Tahran batısı, Karaj Ovasının hidrojeoloji incelenmesi
Abstract
İnceleme alanı Alborz dağlarının güney kanadında Orta İran bölgesinde Tahran iline bağlı Kordan ovası ve dolayım kapsar. İnceleme alanında mostra veren litoloji birimlerinin hidrojeoloji özelliklerini belirlemek için yaklaşık 1027 km Mik bir alanın /50.ooo ölçekli jeoloji ve hidrojeoloji haritaları yapılmıştır. Çalışma sahası güneyinde Eştehard bindirmesi, kuzeyde ise Bagestan, Muşa- Faşam (Abyek) ve inceleme alanı dışmda olan Talegan bindirmeleri arasında yer almaktadır. Özellikle Talegan bindirmesiyle Muşa-Faşam bindirmesi arasında kalan birimler Paleozoyik-Mesozoyik formasyonlar sıkıştırılarak ufak çaplı faylar, kınklı, çatlaklı ve kıvrımlı bir yapı kazanmıştır. Muşa-Faşam bindirmesiyle Paleozoyik- Mesozoyik yaşlı birimler Orta Eosen ve Pliyo-Pleyistosen yaşlı birimleri yan yana getirmiştir. Eştehard bindirmesiyle Muşa-Faşam bindirmesi arasında kalan saha bir depresyon havzası olup daha çok Pliyo-Pleyistosen ve kuvaterner yaşlı birimlerden oluşmaktadır. Muşa-Faşam bindirmesinin kuzeyinde Mesozoyik birimlerden oluşmaktadır. Güneyinde ise Eosen Karaj Formasyonu ve Pliyo-Pleyistosen (A serisi) yaşlı birimler yer almaktadır. A serisinin malzemesi kuzeyde yer alan birimlerin kırıntılarından oluşmuş ve Pasadeniyen orojenez fazında 5-10° lik güneye doğru eğim kazanmıştır. Bu seri sert, çimentom çakıl, kum, kilden ibarettir. Alüvyon ise kuzey bölümünde iri malzemeden güneye doğru geldikçe ince malzemeden oluşmuştur. Kuzey kesiminde kuzeydeki birimlerin kırıntılarından oluşmuş, güneyde ise miyosen yaşlı birimlerin parçalarından oluştuğu görülmektedir. Alüvyonu oluşturan malzeme çimentosuz çakıl, kum, kilden oluşmaktadır. Bu durumda inceleme alanında açılan kuyuların bir çoğu temele ulaşmamakla birlikte, ulaşanlar da Orta-Üst Miyosen yaşlı birime gelerek geçirimsiz sının oluşturmaktadır. A serisi sert çimentolu olduğundan az geçirimli birim ve kuvaterner birimler ise geçirimli ve akiferi meydana getirmektedir. Kuvaterner serileri yeraltı suyu bakımından en önemli birimlerdir. Akifer parametreleri `slug test` pompaj ve yükselim yöntemleriyle belirlenmiştir. Hidrolik iletkenlik değerleri I.llxl0`2-6.3xl0`5 m2/s ve depolama katsayısı ise l.SxlO^-S^xlO` ve Permeametrelerle Permeabilite 1.2x10` -6.7x10 m/s arasında hesaplanmıştır. Elek analizleri, akiferi oluşturan sedimanlarm düşey ve yataydoğrultuda tam düzenli olmadığını gösterirler. Akifer sularının genel akım yönü GB- B'ya doğrudur. Yeraltı su seviye değişiminin esas nedeni yağış ve akarsulardır. Buharlaşma-terleme yağışın % 95.5 'i dir. Çalışma süresinde kehrizlerden boşalan su miktarı 18.278x10 m ve boşalma 2 a i katsayıları 1.02x10` -8.75x10` gün` arasında değişmektedir. Buna göre boşalım hacimleri 0.1 2-2.77x1 03 m3 tür. İnceleme alam ve dolayının kurak iklime sahip olduğundan mevcut suların en iyi şekilde kullanılması amacıyla yeraltı barajı ve yapay beslenme yöntemleri önerilerek suların (akarsu,kehriz) boşa akmasının engellenmiş olur. Ayrıca akiferde su seviyesinin yükselmesi sağlanmış olur. Kuyu ve kehrizlerden alınan su numuneleri karışık kökenli olup ve çoğunun içmeye uygun olduğu saptanmıştır. Ayrıca bu sular endüstride ve zirai sulamaya elverişlidir 705 km2 lik alana yayılan serbest akifere giren ve çıkan bütün sular hesaplanarak `yeraltı suyu bilançosu` hazırlanmıştır. Buna göre Ekim 1993- Eylül 1994 arasında akifere giren toplam su miktarı 587.43x10 m ve çıkan su miktarı ise 834.4x1 06 m3 'tür. Anahtar Kelimeler : Alborz, Hidrodinamik, Hidrolik iletkenlik, Depolama katsayısı, Buharlaşma-Terleme, Kehriz, Boşalım katsayısı, Yeraltı Barajı, Bent, Galeri, Yapay Beslenme, Çökel Havuzu, Beslenme Havuzu, Beslenme Kuyusu, Yeraltı suyu Bilançosu.The study area is located on the southern wing of the Alborz mountains of Central Iran region. It covers Kordan Plain and surounding area which belong to Tehran city. Geological and hydrogeological maps of V50.OOO scale of 1027 km area are prepared in order to determine the hydrogeological properties of rocks that outcrop in the study area. Study area is situated between Eştehard overthrust in the south and Bagestan, Muşa-Faşam (Abyek) overthrust in the north with Talegan overthrust located outside of the study area. Especially, Paleozoic and Mesozoic units between Talegan and Muşa-Faşam overthrust were compressed and as a result, small-scale faults, fractures as well as folds were formed. Due to Muşa-Faşam overthrusting, Paleozoic-Mesozoic units came into contact with Plio-Pleistocene units. Area located betmeen Eştehard and Muşa-Faşam overthrust is a depressional basin which is filled with Plio-Pleistocene and Quaternary units Paleozoic-Mesozoic units are located to the north of Muşa-Faşam overthrust. To the south Eocene Karaj Formation and Plio-Pleistocene (A Series) units are located. In the study area, A Series make up the old aluvium and B, C, D series make up the new alluvium. The material of A Series is composed of elastics of the northern mits and gained a dip. Value of 5-10° to south after the Pasadenian Orogeny. This series is composed of hard, cemented pebble, sand and clay. The alluvium in the north consists of larger material and passing to fine material toward south. In the north it is made up of elastics of northern units, in the souti elastics of Miocene units are observed. The new alluvium consists of uncemented pebble, sand and clay. In most of the wells drilled in the study area did not penetrate the basement. In some wellsMiocene unit comprises the impermeable boundary. A Series that are composed of hard, cemented litholögy are less permeable, however, Quaternery units are permeable and make up the aquifer. Quaternary series are the most importent with respect to groundwater. Aquifer parameters are determined using slug test, pumping and ascending methods. Hydraulic conductivity values are in the range of 1.11x10` and 6.32xl0`5 m/sn; storage coefficient ranges from 1.3x1ü`1 to 5.25x1 0`5 ; Permeability meoswed by permeameter is between 1.2xl0`3 and 6.7x1ü`6 m/s. Result of the granulometry show that sediments making up the aquifer are not homogeneous in lateral and vertical direction. The general flow direction of the aquifer water is SW-W. Changes in ground-water level are due to rainfall and rivers. Evapo-transpiration 95.5% of the rainfall. The amount of water earning from kehriz during the study period is 18.278x10 m3 and ejection coefficients range from 1.02xl0`2 to 8.75x1 0`3 day`1. According to these values, ejection volumes are 0.12xl03 and 2.77x10 m3. Since the stury area and the surroundings have semiarid climate, in order to best utilize the existing waters underground dam and artifical recharge methods are suggested; so that, wasting of water is prevented. In addition, increase in the water level of aquifer is realized. Water samples from wells and kehriz are of mixed origin and suitable for drinking. In addition, these waters can be used in industry and agriculture. Groundwater table is prepared after the calculation of outputting and inputting waters into the unconfined aquifer which covers an area of 705 km2. During the period of October 1993-September 1994, total amount of input water is 587.43xl06 m3 and total output water is 834.4x1 06 m3. KeyWords: Alborz, Hydrodynamics, Hydaulic Conductivity, Storage Coefficient, Evapo-Transpiration-Perspiration, Kehriz, Ejection coefficient, Underground dam, Canal, Tunnel, Artificial Recharging, Sediment Pool, Cherging Pool, Cherging well, Groundwater Budget.
Collections