Teknoloji çağının en büyük nimetlerinden biri olan internet, son zamanlarda çocuklara yönelik kötü alışkanlıklar aşılayabilen ya da onlara yöneltilmiş dijital silahlardan oluşan bir alan oldu. Peki çocuklarımız için interneti nasıl daha güvenli hale getirebiliriz?
Daha güvenli internet, nasıl?
Öncelikle ebeveynler ya da taze ebeveynler olarak öğrenmemiz gereken bazı kurallar var. Misal 3-6-9-12 kuralı. Şöyle ki;
- 3 yaşından önce ekrandan,
- 6 yaşından önce konsol, bilgisayar oyunu gibi oyunlardan,
- 9 yaşından önce yalnız başına internet ağından,
- 12 yaşından önce sosyal medyadan,
çocuklarımızı uzak tutmamız gerekiyor. Bu kural aslında en temel ve baz alacağımız kural.
Kurallara göre ilerlersek, internette online oyunlar oynarken veya sosyal medya kullanırken çocuğunuzu yalnız bırakmamaya özen gösterin. Kişisel bilgilerini paylaşmaması gerektiğini (okulu, adresi, telefon numarası gibi) öğretin. Kullandığı sosyal medya araçlarını en azından bir süre sizin de ulaşabileceğiniz şekilde kullanmasına izin verin. Sizin telefonunuzda aynı sosyal medya hesabı açık olabilir ya da sizinle şifrelerini paylaşabilir.
Video içerikleri çok önemli
Video içerikleri çok önemli. Özellikle, sizin kontrolünüzde olmayan ya da sizin daha önce ziyaret edip bilgi edinmediğiniz sitelerden videolar izlemesine izin vermeyin.
Youtube Kids uygulaması YouTube içindeki negatif içerikleri çocuğunuzdan uzak tutmak için bir yöntem olabilir. Bu arada neden uzak tutmak istediğinizi de anlatın. “Senin şiddeti izleyen, nefret söylemlerine maruz kalan veya yaşına uygun olmayan içerikleri gören bir çocuk olmanı istemiyorum” gibi.
Çocuğunuzu asla hayattan izole büyütemezsiniz. Maalesef ki dünyamız bir şekilde bu hale geldi ama onları korumak elimizde.
Sosyal Ağlar negatif söylemlerle dolu
Ayrıca Instagram, Twitter, YouTube, Facebook ve bir çok paylaşım ağı şiddet, pedofili, ırkçılık içeren videolar gibi negatif gönderiler ile dolu.
Nefret söylemlerine karşı bilinçlendirin. Unutmayın masum nefret diye bir şey yoktur. Siz sadece nefret ediyor olabilirsiniz. Ama bir yerde başka biri toplumun nefretinden güç alarak şiddet göstermeye başlayacaktır.
Bütün bilim insanları, bütün öğretmen, doktor ya da politikacılar, bütün diğer insanlar gibi hırsızlar, katiller, tecavüzcüler de bir zamanlar birilerinin çocuklarıydı. Çocuğunuzun geleceği sizin ellerinizde. Siz ona nasıl davranır, nelerden korursanız, ilerde çocuğunuz belki de toplumu sizin öğretileriniz ile şekillendirecektir.
Hiç birimiz yakıştırmıyoruz çocuklarımıza kötü şeyleri. Mesela 8 aylık bebeğimin üstündeki kirli kıyafete bile dayanamıyorum ben. O benim çocuğum ve ben annesi olarak temiz giyinmesini, elimden gelenin en iyisini vermeyi istiyorum ona. Aylarca bekledik yolunu, doktor doktor gezdik hastaneler araştırdık beşik için mağazalar dolaştık. Maddenin en iyisini vermeye çalıştığım çocuğuma, gelecekte oluşturacağı karakterininde en iyisini vermeliyim.
Dikkat etmemiz gerekenler
İzlediklerimiz, dinlediklerimiz, okuduklarımız ve en önemlisi yaşadıklarımız karakterimizi şekillendirir. Sosyal medyanın zorbalığından korurken aslında bir zorba yetiştirmemek için en doğrusunu yaptığınızı düşünmelisiniz.
Çocuklar yetişkinler gibi düşünerek konuşmaz, söylediğinin alt metnini incelemez. Bunu ona siz öğretmelisiniz. Aslında bütün savaşların bazen sadece kelimeler yüzünden çıktığını öğretmekten kaçınmayın. Zaman, 90 larda büyüyen neslin zamanı değil. Bizler çok az şeye erişebiliyorduk. Bilgilere ulaşmak için kütüphanede kitap arıyorduk. Artık her türlü pozitif ve negatif bilgiye ulaşmak sadece birkaç tık. İzole etmeden doğruyu yanlışı göstererek hareket edin.
Renkli dünyanın içinde kendisini koyu gri bir hayatı yaşıyormuş gibi hissetmesine neden olacak içeriklerden uzak tutmaya çalışın. Hayal kurmak farklıdır, gerçeklik algısından uzak yaşamak farklıdır. Aslında en kısa yol bence kitaplar ve sizin arkadaşlığınız. Örnek olacak kitaplar okumasını sağlamaya çalışın. Ve ebeveynlik ile arkadaşlığı bir arada götürmeyi deneyin. Size açılabilen, konuşabilen, korkmayıp fikirlerinize saygı duyan bir ergen yetiştirmek sizin elinizde.
Mavi Balina ve Momo
Son zamanlarda internet üzerinde, özellikle çocukları hedef alan ilginç oyunlardan ikisi. Bu içerikleri internet araması yaparak bulamıyorsunuz. WhatsApp veya arkadaş grupları arasında yayılan bu tür oyunlardan çocuğunuzu korumak için her zamanki rutinlerinin dışına çıktığı zamanları kontrol edin.
Küçük yaştan itibaren çocuğunuza bu tarz şeylerin kötü olduğunu, aslında oyun olmadığını anlatın. Bu içerikleri ve direktifleri oluşturan kişiler yakalanana kadar ebeveynler olarak sorumluluğumuz çocuklarımızı korumak.
Güvenli internet için önerilerimiz
Eğer çocuğunuz sizin telefonunuzu kullanarak internete erişiyorsa App Lock gibi uygulamaları iOS ve Google Play üzerinde bulabilirsiniz. Bu uygulamalar istediğiniz uygulamaları bir koruma alanına alarak desen veya şifre ile uygulamanın açılmasını isteyecektir.
Eğer çocuğunuz bilgisayarınızı kullanarak erişiyorsa ya da kendi tableti, bilgisayarı varsa, yeni nesil internet modemlerinde bulunan ebeveyn kontrolü uygulamalarını kullanabilirsiniz. Modeminizin modeline göre kullanım talimatları bulunabilir. Ebeveyn kontrolü ile belirli bilgisayarlara ya da belirli saatlerde internet sitelerine erişim kapatılabiliyor.
Ama hem interneti hem de çocuğunuzun geleceğini bir nebze olsun güvenli hale getirmek için, konuşun. Size her derdini, her olayı, sevinçlerini, duygularını ve diğer tüm yaşadıklarını anlatabilmesi için güvenli liman olduğunuzu ona anlatın. Onu dinlemeniz bile bu güveni yeteri kadar sağlayacaktır.