Grip mevsimi başladı. Şu anda bir yakınmamız olmasa bile çevremizde hasta olanlar var. Bazıları ilaç kullanıyor, bazıları kullanmadan atlatmaya çalışıyor. Çoğu kez 1-2 gün sürerse tedirgin olmuyoruz. Uzamaya başlayınca ilaç, doktor arayışına giriyoruz. Elimizin altında bir ilaç varsa rahatlamak için onu alanlarımız var. Peki grip ilaçları deyince akla ne geliyor. Doktora bile sormadan aldığımız ilaçlar etkili mi, zararsız mı. Daha önce faydalı olan ilaç bu sefer işe yarayacak mı. Gelin ilaçları beraber tanıyalım.
1.Burun açıcılar: Damla, sprey veya hap şeklinde olabilir. Geniz akıntısını da azaltabilirler. Kan basıncını yükseltebilirler. Bazıları reçeteye tabidir. Burun damlalarını uzun süre kullanmak sakıncalı olabilir.
2.Allerji ilaçları: Burun akıntısını azaltırlar. Bazıları uyku getirebilir, araba kullananlar dikkat etmeli.
3.Öksürük şurupları/hapları: Öksürüğü azaltırlar. Bazıları reçeteye tabidir.
4.Balgam söktürücüler: Koyu balgamı yumuşatır, su iyi bir balgam söktürücüdür. Öksürüğü artırabilirler. Balgam koyu sarı veya yeşilse doktora gitmekte yarar vardır.
5.Ağrı kesiciler: Ateş de düşürebilirler. Bazıları tansiyonu yükseltebilir. Çok ağrı kesici gerekiyorsa doktora gitmekte yarar vardır. Tek başlarına olabilecekleri gibi diğer grip ilaçları ile birleştirilmiş şekilde olabilirler yani grip ilacı diye satılan ilaçların içinde aslında birden çok ilaç vardır.
6.Göz damlaları: Kırmızı, sulu gözlerde işe yarayabilir.
7.Tuzlu su: İyi bir burun açıcıdır, tansiyonu yükseltmez.
8.Antibiyotik: Mutlaka doktor kontrolünde olmalıdır. Gereksiz antibiyotik kullanımı dirençli bir mikropla hasta olmanıza neden olabilir. Sadece bakteri türü mikroplara etkilidir.
9.Virüslere karşı ilaçlar: Griplerin çoğunun nedeni virüslerdir. Virüslere etkili ilaç sayısı sınırlıdır. Sadece hastalığın erken döneminde etkili olabilir. Çoğu kez yaşlılarda veya bağışık sistemi düşük hastalarda kullanmak gerekir çünkü vücudunuz virüsü yenecektir. Bu ilaçlara bağlı yan etkiler az değildir. Antibiyotikler etki etmez.
10.Vitaminler: Ne kadar etkili olduklarına dair yeteri kadar kanıt yoktur, ben hastalarıma sadece doğal C vitamini öneriyorum.
11.Takviyeler: Bağışıklık sistemini güçlendirme düşüncesi ile alınırlar. Bağışıklık sistemi bir dengedir, bu dengeyi bozmanın/etkilemenin faydası olabileceği gibi zararı da olabilir. Griple ilgisi yok ama glüten hassasiyeti veya allerjik saman nezlesi çoğu kez bağışıklık sisteminin fazla çalışmasına bağlıdır. Ben hastalarıma önermiyorum.
12.Aşı: Hastalık esnasında işe yaramaz. Düzelince yaptırabilirsiniz. Grip aşısı %100 önlemez. Sadece daha hafif geçirmenizi sağlar. Bakterilere bir etkisi yoktur. Ben her yıl sonbaharda aşı olurum, çocuklarıma da yaptırırım. Aşılama hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın.
13.Zatürre aşısı: Grip aşısından farklıdır. Pnömokok isimli bakteriye karşı etkilidir. 65 yaş üzeri, kalp, şeker, akciğer, böbrek hastalarına önerilir. Aşılama hakkında daha fazla bilgi almak için tıklayın.
14.Serum: Yukarıda bahsedilen ilaçların bazıları damardan verilir. Hastanın kendini daha iyi hissetmesine yardımcı olabilir.
Ne zaman doktora gideyim:
1.Uzun sürerse
2.Ateş çok olursa
3.Öksürükle beraber sarı-yeşil balgam
4.Şiddetli ense ağrısı varsa
5.Boğaz ağrısı çoksa, yutmanızda problem olursa
6.Etrafınızda beta salgını varsa
7.Yaşınız ileri ise
8.Akciğer, kalp, böbrek probleminiz varsa
9.Kusma olursa
10.Gebe iseniz
Doktor ne yapar:
1.Size uygun olan grip ilaçlarını seçer
2.Zatürre, menenjit gibi hayati riski olan hastalıkları ayırt eder
3.Reçeteye tabi ilaçları yazar
4.Gerekirse antibiyotik verir
5.Sizi takip eder
Her grip aynı değildir, grip olduğunuz zaman mikrop ile vücut arasında bir savaş başlar. Eninde sonunda vücut kazanır ama bu savaş kanlı olabilir. Önemli olan bu süreci en az hasarla (gerek sağlık gerekse de sosyal yönden işleri aksatmadan) atlatabilmektir. Hastalık süresince inişler çıkışlar olabilir, morali bozmamak gerekir. Virüsle başlayan infeksiyonun üzerine bakteri ile oluşan yeni bir hastalık eklenebilir. Yakınınız ayaktan geçirirken sizin hastaneye yatmanız gerekebilir. Bilinçli ilaç kullanımı bu süreci konforlu geçirmenize yardımcı olur.
El sıkışmamak ve maske takmak hastalığın yayılmasını önleyebilir. Hastanede kimse ile el sıkışmamakta yarar vardır.
İyi istirahatler.
Prof. Dr. Tekin Akpolat