Zühtü, karı koca arasına girilmez. Kardeşin eşini ikna etsin. Eğer olmuyorsa araya büyük bir yakınınızı sokun, neden bu krediye ihtiyacınız olduğunu anlatın. Sonunda kendi eşi de işini kaybedecek. Bunu eşlerin barışması için fırsata bile dönüştürebilirsiniz.
Sen Kefil Veya Borçlu Olmuyorsun
Soru: Kocam işadamı, yıllardır iş yapar çok şükür. ' İyi bir hayat sürdürüyoruz. Geçen gün imza için bankaya götürdü. Bankacı önüme kağıttan koydu ve l milyon liralık kredi için rızamı istedi. Ne yapacağımı şaşırdım, ağlamaya başladım ve imzalamadım. Kocamla şimdi kavgalıyız. Biz bu kadar çok parayı ödeyemeyiz ki? Gonca
Cevap: Sevgili Gonca, banka bu kadar yüksek krediyi her önüne gelene vermez. Ödeyebileceğine inandığı için, kredi geçmişine bakıp mal varlığını kontrol ederek kredi veriyor. Anladığım kadarıyla eşin daha önce de böyle kredi almış. Şimdi yasa değiştiği için senin imzan alınıyor. Sen kefil ve borçlu değil, sadece kocanın borcundan haberdar oluyorsun. Kocan batsa bile senin malına kimse dokunamaz. Kocanla bu korkularını samimiyetle paylaş.
Moneye 7/24 Her An Seninle!
Yaptığın harcama istek miydi yoksa ihtiyaç mıydı? Peki kendine koyduğun “ev” ya da “araba” hedefinde yolun neresindesin? Bu ay ne kadar para harcadın? Sor, Moneye sana söylesin.