Son Güncelleme: 16 Ağustos 2017
Sivil Koruma Mekanizması, sivil koruma alanında Birlik ve üye devletler arasında insan ve doğa kaynaklı felaketlerde hazırlıklı olunması ve felaketlerin önlenmesi için işbirliği ve koordinasyonun iyileştirilmesini amaçlamaktadır. Mekanizmaya 2014-2020 döneminde yaklaşık 368,5 milyon Avro bütçe ayrılmıştır.
Ülkemizin programa katılımını sağlayan “Afet öncesi, sırası ve sonrasında Avrupa çapında dayanışmayı ve işbirliğini öngören” Avrupa Birliği (AB) Sivil Koruma Mekanizmasına Katılıma İlişkin Anlaşma” 6 Mayıs 2015 tarihinde imzalanmış olup, 22 Mart 2016 tarihinde Resmi Gazetede yayımlanarak 4 Nisan 2016 tarihinde yürürlüğe girmiştir. Sivil Koruma Mekanizmasının ülkemizde uygulanması Afet ve Acil Durum Yönetimi (AFAD) Başkanlığı tarafından koordine edilmektedir.
Mekanizma başta insan hayatı olmak üzere, sit alanları, kültürel miras gibi çevre ve mülkiyetin de terörizm, teknolojik, radyolojik ve çevresel felaketler, deniz kirliliği, akut sağlık acil durumları gibi tüm felaketlerde hazırlıklı ve müdahale edebilir durumda olunmasını sağlamaktadır.
Mekanizma bu alanda tüm üye devletlerarasında işbirliği ve koordinasyonu teşvik etmekte ve üye devletlerin başta insan hayatının korunması önceliği doğrultusunda, tüm felaketlerde ön yargısız olarak faaliyette bulunulmasını teşvik etmektedir.
2001 yılında kuruluşundan bu yana Sivil Koruma Mekanizması 300'den fazla felaketi yakından takip etmiş ve 200'den fazla yardım talebine karşılık vermiş olup, yakın zamanda Batı Afrika 2014 yılı Ebola Salgını, Batı Balkanlar'da gerçekleşen 2014 yılı seli, 2015 Güney Ukrayna Çatışması ve Avrupa Mülteci Krizinde aktive edilmiştir.
Programın özel amaçları ise:
Felaketlerin önlenebilmesi için Program kapsamında Avrupa Komisyonu tarafından felaketlere ilişkin bilgi birikiminin güçlendirilmesi ve bilgi paylaşımının artırılması, üye devletlerin risk analizlerini ve haritalandırmalarını yapmalarının desteklenmesi, Birliğin karşılaşabileceği felaketlere ilişkin düzenli çalışmaların yapılması, ulusal sivil toplum sistemlerinin iklim değişikliğiyle mücadelede hazırlıklı olabilmeleri için iyi örneklerin paylaşımının teşvik edilmesine ilişkin çalışmalar yürütülmektedir.
Felaketlere karşı hazırlıklı olunması için Acil Durum Müdahalesi Koordinasyon Merkezi (Emergency Response Coordination Centre - ERCC) kurulmuştur. ERCC acil durumlarda müdahalelerin zamanlıca ve verimli bir şekilde koordine edilmesi, yardımların felakete uğrayan insanların gerçek ihtiyaçları karşılamasının temini için kurulmuş olup, 7/24 hizmet vermektedir.
ERCC sayesinde gerçek zamanlı bilgi ve felaketlerin izlendiği ve planların hazırlanması, uzmanların ulaştırılması ve dağıtımı gibi birçok faaliyetin gerçekleştirilmesi sağlanmaktadır. İlaveten üye devletlerin hazırlıklı olmasını teminen risk yönetim kapasitesinin değerlendirilmesine ilişkin bilginin toplanması ve tüm üye devletlere dağılımı için çalışmalar yapılmaktadır.