Aks Nedir? Aks Çeşitleri Nelerdir?
Aks Nedir?
Halk arasında dingil adıyla da bilinen aks motorlu araçlarda diferansiyel sisteminden çıkan dönme hareketini tekerleklere ileten çelik mildir. Bir diğer değişle motorun sağladığı gücü ve torku tekerleğe aktaran parçadır. Bunu yaparken yolcular da dahil olmak üzere aracın tüm yükünü üstlenir. Ayrıca araç hızlanırken viraj girişlerinde ve viraj çıkışlarında ya da frene basıldığında güvenliği ve konforu sağlamakla yükümlüdür.
Diferansiyelde sol ve sağ tarafta olmak üzere iki tane aks yer alır. Aksları oluşturan genel aksamlar keçe ,rulman ve körüklerdir. Aksların merkezlenmesini sağlayan aks rulmanları , aks kovanında yer alır.
Aks keçeleri, aks kovanına monte edilir ve aks kovanıyla aks mili arasındaki yağın sızmasını engeller. Aks körükleri ise aksın iç ve dış bölümünde yer alır. Dışarıdan gelebilecek yabancı maddelerin rulmanlara girmemesini sağlar.
Akslar aracın önden ya da arkadan çekişli olmasına göre farklılık gösterir. Önden çekişli araçlarda sol ve sağ yanlarda bulunan aks boyları ve bağlantı biçimleri farklıdır. Arkadan çekişlilerde ise aks boyları biribirrlerine eşittir.
Aks Çeşitleri
Aks kullanılacağı aracın sınıfına göre farklı özelliklere sahip olur. Yarım serbest aks bazı otomobillerde 4x4 modellerin arka akslarında ve kamyonetlerde kullanılır. Araçlarda sıkça kullanılan aks modelidir.
Tam serbest yüzücü aks mili diğer aks çeşitleri ile de ilgiliyken tam serbst yüzücü aks diferansiyelden gelen dönüş hareketini tekerleğe iletir. Yükle ilgili işler ise tekerlek göbeği tarafından yapılır.
Üç çeyrek serbest aks mili uç kısmı konik olan bu aks tipi tekerleği civatalı olarak kullanılır.
Aks Fiyatları
Aks fiyatları hem çeşitleriyle hem de farklı özellikleriyle farklılık göstermektedir. Aks fiyatları ortalama 300TL’den başlayarak 1400 TL’ye kadar her bütçeye göre uygun olarak sıralanmıştır.
Aks Arızası Nedir?
Öncelikle aks arızasının önemli ve tehlikeli bir durum olduğunu belirtmek gerekir. Çünkü akslar aracın tüm yükünü taşıyan ve güvenliği sağlayan en önemli parçalardan biridir. Bu sebeple herhangi bir arıza durumunda aks tamiri için profesyonellerden yardım almak gerekmektedir. Bu tür durumlarda maliyetlerin ve aks fiyatlarının aracın modeline göre değişiklik gösterir.
Aks Arıza Çeşitleri Nedir?
Rulman Bozulması : Aks arızarı arasında en sık görülen arızalardan biridir. Genellikle dışarıdan alınan darbeler sonucunda oluşur. Bunun dışında rulmanların üzerinde zamanla oluşabilecek aşınmalar veya rulmanın olması gerekenden daha sıcak olması da bozulmaya sebep olabilir. Rulman bozulması sebebiyle araçtan normalin dışında uğultu şeklinde sesler duyulmaya başlanır.
Aşırı Yük : Her aracın yük taşıma kapasitesi bellidir. Bu bilgiler ruhsatta da yer alır. Bunu dikkate alarak araca yükleme yapılması gerekmektedir. Aksi taktirde aks aşırı yük altında kalarak çeşitli bozulmalar ortaya çıkabilir.
Aks Keçesinin Deforme Olması : Akslarda sıkça karşılaşan bir diğer sorun da aks keçesinin deforme olmasıdır. Her ne kadar büyük bir sorun gibi gözükmesede yağ kaçaklarına sebep olabileceğinden frenlerin düzgün çalışmamasına neden olabilir.
Darbe : Aracı sürerken tekerleklerin döndüğü bölge aksların hizasına darbe yapabilecek taş, odun ya da farklı bir cisimlere vurmaktan kaçınmak gerekir. Çünkü bu tür darbeler aksların kırılmasına yol açabilir.
Bozulma : Her ne kadar çok dayanıklı parçalar olsalar da akslar farkedilmeyen ya da gözle görülmeyen sebeplerden dolayı bozulabilir. Bu arızayı da araçtan normalin dışında gelen seslerden anlamak mümkündür.
Aks Kafası : Aks kafasıda sık bozulan parçalardan biridir. Aks arızası titreme yapar ve direksiyonda olmaması gereken titremeler yaşanmasına neden olur. Bu durum aracın ve sürücünün hareket kabiliyetini kısıtlar.