celal bayar önderliğinde kurulan siyasi parti.
- 1.
-
2.
1945'de Büyük millet Meclisinde belirmeğe başlayan muhalefet, zamanla Mecliste kuvvetli bir grup kurmayı başardı. Özellikle Toprak Kanununun görüşülmesi sırasında, iktidarı şiddetle eleştiren muhalifler Halk Partisinden çekilmeğe karar verdiler ve istifa ettiler.
Demokrat Partinin Kuruluşu:
Halk Partisinden istifa eden Celal Bayar, Adnan Menderes, Refik Koraltan, Fuat Köprülü aralarında anlaşarak 7 Ocak 1946'da Demokrat Parti adıyla yeni bir parti kurdular. Demokrat Parti, az zamanda faaliyet alanını genişleterek, kuvvetli bir muhalefet partisi haline geldi. 15 Ekim 1951'de toplanan Üçüncü Büyük Kongrede tüzük ve programını yeniden saptadı.
Demokrat Partinin Programı:
Demokrat Parti, programının birinci maddesinde kuruluş amacını şöyle belirtmekte idi: "Siyasi hayatımızın, birbirine karşılıklı saygı gösteren partilerle idaresi lüzumuna inanan Demokrat Parti, Türkiye Cumhuriyetinde demokrasinin geniş ve ileri bir anlayışla gerçekleşmesine ve umumi siyasetin demokratik bir görüş ve zihniyetle yürütülmesine hizmet maksadıyla kurulmuştur".
- 3.
- 4.
-
5.
dp ismet inöünün toprak reformu yasaına tepki olarak doğmuştur. o dönemlerde adnan menderes aydın ilininde uçsuz bucaksız toprakları olan bir ağaydı.kendi görüşü de bu yöndeydi çünkü yalnızca kendi çıkarlarını düşünüyordu.
dp türkiyeye demokrasiyi getirn parti değildir.çünkü o dönemlerde tkp vardı ve tkp nin kurulmasına atatürk öncülük etmişti.ayrıca hiçbir alanda demokrasiye inammışlardı örn; kendi gii düşünmeyenleri cezalandırmak gazeteleri kapatmak başlıca adetlerindendi.(bunu özal da yapmıştır kağıt fiyatlarına yapılan aşırı zamlar bunun göstergesidir)savundukları demokrasi batının burjuva demokrasisiydi...
adnan menderes feodalizmin ağababası olan kapitalizme kucak açmıştı çünkü iki sistemde iş gücünün sömürülmesine dayanıyordu. kapitalizmi türkiyeye getirmek uğruna korede binlerce türk askerininin ve vatanlarını emperyalist güçlere karşı savunan binlerce korelinin(tıpkı bir zamanlar bizim yaptığımız gibi)
kanına girmekten çekinmemişti. nato ya üye olmamızla her devlet kurumu abd ye bağlanmıştı. artık abd nin sömürgesi olmuştuk...
ben sopayı aday göstersem seçilir tarzı söylemleri de emperyalist işbielikçilerine uygun aptal bir kendine güvenden kaynaklanıyordu...
halkımız cahilliğinden dolayı kendini sömüreni sevmişti.fransızların cezayiri işgal ettikleri dönemde cezayir i tanımamak küçük amerika yı yaratacağız gibi sözleri tüm davranışlarını özetler nitelikteydi
- 6.
-
7.
mezkür partinin yeni kurulduğu ve herkesi bir demokrasi tutkusunun sardığı yıllarda, bir gün, ankara'da, bir şoförün, "ben demokrasım," diye bar bar bağırdığı anlatılır. demokrasiden nasıl olup demokrat'ın çıktığına akıl erdirememiş, bunun doğrusu "demokras" olmalı diye düşünmüş anlaşılan. demokrasi'nin "s"sini değiştirmemekle sözcüğe bağlılığını göstermiş. sonraları tüm ülke o sözcüğü "demir kırat"a uyarlayıverdi. doğrusu "kırat", yunanca "kratos"a söyleniş bakımından çok yakındır.
-
8.
çoğunluğun baskısını uygulamış, basın yayın ve üniversitelerdeki düşünce özgürlüğünü kısıtlayarak adına yakışmadığını gösteren, emre kongar' ın yorumuyla; 'dinci olmayan ama dine taviz veren' , ülkeye liberal anlayışta politikanın ilk sokulma çabalarının görüldüğü partidir.
- 9.
-
10.
baskıcı ve başarısız inönü politikalarından usanan halkın sığındığı kaleydi 1950 yılında. inönü'nün chp'si o kadar başarısız olmuş ve halkın tepkisini ensesinde o kadar hissetmişti ki, mevcut meclisten (kendi içinden) göstermelik bir muhalefet çıkarıp sandıkta ezmek için dörtlü takriri göz ardı etti. bu bir nevi celal bayar ve arkadaşlarını muhalefete zorlamaktı.
ancak 1950 seçimlerinde inönü hiç beklemediği bir hezimet yaşadı. dp ezici bir çoğunlukla sandıktan lider olarak çıkıyordu.
bunun yanında daha önceden atatürk'ün ismet inönü'yü görevden alıp yerine celal bayar'ı getirdiğini ve ismet inönü'yü siyaset dışında tutmak için celal bayar'ın cumhurbaşkanlığını da desteklediğini unutmamak lazım.