Şehrin kalbi: Baş çarşı
başka yerlerde Türkiye’deki yaşam kodlarına hem yakın hem de kendine özgü atmosferle karşılaşmayı sevenler için harika bir yer, Baş çarşı ya da yerel adıyla baščaršija. Hem bizden hem de kendine has bir havası var buranın. 15. yüzyıldan günümüze uzanan bu Osmanlı çarşısı, şehrin hâlâ en canlı noktalarından biri.
Saraybosna gözlerin çevrildiği eser: Gazi Hüsrev bey camii
Gözlerin çevrildiği eser: gazi Hüsrev bey camii
Saraybosna’nın en önemli yapılarından biri olan bu camide mimar Sinan imzası var. “bey camii” olarak da bilinen eser, Osmanlı mimarisinin göz alıcı işlerinden. Yapılış tarihi 1531. Bosna savaşı sırasında ciddi hasar görmüş, ama uluslararası destekle bugün orijinal haline uygun biçimde, başarılı bir restorasyondan geçmiş. Ayrıca Osmanlı tarihinin iz bırakan sancakbeylerinden olan ve Saraybosna’nın mimarı olarak da niteleyebileceğimiz gazi Hüsrev adına ayakta duran en önemli tarihi eser.
Saraybosna dönemin eğitim merkezi: kurşunlu medresesi
Dönemin eğitim merkezi: kurşunlu medresesi
hemen baş Çarşı’nın yanında, küçük ama dikkat çekici mimarisiyle ziyaretçilerin karşısına çıkan kurşunlu medresesi, kentin önemli figürlerinden gazi Hüsrev Bey’in annesi Selçuk Sultan’a adanmış. Yapı, ismini meşhur kurşun kubbelerinden alıyor. Medrese, derslikleri ve bilimsel bakış açısıyla zamanında Avrupa üniversiteleri arasında örnek kurumlardan biriymiş. 1537 tarihli yapı, pek çok önemli kişinin yetiştiği, zamanın ünlü eğitim kurumlarından.
Saraybosna ay saati mi dediniz?
Ay saati mi dediniz?
Osmanlı yapısı olan saat kulesi de şehrin sembollerinden. Baş Çarşı’da yer alan kule, gazi Hüsrev bey vakfı tarafından 17. yy’de yaptırılmış. Farklı noktalardan görülen kuleyi, çarşıda kaybolmamak için işaret noktanız yapabilirsiniz. Bu saat Kulesi’nin sizi şaşırtmasına ise asla izin vermeyin; keza kendisi ay saatini temel alarak yapılmış.
Saraybosna kilise gezileri
Kilise gezileri
Saraybosna’ya gelip kentin kültürel çeşitliliğini dini yapılar üzerinden izlememek olmaz. Önemli Hristiyan yapılarından biri, Katolik katedrali. Arnavut kaldırımı sokaklar, minik oryantalist dükkânlarla bezeli eski şehir bölgesindeki caka sav. Ant yani St. Alton kilisesi, harika pencere detaylarıyla göz okşayan modern bir kilise. Bir diğer önemli eser de şehrin Ortodoks kilisesi. Eski Ortodoks kilisesi olarak da bilinen stara pravoslavna crkva, yine şehrin eski merkezinin içinde; diğer dini yapılarla çarşının ortasında bulunuyor.
Saraybosna eski şehrin Musevi sinagogu
Eski şehrin Musevi sinagogu
burada sadece Müslümanlar, Katolikler ve Ortodokslar değil, Museviler de yüzlerce yıl bir arada yaşayan güçlü unsurlardan biri olmuş. Kent mimarisinin bir diğer önemli örneği de haliyle bu eski sinagog ya da bilinen adıyla maskenizi sinagogu. Yine eski şehir merkezinin içinde.
Saraybosna Latin köprüsünde tarihin ayak izleri
Latin köprüsünde tarihin ayak izleri
bazı mekânlar, ev sahibi oldukları olaylarla ismini tarihe kazır. İşte bu küçük, naif ve hoş köprünün de önemi, Avusturya Macaristan imparatorluğu arşidükü Franz Ferdinand’ın 28 Haziran 1914’de burada bir Sırp milliyetçisinin suikastına kurban gitmesi. Köprü, doğal olarak 1. dünya savaşını başlatan bu hadise ile sembolleşmiş. İsmini ise mahallenin etnik özelliğinden alıyor. Sol kıyıdaki Katolik yerleşkesi nedeniyle Osmanlı döneminde “Frenk lük” ya da “Latinlik” olarak bilinen bölge, Saraybosna’ya yerleşen dubrovnikli Katolik ustaların yaşadığı yer olması nedeniyle böyle bir isim almış.
Saraybosna vrelo Bosna’da doğa
Vrelo Bosna’da doğa
Saraybosna’nın ana su kaynağı olan ve iman Dağı’nın eteklerinde, şehrin güneybatısında kalan vereli Bosna, bölge florasını keşfetmek için harika bir seçim. Ülkenin en güzel doğal noktalarından birinin, şehre epey yakın olması büyük avantaj. Yürürken yorulanlar için at arabası da mevcut.
Saraybosna savaş tünelinde tarih
Savaş tünelinde tarih
savaş zamanı iki buçuk yıl boyunca şehrin tüm ihtiyaçlarının karşılandığı ve şehre giriş çıkışların yapıldığı tünel ve adını bu deneyimden alan Sarayevo tünel muşum, yani Saraybosna tünel müzesi, dönemin çarpıcı anekdotlarıyla en dikkat çekici keşiflerden birine everiliyor. Şehir merkezine sadece 10 km uzaklıkta; haftanın her günü açık.
Saraybosna olmazsa olmaz: Mostar köprüsü
Olmazsa olmaz: Mostar köprüsü
şehrin dışına taşmaktan çekinmeyen gezginler için Mostar olmazsa olmaz. Köprü, Bosna Hersek’in şirin mi şirin Mostar kentiyle aynı isme sahip. neretva nehri üzerindeki köprüyü, 16. yüzyılda Osmanlı mimari mimar hayruddin yapmış. stari most, yani eski köprü diye de bilinen yapı, hem bu tatlı balkan kentini keşfetmek için fırsat yaratıyor hem de özgün mimarisi ve konumuyla büyülüyor. Öyle ki şehre iş amacıyla uzun soluklu giden yazar güzdü vasıf, köprünün çekim alanından çıkamayarak “Mostar / bir köprü bekçisinin günlüğü” isimli bir sergi bile açmış ve nasıl her gün köprünün kendisini adeta çağırdığını anlatmıştı.