Zonguldak TTK işletmesinde çalışan maden işçisi Kemal Soytürk’ün koronavirüsten hayatını kaybetmeden önce arkadaşıyla yaptığı yazışma basına yansıdı. Soytürk’ün çalıştığı ocak 30 Mart’a kadar açıktı! Sağlık Bakanlığı’nın işyerlerine ilişkin broşürü de tüm işçi sınıfının Zonguldak’taki kardeşleri gibi ölümle burun buruna gelinceye kadar çalışmasını buyuruyor!
Sağlık Bakanlığı’nın maske takma kurallarına uyulan işyerlerinde bir çalışanın COVID-19 pozitif çıkması durumunda diğer işçilerin ‘yakın temaslı’ değil, ‘temaslı’ kategorisinde değerlendirileceği ve üretime devam edileceğini belirten broşürüne ilişkin haberler çıkmışken, termik santraller ve maden kenti Zonguldak’ta koronavirüsten yaşamını yitiren maden işçisi Kemal Soytürk’ün arkadaşıyla son yazışmaları ortaya çıktı.
Türkiye Taşkömürü Kurumu (TTK) Üzülmez Müessese Müdürlüğü Asma İşletmesi’nde elektrik teknikeri olarak çalışan 52 yaşındaki Kemal Soytürk, “Ben ölüyorum. Konuşamıyorum, artık son evresi” diyordu arkadaşına. Arkadaşı da Zonguldaklı maden işçileri gibi sayısız hastalıktan mustaripti ve hastalıklarını saydıktan sonra 10 gündür evden çıkmadığını söyleyerek, “Korunmak gerekiyor. Madencinin korunması çok zor” şeklinde yanıt vermişti. Ciğerlerinin iyice bitmek üzere olduğunu söyleyen Soytürk arkadaşına, “9 gündür yüksek ateşle yatıyorum. Aklın varsa çıkma. Dayanamazsın, çok ıstıraplı” uyarısında bulunuyordu.
Zonguldak TTK ocaklarında çalışan işçilerin çoğu yıllardır kömür üretirlerken ciğerlerini tüketmişlerdi. Tıpkı 28 yıllık maden işçisi Soytürk gibi… Termik santrallerle birlikte yerin bilmem kaç kat altında kömür tozu soluyan madenciler kenti Zonguldak’ta bu gerçek en başta devlet tarafından bilinmesine rağmen 30 Mart’a kadar üretime devam edilmişti. TTK, herkese “evde kalın” çağrılarının yapıldığı günlerde bile yıllar içinde ciğerlerini de yedikleri bu işleri 10 gün öncesine kadar çalıştırmıştı.
Daha sonra akıllarına nasıl geldiyse Zonguldak’ı giriş çıkışlara kapalı özel bir kent ilan ettiler! Orada neler olup bittiğini bilmekse şimdilik mümkün değil!
Şimdi tüm işçi sınıfı, tıpkı Zonguldak’ta olduğu gibi böylesine bir kitlesel ölüm tehlikesiyle karşı karşıya. Kar dışında bir şey düşünmeyen bu zebaniler, risk ancak bu boyutlara ulaştığında -o da belki- üretime ara verecekler. Bu gerçek, adına Sağlık Bakanlığı denilen bakanlığın işçilere dağıttığı broşürlerden anlaşılıyor!
O broşüre göre maske takma kurallarına “tam uyularak” çalışılan bir işyerinde bir işçiye Covid-19 tanısı konulması durumunda diğer işçiler maskelerini takarak çalışmaya devam edecekler. Broşürde bu, “COVID-19 pozitif kişinin takip ve tedavisi sağlık kuruluşunca yönetilir, diğer çalışanlar maskesini takarak çalışmaya devam eder” şeklinde anlatılıyor.
Hastalanan işçinin yakınında çalışanlar “yakın temaslı” kategorisinde değil “temaslı” kategorisinde değerlendiriliyor yani bu işçilere karantina uygulanmayacağı ilan edilmiş oluyor!
Sağlık Bakanlığı’nın kapalı işyeri ve ofislerde koronavirüs için alınacak önlemlere dair o broşüründe hijyen önlemleri alındıktan sonra üretimin devamı esastır fikri şöyle anlatılıyor:
– Kapalı işyeri/ofis olarak; fabrika, market, atölye, plaza vb. gibi kapalı çalışma alanları ifade edilmektedir. Kapalı işyeri/ofisler sık sık havalandırılmalıdır.
– Pencereler açılarak odanın sık havalandırılması sağlanmalıdır. Merkezi havalandırma sistemleri bulunan işyerlerinin havalandırması temiz hava sirkülasyonunu sağlayacak şekilde düzenlenmeli, havalandırma sistemlerinin bakımı ve filtre değişimleri üretici firma önerileri doğrultusunda yapılmalıdır.
– İşyerlerinde ultraviyole cihazları ile hava ve yüzey dezenfeksiyonu yapılması önerilmemektedir. İşyerlerinde çalışanlar arasında en az 1 metre mesafe olması sağlanmalı ve çalışanlar maske takmalıdır.
– Yemekhanede masalar ve sandalyeler arası mesafe en az 1 metrede olacak şekilde (tercihen 2 metre) düzenleme yapılmalıdır.
– Temaslı takibinin kolay yapılabilmesi için; yemek saatleri gruplara göre belirlenmeli ve mümkün ise aynı kişilerin aynı masada yemek yemeleri sağlanmalıdır. Çay içme molalarında da benzer kurallara dikkat edilmelidir.
– Solunum yolu enfeksiyonu belirtileri olan (ateş, öksürük, nefes darlığı) personel iyileşene kadar çalıştırılmamalı ve sağlık kuruluşuna yönlendirilmelidir.
– El hijyenine dikkat edilmelidir. Eller sık sık yıkanmalıdır. Eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği ile ovalanmalıdır. Antiseptik içeren sabun kullanmaya gerek yoktur, normal sabun yeterlidir.
– İşyerlerinde, lavabolarda sabun ve kolay erişilebilir yerlerde alkol bazlı el antiseptiği bulundurulmalıdır.
– Eldiven kullanımı el temizliği yerine geçmez. Yapılan iş, eldiven kullanımını gerektirmiyorsa, COVID-19’dan korunmak amacıyla eldiven kullanılmamalıdır. Eldiven kullanımı gereksiz bir güven hissi oluşturarak el yıkama sıklığını azaltabilir ve ellerle bulaş riskini arttırabilir.
– İşyerleri temizliğinde özellikle sık dokunulan yüzeylerin (kapı kolları, telefon ahizeleri, masa yüzeyleri gibi) temizliğine dikkat edilmelidir. Su ve deterjanla temizlik sonrası dezenfeksiyon için 1/100 sulandırılmış (5 litre suya yarım küçük çay bardağı). Sodyum hipoklorit içeren çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılabilir.
– Klor bileşikleri yüzeylerde korozyon oluşturabilir. Dayanıklı yüzeyler için kullanılması önerilen bir dezenfektandır. Tuvalet temizliği için 1/10 sulandırılmış çamaşır suyu (Sodyum hipoklorit Cas No: 7681-52-9) kullanılmalıdır.
– Klor bileşiklerinin uygun olmadığı bilgisayar klavyeleri, telefon ve diğer cihaz yüzeyleri % 70’lik alkolle silinerek dezenfeksiyon sağlanmalıdır.
– Temizlik yapan personel maske ve eldiven kullanmalıdır.
– Temizlik sonrasında maske ve eldiven çıkartılıp işyerindeki çöpe atılmalı ve el hijyeni sağlanmalıdır. Yıkanabilir bez maske kullanıldıysa yenisiyle değiştirilmelidir. Eller en az 20 saniye boyunca su ve sabunla yıkanmalı, sabun ve suyun olmadığı durumlarda alkol bazlı el antiseptiği ile ovalanmalıdır.
– İşyerinde COVID-19 pozitif bir kişi varlığı durumunda, İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü Bulaşıcı Hastalıklar Birimine ivedilikle bilgi verilir.
– Maske takma kurallarına tam uyularak çalışılan bir iş yerinde, bir çalışanın COVID-19 pozitif çıkması durumunda etrafındaki kişiler yakın temaslı kategorisinde değil, temaslı kategorisinde değerlendirilir.
– COVID-19 pozitif kişinin takip ve tedavisi sağlık kuruluşunca yönetilir, diğer çalışanlar maskesini takarak çalışmaya devam eder. İl-ilçe Sağlık Müdürlüğü tarafından, hastalık belirtileri açısından 14 gün süreyle takip edilir.