Bedelli sermaye artırımı ile işletme sermayenizi artırmanız mümkündür. Ayrıca bu işlem hem iş ortaklarınız hem de işletme sermayeniz için faydalı olacaktır.
Bedelli sermaye yoluna giden şirketler, şirketin sermayesini artırarak kasaya büyük miktarda para yatırabilir. Bu işlemi gerçekleştiren firmalar da iş ortaklarına tanınan rüçhan hakkından yararlanabilirler. Asil sermaye artırımı nedir, rüçhan hakkı nasıl kullanılır gelin hep birlikte bakalım.
Bedelli Sermaye Artırımı Nedir
Bedelli sermaye artırımı, hisse senetlerinin şirket sermayesine tekabül eden değerleri ödendikten sonra yönetim kurulu kararı ile yeni hisse senedi ihracı yoluyla şirket sermayesinin artırılmasıdır.
Genel olarak bir şirketin sermayesini artırma işlemi olarak da adlandırılabilecek bu süreçte şirket fazladan bir para kazanır ve bunu kasasına koyar. Bu süreç dolaylı olarak pay sahiplerinin paylarını artırmaktadır. Pay sahipleri dilerlerse nafaka haklarını kullanarak payları karşılığında yeni pay senetleri satın alabilirler. Sermaye artırımına katılmak istemezler ve buna karar verirlerse rüçhan haklarının satışını borsa aracılığıyla gerçekleştirebilirler. Hissedarların bu satış işlemini tamamlamaları nedeniyle şirketteki payları düşecektir. Rüçhan hakkı en az 15, en fazla 60 gün süreyle kullanılabilir.
Bedelli sermaye artırımını tamamlamış olan şirket, şirketin tüm ortaklarına katılımları oranında pay alma imkanı tanır. Şirketin mevcut ödenmemiş ve öz sermayesi artar. Sermaye artırımı yapan şirketin piyasa fiyatı yükselir. Sermaye artırımından pay sahiplerine sunulan taahhüt hakları kısıtlanarak yeni yatırımcılara verilebilir.
Bedelli sermaye artırımını tamamlamış olan şirket, şirketin tüm ortaklarına çıkarları oranında pay alma olanağı tanır. Şirketin mevcut bakiyesi ve özkaynakları artar. Bedelli sermaye artırımı yapan şirketin piyasa değeri artar. Sermaye artırımından pay sahiplerine sunulan taahhüt hakları kısıtlanarak yeni yatırımcılara verilebilir.
Bedelli sermaye artırımını tamamlayan şirket, şirketin tüm ortaklarına kendi payları oranında pay verir. Şirketin mevcut ödenmemiş ve öz sermayesi artar. Sermaye artırımı yapan şirketin piyasa fiyatı yükselir. Gerçekleştirilen sermaye artırımı kapsamında pay sahiplerine sunulan taahhüt hakkı kısıtlanarak yeni yatırımcılara tanınabilir.
Bedelli Sermaye Artırımı ve Rüçhan Hakkı
Halka açık limited şirketlerin sermaye artırımlarında, şirketin hisse senetlerinin nominal fiyat aralığı üzerinden ortaklara tanınan ilk ret hakkını kullanıp kullanamayacakları sıklıkla sorulur. Sermaye artırımı durumunda tanınan rüçhan hakkı, şirketin gerçeğe uygun sözleşmesinde öngörüldüğü takdirde, pay senedinin nominal fiyat aralığı üzerinden, yani ek ücret karşılığında kullanılabilir. Halka açık şirketler tarafından sıkça dile getirilen bir diğer konu ise hisse senedi alma eğilimidir. “Herhangi bir anonim şirket, sermaye artırarak tüm iş ortaklarına yeni pay alma hakkını kısıtlayabilir mi?” sorusu sıklıkla duyulmaktadır. Anonim şirketler, gerçek sözleşmelerinde karar verilmesi halinde, iş ortaklarına sermaye artırımı yoluyla tanınan yeni pay alma hakkını kısıtlayabilirler. Bu kısıtlama ile piyasada ilk ihraç edilen tahvilleri, yani primli olarak satabilirler.
Temettü Nedir
Temettü, bir şirketin hissedarlarının dönem boyunca şirketin kârını paylaşma şeklidir. Temettü hakkı, ortakların hisse senetlerine bağlı olarak verilen kar payı senetleri ile verilmektedir. Katılma belgeleri, pay sahiplerinin pay senetlerini ibraz etmelerine gerek kalmadan hakkın kullanılmasında kullanılır. Şirketler halka açık olduklarında ve kâr payı ödediklerinde, bu kâr payını hisse senedi veya nakit olarak dağıtabilirler. Hisse oranlarına ilişkin bilgiler de sermaye artırımı hesaplama süreçlerine dahil edilir.
“Temettü türleri var mıdır ve nelerdir?” Sorusu sıklıkla sorulur. Şirketlerin ortaklarına temettü ödemesi olarak da bilinen temettü iki şekilde dağıtılır. Temettü ödemenin bu yollarından biri, bu sisteme dahil olan ve değersiz sermaye artırımı olarak ihraç edilen yeni tahviller olarak dağıtılan hisse senetleridir. Temettü ödeme yönteminin bir başka çeşidi de payların hissedarlara nakit olarak ödenmesidir.
Halka açık limited şirketlerde temettü yükümlülüğü, yani hissedarlara ödenen pay olup olmadığı sıklıkla tartışılmaktadır. Bir şirketin hisse senetleri borsada işlem görüyorsa, bu şirketin ortaklıkları birinci temettü nakit olarak mı yoksa hisse senedi olarak mı dağıtılacağına karar vermekte serbesttir. Ancak bu durumun bazı istisnaları vardır. Bu mevcut ortaklıklardan bazılarının, yani gerekli gördüklerinin sermaye piyasası kurulları tarafından birinci nakit temettü ödemesi istenebilir. Tüm bu kurallara ek olarak, borsada şans görmeyen hisse senetleri, yani halka açık ortaklıklar, birinci temettüyü nakit olarak ödemek zorundadır. Örneğin, sermaye artırımları için hisse ödemeleri, bu işlemler kolaylıkla anlaşılır.
Temettü İçin Son Tarih
Ortaklıklar tarafından yapılacak nakit temettü dağıtımı için dağıtım işlemi muhasebe yarı yılı içinde 5. ayın sonuna kadar verilir. Yurt çapında faaliyet gösteren şirketler, hesap döneminin beşinci ayının son gününe kadar hissedarlarına temettü ödemek zorundadır.
Kasalarına ek sermaye koyan şirketler ile sermaye artırımı kapsamında temettü ödeyen şirketler bu güvenli kurallara uymak zorundadır.