Akkuyu Nükleer Santrali’nde bir süredir çalışma yapılmıyor. Akkuyu Nükleer Santrali inşaatında Türk yüklenici IC İçtaş’ın devre dışı bırakılmasının ardından inşaatın durma noktasında olduğu iddia edildi.
Bir diğer iddia da jandarmanın inşaat alanını mühürlediği ve mağdur olan toplam işçi sayısının binleri bulduğu yönünde.
DuvaR’dan İsmail Sarp Aykurt’un aktardığına göre; nükleer reaktör inşaatında çalışan ve adını vermek istemeyen bir işçi, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan arasındaki buluşmanın beklendiğini ve işin geleceği hakkında bir şey bilmediklerini ifade etti.
İddia: İşçiler maaş alamıyor
İki yıldır Akkuyu’da çalışan ve ismini vermek istemeyen işçi, şantiyede herhangi bir ilerlemenin söz konusu olmadığını, kimi depoların talan edildiğini ve çalışanların maaş alamadığını dile getirdi.
Tüm gözlerin 15-16 Eylül tarihlerinde Özbekistan’ın Semerkant kentinde gerçekleşecek olan Şangay İşbirliği Örgütü toplantısında gerçekleşmesi beklenen Putin-Erdoğan görüşmesinde olduğunu vurgulayan işçi, iki lider arasında gerçekleşecek görüşmeden de net bir sonuç çıkmayabileceğini söyledi.
Nükleer reaktörün yapıldığı alanda İçtaş’ın işçisinin kalmadığını da aktaran çalışan, “Orada kalan Rus firmasının kendi bünyesine aldığı az sayıdaki İçtaş elemanı var. Üç ya da dört firma var ama onlar da işçi azaltmaya gitti. Gitmek zorundalar çünkü zaten ödeme yapacak da hâlleri yok” diye konuştu ve ekledi:
“Malzeme temini gibi birçok kalemin dağıtımını İçtaş yapıyordu. Şu anda her şey durmuş durumda. Mevcut depoları kapatmışlar ama onu da hangi firmaların yaptığı belli değil. İçtaş’ın kendi bünyesinde tuttuğu depoları vardı. Çoğu boşaltılmış, talan edilmiş.”
’15 bin işçi mağdur’
İşe geri dönüş tarihlerinin de belli olmadığını belirten işçi, “Maaşlar yatacaktı ancak onlar da ertelenip duruyor. Mesela orada 2-3 senedir çalışanlar var. Onların sigortasını devam ettiriyorlar ancak maaş yatmıyor. İnsanların da tazminatı var. Başka bir yerde işbaşı yaparsa tazminat hakkı da yanacak. Bunu da yapmak istemiyorlar. Ancak sonuçta ortada maaş yok. Bu durumu, yangına, elektriğe ya da başka nedenlere bağladılar. Ama şantiye alanının geçenlerde orman yangınının çıktığı Gülnar ile bir ilgisi yok” dedi.
Akkuyu’da yaşananları yalnızca İçtaş üzerinden görmenin eksik kalacağını ifade eden işçi “Orada taşıma, yemek ya da diğer ihtiyaçları karşılayan firmalar da var. Size bugün itibarıyla mağdur olan işçi sayısı 15 bin kişi diyebilirim” şeklinde konuştu ve kısa süre önce gündeme gelen 500 kişinin işten çıkarıldığı iddiasına da şunları söyledi:
“Benim bildiğim, yedi bin kişi ki onlar da İçtaş’ın kendi personeli. Açığa çektiği, sahadan çektiği personeli yani. Ruslar İçtaş’ı çıkardılar oradan. Durum sıkıntılı açıkçası ve ne olacağı da belli değil.”
Ne olmuştu?
Mersin‘de inşası devam eden Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin (Akkuyu NGS) müteahhit firması Titan2 – IC İçtaş şirketi ile sözleşmesini fesheden Akkuyu Nükleer A.Ş, TSM Enerji isimli şirketle anlaşmıştı.
Öncesinde santralin büyük ortağı Rus devlet enerji firması Rosatom, usulsüz harcama, inşaattaki gecikmeler ve iş güvenliğinin sağlanmaması gerekçeleriyle Rus-Türk ortaklığı Titan2 – IC İçtaş ile sözleşmesini feshetmişti.
CHP Mersin Milletvekili Ali Mahir Başarır, yeni anlaşmanın imzalandığının açıklanmasından önce, fesih iddiaları gündeme geldiğinde “Bir hafta içinde ne oldu da sözleşme fesih durumuna geldi?” diye sormuştu:
“Daha bir hafta önce Akkuyu Nükleer Güç Santrali’nin 4’üncü reaktörünün temeli atılmış ve Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Fatih Dönmez, Rusya Devlet Atom Enerjisi Kurumu Rosatom’un Genel Müdürü Aleksey Likhachev de katılmıştı. Fatih Dönmez’in açıklama yapması elzemdir.
Yollanan fesih ihtarnamesinin gerekçelerinden biri de gönderdiği paraların Titan-2 IC İçtaş A.Ş. tarafından gerektiği şekilde harcanmaması olduğu ifade ediliyor. Orada çalışan 20 bin işçi bir anda işsiz kalacak. Devletin gözetim ve denetim yükümlülüğü olmasına rağmen İCTAŞ’ın haksız fesihe gerekçe gösterdiği iddiasının kaynağı nedir? Siyasi iktidar bu iddiaları araştıracak mıdır?”
CHP Mersin Milletvekili Alpay Antmen, 30 Temmuz’da yaptığı sosyal medya paylaşımında şu ifadeleri kullanmıştı:
“Mersin Akkuyu Nükleer Santrali’nde işe gelen Türk işçilerin giriş kartları iptal edildi. Akkuyu Türklere yasak! Bilmeyenler için anlatayım: AKP, Akkuyu’yu tamamen Rusların kontrolüne verdi. İçeride artık ne olduğunu iktidar bilmiyor. Ruslar orayı adeta askeri üs yaptı.”
İçtaş duruma itiraz ederek, “Fesih girişimindeki esas amaç projenin yönetimindeki Türk şirketlerin varlığını azaltmak ve taşeron seviyesine indirgemek olduğu açıktır” şeklinde bir açıklama yayımlamıştı.
Akkuyu’daki problemlerin çözümü için Ağustos başında Soçi’de Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ile bir görüşme gerçekleştiren Cumhurbaşkanı Erdoğan, şunları söylemişti:
“Akkuyu’daki çalışmaları bizzat heyetimle izleyeceğim. Ondan sonra Sayın Putin’e gelinen durumu aktaracağım. Ona göre yol haritamızı belirleyelim diyeceğim.”
Erdoğan, 9 Ağustos’ta Akkuyu’daki inşaatta incelemelerde de bulunmuştu.