Bu rapor “A2 – Egzersiz Akademisi” adı altında gerçekleştirdiğimiz ana faaliyetimizin çıktısı olarak oluşturulmuştur.
“Erasmus+ Programı kapsamında Avrupa Komisyonu tarafından desteklenmektedir. Ancak burada yer alan görüşlerden Avrupa Komisyonu ve Türkiye Ulusal Ajansı sorumlu tutulamaz.”
Bilindiği üzere beslenme; anne karnında başlayarak yaşamın sonlandığı ana kadar devam eden yaşamın vazgeçilmez bir ihtiyacıdır. Ancak, besinlerle alınan enerjinin (kalori) harcanan enerjiden fazla olması sonucu ortaya çıkan obezite, dünyada olduğu gibi son yıllarda Avrupa’da da yaşam kalitesini ve süresini olumsuz yönde etkileyen biyo-psikososyal bir hastalık haline gelmiştir. 21. yüzyılın küresel boyuttaki en önemli halk sağlığı sorunu olarak kabul edilen obezitenin, modern yaşamın getirdiği beslenme alışkanlıkları ve hareketsiz bir yaşam tarzı ile önümüzdeki yıllarda, daha da artan bir sıklıkla devam edeceğini göstermektedir. Obezitenin temel boyutlarının bilinmesi ve buna mükabil karşı önlemlerin alınmasıyla, katılımcı 37 gencin biyo-psikososyal yönden sağlıklı olmaları sağlanmıştır. Ayrıca, teknolojinin getirdiği kolaylıkların doğru kullanımıyla hareketli ve sağlıklı bir yaşam tarzına teşvik katılımcılarımızda artmıştır. Katılımcılar günlük kalori alımları ile ilgili bilgilendirilerek kendilerine özel beslenme programları hazırlayabileceği siteler üzerinden eğitimler verilmiştir (https://www.choosemyplate.gov/).
Fiziksel aktivite; günlük yaşam içinde kas ve eklemleri kullanarak enerji tüketimi ile gerçekleşen, kalp ve solunum hızını artıran ve farklı şiddetlerde yorgunlukla sonuçlanan aktiviteler olarak tanımlanmaktadır (Bulut 2013). Yürüme, koşma, sıçrama, yüzme, bisiklete binme, kol-bacak hareketleri ve baş-boyun hareketleri gibi temel vücut hareketlerinin tümünü ya da bir kısmını içeren çeşitli spor dalları, dans, egzersiz, oyun ve gün içindeki aktiviteler fiziksel aktivite olarak kabul edilmektedir (Baltacı ,Irmak, Kesici, Çelikhan, Çakır). Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) 2005 yılında tüm toplumlarda bulaşıcı olmayan hastalıklarda büyük bir artış olduğunu açıklamıştır. Bunun nedeninin de yaşam standardındaki artma sonucunda, fiziksel aktivitede azalma, beslenme alışkanlıklarındaki değişme ve sigara kullanımındaki artış olduğunu bildirmiştir. DSÖ’nün tahminine göre, her yıl 2 milyondan fazla kişi fiziksel aktivite yapmadıkları için ölmektedir.
Gençlerde de fiziksel aktivite düzeyi son yıllarda giderek azalmaktadır. Fiziksel aktivitenin azalması, başta obezite olmak üzere pek çok kronik hastalığın erken yaşlarda görülmesine neden olmaktadır. Yaşam boyu fiziksel aktiviteye yeterli katılım ve normal kilonun korunması, obezite, kardiyovasküler hastalıklar, hipertansiyon, Tip II diyabet, akciğer ve kolon kanseri gibi birçok kronik hastalıktan korunmada oldukça etkilidir. Aynı zamanda kendine güvenin, benlik saygısının ve akademik başarının artması ve depresyon belirtilerin azalması gibi önemli psikososyal yararları vardır (Meydanlıoğlu,2015). Günümüzde çocukların ve gençlerin içinde bulundukları hareketsiz yaşam tarzı fiziksel gelişimi olumsuz yönde etkilemektedir. Özellikle çocukların bilgisayar ve televizyon başında fazla vakit harcamaları başta obezite olmak üzere bazı gelişim bozukluklarına neden olmaktadır (Taşkınöz, 2011).
Fiziksel aktivitenin düzenli yapılmasının, bireysel olarak sağlığa olumlu etkisi olduğu gibi toplumun genel sağlık düzeyi üzerine de olumlu etkileri olmaktadır. Koruyucu ve önleyici sağlık hizmetlerinin, tedaviye yönelik sağlık hizmetlerinden daha az maliyetli olduğu göz önüne alınırsa, fiziksel aktivite ekonomik olarak fazla maliyet gerektirmeyen ve bunun yanında insan sağlığı üzerine olumlu etkisi oldukça yüksek olan bir birincil korunma yöntemi olarak görülebilir. Bu sebeple bireylerin düzenli fiziksel aktivite yapmaları, toplumun genel sağlık düzeyi üzerinde etkiler göstermektedir (Bulut,2013).
Projemizde yapmış olduğumuz yoga faaliyeti, doğa yürüyüşü ve çeşitli fitness etkinlikleri ile gençlerin fiziksel aktivite hakkında farkındalıkları artırılmış ve düzenli spor yapmanın sağlığa olan etkilerini kavramışlardır. Katılımcılar ile çeşitli yoga siteleri paylaşılarak düzenli olarak fiziksel aktiviteye katılmaları teşvik edilmiştir (yoga with Kassandra). Yapılmış olan yoga etkinlikleri ile katılımcılarda stres azaltmak için kullanabilecekleri bir yöntem hakkında bilgi sahibi olmuşlardır.
Kaynakça
Baltacı, G. I. (2008). Fiziksel aktivite bilgi serisi. 1 inci Baskı. Ankara: : Sağlık Bakanlığı Yayını.
BULUT, S. (2013). Sağlıkta sosyal bir belirleyici; fiziksel aktivite. Türk Hijyen ve Deneysel Biyoloji Dergisi, 205-214.
DSÖ. (2005). Dünya sağlık gününün amacı. Erişim: http://www.un.org.tr/who. adresinden alındı
TAŞKINÖZ, C., & SAYGIN, Ö. (2014). ’9-11 Yaş İlköğretim Öğrencilerinin Fiziksel Aktivite Düzeyinin Yaşa ve Cinsiyete Göre Araştırılması. Muğla: yüksek lisans tezi.