İktidarın tarıma ve çiftçiye yönelik politikaları çöküş getirdi.
Besin enflasyonu yüzde 99’a yükselirken süt ve süt ürünleri fiyatı 1 yılda 2,5 katına çıktı. Dövize dayalı girdi tutarları sebebiyle üretim maliyeti katlandı. Üretici de yeterince desteklenmeyince üretim yavaşladı. İçinde bulunduğumuz dönemde çiftçinin bankalara olan borcu toplam 245 milyar liraya terfi etti. Üreticilerin ve üretici derneklerinin tüm ikazlarına karşın kriz adım adım gelirken iktidarın tek yapmış olduğu seyretmek oldu.
SÜT ÜRETİMİNDE DÜŞÜŞ
Maliyetleri giderek artan ve her geçen gün birazcık daha zarar eden üretici hayvanlarını kesime gönderirken süt ve süt ürünleri üretimi azaldı. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine nazaran eylül ayında süt üretiminde bundan önceki senenin aynı ayına nazaran 34 bin 701 ton azalma gerçekleşti.
BÜYÜKBAŞ SAYISI AZALDI
Çiftçinin durumu hayvansal üretim istatistiklerine de yansıdı. 2021 Aralık ayı ile 2022 Ocak ayı içinde geçen 6 aylık dönemde büyükbaş hayvan sayısında azalma gerçekleşti. Verilere nazaran bu zamanda büyükbaş hayvan sayısı 160 bin 445 azaldı.
GİRDİ MALİYETLERİNDE SERT ARTIŞ
Üreticinin girdi maliyetlerindeki artış ise can yakıcı. Çiftçinin yem harcaması eylül ayında bundan önceki senenin aynı yılına nazaran yüzde 145 arttı. Hayvan üreticisinin tek girdi maliyeti bir tek yem değil. Bina bakım harcamaları eylül ayında önceki senenin aynı ayına nazaran yüzde 160 arttı. Çiftlik binalarında yüzde 118, baytar harcamalarında yüzde 38 arttı. Öteki alt gruplardan makine bakım harcamalarında yüzde 84, malzemelerde yüzde 83, öteki mal ve hizmetlerde ise yüzde 66 artış gerçekleşti.
ULUSAL SÜT KONSEYİ BAŞKANI İŞVEREN
Ulusal Süt Konseyi (USK), pişmemiş süt alım fiyatını 7,5 lira olarak belirlemişti. Sadece tepkiler üstüne artış gerçekleşmişti. 1 litre pişmemiş sütün alım fiyatı şu anda 8,5 lira. Tüm Süt, Et ve Damızlık Sığır Yetiştiricileri Derneği (TÜSEDAD) hesaplamasına nazaran 1 litre sütün üretim maliyeti 10 lira 57 kuruş. Süt üreticileri 16 Ekim’de bırakım gerçekleştirmiş, pişmemiş süt alım fiyatlarının düşük tutulmasının raflara zam olarak yansıyacağını belirtmişti. Üreticiler, pişmemiş süt fiyatının düşük tutulmasının üretimi düşüreceğini bundan dolayı de talep bazlı enflasyonun tüketiciye negatif yansıyacağını belirtmişti. USK Başkanı Harun Çallı’nın SEK sütün işvereni olması da tepki çeken durumlar içinde bulunuyor. Ek olarak Çallı’nın süt tozu üretimi icra eden ihracatçı fabrikaların sahibi olması da tepki çeken öteki gelişmeler içinde.
FİYATLAR 2,5 KATINA ÇIKTI
DİSK’e bağlı Birleşik Metal İş Sendikası Araştırma Merkezi (BİSAM) verileri süt ve süt ürünlerindeki enflasyonu gözler önüne seriyor. Buna nazaran sıhhatli beslenebilmek için süt ve süt ürünlerine günlük yapılması ihtiyaç duyulan harcama tutarı 2021 yılının ekim ayında 35 liraydı. Bu meblağ bir yılda 2 buçuk kat artarak 85 liraya terfi etti.
ASGARİ ÜCRETLE 16 GÜNLÜK KAYIP
2021 yılının Ekim ayında asgari ücretle sıhhatli beslenmek için 80 gün kafi gelecek kadar süt ve süt ürünü alınabiliyordu. Şu anda asgari ücretle sıhhatli beslenmek için 64 gün kafi gelecek kadar süt ve süt ürünü alınabiliyor.