Enflasyon 17,90'a yükseldi
Enflasyon, ağustos ayında yüzde 2,30 artarken yıllık bazda yüzde 17,90 oldu.
Fotoğraf: Alparslan Çınar/DHA
Bülent FALAKAOĞLU
Enflasyon, ağustos ayında yüzde 2,30 artarken yıllık bazda yüzde 17,90 oldu.
Lira, yıl başından bu yana değerinin yarısını kaybetti.
Emekçilerin cebindeki para eridi, dövizi olana, rantiyeciye, spekülatöre aktı!
Öte yandan...
Hükümetin, ‘Belini kıracağız’, ‘asıl hedefimizi onunla mücadele’ dediği enflasyonda cepleri kemirmeye başladı.
Türkiye İstatistik Kurumu Ağustos ayı enflasyon rakamı: Yüzde 17.90 olarak açıkladı.
Bu rakam, Türkiye’yi, kendi kategorisindeki, ‘gelişen ülkeler’ diye tanımlar ülkeler arasında
en yüksek enflasyona sahip ikinci ülke konumuna getirdi.
‘Gelişen ülkeler’ arasında sadece Arjantin’de enflasyon Türkiye’den yüksek.
Ağustos ayı enflasyon rakamı, Merkez Bankası’nın, değiştirip yükselttiği yıl sonu enflasyon hedefini bile şimdiden 5 puan solladı. Merkez, geçen ay 2018 sonu enflasyon tahminini yüzde 13.4’e yükseltmişti.
Hükümet enflasyonun belini kıramadı ama, enflasyon vatandaşın belini kırmaya devam edecek. Zira ortada, yüzde 17’lik yüksek enflasyona rağmen, ‘bu bile iyi’ dedirtecek bir tablo var.
GEZMEK İMKANSIZ, BOĞAZDAN KISMAK KAÇINILMAZ
Enflasyonun sonbahar aylarında artışını hızlandıracak ve önümüzdeki süreçte yüzde 25’i bulmasını işten bile saymayacak bir zemin var.
Şöyle ki...
Ağustos ayı yurt içi üretim enflasyonu (ÜFE) yüzde 32 olarak açıklandı.
İstatistik Kurumu verilene göre üretimin alt dallarında enflasyon oranı şöyle...
İmalatta yüzde 33.5
Ara malında yüzde 39.5
Enerjide yüzde 40.5
Bu üretim maliyetinin bir kısmının enflasyona yansıtılmaması mümkün değil!
Çarşıda pazarda enflasyon ortalaması yüzde 17.90. Üretim enflasyonu ortalaması yüzde 32. Arada 14 puanlık fark var.
Aradaki farkın yarısı (7 puan) tüketici tarafına yansıtılırsa enflasyon yüzde 25’i bulur.
Veriler enflasyon tarafında işlerin çoktan raydan çıktığını anlatıyor.
‘Vatandaş nasıl geçineceğim?’ diye kara kara düşünüyor.
Bugün ulaşım enflasyonu yüzde 27.
Ev eşyası ile birçok mal ve hizmette enflasyon yüzde 23.
Gıdada yüzde 20.
Durum; eve bir şey alma eskilerle idare et, gezmeye sakın gitme otur evinde, evinde otururken de fazla yeme içme boğazından kıs noktasına gelmiş vaziyette.
SONBAHAR’DA ARTACAK
Bugün tablo bir hayli ağır olsa da vatandaşlar, özelliklede emekçiler için daha da zor bir süreç başlıyor.
Hükümetin vergileri, zamları...
Sonbaharda artacak gıda fiyatları...
Okul harcamaları...
Doğalgazın yakılması...
Hepsi üst üste konulunca kara kışın habercisi.
ABD ile gerilime sebep olan Rahip Brunson’ın, Ekim ayında serbest bırakılması ile işlerin düzeleceğini düşününler yanılıyor.
Merkez bankası Ağustos ayı enflasyon rakamını görür görmez, açık açık hem faiz artıracağını hem de para politikasını yeniden ‘şekillendireceğini’ ilan etti.
‘Gözden geçireceğim’ oyalamasına hiç girmeden direkt, ‘şekillendireceğim’ dedi.
Bundan önce temmuz raporunda...
* Enflasyonun böylesine azmasında, genişlemeci maliye politikalarının (hükümetin seçim için dağıttığı paralar, B.F) ciddi katkısı olmuştur.
* Türkiye, global piyasalardaki ters akımlardan, benzer ülkelere göre daha fazla etkileniyor. Bunun nedeni ekonomimizdeki kırılganlıklar.
* Yüksek cari açık, artan bütçe açığı ve yüksek enflasyon koşullarında, aşırı finansal dalgaları azaltmak için genişlemeci maliye politikalarının terk edilmesi gerekiyor.
Tespitleri yaparak...
‘Para saçmaktan’, ‘Ekonomideki kırılganlıkları görmeyip sürekli dış güçleri işaret etmekten vazgeç’ deyip...
Topu Beştepe’ye atan Merkez Bankası bakalım faizi ne kadar artıracak?
FAİZ ARTIŞI KURTARABİLİR Mİ?
Unutulmamalıdır ki...
Faiz artışının da topluma yükleyeceği faturalar var.
Piyasaya müdahale edebilecek kamu kurumlarını özelleştiren...
Tarımı, sanayii dövize ve yabancı sermayeye bağımlı hale getiren hükümet faiz artışı ile piyasayı kurtaramayabilir.
Yıllık enflasyon yüzde 25’lere, faizler de bu seviyelere gelirse...
Sürecin liranın dolar karşında değerini 6.5’ten 8 seviyesine yönlendirme riski artar.
Bugünkü seviyelerde bile şirketlerin borçları yapılandırma listesi uzuyor.
Kur baskısı nedeniyle nakit problemleri yaşayan Hotiç, piyasada yüzde 10 paya sahip büyük araç kiralama şirketi Derindere ve BIS Enerji ödeyemediği borçları ile yapılandırma listesine eklenen son üç şirket oldu.
Eğer daha da yükselirse...
Yüksek dış borç-iç borç yükü altında her gün yeni bir konkordato haberiyle gündeme gelen şirketlerde zincirleme etkiler kaçınılmaz olur.
Tüm bu gelişmeler elbette, Türkiye’de bankacılık sektörünün artan batık borç sorunu karşısında ne kadar dayanabileceği sorusunu da gündeme getiriyor.
Uyaralım: Emekçiler, ‘dış güçler’ cambazlığına aldanmadan kemerlerinizi şimdiden sıkı bağlayın!
ÜRETİCİ FİYAT ENDEKSİ
Yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) Ağustos’ta Temmuz ayına göre yüzde 6.60 arttı.
Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verileri ayrıca, Yİ-ÜFE Ağustos’ta ayrıca, bir önceki yılın Aralık ayına göre yüzde 25.32, bir önceki yılın aynı ayına göre yüzde 32.13 ve on iki aylık ortalamalara göre yüzde 18.78 arttığını ortaya koydu.
TÜİK verilerine göre;
“Sanayinin dört sektörünün bir önceki aya göre değişimleri; madencilik ve taşocakçılığı sektöründe yüzde 5.69, imalat sanayi sektöründe yüzde 7.31, su sektöründe yüzde 1.52 artış, elektrik ve gaz sektöründe ise yüzde 1.20 düşüş olarak gerçekleşti.
“Bir önceki aya göre en fazla artış; yüzde 25.11 ile kok ve rafine petrol ürünleri, yüzde 15.33 ile metal cevherleri, yüzde 12.07 ile ana metaller olarak gerçekleşti. Buna karşılık elektrik ve gaz sektörü ise bir önceki aya göre yüzde 1.20 düştü.
“Ana sanayi grupları sınıflamasına göre 2018 yılı Ağustos ayında aylık en fazla artış ara malında ve yıllık en fazla artış enerjide gerçekleşti.” (DHA)
BAYRAM GERÇEĞİ GİZLEDİ Mİ İSTATİSTİK KURUMU ÇARPITTI MI?
CHP Ekonomiden Sorumlu Genel Başkan Yardımcısı Aykut Erdoğdu, TÜİK’in açıkladığı rakamlar ile piyasadaki rakamlar arasında büyük fark olduğunu belirterek, “TÜİK’in TÜFE açıklaması zamları yansıtmıyor. TÜFE’nin yüzde 20’yi aşmasını bayram tatili engelledi” dedi.
TÜİK’in internet sitesinde veri derleme sisteminin, “Taze sebze ve meyveler, futbol maçına giriş ücreti, LPG, tüp gaz, altın ve seçilmiş 16 gıda ürünü haftada bir kez ve diğer ürünler ayda iki kez; kiralar ve seçilmiş 66 madde çeşidinin ise ayda bir kez derlendiği”nin belirtildiğini kaydederek şunları söyledi: “Dolayısıyla 20 Ağustos Pazartesi haftası TÜİK tatil nedeniyle fiyatları derleyemedi. 27 Ağustos Pazartesi haftası da ayın son 5 günü olduğu için sadece ‘Taze sebze ve meyveler, futbol maçına giriş ücreti, LPG, tüp gaz, altın ve seçilmiş 16 gıda ürünü’ fiyatları derlendi. Ama hepimiz biliyoruz ki, bayram tatili sonrasında market raflarına zam yağdı. Yüzde 20-30 oranında fiyat artışı gazetelere bile haber olan tuvalet kağıdı ve bebek bezi, TÜİK verilerine göre sadece yüzde 2.37 ve 1.96 zamlanmış görünüyor.”
TÜRK-İŞ’İN RAKAMLARI BAMBAŞKA
Erdoğdu, gıda ve alkolsüz içecekler grubundaki aylık fiyat artışının TÜİK tarafından onbinde 6 olarak açıklanmasının da “akla yatmayan” veri olduğunu ifade ederek şöyle devam etti: “Oysa, en az TÜİK kadar bilimsel bir yöntemle işçi konfederasyonu TÜRK-İŞ tarafından hesaplanan ve açıklanan bir başka veriye göre, 4 kişilik ailenin açlık sınırı Temmuz 2018’de bin 738 TL iken Ağustos 2018’de bin 812 TL’ye yükseldi. Yani, artış miktarı 74 TL ve artış oranı yüzde 4,25. Temel gıda maddelerini içeren açlık sınırı hesaplamasında artışın yüzde 4.25’i bulduğu bir ortamda on binde 6, aylık gıda enflasyonundan bahsetmek abesle iştigaldir.” (İstanbul/EVRENSEL)