Teknoloji Liderlerinin Yapay Zeka Konusunda Güçlü Fikirleri Var…
Yapay Zeka, güçlü ve hatta korkutucu düzeyde bir potansiyele sahip olması nedeniyle oldukça Polarize olmuş (kutupsal) bir teknolojidir.
Yapay zeka hakkında ne düşünüyorsunuz? Yapay zeka, insan inovasyonu açısından yeni bir çağın başlangıcına yardımcı olabilecek mi sizce? Yoksa insanlığın yok olmasına mı neden olacak?
Yapay Zeka; Araştırmacılar, CEO’lar tarafından ve hatta filmlerimizde bile tartışılan son 50 yılın en kutupsal teknolojilerinden biri haline geldi.
Ancak, bu teknolojiye karşı insanların duyduğu kaygı, endişe ve korkular gerçekten buna değer mi? Bugün bu makalede, tartışmanın her iki tarafını da keşfedeceğiz ve dünyanın en önde gelen teknoloji liderlerinden bazılarının, yapay zeka ve akıllı makineler hakkında neler düşündüğünü öğreneceğiz…
Artık yapay zeka, teknoloji dünyasında ve hatta pop kültüründe dahi en çok konuşulan konulardan biri. Son on yılda çıkan en iyi filmlerden bazıları, yapay zekanın beraberinde getirdiği etik ve felsefi sorunları ekranlara taşıdı. İş dünyasının bir çok lideri yakın zamanda, yapay zekanın çalışma hayatı üzerinde derin bir etkisi olacağını düşünüyorken, Inc. tarafından oluşturulan bir rapor göre de, liderlerin bir çoğunun, yakın gelecekte şirketler üzerinde en büyük etkisi olacak teknolojilerin arasında yapay zekanın da olacağına inandığını ve buna inanmak için de çok iyi nedenleri olduğunu ortaya koydu.
Gartner Araştırma Şirketi tarafından yürütülen bir çalışmada, araştırmacılar, şirketlerin % 37'sinin yapay zekayı bir şekilde uyguladığını tespit etti. Gelişmekte olan teknolojilerin % 80'i Yapay Zeka (AI) temellerine sahip olacak. Daha da ötesi, IDC’ye göre, “Yapay zeka ana akım haline gelecek, çünkü gerçek zamanlı olarak giderek artan miktarda veri anlamamıza izin veriyor. Gerçekten de, dünya çapındaki veri kapasitesi 2025 yılına kadar 175 zettabayt seviyesine çıkacak.”
Yapay zeka konusunda genel argümanlara ve önde gelen teknoloji liderlerinin ne düşündüğüne geçmeden önce, farklı yapay zeka türlerini hızlı bir şekilde kavramanız gerekiyor.
Üç Temel Yapay Zeka (AI) Türü
Şimdi üç temel yapay zeka türü var: Dar Yapay Zeka, Genel Yapay Zeka ve Süper Yapay Zeka.
Dar Yapay Zeka ile başlayalım. Dar veya Zayıf olarak da bilinen bu yapay zeka türü, günümüzdeki kullanılan yapay zeka türüdür. Bu tür, Google Asistan, Google Çeviri, Siri, Cortana veya Alexa gibi evlerimizde kullandığınız teknolojilerde hayati bir rol oynuyor ve tek bir dar göreve odaklanabilme yeteneğine sahiptir.
Kısacası, Dar Yapay Zeka; bilinç veya duygu tarafından yönlendirilemez. Önceden belirlenmiş, önceden tanımlanmış bir parametre aralığında çalışır. Bununla birlikte, bu yapay zeka türü sanatsal faaliyetlerden kanser teşhisine kadar hemen hemen her şeyi yapabilmesi açısından hala son derece yararlıdır. Ve insanların genelinde dar yapay zeka korkusu çok azdır, hatta hiç yoktur.
Yapay zekanın bir sonraki seviyedeki türüne ise Genel Yapay Zeka denir ve bazı insanlar tarafından bu, sonun başlangıcı olarak görülmektedir. Genel Yapay Zeka, dünyayı ve herhangi bir insanı anlayabilen ve çok çeşitli görevleri nasıl yerine getirebileceğini öğrenebilme kapasitesine sahip bir makine olacaktır. Bu yapay zeka türü, insanoğlunun zekasıyla aynı seviyeye erişebilir. Bazı uzmanlar, insanların makineleri asla Dar Yapay Zekanın ötesine götüremeyeceğini savunuyor, ancak gerçek şu ki, bu Yapay Zeka seviyesine çok kısa bir süre içinde ulaşacağız.
Son olarak, yapay zekanın insanları mümkün olan her şekilde aştığı ve geride bırakacağı zeka seviyesine de Süper Yapay Zeka denir. Bilim kurgu türündeki en büyük antagonistlerin bazılarına en yakın olan yer tam da burasıdır. Ancak, bu seviyeye onlarca, hatta yüzlerce yılda ulaşamayabiliriz. İnsanların yapay zekanın geleceğini konusunda duydukları endişe ve korkularının merkezinde Genel ve Süper Yapay Zeka türleri gelmektedir.
Yapay Zeka’nın Tarafında mısınız Yoksa Değil misiniz?
Şimdi sırada genel argümanlar var. Hadi yapay zeka tarafında ve yapay zekaya karşı olan bazı genel argümanlara bir göz atalım.
İster daha iyi ister daha kötü seviyedeki akıllı makineler olsun yapay zeka ile hayatımızı hemen hemen her açıdan etkileyecekler. Destekleyici argümanların çoğuna göre, yapay zeka merkezleri, iş dünyasının etrafında toplamakta ve çoklu endüstrilerde ortaya çıkan bir takım eğilimleri geliştirmek ve arttırmak için kullanacak olmalarıdır. Örneğin, lojistik optimize edilebilecek, daha doğru çeviriler yapılabilecek, otonom araçlarda yeni bir çağ başlayacak ve hatta daha iyi seviyede sanatsal faaliyetler yapabilmemize olanak sağlayabilecek bu teknoloji.
Yapay zeka, sağlık hizmetleri gibi endüstrileri de etkileyecek; hastalıkların daha iyi teşhisi, daha hassas ameliyatlar ve hatta hastaları izlemek için kullanılan aerodinamik sanal hemşireler olacak.
Üretim ve iletim şeklimiz değişecek. Akıllı şehirlerin ortaya çıkması yapay zeka teknolojisinin temelleri üzerinde olacak.
Yapay Zeka yeni iş kolları yaratacak. Buna karşı olanların ürettiği argüman ise bu teknolojinin nihayetinde küresel iş gücünü bozacağı yönündedir. Bazı araştırmacılar ise aksine, piyasadaki iş kaybının sadece geçici olacağına ve nihayetinde dünya çapında sayısız yeni işin yaratılmasına ve küresel ekonomiyi yeniden yaratacağına inanıyor.
Her iki durumda da, Yapay Zeka (AI) aslında iki ucu keskin bir kılıç gibidir. Yapay zeka, bizi gerçek ve sanal dünyada, çevrim-dışı veya çevrim-içi olarak korumak, finansal işlemlerden kişisel bilgilerinize kadar her şeyi güvence altına almak için kullanılabilir. Akıllı çevrim-dışı ve çevrim-içi güvenlik sistemleri dünyası, çok uzak bir gelecek gibi görünmüyor, ki günümüzde yavaş yavaş o dünyaya doğru ilk adımlarımızı atmaya başladık.
Yapay Zeka çevremizi daha iyi korumamıza ve iklim değişikliği ile mücadelemize de yardımcı olabilir.
Daha önce de söylediğimiz gibi, yapay zekanın en büyük süper gücü, gerçek zamanlı olarak büyük miktarda bilgiye erişim ve bunu “akıllı” bir şekilde kararlar alıp uygulayabilme becerisidir.
Yapay zeka şu anda ortamdaki değişiklikleri analiz etmek ve izlemek ve hatta biyolojik çeşitliliği izlemek için halihazırda kullanılıyor. Ayrıca Şirketlerin ve evlerin enerji kullanımının daha iyi izlenmesine yardımcı olmak için de kullanılıyor. Örneğin; Google’ın bünyesindeki DeepMind şirketinin enerji kullanımının % 40 oranında düşürülmesine yardımcı olduğunu söyleyebiliriz.
Bu argümanlar buz dağının sadece görünen kısmıdır. Yapay zeka ile ilgili hala birçok soru işareti var: Makineler davranışlarımızı ve etkileşimlerimizi nasıl etkileyecek? Hatalarına karşı nasıl korunabiliriz? Yapay Zeka (AI) önyargısını nasıl ortadan kaldırabiliriz? Kendimizi yapay zekanın istenmeyen sonuçlarından nasıl koruyabiliriz? gibi daha bir çok soru…
Teknoloji Liderleri Yapay Zeka Hakkında Neler Söylüyor?
Elon Musk
“En yeni seviyedeki yapay zeka teknolojisi ile sürekli iç içeyim ve bence insanlar bununla ilgilenmeli.” Elon Musk
Tesla’nın kurucusu olan Elon Musk, yıllarca yapay zeka konusunu en çok dile getiren teknoloji liderlerinin başında gelmiştir. Tesla, Dar Yapay Zeka teknolojisini tamamen benimsemiş, ve araçlarının kendi kendine sürüş özellikleri için bu zeka türünü kullanmıştır ve bu da Tesla otomobillerini tamamen özerk hale getirmiştir ve getirmeye de devam edecektir…
Ancak Elon Musk, Genel ve Süper Zeka türleri açısından endişesini dile getirmiş ve ayrıca Yapay Zeka’nın III. Dünya Savaşı’nın nedeni olmasının, Kuzey Kore’ye kıyasla çok daha muhtemel olduğunu ve bunun da büyük bir tehdit olduğunu belirtmiştir. Yapay zekanın kendisine gelince, Elon, insanlar Yapay Zeka ile ilgi etik bir sorumluluk yaratmazsa, bunun insan türü için ciddi bir risk olduğunu hissettiğini de söylemiştir.
“Yapay Zeka (AI), araba kazaları, uçak kazaları, zararlı ilaçlar veya kötü gıdalar dışında insan uygarlığının varlığı için temel bir risktir. Hatta toplum içindeki bir takım bireylere günümüzde bile zarar verebildi, ama bir bütün olarak topluma zarar veremedi henüz.” dedi Elon Musk, Ulusal Valiler Derneği’nde yaptığı konuşmasında.
Şu anda Elon Musk, gelecekteki yapay zeka teknolojisine karşı mücadele etmek için kar amacı gütmeyen açık kaynak kodlu yapay zeka teknolojisi üzerine çok çalışıyor ve sahibi olduğu Neuralink şirketinin bünyesinde gerçekleştirilen çalışmalar neticesinde, insan beynini bilgisayar ağlarına bağlamayı hedefliyor.
Mark Zuckerberg
“Bence Yapay Zeka’nın, arabaları daha güvenli bir şekilde sürmeye, toplumlarımızı güvende tutmaya yardımcı olmak olsun, hastalıkların teşhisine ve iyileştirilmesine yardımcı olmak olsun, bir çok olumlu şeyin kilidini açacağını düşünüyorum.” Mark Zuckerberg
Elon Musk’a doğrudan bir yanıt olarak Zuckerberg, yapay zekaya karşı farklı bir yaklaşım sergilemiş ve genel olarak gelecek hakkında daha olumlu bir bakış açısı ortaya koymuştur. Paris’teki 2018 Viva Teknoloji konferansında, Facebook kurucusu Mark Zuckerberg, yapay zeka hakkında genel ve iyimser bir görüş dile getirmiştir.
Musk ile aynı fikirde olmamıza rağmen, yapay zekaya çok dikkat etmeliyiz, Zuckerberg teknolojinin dünyamızı ve topluluklarımızı daha güvenli hale getirme gücüne sahip olduğuna inanıyor. Onun kapsamlı mesajı, “Yapay Zeka’ya karşı çok olumsuz olmanın beraberinde pek bir getirisinin olmayacağıdır.” diyerek şöyle devam etmiştir: “Bu konuda çok olumsuz olmadığımızdan emin olmalıyız. Çünkü insanlar için teknolojide bireysel bir başarısızlığına işaret etmek ve bunu ilerlemeyi yavaşlatmak için bir argüman gibi kullanmaya çalışmak çok kolay.”
Eric Schmidt
“Yapay Zeka Hakkında Çıldırmayı Bırakalım” Eric Schmidt
Eski Google CEO’su Eric Schmidt de Musk’un distopik bakış açısına pek katılmıyor. Fortune Dergisi’ne verdiği bir demeçte Schmidt, yapay zekanın tüm fantastik faydalarını ve insanlığı daha iyi hale getirme potansiyelinin var olduğunu açıklamıştır.
Schmidt, Musk’a doğrudan yanıt vererek, “Bu teknolojinin her insanı daha akıllı hale getirmesinin sağlayacağı faydaları anlamıyor ve göremiyor bence. Mesele şu ki, yapay zeka ve makine öğrenimi temelde insanlık için çok faydalı olacak, ki yeni çözümler ortaya çıktıkça, hepimize bir çok fayda sağlayacak, ve ayrıca ben de başlarının dertte olduğunu düşünen insanlardan değilim.”
Satya Nadella
“Belki de yapabileceğimiz en üretken tartışma, bu teknolojiyi yaratan insan ve kurumlardaki aşınan değerlerle ilgili olmalıdır.” Satya Nadella
Microsoft’un şu anki CEO’su Satya Nadella da, Eski Google CEO’su Schmidt’in Yapay Zeka konusundaki genel olarak iyimser fikirlerini aynen paylaşıyor ve ekliyor, “Yapay zeka veya sadece yapay zeka olarak da bilinen gelişmiş makine öğrenimi, Jeopardy!, Satranç, dama ve Go gibi oyunlarda insanları döven bilgisayarlarla ilgili rahatsız edici manşetlerden çok daha büyük bir umut vaat ediyor.”
“Sonuçta, insanlar ve makineler birlikte çalışacak, birbirlerine karşı değil. Bilgisayarlar oyunlarda kazanabilir, ancak toplumun hastalık, cehalet ve yoksulluk gibi en büyük sorunlarını çözmek için insanlar ve makinelerin birlikte çalışarak neler yapabileceğini bir hayal edin. Ancak bunu yapmak, mevcut teknolojideki artımlı iyileştirmelerle elde edilebilecek her şeyin ötesine geçen cesur ve hırslı bir yaklaşımı gerektirir. Şimdi yapay zeka konusunda daha fazla koordinasyon ve işbirliği zamanı.” Satya Nadella
Bununla birlikte, Microsoft CEO’su Satya Nadella, yapay zekayı yaratırken gerekecek bazı açık yönergeleri de özetlemiştir. Bu yönergelerden bazıları şunlardır: Yapay Zeka (AI), insanların haysiyetini yok etmeden verimliliği en üst düzeye çıkarmalı, Akıllı gizlilik için tasarlanmalı, insanların istenmeyen zararları geri alabilmesi için algoritmik hesap verebilirliğe sahip olmalı, ve yapay zeka yanlış sezgisel ayrımcılık için kullanılamayacak şekilde, doğru ve temsili araştırmaların önyargısına karşı korunmalıdır.
Stephen Hawking
“Yapay zekanın tam gelişimi insan ırkının sonunu heceleyebilir… Kendi başına hareket edebilir ve kendini sürekli artan bir oranda yeniden tasarlayabilir. Yavaş biyolojik evrim ile sınırlı olan insanlar ise onlarla bu şekilde rekabet edemez ve yerlerini onlara bırakırlar.” Stephen Hawking
Stephen Hawking, insanların yapay zeka geliştirmelerinde yumuşak bir şekilde yürümeleri gerektiğini açıkça belirtmiştir. Onun temel kaygısı yapay zekanın, insanoğlunun zeka seviyesine erişmesi yada aşmasıdır ki asıl tehlikeli olan şeyde budur, çünkü önümüzdeki yıllarda ne olacağını gerçekten bilmenin de bir yolu yok. Musk’a benzer şekilde Hawking de, Yapay Zeka’nın tehlikelerine karşı daha “dikkatli” olmamız gerektiğini söylüyor.
“Cin bir kere şişeden çıktı. Yapay zekayı geliştirmeye devam etmeliyiz, ama aynı zamanda gerçekleşebilecek tehlikelerine de dikkat etmeliyiz. İnsanların yerini tamamen alabileceğinden de korkuyorum. İnsanlar bilgisayar virüsleri tasarlayabiliyorsa, yapay zeka da kendini kopyalayan yapay zekayı tasarlayabilir. Bu da, insanlardan daha iyi performans gösterecek yeni bir yaşam biçimi demektir.”diyor Hawking.
Jeff Bezos
“Bence otonom silahlar son derece korkutucu.” Jeff Bezos
Bezos’un, Yapay Zeka’nın en sevdiğimiz ürünlerle alışveriş yapma ve etkileşim kurma şeklimizi değiştirme yeteneğini açıkça ifade etmesine karşılık; Bezos, bağımsız çalışan (otonom) silahların geliştirilmesinin kaçınılmaz olarak çok korkutucu olduğunu söylüyor.
Nisan 2018'de George W. Bush Başkanlık Merkezi Liderlik Forumu’nda bu konudaki korkularını dile getirmiştir.
“Bizi boyun eğdirecek veya hepimizi öldürecek genel bir Yapay Zeka (AI) derebeyi olacağı fikri, endişelenecek bir şey değil… Bence böyle bir şeyin bizi yok etmesi pek olası değil. Bu benim için şaşırtıcı görünüyor.” diyor Bezos.
Peki ya siz Yapay Zeka hakkında ne düşünüyorsunuz? İnsanlığın sonunu mu getirecek sizce? Yada, en büyük sorunlarımızdan bazılarını çözmek için birlikte mi çalışacak bizle?
Not: Bu makale 02.04.2020 tarihinde Medium sitesinde yayınlandı.