HURMA
Ramazan deyince davulcu nasıl aklımıza gelmesin… Ramazan deyince pide nasıl aklımıza gelmesin… Ramazan deyince teravih namazı, sahuru, iftarı, güllacı nasıl aklımıza gelmesin… Ramazan deyince peki ya hurma nasıl aklımıza gelmesin. Ramazan ayının gelmesi hepimize bir heyecan getirir. Özellikle de küçüklere.. Ne de olsa sofra kurulurken hep bir tane alınmak istenen bu meyve artık görücüye çıkacak ve sofralarımızda olacaktır.
Hurma görücüye çıktığı ramazan ayından da anlaşılacağı üzere mübarek bir meyvedir. Nasıl mübarek olmasın ki ! Hem Kuran’ı Kerim’de geçmektedir hem de Peygamber Efendimizin yediği ve bahsettiği bir meyvedir. Ve tabi ki de iftarın başlama düdüğüdür. Biten akşam ezanının devamıdır adeta. Sadece ramazan mıdır hurmanın görücü zamanı.. Hac dönüşlerinde de zemzeme eşlik ederek çıkar meydana ramazanın halefi ya da selefi benim diyerekten.
Bu meyve kendisini öğretir bizlere. Nasıl mı? Arabistan’dan Mekke’den gelir, yani sıcak yerden gelir dediklerinde, evet sıcak yerde yetişir dedirtir. Evet hurma palmiyegiller familyasına ait, sıcağı seven soğuktan hoşlanmayan buna binaen sıcak iklim koşullarında yetişen bir meyvedir. Anavatanı Basra Körfezi civarıdır. Özellikle Arap yarımadası hurma üretiminde öne çıkmakta olup Kuzey Afrika, İran, Irak ve diğer Arap ülkeleri önemli hurma yetiştiricisidirler.
Hurma insanı andırır. Bir insan ömrü kadar yaşar, insan gibi meyve verir ve ölür. Rivayetlere göre Adem Aleyhisselamın yaratıldığı topraktan arta kalandan hurma yaratılmıştır. Yine insanların halası olarak adlandırılır. Efendimiz (sallallahü aleyhi ve sellem) de bir hadis-i şeriflerinde, “Halanız olan nahleye saygı gösteriniz.” demiştir. Dedik ya hurma insana benziyor diye.. Evet hurmanın insan gibi erkek ve dişi türleri vardır ve bunlardan yalnızca dişi olanlar meyve verirler ve bunun içinde önce dişiler erkek polenleri ile döllenirler. Hurma çekirdekten yetişmez. Gövdesinden çıkarılan hurma filizleri (yavruları) annenin yakınına dikilir. Yakınına dikilmelidir çünkü bu meyvenin ağacı hassastır, duygusaldır. Ayrı kalırlarsa ne yavru büyür ne de anne bir daha meyve verir. Devam edelim insandan.. Hurma ağacının meyve verdiği en verimli dönemi tıpkı insanoğlu gibi 15-40 dönemidir. Dişi hurma ağaçları zarif ve narindir, dalları kadınların saçları gibi uzundur. Erkek ağaçlar ise dişilere göre iri yarıdır, dalları erkeklerinki gibi kısa ve diktir. Hurma ağacı gövdesine gelen sert bir darbeyle ölebilir çünkü kalbi tam gövdesindedir. İnsan nasıl güneşsiz ve susuz yaşayamazsa ramazanın baş tacı olan bu meyve de yaşayamaz, ölür.
Hurma ilginç bir ağaçtır. Tepesinde “gummar” denilen etrafı sarımsı liflerle kaplı bir ukdeyi hayatiyesi vardır. Bütün yapraklar sadece bunun etrafında çıkarlar. Yaprakları çok dayanıklıdır. Çürüdüklerinde kesilmezlerse öyle kendileri düşmez. Ki bu yapraklardır ki çölün sıcağında insanlara gölge eder, onlara kaçış sağlar.
Bu meyve oldukça faydalıdır. Oldukça besleyicidir. Enerji verir, kansızlığa iyi gelir. Ve daha bir çok şey… Bünyesindeki potasyum ile özellikle hamile kadınlara çocuğu besleyici ve doğumu kolaylaştırıcıdır. Öyle ki Kuran’ı Kerim’de Hz. Meryem’e hamileyken hurma yemesi gerektiği söylenmiştir.
Hurma ramazanın başı, sonu, ortasıdır. Değişen nesillere inat kalacaktır hep ramazanda baş köşede… Ramazanın tadı, bitmeyen heyecanların kaynağıdır. Ve dedik ya kalacaktır inat diye evet aynen öyle olacaktır.