Mehmet Bey, çalışma hayatında sık rastlanılan ve çalışanlar tarafından merak edilen hususlardan birisi de bu konu. İşverenler işin gereği ve başka niyetlerle çalışanların sigorta bildirimlerini belirli sürelerden sonra farklı işyerlerinden yapıyorlar. Bu durumda da çalışan kişiler haklarını alıp alamayacaklarını merak ediyorlar. Bu konu sıkça yargı kararlarında da yer almaktadır. Aynı işverene ait çeşitli firmalardan sigortalı bildirilmişseniz veya bir işveren sizi alakasız başka işyerlerinden sigortalı bildirmişse ve sizde aralıksız aynı işyerinde çalışmışsanız haklarınızı alırsınız. İşverenler bunu kabul etmediği takdirde bildirimlerinizin yapıldığı işyerlerinden illiyet bağının olup olmadığının tespitini Bölge Çalışma Müdürlüklerine müracaat edip tespit ettirebilirseniz. En son ihtimal dva yoluna giderek bu haklarınızı alırsınız.
Soru: Doğumdan sonraki sigortalı doğum borçlanması yapabilir mi? Borçlanma yaparsa sigorta başlangıç geriye gider mi bunun için bilgi verirseniz sevinirim.
Kadın çalışanlar doğum yaptıkları takdirde doğum ile ilgili olarak “ücretsiz doğum veya analık izin sürelerini” borçlanabilirler. Bu borçlanmada ifadeden anlaşılacağı üzere sosyal güvenliğe tabi olarak çalışırken doğum yapma durumunda çalışamayıp sigortasız geçen dönemlere aittir. Kadın çalışanlar bu şekilde doğum yaptıkları 2 çocuk için borçlanabilmektedirler. Söz konusu borçlanma sigortasız geçen dönemlere yönelik olduğundan, kişinin sigorta başlangıç tarihi geriye gitmemektedir.
Soru: 1997’den beri aynı iş yerinde çalışmaktayım. 5.408 günüm dolmuştur bu durumda kıdem tazminatı alabilir miyim?
Merve Hanım; 08.09.1999 tarihinden önce sigorta başlangıcı olanlar, 15 yıl sigortalılık ve 3600 prim gününü doldurup emeklilik yaşını beklemek üzere işten ayrıldıkları takdirde kıdem tazminatlarını alabilmektedirler.
Soru: 5000 günüm var 4857’li işçiyim. İşyerimde çalışmaya devam ederken, kurum başkanı ve yönetimi isterse bugüne kadar olan kıdem tazminatımı verebilir mi? Çıkarma veya istifa kurumunu kullanmasak yani. Tazminatım sıfırlanacak ve ben çalışmaya devam edeceğim. Yasal olarak bir engeli var mıdır? Yada en uygun yolu nedir.
Öncelikle sorunuz tam anlaşılmamakla birlikte “işten kendi isteğiyle (istifa)” ayrılan işçi, kıdem tazminatı alamamaktadır. Ancak; iş sözleşmesinin askerlik görevi, emeklilik hakkının elde edilmesi, sağlık problemlerinin işin yapılmasına sürekli bir biçimde engel oluşturduğunun belgelenmesi, işverenin iyi niyet ve ahlak kurallarına aykırı davranışlarda bulunması nedenleri ile işçi tarafından feshi halinde (istifa), çalışma süresinin en az 1 yıl olması koşulu ile kıdem tazminatı hakkı alınabilmektedir. Sizde şayet prim gününüzden dolayı emekliliğe ayrılıp tekrar çalışmaya devam edecekseniz bunda yasal bir engel yok. İşyeri iş akdinizi sebepsiz sonlandırdığı zaman da kıdem tazminatı alırsınız. Tazminatınızı almak demek bir daha aynı işyerinde çalışamayacağınız anlamına gelmiyor. Sadece aynı işyerinde ikinci kez tazminat alacaksanız, ilk aldığınız kıdem tazminatına ait dönemler hesaba katılmamaktadır.
Günün Bilgisi: İşçi, İhbar ve kıdem tazminatı alacağı için işyerinin bağlı olduğu yerin Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı bölge müdürlüğü’ne başvurabilir.
Osman ÖZBOLAT
https://twitter.com/osozbolat