2007 yılında zinhar.com’dan poetikhars.com alan adına taşındığımızda bir yazı yazmışım. Yazıda şu ifadeler geçiyor: “Burada ve şimdi olmaktan başka hiçbir şey bilmiyoruz. Zaman ve mekân tarafından atıldığımız yerde, pikseller, renkler, dikitler ve Çıfıtlar var. Şiir adına yapabileceklerimizin en zor yerinde durduğumuz ve ayağımızın kolayca kayabileceğinin bilincinde "yeniden-üretiyoruz”. Aradan geçen 8 yıl içinde, daha önce olduğu gibi bir şekilde geriye dönüp bakmak, savrulup geldiğimiz yer ile şu anda durmaya ısrar ettiğimiz yer arasında bir tespit yapabilmek gerekiyor.
2007 yılından önce ne oldu? 2003 yılında deneysel şiir önerileri ile başlayan ve daha sonra önü alınamaz şekilde Görsel Şiir’e demir atan süreç, buradaki şiir tarihi açısından ne anlam ifade etmektedir, okur ya da diğer şairler için bunun izlenebilir bir hali var mıdır, bu sorulara yanıt bulmak gerekiyor.
Ama Bernadette Mayer’in “yazma deneyleri önerileri” ile başlayan süreçte, kendi adıma çok eski bir canavarı uyandırmış oldum. Adına korku ve endişe ile “zinhar!” demem ve derginin/sitenin adının böyle kalması anlamlıdır. Mayer’in önerileri elbette “hazır-yapıt” içinde ve Pound’un Joyce’un eşliğinde okunmalıdır. Pound’un “make it new” önerisi ciddiye alınmıştır her zaman. Hatta modernitenin şaşırtıcı, anlık ve olumlanamayan poetikalara kayışı, Mayer’in de “Language Poet” olarak geçmesi de cabası. Fakat bizdeki durum, bendeki o eski canavar konusu başka. Onu deşmeye çalışayım.
2007’de bahsettiğim şey daha önce 2005’te bahsettiğim şeylerden farklı değil. Birkaç yıl içinde canavar kendi adıma belki de bastırılmanın verdiği telaş ile her şeye, şiir adına her şeye el atmaya çalıştı, çalışmadı değil. O sıralar bu deney önerilerini gerçekleştirmeye vakit vermeyecek kadar yayılmacı sayılırdı. Oysa amaç, belki o zamanlar biraz değinilen OLİPO, Zaum ya da Fluxus gibi damarlardan değil, kabaca Türk Şiiri içinde bu kalkışmaların neden daha sonra Hece şiirine demir atan Yüksel Pazarkaya’dan ya da Tarık Günersel’den öte gidemediğini araştırmaktı. Beni uyandıran ve benim uyandırdığım canavar elbette bunlarla ilgili değildi, o canavar basitçe “resim” idi.
“Şiir” ve “resim” şiir tarihi içinde birçok kez bir arada anılmasına rağmen –birbirlerine yakıştırılan çift gibi- bir türlü bir araya gelemeyen, nedense Poetika genleri ayrı imiş gibi görünen tuhaf şeyler. Hele bizde bir şairin resim yapması, buna yeteneği olması kabul edilebilir gibi değil. Lanetlenmiş gibi resim ve şiir bizde, ancak bir tanesi seçilebilir.
Kişisel not: Hz. Hubble’ın Rüyaları kitabını İlhan Berk’e göndermeye cesaret etmiştim. Kendisi ile konuştuğumuzda “ya ressam olacaksın ya da şair” ayrımının nasıl şiir yaşantısını böldüğünü söyledi. Ve resim ya da desen çalıştığı için de hiç sevilmediğini. Bu tek-tür faşizmi şimdilerde anlamsız bir uğraş gibi olsa da, Garip Önsöz’ünden beri “modern” olmaya çalışan şiirin nasıl boğazına kadar Sözlü Kültür’e battığını da ispatlar (ifade İlhan Berk’indir). Bu konuda tonla yazı yazdım, o yüzden uzatmaya gerek görmüyorum.
2015 yılına geldiğimizde, mısralı şiir ile ilişkimi neredeyse bitirmiş durumdayım. Sitede ve dergide yer alan örnekler düşünüldüğünde, çoğu kez daha Daktilo ile Şiir arasındaki bağı doğru düzgün kavrayamamış Şiir Tarihi’ne karşı birçok “günah” işlendiği açıktır. Görsel Şiir adı altında yapılan şiirleri ilk kez görenler için hatırlatmakta fayda vardır belki, resim yapma yeteneğiniz, resim okuma yeteneğiniz sizden alındı, alınıyor. Burada gördüğünüz şiirlerin, şiir olmadığını size söyleyen ne ise, işte o şey ile hesaplaşmaya çalıştık, çalışıyoruz. Şiire ve sözlükteki şiir tanımına dair ne var ise, yanlış ve eksiktir. Bugün size şair olduğunu söyleyen kim varsa, o tanımlardan korkmakta ve o çerçeve içinde poetika üretmeye çalışmakta ve başarısız olmaktadır. Dil, sadece söz veya yazı değildir. Öyle olsa duramazdınız. Okuma etkinliğiniz bir barkod tabancasınınki kadar renksiz ve tek düze. Bu sitede yeniden okumak için vardı ve hala da onun için var. Yeniden okumak ve yeniden üretmek için. Mikro anlatı olarak senin yaşantın ve onun şiiri için.