Başlangıçta bir top vardı
Ana savaş silahları tanklar bir top. Bu neredeyse her zaman böyleydi, belki de İkinci Dünya Savaşı'ndan (İkinci Dünya Savaşı), tankların yerleşik bir görünüme kavuşmasından bugüne kadar.
Bir tank silahının kalibresi her zaman, korunması sürekli artan düşman tanklarını azami mesafeden yenme ihtiyacı, artan kalibre ile azalan mühimmat hacmi, tank tasarımının geri tepmeye dayanma yeteneği ve diğer faktörler arasında bir uzlaşma olmuştur.
Tanklara 37/45 mm - 75/76 mm - 85/88 mm kalibreli toplar, tank karşıtı kendinden tahrikli topçu silahlarına 122 mm - 152 mm kalibreli toplar yerleştirildi. Modern ana muharebe tanklarında (MBT'ler), 120/125 mm kalibreli toplar yaygınlaştı ve giderek daha sık olarak bunun yeterli olmadığı sorusu gündeme geliyor. Rus T-95 tankında (Object 195), 152 mm'lik bir top takılması planlandı, zamanla T-14 "Armata" tank projesine geri dönmesi mümkündür.
195 mm topla Object 152
140 mm topla donatılmış, modernize edilmiş Fransız MBT "Leclerc" testlerinden ve İngiliz-Alman MBT "Challenger 130" nin bir parçası olarak 2 mm kalibreye sahip en yeni Alman tank silahının sunumundan sonra bunun olasılığı artar.
Nexter'den 140 mm'lik bir topa sahip MBT "Leclerc" ve Rheinmetall'den 130 mm'lik bir silah Yeni Nesil 130 ile MBT "Challenger"
Daha uzak bir perspektiften bakıldığında, diğer tank silahları da, özellikle tamamen elektrikli mermi hızlandırmalı bir ray tabancası (sözde "reilgan") ve ayrıca elektrotermokimyasal silahlar da düşünülmektedir. Elektrotermokimyasal tabancaların uygulanan projeleri büyük olasılıkla öngörülebilir gelecekte hala görülebiliyorsa, yeniden tabanca, en iyi ihtimalle, büyük yüzeyli gemiler için olan versiyonda uygulanacaktır, tam elektrikli itiş gücüne sahip bir kara platformunun bile ray tabancasına gerekli enerjiyi sağlaması olası değildir.
Roket ateşi
Füze teknolojisinin hızlı gelişimi, çok çeşitli platformların füze silahlarının taşıyıcıları olarak görülmesine neden oldu. Tanklar da bu kaderden kaçmadı.
Ana olarak roketli ilk ve tek seri üretilen roket tankı silah, 1'de hizmete giren Sovyet "Tank Avcısı" IT-150 "Dragon" (Object 1968) idi. Silah olarak, yarı otomatik güdümlü (ATGM ikinci nesil) anti-tank güdümlü füzeler (ATGM) 3M7 "Dragon" kullandı.
"Tank avcısı" IT-1 "Ejderha"
O zamanın ATGM'sinin kusurlu olması, IT-1'in kaderini önceden belirledi: üç yıl sonra, bu türdeki tüm araçlar hizmetten çıkarıldı.
Gelecekte, füze tankları yaratmak için başka girişimlerde bulunuldu, bunlar arasında, ATGM 287M9 "Tayfun" şeklindeki füze silahlarının iki 15 mm düz delikli top 73A2 "Molniya" ile birleştirildiği deneysel Sovyet füze tankı "Object 25" de bulunuyor. aktif reaktif mühimmat PG-15V "Mızrak". Geliştirme tamamlandıktan sonra "Object 287" hiçbir zaman hizmete sunulmadı.
"287 Nesnesi"
Nihayetinde, bir roket tankı fikri, güdümlü silah sistemleri (CUV) - doğrudan bir tank silahının namlusundan fırlatılan aktif-reaktif güdümlü mermiler ve hafif zırhlı paletli ve tekerlekli şasi temelinde uygulanan kendinden tahrikli tanksavar füze sistemlerinde (SPTRK) şeklinde somutlaştırıldı.
Aktif bir roket mermisinin bir tank silahının namlusundan fırlatıldığı KUV'nin dezavantajları, roket mermisinin boyutlarının kesinlikle silahın kalibresi ve haznesi ile sınırlandırılmış olmasına bağlanabilir. Bu sınırlama nedeniyle, KUV mermileri, benzer nesil ATGM'lerin çoğuna göre zırh delme açısından yetersizdir. Aslında tank KUV'leri, önden bir projeksiyonda modern tankları vurma kabiliyetine sahip değildir ve yalnızca daha az korumalı yan veya arka çıkıntılara girmek için uygundur.
Roket 9M119M "Invar" KUV "Reflex", yaklaşık 900 mm zırh delme oranına sahip çoğu modern tankın ön zırhını delemez
Tank silahlarının kalibresindeki bir artış, aktif-reaktif güdümlü mermilerin zırh penetrasyonunu artıracak ve onu modern ATGM'lere eşit hale getirecek, ancak, daha fazla modernizasyon üzerindeki genel kısıtlamalar her durumda kalacaktır.
Hafif zırhlı paletli ve tekerlekli şasi üzerinde oluşturulan SPTRK'nın kendi avantajları ve dezavantajları vardır. Avantajları, tanklara ve diğer zırhlı araçların yanı sıra sabit hedeflere ve düşük hızlı uçaklara önemli bir mesafeden saldırma yeteneklerini içerir; bu, genellikle potansiyel hedeflerin misilleme olasılığını dışlar. Öte yandan SPTRK, hafif zırhlı taşıyıcıları şasi olarak seçiyor. neredeyse tüm silah türlerine karşı savunmasızbelki de aktif savunma sistemlerinin (KAZ) kullanılmasıyla bile telafi edilemeyen hafif küçük silahlar hariç. SPTRK'yı şuradan imha edebilirsiniz: hızlı atış küçük çaplı otomatik top, elde tutulan bir anti-tank bombası fırlatıcı (RPG), büyük kalibreli bir makineli tüfek. Herhangi bir projeksiyonda, modern SPTRK, yüksek patlayıcı parçalanma (HE) mermiler ve ATGM tarafından vurulabilir.
En modern Rus SPTRK "Chrysanthemum-S" ve "Kornet-T"
SPTRK'lerin oldukça "yavaş" çalıştığı not edilebilir: füzeli fırlatıcı sorunsuz bir şekilde ilerler, yavaşça açılır. Bütün bunlar, bu tür savaş araçlarının uzun mesafeden hedefler üzerinde çalışmak için ilk tasarımının bir sonucudur. Yakın dövüşte bu tepki hızı kesinlikle kabul edilemez.
Yükseltilmiş ATGM "Chrysanthemum-S"
Bu nedenle, şimdi yakın dövüşte, namludan fırlatılan ATGM'nin ana silahtan uzak olduğu ve prensip olarak ön cephede çalışamayan SPTRK'nın geleneksel namlu silahlarına sahip tanklar çalışıyor.
Tank destekli savaş araçları (BMPT'ler), özellikle Rus Terminatörü ayrı bir kategoriye yerleştirilebilir. Ancak makalede tartıştığımız gibi Ateş destek tankları, BMPT "Terminator" ve OODA John Boyd'un çevrimiMevcut BMPT "Terminatör", büyük dikey yönlendirme açılarının gerekli olduğu hedefler üzerinde çalışma olasılığı dışında, tank açısından tehlikeli hedeflerin hem tespitinde hem de imhasında pratikte hiçbir avantaja sahip değildir, ancak Armata platformuna dayalı ağır bir BMP T-15'in birliklerinde görünüm bu avantajı da olumsuzlar. Ve pratik olarak korumasız yalnızca dört ATGM'nin varlığı BMPT'yi bir SPTRK'ya dönüştürmez.
BMPT "Terminator-2"
Top ve roket silahlanması: avantajları ve dezavantajları
Bir topun yapabileceği ve bir roket silahının yapamayacağı tek şey, yaklaşık 1700 m / s hızla namludan fırlayan zırh delici tüylü alt kalibreli mermiler (BOPS) ile ateş etmektir.
Makalede ele aldığımız gibi "ATGM'nin geliştirilmesi için beklentiler: hipersound mu yoksa homing mi?"hipersonik bir ATGM'nin oluşturulması çok gerçek bir görevdir. Bir yandan hipersonik bir ATGM, yaklaşık 300 m / s hıza hızlanma için gerekli olan 500-1500 metre uzunluğunda bir "ölü bölgeye" sahip olurken, diğer yandan bir ATGM bir BOPS ile karşılaştırıldığında çok daha yüksek bir hıza ulaşabilir - 2200 m / s'ye kadar ve bunu belirli bir uçuş segmentinde desteklemek için, yani kinetik bir savaş başlığına sahip hipersonik bir ATGM'nin etkili menzilinin bir BOPS'ninkinden birkaç kat daha büyük olacağı varsayılabilir.
Tabii ki, hipersonik bir ATGM bir BOPS'tan çok daha pahalı olacaktır, ancak maliyet oranı sorusuna dönecek olsak da, BOPS bir çeşit "gümüş kurşun", onu düşman tankları dışında başka bir hedefe karşı kullanmanın bir anlamı yok.
Hipersonik ATGM'ler, minimum atış menzili açısından BOPS'tan daha düşük olacak, ancak maksimum atış menzili ve isabet doğruluğu açısından onları önemli ölçüde aşacak.
Keşif ekipmanıyla dolu modern bir savaş alanında, modern hedef tespit ekipmanına sahip iki tankın 500 metreden daha kısa bir mesafede çarpışma olasılığı nedir? Çarpışmaları ihtimali nedir?
Bu olasılık elbette küçük olacak, ama yine de öyle. Bu durumda, maliyet / verimlilik kriteri her şeye karar verecektir: Bir veya iki hipersonik ATGM tarafından tahrip edilen bir tankın maliyeti, yine de bir veya iki ATGM'nin maliyetinden önemli ölçüde daha yüksek olacaktır. Ve bir düşman tankına artan menzil ile vurma olasılığı da daha yüksek olacaktır, çünkü 2000 metre veya daha fazla menzildeki hipersonik bir ATGM, bir BOPS'den daha yüksek bir hıza sahip olacaktır - hipersonik bir ATGM için yaklaşık 2200 m / s, bir BOPS için 1500-1600 m / s, yani , kinetik enerji, savaş başlığının eşit kütlesiyle daha büyük olacaktır. Doğruluk, ATGM'nin kontrol sistemi nedeniyle de daha yüksek olacaktır. Bir bonus, BOPS ile bir tank silahı için imkansız olan ve ümit vaat eden KAZ'ın üstesinden gelme ve buna bağlı olarak hedefi vurma olasılığını önemli ölçüde artırabilen bir hedefe iki füzenin aynı anda ateşlenmesi olasılığıdır.
Düşman tanklarının yakın mesafeden (500 metreye kadar) imha edilmesine gelince, burada da ATGM veya ardışık olarak yerleştirilmiş kümülatif savaş başlığı ve dinamik korumayı delmek için tasarlanmış iki ek önde gelen şarj ile ATGM veya güdümsüz mühimmat şeklinde çeşitli çözümler uygulanabilir - tank ATGM'nin boyutları tamamen uygulamaya izin verin.
Ya da KAZ'ın üstesinden gelmek için önde gelen şarapnel yüküne sahip yüksek patlayıcı bir mühimmat olabilir. 1-2 kilometre menzile ateş etmek için bir mühimmat düşünüyorsak, savaş başlığı birkaç on kilogram patlayıcı içerebilir.
Tankın, bu tür bir gücün yüksek patlayıcı yükü ile yenilgisi, büyük olasılıkla, yıkılmasına yol açacaktır. En azından tamamen hareketsiz hale getirilecek, harici silahlar ve gözlem modülleri imha edilecek, silah namlusu hasar görecek. KAZ'ın üstesinden gelmek için güçlü bir yüksek patlayıcı ve geliştirilmiş kümülatif mühimmatın salvo fırlatılmasıyla, bir düşman tankına vurma olasılığı daha da yüksek olacaktır.
Diğer bir tank mühimmatı, yörünge boyunca uzaktan patlama olasılığı olanlar da dahil olmak üzere yüksek patlayıcı parçalanma mermileridir.
Tank parçalanması-kiriş mermisi "Telnik" 3VOF128
Muadillerini roket formatında uygulamak mümkün mü? Tabii ki, evet ve 1-2 kilometrelik bir mesafeden ateş etmek için küçük bir yük ve artırılmış güçte bir savaş başlığı kullanıldığında (birkaç paragraf daha önce bahsettiğimiz gibi), örneğin farklı bir şarj / savaş başlığı (savaş başlığı) oranıyla, önemli ölçüde daha yüksek verimlilikle, ve uzun menzillerde ateş etmek için, savaş başlığının kütlesi ve boyutu, jet motoru için yakıt lehine azaltılır.
Tank kümülatif mermileri BOPS'tan açıkça daha az etkilidir, eğer tavsiye edilirse, kullanımları artık minimumdur. Bir tank silahının kalibresinin 152 mm'ye çıkarılması, tank mermilerinin kümülatif savaş başlıklarının etkinliğini artırabilir, ancak en iyi durumda, yalnızca mevcut ATGM'lerle karşılaştırılabilir hale gelecektir.
Son olarak, daha önce de söylediğimiz gibi, güdümlü tank mühimmatı, özellikle iyi zırhlı ve düşük hızlı hava hedeflerine ateş ederken, her durumda ATGM'den daha düşüktür.
Bir roket tankındaki hava hedeflerini yok etmek için, özel bir mühimmat tahsis edilebilir, aslında, gelecek vaat eden tank mühimmatının standartlaştırılmış boyutlarında uygulanan uçaksavar güdümlü bir füze (SAM) tahsis edilebilir, bunu mermi form faktöründe yapmak çok daha zor olacaktır.
Bu nedenle, bir füze tankının, bir topla donatılmış bir tanka kıyasla sahip olacağı ana avantaj, farklı koşullarda çeşitli savaş görevlerini çözmek için esnek mühimmat oluşturma olasılığı nedeniyle en yüksek çok yönlülük olacaktır.
Maliyet
Top ve roket silahları karşılaştırıldığında, mermilerin füzelerden çok daha ucuz olduğuna inanılıyor. Bu doğrudur, ancak yalnızca kısmen. Nitekim, hipersonik bir ATGM, BOPS ucuz olmasa da, bir BOPS'tan çok daha pahalı bir sipariş olacaktır. 829 yılında Amerikan BOPS M4A2014, 10 mermi sipariş hacmiyle 100 dolara mal oldu. Bununla birlikte, karşılaştırma neredeyse hiçbir zaman silah namlusunun aşınması gibi bir faktörü hesaba katmaz. Örneğin Armata platformunun T-2501 tankına takılan 2 mm kalibreye sahip en yeni 82A1-125M top yaklaşık 14-800 mermilik namlu kaynağına sahipken, 900 mm 152A2 top sadece 83 mermilik namlu kaynağına sahip. Aynı zamanda, namlu kaynağının BOPS için mi yoksa farklı mermi türlerinden oluşan bazı ortalama mühimmat yükü için mi beyan edildiği belirsizdir.
Bu nedenle, merminin maliyeti, silahın maliyetinin kaynağına bölünmesiyle artırılmalıdır. Ancak hepsi bu kadar değil, bu, namluyu değiştirme maliyetini, tankı değiştirme sahasına taşıma maliyetini ve füze fırlatıcısının sahip olmadığı diğer ilgili maliyetleri ekleyecektir. Ve bu, savaş koşullarında namluyu değiştirme ihtiyacının tankı gerçekten devre dışı bıraktığı gerçeğini hesaba katmıyor.
Ek olarak, mermiyi kontrol edilebilir hale getirirsek, ATGM jet motorunun kendisi bunun en pahalı parçası olmadığı için maliyeti hemen bir ATGM'nin maliyetine yaklaşır. Tersine, güdümsüz roketlerden bahsediyorsak, maliyetleri mermilerle karşılaştırılabilir veya onlardan daha düşük olabilir, örnek olarak roket güdümlü piyade bombası fırlatıcılarını (RPG'ler) veya güdümsüz olarak verebiliriz. havacılık roketler (NAR, başka bir isim güdümsüz roketler, NURS). Ve bir roket tankı için sadece güdümlü füzelere ihtiyacımız yok. 500 metre uzakta bulunan bir hedefe, özellikle de sabit olana güdümlü bir mermi israf etmenin anlamı nedir? Bir kişi, bir RPG'den böyle bir menzile bir vuruşla baş edebilirse, kolay olmasa da, o zaman hava faktörlerini, kendi hızını ve hedefin hızını (hareket ederse) dikkate alan rehberlik sistemi de başa çıkacaktır.
NAR ve RPG, ucuz füze silahlarına örnektir
Ayrıca bir uzlaşma seçeneği de var - örneğin, tamamen güdümsüz mühimmatla karşılaştırıldığında daha yüksek bir isabet olasılığı sağlayabilen, en basit eylemsizlik navigasyon sistemi ile basitleştirilmiş güdümlü füze silahlarının oluşturulması.
Diğer bir seçenek, nispeten ucuz türde güdümlü silahlar yaratmaktır.
Buna bir örnek, Amerikan güdümsüz füze HYDRA 70'in modernize edilmiş bir versiyonu olan APKWS'dir (Advanced Precision Kill Weapon System). Modernizasyon sırasında, mühimmat, yansıyan lazer radyasyonu, sürücüler ve döner dümenler için güdümlü bir modül aldı. HYDRA 70'i APKWS'ye yükseltme işlemi şu şekildedir: HYDRA 70 roketi, aralarında kanatları ve sensörleri olan yeni bir bloğun vidalandığı iki bileşene (savaş başlığı ve roket motoru) demonte edilir. Böyle bir mühimmatın maliyeti yaklaşık 10 dolar.
APKWS NAR HYDRA 70 sürümüne yükseltildi
Rusya'da, benzer mühimmat STC JSC AMETECH tarafından geliştirildi. Sırasıyla 5, 8 ve 13 mm kalibrelerin NAR'ı temelinde oluşturulan S-57Kor, S-80Kor ve S-122Kor'un modifikasyonlarının oluşturulması planlandı.
S-8Kor'un modifikasyonunda NAR
Yukarıdakilere dayanarak, BOPS, uzaktan patlamalı HE mermiler ve güdümlü mermiler dahil, mühimmatlı bir topla donatılmış bir tank için bir hedefi yok etmenin ortalama maliyetinin, cephanesi hipersonik ATGM'leri içerecek olan bir roket tankıyla bir hedefi imha etmenin maliyetiyle karşılaştırılabilir olacağı varsayılabilir ve çeşitli türlerde güdümlü ve güdümsüz roketler.
Kütle ve reaksiyon hızı
Tank silahlarının bir diğer önemli dezavantajı da kütleleridir. Örneğin, daha önce bahsedilen topların kütlesi olan 125-mm 2A82-1M ve 152-mm 2A83 toplarının kütlesi sırasıyla 2700 ve 5000 kg, Rheinmetall'ın en yeni 130-mm Yeni Nesil 130 topunun kütlesi 3000 kg'dır. Ve bu, taretin yerleştirilmesi, tahrikleri ve bir tank silahıyla ilgili diğer her şey için gereken kütlesini hesaba katmadan.
Aslında, taretli bir topun kütlesi, tüm tankın kütlesinin dörtte biri ile üçte biri arasında olabilir.
Bu kütlenin daha iyi kullanılabileceği gerçeğine ek olarak, örneğin, zırhlı aracın tüm projeksiyonlarından zırhı geliştirmek içinbir sorun daha var.
Kara muharebe alanının ayırt edici bir özelliği, en yüksek dinamizmi, tehditlerin aniden ortaya çıkması, tankı tehlikeli hedefleri etkin bir şekilde kamufle etme yeteneğidir. Bu koşullar altında, son derece önemli bir parametre, silahların bir hedefe nişan alınma hızı da dahil olmak üzere, savaş aracının ve mürettebatının tepki hızıdır: silahı / tareti döndürmek.
makale “Piyadelere karşı zırhlı araçlar. Kim daha hızlı: tank mı piyade mi? ", tankların ve diğer zırhlı araçların kulelerinin dönüş hızının şu anda saniyede 30-45 derece civarında olduğunu ve özellikle silahların kalibresi ve kütlesindeki artış dikkate alındığında bunu arttırmanın zor olacağını görmüştük.
Öte yandan, yüzlerce kilogram veya daha fazla ağırlığa sahip nesneleri manipüle edebilen mevcut endüstriyel robotlar, saniyede 150-200 derece civarında bir dönüş hızına sahiptir.
Buna dayanarak, gelecek vaat eden bir füze tankı projesi, başlangıçta, yüksek açısal dönüş hızlarına sahip bir fırlatıcı oluşturma gereksinimini içerebilir; bu, silahların bir hedefe bir topla donatılmış bir tanktan birkaç kat daha hızlı hedeflenmesini sağlayacak.
Modern bir endüstriyel robotun hareketlerinin hızı ve hassasiyeti. Yaklaşık 100-150 kg ağırlığındaki bir nakliye ve fırlatma konteynerinde füzeleri kaldırmak ve yönlendirmek (döndürmek) için bir fırlatıcı geliştirirken, bu kadar çok serbestlik derecesi gerekli olmayacak ve bu da gelişmeyi büyük ölçüde basitleştirecektir.
Bulgular
Mevcut teknolojiler kullanılarak uygulanabilen bir füze tankı, 2000 metreye kadar bir mesafedeki düşman tanklarını imha etme sorunlarını çözerken ve daha uzun bir menzilde, topla donatılmış bir tanktan daha aşağı olmayacaktır, büyük olasılıkla onu önemli ölçüde aşacaktır.
Gelecek vaat eden bir füze tankının diğer hedef türlerini yenme yetenekleri, çeşitli türlerdeki güdümlü ve güdümsüz füzelerle daha esnek bir mühimmat oluşumu nedeniyle önemli ölçüde daha yüksek olacaktır.
Top ve füze tankları için bir hedefi vurmanın ortalama maliyeti, tank silahlarının namlusunun sınırlı kaynağı ve bir füze tankında çeşitli tür ve amaçlara sahip güdümlü ve güdümsüz füzelerin kullanılması olasılığı ile karşılaştırılabilir olacaktır.
Gelecek vaat eden bir füze tankında, ani bir tehdide en yüksek tepki oranı, büyük kalibreli bir topla donatılmış bir tankın kulesinin hızına kıyasla silahları hedef alma hızını artırarak gerçekleştirilebilir.
Roketler, denizaltılarda bile uçaklarda ve yüzey gemilerinde silahların yerini aldı, torpidoları sağlam bir gövdenin dışına yerleştirmek için torpido tüplerini terk etme seçenekleri düşünüldü (denizaltılarda bu, muazzam basınç ve torpidoların sağlam bir gövdenin dışına yerleştirilmesi gereken aşındırıcı bir ortam nedeniyle karmaşıklaşır), belki de füze tankı tasarımlarına geri dönüp bunları yeni bir kavramsal ve teknik düzeyde uygulamaya koymanın zamanı gelmiştir.
Gelecek vaat eden bir füze tankının nasıl görünebileceğinden, bir platform seçimi, mühimmat ve yardımcı silahların bileşimi ve ayrıca top ve roket tanklarının aynı anda var olup olamayacağı ve olması gerektiği hakkında bir sonraki makalede konuşacağız.