3 TANIMLAR Biyolojik etkenler: Herhangi bir enfeksiyona, alerjiye veya zehirlenmeye neden olabilen, genetik olarak değiştirilmiş olanlar da dahil mikroorganizmalar, hücre kültürleri ve insan parazitleri, Mikroorganizma: Genetik materyali replikasyon veya aktarma yeteneğinde olan hücresel veya hücresel olmayan mikrobiyolojik varlıklar, Hücre kültürü: Çok hücreli organizmalardan türetilmiş hücrelerin in-vitro olarak geliştirilmesini, ifade eder
4 Enfeksiyon Risk Düzeyine Göre Biyolojik Etkenler 1. İnsanda hastalığa yol açma olasılığı bulunmayan biyolojik etkenler, 2. İnsanda hastalığa neden olabilen, çalışanlara zarar verebilecek, ancak topluma yayılma olasılığı olmayan, genellikle etkili korunma veya tedavi imkanı bulunan biyolojik etkenler, 3. İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski bulunabilen, ancak genellikle etkili korunma veya tedavi imkanı olan biyolojik etkenler, 4. İnsanda ağır hastalıklara neden olan, çalışanlar için ciddi tehlike oluşturan, topluma yayılma riski yüksek olan ancak halen etkili korunma ve tedavi yöntemi bulunmayan biyolojik etkenler,
5 RİSKLERİN BELİRLENMESİ VE DEĞERLENDİRİLMESİ Biyolojik etkenlere maruz kalma riski varsa; işçinin maruziyet türü, düzeyi ve süresi belirlenir, Birden fazla grupta yer alan biyolojik etkenlere maruziyetin söz konusu ise; risk değerlendirmesi, zararlı biyolojik etkenlerin tümünün oluşturduğu tehlike dikkate alınarak yapılır, Risk değerlendirmesi, düzenli aralıklarla, maruziyet koşulları değiştiğinde yada başka herhangi bir değişiklik olduğunda yenilenir,
6 RİSK DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. İnsan sağlığına zararlı olan veya olabilecek biyolojik etkenlerin sınıflandırılması, 2. Yetkili makamların, işçilerin sağlığını korumak için biyolojik etkenlerin denetim altına alınması hakkındaki önerileri, 3. İşçilerin işlerinin sonucu olarak ortaya çıkabilecek hastalıklarla ilgili bilgiler, 4. İşçilerin işlerinin sonucu olarak ortaya çıkabilecek alerjik veya toksik etkiler, 5. Yaptıkları işle doğrudan bağlantılı olarak işçilerin yakalandığı hastalıkla ilgili bilgiler.
7 RİSK DEĞERLENDİRME KRİTERLERİ 1. İnsan sağlığına zararlı olan veya olabilecek biyolojik etkenlerin sınıflandırılması, 2. Yetkili makamların, işçilerin sağlığını korumak için biyolojik etkenlerin denetim altına alınması hakkındaki önerileri, 3. İşçilerin işlerinin sonucu olarak ortaya çıkabilecek hastalıklarla ilgili bilgiler, 4. İşçilerin işlerinin sonucu olarak ortaya çıkabilecek alerjik veya toksik etkiler, 5. Yaptıkları işle doğrudan bağlantılı olarak işçilerin yakalandığı hastalıkla ilgili bilgiler.
8 İKAME ETME YERİNE KOYMA «İşveren, yapılan işin özelliğine göre zararlı biyolojik etkenleri kullanmaktan kaçınacak ve teknik gelişmelere uygun olarak, kullanım şartlarında işçilerin sağlığı için tehlikeli olmayan veya daha az tehlikeli olan biyolojik etkenleri kullanacaktır.»
9 RİSKLERİN AZALTILMASI 1. Yapılan risk değerlendirmesi sonucunda, işçilerin sağlık ve güvenliği için risk olduğu ortaya çıkarsa, işçilerin maruziyeti önlenir, 2. Bunun teknik olarak mümkün olmadığı hallerde, yapılan iş ve risk değerlendirmesi dikkate alınarak, sağlık ve güvenlik yönünden yeterli korumayı sağlayacak şekilde, işçilerin maruziyet düzeyinin en aza indirilmesi için önlemler alınır;
10 RİSKLERİN AZALTILMASI Maruz kalan/kalabilecek işçi sayısı, mümkün olan en az sayıda tutulur, Çalışma prosesleri ve teknik kontrol önlemleri, biyolojik etkenlerin ortama yayılmasını önleyecek/ortamda en az düzeyde bulunmasını sağlayacak şekilde düzenlenir, Öncelikle toplu koruma önlemleri alınır ve/veya maruziyetin başka yollarla önlenemediği durumlarda kişisel korunma yöntemleri uygulanır.
11 RİSKLERİN AZALTILMASI Hijyen önlemleri; biyolojik etkenlerin çalışma yerlerinden kontrol dışı dışarıya taşınması, sızması, önlenmesi ve azaltılmasını sağlamalı, Biyolojik risk işareti ile birlikte ilgili diğer uyarı işaretleri de kullanılır, Biyolojik etkenlerin karıştığı kazaların önlenmesine yönelik plan hazırlanır.
12 RİSKLERİN AZALTILMASI Biyolojik etkenlerin muhafaza edildikleri ortam dışında bulunup bulunmadığının belirlenmesi için ölçümler yapılır, Atıkların, gerektiğinde uygun işlemlerden geçirildikten sonra işçiler tarafından güvenli bir biçimde toplanması, depolanması, işyerinden uzaklaştırılması, güvenli ve özel kapların kullanılması da dahil uygun yöntemlerle yapılır, Biyolojik etkenlerin işyeri içinde güvenli bir şekilde taşınması için gerekli düzenlemeler yapılır.
13 BAKANLIĞA BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ a) Risk değerlendirmesi sonuçları işçilerin sağlık ve güvenliği yönünden risk bulunduğunu ortaya koyuyorsa, istenmesi halinde, işveren aşağıdaki konularda gerekli bilgileri Bakanlığa verir, b) İşveren, biyolojik etkenin ortama yayılmasına ve insanda ciddi enfeksiyona ve/veya hastalığa sebep olabilecek herhangi bir kaza veya olayı derhal Bakanlığa ve Sağlık Bakanlığına bildirir,
14 BAKANLIĞA BİLDİRME YÜKÜMLÜLÜĞÜ Aşağıda belirtilen biyolojik etkenlerin ilk kez kullanımında ön bildirimde bulunulur; 1) Grup 2 biyolojik etkenler 2) Grup 3 biyolojik etkenler 3) Grup 4 biyolojik etkenler
15 KİŞİSEL HİJYEN VE KORUNMA a) İşverenler, işçilerin biyolojik etkenlerle çalışmaya bağlı sağlık veya güvenlik riskleriyle karşılaştıkları bütün işlerde, aşağıdaki önlemleri almakla yükümlüdür; 1) İşçiler, biyolojik etkenlerin bulaşma riski bulunan çalışma alanlarında yiyip içmeyeceklerdir. 2) İşçilere uygun koruyucu giysi veya diğer uygun özel giysi sağlanacaktır. 3) İşçilere, göz yıkama sıvıları ve/veya cilt antiseptikleri de dahil, uygun ve yeterli temizlik malzemeleri bulunan yıkanma ve tuvalet olanakları sağlanacaktır.
16 EĞİTİM-TALİMATLAR-BİLGİLENDİRME «İşyerinde çalışan işçilere uygun ve yeterli eğitim verilmeli, aşağıda belirtilen konularda gerekli bilgi ve talimatlar verilmelidir.» Olası sağlık riskleri, Maruziyeti önlemek için alınacak önlemler, Hijyen gerekleri, Koruyucu ekipman ve elbiselerin kullanımı ve giyilmesi, Herhangi bir olay anında ve olayların önlenmesinde işçilerce yapılması gerekenler,
17 EĞİTİM Biyolojik etkenlerle temasın söz konusu olduğu çalışmalara başlanmadan önce, Yeni veya değişen risklere göre uyarlanacak, Gerektiğinde periyodik olarak tekrarlanacak eğitimler verilmelidir.
18 SAĞLIK GÖZETİMİ a) Biyolojik etkenlerle yapılan çalışmalarda işçiler; Çalışmalara başlamadan önce sağlık gözetimine tabi tutulmalıdır, Düzenli aralıklarla sağlık gözetimine tabi tutulmalıdır. b) Risk değerlendirmesi, özel koruma önlemleri alınması gereken işçileri tanımlayacak; Bir işçinin, maruziyete bağlı olduğundan kuşkulanılan enfeksiyona ve/veya hastalığa yakalandığı saptandığında, işyeri hekimi veya işçilerin sağlık gözetiminden sorumlu kişi, benzer biçimde maruz kalmış diğer işçilerin de aynı şekilde gözetime tabi tutulmasını sağlar, Bu durumda maruziyet riski yeniden değerlendirilir,
19 SAĞLIK GÖZETİMİ Maruziyetin sona ermesinden sonra yapılacak herhangi bir sağlık gözetimi ile ilgili olarak işçilere gerekli bilgi ve tavsiyeler verilir, sağlık eğitimleri yapılır, İşçinin kişisel sağlık durumu yeniden değerlendirilir, mesleki ve tıbbi öyküsü ile ilgili kayıt tutulur, İşçiler, kendileriyle ilgili sağlık gözetimi sonuçları hakkında bilgi edinebilecekler, ilgili işçiler veya işveren sağlık gözetimi sonuçlarının gözden geçirilmesini isteyebilecek, Biyolojik etkenlere, mesleki maruziyet sonucu meydana gelen her hastalık veya ölüm Bakanlığa bildirilir,
20 KAYITLAR a) Sağlık gözetiminin yapıldığı durumlarda, kişisel tıbbi kayıtlar, maruziyetin son bulmasından sonra en az 10 yıl süre ile saklanır, b) İşverenler, Grup 3 ve/veya Grup 4 biyolojik etkenlere maruz kalan işçilerin listesini, yapılan işin türünü, mümkünse hangi biyolojik etkene maruz kaldıklarını ve maruziyetler, kazalar ve olaylarla ilgili kayıtları, uygun bir şekilde tutulur. Bu liste ve kayıtlar maruziyet sona erdikten sonra en az 20 yıl saklanır,
21 KAYITLAR Kişisel tıbbi kayıtların bilinen son maruziyetten itibaren 40 yıl süre ile saklandığı koşullar; 1.Kalıcı veya gizli enfeksiyona neden olduğu bilinen biyolojik etkenlere maruziyette, 2.Eldeki bilgi ve verilere göre, seneler sonra hastalığın ortaya çıkmasına kadar teşhis edilemeyen enfeksiyonlara sebep olan biyolojik etkenlere maruziyette, 3.Hastalığın gelişmesinden önce uzun kuluçka dönemi olan enfeksiyonlara sebep olan biyolojik etkenlere maruziyette, 4.Tedaviye rağmen uzun süreler sonra nükseden hastalıklara yol açan enfeksiyonlara sebep olan biyolojik etkenlere maruziyette, 5.Uzun süreli ciddi arıza bırakabilen enfeksiyonlara sebep olan biyolojik etkenlere maruziyette
22 TANIM Çalışma yaşamında biyolojik risk etkenleri denildiğinde; akla, herhangi bir enfeksiyona, alerjiye veya zehirlenmeye neden olabilen, (genetik olarak değiştirilmiş olanlar da dahil) mikroorganizmalar, hücre kültürleri ve insan parazitleri gelir. Biyolojik riskler, yukarıda belirtilen durumlara neden olan tüm virüsler, bakteriler, mantarlar ve parazitleri kapsamaktadır.
24 İSK ALTINDAKİ İŞLER Tarım (ürünün yetiştirilmesi ve hasadı), Hayvancılık, Ormancılık, Balıkçılık, Tarım ürünleri (gıda paketleme), Depolama (tahıl siloları, tütün ve diğerleri), Hayvan tüyleri ve derilerinin işlenmesi, Tekstil fabrikaları, Ağaç işleme (marangozhaneler), Laboratuvar hayvanlarının bakımı,
25 İSK ALTINDAKİ İŞLER Sağlık (hasta bakımı, tıbbi ve dental), Kişisel günlük bakım (saç bakımı, vücut bakımı), Biyoteknoloji (üretim işlemleri), Farmasötik (ilaç üretimi), Klinik ve araştırma laboratuvarları, Bina onarımı, Katı ve sıvı atıkların yok edilmesi, Endüstriyel atıkların yok edilmesi,
26 İSK ALTINDAKİ İŞLER İşyerlerinde bulunan biyolojik risk etmenlerinin tayininde, daha ziyade; 1.Tarım işçileri, 2.Sağlık çalışanları, 3.Laboratuvar çalışanları..üzerine yoğunlaşılmıştır.
27 BİYOLOJİK RİSK ETMENLERİ HASTALIK İLİŞKİSİ 1. Patojenite - Virülans (Etkenin hasta etme yetisinin) yüksekliğine, 2. Bulaşma yollarına (Temas, ortak kullanılan cansız maddeler, hava-vektörler) 3. Konakçının duyarlılığına, 4. Çevre etmenlerine; (Isı değişiklikleri, nem, radyasyon, hava basıncı, hava akım hızı, kimyasal maddeler, gazlar, toksinlere vb. bağlıdır)
28 TARIM VE HAYVANCILIKTA BİYOLOJİK RİSKLER Hastalık Belirtileri Kaynak Riskli İşler Şarbon Deride siyah püstül Enfekte koyun-inek/ürünleri Çiftçi, kasap, veteriner, Tüberküloz Öksürük, ateş, terleme Enfekte hayvanlar Çiftçi, kasap, veteriner, Bruselloz* Ateş, terleme, eklem ağrısı Hasta koyun, keçi, inek Besiciler, sütçü, veteriner,* Salmonellozis Ateş, üşüme, ishal, baş ağrısı Kümes hayvanı, kedi, köpek Veteriner, aşçı-mezbaha işçisi Kırım Kongo (KKKA) Yaygın kanamalar Kene Çiftçi, besici Kedi Tırmığı Hastalığı Ateş, deri lezyonu, lenfadenit Kedi, köpek Veteriner, kedi-köpek sahibi, Kuduz Baş ağrısı, ajitasyon, salya akması Köpek, tilki, kurt, yarasa Veteriner, çiftçi, mağaracı,
29 ENFEKSİYON HASTALIKLARI
30 ENFEKSİYON HASTALIKLARI ÖNLEMLER 1. İzolasyon ve gözlem (hastalığından kuşku duyulanlar, hastalığı bulaştırdığı bilimsel olarak kanıtlanmış olan), 2. Serum-Aşılama (hastalara veya hastalığa yakalanabilecek olanlara), 3. Dezenfeksiyon (eşyalara, bulaşma eğilimi olanlara), 4. Seyahatlere kısıtlama (bakım ve dezenfeksiyon),
31 ENFEKSİYON HASTALIKLARI ÖNLEMLER 1. Periyodik taramalarla duyarlı kişilerin saptanması, 2. Personel eğitimi, a. Biyolojik etkenlerle temasın söz konusu olduğu çalışmalara başlanmadan önce verilecek, b. Yeni veya değişen risklere göre uyarlanacak, c. Gerektiğinde periyodik olarak tekrarlanacaktır. 3. Çalışırken uyulacak hareket tarzlarının belirlenmesi, 4. Laboratuvar mimari yapılarının işlevlerine uygunluğu, 5. Uygun yalıtım ve dezenfeksiyon önlemleri, 6. Enfeksiyon taraması için epidemiyolojik sistem, 7. Aktif immünizasyon.
32 ENFEKSİYON HASTALIKLARI Risk Tanıma Yöntemi Önlem Hepatit B Serolojik Testler Aşılama (0-1-6 Ay/ ) Kızamık Serolojik Testler Aşılama (3 Ay arayla 2 doz) Tetanos** Öykü Alma Aşılama (1 Ay arayla 3 doz) Difteri Öykü Alma Aşılama ( Ay, 6-14 Y) Kabakulak Serolojik Testler Aşılama (Tek Doz) Kızamıkçık Serolojik Testler Aşılama (Tek Doz) İnfluenza İmmün Durum ve Yaş Aşılama (Her Yıl) Polio Serolojik Testler Aşılama (1-2 Ay arayla 3) Tüberküloz PPD, Akciğer Film Aşılama İzlem-Profilaksi-Ted
33 ENFEKSİYON ZİNCİRİ
34 ENFEKSİYON BULAŞMASI BULAŞMA Bulaşmada temel mekanizmalar; Doğrudan temas, Plasental yol, Fekal yol, Hava yolu, Vektörler (Mekanik-Biyolojik),
37 ENFEKSİYON HASTALIKLARINA YAKLAŞIM STRATEJİ; ZAYIF HALKAYI KIRMAK İnfeksiyon hastalıklarından en önemli konu «infeksiyon zincirinin» kırılmasıdır. Bütün strateji, bulaşıcı hastalık çıkmadan önce ve/veya çıktıktan sonra bu zincir halkalarının bir yada birkaç yerinden kırılmasıdır. İnfeksiyon hastalığı ile savaşın mantığı bu zincirin en zayıf halkasının kırılmasıdır.
38 ENFEKSİYON HASTALIKLARINA YAKLAŞIM SITMA HASTALIĞI «HEDEF KAYNAK» İnfeksiyon kaynağı hedef alınacak olursa tüm sıtmalı insanların uygun yöntemlerle tedavi edilmesi gerekir. Bu durumda zincirin diğer halkalarıyla uğraşmaya gerek kalmaz. Bu durumda anofelin ortamda olması sıtma açısından risk taşımaz. Bir başka ifadeyle sivrisinekler sıtmanın biyolojik vektörü olmaktan çıkarlar.
39 ENFEKSİYON HASTALIKLARINA YAKLAŞIM SITMA HASTALIĞI «HEDEF BULAŞMA YOLU» Bir diğer yaklaşım ise; sıtmanın biyolojik vektörü olan sivri sineklerin değişik yöntemlerle (Fiziko-biyolojik, toksik kimyasallar vb.) yok edilmesi veya etkisizleştirilmesidir. Bu durumunda «sıtmalı insanların varlığı» infeksiyon açısından önemsiz olur.
40 ENFEKSİYON HASTALIKLARINA YAKLAŞIM SITMA HASTALIĞI «HEDEF KONAK» Konakçının ilaçlanması, yeterli ve dengeli beslenmesi, sağlık eğitimi, sosyoekonomik düzeyin artırılması gibi çalışmalarla konakçının direncini artırmak.
41 KAN VE VÜCUT SIVILARI İZOLASYONU Hastalık İzolasyon Koşulları Hepatit-B Hepatit-C AİDS Leptospirosis Sıtma Frengi Kirlenme olasılığı varsa önlük kullanılmalı Temas varsa eldiven kullanılmalı Eller yıkanmalı Kontamine eşya yok edilmeli İğne batmasına önlem alınmalı Kan hipokloritle silinmeli
42 LABORATUARDA ALINMASI GEREKLİ ÖNLEMLER 1. Ağızla pipet kullanılmaması, 2. Pipetle çalışırken baloncuk oluşmasına dikkat edilmesi, 3. Pipet yerine iğne ve şırınga kullanılmaması, 4. Özelerin kullanılmadan önce soğutulması, 5. Tüp kapakları açıldığında tüp ağzının alkollü bez ile örtülmesi, 6. Tüm tehlikeli işlemlerin Biyolojik Güvenlik Kabininde yapılması, 7. Santrifüj işleminin iyi havalandırılan bir odada yapılması, sağlam plastik tüp kullanılması 8. Parenteral enjeksiyon ve aspirasyon iğnesi kilitlenen enjektörle yapılması, iğne enjektörden ayrılırken alkollü bezle tutulması, 9. Kullanılmış iğne ve enjektörlerin doğruca dar ağızlı sağlam kaplara atılması, 10. Tüm kontamine materyalin atılmadan önce otoklavdan geçirilmesi, 11. Tüm kontamine cam ve pipetlerin otoklava gitmeden önce dezenfektanlı kaplara alınması, 12. Laboratuvarlarda yemek, içmek ve sigara içmenin yasaklanması, 13. Çıkarken ellerin yıkanması, önlüklerin laboratuvarlarda bırakılması, 14. Serum veya örnek saklanan buzdolabında yiyecek bulunmaması.
43 BİYOLOJİK ENFEKSİYONLAR
44 EDİNSEL BAĞIŞIKLIK YETERSİZLİĞİ SENDROMU-AIDS Etken İnsan bağışıklık yetersizliği virüsü (Human Immun Deficiency Virüs- HIV) Epidemiyoloji Bulaşma Klinik Tanı Tedavi Sağlık çalışanları için Hepatit-B ye göre daha küçük risk. Bir iğne kazasında bile Hepatit-B nin bulaşma şansı %20-30 iken, EBYS için bu oran 1/650 dır Kan ve kan ürünleri ile temas, cinsel ilişki Virüs özellikle hücresel savunma sistemini çökertir. Bunun sonucu oluşan enfeksiyonlar ve/veya bazı kanserler hastalık tablosuna ve giderek ölüme yol açar. Virüsün organizmaya girmesi ile ölüm arasında 10 yılı aşkın süre olabilir Serumda virüse karşı antikor gösterilmesi ile konur. Kişi -henüz- sağlam taşıyıcılıktan, ölümcül duruma kadar uzanan bir spektrum içinde olabilir Özgün bir tedavi yöntemi yoktur Korunma Kan ve vücut sıvılarıyla bulaşan hastalıklara karşı alınacak önlemler Aşı Henüz etkin bir aşı geliştirilememiştir
45 HEPATİT B Etken Bir DNA virüsüdür Epidemiyoloji Bulaşma Klinik Tanı Kanla sık teması olanlar, homoseksüeller, iv- yolu kullanan ilaç bağımlıları, taşıyıcı anne bebekleri, huzurevi, düşkünler yurdu vb. yerlerde yaşayanlar daha çok risk altında Kan ve kan ürünleri ile temas, cinsel ilişki Akut enfeksiyonda %90 sarılık gelişmez. %10 kronikleşme olasılığı var. Kronik aktif hepatit, Siroz, Hepatosellüler karsinom riski Serum ALT ve AST düzeylerinin yükselmesi, Virüse ait serolojik işaretler Tedavi Korunma Kişilerin belirli sağlık sorunları ile karşılaşma olasılıklarının, risklerinin belirlenmesini inceler Kaynak ve bulaşma yollarına yönelik, Sağlam insanlara yönelik Aşı Aylarda 20mg İ.M
46 HEPATİT C Etken Bir DNA virüsüdür Epidemiyoloji Bulaşma Klinik Kanla sık teması olanlar, homoseksüeller, iv- yolu kullanan ilaç bağımlıları, taşıyıcı anne bebekleri, huzurevi, düşkünler yurdu vb. yerlerde yaşayanlar daha çok risk altında Kan ve kan ürünleri ile temas, cinsel ilişkiyle. Kan nakilleriyle bulaşma riski daha yüksektir Hepatit-B ye göre kronikleşme hızı daha yüksektir Tanı Virüse karşı serumda antikor gösterilmesiyle konur Tedavi Özgün bir tedavi yoktur Korunma Aşı Korunma, kan ve vücut sıvılarıyla bulaşan hastalıklara karşı alınacak önlemler çerçevesindedir Özgün bir aşısı yoktur
47 HEPATİT D (DELTA HEPATİT) Etken Bir virüstür Epidemiyoloji kronik Hepatit-B hastalarını ve HBsAg taşıyıcılarını tehdit eder Bulaşma Klinik Etken çoğalmak için mutlaka HBsAG ye ihtiyaç gösteren bir virüstür Hepatit-B ye göre kronikleşme hızı daha yüksektir Tanı Virüse karşı serumda antikor gösterilmesiyle konur Tedavi Hepatit-B tedavisi Korunma Hepatit-B ye karşı korunma aynı zamanda Hepatit-D ye korunma demektir Aşı Özgün bir aşısı yoktur
BİYOLOJİK RİSK ETMENLERİ Amaç Çalışma ortamında karşılaşılan sağlığa zararlı biyolojik risk etmenleri hakkında bilgi sahibi olmak. Öğrenim hedefleri Çalışma ortamında risk etmeni olarak karşılaşılan bakteriler,
Resmi Gazete Tarihi: 15.06.2013 Resmi Gazete Sayısı: 28678 BİYOLOJİK ETKENLERE MARUZİYET RİSKLERİNİN ÖNLENMESİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 (1) Bu Yönetmeliğin
İÇİNDEKİLER Biyolojik Risk Etmenleri Psikososyal Risk Etmenleri Ergonomi Korunma Politikaları Kaynak İşlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Elektrikle Çalışmalarda İş Sağlığı ve Güvenliği Kaldırma Araçlarında
Giriş Dünya Sağlık Örgütü ne göre; gelişmekte olan ülkelerde ortaya çıkan bulaşıcı hastalıkların %80 ninden sanitasyon ve hijyen konusundaki yetersizlik sorumludur. Riskli davranışların önlenmesi, hijyen
İŞYERİNDE BİYOLOJİK RİSK ETMENLERİ BİYOLOJİK RİSK ETMENLERİ Mesleki infeksiyonlar, bakteri, virus, mantar ve parazitleri içeren mikrobial ajanların iş ilişkili maruziyetinin sebep olduğu insan hastalıklarıdır.
HAZİRAN 2013 MEVZUAT BÜLTENİ Çevre & İş Güvenliği MEVZUATIN ADI : ÇOK TEHLİKELİ İŞLERDE GÖREVLENDİRİLEBİLECEK (C) SINIFI İŞ GÜVENLİĞİ UZMANLARI HAKKINDA TEBLİĞ R. G. TARİHİ / SAYISI : 14.06.2013 / 28677
MESLEK HASTALIKLARININ SEBEPLERİ Çalışanlarda görülen hastalıkları üç grupta değerlendirebiliriz; 1. Toplumda görülen genel hastalıklar, çalışan nüfusta da en sık görülenleridir. 2. İşle ilgili hastalıklar
SAKARYA SU VE KANALİZASYON İDARESİ (SASKİ) GENEL MÜDÜRLÜĞÜ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İÇ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu İç Yönetmelik, SASKİ Genel Müdürlüğü
Kimyasal Risk Etmenleri 1-KİMYASAL NEDİR? Tabii halde bulunan, Üretilen, Herhangi bir işlem sırasında veya atık olarak ortaya çıkan, Ürünün kalitesini artırmak için katkı maddesi olarak eklenen Her türlü
T.C. TRAKYA ÜNİVERSİTESİ SAĞLIK BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ HALK SAĞLIĞI ANABİLİM DALI YÜKSEK LİSANS PROGRAMI Tez Yöneticisi Doç. Dr. Galip EKUKLU LÜLEBURGAZ DEVLET HASTANESİ VE LÜLEBURGAZ 82. YIL DEVLET HASTANELERİNDE
KANSEROJEN VEYA MUTAJEN MADDELERLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE Amaç GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 06.08.2013/28730 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
KANSEROJEN VEYA MUTAJEN MADDELERLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE Amaç GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 06.08.2013/28730 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
6 Ağustos 2013 SALI Resmî Gazete Sayı : 28730 YÖNETMELİK Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığından: KANSEROJEN VEYA MUTAJEN MADDELERLE ÇALIŞMALARDA SAĞLIK VE GÜVENLİK ÖNLEMLERİ HAKKINDA YÖNETMELİK BİRİNCİ
AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI TEKNİKERLİĞİ EĞİTİMİ - I - ENFEKSİYON VE STERİLİZAYSON AĞIZ VE DİŞ SAĞLIĞI TEKNİKERLİĞİ EĞİTİMİ - I - ENFEKSİYON VE STERİLİZAYSON Eğitim içeriği Ağız vediş Sağlığı Teknikerliği Eğitim
KİTPÇIK TÜRÜ T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI YENİLİK VE EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme, Değerlendirme ve Yerleştirme Grup Başkanlığı 1. GRUP İŞYERİ HEKİMLİĞİ ÇLIŞM VE SOSYL GÜVENLİK BKNLIĞI İŞ SĞLIĞI
SAYFA NO 1/13 AMAÇ: Kan Transfüzyon Merkezi çalışanlarının, biyolojik tehlikelerden, kimyasal maddelerden, yangın olasılığından, elektrik arızaları vb. oluşabilecek riskleri en aza indirmek, klinik örnekler
KANSEROJEN VEYA MUTAJEN MADDELERLE ÇALIġMALARDA SAĞLIK VE Amaç GÜVENLĠK ÖNLEMLERĠ HAKKINDA YÖNETMELĠK Yayımlandığı Resmi Gazete Tarihi/Sayısı: 06.08.2013/28730 BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar
SAĞLIK GÖZETİMİ VE MESLEK HASTALIKLARI İŞ SAĞLIĞI: ILO ve WHO İş Sağlığı Uzmanlar Ortak Komitesinin 1950 yılında gerçekleştirdiği toplantısında yapılan iş sağlığı tanımı şöyledir: "Her türlü işte çalışanların
ZATÜRRE Pnömokokal hastalıkların etkeni nedir? Pnömokokal hastalıklara Streptococcus pneumoniae adı verilen bir bakteri neden olur. Bu bakterinin 80 den fazla tipi vardır. Bunların çoğu hastalığa neden
İstanbul Sağlık Müdürlüğü TEMEL İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ EĞİTİMİ İdari İşler Şube Müdürlüğü İş Sağlığı ve Güvenliği Birimi Eğitimin Amacı Eğitim sonunda; Katılı cıları iş güve liği bilincinin art ası, ülkemiz
İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İÇ YÖNETMELİĞİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ İÇ YÖNETMELİĞİ BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar Amaç MADDE 1 - (1) Bu İç, Et ve Balık Kurumu. Kombinası Müdürlüğünde sağlık
T.C. Ege Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Anabilim Dalı DİŞ HEKİMLERİNİN SAĞLIĞINI TEHDİT EDEN ETMENLER VE İŞLE İLİŞKİLİ SAĞLIK SORUNLARI BİTİRME TEZİ Stj. Diş Hekimi Gökay ÜSTDAL Danışman Öğretim
İşçi Sağlığı ve İş Güvenliği İle İlgili Olarak Dünyadaki ve Türkiye deki Durum Nedir? Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO) rakamlarına göre her yıl yaklaşık 2.200.000 kişi iş kazaları ve meslek hastalıklarından
T.C. MİLLÎ EĞİTİM BKNLIĞI EĞİTİM TEKNOLOJİLERİ GENEL MÜDÜRLÜĞÜ Ölçme Değerlendirme ve çıköğretim Kurumları Daire Başkanlığı KİTPÇIK TÜRÜ dayın dı ve Soyadı : day Numarası (T.C. Kimlik No) : ÇLIŞM VE SOSYL
BİRİNCİ BÖLÜM Amaç, Kapsam, Dayanak ve Tanımlar ANKARA ÜNİVERSİTESİ TANDOĞAN YERLEŞKESİ İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİİÇ YÖNETMELİĞİ Amaç MADDE 1) (1) Bu İç Yönetmelik, Ankara Üniversitesi Tandoğan Yerleşkesinde