Koçgiri Katliamı ilk kez bir romanda: Bize Kalan İz
Gazeteci Ali Yürekli’nin iki yıllık emeğinin ürünü olan ilk kitabı olan, “Bize Kalan İz” Karahan yayınları etiketiyle okuyucuyla buluştu.
1921 yılında gerçekleştirilen Koçgiri Katliamı, tarih ve arşiv çalışmalarının dışında ilk kez bir roman kitabında anlatıldı. Gazeteci ve aynı zamanda sitemizin yazarı Ali Yürekli’nin “Bize Kalan İz” kitabı Karahan Yayınları etiketiyle raflardaki yerini aldı. Yürekli, çocukluğundan bu yana Koçgiri Katliamına ilişkin dinlediği hikayelerin peşine düşerek, hem o dönemin ‘iz’ini sürmüş, hem de o dönemde yaşanan kıyıma dair günümüze ve bize ‘iz’ bırakmaya çalışmış.
Koçgiri kültürünün yaşanmışlıkları, acıları, inançları ve aşklarının işlendiği kitapta, yöreye ait masallar ve mitler de kitaptaki yerini almış. Koçgiri halkının kırıma uğratıldığı süreci, tarihe şahitlik eden yöredeki ‘sözlü anlatıcılardan’ dinleyen yazar, bu anlatıların ‘iz’ini sürerek hikâyesini kurmuş. Kendisi de Koçgirili olan Yürekli, kitabın yazım sürecini şöyle anlattı: “Biz Koçgiri Katliamını dinleyerek büyüdük. Bazen çekinerek, bazen üstü örtülü olarak bize anlattıkları acıların hüznüyle harmanlandık. Bu acıların yanı sıra Koçgiri coğrafyasına ait yok olmaya yüz tutmuş ve birçoğu günümüzde bilinmeyen yaşam ritüellerini, inançlarını, aşklarını dinledik. Bunların hiç birisinin bu güne kadar edebiyata, sinemaya, tiyatroya sıkça konu olmayışı bizim toplumumuzun hafıza sorunundan kaynaklı. Çeşitli tarih araştırmaları, arşiv çalışmaları ve bir-iki tane de kısa belgesel dışında bu halkın yaşamını, dilini, kültürünü anlatan çalışma yapılmamış. Bende kalan bu izlerin ve toplumda ortaya çıkan bu yaraların (izlerin) kaybolmaması için yazmaya karar verdim. Katliama uğramış, sürgünlere maruz bırakılmış bir halkın torunu olarak; onlardan 3-4 kuşak sonra Avrupa’da yaşamak zorunda bırakılmış bir gazeteci olarak yazdığım bu romanın bir ‘iz’ bırakmasını ümit ediyorum.
Bir aşkın kıvılcımlarından, kıyımın küllerine edebiyat kadar toplumsal hafıza açısından da önem arz eden ‘Bize Kalan İz’ şu satırlarla başlıyor: “Kanlı katliamlar, yıllar süren açlık, bitmeyen sürgünler ve hayatın devamlılık arzusu… Doğup büyüdüğüm Koçgiri topraklarında sürdüğüm tüm izler ve gördüğüm tüm yaralar, yolumu bu kitaba çıkardı. Ancak bu kez gazeteci olarak değil, anlatıların izini süren bir yazar olarak… Kültürümüz, dilimiz ve bizi biz yapan nicelerimiz kıyımın gölgesinde yok olmaya yüz tutmadan, yazmayı borç bildim. Yıllarca kendi atalarımdan ve yöre halkından topladığım yaşanmış hikayeleri derleyip yazdığım bu romanı; kişi ve yer isimlerini değiştirerek kurgulamış bulunmaktayım. Gelenekleri ve inançlarıyla köklü bir kültüre sahip olan bu halkın, kökünün kazınmak istendiği yıllara ait yaşanmışlıklara tanıklık ediyor ‘İZ’. Ve o izler ki bizi; bir aşkın kıvılcımlarından, kıyımın küllerine götürecek.”
Ali Yürekli Kimdir?
Ali Yürekli, 1988 yılında Sivas’ın İmranlı ilçesine bağlı Bahadun köyünde doğdu. İlk, orta ve lise eğitimini İmranlı’da tamamladıktan sonra Mersin Üniversitesi İletişim Fakültesi Gazetecilik Bölümü’ünde eğitimine devam etti. Üniversite eğitiminin ardından Çukurova Gazetesi’nde muhabir ve editör olarak çalıştı. Kadın Araştırmaları alanında yüksek lisans eğitimi devam ettiği süreçte yurt dışına çıktı. Gazetecili yapmaya ve köşe yazarlığı yapmaya devam eden Yürekli, yaklaşık 3 yıldır Almanya’nın Hamburg şehrinde yaşıyor.
ÖZGÜR MANŞET