23.09.2012 tarihinde yayımlanmıştır.
Siz bu yazıyı okurken, en az dokuz Facebook kullanıcısı yaşamını yitirecek. Peki geride bıraktıkları mesajlar, fotoğraflar ne olacak? Bu soru sizi de kaygılandırıyorsa, e-vasiyetinizi hazırlamaya başlamalısınız…
Hayatadair aklınıza gelen ne varsa, içinde bir yerlerde ölüm korkusu gizlidir. Yok olup gitme kaygısıyla, kendimizden bir parçayı geleceğe aktarmaya, dünyada iz bırakmaya çalışırız. Bunun için şarkı besteler, kitap yazar, çocuk büyütür, dev binalar inşa ederiz… Tabii, her zaman ‘üretkenliğe’ yol açmaz bu korku. Kimi zaman yardım arzusunun içine gizlenir: Bir dilenciye verdiğimiz paranın ‘başımızın gözümüzün sadakası’ olmasını isteriz mesela, yardım etmenin verdiği hazla yetinmeden. Kimi zamansa cinayet haberlerinden, cenaze arabalarından gözlerimizi kaçırırız korkumuz yüzünden.
Ölüm korkusundan, hayatımızın ayrılmaz parçası sosyal medya da etkilenir elbette. Hatta sosyal medya, farkında olmadan bu korkuyu törpüler. Çünkü Twitter’da, Facebook’ta ileti ve fotoğraf paylaşarak, Foursquare’de bulunduğumuz yeri işaretleyerek, belki de tarihte ilk kez varoluşumuzu böylesine aralıksız şekilde belgelemeye başladık. Dolayısıyla yaşadığımız anları sosyal medyayla ‘ölümsüzleştirmek’, bilinçaltımızdaki ölüm korkusunu azaltıyor. Sosyal medya bağımlılığının sebeplerinden biri de bu.
Diğer yandan ölüm, hayatın kaçınılmazı… Sosyal medya hesaplarımız ve e-maillerimiz, yaklaşık 50 yıl sonra ölüler günlüğü haline gelecek. Peki, en zayıf anlarımızda yazdığımız mesajları, acaip gençlik fotoğraflarınızı torunlarınızın görmesini istiyor muyuz? Veya diyelim bu günlerde bir yakınımızı kaybettik. Onun yıllar sonra size ‘arkadaş önerisi’ olarak sunulması canımızı yakmaz mı? Cevabınızın benimle aynı olduğunu varsayarak, size bir e-vasiyet hazırlamanızı öneriyorum. Hangi sitelerde hesabınızın bulunduğunu, hangilerinin iptal edilmesini istediğinizi yakınlarınıza bugünden bildirin. Dijital mirasınızı teslim edeceğiniz kişiyi bulduktan sonraysa, aşağıdaki mini rehberimize göz atın.
ŞİFRENİZİ KİME TESLİM EDERSİNİZ?
Twitter, hesap iptal başvurularını faks veya mektup yoluyla kabul ediliyor. Yaşamını yitiren kişinin birinci dereceden akrabaları tarafından sitenin Kaliforniya’daki merkezine gönderilecek metinde; kullanıcı adı, ölüm belgesi, mektubu gönderen kişinin iletişim bilgilerinin yer alması gerekiyor. Twitter, ölen kişinin hesap şifresini ise hiçbir şekilde yakınlarına teslim etmiyor.
Facebook da yalnızca birinci dereceden akrabaların taleplerini, ölüm belgesinin gönderilmesi koşuluyla talep ediyor. Sitenin sunduğu bir başka seçenek ise sayfanın bir hatıra/anma sayfası haline dönüştürülmesi.
Google, Yahoo ve Hotmail ise, ölmüş yakınlarının e-mail adreslerinin kapatılmasını isteyenlerden aynı resmi belgeleri talep ediyor. Google, hesabın şifresini ayrıntılı bir incelemenin ardından birinci dereceden yakınlarınıza verebiliyor. Yahoo, talep üzerine hesabı kapatmakla birlikte, hesabın şifresini hiçbir koşulda başkasına teslim etmiyor. Hotmail ise dokuz ay kullanılmayan hesapları siliyor.
Yaşamını yitirmiş kişilerin, yakınları tarafından oluşturulmuş sayfalar aracılığıyla anıldığı siteler de var. Legacy, Lifebook ve 1000memories onlardan birkaçı. My Last Email ve GreatGoodbye gibi sitelerse, önceden hazırladığınız bir veda e-mailinin, ölümünüzün ardından yakınlarınıza gönderilmesini sağlıyor.