Muhafazakarlık aydınlanmaya karşılık olarak söyleniyor. Yani örneğin Kant için aydınlanma bir ergin olamama durumundan sıyrılma gayretiyse, muhafazakarlık bu durumda diretmektir. Toplumsal değişmenin sarsıcı etkilerine karşı dikilen sütunların her biri belki muhafazakarlık.
Muhafazakarlığın Marx’ı Edmund Burke, sanayi devrimini en erken gerçekleştiren ülke İngiltere’yi Fransız Devrimi’nin yıkıcı etkilerine karşı korumakla görevlendirilmiş bir fikrin öncüsüdür. Burke bütün Avrupa’yı reformistlere karşı birleşin diye uyarmasıyla da tepki çekmiş, despotizmi meşrulaştırdığı yönünde eleştirilmiştir. O bu eleştirilere gelenekten yana olduğunu söyleyerek cevap vermiş ve tavrını yerel olandan yana koyduğunu söylemiştir.
Aydınlanmanın öznel aklına getirilen eleştiri muhafazakarlığın temelidir. Muhafazakâr görüş tarihi reddetmenin kümülatif bilgiyi yani tecrübeyi yok sayacağını düşünüp akla duyulan aşırı güvenin sarsıcı olacağını savunur. Geçmişi bilerek farkına varılan tarihsel gerçeklik, günümüz gerçekliği için ana hatları algılamamızda yardımcı olacaktır.
Muhafazakarlık; geçmişten geleni seçmeden almak değil, faydalı olanı günümüze kabul etmektir. Değişimi sırf değişim olduğu için gerçekleştirmek, doğal bir değişimle değil de sırf devrimsel bir tutkuyla değiştirilen sosyal kurumlar felaket demektir.
Muhafazakarlığın en önemli kavramlarından iktidar/otorite, Burke’e göre insanların hırslarını dizginleyen yegâne araç olmasıyla özgürlüğün önkoşuludur. Gene de en genel tabirle muhafazakarlık, çoğulcudan ziyade çoğunlukçudur.