Okullar açıldı, alışveriş telaşı bitti. Ama koşturmacanın hası şimdi başlıyor. Özellikle ilkokula yeni başlayan çocuklar için okul serüveninde ilk yıl tüm eğitim hayatını etkileyebilecek öneme sahip. Okuldaki başarıdan öte, en önemlisi çocukların doğuştan gelen sonsuz meraklarını her daim taze tutmayı sağlamak ve ömür boyu öğrenme aşkıyla dolu bireyler olmalarına öncülük etmek. Peki, bunu nasıl yapabilirsiniz? İşte, önerilerimiz…
OKUMAYA DEVAM EDİN
İlkokula başlayan çocuğunuz belki birkaç ay sonra okumayı yazmayı öğrenecek. Bu değişim kesinlikle ona kitap okuma alışkanlığınızı baltalayacak bir durum olmamalı. Okumayı, her gün 10-15 dakikalığına da olsa günlük rutininizin bir parçası olarak tutmaya devam edin. Bir süre sonra, yani çocuğunuz okumayı öğrendiğinde ara ara onun da size kitap okumasını isteyebilir ya da paralel okuma zamanları düzenleyebilirsiniz. Ayrıca okuma seanslarınızı sadece sayfalarda yazılı cümleleri okumaktan ibaret tutmaktansa daha interaktif bir deneyime dönüştürebilirsiniz. Yorum yapın, sorular sorun, tartışın ve çocuğunuzun zihninde yeni bağlantıların oluşumunu zevkle gözlemleyin.
ONA ÖZEL BİR ÇALIŞMA ORTAMI HAZIRLAYIN
Artık yapılması gereken ödevler ve tekrarlanması gereken dersler var. Odasının bir köşesinde ona özel ve işlevsel bir çalışma ortamı hazırlamanın tam zamanı. Dikkat dağıtıcı objeleri az olduğu, her şeyin düzen içinde bulunduğu bir çalışma ortamı çocuğunuzun odaklanmasını kolaylaştırır. Çocuğunuzun çalışma alanında her şey erişilebilir olmalı. Boyuna ve yaşına uygun bir masa-sandalye, tüm kitaplara kolaylıkla ulaşabileceği bir kitaplık, kırtasiye ihtiyaçlarının türlerine göre yerleştirildiği kutular, çekmeceler, yaşına uygun öğrenme materyalleri… Ayrıca bir çalışma panosu hazırlayarak haftanın programını görmesini sağlayabilir, ortamının yanı sıra zihnini de organize etmesine yardımcı olabilirsiniz. Çalışma ortamını kendi zevkine göre kişiselleştirmesi de çocuğunuzun bu alanı kullanma motivasyonuna katkıda bulunur.
OYUNLA ARASINA GİRMEYİN
İlkokula başlayan çocuğunuz bir anda gözünüze yetişkin gibi görünmeye başlamış olabilir. Oysa o hala oyun delisi bir çocuk ve uzun yıllar daha öyle kalacak. Hayatına yeni sorumluluklar girse de hiçbir zaman bir çocuğun önceliğinin oyun olduğunu ve en çok oyun aracılığıyla öğrendiğini aklınızdan çıkarmayın. Açık uçlu, serbest oyun sayesinde çocuğunuz sadece oyun oynamış olmakla kalmaz, hayal gücü ve yaratıcılığı da beslenir. Zamanla bu oyunların arasında yaratıcı hobiler de ekleyebilirsiniz, ancak bu hobilerin sizin değil gerçekten onun seçimleri olması önemli.
ROL MODEL OLUN
Çocuğunuza aşılamak istediğiniz her olumlu alışkanlıkta olduğu gibi öğrenme aşkı konusunda da rol model olabilirsiniz. Ona bir şeyleri merak ettiğinizi gösterin ve merak ettiğiniz şeyle ilgili yeni bilgiler edinmek için araştırma yapma sürecinize dahil edin. Günümüzde araştırma yönteminin basit bir Google araması olması çok büyük ihtimal olsa da bilgi edinmenin teknolojiyi kullanmak dışındaki yöntemlerini öğrenme konusunda onu cesaretlendirin. Mesela doğa keşiflerine çıkın, ilgi alanlarınızla ilgili müzeleri ziyaret edin, kütüphaneye gidin, uzmanlara soru sorun… Tüm bunlara ek olarak basit gündelik problemleri birlikte çözün. Bir mobilya monte edilecekse adım adım birlikte yapın, mutfakta yeni bir tarif deneyecekseniz onu da sürece dahil edin.
SORULARINA CEVAP VERİN
Evet, bazı günler peş peşe binlerce soru soruyorlar. Bu soruların hepsini yanıtlamaya çalışmak gerçekten sabır istiyor. Ama ne olursa olsun, bu soruların meraktan ve ilgiden kaynaklandığını asla unutmamalı ve hepsini sabırla cevaplamalısınız. Aksi takdirde cesaretinin kırıldığı noktada çocuğunuz soru sormaktan tamamen vazgeçebilir.
HER ŞEYİ BİLEMEYECEĞİNİZİ BİLMELERİNİ SAĞLAYIN
Çocuklar için yetişkinler, her konunun uzmanı, adeta birer bilgi makinesi gibi gelebilir. Her sorularına sordukları anda doğru cevap veremeyeceğinizi, ama doğruyu öğrenerek paylaşacabileceğinizi onlara söyleyin. Hatta araştırma ve keşif safhasına onları da ortak edin. Cevapları biliyor olsanız dahi sorularını karşılıklı beyin fırtınası için fırsat olarak kullanın. Çocukların sorularına karşılık “Sence ne olabilir?” sorusunu sorarak problem çözme ve eleştirel düşünme yeteneklerini geliştirme konusunda destek olun.
KEŞİF LİSTESİ HAZIRLAYIN
Öğrenmeyi daha da ilgi çekici ve heyecan verici hale getirmek için birlikte bir keşif listesi hazırlayın. Görmek istediği yerler, yakından tanımak istediği hayvanlar, denemek istediği yemeklerden oluşan bu listedeki maddelerin peşine birlikte düşün. Kitaplar okuyarak, belgeseller izleyerek, irili ufaklı gezi ve gözlemler organize ederek keşiflerine ortak olun. Tüm bu keşifler sırasında onun yeni şeyler öğrenme tutkusunu ve bu yolda attığı adımları teşvik etmek için cesaretlendirici sözler söylemeyi ihmal etmeyin. Unutmayın, önemli olan sonuca değil çabaya odaklanmak!
BAŞARISIZLIĞA YER AÇIN
Başarısız olmak çocuklar için oldukça zor olmalı. Onların başarısızlığı daha kolay kabullenmek ve ondan beslenmek konusunda kesinlikle desteğe ihtiyacı var. Hata yapmadan, başarısız olmadan gelişmenin ve istenen sonuçlara ulaşmanın mümkün olmadığını farklı şekillerde defalarca duymalılar. Sizin de başarısız olabildiğinizi en şeffaf şekilde görebilmeliler. Notlara değil gelişime odaklanmanın önemini sizin de kendinize sıklıkla hatırlatmanız gerekebilir.