27 Eylül 2017 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisi’ne sunulan Bazı Vergi Kanunları ile Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik yapılmasına dair torba kanun ile Gelir Vergisi kanununda önemli değişikliklerin yapılması planlanıyor. Torba yasa vergi düzenlemeleri başlıklı yazımızda torba yasanın içeriği konusunda sizlere bilgi sunmuştuk. Aynı Kanunla getirilecek düzenleme ile kira geliri elde edenlerin ödeyecekleri vergi tutarı da artmış olacak. Tasarıdaki kira gelirinin beyan edilmesi hakkındaki düzenleme olduğu gibi yasalaşırsa kira beyannamesinde götürü gider yöntemini kullananların cebinden 2018 yılından itibaren daha fazla vergi çıkacak.
Torba kanun ile götürü gider yönteminde kesilen vergi oranı %25’ten %15’e düşecek. Ayrıca gelir vergisi üçüncü dilimindeki vergi oranı da %27’den %30’a çıkacak. Böylece götürü gider yöntemini seçenler daha fazla vergi ödeyecek. Peki kira beyannamesinde götürü gider yöntemi nedir? Götürü gider yöntemi ile gerçek gider yöntemi arasındaki fark nedir? 2018 yılında kira vergisi artacak mı? Hesaplama nasıl yapılır? İşte konu hakkında merak edilen bazı soruların cevapları;
Kira beyannamesinde götürü gider ve gerçek gider yöntemi
Bildiğiniz üzere her yıl elde edilen kira gelirleri için belirlenen bir istisnai tutar vardır. Eğer elde etmiş olduğunuz kira geliri belirlenen bu istisnai tutarın üzerinde ise kira beyannamesi vermek zorundasınız. Kira beyannamesinde ise iki türlü bildirim yöntemi vardır. Birisi götürü gider yöntemi diğer ise gerçek gider yöntemi.
Götürü gider yöntemi ile kira beyannamesi verme
Bu yöntemde kira geliri için belirlenen istisna tutarı haricindeki kira gelirleri toplamı üzerinden %25 oranında düşüş yapıldıktan sonra kalan tutar üzerinden vergi tahakkuk edilmektedir. Torba kanunla getirilen bu düzenleme yasalaşırsa elde edilen kira gelirinden %15 oranında düşüş yapıldıktan sonra kalan tutar üzerinden hesaplama yapılmış olacak. Bu da fazla vergi ödemenize neden olacak. Götürü gider usülünde mükelleften herhangi bir belge talep edilmemekte ve tamamen beyan esas alınmakta. Bir örnekle bu durumu pekiştirelim.
Örnek: Ali BEY 2017 yılında toplam 100 bin TL kira geliri elde etmiştir ve beyannamede götürü gider yöntemini kullanmaktadır. Buna göre mevcut durumda ve düzenleme gelirse meydana gelecek durumda Ali BEY’in ödeyeceği tutarlar şu şekilde hesaplanacaktır.
Mevcut durum (%25 götürü oranı üzerinden) (Gelir vergisi 3. dilim %27 üzerinden)
Kira geliri toplamı: 100.000,00 TL
İstisna tutarı: 3.900,00 TL
Götürü gider (%25): 24.025,00 TL
Vergiye tabi matrah: 72075,00 TL
Ödenecek kira geliri vergi tutarı: 19.460,00 TL.
Düzenleme gelirse ( %15 götürü oranı üzerinden) (Gelir vergisi 3. dilim %30 üzerinden)
Kira geliri toplamı: 100.000,00 TL
İstisna tutarı: 3.900,00 TL
Götürü gider (%15): 14.415,00 TL
Vergiye tabi matrah: 81685,00 TL
Ödenecek kira geliri vergi tutarı: 24.505,00 TL.
Görüldüğü üzere götürü gider yöntemini kullanarak kira beyannamesi veren Ali BEY düzenlemeden önce 19.460,00 TL vergi ödeyecekken düzenleme gelirse 24.505,00 TL vergi ödeyecek. Böylece cebinden 5 bin tl fazla vergi çıkmış olacak.
Gerçek gider yöntemi ile kira beyannamesi verme
Götürü gider yönteminde mükelleften herhangi bir belge talep edilmezken gerçek gider yönteminde mükelleften kira geliri elde etmiş olduğu gayrimenkulü için yaptığı giderleri gösteren belgeleri ibraz etmesi istenmektedir. Gerçek gider yönteminde kiraya verilen mülk ile ilgili yapılan giderler vergiye tabi matrahtan düşülmekte ve ödenecek vergi tutarı buna göre hesaplanmaktadır ve isminden de anlaşılacağı üzere daha gerçekçidir.
Değerlendirme: Hükümet bu düzenleme ile vergi kaybının önüne geçmeyi amaçlamaktadır. Vergilerin daha gerçekçi beyan edilmesi için mükelleflerin götürü gider yöntemi yerine gerçek gideri tercih etmeye teşvik amaçlanmaktadır.
Kira beyannamesi için götürü gider yöntemini seçen gerçek gider yöntemine geçebilir mi?
Götürü gider yöntemini seçen mükellefler 2 yıl süre ile gerçek gider yöntemine geçemiyor. Dolayısıyla 2017 yılında götürü gider yöntemine geçmiş bir mükellef 2019 yılından önce gerçek gider yöntemine geçemeyecek.
Bir önceki yazımız olan 2018 Vergi Beyanname Verme Süreleri ve Beyanname Vermeme Cezası başlıklı makalemizi de okumanızı öneririz.