11/02/2020
Günlük
hayatımızda kullandığımız, yeri gelince örnek verdiğimiz özlü sözler vardır.
Her milletin kendi doğal yaşamından, tecrübe ve deneyiminden meydana gelen ve
gelecek kuşaklara aktarılan kalıplaşmış sözlerdir bunlar.
Bu
tür sözlere “Atasözü” diyoruz.
Atasözleri,
damıtılmış, imbik imbik süzülmüş ve yüzyılların birikimiyle en yalın ifadeye
indirgenmiş sözlerdir. Ve Türkçemiz, atasözleri bakımından zengin bir dildir.
Ancak,
dilimize yerleşen ve Millet olarak genelde olumlu bulmadığımız bazı atasözleri
de vardır ki, toplum bu sözlere istinaden yanlış yargılara sürüklenmektedir.
Bazı örnekler vermemiz gerekirse; Mesela,
“Her koyun, kendi bacağından asılır.” Bu söz toplumsal dayanışma yerine
bireyselliği teşvik eder. “Deveyi gördün mü? İzini bile görmedim.” Bu anlayış,
suçluyu ve suçluları korumak adına insani değerlerden uzaklaşma, gerçeğin
üzerini örtme veya gerçeğe tanıklık etmeyerek hakikatin ortaya çıkmasını
engellemektir. Örnekleri çoğaltabiliriz.
“Bana
değmeyen yılan bin yaşasın” sözü de, bu tür asla tasvip etmeyeceğimiz, sadece
kendini düşünen insan tipine bir örnektir ama sonuçları itibariyle sözü
söyleyenin de bir gün kendi hayatına etkisinin olacağı bir sözdür.
Buradan
sözü, herkese lazım olan adalet kavramına getirmek istiyorum. Farkında mısınız?
Son yıllarda “Adalet” kavramını çok konuşuyoruz. Bu bağlamda bir anekdotu paylaşmak istiyorum.
Şöyle ki:
“Hukuk
fakültesinde bir öğretim görevlisi derse girer ve bir öğrenciye adını sorar.
Öğrenci “Ali” diye cevap verir.
Öğretmen
bir anda “Defol bu sınıftan bir daha asla dersime gelme” der. Bütün öğrenciler
şaşkınlık içindedir neye uğradığını şaşıran Ali de sınıfı terk eder.
Herkes
ne olduğunu anlamak için beklemektedir. Hiç kimseden ses çıkmaz… Hoca, bütün
öğrencileri şöyle biraz süzdükten sonra, tabi bu arada herkes göz temasından
kaçınmaktadır. “Kanunlar ne için vardır?” diye sorar ve ders başlar…
Bir çok cevap
gelmiş, bir öğrenci düzeni korumak, diğeri toplumda yaşayan bireylerin hak ve
hürriyetini sağlamak için, öbürü yaşam haklarını idame ettirmek, bir başkası
devlete güveni, o devletin saygın bir vatandaşı olduğunu göstermek için, bir
diğeri her yerde hakkını yasalar çerçevesinde arayacağını bilmek ve devletin
vatandaşına haklarını nasıl arayacağını göstermek için…
Hoca,
“Başka?” diye tekrar sorunca bir öğrenci de “ADALET” için diye cevap verir. Bu
cevabı verene hoca parmağı ile işaret ederek işte aradığım cevap bu dercesine
“Peki az önce arkadaşınıza adaletsiz davrandım mı?” diye sorar.
Herkeste
aynı cevap: “Evet hocam”.
Öğretim
görevlisi sınıf kapısını açarak dışarıdaki öğrencisini içeri alır ve teşekkür
edip yerine geçebileceğini söyler, herkes bunun bir senaryo, oyun olduğunu
anlar.
Fakat hoca son sözlerini
söylememiştir henüz; Peki buna hepiniz şahit oldunuz, neden tepki
göstermediniz? Arkadaşınızın hakkını savunmadınız!? Herkes suskundur.
Hoca, “Bakın sevgili
arkadaşlar, bu olaydan hepinizin çıkarması gereken bir öğüt var, bunu size 100
saat sınıfta ders versem anlatamazdım” der ve son sözlerini söyleyip dersi bitirir.
Asla bana dokunmayan yılan bin yaşasın zihniyetinde olmayın, o yılan bir gün
mutlaka sizi de sokacaktır.
Adaletsizliğe
şahit olup göz yuman insanlar haysiyet ve onurlarını kaybetmeye mahkumdur.
Bir
şahsa karşı yapılan haksızlık, herkese karşı yapılmış bir tehdit demektir.”
Şimdi….
Ülkemizin
deprem fay hattı üzerinde bulunduğu bilimsel bir gerçek iken ve son olarak
Elazığ depreminde evleri yıkılan, evleri ağır hasar gören yurttaşlarımız
çadırlarda dondurucu soğukta yaşama mücadelesi verirken, sana-bana ne faydası
olacağı bilinmeyen bir “Kanal İstanbul” tartışmasında vicdanının kararını
sorguluyor musun, adil olduğunu düşünüyor musun?
Şehrinde,
mahalle veya köyündeki esnaf, sanatkar veya çiftçi, kendisine tahakkuk
ettirilen vergiyi ödeme sıkıntısı çekerken Gayrimenkul Yatırım Ortaklığı (GYO)
adı altında iş yapan büyük firmaların kurumsal vergiden muaf tutulmalarını,
vicdanındaki adalet terazisinde tartıyor musun, adil olduğunu düşünüyor musun?
Suriye
topraklarından çok yakıcı şehit haberleri gelirken, bazı varlıklı veya siyasi
ağırlıklı kimselerin askerlik çağına gelmiş çocukları, çürük raporları alarak
ya da bedel ödeyerek vatani görevlerini yerine getirmekten imtina ederken
mesleğiyle ilgili iş bulamayan veya atanamayan gençlerimizin özel harekâtçı ve
uzman erbaş olarak oralarda şehit düşmelerinin sebebine kafa yoruyor musun,
adil buluyor musun?
Son
yıllarda EYT kavramıyla tartışmaların yaşandığını ama öte yandan iki yıl
milletvekilliği yapan ve 18 yaşında milletvekili seçilme hakkı verilen bir
gencin, ömür boyu 657 Sayılı Yasaya göre 1. Dereceden emeklilik hakkı kazanması
haksızlığı karşısında (üstelik askerlik bile yapmadan) senin bu konuda
demokratik hakkının olup olmadığını düşünüyor musun, bu durumu adil buluyor
musun?
Bütün
bunlara benzer toplumca yaşadığımız birçok uygulamayı, birçok sorunu
vicdanımızın adalet terazisinde tartıp ona göre bir değerlendirme yapmıyorsak
bize demokrasi gerekmez. Büyüklerimiz iyi bilir diyerek vicdanımızı
rahatlatabiliriz.