This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
Sonsuz şükürler olsun. 7. Ciltte yine beraber olduk. Israrlı istekler karşısında bu ciltteki yazılarla okurlarımın huzuruna çıkıyorum.
İnşallah onların gösterdiği sevgi ve saygıya lâyık olurum.
Beraber olmanın güzelliği ve heyecanı içinde hepinizi sevgi ve saygı ile selâmlıyorum.
Sözün Büyük Önemi
Yunus Emre’nin çok bilinen, çok söylenen güzel bir şiiri vardır:
Söz ola kese savaşı,
Söz ola kestire başı,
Söz ola ağulu aşı,
Yağ ile bal ide bir söz.
Çocukluğumuzdan beri işitiriz. “Dil yarası kılıç yarasından daha ağırdır” derler. Bazen kılıç yarası bir süre sonra iyileşebilir. Ama bazen sözle açılan yaralar ölümle bile bitmez, mânevi âleme intikal eder. Bazen bir söz, hassas, dertli, yaralı, kolu kanadı kırılmış bir insanı ölüme bile götürebilir. İstihza dolu bir bakış, alaycı bir gülüş, bir küçük görme, bir hakir görme, nice insanların ölümüne sebep olmuştur. Aynı şekilde, anlayış dolu, sevgi dolu, şefkat dolu bir söz ve o sözün İslamî edep, incelikle ifade edilişi, intihar etmek isteyen bir insanı ölümden döndürmüştür.
Senelerce, senelerce evveldi. Bir akşam Danıştay’dan çıkmış, köşedeki büfeye gitmiştim. Önümde iki kişi vardı. Sıramı beklemek için kuyruğa girdim. Önümde bekleyen genç bir insandı. Soğuk bir kış günüydü. Üzerinde kalın bir palto vardı. Büfeciye döndü, iki tüp aspirin istedi. Çıkan ses beni ürpertti. Normal bir ses tonu gibi değildi. Sanki ölüme giden bir insanın iç dünyasından gelen bir çığlıktı. Tir tir titredim. O anda bana öyle geldi ki, bu genç adam bu iki tüp aspirini içerek intihar edecekti. Düşündüm, ne yapabilirdim? Elimden ne gelirdi? Yanına yaklaştım. Elimi omzuna koydum, “Bak yavrum,” dedim. “Şu karşıdaki binayı tanıyor musun?” “Evet,” dedi genç adam. “Tanıyorum. Danıştay Başkanlığı.” “İşte,” dedim, “benim eşim orada savcı. Geçen hafta bir gün başı ağrıyor, bir aspirin alıyor. O bir aspirin, ülseri olduğu için mide kanamasına sebep oldu. Bir hafta çekti.” Biraz daha yaklaştım. “Aman yavrum,” dedim. “Dikkatli ol. Allah seni korusun.” Sonra sırtını sıvazladım, gönderdim. Sıra bana geldi. Alacağımı aldım ve evime gittim. Aradan üç gün geçti. Bir öğle vakti idi. Heyetten yeni çıkmıştık. Yorulmuştum. Dinlenmek için odama çekilmiştim. Biraz sonra kapı çalındı. O akşam büfede gördüğüm genç adam başını uzattı. “Efendim, müsaadenizle girebilir miyim?”
dedi. “Buyurun efendim,” dedim. Elinde bir buket çiçek vardı. “Müsaade ederseniz, verebilir miyim?” dedi. Hayrola der gibi yüzüne baktım. Anlamıştı. “Efendim,” dedi. “Üç gün evvel büfeden, intihar etmek için iki tüp aspirin aldım. Niyetim hepsini içip hayatıma son vermekti. Fakat siz öyle sıcak, öyle yumuşak bir davranışla elinizi omzuma koydunuz ki, kalın paltoma rağmen yüreğinizin sıcaklığını ta içimde duydum. Yolda hep bunu düşündüm. Daha eve gelmeden kararımı vermiştim. Madem dedim, hayatta böyle yüreği insan sevgisi ile dolu kimseler var, o halde bu hayat yaşanmaya değer. Size teşekkür etmeye geldim. Lütfettiniz, makamınızda kabul ettiniz. Artık müsaade isteyebilir miyim?” Ayağa kalktı, gözleri yaşla doldu. Ben de çok heyecanlanmıştım. Ağlamaya başIadım. Birbirimize sarıldık ve Allah’tan sağlık, afiyet ve mutluluklar diledik.
Efendim, sözden bahis açılınca aklıma hemen yüce kitabımız Kur’an-ı Kerim’deki o ürpertici Âyet gelir. Cenab-ı Hak Musa Peygamberi, Firavun’u Hak’ka davetle görevlendiriyor. Ve sonunda, “Ya Musa, Firavun’la konuşurken, yumuşak ve tatlı söyle” buyuruyor. Söz o kadar önemli ki, yine gözümün önünde bir hatıram canlanıyor. Dört yaşımdaydım. Rahmetli anneciğim öğretmendi. Bir gün akşam okuldan eve gelirken, bir defter ve bir kalem getirdi. Bana döndü. “Oğlum,” dedi. “Otur, dediklerimi yaz.” Üç buçuk yaşımda iken okuma yazma öğrenmiştim. Komşumuz Şaziye Hanım teyzenin üç kızı vardı. Üçü de öğretmendi. Ben her sabah elimde kâğıt kalem gider, “Bana okuma yazma öğretin” derdim. Kızarlardı. “Git çocuk başımızdan,” derlerdi. “Biz hazırlanacağız, okula yetişeceğiz. Sırası mı şimdi?” Baktılar başa çıkılacak gibi değil. Bendeki okuma yazma aşkı o kadar büyük ki, kapıdan kovsalar, bacadan gireceğim. Nihayet çalışmaya başladık. Bir haftada öğrendim. Teşekkür ederek ayrıldım.
Merak içindeydim. Acaba annem bu defteri kalemi niye almıştı? Oturduğum masada bunu düşünüyordum. Birden annem konuşmaya başladı.
“Oğlum, Allah’ın ve Peygamber’in inan dediklerinden başka bir şeye inanma.” “Şimdi,” dedi, “defter bitinceye kadar bu cümleyi yazacaksın.” Anlamamıştım. Ama annemi kırarım, incitirim düşüncesiyle bir şey demedim ve yazmaya başladım. Defter bitinceye kadar o cümleyi tekrarladım. Beni yakînen tanıyanlar bilirler. Sohbetlerde bir soru sorulduğu zaman cevabım ya Âyetle, ya Hadisle olur. Hayatımda hiçbir gün, bu benim düşüncem, ben böyle düşünüyorum, demedim. Bundan sonra da demekten Allah’a sığınırım. Ben kim oluyorum ki? Rahmetli Anneciğimin o cümleyi yüzlerce defa yazdırmasındaki amaç, o fikrin ömür boyu kafamdan silinmemesi idi. Nur içinde yatsın. Mekânı cennet olsun. Allah’ın rahmeti, Peygamber’in şefaati üzerine olsun.
Hayat boyu karşılaştığım nice meseleIerde, anneciğimin yazdırdığı o cümle bana ışık tuttu, yol gösterdi, rehber oldu. Gerek sohbetlerimde, gerek konferanslarımda, bıkmadan, usanmadan söylediğim bir Hadis-i Şerif var. “Ya hayır söyle, yahut sus.” Yıllarca düşündüm. Bu bir tek Hadis’in uygulanması günlük hayatta insana nice ufuklar aştırır. Nice müşküllerini halleder.
Hayat. eyvah. yardımla. Çevreden mütemadiyen işitiyorum. . muhteşem bir kompozisyon. Diziler. sükûn. gürültü olmaz. Oysa ki. Bu cümleyi bir televizyon sohbetinde farkında olmadan kullanmışım. Bir dargınlık. Hiçbir şey unutulmuyor. şuuraltında izleri bazen mezarda da. daima saygılı. Evet. Şu anda doğumevinde yeni doğan bir bebeğin bile topu topu ne kadar ömrü var ki? Neden şu sayılı günlerimizi. ister bir bitki. yanlış yaşadık. televizyon kanalları. birkaç istisna dışında. Şimdi sadist bir duyguyla. genci. Ne yazık ki. “Sevelim. sözün gelişi söylemedim. sandığımızdan çok daha ince nüanslarla birbirine bağlı. uykularını kaçırmıyor. Rahmetli eşim Rânâ Hanımla kırk dört yıl evli kaldık. İlk günden itibaren bu Hadis-i Şerif’i uyguladım. edepli. münakaşa. Güzel evliyâ hikâyeleri anlatılırdı. saygılı. sevilelim. bir tebessüm bazen bütün dünyayı dolaşıyor. dargınlığım olmadı. Bazen bir tek kelimenin. kimse çıkıp da. Okul cinayetleri nasıl ilgililere saçlarını. İlgilenmiyorlar bile.” dedi. hayretler içindeyim. mutluluk. sorumsuzluk içinde omuz silkiyorlar. insan ruhunu allak bullak ediyor. Paşa Dede Hazretleri’nin nasıl. Acaba sayın doktorlar bunun sebebini hiç düşünüyorlar mı? Bana öyle geliyor ki. ikinci hayatta da devam ediyor. Evet. Muhatabımız ister bir insan. Hiç kimseyle. ama hiç kimseyle en ufak bir münakaşam. Nur içinde yatsın. sevgiyle. eğlence programları. ihlâsla. Hepimiz bir geminin içindeyiz. beni kutladığını söyledi. Ertesi gün İstanbul’dan Psikolog Suna Tanaltay Hanım telefon etti. huzur. Bazen bir tebessüm bütün dünyayı dolaşıyor. bu dünya ile sınırlı kaldığını sanmıyorum. Ekilen zehirli tohumlar meyvelerini veriyor. yaşama felsefesini kökünden değiştirdiğini görüyoruz. sürtüşmem. artık utanç verici düzeyi de aştı. Olaylar geçip gidiyor. Bu Hadis-i Şerif’in uygulandığı ailelerde bir kere olsun. “Müsaade ederseniz bu sözü ben de yazılarımda kullanabilir miyim?” İlgisine ve iltifatına tekrar tekrar teşekkür ettim. edepli. bu cadde çıkmaz sokak / Haykırsam kollarımı makas gibi açarak” demiyor. ama aynı şekilde acı bir söz de. beyne giden negatif ışınlar. Günlük hayatımıza giriyor. Bir tek kelime bu işi yapabiliyor. Lütfen konuşurken çok dikkâtli olalım. Ne yazık ki ülkemizde gazeteler. bütün kalbimle inanıyorum. kavga. Ne yazık ki sorumlular tam bir vurdum duymazlık. yaşamın her bölümünde. Danıştay’da otuz dokuz yıl çalıştım. “Efendim. güzellik olacağına. bu dünya bir misafirhâne. Ben. incelikle. zehir saçıyorlar. Bir felâket halini aldı. erkeği o aptal kutusunun önüne doluşuyorlar günlük zehirlerini almak için. ihtiyarı. ister bir eşya olsun. kadını. hayat görüşünü. Neden biz de Yunus Emre gibi.Nice problemlerini çözer. Beni tanıyanlar. “Durun kalabalıklar. bir kırgınlık olmadı. pişman olduk diyelim. sulh. hizmetle geçirmeyelim? Neden mânâ âlemine geçeceğimiz anda. Hepimiz gelip geçici misafirleriz. kibar olalım. Bu sözü çok beğendiğini. ister bir hayvan. Hatta ben. Bu süre içinde bir kere bile bizim evde bir tartışma olmadı. Bunlar hep televizyonlardaki dizilerin sonucu. Gemi batarsa hepimiz boğulacağız. Aman dikkatli olalım. ihtiramla ayağa kalktığını hatırlarlar. ömür boyu devam edeceğini düşünebilir misiniz? Ben evet diyorum ve o çocuğun kendim olduğunu söylüyorum. Edip Atam beyin torunu Deniz’e. Güzel kitaplar okunurdu. Beyin görevini yapamaz oluyor. Eskiden ailelerde güzel sohbetler olurdu. bu Hadis’in yaşandığı bir toplumun bireyleri arasında. saygıyla. başlarını yoldurtmuyor. Günümüzde Alzheimer hastalığı gittikçe yayılıyor. bir insanın inancını. Bazen beş yaşındaki bir çocuğun kalbinde kaba bir sözle açılacak yaranın.
.. Neden biz de “Sevmek devam eden en güzel huyum” demeyelim..dünya kimseye kalmaz. cümle eksikler biter” demeyelim.”. “Aşk gelicek. Neden. “Gelin canlar bir olalım” demeyelim. Allah’ın selâmı üzerinize olsun.
ne kadar üzücü durumlar. düşünce adı altında. aynı kalıplar öne sürülüyor. insanlar dünyaya yalnız mâneviyatı yaşadıklarını sanarak tek yönlü bakmışlar. hayata sürekli olarak tek yönlü pencereden bakıyorlar.Tevhidin Güzelliğinde Yaşamak İnsanlar görüyoruz. tekâmül edecekler? İnsan kelimesi üns kökünden geliyor. çağlar boyunca hep böyle olmuş. insanlık kültür tarihi incelenecek olursa hep yön değiştirmiş. saygı duymak. Bir ömür boyu aynı hareketler tekrarlanıyor. Zavallı insanlar. vücuttan öyle tiksinmişler ki. Adeta kemikleşmiş bir yaşam tarzları var. bazen madde olmuş. güzellik içinde yaşayamayan nice insanlar. “Öyle dalmış ki asırlar süren uykusuna. Nice yüzyıllar. Hatta insanlık kültürü adına yüz kızartıcı. oralara tıkılıp güya tekâmül etmeye çalışıyorlar.. hoşgörü. kabuğundan. insanlık nefis problemi ile uğraşmış. incelik. dışından bakıyorlar.” der. Bu. Ünsiyet yakınlık. Hayata küsen. Hayat boyu dikkat ettim. hayata yalnız kışrından. nasıl gelişecekler. Bugün hâlâ Avrupa’yı gezenler bilirler. Ortaçağ Avrupası’nda karanlıklar içinde yaşayan insanlar. Manastırlarda. bir arada olmak. Onlar için her şey donmuş. incelikten. Bu tek yönlü görüşler. insanı hayvanlıktan kurtarıp. ünsiyetten uzaklaşanlar insanlıktan da uzaklaşıyorlar. Bunlar ne kadar çirkin. utanç verici görünümler. zarâfet onların dilinde olmayan kelimeler. adamlar yıkanmayı bile bırakmışlar. Materyalist olduklarını ileri süren birtakım zavallılar. belli kalıplar içinde. entelektüel olduklarını sanıyorlar. Hepiniz çevrenizde böyle kimseler görüyorsunuzdur. maddeden. biçim almış. aynı sözler söyleniyor. her şey buna göre ayarlanmış. Fazıl Hüsnü Dağlarca böyleleri için. insana saygı. Ve ne yazık ki ömürleri böyle akıp geçiyor. oradaki sevgiden uzak. Uyandırmazsan. sanattan uzak havası içinde. uyanacak değil. Kolay kolay da adam beğenmiyorlar. Ve bu kimseler aydın. Hz. hayatla barış. statik. . İnsanı insan eden. biliş. edep. edepten. Hatta düşman oluyorlar. Günümüzde de bu kültür dışı gidiş hâlâ devam ediyor. Bazen hedef mânâ olmuş.. yalnız bizim ülkemizde. şekillenmiş. dış dünyadan. saygıdan. bizim çevremizde değil. birbirine sevgi. İnsan çizgisine götüren mânevi güzelliklere sırt çeviriyorlar. Bir dönem olmuş. beraberlik. Bir “nefsi öldürmek” diye tutturmuşlar. pek çok yerde manastırlar var. İnsana sevgi.
güzelliğimiz bu yüzden” demeyelim. iç dünya ile dış dünya. sevilelim. Nitekim öyle oluyor. Niye bizler de o yolda yürümeyelim. Önemli olan nefsi öldürmek değil. Madde ile mânâ. dengeyi kurdu. Körler körlere yol gösterirlerse. kardeş gözüyle bakıyoruz. Peygamber’in getirdiği ilâhi Tevhid. Hep böyle oluyor. insanlar acı ve ıstırap yolundan kurtulup. bütünlüğü sağladı. Ancak Hz. dünyamızı da. Milyarlarca insan kardeşimiz bu gerçeği görmemekte ayak diredikleri için. yalnızca Hz. birliğin. Allah o kadar güzel bir dünya yaratmış ki. Önemli olan onu eğitmek. Resulullah Efendimiz gelinceye kadar kimse bu işin içinden çıkamamış. bunda başarıya ulaşanlar ne güzel insanlardır. ki bu bir edebiyattan başka bir şey değildir. her iki dünyalarında güzelliği yaşayacaklar. beraberliğin en güzel çiçekleri ortaya çıktı. Buyuruyor ki. Biz onlar için de acıyoruz. “Nefsin senin binek hayvanındır. sonuçta hüsranla karşılaştılar. nefis ölmez. seviliyoruz. güzelliğe kavuşmuşlardır. kadın ile erkek arasında. o Muhammedî Tevhidi ortaya koyamadı. Hayat taassuplara. hepsinin gideceği yer uçurumdur. cümle eksikler biter” diyordu. küçük. âhiretimizi de neden cennete çevirmeyelim. güzelliğin yoludur. Beethoven’in Dokuzuncu Senfonisi’nin koro kısmında olduğu gibi. “Seviyoruz. bocaladılar. huzura. dünya kimseye kalmaz” diyordu. tatlılıkla. Yunus Emre ne güzel özetliyor.” Ancak Peygamber Efendimizin yol göstermesiyle insanlık kültür tarihinde en büyük devrim olmuş. Kâinatın Efendisinin gösterdiği ışıklı yolda. işkenceler yapmış. ıslah etmek. mantığın yolu. güzel. Onun için insanlık âlemini bu çırpınışlardan. nefsimi öldüreceğim diye kendine eziyetler etmiş. muhteşem. Bunu yapanlar. Peygamber’e aşkla. ışığın yolu. âhiretleri de zehir oluyor. Yunus.Nice insan. İnsanlar ifrat ve tefrit arasında bocalıyorlar. mutluluğu tadacaklardır. dar görüşlere. birbirimiz için her türlü yardımı yapabilsek. “Aşk gelicek. birbirimize saygı duysak. basit çıkarlara sığmayacak kadar büyük. iman bütünlüğü ile bağlı olanlar. “Cümle yerde Hak nâzır. onu kimse öldüremez. ne olur yedi milyar insan el ele versek. Zavallı insanlar binlerce seneden beri çırpındılar. inançla. . Kâinatın Efendisi her konuda olduğu gibi bu konuyu da vuzûha. Ne olur bugün ıstıraplar içinde çırpınan insanlar bu gerçeği görebilseler. ışığa. Ama ne hikmetse. yumuşaklıkla muamele et. dünyaları da. Amaç hep nefsi öldürmek. “Birleşiniz insanlar. Ona rıfk ile. ruh ile beden. kardeş gibi olunuz” diyebilsek. Bu gerçek aklın yolu. Çünkü biz onlara da dost. Neden. Resulullah Efendimizin gösterdiği tevhid yolundan başka bir şey değildir.. Çünkü bugüne kadar gördüklerimizin hiçbiri insanları huzura ve mutluluğa götürücü o büyük sentezi. sonsuz. Hep gönlüm istiyor. Birbirimizi sevsek. Gerekirse birbirimiz için canımızı dahi verebilsek. aydınlığa kavuşturuyor. mutluluğa. göz gerektir göresi” diyor. “Sevelim.. bu çelişkilerden kurtaracak tek yol. ona güzel bir anlam verebilmektir.
Şükür niçin önemlidir? Şükretmeden de mutlu. önce bulunduğumuz yere sağlam bir şekilde tutunup. sürekli şikâyet ediyordu. Bir yerde noktalanıveriyor. bir de şunu düşünsek. mükemmele doğru bir hamle yapabilmemiz için. sağlıklı bir hayat yaşayabilir miyiz? Şimdi bu meseleyi irdeleyelim. kendi kaynaklarına dönemeyeceklerdir. mesut. hep ömür boyu gözü dışarıda olacak. Halbuki bu istekleri gerçekleştirecek imkânlar mahdut. Birçok mânevi büyükle görüştüm. ben. hiçbir zaman huzuru.Şükrün Hayattaki Önemi Son zamanlarda bana en çok sorulan sorulardan biri de bu. Peki. ihtiyaçları onu sürekli olarak hep “daha fazla”ya itiyor. Bu daha fazla. kâmil. benim neden falanca gibi bir arabam yok diyen insanlar. daha fazla istekleri bir türlü bitmiyor. Yıllarca düşündüm. ya da yapamadığı bir husus. imkânlarını en iyi değerlendirmeye çalışmak. sana sonsuz şükürler olsun. bize sunulan rızkı itekledikçe acaba mesut ve bahtiyar olmamıza imkân var mı? Bence şükürde ilk nokta. Allah’ım. İstekleri sınırsız. “olmazsa olmaz”larından biri de şükür. Rahmetli Şair Özdemir Asaf bir şiirinde “Kime sorsam bir odası noksan” diyordu. Oluyor. Ama yazık değil mi? Yunus Emre. diyeceğiz? Ve bunu demedikçe burnu büyüklük yapıp. İnsanoğlu dünyaya geliyor. Hemen hiçbiri mutlu değildi. Çünkü dur durak bilmeyen istekleri. . Memnun olamıyor. neden falanca kimse gibi yemiyorum. o kimsenin ruhen gelişmemiş olduğunun göstergesi değil midir? Bir atasözü vardır: “Aza kanaat etmeyen çoğu bulamaz” derler. bizim çoğumuzun ya yapmadığı. “Mal sahibi. Derken ölüm kapıyı çalıyor. Dolayısıyla da hiçbir zaman memnun. mülk sahibi Hani bunun ilk sahibi. Elindekiyle yetinmek. biz ne zaman mutlu. ne zaman huzurlu olacağız? Ne zaman. olgun. İşte burada karşımıza “şükür” kavramı çıkıyor. Yaşadığım hayat içinde nice zenginler tanıdım. Pek çok insanın ömrü hep çırpınmakla geçiyor. Daha iyiye. bir kimsenin o an sahip olduğu maddi ve mânevi imkânları kabul edip. Diyelim elli milyarım olsun istiyor. Gördüm ki hayatın vazgeçilemeyen unsurlarından. Mal da yalan. sürekli yakınmak. Bunu yapmadığımız sürece. benimseyip. Hep daha diyordu. hayat sandığımız kadar uzun değil. Ama bu sefer neden yüz milyarım yok diye üzülüyor. mülk de yalan. Sürekli şikâyet etmek. teşekkürle karşılamasına bağlı. daha güzele. mutluluğu hissedemeyeceğiz. orada harekete geçmek gerekmez mi? Hayatta bütün yapıcı karakterde. giyinmiyorum. bizleri verdiğin bu nimetlere lâyık kıl. Ne var ki. bir türlü kendi imkânlarına. efendi insanlar hep şükür sahiplerinin arasından çıkmıyor mu? Elindekiyle yetinmeyen. gözü hep başkalarında olan. bahtiyar olamayacaklardır.
bizim. Şöyle bir dikkatlice gözden geçirelim. Nasıl kuru ekmek yersiniz?” O zat cevap vermiş. adamın yanına gider. “Müthiş bir adam.” İskender. Sen. Allah. atına doğru yürür. Önümdeki bu rızka beni lâyık et. tarihi zenginlikleri olan yerleri gösterebiliyor muyuz? Eşimizin biraz dinlenebilmesi için onu bir sanat merkezine götürebiliyor muyuz? Onun güzel bir konferans dinleyerek ufkunun açılmasına. Kumandanlarına sorar. “Ah evladım. Dünya’yı fethe çıkan İskender’im.” Senelerce. . doğal güzellikleri olan. Dile benden ne dilersen. Yolda bir fıçının içinde güneşlenen bir adam görür. Allah’ım. kendi önündeki oyuncağını unutup. “Ben. Hayret etmiş. Ürperdim. nefsinin kölesi İskender’sin. siz deve yükü kitap yazmış bir insansınız. dikkat buyurun: “Miskin Yunus sen seni bir adam mı sanırsın. Ömür boyu unutmadım.” derler. Ondan hasıl olan enerjiyi hayırlı işlerde kullanmamı nasibeyle. kara gecede.” “Özelliği nedir?” der. “Bu adam kimdir?” “Efendim. Bir gün babaannem bir masal anlatıyordu. Ne olur kendimizi aldatmayalım. Diyojen olmak isterdim. Bana ne verebilirsin? Gölge etme. hava mı basıyoruz. başka ihsan istemem. Küçük bir çocuktum. oturduğumuz eve. “Nasıl olur efendim. “Ey Diyojen. “Ben deminden beri o ekmeğe lâyık olamadığımı düşünüyor.” İskender atından iner. Bazen düşünürüm. Birisi görmüş. evdeki eşyalarımıza. heyecanlandım. görüşlerinin genişlemesine hizmet edebiliyor muyuz? Yoksa sadece benim de şu marka arabam var deyip. “Eğer İskender olmasaydım. diyordu. Kumandanları sorar.” demiş. Diyojen’i nasıl buldunuz?” İskender.Var biraz da sen oyalan” demiyor mu? İskender dünyayı fethe çıkar. biraz da kendi arabamıza baksak. dua ediyordum. senelerce evveldi. Acaba biz soframızda yediğimiz yemeğe. kendimizi kahredeceğimize. kara karıncanın bile rızkını düşünür. giydiğimiz elbiseye.” Diyojen’in canı sıkılır.” İşte meselenin püf noktası burada. kitaplarımıza lâyık mıyız? Lâyık olabilmek için neler yapıyoruz? Sadece boş sözlerle kendimizi mi avutuyoruz? Bir gün meşhur veli zatlardan birisi oturmuş kuru ekmek yiyormuş. Biz kendimizi ne sanıyoruz. Kâinatın en büyük şairi Yunus Emre ne diyor. kara taşın üzerindeki. Bir yeri beni ürpertti. başını önüne eğer. yerinde konuşur.” der. gözünü başkalarının oyuncaklarına diken çocuklardan ne farkımız var? Başkasının arabasının modeline ve rengine özenip.” der. nefsimin hâkimi Diyojen’im. “Ben. “Efendim. Acaba biz onu hayır işlerinde kullanabiliyor muyuz? Biz onunla mânevi büyükleri ziyarete gidiyor muyuz? Çoluk çocuğumuza. “bu adam Diyojen. “Düşünür.
Kabirde sualimiz. sağlıklı olacağına. Geç derlerse ne dersin? Yoğ ise amalimiz. Ver derlerse ne dersin?” Kim ne derse desin. Sırat köprüsü nice. Fayda vermez malımız. ne düşünürse düşünsün. Kıllardan daha ince. başarılı olacağına. ben.Halini miktarını bil derlerse ne dersin?” “Sana derim ey hoca. şükür kapısından geçmeden kimsenin mutlu olacağına. güzel bir hayat yaşayacağına ve .
çevresindeki insanlara da yaşatacağına inanmıyorum.. Allah bizlere de. yeryüzündeki bütün insan kardeşlerimize de o şükür kapısından geçmeyi nasibetsin. ..
İçimde öyle temiz. o halde varım” demişti. ruh ile beden. o halde dünyanın en mutlu insanı benim diyebilmiştir. dedim. öyle nezih duygular hissediyorum ki. çırpınmaktan. beni ruhen de. İnsanların maddi ihtiyaçlarının yanı sıra mânevi ihtiyaçları da vardır. Yaşıyoruz. temiz. cevap vermediğimiz zaman. dünya hayatında da âhiret hayatında da cennet içinde oluruz. Bu. Hangi insan bugüne kadar karnım tok. “çok mutsuzum. hiç de sandığınız gibi çok karışık. Önemli olan. memnun ve mesut. Bazen mânevi hayata yöneliyorum. Ne yapmak lâzım geldiğini kestiremiyorum. Açtım. soyut ile somut. Uykusu gelince yatacağı bir yatak ister. Bunu bize temin edecek tek yol. Artık sağlam. ne ruhu. bir bedenimiz var. deyip. Bir tarafa meylettiğim zaman edindiğim dostlar. ihmal etmeden. Bazen dünya hayatı çekiyor beni. Sokağa çıkacağı zaman dosta düşmana karşı mahcup duruma düşmemek için giyeceği bir elbise ister. çok karmaşık değil. Ne yapayım. kendimi yalnız ibadete versem. nezih bir aile yuvası kurup. Varız. huzursuzum. bazen öbür tarafa yalpalıyorum. dünya hayatı ile âhiret hayatı arasında bir denge. orta yolda sağlam bir şekilde yürüyebilmek. efendim. bir birlik ve beraberlik kurulursa. Dünyanın en büyük velisi de. ölçüler içinde yaşayabilmek. sırtım pek. inançların doğrultusunda düzene koymadığımız zaman problem başlıyor. karşılamadığımız zaman. uçurumun kıyılarında dolaşmadan. Şu anda sağız.Mutlu Olabilmenin Değişmeyen Şartı Geçen akşam telefon çaldı. bedenen de sarsıyor. Onlara aldırış etmediğimiz zaman. nasıl hareket edeyim?” Telefondaki zata. eğlenceler başımı döndürüyor. Aklıma kötü şeyler geliyor. Bazen bir tarafa. Bunun pek çok mahzurları ortaya çıkıyor. Mânevi ihtiyaçlar da maddi ihtiyaçlarımız gibi tatmin olmak ister. akşam olunca içecek bir tas çorba ister. ne bedeni inkâr etmeden. bu iki yönümüzü de aklın. hayat boyu. Yalnız mânevi güzellikleri olan insanlarla görüşsem. huzur ve sükûn içinde tevhidin güzelliklerini yaşar. Lütfen bir yol gösterir misiniz? Yaşım kırkı geçti. Çeşitli zevkler. Şu anda bizim bir ruhumuz. Ortaya çıkan ilk . İşte. Bütün mesele. öbür tarafa meylettiğim zaman şaşırıyorlar. hayret içinde kalıyorlar. “Efendim. İnsanoğlu sadece maddi ihtiyaçlarını tatmin etmekle mutlu olamaz ki. o zaman sarsıntılar geçirmekten. bir halden öbür hale geçişler. Yapılacak iş. hırpalıyor. istikrarlı bir hayat yaşamak istiyorum. Ne zaman ki madde ile mânâ. tevhidin gösterdiği ışık altında. Descartes “Düşünüyorum. Bu iki zıt düşünce arasında bir gelgit olayı yaşıyorum.” dedi. Bu gelgitlerden kurtulmak istiyorum. en mutsuz insan biz oluruz. bunalmaktan kurtulur. işi gücü bıraksam. telefondaki zat çok dertli. İslamî Tevhid yoludur. Bir türlü orta yolu bulamıyorum. ilmin.
Peygamber Efendimiz sade Müslümanların değil. diyorlardı. her iki dünyada da mesut ve bahtiyar.sorun. çok didindi ama sözünü dinletemedi. Ve hâlâ ödüyoruz. Peki. meselâ. aile hayatında. Ama aslolan camide. Bu. bir tevhide ulaşıyorlar. ilkellik bazen hayat boyu telâfisi . Bizi ve bütün insanlık âlemini bu çırpınmalardan kurtaracak tek yol. onun bir tek Hadis-i Şerifini. Bu zıtlık. bizi dengeli yaşamaya götürecek o ölçütleri. Bunu bize öğretecek tek ilim. makam. ne de dünyadan el etek çekip rahip hayatı yaşamaktır. çarşıya gidip pil alıyoruz. kimi insan iki şeker koyuyor. Mala. on şeker koyarsanız. Ama cemaatle kılınan namazın insana getireceği öyle incelikler ve güzellikler vardır ki. gerçekte öyle midir? Yoksa sadece bir görünüşten mi ibarettir. Hayatta her şey pil örneğinde olduğu gibi birbirini tamamladığı zaman bütünleşiyorlar. O günkü ulema geçinen cahiller. yine de o cıvıl cıvıl. kâh öbür tarafa yalpalıyor. bir kitabın bile sınırlarına sığmaz. mânevi ilimler bize yetmez mi. Müspet ilimleri fuzuli gibi görüp gündemden çıkarışımızın cezasını çok ağır ödedik. bu sentezi ne güzel kurmuş. Ama tuz biraz fazla kaçınca zehir gibi oluyor. Evde tek başına namaz kılmak. bunları sıralamak. bir ucu eksi. ne lüzum var müspet ilimlere. görgüsüzlük. Ve sonra gelen yüzyıllar İbrahim Hakkı Hazretlerinin ne kadar haklı olduğunu ortaya çıkardı. Allah kabul etsin. Hayatta her şey bir denge. değil bir yazının. Medreselerden müspet ilimler kaldırılıyordu. çok çırpındı. o şahıstaki dengesizlik oluyor. Sadece radyo çalışmaz. Bir ucu artı. İşte Marifetname isimli dev eser bu çırpınmalar sırasında ortaya çıktı. mescitte cemaatle beraber kılmak değil midir? Evet. takılan kravatın da kıymeti kalmaz. tek kılınan namazla da. “Ya hayır söyle yahut sus” hadisini. Çok görüldü. o pırıl pırıl yaşama sevincine ulaşamıyor. hiç. o çay içilmez. Çorbanın tadı geliyor. iki ucu artı olsa ne olur. Bir kravat güzel olabilir. mülke de sahip olsa. Bir türlü “Seviyoruz. o kadar yüce yol göstericidir ki. Biraz tuz koyuyoruz. Hayat öylesine ince ipliklerle dokunan bir doku ki. sosyal hayatta uygulayabilenler. bir senteze. seviliyoruz. kâinattaki bütün insanların. Keza çay içerken kimi insan bir. birçok güzellikler yakalanabilir. Hazret. hayatın hiç değişmeyen ana kanunudur. İlle bir ucu artı. İslâmiyet bu dengeyi. Kâh bir tarafa. Ama dokuz. bir âhenk istiyor. Bu iki yol da bizi huzura ve mutluluğa götürmüyor. aklı evveller. en ufak bir kabalık. Mesele. Meselâ çorba yapıyoruz. iş hayatında. Peygamber Efendimiz o kadar büyük. Denge. Bilimde de böyledir. Acaba onlar birbirini mi tamamlıyor? Transistörlü radyomuzu çalıştırmak için. bu karşıtlık. âhenk. Ama elbise ile uyum göstermediği takdirde. madde ile mânâ arasındaki tevhidi insanlık tarihinde gösteren tek insan Resulullah Efendimiz olmuştur. giyilen elbisenin de. Bu giyim konusunda da böyledir. ne sadece dünyaya bağlanmak. velayet makamına ererler. çok denendi. uyum. bir ucu eksi olacak. İlm-i Tevhid’dir. kurtarıcısı. bir uyum. içilmiyor. üç asır önce tehlikeyi görmüştü. Erzurumlu büyük veli İbrahim Hakkı Hazretleri. mevki. iyi güzel. kriterleri bulabilmekte. bütün varlıkların rehberi. güzelliğimiz bu yüzden” diyemiyor. Kaliteli olabilir. Hayatta aklınıza gelen hangi konu olursa olsun durum değişmez. rütbeye de ulaşsa. yol göstericisidir. Bugün insanlık bir türlü bu dengeyi bulamıyor. huzur içinde yaşarlar. güzel sanatlarda da. Peygamber Efendimizin gösterdiği tevhid yolu olmuştur. Bütün mesele.
mümkün olmayan zararlar meydana getirebiliyor. . bir güzel tevhid ilminin sultanını gönderdi. bizleri de. Aksi takdirde yapılan bütün işler. olanlar olmuş ve bizler o yükün altından kalkamıyoruz. Ancak O’nun yolundan giderek. hep buz üstünde yazı yazmaya benzeyecek. bölmeye kalkmayalım. ince bir davranışın etkisini ömür boyu unutabilir miyiz? Peygamber Efendimiz. Hepimiz ama hepimiz güzel bir sözün. Eğer bizler. burnumuzun dikine gitmekten vazgeçelim. “Hediyeleşiniz. O’na en büyük sevgiyi ve saygıyı göstererek doğru yolu bulabiliriz. Hayatın muhteşem bütünlüğünü bozmaya. masum. O’nun dediklerini uygulayarak. Allah. Bize Resulullah Efendimiz gibi bir yüce Peygamber gönderdi. yeryüzündeki bütün insanları da bu feci akıbetten korusun. temiz bir tebessümün. Sonra bir gün bakarız ki. Bir büyük. hayat boyu memnun. Rabbimize şükredelim. hediyeler kalpte kalan küçük kırgınlıkları giderir” buyuruyor. mesut ve bahtiyar yaşamak istiyorsak.
bizi hayatta da. hem de kimsenin dalkavuğu olmak istemiyorum. Bir türkü söyleniyordu: “Kaynanayı nitmeli Merdivenden itmeli. acı sözler başlıyor. gücenmeler ve arkasından boşanma davaları birbirini takip ediyor. O zamanların tek iletişim aracı radyo idi. İnanın bu sıkıntınız yalnız size münhasır değil. onlara faydalı olabilmek. Bugün pek çok insan aynı dertten muzdarip. mailiniz beni uzun uzun düşündürdü. Ben de bilirim onları pohpohlamayı. mezarda da. Ben. bir güzelliği paylaşacakları. kimisi kırılıyor. “Efendim. Boşanma mahkemelerinin dosyalarının arka arkaya sıralandığını göreceksiniz. Lütfen bana bir yol gösterir misiniz?” Sayın izleyicim. Nasıl adım atacağımı bilemiyorum. Fakat ne yazık ki çevrem tarafından anlaşılamıyorum. “Akrep etmez. kırılmalar. Bu beni çok müteessir ediyor. günlük hayatında insanları uyarmak için onları eleştiririm. Bunu tamamen iyi niyetle. acı tatlı günlerinde birbirlerine yardımcı olacakları ve sık sık. Tek kanal Ankara Radyosu idi. böyle dramatik durumların ortaya çıkmasının sebepleri nelerdir? Hepimiz işitmişizdir. çirkin. akrabanın akrabaya ettiğin” sözünü. daha güzele. “bir hususu öğrenmek istiyorum. Buna vıcık vıcık sıfatına maalesef hak verdirecekler bulunuyor. Biraz yürüyün.” diyordu. Tabi toplum adına çok acı. Kimisi darılıyor. onların daha iyiye. Neden böyle oluyor? Evlilik ki karşı cinsten iki insanın el ele vererek bir ömür boyu. daha mükemmele gitmesini istediğim için yaparım.İnsanlara Yargı ile Eleştiri ile Yaklaşılmaz Geçen gün internetteki siteme bir mail geldi. Allah’ım. öbür dünyada da ayırma diyecekleri bir müessese olması gerekirken. Türkiye’de bugün düzeyli akrabalık ilişkileri o kadar az ki. Bir sabah radyo dinliyordum. Ne yapmam gerek kestiremiyorum. Neredeyse bazı dosyalar koridorlara taşacak. Tıngır mıngır düşerken . Bu iki zıt duygu arasında şaşırdım kaldım. onlarda mevcut olmayan meziyetlerle onları göklere uçurmayı. Dil Tarih’in karşısındaki Ankara Adliyesi’nin kapısından girin. Yargılarım. Önce kaba. arkasından darılmalar. Ama yapmıyorum. kimisi benden uzaklaşıyor. Hele gelin kaynana ilişkileri ne yazık ki köyde olsun. İlkokuldaydım. kentte olsun utanılacak düzeyde. Sonuç olarak pek çok insan evlilik hayatında başarılı olamıyor. çok üzücü bir sonuç. Hem kendi kendimle çelişkiye düşmek. O kadar fazla.
Yok öyle bir şey. egemenliği altına almak illeti. Tahakküm kurmak. Komşu teyzeler ki içlerinde üniversite öğretim üyeleri de vardı. ne zaman annemi görse. Beraber oldukları sürece bir kere dahi annemle eşim arasında kavga. ilerici sanan bazı cahiller.” Sonra düşündüm. Rahmetli annem edebiyat öğretmeniydi.. evlendim. ailevi ve mesleki bir problemleri olduğu zaman babaanneme gelirlerdi. sonra kısa olarak ne yapmaları gerektiğini anlatırdı. saygı. ekonomik nedenler diye başlayan nutuklar atacaklar. tartışma. gelin-kaynana kavgasını kaçınılmaz bir sonuç gibi görüyorlar. edeple. “bu ne biçim toplum. Çevreme bakıyorum. Alfabe görmemişti. güzelliğini görebileceğiniz müstesna bir insandı. bazen insanı üzen. Asıl neden. Eşim Rânâ Hanım savcı idi. bazen utandıran. çok okuyan. kendilerini çağdaş. saygı.” Sonra ben büyüdüm. Herhalde bu çözüm onların meselelerini hallederdi ki. kırgınlık olmadı. Benim için rahatsız olmayın.. Son olarak da beni büyütmek için Ankara’ya gelmişti. münakaşa. yetişmiş. İlle benim dediğim olacak derse iki taraf da. Aman Yarabbi. okutmuş. çok kültürlü bir insandı. bazen tiksindiren nice durumlar. Kesinlikle inanmıyorum. “Dünya bir yana. anlayış içinde ilişkilerini sürdürdüler.” derdi. “Hoş geldin Sabiha Hanım. Konya’nın Ermenek ilçesinde büyümüş. “Oğlum niye ağlıyorsun. “Hayatta ben hiç kimseyi kayınvalidem kadar sevemem. hoşgörü çizgisinde ilişkileri sürdürebilmek.Geçip seyir etmeli” Dinlerken ağlamaya başladım. Önemli olan ilk günden itibaren sevgi. anlayış içinde geçti. Şahsi. Durumu anlattım. İkisi de nur içinde yatsın. “Aman yavrum. bazen ürperten. anlayış. gelinime ayağa kalkmayacağım da kime kalkacağım?” Annem sık sık tekrar ederdi. Evliliğim kırk dört yıl sürdü. Babaannem onları sükûnetle dinler. Bu nasıl terbiye. güzel geçim olur mu? . “ben. ne oldu?” dedi. Bugün bazı kimseler. kayınvalidem bir yana” derdi. Hep bir saygı içinde. şahsında İslâm’ın bütün edebini. incelikle ayağa kalkar. Bir kere bile aramızda kırıcı bir söz söylenmedi. Kırk dört yılımız her an karşılıklı sevgi. mutluluk. Annem kaç kere rica etmişti.” Fakat babaannem her defasında. Babaannemin hiçbir resmi. “Anneciğim. Allah’ın Rahmeti. özel tahsili yoktu. Peygamberin Şefaati üzerlerine olsun. Babaannem.” derdi. Dertlerini anlatırlardı. zarâfetini. saygıyla. Okuma yazma bilmezdi. Babaannem de (aidiyeti cihetiyle) şekerleri bana verirdi. “Aman anneciğim. sevgi içinde. Bu ne biçim insanlık. nakış yaparak çocuklarını yetiştirmiş. Annem aynı davranışları gelinine karşı gösterdi. bir süre sonra ellerinde şeker paketleri babaanneme teşekküre gelirlerdi. genç yaşta dul kalmış. Üç dil bilen. inceliğini. mübarek bir hanımdı. aydın. Rahmetli annem geldi. Ben sizin kızınızım. o evde huzur. bence nefsin terbiye edilmemesi. Neden böyle oluyor? Bazı kimseler bilgiç bilgiç başlarını sallayacaklar. Ama babaannem. dikiş dikerek. Öyle ince bir insandı ki.” dedim. İnsan ayağını yorganına göre uzattıktan sonra mesele kalmaz. Özel hayatımdan şunun için örnek verdim. Üzücü bir durum olmadı.
Konuşma yoktur. Ama İslâm edebi üzerine öyle nezih. gelmiş geçmiş insanların en büyüğü olan Resulullah Efendimizin müstesna edebi. Boşanma sebepleri olarak hep “şiddetli geçimsizlik” gösterilir. “şiddetli sevgisizlik”. İşin püf noktası burada. Efendim bütün mesele yaklaşımda. Sonra Sıhhiye Cihan Sokaktaki evimizin yolunu tuttuk. incelikle. ama yalnız Allah’ın ve Peygamber’in dediği olacak. Ama ben insanları uyaracağım. Bir teklifim olacak. Bir gün hakikati arayan bir yolcu. saygı duymaması imkânsızdı. bir kere evde din. Usulca bardaktaki suyun üzerine koyar. saygıyla. Bunun en güzel örneği.” Ve kırk dört sene bir rüya gibi. burası tamamen dolu. bunu çok arzuladığını anlatır. dostluklarımız da. Hoş geldi. incinmedik. su ile söner. ahlâk nutukları atmadı. inceliğidir. gözleri yaşarır. Mesele burada efendim. beni kabul ederseniz size ağırlık vermem. Besmele ile kapıdan girdik. der. inceliktir. Durak Çavuşoğulları Camii’nin imamı Rıza Çöllü Hoca geldi. edeptir. palavrayla. Belediye nikah salonundan çıktık. Allah’ım bizi dünya hayatında da. Eve geldik. kadından erkeğe. ateşin üzerine benzinle gidilmez. İkimiz de hukukçuyuz. Dini nikâhımızı kıydı. Gerçeği bulmak aşkıyla içi cayır cayır yanmaktadır. evliliğimiz de rezil olur. Kapısını çalar. ne benim dediğim olacak. hiçbir evlilik boşanma ile neticelenmez. Durum mânevi büyüğe anlatılır. hayır demişim. âşık eden unsur. safalar getirdi. Açık konuşalım. Yalnız. bir insanın onu sevmemesi. Ateş. hayran eden. O dergâhı bulur. “şu andan itibaren Allah’ın önünde ve kanun nazarında evliyiz. onu karşısındaki insana bağlayan. Rahmetli babaannem veli bir hanım olduğu halde. Bardağı uzatır. tevazu ile yaklaştığımız zaman. “Bak Rânâ. bir yerde. Karşılaştığı nezakettir. zarâfettir. öyle hoş bir yaşantısı vardı ki. Bir kere birbirimize kırılmadık.7 Mart 1962 yılında evlenmiştik. beraber dua ettik. Biz insanlara sevgiyle. mezarda da. Kimse bu çağda tehditle. . Daha fakültede okurken de buna inanmadım. Kanundaki “şiddetli geçimsizlik” ibaresinin yanına. Gelen yolcu hâl diliyle dergâha katılmak istediğini. elinde ağzına kadar su dolu bardakla gelir. bir mânevi büyüğün dergâhı olduğunu duyar. Onun üzerine gelen yolcu cebinden bir gül yaprağı çıkarır. İnsanın nefsaniyetini kıran. Orada sükût egemendir. Evliliğimiz boyunca bu evde ne senin dediğin olacak. insanlar meramlarını birbirlerine hâl diliyle anlatırlar. O dergâhın bir özelliği vardır. bir masal gibi. Demek ister ki. iman. O zat heyecanlanır.” dedim. Bir an birbirimize dargın kalmadık. Biraz sonra kapıyı açan kimse. gördüğü sevgidir. eleştirilmeye takatimiz yok. Aranızda bir gül yaprağı gibi yaşarım. Hepimiz bugün o kadar zor şartlarda yaşıyor. buyursun. eleştireceğim. köylüden kentliye yargılanmaya. Hiçbir dostluk ve arkadaşlık yarıda kalmaz. nutukla yola gelmez. iyi niyetle. edeple. artık hiç birimizin yediden yetmişe. Günlerce yol alır. Eşime döndüm. bir şiir gibi geçti. Hâl diliyle der ki. Bir akit yapalım. Kısmet olursa bir ömrü beraber yaşayacağız. dengemizi o kadar zor temin ediyoruz ki. Yenimahalle 5. yargılayacağım diye yola çıkarsak. Unutmayalım. Dualar edildi. Boşuna ısrar etme. âhiret hayatında da birbirimizden ayırma.
. Allah bunu bize de. kimseye ağırlık vermeden bir melek gibi yaşayıp. bir melek gibi Hak’ka göçsek.Ne olur bizler de şu içinde yaşadığımız hayatta o gül yaprağı gibi olsak. . Kimseye yük olmadan.. yeryüzündeki bütün insan kardeşlerimize de nasip etsin.
yaptığımız bir hareket bazen bize yıllar sonra faturasını ödetiyor. .” diyor. Biraz sonra müdür bey geliyor. Senden. Neden başıma böyle bir olay geldi? Sonra geriye doğru dönüş başlıyor.. Kendisi söylemek için ayağa kalkıyor. Beni rahatsız etmesin. Çocuklar soğuktan titriyorlar. Allah’ım diyor. daha önceki hafta. “ders çizelgesi hazırlıyordum.” diyor. Ben onu kırdım. Resulünden ve merhum müdür beyin mâneviyatından özür diliyorum. Hademenin yanına yaklaşırken o gürlüyor: “Niye beni rahatsız ediyorsun? Sobanı kendin yaksana. Kalkıyor. “Evladım. evvelki gün. öyle işittim. Acaba diyor.. Sonra düşünmeye başlıyor. Lütfen evinize gidin. ağlamaya başlıyor. Onun da emekliliği yaklaşmış. Oysa bir bilsek ki hayatta tesadüf yoktur. Allah’ım diyor. “otursun sobasını kendisi yaksın. güzel bir kız. hademeye söyle gelsin sobayı yaksın.” Leman Hanım öfkeleniyor. şahit oluruz. Otuz yıl önce okulumuzun müdürünün emekliliğine çok az bir zaman kalmıştı.” Hademe çocuğu tersliyor. daha önceki ay derken iş otuz yıl evveline gelip dayanıyor. genç. Tesadüfen gördüm. öğretmenler odasına çay içmeye gidiyor. Şaşırıyor. tesadüfen okudum. gelişigüzel söylediğimiz bir söz. tesadüfen işittim. hayret ediyor.” Öğretmen Leman Hanım öğretmen okulunu bitiriyor.” Müdür beye gereken cevap veriliyor. Aradan otuz yıl geçiyor. Bir okula tayini yapılıyor. Hayatta her şey öylesine birbirine bağlı ki. “Efendim. Leman Hanım mümessili çağırıyor. “Efendim. Biraz güzelliği ile mağrur. Dün. tesadüfen rastladım. Beni bağışlayın. “Hocanım. Leman Hanım şaşırıyor. çoğumuz hayaller. Bu kabalık değil mi?” Hademe süklüm püklüm gidiyor. daha önceki gün. Ama farkında bile değiliz.. Leman Hanım bir sabah okula geliyor. “sizi müdür bey çağırıyor. hangi gününüz müsait diye soracaktım. Günleri sayılı. Zeki. mesleğimin son günlerinde nedir bu başıma gelen? Biraz sonra okul müdürü geliyor. Her şey birbirine öyle görünmeyen ipliklerle bağlı ki.” diyor.” Leman Hanım eve geldikten sonra bir süre daha ağlıyor. Sınıf buz gibi. aynı anda uzayın bütün zerrelerinde duyulur. Mesleğinin son günleri. abdest alıyor. Saygı ile selâm veriyor. alımlı. Leman Hanım birden ürperiyor.” diyor. “siz bu ruh hali ile ders yapamazsınız. Namazın sonunda. Sizi rahatsız ettiğim için özür dilerim. Üzüntüsünden dudakları titriyor. Her gün bu tür sözler işitiriz. işte şimdi otuz yıl sonra faturası karşıma çıkıyor. önyargılar içinde yaşıyoruz. Öyle gördüm.” Leman Hanım çok üzülüyor. ben dün bir insan kalbi mi kırdım. Çayını yudumlarken okulun hademesi geliyor. “Kocaman kadın. Tesadüf sadece lügatlarda olan bir kelimedir. Gerçek bu mu acaba? İslâm’ın Güler Yüzü isimli eseri ile kitapseverler arasında büyük bir beğeni kazanan Prof. bazen de zaman geçince aradaki irtibatı kuramıyor. apışıp kalıyoruz. öyle okudum ve arkasından bir önyargılar zinciri başlıyor. tövbe namazı kılıyor. Ben sınıfı tatil ederim.İnsan Ektiğini Biçiyor Günlük hayatta sık kullandığımız kelimelerden biri de “tesadüf”dür. “Müdür bey nasıl olur da genç bir hanımı ayağına çağırır. Emekli olmak üzere. Eva Hanım diyor ki: “Çay bardağımıza koyduğumuz şekeri karıştırırken çıkan ses. incittim.. Bir gün dersten çıkıyor.
” diyor. Sevgi içinde yaşayıp. “Hocanım. Aynı edep ve incelikle selâm veriyor.. güzel. diyor. Ben. hakaretler. Peygamberimiz İslâm’ın güzelliklerini anlatmak için Taif’e gitmişti. Nuraydın Hanım. Gözleri parlıyor. . bütün bitkileri. Neden onun için hayır dua edelim. Biraz sonra taş da atmaya başladılar. Bir sahabi. Bu anekdodu kırk beş yıl önce Leman Hanım’dan işitmiştim. Memnun ve mesut oluyor. Kızılay’da işlerini bitiriyor. Yaşlı hanım çok memnun oluyor. Müsaade edin elinizi öpeyim. müdür beyin mâneviyatından özür dilemiştim.Ertesi sabah okula gidiyor. biz falancadan zulüm gördük. Bunca yıldır diyor. Karşılaştığı manzara tüyler ürpertici idi. Mübarek ayakları kan içinde kaldı. öyle kırılmıştı ki “Ya Resulullah. Kırk beş yıl düşündüm. “Günaydın efendim. Nuraydın Hanımın dikkatini çekiyor.” Leman Hanım ürperiyor. büyüyecek. Yanına bir başka hanım oturuyor. Ne olur beni affedin. Nuraydın Hanım ürperiyor. sevgi içinde Hak’ka göçeceğiz. Gece sabaha kadar ağladım. Efendim. İlk bakışta bu fikir doğru gibi görünse de. Hademe ısrar ediyor. nasılsınız?” diyor. nefret. aslında hiç öyle değil. Okula yüz metre yaklaşmışken hademeyi görüyor. Biz hayat yolunda yürürken rehberimiz.” Peygamberimiz mübarek ellerini kaldırdı. “öyle dua edin ki bütün Taif yerin dibine göçsün. yemişleri de bizi mutluluğa götürsün. diyorlar. Edep ve saygı ile dönüyor. düşmanlık duygularını içimizde barındırmayacağız. Konutkent’te oturuyorum. düşüncelerimiz. Yüzü ışıldıyor. Sabahleyin ektiği tohumlar akşama meyvesini veriyor. Bir sabah Konutkent’ten Kızılay’a gitmek üzere otobüse biniyor. önderimiz. şimdi hademe benden özür diliyor. Kötü sözler. intikam. sen onları en kısa zamanda İslâm’la şereflendir. “Beni bağışlayın. Ne kadar üzüldüm anlatamam. “Efendim. hatır soruyor ve aralarında güzel bir sohbet başlıyor. İçimizdeki sevgi her gün biraz daha büyüyecek. öyle bir an gelecek ki yeryüzündeki bütün insanları. geri dönecek. Hiç unutmadım. akıl almaz incelikte bir rabıta var. emekli banka müdürü.. Hayat olayları arasında inanılmaz. bütün hayvanları. Hademe süklüm püklüm af diliyor. Duygumuz. Ama şu anda ne istediklerini bilmiyorlar. alaylar birbiri peşi sıra yağıyordu. Hayat böyle.” diyor. Hayat boyu ekilen tohumlar hep iyi. “bunlar aslında iyi insanlar. Otobüste yanına yaşlı bir hanımefendi oturuyor. “eğer elinizi vermezseniz ayaklarınızdan öperim.” dedi. büyüğümüz hep Allah’ın Resulü olacak. “Allahım. ilk defa böyle bir olayla karşılaşıyorum. Üzgün görünüyor. yaşantımız hep sevgi üzerine kurulacak. müspet olsun ki. Ya Rabbi. İnsanoğlu ne ekerse onu biçiyor.” Ve bir süre sonra Taif’liler akın akın gelip Müslümanlığı kabul ettiler. Bazı kimseler burada bir yanılgıya düşüyorlar. Bu nedenle bizler kin. bütün eşya ve cemadatı Muhammedi bir aşkla kucaklayacağız.” Leman Hanım elini vermek istemiyor.” dedi. kötülük gördük.
mülayemet ile muamele ediniz” demiş. Birkaç Peygamber buyruğunu uygulamakla. Bu konuda biliyorum. çeşitli sözler söylenecek.” dediler. Her yerde. Yıllarca önceydi. Diyetisyenler ne derlerse desin. “boşuna yorulmuş.” dedi. Dinle. Ama benim düşüncem bu. Bir sohbette sordular. Kimisi açlıkla. kimisi insanlardan uzak kalmakla. itiraz sesleri yükselecek. Meselâ.’ ‘Önünüzde kırıntılar oluşmuşsa. Büyük sıkıntılar içindeyiz. güzeli. “Nefsin senin binek hayvanındır. Bırakın diyet kitapları ne yazarsa yazsın. nasıl edelim de bu işi halledelim?” Cevap verdim. zahmet çekmişsiniz. zarafetle yemeğinizi yiyiniz. başvurmadığım diyet usulleri kalmadı. nefsi öldürmenin yolları.” Mesele burada. ilimle. kimisi bedenine işkence etmekle vakit geçirmişler. abur cubur yemeyiniz. Uygulamasını yapmadığım hiçbir şeyi söylemem. ‘Kesinlikle acıkmadan sofraya oturmayınız’. güzel sanatlarla. “biz nefsimizle didişmeyi bırakalım. nefs. kimisi uykusuzlukla. uygulamasını yaptın mı? Öteden beri âdetimdir. Ne yapalım. ona insan fıtratına en uygun çözümü getirmiş. görevlerimizle öyle hemhal olalım ki. fikir beyan etmiş. yolları gösteriliyor. “Değerli kardeşlerim. “yıllardan beri zayıflamak istiyorum. ‘Ellerinizi yıkayarak ve Besmele çekerek. Ne zaman Kâinatın Efendisi. internetten takip ediyorum. İnsanlar sadece ıstırap çekmişler. Kitaplarınızı okuyorum. “Efendim. öneriler getirmişler. Kendimiz günlük hayatımız içinde iyiyi.’ ‘Acele etmeden.” dedim.’ ‘Sofradan yarı aç. Ama ne hikmetse o nefis bir türlü ölmemiş. zihnin sürekli olarak onunla meşgul olması bizi büsbütün onun kölesi haline getiriyor. Ona rıfk ile. Nice insanlar bu konuda kafa yormuş. Hiçbirinden netice alamadım. incelikle. nefse karşı takınılacak tavır. onları da birer birer toplayınız. o işlere kendimizi öyle adapte edelim ki. “sizi televizyonlardan. nefis de baksın baksın. nefsi düşünmeye vakit kalmasın. nefsin halleri. Geçenlerde bir hanımefendi telefon etti. Unutmayalım ki biz bu dünyaya aslımızı bulmak. sonra bu işyerinde grev vardır deyip. inlemişler ama nefis mağrur bir totem gibi her yerde başını kaldırmış. Boyuna yeni yeni nefsi öldürme teorileri üretiliyor.” dedi. Onu bir kenara koyalım. Bu konuda bana yardımcı olur musunuz?” “Efendim. Gitmediğim diyetisyen. Deneyin bakın. “Ben. Bu şekilde hareket ettiğiniz takdirde kilo vermemeniz mümkün değil. “nefsimizin elinden perişan oluyoruz. kendimizi arıtıp temizleyip. . Yüzyıllarca hep bir tema işlenmiş: Nefsimizi nasıl öldürebiliriz? Nefse boğulması.” dedim. aletli jimnastik. Onunla öyle meşgul olalım ki. gücümüzle. Diyeceksiniz ki. doğruyu yaşamaya çalışalım. gitsin. öldürülmesi gereken bir düşman gibi bakılmış. yarı tok kalkınız. Siz bu metodla kısa bir zaman sonra istediğiniz kiloya gelebilirsiniz. düşünce dünyası ile öylesine meşgul olalım ki. Bir şeyi takıntı haline getirmek.Nefsin Hâkimiyetinden Nasıl Kurtulabiliriz? Yüzyıllarca insanların kafalarını meşgul eden bir problem var. “Efendim. Günümüzde nefs problemi gene bir problem olarak yürürlükte. kuruyemiş. bu işi en güzel şekilde halledebilirdiniz.” İşin özeti bu arkadaşlar. verdiği nimetler için Allah’a şükrederek yemeğinize başlayınız. yavaş yavaş.’ İki yemek arasında dondurma. Bir konuda bana yardımcı olur musunuz?” “Nedir?” dedim. İşimizle. meşguliyetimizle. dişlerini göstermiş Resulullah Efendimiz gelinceye kadar. nefsin girebilmesi için en ufak bir kapı aralığı kalmasın. her dönem hükümran olmuş.
Bu formülü. bilim. sevginle çıkacağım topraktan” diyordu. Önemli olan tek şey var. şiir.Yaradanımıza geldiğimiz gibi tertemiz gitmek için gönderildik. süblimasyona tabi tutabilmektir. Ömer Hayyam bir şiirinde. Nefisle uğraşmak. bütün aşkımız ve heyecanımızla birtakım güzelliklere adarsak. kendimizi bütün varlığımızla. resim. müzik yolunda değerlendirerek çok güzel sonuçlar almışlardır. . onları din. içlerindeki büyük negatif duyguları süblime ederek. Sadece yeni mağlubiyetler. yarın da varolacaklar. Medar-ı iftiharıdırlar. yani nefsi bir yana koyarak içimizdeki büyük enerjiyi hayatın her alanında değerlendirebiliriz. edebiyat. didişmek. Nice insanlar. hiç. Onlar insanlık kültür tarihinin tacıdırlar. duyguları müspete kanalize edebilmek. Hayat onlarla güzel. “Sevginle gireceğim toprağa. Emaneti aldığımız gibi Yaradanımıza ulaştırabilmek. Önemli olan. Bu insanlar dün vardı. yaşamak onlarla anlamlıdır. mücadele etmek bize ne kazandırır. o zaman nefis hükmünü icra edemez. Allah onlardan râzı olsun. Allah bu yolda çalışacakların yâri ve yardımcısı olsun. bugün de var. içimizde nefisten gelen heyecanları. Olayın en ince noktası budur. Ama biz nefsimizi şöyle bir kenara koyup da.
Aile. Medeniyetin yüz karaları. hava basıyorlar. Alçaklar. birbiriyle kenetlenen. Her şey darmadağın. Avrupa Birliği’ne uyum sağlayacağız diye. incelik. Amerika’da çocuk pornosundan bir doktora iki yüz yıl ceza verildi. Sevgi. şükür. kavuşmayanı da. Bütün mânevi setler yıkılmış. Sizi gidi kâfirler. bir kimse. kadın bir tarafa. hayâsızca. ilericilik.Yetiş Yâ Resûlullah Her şey un ufak olmuş. çirkini de. alabildiğine kabalık. Şehit kanıyla sulanan vatan toprakları. Bir dokun. Sonra dönüşte iki taraf da yaptıkları çapkınlıkları birbirlerine anlatıyorlar. Erkek bir tarafa. birbirlerine en kaba. çağdaşlık. Uygarlık. Şerefsizler. Hepsi en çirkin sahtekârlıklarla dolu. kadın kadınla kanunen evlenebiliyor. alabildiğine perişanlık. Herkesin yaşadığı dram en kalın çizgileriyle yüz hatlarından okunuyor. el ele vermiş. bin ah dinle. Mahkemelerimizin hali yürekler acısı. çirkinlik. Netice ne mi oluyor. asaletin yerinde yeller esiyor. işyerleri. tüketiciliğe götürülüyor. Tarımda en büyük felaketi görüyoruz. İri lakırdılar edip. derhal hapse atılıyor. edep. Hal-ü keyfiyet böyle. Zengini de. Bir ben değil. cümle âlem perişan. kuzeyden güneye bütün Avrupa’yı gezdim.” İnanın yüzü gülen kimse yok. kanaat içinde efendice yaşayan. kepaze bayanlar gelmiş. Jean Jaques Rousseau’ların torunlarıyız diye caka satıyorlar. en çirkin şekilde saldırmalarına. Beyefendilik. güzeli de. Darmadağın. Toplum süratle üreticilikten çıkarılıyor. tabir caizse bütün taşlar bağlandı. Voltaire’lerin. Herkes hayatından yakınıyor. fakiri de. imkânlara kavuşanı da. Karacaoğlan’ın dediği gibi: “Bir başıma olsam gam yemez idim. sabır. saygı. zarafetin. “Türkler. bütün köpekler salıverildi. Artık ilkokulların bile önünde simit satar gibi nöbet tutan uyuşturucu simsarları. hanımefendilik gitmiş. soykırım yapmamışlardır” derse. Sonra da utanmadan rezilce. Babasız doğan çocukların sayısı çığ gibi büyüyor. . hepsi palavra. Sözüm ona bugünün Fransa’sında. yerine soytarı baylar. doğudan batıya. birkaç istisna dışında televizyon kanallarından. Aynı suçtan bizde verilen ceza üç ay. Allah nasip etti. tatile çıkılıyor. Artık bankalarımızın üzerinde yabancı isimler görüyoruz. inceliğin. paçavra gazetelerden toplumda en çok yarayı alan müesseselerden biri. Artık bazı Avrupa ülkelerinde erkek erkekle. fabrikalar haraç mezat satılıyor. bir sevgiyi paylaşan kaç aile tanıyorsunuz? Okullarımızın hali yürekler acısı. Yaz geliyor. Kimse hayatından memnun değil. Bakmayın siz birtakım insanların kasım kasım kasılmalarına. Ortalıkta görülen sadece bir it dalaşı.
Alman doktor: “Neyin var?” diye soruyor. Kıvranarak hastaneye götürülüyor. bir lidere ihtiyacımız var. defolup gidiyor. sevgisiz yaşayan dünyada. ne başkalarının kurtulmasına imkân ve ihtimal yoktur. Bir şifa vermeyeceksen eğer” diyor. anlamını kaybetmiş. gece aniden hastalanıyor. Alman doktor dinlemiyor.Bir Türk işçi kadın. O. hepimizin ama tek istisna olmadan hepimizin bir öndere. Kadın Türkçe olarak derdini anlatmak istiyor. İşte bu anlattıklarımı üç aşağı beş yukarı nereye gitseniz görebilirsiniz. gelme üstüme. ilişkilerimizde O’nun işaret buyurduğu ölçülerle balans ayarı yapılmadıkça ne bizim. Bu ipini koparmış. O’nun gösterdiği yoldan gitmedikçe. hepsini anlatsam aylar sürer. hem bütün dünyada bu aranan. Ey tersi dönmüş ahmak” . bütün güzelliklerin. beklenen yol gösterici sadece ama sadece yüce Peygamberimiz. bir devrimciye. Artık bugünün insanının birtakım saçma ideolojilere. Boş lâf karın doyurmuyor. Resulullah Efendimizdir. Almanca bilmeyenler ölüme mahkûmdur deyip. Ve onu söyleyenlere bakarak Necip Fazıl Kısakürek gibi. Hem kendi ülkemizde. O’nun hepimize ilâhi bir armağan olarak getirdiği Kur’an-ı Kerim. inceliklerin menbaı ve kaynağıdır. bir kurtarıcıya. palavra teorilere. çeşitli durumlar ve olaylar karşısında söylemiş olduğu Hadis-i Şerifler ve O’nun mübarek Sünnet-i Seniyyesidir. “Gelme. Gerek ülkemiz. Fazıl Hüsnü Dağlarca bir şiirinde. bizzat şahit olduğum öyle çirkin olaylar var ki. Bizi selâmete götürecek tek yol. gerek bütün dünya o ilâhi ölçülere o kadar muhtacız ki. Bugün dünya büyük bir hızla felâkete doğru gitmektedir. “Yeter senden çektiğim. özlenen. iri lakırdılara karnı tok. Gözlerimle gördüğüm. yüceliklerin.
Artık kuru gürültülere kulaklarımızı tıkayıp. seni çılgınlar gibi seviyoruz. İçimiz yanıyor. çirkinliklerden kurtaracak tek yol Peygamberimizin yoludur. sevilelim. perişan insanlarız. bütün insanlığın. susuzluk içinde kavruluyoruz. inançla. saygıya susuz. Sensiz her şey güzelliğini yitirdi. O yüceler yücesi. Yüce Peygamberimize yalnız İslâm Peygamberi gözüyle bakmak İslâm’ı hiç anlamamaktır. . Bizler ki sevgiye susuz. Hatta geçiyor bile. İşte örneği. Karanlıklarda boğulduk artık. Biz de senin yolunun ışığı altında “Sevelim. Bizleri affet. sosyal hayatında samimi olarak aşkla. bir şehir. lideridir.. bir ülke ve bütün bir dünya kurtulabilir mi? Evet. iyinin ve güzelin. sana muhtacız.. bütün kâinatın. işyerinde. kurtulabilir. İnsanları bugün içinde bulundukları gaflet denizinden. İşte günümüzde gerek kendimizi. zavallı. Tut ellerimizden. Yâ Resulullah. Sensiz her şey anlamını kaybetti. İçinde yaşadığımız zulmet. sadakatle uygulayan bir insan. Yâ Resulullah. aşkımızı kabul et yâ Resulullah. asil ve yüce olanın yoluna çek. İnsanlık senin doğuşuna yeniden şahit olsun. Allah bizlere senin yolunda çene kapamayı nasip etsin. affedilmez bir suçtur. Dünya yeniden hayat bulsun. Deneyin isterseniz. “Ya hayır söyle yahut sus” Hadisini evinde. bizi kurtar. bir aile. ışığın kaynağına yönelmek zamanı geldi.diyor. Sana aşığız. Ne olur tut ellerimizden bizim. o güzeller güzeli. velâyet makamına kadar yükselebilir. Bir tek Hadisle bir insan. gerek ülkemizi ve bütün dünyayı mânen ve maddeten yuvarlanmakta olduğumuz uçurumdan kurtaracak tek ışık ve güzellik kaynağı Resulullah Efendimizin işaret buyurduğu yoldur. gerek ailemizi. vahim bir hatadır. Çıkar bizi bu karanlık kuyulardan. bütün varlığın önderidir. yol göstericisidir. dünya kimseye kalmaz” diyelim. o büyükler büyüğü insan. Bizi. ilgiye ve şefkate susuz. gönül dünyamızı da kararttı. sade bizim değil. sana müştakız. Bizim de yüzümüz gülsün. Ne olur tut ellerimizden.
sanatkârlarımız dahi bu konuyu lâyıkı veçhiyle değerlendirememişler. Fatih öfke ve kızgınlık içindedir. Küçük çocuğun babası padişah ikinci Murat akşam olaydan haberdar edilir. sırf inançlarından. O hocan gününü görür. Yıllar ötesine gidelim. Ertesi sabah harp meydanında otuz bin ölü sayılmıştı. O günün nüfus durumu. duyan. “Yarın sabah okula beraber gideriz. diri diri yakılmışlardı. Daha önceden haberdar edilen.İstanbul’un Fethi 1453 yılında Fatih Sultan Mehmet İstanbul’u aldı. Bu olay gerek Türk tarihi. “Vay. İstanbul’un fethinin ertesi gününde böyle bir genelge yayınlıyordu. yirmi iki yaşındaki genç bir kumandan. üzerinde hassasiyetle duramamışlardır. Bütün ortaçağ boyunca Hıristiyan Avrupa’da nice bilim adamı. Bu zaferle tarihte bir çağ kapanmış. Bir padişah çocuğunun kulağını çekmek ne demekmiş anlasın. sabahleyin okula beraber gidelim. sanatkâr. psikolojik yönden incelenecek olursa. şartları göz önünde bulundurulursa. düşünür. gerek İslâm tarihi ve gerekse dünya tarihi bakımından son derece önemlidir. İstanbul’un alınmasının hemen arkasından yirmi iki yaşındaki genç Fatih Sultan Mehmet bir genelge yayınlamış ve herkesin inanışında. Görsün dünyasını. Fatih küçük bir çocuktur. yerinde duramayan. ateş gibi. titretecek.” der. uyanışa ve tefekküre sevkedecek olağanüstü bir olaydı. Hocası Molla Gürani kulağını çeker. yeni bir çağ açılmıştır. ne ülkemizde bu genelgenin önemi üzerinde yeteri kadar durulmadığını gördüm. cevval. aslında bu duruma hayret de etmemek lâzımdır. Nasıl benim kulağım çekilir? Bu olacak iş mi? Babacığım. beni dövmeye gelen siz misiniz” diyerek sopayla . pek çok ülkeyi gezdim. İşte bu ortamda. Ne yazık ki. Olay biraz derine inerek sosyal yönden. İlk gençlik yıllarımdan beri buna hep hayret etmişimdir. yirmi iki yaşındaki bir insan. o kadar önemli bir olaydır ki. “Ben. havsalanın alacağı bir rakam değildir. düşünen. Bir gün okulda yaramazlık yapar. yüce Fatih Sultan Mehmet gerçekleştirmiştir. görmediği. düşünürlerimiz.” Sabah olur. insanlık kültür tarihi o zamana kadar bilmediği. ibadetinde tamamen bağımsız.” Velî padişah ikinci Murat Hazretleri oğlunun başını okşar. Allah nasip etti. genç ve muzaffer Fatih. uyarılan ve talimat verilen Molla Gürani elinde sopa onları beklemektedir. Sen hocamızı bir güzel döv. Bu. birbirinin ölümüne sebep olduğu bir taassup platformunda ve döneminde. pırıl pırıl bir zekâ. bizim tarihçilerimiz. Ama ne oralarda. kuyruk acısıyla hareket eden batılıları. “Merak etme yavrum. İncelemeler yaptım. Zeki. “Koskoca bir padişah çocuğuyum. Bu. gördüm. Saint Bartelmy’de. Bu zaferle insanlık kültür tarihinde yepyeni bir mutluluk ve medeniyet başlamaktadır. yazarlarımız. kanaatlerinden dolayı ateşe atılmış. itikadında. herkesin birbirini ihbar ettiği. bırakalım bize karşı hep bir önyargıyla. hisseden herkesi ürpertecek. bu otuz bin rakamı aklın. bir gecede aynı dinin iki farklı mezhebi birbirlerini kılıçtan geçirmişlerdi. Cadı kazanları mütemadiyen kaynamıştı. hayal bile edemediği bir olayı. uyanık. hür ve özgür olduğunu bütün dünyaya ilân etmiştir. baba oğul el ele okulun kapısından girerler.” der.
Günler geçiyor. Şefkât ve merhamet onda o kadar yoğunlaşmış ki. Ben de padişahım. haftalar geçiyor. o kadar mütevazı. Düşman bizi yok etmeye geliyor. Fatih babasından.” Fatih tahta geçtiği andan itibaren bütün düşüncelerini ve çalışmalarını bu hedefe doğru odaklamıştı. Onu fetheden kumandan ne güzel kumandan.” Fatih hemen cevabını gönderdi. saygı. Velî Padişah oğluna döner. “Sen bir padişah oğlusun. büyük. Hadi şimdi sınıfına git. “Eğer padişah sensen. evin eşyası o kadar basitti ki. O. Genç padişahın morali biraz bozulur gibi olmuştu. Kafası hep fetihle doluydu. mürşidi Akşemseddin Hazretleri idi. Büyüksün. ince ince anlatsam belki inanmazsınız. Rica et. dilediğin gibi hareket et. Gördün. “Düşmez Sultanım” dedi.hücum eder. bizi nasıl sopayla kovaladı. çağ kapayıp yeni bir çağ açan genç padişahın yanında. O kadar sade. Dünya harp tarihinde ilk defa Fatih. bu ne iştir. Babası tahtı oğluna bıraktı. karadan gemileri denize indirdi. Hazret biraz sükût ettikten sonra. incelik. Bunu öğrenen Sırplar fırsat bu fırsattır deyip. “Evlâdım. Mübarek sultan sık sık genç öğrencisine Peygamber Efendimizin şu Hadis-i Şerifini hatırlatıyordu: “İstanbul elbette fethedilecektir. sürekli planlar yapıyordu. Onlar kaçar. kollarını sıvayıp askerle birlikte surlara taş koyuyordu. benden de büyük. bu dünyada kazanılacak şereflerin en büyüğü idi. Sonra yorulur. daha çok zikir yapıp tefekkür edebilmek için köşesine çekildi.” Ve oğlunu bırakır gider. Bundaki hikmet nedir?” Mübârek hoca ıstırap içindeki genç talebesinin yüzüne baktı. gözyaşları içinde Rabbine yalvarıyor. sık sık onunla istişare ediyordu. Baba oğul korkuyla kaçarlar. Ama senin hocan.” Fatih bir yandan dünyevi ilimler öğrenirken. Babadan gecikmeden cevap geldi. kanaat vardı.” der. sınıfına gider. annesinden her yönüyle tam bir İslâm terbiyesi alarak yetişti. Fetih için gerekli gördüğü Rumeli Hisarı’nın yapılmasını emrediyor. sopasını bırakır. bir türlü İstanbul düşmüyor. günümüzün teknolojisiyle bile başarılamayacak bu büyük işi. altı dile konuşacak ve yazacak kadar sahip olmuşken. İstanbul’un. geç ordunun başına. Desteklenmeye ihtiyacı vardı. Vatan tehlikede. Sevgi. senden de büyük. Fatih on iki yaşına gelmişti. hücum hazırlıkları yapmaya başladılar. Molla Gürani kovalar. Fatih’in çocukluğu böyle geçmişti. Kendisi daha çok okuyabilmek. özür dile. O evde sabır vardı. “Çünkü senin ordunda Süleyman isimli bir asker var. onu fetheden asker ne güzel askerdir. yıkılması imkânsız denilen surlarını yıkacak güçte topların çizimlerini yapıyor ve döktürüyordu. Sen onları koru. Böyle bir anında Akşemseddin Hazretleri’ne sordu. Velî padişahın kaldığı evi gezdim. gönlünü . Rahmansın. daha çok ibadet edebilmek. Sen merhamet et. Değil o günün şartları. O evde edep hâkimdi. O. Sonra git. işte Sultanım diyor. her zaman mânevi hocası. Onun için İstanbul’u fethetmek ve Resulullah’ın Hadisine mazhar olmak. gâvurcuklara sen acı. “Bak yavrum. zarafet hâkimdi. geç devletinin başına. şükür vardı. Eğer padişah bensem. hocanın elini öp. günümüzde bu asil. padişah sensin. çok kısa bir sürede tamamlamıştı. O askeri buldur. yüce davranışı gösterecek kaç ana baba çıkar? Lütfen cevabını siz verin. Allah’ım diyor. saygılı bir şekilde sırana otur. velî bir insan. Burada çok ince bir nokta var. Şimdi soruyorum sizlere. Hocası. mürşidi Akşemseddin Hazretleri bulunuyor. Rahimsin. fakat İstanbul bir türlü düşmüyordu. her gece herkesin uyuduğu bir saatte kalkıyor. İstanbul’un fethi için gece gündüz uyumuyor. bir yandan da mânevi ilimler tahsiline başlamıştı. Fatih durumu babasına bildirdi ve gelmesini söyledi. “Hocam.
Ilımlı İslâm palavraları ile bütün mânevi hayatları berhava ediliyor. Gayet tabi bütün bu olanlardan sonra ikinci yöntem kendiliğinden ortaya çıkıyor. Adamlar haykırıyor. Ekonomik istilâ. tiksiniyoruz.yap. kültürel istilâ. emirler yağdırıyor. Amerika’ya tapan. kurbanlık koyunlar gibi o iğrenç dizilerin önüne oturarak. palavralarının arkasındaki gerçek bu. günlük zehirlerini kâfi dozajda alıyorlar. canım öyle şey olur mu diyecekler. İşte o sözden sonra üçüncü gün Ulubatlı Hasan İstanbul’a ilk giren asker oluyor. aciz insancıklar ortaya çıkıyor. televizyonlarla. Senin inandığın kitaba inanmıyor. Daha düşmanın kurşunu gelmeden. İstilâ planının uygulanışı. aşağılık bir görüş var. kaleler içten fethediliyor. Kardeşim hangi diyalog? Siz neden bahsediyorsunuz? Adam senin inandığın Allah’a inanmıyor. yoksa İstanbul düşmez.” diyor. fabrikalar satılıyor. bayraklarına. Bir büyükelçi çıkıyor. sırıtarak ellerini uzatıyorlar. Katran ruhlu papazların. Elli sene de geçse. İşte siyasal istilâ. şehit kanlarına ihanet ediyorlar. okullarla. Birinci yöntem. Dünya kadar masraf yapılırmış. gece ıstırap içinde bu çuvalların acısını haykırıyorlar. işyerleri satılıyor. sonra siyasal istilâ. heyecana ne yazık ki bizler sahip değiliz. onları dünyaya yayıyor. inançları yok ediliyor. milliyetlerine. âhiret cahili insan... Avrupa Birliği’ne gireceğiz diye ısrar ediyoruz. Artık her yayın organı. Aslında o çuvallar on bir askerin başına geçmedi. Oluyor ya sayın çok bilmişler. Olamadığımız için de. Günümüzde işin kolayı bulundu. üniversitelerle birtakım uşak ruhlu köleler yetiştiriliyor. yol gösteriyor. asil. ağız dolusu İslâm’a ve Peygamberine hakaret ediyor. kültürlerine. dinlerine. Bugüne kadar televizyon dizilerinde bir kere ortaya pozitif düşünen. yetmiş üç milyonda bir kişiden tık çıkmıyor. Fatih. Siz gidin Bush’un önünde diz çökün. O papa denilen katran ruhlu adam. Yetmiş üç milyonun başına geçti. saygılı bir Türk ailesi tipi ortaya konmadı. Bütün bunlar bir şeyden kaynaklanıyor. bütün aşkınla bağlı olduğun Peygamberinin çok çirkin karikatürlerini yapıyor. Sonra bütün bunları kamufle etmek için nutuklar. Ve bunun arkasından pek tabi siyasal istilâ geliyor. Radyolarla. korkak. ayrı bir Truva atı. adi. Nutuklar. Nutuklar. dinler arası diyalog diye. Akşam olunca nice zavallı. Türkiye’ye gelmezden önce. sizi Avrupa Birliği’ne almayız diyorlar.. renksiz. bayrak aşkı. Başka ne işe yararsınız. bütün bunlar başımıza geliyor. Sizi sevmiyoruz.. . kardeşçilik oynuyorlar. vicdanlar satılıyor. Asker telef edilirmiş. efendi. Vatikan’ın ortaya attığı rezil. ricasını söylüyor ve söz alıyor. birkaç gece dua etmemesini iste. Üç yöntemle hiç bunlara gerek kalmadı. en adi. bunun bayraktarlığını yapıyor. On bir askerimizin başına çuval geçiriliyor. Siz gidin Amerikan uşaklığınızı devam ettirin. Adı profesöre çıkmış bir sürü dünya. Bugün kalkındık. gazetelerle. Allah aşkı olanlar. kibar. Avrupa Birliği’nin önünde secde eden. tarihlerine. Sonra bu diyalogcu geçinen zavallı yaratıklar. onlar ne derse desin. şahsiyetsiz. istemiyoruz. ilk kültürel istilâ ile başlıyor. Süleyman’ı bulduruyor. Senin bütün hücrelerinle. İstanbul’un fethindeki ince sırrı. kalkınıyoruz yalanlarının. Biz hâlâ. Eskiden bir ülkeyi fethetmek için ordular gönderilirmiş. O yirmi iki yaşındaki delikanlının içindeki Himalaya gibi aşka. Önce kültürel istilâ. İşte kültür istilâsı bu. sizin batı uşaklığıyla şartlanmış kafalarınız almaz ki. Bu olay Topkapı Sarayı’ndaki Defter-i Hakani’de yazılıdır. sizden nefret ediyoruz. Bankalar satılıyor. bütün varlığınla. Kalbinde nakış iğnesinin ucu kadar vatan aşkı. Onların beyinleri yıkanıyor. entel dantel geçinen ukalâları yazının bu kısmını okurken burun kıvıracaklar. dudak bükecekler. en rezil şekliyle. Kaleler içten fethediliyor. İşte kültürel istilâ bu. topraklar satılıyor. Sonra birtakım entel danteller üretiliyor. En çirkin. müstemleke valisi gibi beyanat veriyor. Biliyorum günümüzün sözde aydınları. Ve bunlar ne yazık ki kendi dillerine.. Ruhları..
dünya kimseye kalmaz” diyeceğiz. Bütün çirkinlikler güzelliğe dönüşecek ve biz el ele. dargınlıkları. heyecanına tekrar kavuşabilmek. . “Aşk gelicek. Ama ne yazık ki.. EI ele verip tek yürek olmak.Bu hakikatler herkesin gözü önünde.. yürek yüreğe verip. cümle eksikler biter” diyeceğiz. aşkına. asil aşkı içimizde tekrar duyduğumuz gün göreceğiz ki. Bütün karanlıklar aydınlanacak. O temiz. kırgınlıkları unutup. Yapılacak iş nedir? O fetih günlerinin saf neşesine. sıcak. sevilelim. Peygamber aşkını. o Allah aşkını. bütün küçük hesapları. vatan aşkını. bütün imkânsızlıklar yok olacak. gözler ıstırabı haykırırken dudaklar susuyor. “Sevelim. bayrak aşkını yüreğimizde duyabilmek.
Eve gittim. Düzelmez efendim. Öğretmen Okulunu bitirmiş. İstirahat buyurun. Kocaman kadın. soba yanmıyor. Ben öğrencileri evlerine gönderirim. “İkide birde niye haber gönderiyorsun. saçma sapan düşünceler insanı. parçalıyoruz.Hayatın Bütünlüğü Çocukluğumuzdan itibaren bize öğretilen. Daima göz önünde bulundurulması gereken nokta şudur: Hayatın en küçük hareketleri bile geleceği yapar veya yıkar.” dedim. Hademe oturmuş. Şaşırdım. aşılanan yanlış fikirlerle hayatı mütemadiyen bölüyor. Bu ruh hali içinde ders yapılmaz. Ne söyleyecekse gelsin burada söylesin. kendimi bir şey sanıyordum. Bir gün ders bitmiş. Biraz sonra mümessil sınıfa girdi. sınıf buz gibi. Müdür bey geldi. otur sobanı yak. Biraz gençliğini yaşasın. Bir süre daha ağladım. Affedersiniz kızım. sezemiyor. bu evlilik. vaktiniz müsaitse müdür bey sizi bir dakika rica ediyor. bu dünya. Emekliliğine çok az bir zaman kalmıştı. Her yanlış hareket hayatta faturası ödetilecek bir durumdur. O zamanlar okullar sobalıydı.. Bu madde. Keçiören’de bir okulda öğretmendim. O zaman emekli olan bir öğretmen hanımefendi anlatmıştı. mesleğe ilk adımımı atmıştım. her köşesiyle bir bütün. Biraz beli bükülmüş. benim özel hayatım başka. “Efendim. Biraz sonra müdür bey geldi. Ve hepimiz bundan çok. Birden boşanıverdim. şaibeli olan. biraz kamburu çıkmıştı. bu mânâ. Acaba özel hayatı kirli olan. bu âhiret. Gaflet. hademe gelmiyor. bu bekârlık. Canım sıkıldı. Öğretmenim. varoluşu anlamamaktan doğan birtakım önyargılar. Şoke olmuştum. doğduğu andan son nefesini verdiği âna kadar bir bütün olduğunu göremiyor. Hıçkıra hıçkıra ağlıyordum. Çocuklar titriyorlar. Bundan diyor. Sonra gittim. Aynı cevabı vermişti. çayımı içmek için öğretmenler odasına gidiyordum.” Ah kardeşim. sobayı yakmasını istedim. o bekâr. dedi. teneffüs zili çalmış.” dedi. Ben gelemem. siz lütfen eve gidin. güzeldim. diyor. namaz . sonra evlenince düzelir. Beni görünce asabi bir ses tonuyla. Bu ikilem sonsuza kadar uzayıp gidiyor. yeni öğretmen olmuştum. âhiretin pırıl pırıl geçeceğini ummak biraz safdillik olmaz mı? Bir çiftçi toprağa ne ekerse onu biçer. dedi. Bir okulda öğretmendim. Neden acaba bunu görmezlikten geliyoruz? Toplumun bazı kesimlerinde çok yanlış bir düşünce var. Efendim. bu ihtiyarlık. başka bir öğrenciyi gönderdim. saygıyla selâm verdi. Bu sefer kalktım kendim gittim. güzel. hayatı. hissedemiyoruz. Derse girdim. bu özel iş. Efendim diyorlar. pırıl pırıl olmasına imkân var mı? Ne sanıyoruz? Hayat her ânıyla. otuz yıl önceydi. “falanca gün. Sizi rahatsız ettim. gösterilen. O zaman gençtim. bu ruh. Kendimi ömür boyu affedemeyeceğim bir terbiyesizlik yaptım. Müsait gününüzü tespit etmek istemiştim. dedim. dedi. Her gün işitiriz. ama çok şey kaybediyoruz. Ders çizelgelerini hazırlıyordum. Emekliliğime üç gün kala talebelerimin önünde rezil olmuştum. sigarasını içiyordu. âhiret için de söz konusu. bu vücut. Moralim bozuldu. Müdür bey gitti. Hemen mümessili çağırdım. Ve hepimiz bundan çok şey kaybediyoruz. Aynı durum dünya. Bu sefer benim emekliliğim yaklaşmıştı. Oturdum. Ben yine aynı kabalıkla. Bunlar ve bunun gibi daha nice yanlış görüşler. Biraz sonra bir hademe geldi. abdest aldım. delâlet içinde.. sen hayatı peynir diler gibi diliyorsun. dedi. çirkin olan bir insanın resmî hayatının temiz. bir kompozisyon. Lütfedip söylerseniz memnun olurum. otursun sobayı kendi yaksın. Dünya hayatının türlü pisliklerle dolu olması halinde. resmî işim başka. Geldi. İnsan hayatının. Hademeyi görmesini. Bundan kırk yıl önce idi. bu gençlik. Ve aradan otuz yıl geçti. Efendim. bu resmî iş.
kıldım. yüzüm kızardı. Bir kötülük işlediğiniz zaman hemen arkasından bir hayır. Bazen iki milleti savaşa götüren bir durum ortaya çıkıyor. İşittiğimiz. gördüğümüz. “Beni affedin. “Söz ola kese savaşı. Sayın profesör diyor ki. Onun için bu mesnedi olmayan kuru gürültüleri şöyle kulağımızın arkasına atalım da. Yüce Resûlümüz. . bir güzellik işleyin ki o silinsin” buyuruyor. “Her kötülük kalbe siyah bir nokta getirir.” dedi. güzel. okuduğumuz. sadece o insanları zavallı durumuna düşürüyor. Onun için değil midir ki. Bana kimse karışamaz. Bazen bir dövüşe. Ve ellerimi açarak. efendice. hatta bir cinayete sebep oluyor. çocuk daha ana karnındayken o depo alımlara başlıyor. Buna hiçbir insanın gücü yetmez. sonra Peygamber’den. istemese de yaşamını peynir dilimler gibi bölümlere ayıramaz. Ve Allah’ım dedim. Ve bu son nefese kadar devam ediyor. Fransız Profesör Eva Hanım ki sonradan kendisi Müslüman oldu ve “Havva” ismini aldı. otuz dokuz yıl hukuk mesleğinde bulundum. Eskiden şuuraltı derlerdi. hayatımızın her ânını. İstese de. Okula yüz metre kala. Ben gece istediğim eğlence yerlerinde gezerim. Efendim. temiz. resmî hayatını birbirinden ayırabilen kimse görmedim. Birtakım aslı olmayan düşüncelerle kuru iddialarda bulunmak. istemese de yaşadığı birtakım çirkinlikler. dün beni talebelerimin önünde mahcup duruma düşüren hademeyi süklüm püklüm beni beklerken gördüm. önce Allah’tan. Sonra ertesi gün okula gittim. bu. Peygamber Efendimiz. o benim özel hayatım. yahut sus.” Aman Yâ Rabbi. Kâinatın Efendisi. Ben. müdür beyin ruhaniyetinden özür diliyordum. Büyük Yunus ne güzel söylüyor. Buna engel olacak kimseyi daha analar doğurmadı. izahı mümkün olmayan bir olaydı. birden aklıma otuz yıl önceki yaptığım hareket geldi. pislikler onun meslek hayatında da yansımalar yapacak. ertesi gün okulun hademesi benden. Bu ne haldir? Bunun sebebi hikmeti nedir? Tespihimi çekerken. bu durumu bir Hadis-i Şerif’inde ne güzel özetliyor. Müsaade etmezseniz ayaklarınızı öpeceğim. insanca. Ertesi gün de kuzu kuzu işe giderim. O kadar üzüldüm ki gece sabaha kadar uyuyamadım. Her şey her şeyi etkiliyor. Beni görünce birden koştu. Ne denirse densin. Utandım. çay bardağına bir şeker koyup da karıştırmaya başladığınız zaman çıkan ses aynı anda uzaydaki bütün zerrelerden de duyulur. Elimizden geldiği kadar. “sanki son ânımızmış” gibi nezih. her harekete dikkat edelim. Bazı kimseler ısrarla söylüyorlar. Ben. Dün çok büyük bir terbiyesizlik yaptım. “İslam’ın Güler Yüzü” isimli harikulâde güzel bir eser de yazdı. müslümanca yaşamaya çalışalım. Özel hayatıyla.” Bir cümleden hatta bir kelimeden ne çıkar demeyelim. Şimdi bilinçaltı deniyor. Onlar bazen bir yuvanın yıkılmasına sebebiyet veriyor. Hayat olayları akıl sır ermeyecek şekilde birbirine bağlı. O öyle muhteşem bir depo ki. “Hocam. sonra da Rahmet-i Rahman’a kavuşan müdür beyin ruhundan özür diledim. elinizi öpmek istiyorum. Ve ben özel hayatımla resmî hayatımı birbirine karıştırmam. İstediğim içkileri içerim. Müsaade ederseniz. “Ya hayır söyle. Söz ola kestire başı. İstediğim safahatta bulunurum. Danıştay üyeliğinden emekli oldum. gücümüzün yettiği kadar her söze. Hayatta hiç kimse istese de. şahit olduğumuz her şey orada yerini alıyor.
O yuvada sadece sevgi. Ve sonunda. ışıkla dolsa. dayanışma ve yardımlaşma duygusu vardır. İnanın o bir Hadis. Ne olur. dünya kimseye kalmaz” diyebilsek. kaynana ihtilâfı olur. saygı. Ve biz de Yunus gibi. aile hayatında. sevdiği insandan işiteceği güzel bir sözle. hakaret dolu bir ses tonu bir insanı ölüme götürebilir. saydığı. “Sevelim. Hz. o bir Hadisi hayatımıza intikal ettirsek. ilerleme ve kalkınma olur. her ânına sadece sevgi. pırıl pırıl bir hayata kavuşabilir. sevilelim. Ne olur insanı. “Ya Musa. âhiretimizi de cennet etmeye. Firavun’la konuşurken yumuşak ve tatlı söyle” buyurur. sükûnet ve yardımlaşma hâkim olsa. “Tatlı söz. algılamaya. tümüne. görümce. güzellikler taşıyor. yılanı deliğinden çıkarır” derler. yepyeni. sosyal hayatta hep onun ışığında hareket edebilsek. saygı. sabır. sayısız güzellikleri yaşamamıza imkân hazırlar. mutluluklar sizinle beraber olsun. Bütün iyilikler. birbirine şefkât ve yardım göstermek için bahane aradığı bir cennet köşesi olur. .Söz ola ağulu aşı Yağ ile bal ide bir söz. şükür. varoluşu anlamaya. Hayatımızın bir bölümüne değil. Hayatımız renkle dolsa. hayatı. ne karı koca kavgası. Cenab-ı Hak. sükûn. özümlemeye elimizden geldiği kadar gayret etsek. Musa’yı Firavun’u Hak’ka davetle görevlendirir. Kur’an-ı Kerim’de. güzellik. İnsan ruhu o kadar hassas. Aynı şekilde alaycı bir dudak büküş.” Bir söz bazen bir insanı hasta yatağından kaldırabilir. güzellikler. O Hadisin yaşandığı bir ülkede sadece sulh. o kadar ince ki. Bir de çok sevdiğim bir atasözü vardır. iş hayatında. dünyamızı da. Peygamber Efendimizin o mübârek sözü hepimizin her an göz önünde bulundurmamız gereken sonsuz hikmetler. Umutsuz bir durumda gözüken bir hasta. O Hadisin yaşandığı aile hayatında. ne gelin. insanların birbirini sevdiği. Allah’ın yardımı her an üzerinizde olsun. Sık sık tekrarlanır. O Hadisin yaşandığı bir işyeri. incelikler.
yarına bırakma. Öteden beri merak ederim. Hep daha iyiye. güzel. “Kardeşim. çekici kılan biraz da gaybı bilemememizdir sanırım. falcı denilen kimseler. acaba ateşle oynadıklarının farkına varmışlar mıdır? Bana göre. bu demdir. gayba inananların dinidir. daha dakiktiler. yarınların tarlası gibidir. o kaçan pırlanta zamanların bir daha gelmeyeceğini düşünüyorlar mı? Bazı kimseler sürekli geleceğe ait hayaller kurarlar. dem bu dem” diyorlar. Arka arkaya hamleler yaptılar. Ne ileri gidiyor. böyle edeceğim hayalleriyle doludur. ağlamadılar. hep dünün pişmanlıklarıyla oyalanmayan. Bizler gaybı bilemeyiz. bütün bir ömre bedel” diyor. Bugünü yaşamıyorlardır. o arsa kaçar mıydı. Önemli olan ânı yaşayabilmek. ama ânını yaşayıp. Sonuç değişmez. Akılları fikirleri şöyle yapacağım. temiz. Bunların hepsi. insanların bu tecessüsünü kullanma yoluna gitmişler ve muhtelif istismar yolları bulmuşlardır. Bu durum fertler için olduğu gibi. huzurlu ve başarılı olanlar. muntazam. Japonların piyasaya sürdükleri saatler hem daha zarif. yarına çıkacağımızı kim garanti edebilir? Dikkât ettim. ceplerini doldurmuşlardır. onu değerlendirmeye çalışan kimselerdir. daha ince yapılı. daha . Bugün Amerika’da bile. keşke önüme kadar gelen o fırsatı tepmeseydim. Sürekli dünle. Biz bundan sonrası için ne yapabiliriz? Kolları sıvadılar. Bu arada kendilerine medyum denilen. Dakik. Ama onlar. aslında olaylar karşısında nasıl davranacağını bilemeyen şaşkın insanların ortaya koyduğu traji komik durumlardır. toplumlar için de böyledir. Japonya İkinci Cihan Harbi’nden yeni çıkmıştı. derler. Şimdi güzel yaşayanlar geleceklerini de sağlama bağlamış olmuyorlar mı? Fazıl Hüsnü Dağlarca bir şiirinde. Bir düşünseler ki. ışık dolu bir anlam verebilmektir. Bazı insanlar görürsünüz. beğeni kazandı. “Dem. hayatı güzel. Bu iş öyle zorla. Bu geleceğini öğrenmek isteyen insanlar. anlamlı. kendiliğinden oldu. Her bir Japon. Bugün ne ekersek yarın onu biçeriz. Olan olmuş. Ama o insanlar ahü vah edip sızlanmadılar. Hayat böyle efendim. vaktiyle kaçırdıkları fırsatların yasını tutarlar. “Ve bir an yaşıyorum. ihtişamını yakalayamazlar ki. takdir topladı. vatanın kurtuluşu için canla başla çalıştı.Yürüyeceğimiz En Güzel Yol Başlangıçtan itibaren gelecek konusu insanların kafasını meşgul etmiş. ânın güzelliğini. zaman zaman çeşitli kimseler bu konuyu işlemişler. Bir zamanlar bu konuda medyada çeşitli tipler boy göstermişler. kendilerini bir şey sanmışlardır. “Bir insanı sevdiğin zaman onu hemen söyle. Ama sürekli olarak çevreden ilgi görmüşler. Bugünümüzü dürüst. Keşke. Bizim gençliğimizde saat denince akla İsviçre saati gelirdi. Bugünler. çözmeye çalışmışlardır. Arada olağanüstü durumlar ve olağanüstü insanlar çıkmışsa da sonuç değişmez. ânın güzelliğini kaçırdıklarını. Dakikası dakikasına doğru zamanı gösteriyordu. Ama Japonlar öyle bir aşkla işe başladılar ki. İsviçre saatinin pabucunu dama attılar. dikkâtli insanlar için “İsviçre saati gibi adam” derlerdi. Hiroşima ve Nagasaki’ye atılan atom bombaları Japon insanının ruhunda derin yaralar açmıştı. Çok kısa bir sürede Japon arabaları bütün dünyada ün kazandı. İnsanın bu merak içinde yaşayanlara. daha güzele. öğrenip de ne yapacaksın? Eline ne geçecek?” diyesi gelir. ne geri kalıyorlardı. renkli. geleceğin parlak hayalleriyle kendilerini avutmayan. İslâm. Bu zaferlerinden sonra daha da artan enerjileriyle otomotiv sanayiine geçtiler. keşke diye ömür boyu dövünüp dururlar. hayatta mutlu. Acaba bizler gaybı kurcalarken biraz da edep hududunun dışına çıkmış olmuyor muyuz? Hemen bütün mutasavvıflar. faydalı ve hayırlı geçirmekle aynı zamanda geleceğin de temellerini atmış olmuyor muyuz? Resulullah Efendimiz. Ah. dayatmayla değil. ona. hem de İsviçre saatinden daha hassas. Sürekli. daha güzel. biten bitmiş dediler. Yarın ikinizden biri için çok geç olabilir” buyuruyor. Ve hepsinde başarılı oldular. yollarda daha çok Japon arabalarını görüyorsunuz. yarınla meşgul olanlar.
onu daha mükemmel bir şekilde başarmaya çalışsa durumları daha iyi olmaz mı? Erzurumlu İbrahim Hakkı Hazretleri’nin şiiri hepimiz için ne güzel bir direktiftir. “benim elim kolum bomboş. Bazı kimseler. önündeki işine koyulsa. Sen nasıl olur da bu kadar büyük bir . Önünde bir hamal. sevilelim. Yol uzun. Oysa bunda da bir hayır var deyip. bir güzellik. olmasını istedikleri bir iş olmayınca üzülürler. Acaba bir an için düşünseler. Yüklerden kurtulalım. mutluluklar getirecek miydi? Yoksa bugünkü durumlarını aratan pozisyonlar mı ortaya çıkacaktı. Hepimiz bunu günlük hayatımızda yaşayabilsek. yürürken de türkü söylemektedir. bir edep ve incelik içinde yaşayalım. Bu yükle bu yola dayanamayız. kafalarına koydukları. sıkıntıdan kendilerini yer bitirirler. Mevlâ görelim neyler. Gazeteci dayanamaz sorar. Yük ağır. “Sevelim.” der. Bazıları daha ileri gidip. Neylerse güzel eyler” mısralarında ne muhteşem bir gerçek anlatılıyor. dünya kimseye kalmaz. Hep bir hoşluk. uygulayabilsek. bilmiyoruz. önce içinde bulunduğumuz zaman dilimini değerlendirmek gerekiyor. Yıllar önce gazeteci. güzellikler.mükemmele gitmek için. Teessüre kapılırlar. huzurumuz. sırtında kocaman bir yük yürümekte. Zannetme ki gayreyler. yazar Oktay Akbal çok sıcak bir yaz gününde Cağaloğlu Yokuşu’ndan çıkmaktadır. adına hayat denilen çeşitli imtihanlarla dolu şu kısacık zamanda güzel bir ömür sürmek değil midir? Yunus Emre ne güzel söylüyor. o iş olsaydı kendileri için hayırlar.” Hiçbirimizin ahü vahla geçirilecek bir tek dakikamız dahi yok. “Kardeşim. “Hak şerleri hayreyler. Ama yine de bu sıcakta yürürken çok zorluk çekiyorum. mutluluğumuz daha çok artmaz mı? Önemli olan.
Hayat şöyle değişti. İstikametimizi hayra ve güzelliğe çevirelim. İçimiz düzgün olmayınca. pırlanta insanlar var. o temiz yola girmeyi. O zaman korktuğumuz deniz bize güzel bir yatak gibi gelir.” der. Hayatta dertsiz insan olmaz. Kim hayat yolunda başladığı işe Besmele çekerek. farkında bile değiliz. gerisi kolay.” diyerek emin adımlarla yürürse. dünya bir araya gelse yine olmaz. hayır yolunda olmayınca kendimize ne dertler icat ediyoruz. Ve bize ne güzel bir hedef gösteriyor. Mesele. Çevremizden hep işitiriz. Önemli olan Allah’ın ve Resulünün yolunda. yaşayabilmek. “Bey. İçim düzgün olunca en ağır yük bile bana vız gelir. Hayat da böyle. Her şeye rağmen yine günümüzde de çok güzel. her şey kendiliğinden halledilecek… Düğümler çözülecek. sonuçta o güzelliklerle kucaklaşır. O zaman güzel bir teslimiyetle kendimizi olayların akışına bırakmak daha doğru bir davranış değil midir? Yüzme öğrenmek için deniz kenarında önce korkuları. şevkimizi azaltır. onun oluşuna hiç kimse engel olamaz. Ve kendimizi ne güzel aldatıyoruz. Peki. “sen bu işleri anlamazsın. Olayların kendine göre bir hâl dili var. böyle değişti. O sınavlarda başarılı olabilmek için galiba her şeyden önce içimizin düzgün olması gerekiyor. O dili bir çözebilsek. Halbuki kendimizi bırakıversek su bizi kendiliğinden kaldırır. için düzgün oluşunda. “Allah bize yar ve yakındır.. . Mevlânâ. Biz adımlarımızı düzgün atalım.yükün altında türkü söyleyebiliyorsun?” Hamal cevap verir. çok değerli. Galiba hamal haklı.” Bunu yıllarca evvel bir gazetede okumuştum. Yapabilenlere ne mutlu. sonsuzluk kervanında yürümeyi nasibetsin.. çevre kötü insanlarla. güzellikle ve iyi niyetlerle atıldı da yeşermedi?” diye sorar. hissedebilmek. kendimizi yumuşacık bir davranışla denizin sularına teslim etmek gerekmez mi? Çırpındıkça dibe batarız. Tek istisna olmadan hepimiz çeşitli imtihanların süzgecinden geçiyoruz. Eğer mukadder değilse. arı bal yapmaktan vazgeçiyor mu? Zaman aynı zaman. Allah bizlere de. “Ballar balını buldum. Biz de onlardan biri olmak için ne bekliyoruz? Yunus bir şiirinde. çalışma gücümüzü kırarız. Dem bu dem. kovanım yağma olsun” diyor. ama bütün mesele o dili öğrenebilmek. Beni çok etkiledi. eşek arısı var diye. Bir şeyin olması bizim için mukadderse. Hadiselerin oluşundan önce hiçbirimiz bu bizim için hayır mı getirecek. her birinden bir ses gelir” diyor ama sonunda kendi Hak bildiği yolda giderek. kötü tuzaklarla doldu diye diye önce kendi moralimizi bozar. O günden beri düşünürüm. “Hangi tohum zamanında Besmeleyle. Bırakalım bu boş sözleri.“Bu dünya dopdolu kalleş. endişeleri bırakmak. o Hak ölçüler içinde emin adımlarla hayat yolunda yürüyebilmek. gidişimiz Hak yolda. Şuna bir inanabilsek. şer mi getirecek bilemiyoruz.
Ancak benim hayatta bir tek konuda ihtirasım oldu. İlâhiyat ve Felsefe... Değerli yazar ve hukukçu Sayın Sabri Tandoğan sorularımıza içtenlikle öyle güzel cevaplar verdi ki.: 1934 yılında Ankara’da doğdum.5 yaşında okuma-yazma öğrendim. Meslek olarak hukukçuluğu seçtim. Ayrıca güzel sanatları çok seviyorum. öğrenilenlerin yaşantıya yansıtılmasıdır. psikoloji ve felsefe en çok ilgilendiğim alanlar. İnsanı anlamak ise. Bizi kırmadılar ve kendisiyle Ankara’nın güzide bir yerinde keyifli bir söyleşi yapma imkânı bulduk. Bütün hayatım okumakla geçti. araştıran ve daima hakkını arayan. tarih. Sabri Tandoğan’ı bizlere tanıtır mısınız? S. Edebiyat. gazete ve dergi yazılarıyla kitaplarından tanıdığımız emekli Danıştay üyesi Sayın Sabri Tandoğan ile yapmaya karar verdik. savunan bir öğrenciydim. inceleyen. sosyoloji. Ayrıca çok sevdiğim ünlü Alman yazar Rainer Maria Rilke hakkında da bir incelemem oldu. Dört fakültede okudum: Hukuk. o da insanı tanımak. Erzurumlu İbrahim Hakkı. soru ve düşüncelerine açık. dünyadaki yedi milyar insanın görüş. 3. Edebiyat. Daire Üyeliğinden emekli oldum.T. Rainer Maria Rilke ve Goethe olmuştur. İnsanı ruh. Mevlâna. Bu amaçla ilk sohbetimizi kendisini çeşitli televizyon sohbetleri.net isimli bir internet sitem var. Bunda edebiyat öğretmeni annemin de büyük etkisi oldu. Dört ayrı fakültede okumamın nedeni de buydu. müzik ve resimle daima ilgiliyim. Onbeş yaşında çeşitli dergilerde yazılarım yayınlanmaya başladı. hayatı anlamak demekti. fırsat buldukça dinlerim. sizler de okumaya doyamayacaksınız… – Efendim. Klâsik müziği çok severim. daha çok fakültede okumayı düşünürdüm. Tıp. Sonradan çıkarılan bu sınavlar olmasa. Halen Türkiye’nin en büyük kişisel birkaç kütüphanesinden birine sahibim. beden.Üniversiteli Gençlerle Sohbet Dergiyi hazırlarken teknik alan dışında kendini çok yönlü olarak yetiştirmiş ülkemizin birikimli ve entelektüel insanlarına yer vermek istedik. En sevdiğim ve beni en çok etkileyen yerli ve yabancı yazarlar ise Yunus Emre. 1999 yılında 39 yıl hizmet verdiğim Danıştay 2. Shakespeare. tasavvuf. Gerçi hiçbir zaman bu huyum değişmedi. Dostoyevski.. Gece gündüz sürekli okurum ve okumalarım daima çok yönlüdür. İlkokula başladığımda hepsi okunmuş olmak üzere bir kitaplık dolusu kitabım olmuştu. Bir de gonulsohbetleri. Çok çalışan. anlamak hususunda.. şiir. Orada mümkün olduğunca . O zamanlar üniversite sınavı yoktu tabi. fikir ve sosyal yönleriyle bir büyük varlık olarak anlayabilmek ve tanıyabilmek. Bununsa nihayeti yok. Ancak benim için önemli olan satırlarda kalmayıp. tıp. Kullanılmayan bilgi işe yaramaz. Halen basılı olarak altı ciltlik “Gönül Sohbetleri” adlı kitaplarım ile “Bekleyiş” isimli bir şiir kitabım var.
mesleğinde zirveye çıkmış ama evinde. başarılı olabilirler. Fakat biz o anda onu açıklayamadığımız için tesadüf deyip olayı geçiştiririz. bir gün evveline göre daha iyi olmaktır. sayın masasına oturdu. sayın dolabını açtı. mal mülk sahibi olmak. uyum ve güzellik bulabilirler. Şöyle anlatılıyordu: Sayın tamirci işyerine geldi. Bazen bakıyorsunuz adamın cebi para dolu. hayatta huzur. – Efendim. başarılı insan kimdir? Sizce gerçek başarı nedir? S.T. diye. Böyle bir insana başarılı denilebilir mi? – Tesadüfler hakkında ne düşünüyorsunuz. araştırmakla geçmiş bir kimse olarak başarıyı nasıl tanımlarsınız. Beni çok etkilemişti. İnsanları sevmek ve onlara hizmet etmekten daha büyük bir güzellik düşünemiyorum. siz hayatı hep çalışmakla. Her şey birbirine bağlıdır. hep ön plânda olmak. önemsiz. sıradan kelimelerini kullanmazlar. bilgilerini hâl haline getirmiş. Yoksa koskoca bu evren ve hayatımızda gerçekleşen olayların hiçbiri tesadüfle açıklanamaz. bilimde tesadüf olabilir mi? S.: Bence çok para kazanmak. Yerdeki bir kum tanesinden gökyüzündeki Samanyolu’na kadar kâinattaki her zerreye karşı sevgi ve saygı dolu olmayan bir insanın mânen de yükselebileceğine inanmıyorum. Onlar için her şey çok önemlidir. madde ile mânâyı bir etmiş yaşama sanatının gerçek ustaları hep bu şekilde sevgi dolu olan kimselerden çıkmıştır. Bir Japon hikâyesinde okumuştum. sayın aletlerini yerleştirdi. İlim ile duyguyu.. Hayatta küçük. . okumakla. Bu nedenle Japonlar konuşmalarında küçük. Bana göre hayatın iki muhteşem olayı var: Birisi sevmek. sorunlarınızı yazabilirsiniz. Hayatım boyunca hep bu iki çizgi üzerinde ilerlemeye gayret ettim ve bu bana inanılmaz bir mutluluk getirdi. üst kademelere çıkmak gerçek başarı değildir. Sizler de bana sansürsüz olarak her konuda sorularınızı. Önemli olan en iyi olmak değil. o da sözlükteki “tesadüf” kelimesidir. diğeri hizmet etmek. Bilimde veya günlük hayat içinde bize tesadüf gibi gelen bazı olaylar. İnsanlar iç dünyalarında kurabildikleri âhenk kadar..: Hayatta bir tek tesadüf vardır. sevgiyi yakalayamamış. İnsanın bu hayatı insan onuruna yaraşır bir şekilde dürüst ve temiz olarak sürdürebilmesi. sıradan diyebileceğimiz tek bir olay dahi yoktur. kendisiyle ve çevresiyle daima kavga halinde. mevki. seven ve sevilen bir kimse olabilmesi ve her geçen gün kendini bir öncekinden daha iyiye götürebilmesi gerçek başarıdır. basit. basit.T. işyerinde bir güzel dostluğu. aslında çok daha öncesinden kurulmuş bir zincir içerisinde meydana gelir. sükûn.günü gününe sorulara cevaplar verilmeye çalışılıyor. makam sahibi olmuş. akıl ile gönlü bütünlemiş.
. kendini. onlara bilimin ve insanlık değerlerinin ışığıyla aydınlık saçmalıdır. Biz bu kültürleri yaşamış bir medeniyetin torunlarıyız. Öğrenme. Bu hiç de sanıldığı kadar zor bir şey değil. güzelin. – Peki siz bu konularda gençliğe güveniyor musunuz. Bu beni sonsuz bir huzura. hoşgörü. Neden bunları başaramayalım? Eğer bu modelleri kendimizde ararsak başarılı olacağımıza inanıyorum. Madem ki bir enerji başka bir enerjiye dönüşebiliyor. yaşamın gayelerini araştırır. nereye gittiğini. resim yaparak. Kendim hayatımda uyguladım ve çok iyi sonuç aldım.T. Gerçekler derken neleri kastettiniz? .– Sizce günümüzde gençlik nasıl olmalı.: Ben gençliğime ve insanlarıma güveniyorum. aynı şekilde diğer kişilerin haklarına da riayet eder. gayesizlikten ileri gelir. asil ve temiz olanın yolunu açabilir. gerçek sanat müziğiyle ilgilenerek cinsel enerji de kültürel enerjiye dönüştürülebilir.. yolların aydınlatılmasına benzetebiliriz. mutluluğa ve güzelliğe götürdü. şiir yazarak. hiçbir zaman kaybetmekten korkmayan. sizce bunları başarabilirler mi? S. gençlerin gerçekleri aramasını söylüyorsunuz. siz nasıl bir gençlik görmek istiyorsunuz? S. Bunu. hayatı ve insanları anlama aşkı içinde olan bir genç insan enerjisini bu yöne sevkederek kendine iyinin. sevgi.: Bir genç. daima gerçekler peşinde koşan.) milletine ve bütün insanlığa hizmet amacı gütmelidir. Kendi ecdadını ve dünyaya güzel şeyler bırakmış insanları örnek alarak çevresi için bir ışık olmalıdır.T. – Peki. öğrenme aşkıyla doludur. Bu görüşü ben ortaya attım. yazı yazarak. örnek olmalı. incelik. hem pozitif alanlarda kendini en iyi şekilde yetiştirip hem de mânevi anlamda da şahsiyetini oturtarak (mânevi değerler. etrafına zararlar vererek başıboş akan bir nehrin sularının barajda toplanmasıyla elektrik enerjisine dönüştürülmesine ve bu enerjiyle şehirlerin. pekâlâ cinsel enerji de kültürel enerjiye dönüştürülebilir. Aksi takdirde öğrencilerini cehaletin karanlığına itmiş olur.T. güzel sanatlarla ilgilenerek. Bugün bazı gençler cinsel yönden bir uçurumun kenarına kadar gelebiliyor. saygı. varoluşunun nedenlerini. Oysa cinsel alandaki ahlâksızlık. kendini yetiştirme. haksızlıklar karşısında kendini savunur. nereden gelip. Sadece bilgi yetmez.: Genel anlamda bir eğitimci her zaman öğrencilerine rehber olmalı. Benim istediğim gençlik bıkkın değildir. Çok okuyarak. – Sizce eğitimci-öğrenci ilişkileri nasıl olmalıdır? Burada eğitimcilere düşen görevler nelerdir? S.
44 yıl evli kaldık. hem de kendini farklı alanlarda yetiştirmeye gayret eder. yazı yazar. Öğretmenime gücendim.S. Nur içinde yatsın. çünkü çok iyi bir sınav kâğıdıydı.: Öğrencilik yaşamımda kendine güveni tam bir öğrenciydim. Bir süre ona dargın kaldım. edepli. zamanı çok iyi kullanan kimseler olmalarıdır. Danıştay savcısı idi.: Kastettiğim şey gencin kendisini araması ve doğru yorumlayabilmesidir. dikkâttir” der. onu keşfetmesi. Sonra notlar okundu.T. çünkü insanlar dikkâtlerini toplayamıyorlar. kısa zamanda büyük kararlara imza atabilmeleridir.: Dâhilerin en büyük özelliği dikkâtli olmaları. 44 yıl boyunca kâinatın en büyük aşklarından birini yaşadık. ona hep saygı duydum. İnsan evrenin bir modelidir. Bizim ülkemizde neden şimdi daha az dâhi çıkıyor. Evlilik hayatınızdan bahseder misiniz? Örnek bir evliliğiniz olduğunu okumuştuk bir kitabınızda. “Günlüğümden” adlı bir eseri yayınlandı. S. . Zaten ben saygı olmadan gerçek bir sevginin yaşanabileceğine inanmam. İkinci sınavda kâğıda sadece adımı yazarak verdim. Üç yıl önce Hak’ka göçtü. – Peki.T. müzikle ilgilenirdi. Eşim çok müstesna bir insandı. resim yapar. hiç konuşmuyordum. hoşgörülü ve sevgi dolu bir kimseydi. hem işini çok titiz yapar. Bir de dâhilerin ortak özelliği. – Bu soruyu sorarken düşündüm ama gene de sorayım.T. ondan en ufak bir şey dahi istemedim. Şimdi olsa böyle davranmazdım. Böylece barışmış olduk. Her zaman herkese karşı zarif.: Eşimle Danıştay’da çalışırken tanışmıştık. Hâlâ onu anmadığım bir tek günüm yoktur. onunla dost. onun yanında bir tek gün ayak ayak üstüne atarak oturmadım. Gençlik tabi. Rahmetli eşimi çok sevdim. Bu şekilde karşılıklı sevgi ve saygı ile dünyada eşi az bulunur örnek bir evliliği yaşadık. Kendini anlayan genç için başkalarını ve hayatın diğer gerçeklerini anlamak kolay olacaktır. Valery. kendilerini gereksiz şeylerle. “Deha. hocam adımı okudu. dâhilikle ilgili düşünceleriniz nelerdir? S. Bir seferinde 10 beklediğim sınavdan 9 almışım. Her şey insanda mevcuttur. lüzumsuz bilgilerle meşgul ediyorlar. Dersi en az 3-4 farklı kaynaktan çalışır ve derse hazırlıklı giderdim. Ben de ona bir tek gün bile yüksek sesle hitap etmedim. insanın kendi iç dünyasına doğru bir yolculuğa çıkması. – Bize öğrencilik anılarınızdan bir örnek verebilir misiniz? S. “Sabri Tandoğan: 10” dedi. kalktım. O nedenle yapılacak en büyük keşif. saygılı.T. arkadaş olabilmesidir.
: Hay hay. Çünkü Anadolu’dan bir şampiyon çıkmalı artık.T. daima sorun. Yolunuz açık olsun. Sağolun. Bu ülkenin dinamikleri sizlersiniz. – Ben de bir Trabzonspor taraftarı olarak size teşekkür ediyorum. Fakat bu sene Trabzonspor’un şampiyon olmasını istiyorum. hakikatler üzerinde kafa yorun ve kendinizi dar bir alana hapsetmeden çok yönlü olarak yetiştirmeye gayret edin. Son olarak Hacettepe Üniversitesi öğrencilerine ve Türk gençliğine bir sözünüz var mı? S. . Çok okuyun.– Efendim. hoşgörü gösterin. Bütün insanlığa hizmet aşkı ile dolu olun. Kendinizi bu millet ve tüm dünya için yeterli birikime ulaştırın. sevin ve hiçbir ayrım yapmadan onlara sevgi. biraz da tuttuğunuz takımdan bahsedelim mi? S. Ben çocukluğumdan beri koyu Fenerbahçeliyim.T. saygı duyun.: İnsanları tanıyın. – Biz de size bizi kırmayarak değerli zamanınızı ayırdığınız ve verdiğiniz bilgiler için çok teşekkür ederiz. Size ve üniversitenize bu söyleşi için teşekkür ediyorum. araştırın.
Yurt dışına seyahatler yapıyor. Önce bir aile içinde yaşıyor. kafasızlıkları. o eşi olmayan ürpertiler. hayatın bir zift sağanağı gibi boşalan gerçekleri karşısında eriyip kayboluyor. baş belâsı televizyon. yeni ilişkiler gittikçe gelişip büyüdükçe. şerre âlet olup. İnsanın. Belli sayıdaki aile fertlerinin yerini. ne yazık ki ertesi gün. okul. iyi. iradesi dışında yeryüzüne gönderiliyor ve derhal çevresi birtakım sosyal ve psikolojik olgularla çevriliyor. o tertemiz. yıllar geçtikçe bu çevre genişliyor. iş. yollar. gezi v. insan gönüllerine katran döküyor ve her gün yüzbinlerce insan. varoluş amacına uygun olarak yürüyebilsin. Cevap arıyor sorularına. Okul. güzel. kadını alçaltan et teşhiri reklâmları ile. gökdelenler. İşte bu psikolojik çevrenin yanısıra çocuk yavaş yavaş dünyayı tanıdıkça. O her gün en alçakça cinayet filmleri ile. somut. Onun kafasında sorular. sinema. hayat yolunda. –korunması için– sabun köpüğü gibi dağılıveriyor. Samanyolu’na bakıyor. İşte şimdi çağımızın en önemli meselesi karşısında bulunuyoruz. yıldızlara. kültürsüzlükleri. insanca. ruh hastası. güzelliğin ve asâletin. o güzelim insanın. o yeryüzünde Allah’ın halifesi olarak gönderilen eşref-i mahlûkatın o en yüce. . mâbudu para ve menfaat olan insan ruhunun düşmanlarıyla dolu dizi filmlerle. ruhu ve kafası bir zift sağanağı karşısında kalan insanoğlu. bir çember gibi çocuğu sarıyor. günlük hayatımızda yararlı olacak. aşk ve iman zâfiyetleri. sonra da meslek arkadaşları katılıyor. baba. efendice.. Geceleri gökyüzüne bakıyor. zarafet ve inceliğin düşmanı olan gazeteler. taktik ve strateji bilmedikleri için. bitmek tükenmek bilmeyen sorular başlıyor akın etmeye. hayat karşısında nasıl bir tavır takınmalı ki. ruhun katili. edep ve hayânın. büyük devlet daireleri ve mahkemeler v.Olaylar Karşısında Takınmış Olduğumuz Tavırlardır Nedir hayata karşı tavır almak? Neden önemlidir? Hayat karşısında alınacak en güzel ve gerçekçi tavır ne olmalıdır? Önce sohbetimizi bununla açalım. tertemiz kalplerine rağmen. pratik. bütün bu pisliklerin etkisinde kalmadan. ürperiyor. büyük binalar. Ve daha neler ve nelerle. o en güzel yönü. orada yeni dostlar ediniyor ve çevre mütemadiyen genişliyor. Hayatın kozmik ve trajik oluşumu karşısında titriyor. sayısını kendisinin de bilemeyeceği yepyeni kimseler alıyor. ama asil insanoğlu. ama soylu. akrabalar.. ibâdet yerleri.. insan gönüllerine katran döküyor. büyüyor..s. Hep beraber bu hususu inceleyerek. Gazeteler. temiz ve asil ne kaldıysa hepsini silip süpürmeye memur yedibaşlı canavar televizyon. mahalle arkadaşlarına askerlik. İnsanoğlu istese de istemese de. Anne.s. Ama o güzelim düşünceler. stadyum. komşular derken. sağlam adımlarla. aya. rezil ve aşağılık. işe yarar sonuçlar bulmaya çalışalım. geceleri en temiz ürperişlerle dolan insan gönüllerine katran döküyor.Önemli Olan Olaylar Değil.
palavra sıkan insanlar ne kadar zavallıdır. Lâf. İki kere iki her zaman. Kimi başından geçenleri. çarpıtmadan. hayalleri. yaşanan. tedavi cihetine gidilmediği takdirde.. Birtakım iyi. her yerde dörttür. sıkıntı veren konulara geçerler. Suç ya falancanındır ya da toplumundur. Gelir geçer. bize acı veren. kelimeleri aşarak varlığın kendine gitmek. lâf. ilk yapılacak iş. edilemeyen– birtakım bilgileri sıralar. güzel. kelimelerde değil. hastalık yine devam edecek. somut. ben şu konuda hatalı adım attığım için kabahat benimdir diyemezler. Dünyamız kelimelerle dolu. değişik yorumlarla çarpıtanlar. lâf. varsayımları. Sanki yüzüyoruz onların içinde.. müsbet. söz hemen toplumdaki bozuk. vatansever insanlar bir araya geldiklerinde. Gerçeklerden uzak. gerçek hayattan uzak. Yaşayışı ile konuşmaları arasındaki çelişkiyi göremeden atıp tutan. Başarısızlıklarının nedenlerini hep çevrede ararlar. Hepimiz buyuz. sonra vazifesini yapmış insanlara has bir rahatlık ve tatlılık içinde veda ederek ayrılırlar... o çelişkileri görmeden alkış tutanlara ne diyelim. hem kendilerini.. yaşanan. O halde. insanın ayağının yere değmesi gerekir. Tabi sonuçta kaybeden kendileri olurlar. bütün boyutları ile objektif olarak algılamayanlar. Doktorun sadece hastalığı teşhisi yetmez. Sürekli itham ederler. bütün somut gerçekleri ile. Herkes karşısındakini dinlemeden habire kendi bildiklerini söyleyebilmenin telaşı içinde saatler geçer.. bir ömür boyu havalarda uçar. Kabul de. Somut gerçekleri.. hayallerinin. dış dünyayı –içimizdeki dünya ile ne kadar çelişki içinde olursa olsun– olduğu gibi görmeye. Bitmek tükenmek bilmeyen hayalleriyle.Her şeyden önce. Değerli okurlarım! Hemen her gün yüzlerce defa tekrarlanan bir olay vardır. oldukları gibi algılamak ilk adımımız olacak. bu gerçekler karşısında. İşte kendi gerçeğimiz. Teşhis ne kadar sağlam. Hiçbir zaman. Tabi iş bununla bitmiyor. Kimi gazeteden edindiği –doğruluğu hiçbir zaman tahkik edilmeyen. zararları hem kendilerine. içinde yaşadığımız dünyayı. sağlam. yediği kazıkları anlatır. hem de çevresindeki insanlara olur. kelimelerden meydana gelen bir hayal dünya. Önce kelimelerin boşluğunu anlamak gelir. belki de hastasının ölümü ile sonuçlanacaktır. Dış dünyanın gerçekleri ister istemez kendilerini kabul ettirirler. doğru ve gerçekçi de olsa. yine hayaller ve fantezilerden sıyrılmış bir tavır almak olacaktır. Düşünmek demek. Bir türlü gerçeği göremezler. Çünkü.. hem çevrelerini aldatırlar. canlı varlığın içindedir. Gerçek. kelimelerden ibaret. sosyal olguları noksan veya fazla gösterenler. kafasındaki fantezilerin esiri olduğu zaman ne kadar zararlı olmaktadır. attığı zaman mangalda kül bırakmayan insanlara bakın. yeni başlıyor. sonuçta ister istemez başlarını gerçeğin kayasına çarparlar. işimize gelsin gelmesin. En ufak bir harekete . Öfkelenmeyelim. ya onların dışında yaşayıp da. algılamaya çalışmak olmalıdır. temiz. canlı. Kendilerine gerçek dünya içinde ikinci bir hayal dünya kurmuşlardır. söz “hayırlı olur inşallah”la bağlanır. görmek istemezler. Nice insanlar vardır ki. Kimseye kızmayalım. Evet. onu olduğu gibi algılamak demektir. İnsanoğlu. İkinci adım. ayrılma vakti gelir. Kendilerinde en ufak bir noksanlık olduğunu düşünemezler bile. somut gerçeğin ne kadar önemli olduğunu çabucak kavrarsınız. hayallerimiz ile değiştirmeden. somut gerçeklerden uzaklaşıp da. Büyük iddialar ile hep yükseklerden atan.. aksayan. Sanki dünyaya lâf üretmek için gelmişiz. ayağı yere değmez..
hayattan.. sadece şikâyet. keIimelerle yaşıyoruz. Öylesine uyuşmuş. dertleşmek ihtiyacı içinde olduğu her halinden belli oluyordu.. Karşımda ben yaşlarında bir yolcu oturuyor. belediyeden. .. İnsanlar bir araya bunun için geliyor. Büyük bir asabiyet bütün vücudunu sarmıştı. diye cevap verdi. Döndüm ve sükûnetle – Beyefendi. kelimelerle ölüyoruz. Kelimelerle besleniyor. öylesine hayattan. Neden müsbet bir tepki göstermiyorsunuz. hayâsızlık olmuyor mu? Her halinden cevap beklediği belli idi. gazete sahibine. Böyle devam ettiğiniz takdirde. sözümün geçtiği arkadaşlarıma uyarılarda bulunarak onların da aImamalarını söyleyeceğim. şu nedenlerle artık gazetenizi almayacağım. demiyorsunuz.teşebbüs etmeden. sükûnetle kendisini seyrediyordum. – Aile içine girecek bir gazeteye bu kadar açık bir kadın fotoğrafı koymak. İnsanlardan. diyerek buruşturup yere fırlattı. Çünkü o gazetenin temel yayın felsefesi bu. Sadece şikâyet etmek. dedim. Birden bakışları bakışlarımı aradı. ama her şeyden şikâyet. söylenmekle hangi mesele halledilebilir.. Gece son otobüsle dönüyorum. Sanki dünyaya bunun için gelmişiz. Gazete okumakla meşgul. gerçeklerden uzaklaşmış bir yaşama tarzı. bunun için gazeteler çıkıyor. yazı işleri müdürüne. Yahut. hükümetten.. şu.. Konuşmak. Birden öfkelendi. ıslık gibi bir sesle – Öyle değil mi efendim. Ben. kelimelerle zehirleniyor. Neden bir mektup yazıp. Otobüs tenha. – Lânet olsun böyle gazeteye. en ufak bir hareket için öncülük etmeden. çocuktan. herkes bir başkasından bekliyor bunu. dedi ve ilâve etti. siz bu gazeteyi kaç yıldır okuyorsunuz? dedim. Okuduğu gazeteyi büyük bir hiddetle. En ufak bir hareket bahis konusu olduğu zaman. her şeyden. – Yirmi yıl geçti. Bir gün bir yaşlı akrabamı ziyarete gitmiştim. bunun için toplantılar yapılıyor. aileden. – Kimbilir bu yıllarda daha böyle niceleri yayınlanmıştır. Neden bugün sinirlendiniz. Çıktığı sürece de daha niceleri yayınlanacak.
şahsiyet sahibi bir insansınız. vurup dökmek. çılgına dönerek karşısındakinin gırtlağına sarılmak değildir. zamana ve zemine göre en uygun çözüm yolunu bulup. Başını öne eğdi. sizin o gazete için. Kendinizi hor. – Hayır. duygusallığa kapılmadan. Bu iş de. hakir. – Teşekkür ederim. diye cevap verdi. şuurlu. diyebilmenizdir. akılcı yoldan. öfke ile bağırıp çağırıp yumruk sıkmakla değil. Dayanamadım: – İşte beyefendi. onu uygulamaya geçmek demektir. Hayat karşısında müsbet tavır almanın ikinci şartı. o an için en uygun taktik ve stratejiyi akılcı yoldan bulup uygulamaya geçmekle olur. bilâkis son derece sakin bir kafa ile düşünerek. o gazetenin yüzbinlerce satması değil. şahsiyet denilen husus o ince noktada başlar.– Aman efendim. Medenilik şuuru denilen. diyebildiğiniz anda siz medeni. Bunu dediğiniz. oraya gelememişsiniz. en güzel şekilde tepki göstermek oluyor. bu gazete benim evime giremez. Sizin için önemli olan. Devede kulak bile olmaz. keşke bu sözleri daha önce söyleyen biri çıksaydı. edepsizlikler değil. Bir ben bırakmışım. yine bildiklerini okurlar. olaylar karşısında. Sizin için önemli olan dış âlemde var olan hatalar. yakıp yıkmak. Sizin bir noktada onlara dur demeniz önemlidir. . Devamla: – O gazeteyi yüzbinlerce insan okuyor. aklı başında. Otobüsten inerken. dedim. döndü. bu yayın politikası böyle devam ettiği sürece. Hiç sesini çıkarmadan dinledi. dedi. ne ifade eder. sövüp saymak. yanlışlıklar. karşımıza çıkan meselenin halli için. Nedense bizim toplumumuzda tepki göstermek kavramı da yanlış anlaşılıyor. Cevap vermedi. Tepki göstermek demek. Nasıl olsa. hiddet buhranlarına kapılarak. Hatanız burada başlıyor ve zincirleme devam ediyor. Siz ne yazık ki. Tepki göstermek. beş para etmez görüyorsunuz. onların sizin sınırınızda durup durmamasıdır. dedi.
Günümüz dünyasına şöyle bir göz atacak olursak ne görürüz? Bütün zahiri debdebelere. madde ile mânâ. dargınlıklar. kenetlenmiş dişler. Baktım. hacdan.” Bu gibi durumlar hep devam eder gider. gecelerini gündüzlerine katan öyle insanlar vardır ki. bu çelişkiyi görüyoruz. şekle sarılıyorlar. Yaptığı zafer işareti ile İngiltere için zaferin simgesi olan Başbakan Churchill. zaman zaman onu izleyen gazetecilerle sohbet ediyordu. içsel olana önem veriyorlar. öyle elbiseler gördüm ki içinde insan yok. bahtiyar oldu. dualarınıza muhtaç. “Efendim. ihanetler ve bunların sonucu nice ailelerin yıkılışı. “aman” derler. Herhalde alışkanlık olacak Başbakanlığa doğru yürüdüm. küskünlükler. en yüce. “Efendim. Kavgalar. Oysa gerçekten mânâ yolunda. gürültüler. “benim için çok dua edin. sen kalbini tursille mi. hayatın hangi cephesine bakarsak bakalım. bu konular açıldığı zaman renkleri değişir. hiçbir din.” Bunlar bize hep bir çelişkiyi söylüyor. İnsanlık kültür tarihi baştan itibaren incelenip etüt edilecek olursa görülür ki. köşesine çekilmişti. bir huzur. Büyük iş merkezlerini gezin. gözleri fersiz. Bir gün. en muhteşem bir sentez. Benim kalbim tertemiz. bir yaşama sevinci özlemi içinde bile değil. güzellik adına hep zâhire.. Birtakım insanlar mâneviyat adına. dedi. titrerler. nice ocakların sönüşü.” Be kardeşim. inançlarına ihanet ettiklerinin farkında bile değiller. zâhir ile batın. oruçtan. aşk yolunda ömürlerini tüketen. Rahmetli Münir Bey. Artık günümüz insanı bir mutluluk. kalabalık caddelerde dolaşın. ruhundan. hiçbir ideoloji böyle muhteşem bir terkibe ulaşamamıştır. Sen kalbe bak. Aradan uzun yıllar geçti.. “Öyle insanlar gördüm ki sırtında elbisesi yok. persille mi yıkıyorsun? Böyle bembeyaz. Ve kendilerini ve çevrelerini aldattıklarının. şekli hiçe sayıyorlar.” dedi. bir gazeteci sordu. “Efendim”. Gidin. bunalımlar. öz ile şekil. kadın ile erkek. üzerinde düşünürüm. güzelliği unutamadım. günahkâr kul. Doktorun tavsiyesi üzerine sabahları yürüyüş yapıyor. Arabanın kapısı açıldı. dünya ile âhiret arasında kurulan en güzel. İç ile dış. İç ile dış. Kendilerine namazdan. onlar da yalnız bâtına. girdiği seçimleri kaybetmiş. O insanların nazarında dinin en yüce hakikatleri. kalbi aşksız nice insanlar veya insan müsveddeleri. Oysa bizlerin İslâmiyet’in özünden.İnsan Ayrılırken Bile Büyük Olmalı İkinci Cihan Harbi’nden yeni çıkılmıştı. derûni olana. İslâm bir sentezdir. ürperirler ve derinden bir ah çekerek. “Her gördüğün iki ayaklıyı insan mı sanıyorsun?” derdi. tertemiz olduğunu iddia ediyorsun. “Yeni Başbakan Atlee hakkında ne düşünüyorsunuz?” Churchill gülümsedi. felâketlerle karşılaştı. aşkından uzaklaşmamızdan başka bir şey değildir bunlar. zekattan sorulduğu zaman. boynu bükük. “bunlar şekilden ibaret. bâtıl zail oldu” buyruluyor. Bu sentezden uzaklaştığı oranda çeşitli üzüntüler. kapının önünde yeni başbakanın arabası durdu. Birtakım ritüellerle durumu kurtardıklarını sanıyorlar. sıkıntılar. Sadece suretin muhtelif görünüşleri. Çocukluğumuzdan beri hep işitiriz. hiçbir görüş. güzellikleri hep birer şekilden ibaret. saygısız . şaşaalara rağmen. Bu aciz. İnsanlık bu senteze yaklaştığı oranda mutlu oldu. Onun için Kur’an-ı Ke-rim’de “Hak geldi.” derler. Birtakım kimseler tam aksine. Ne göreceksiniz? Sıkılmış yumruklar. ruh ile beden. bu esprideki inceliği. “Geçen gün sabah yürüyüşe çıkmıştım. Merhum Hocam Operatör Doktor Münir Derman Hazretleri’nin de bir sözünü hep hatırlarım. İçinden Atlee’nin elbiseleri çıktı”.
yaşanmayan. özümleyerek. . İnsan ister istemez. Artık günümüz insanı Yunus’un. “Ben de ey Rabbim. tiyatrolar hep negatifi yayıyorlar. yaşayarak. gazeteler. “Durun kalabalıklar durun. sinemalar. belki de bitmek üzere. Lâfla değil. Allah’ın ipine sarılmak. bu yükle bu yola katlanamayız. ezeli bir şifadır aldanmak” mı diyoruz? Yol uzun. bu yollar çıkmaz sokak” demiyor. “Aşk gelicek. “Nazarlardan taşan mânâ. hiç olmazsa. Büyük Yunus. afiyet. “Cümle yerde Hak nazır. İnsan kafalarını ve insan gönüllerini kirletiyorlar. yük ağır. Artık çok küçük yaştaki çocuklarda bile bu stresin. senin Kitabının bir Âyetini yaşadım”. iman ile çene kapamayı nasip etsin. Ne yazık ki günümüz insanlarının çoğu bu çılgın gidişin farkında bile değiller. Kur’an-ı Kerim’de. Şimdi Mehmet Akif sağ olsaydı bu durum için. Bir Âyeti. Peki bu durum karşısında bir ümit ışığı yok mu? Var tabi. toplum hayatında ışıkları görülmeyen İslâmi gerçekleri acaba yaşıyor muyuz? Acaba inancımızda samimi miyiz? Yoksa lâf ebeliği yaparak kendi kendimizi kandırıyor muyuz? Yoksa biz de Fikret gibi. nutukla değil. Yüklerden kurtulalım. ibadullahı istihkar” derdi. göz gerektir göresi” diyor. bu bunalımın sonucunda şeker hastalıkları görülmeye başlandı.bakışlar. diyebilelim. “Bu gidiş nereye?” diye sormaktan kendini alamıyor. Yapılacak iş ortada.. “Ne yana bakarsan bak Allah’ın vechi oradadır” buyuruluyor. Ama bir sorumlu kişi çıkıp da. Bir müddet sonra adına dünya denilen bu misafirhanedeki kalma süremiz bitecek. Yarın mânâ âleminde hesaba çekildiğimiz zaman. Hep kendimize soracağımız soru şu olmalı: İşlenmeyen iman. radyolar. Allah cümlemize sağlık. “İnan Haluk. İri lakırdıları bırakalım. iman bütünlüğü ve aşk ile. senin Resulünün bir Hadisini. cümle eksikler biter” mısraını bile idrakten uzak. kuru gürültüyle değil. Artık bugünün insanı “Sevmek devam eden en güzel huyum” diyemiyor. bir Hadisi hayatımızda tahakkuk ettirmeye çalışalım.. içimize sindirerek İslâm’ı günlük hayatımızda tahakkuk ettirmek. meslek hayatında. İslâm’a sarılmak. kalpler öyle negatifle dolmuş ki. televizyonlar. mum ışığı peşinde koşmaya niye gerek duyalım? Hayat her şeye rağmen binbir güzelliklerle dolu. Olmaz olur mu? Bizler ışığı cebinde unutup. aile hayatında. Kafalar.
Aynı fikirdeyim. yaptığı işin malzemesinden çalmayı doğal görüyor. Okulda ne bir tek öğretmen.” dedi. aslan gibi bir delikanlıya. İstanbul liselerinin birinde okuyor. Bir gün. Sizi yıllardır tanıyorum. Dün okuluna gitti. sahtekârlık aklın alacağı bir husus değil. Kızım.” dedim. gerçekten kültürlü bir . kızım doktor olmuş. daha öğrenemedin mi. Niye geldin. Arkadaşım mesleğinin dışında çok okuyan. telefonda söylediklerinize tamamen katılıyorum. Müdür. zelil bir duruma düşürüyor. Oğlum bakkal olmuş. Kapıda müdür karşılıyor. yalancılığa itiyoruz. Hocam. sağlam bir insana. hukukçu olmuş. diyor. nereye gidiyoruz? Dershane sahipleri milyoner. Benim havsalam almıyor. Bütün bunlar niçin? Bir diploma için bu kadar yalancılık. pırıl pırıl bir genç kıza hasta raporunu verirken elleri titremeyecek mi? O aldığı para ona zehir zıkkım olmayacak mı? Yarın Allah’ın huzuruna çıktığı zaman acaba bunun hesabını nasıl verecek? Acaba Milli Eğitim Bakanlığı bu iğrenç durumu öğrendiği zaman tahkikat için müfettişler gönderecek mi. “bu ne biçim iş. manav olmuş. samimiyetsizlik. o gencecik pırlanta çocuklarımız için. “Sizi İstanbul’dan arıyorum. Lütfen beni aydınlatır mısınız? Acaba ben mi yanlış düşünüyorum.” dedi. “Efendim. Ne oluyoruz. Bu durum Türk eğitimi adına. Yerden göğe kadar haklısınız. Ve bu âdeti ilk çıkaranlar için beddua ettim. hatta aracı oluyor. ama dürüst. Bu ne biçim okul. O zaman benim yetiştirdiğim çocuğun ne kıymeti kaldı. televizyon konuşmalarınızdan. internetteki sitenizden yıllardır sizinle görüşüyorum. diyor. Ben bir hastanede çocuk mütehassısı olarak görev yapıyorum. Sen de git. kızım terzi olmuş.” Sayın doktor. kitaplarınızdan. insanlık kültürü adına utanç verici bir durum. Yazılarınızdan. bazı öğretmenler dershanede görev alarak ceplerini mi dolduracaklar? Lütfen beni bu konuda aydınlatın. devamsızlıktan kurtul. Memleketim için. Gelmenin sebebini anlayamadım. “Buyurun efendim. raporunu al. İnanın siz telefonu kapattıktan sonra bir süre ağladım. ama onurlu. trilyoner olacak diye Milli Eğitim kendi kendisini yok ediyor. Yolda beraber gidiyorlar. Yanlış düşünüyorsam yanlışımı gösterin. Açtım. bu ne biçim okul müdürlüğü. Yıllardır bu böyle sürüp gidiyor. farkında değiller mi? Biz kendi ellerimizle daha okullarımızda yarının sahtekârlarını yetiştiriyoruz. “Efendim. Almanya’da konsolosluk yapan bir arkadaşım anlatmıştı. Olay beni fevkalâde müteessir etti. Bütün arkadaşların para verip sahte rapor alırken. Sorarım size.Eğitim Adına Sahtekârlık Sabah kahvaltısına oturmuştum. Birden telefon çaldı. diyor. Kendi ellerimizle çocuklarımızı sahtekârlığa. unutulan İslâm ahlâkı için hüngür hüngür ağladım. senin aklın neredeydi.” Doktor hanım bunları anlattıktan sonra hüngür hüngür ağlamaya başladı. ama insan. Bugün bir hususta fikrinizi almak istedim. Para için rapor yazan doktor. Saygılarımla. okula gelmezsem devamsızlıktan sınıfta kalırım. Telefondaki ses. mühendis olmuş ama sahte rapor veriyor. yıkılan Türk ailesi için. Ama rüşvet alınıp verilmesini tabi karşılıyor. ne bir tek öğrenci var. sahte rapor verecek bir sahtekâr doktor bul. Benim oğlum. Kızım lise son sınıfta. yoksa görmezden mi gelecek? Yoksa bazı müdürler. Bu ne biçim doktorluk. deminki sahtekâr insanlardan daha iyi bir evlât yetiştirmiş olmaz mıyım? Nedir bu diplomaya düşkünlük? Sokaklar yüzbinlerce üniversite mezunu işsizle dolu. bir hamal tutması gerekiyor.
Ah evlâdım demiş. Bak baba demiş. basılması için matbaaya verdim. “Bu cümle size mi ait. Efendim.” diyor. Çocuğumuzun diploma sahibi olmasından evvel adam olmasına. Bugün öyle servet sahibi insanlar var ki. Hamal. Hayatı boyunca Peyami Safa ile polemiğe girip de kaybetmeyen bir kişi olmadı. “bu cümle Goethe’nin Faust isimli eserinin filanca sayfasında var. diplomadan ibaret değil. bunun yanı sıra bir şüphecilik ve önyargılar bütün hayatımıza girmiş durumda. sonra babasını ayağına çağırtmış.” diyor. Eğer bir toplumda sahtekârca alınan. bir kompozisyon. Hamal Goethe’den bir cümle söylüyor. Nice zaman var ki. “Ben on iki yıldır Goethe ve Faust üzerinde çalışıyordum. rütbeden. Bir kısmı boykot ediyor. Hayat bugünkü bazı insanların sandığı gibi paradan. mevki. adam olmak için. Son devrin büyük velilerinden Mamaklı Ahmet Kayhan Hazretleri hayata hamal olarak başlamış. bahçıvan olarak bitirmişti. Arkadaşım hayret içinde. Hani herkesin bildiği bir Anadolu hikâyesi vardır. nereye gideceğimizi bilemiyoruz. gördün mü? Sen bana adam olamazsın derdin. gerçek kültürlü bir insan olmak için ille de diplomalı olmak şart değil. bir hanımefendi olarak yetişmesine gayret edelim. Hayat bir bütün. Benim gençlik yıllarımda edebiyat âleminde gerçekten herkesin çekindiği bir insan vardı: Nurullah Ataç. bir beyefendi. niçin yaşadığımızı. Nitekim beni ayağına çağırtmakla bunu ispat etmiş oldun. tükürüğünüze yazık olur. Baba gülmüş. öyle makam sahibi insanlar var ki. yüzüne tükürseniz. Efendi Hazretlerinin elini öpmek için kapıda kuyruğa girdiklerini gördüm. Eğer ilgiliyseniz baskı bittikten sonra size kitabımı hediye edebilirim. bir müphemiyet. Ama bu Nurullah Ataç. o toplumun düşünen kafalarının bir an da olsa başlarını önlerine eğip düşünmeleri gerekmez mi? Şair ne güzel söylüyor: “Bıçak soksan gölgeme .” Arkadaşımın hayreti daha çok artıyor. Hamalla konuşurlarken bir şey dikkatini çekiyor. Çünkü pek çoğu onun kadar kitaba ve okumaya düşkün değildi. ilkokul mezunu idi. Kendi kendini yetiştirmişti. Aman dikkatli olalım. Aradan yıllar geçti. bakanların. Bak gör. bu yıkıntıyı süratlendirmek için elinden geleni yapıyor. Başta aile hayatı olmak üzere. Profesörler bile Nurullah Ataç ile münakaşa yapamazlardı. “Siz nereden biliyorsunuz?” diyor. Acaba bugüne kadar Alman Edebiyatı kürsüsünde profesörlük yapan kaç kişi Goethe ve Faust hakkında bir eser verebildi? Hatta kaç kişi bir makale yazabildi. hiç açmıyor. seni buraya getirttim. “Efendim. Bir kitap hazırladım.insandı. biz toplum olarak ne yazık ki nereden geldiğimizi. Önemli olan insan olabilmek. makam. Adamlarıma emir verdim. insan-ı kâmil olabilmek. Medya bu çöküşü. Hamala soruyor. Mesele diploma değil. Bazı nezih aileler televizyonlardaki çirkin programlar yüzünden televizyonu açmaya çekiniyorlar. Ben sana vezir olamazsın demedim ki. Diploma onun bir nüansı. Arkadaşımdan dinlediğim bu hatırasını hiç unutmadım. sosyal hayat sürekli negatifler bombardımanı altında. bir yerden mi aldınız?” Hamal. çirkin ve kirli raporlar yıllardır devam ediyorsa. Ama ben nice profesörlerin. Türk edebiyatının en büyük romancılarından ve fıkra yazarlarından biri olan Peyami Safa da orta ikiden ayrılmıştı. Adam vezir olmuş. Hazret-i insan makamına yükselebilmek. puldan. Bir belirsizlik. “Efendim. Ben sana adam olamazsın dedim. iş hayatı. ben vezir bile oldum.
” İnsanlık ailesinin bugüne kadar yetiştirdiği en büyük insanlardan biri olan Yunus Emre Hazretleri meseleyi ne güzel özetlemiş: “İlim ilim demektir İlim kendin bilmektir Sen kendini bilmezsin . Ağlayın su yükselsin Belki kurtulur gemi.Sıcacık kanım damlar. Gir de bir bak ülkeme Başsız. Anne seccaden gelsin. Bize dua et emi. başsız adamlar.
” .Ya nice okumaktır.
bir babanın ruh dünyası. biraz buna benzetiyorum. Eliniz bir gazeteye gitmeye görsün. televizyonun karşısına geçmiş. hayatın bin bir acısıyla yoğrulmuş bir annenin.. Bakışlardan sanki alev fışkırıyor. İlk satırından son satırına kadar insanı ürperten. hakaretler. Başlamış kanalları gezinmeye. İster istemez insanın dudaklarından Necip Fazıl’ın mısraları dökülüyor: “Bıçak soksan gölgeme Sıcacık kanım damlar. bir delikanlının iç dünyası. Ben. “O televizyondaki bakışlardan. sineması böyle. Adına “mobil” diyorlar.. “İnanır mısın Sabri Bey” dedi. orta yaşa gelmiş. Bir toplum ki. . Küçücük parçalar çok ince bir şekilde ucuca ekleniyor ve herhangi bir yerine dokunduğunuz zaman hepsi birden titreşiyorlar. Aman Ya Rabbi. Ama en ufak şekilde de olsa sesi açmamış. Acaba ateşle oynadığımızın farkında mıyız? Geçenlerde bir arkadaşım anlattı. küfürler. hatta her saat yeni bir titreşimle sarsılıyorlar. bir insan bedeni bu kadar sarsılmaya. İnsanlar her gün. Gir de bir bak ülkeme Başsız başsız adamlar. Acaba hiç düşünüyor muyuz. bunaltan. bir genç kızın. Eline kumanda cihazını almış. mimiklerden ürperdim. hep nefret dolu bakışlar. sarsan. üzen. bugünkü içinde yaşadığımız toplumu. konuşmalardan. bu kadar ıstırap içinde kalmaya müsait mi? Bir çocuk ruhu. jestlerden. hep karşısındakini itham eden tarzda el kol hareketleri. Ağlayın su yükselsin Belki kurtulur gemi. televizyonu böyle. Şöyle sakin sakin konuşan kimse yoktu. tiyatrosu böyle. gazetesi böyle. acı sözler. Çok üzüldüm” dedi.Hayat Karşısında Tavır Almak Modern heykel sanatında bir tür var. yoran. Hep kin dolu. daraltan haberler.
Anne seccaden gelsin,
Bize dua et emi.”
Sokakta, caddede yürüyorsunuz. Yumruklar sıkılmış, dişler kenetlenmiş, çehrelerde sıkıntının, stresin, bunalımın çıkardığı sert ve derin çizgiler. Nice evlerde hep aynı dram oynanıyor. “Yemek hazır mı?” veya “Yiyecek ne var?” Hep bu sözleri işittiğimde aklıma Kâinatın Efendisinin tavrı gelir. Bir gün eve gelir. Selâm verilir, hâl hatır sorulur. Hz. Ayşe validemize acıktığını söyler. Müminlerin annesi, “Ya Resulullah, kusura bakma. Misafirler geldi, yemek hazırlayamadım” der. O zaman kâinatın en büyük, en yüce, en güzel insanı, “Önemi yok” der. “Mutfağa bak, ne varsa getir.” Hz. Ayşe seslenir; “Biraz sirke ile, bir parça kuru ekmekten başka bir şey yok.” Peygamberimiz getirilmesini söyler, ekmeğini sirkeye batırarak yer ve “Allah’ım sana şükürler olsun, sirke ne güzel katık” buyurur. Her zaman söylerim, yazılarımda, konuşmalarımda usanmadan belirtirim. Önemli olan hayattaki olaylar değil, o olaylar karşısında takınacağımız tavırdır.
Evet, değer yargılarının alt üst olduğu, birçok çevrelerinde sevginin, saygının, şefkâtin, edebin kalmadığı bir toplumda yaşamak zorunda isek, nasıl bir tavır takınacağız? Davranışlarımızı nasıl ayarlayacağız? Her gün, her saat, her yerde münâkaşa edip, tatsızlık çıkaracak kadar hiçbirimiz güçlü değiliz. İşte işin can alıcı noktası burada. Bir gün, bir pastanede camın önünde oturmuş, çayımı yudumluyordum. Yolun ortasında bir köpek pisliği vardı. Çok işlek bir caddeydi. Binlerce insan mütemadiyen gelip gidiyorlardı. Ama dikkât ettim, hiç kimse o pisliğe basmadı. Herkes kenarından dolaşıyor, ayaklarının ucunun bile pisliğe değmesini istemiyorlardı. İşte diyorum ki, hayat olayları karşısında aynı tavrı takınabilsek, hayat yolunda önümüze çıkan bütün engellere rağmen yine de dürüst, temiz, güzel, efendi olabilsek. O günkü, o anki görevimiz ne ise, sağa sola bulaşmadan, kimseyle dalaşmadan işimizi yapabilsek. Sanırım birçok mesele, bizim için kendiliğinden halledilmiş olacak. Meselâ ben pazara gittiğim zaman, sattığı mal kaliteli de olsa, sinirli, asabi, hırçın, yüzünden melânet akan bir esnafla katiyen alışveriş yapmam. Ve bu gibi durumlarda hep Çinlilerin atasözünü hatırlarım; “Güler yüzlü olmayan dükkân açmasın.” Çünkü, hırçın ve mütecaviz bir esnafla yapılacak alışveriş, eninde sonunda bizi rahatsız edebilir, incitebilir, kırabilir. Ortaokulda Coğrafya öğretmenimiz anlatmıştı. Bazen siklon rüzgârları çıkıyor. Önüne ne gelirse deviriyor. “Yalnız,” demişti hocamız, “bu siklon merkezlerinin ortasında, son derece sessiz, sakin bir tabaka var. Orada her şey huzur dolu, mutluluk dolu, bir sükûnet içinde.” Aradan uzun yıllar geçti, ama ben hocamız Muhsin Bey’in o gün anlattıklarını unutamadım. Ve hep hayatta öyle kalmaya çalıştım. Dışarıdaki şartlar ne olursa olsun, ona uymamak, temiz, nezih, güzel hayatımızı yaşamak. Başkaları kaba konuşuyorsa, sert konuşuyorsa niye onları örnek alalım? Niye Kur’an-ı Kerim’deki Âyetleri hatırlamayalım? Cenab-ı Hak, Hz. Musa’yı Firavun’u Hak’ka davetle görevlendirir. Sonunda; “Ya Musa, Firavun’la konuşurken yumuşak ve tatlı söyle” buyurur. Hayat boyu birçok kavgaların, küskünlüklerin, dargınlıkların bir tek sert bir sözle
başladığını gördüm. İnsan sesi o kadar önemli ki, ağzımızdan çıkan sözler, sesimizin yumuşaklığında şekillenmiyorsa, konuşmalarımızın da ne kıymeti kalır? Yunus Emre:
“Söz ola kese savaşı,
Söz ola kestire başı,
Söz ola ağulu aşı,
Yağ ile bal ide bir söz”
der. Bazen tatlı, yumuşak, sıcak bir ses tonuyla söylenen birkaç kelime bir kavgayı, hatta bir savaşı önleyebilir. Hepimizin buna ihtiyacımız var. Peki bunu başkalarından bekleyene kadar önce kendimiz yapsak. Başkaları dedikodu yapıyor olabilir, biz yapmayalım. Başkaları yalan söylüyor olabilir, biz söylemeyelim. Mesele çevrenin etkisi altında kalmak değil, o çevreye rağmen kendi efendiliğimizi, güzelliğimizi sürdürebilmektir. “Nâkıs emsal olamaz” diye güzel bir söz vardır. Kendimize negatif örneklerle şekil vereceğimize, tavır alacağımıza, önümüzdeki kâinatın en büyük, en güzel örneğine baksak daha iyi olmaz mı? Resulullah Efendimizin yaşama sanatının en güzel örneği olan Hadis-i Şeriflerini okusak ve sonra onları hayatımızın her bölümünde, meslek hayatında, aile hayatında, sosyal hayatta uygulasak. Bir tek Hadisin bile yaşama geçirilmesiyle, gerek o insanın, gerek o toplumun, pek çok değerler ve güzellikler kazanacağına inanıyorum. Bir tek; “Ya hayır söyle, yahut sus” Hadisinin uygulanması, bir cemiyeti kötü gidişinden kurtarabilir, bir insanı velâyet makamına götürebilir. Bazı kimselerin, “Efendim, çevre böyle istiyor, cemiyetin gidişi böyle, ben istemesem de onlara ayak uydurmak zorundayım” demelerini, ömür boyu asla kabul etmedim. Hep, “Hak bildiğin yola yalnız gideceksin” sözünü rehber edindim. Mâdem ki bu hayat bir sınav yeri, bir er meydanı, savaştan kaçmaya ne haddimiz, ne imkânımız var. Mesele, sonuna kadar yiğitçe direnebilmekte. İyinin, güzelin ve doğrunun yolunda taviz vermeden yürüyebilmekte. Böyle yaparsak başkaları bizi sevmeyecekmiş, beğenmeyecekmiş, bizimle alay edecekmiş. Olabilir. O, kendi bildikleri, bilecekleri bir iş. İslâm’ın ilk müezzini Bilâl-i Habeşi Hazretleri’ne ne zulümler, ne işkenceler yapıldı. Ama o güzel, o mübârek insan hiçbir zaman yılmadı, yolundan dönmedi. Hep Hak bildiği yolda gitti. Gelin, bizler de elâlem şöyle diyor, elâlem böyle diyor saçmalıklarından kendimizi kurtaralım. Yarın din gününde, hesap gününde bizi elâlem değil, Allah yargılayacak. Şimdiden o büyük güne hazırlanalım. Rehberimiz Kur’an, Hadis ve Sünneti Seniyye olsun. Biz de sonsuzluk kervanının içinde olalım, dışında kalmayalım. Çünkü dünya ve âhiret saadeti, huzur, güzellik hep orada. Allah bize de, bütün insan kardeşlerimize de bu güzellikleri nasip etsin...
500. Sayının Mutluluğu
Bu ay memleket olarak büyük bir mutluluğu yaşıyoruz. Allah’a sonsuz şükürler olsun. Sevgili “HAKSES”imiz 500. sayıya ulaştı. Sevincimi nasıl ifade edeceğimi bilemiyorum. Bu benim için hayatın getirdiği en büyük armağanlardan biri. İlk sayısından beri, HAKSES’i aldım. Okudum, sevdim, beğendim. Baştan itibaren onu bugüne kadar getirenlere ayrı ayrı teşekkürler ediyorum. Onlardan ve emeği geçenlerden Allah razı olsun. Bugünün Türkiye’sinde, siyasetle ilgisi olmayan, kimselere yanaşmak, yaltaklık etmek, şirin gözükmek ihtiyacını duymayan, sadece iyinin, güzelin ve doğrunun peşinde giden, kendisine ilke olarak; Kur’an’ı, Hadis’i ve Sünnet-i Seniyye’yi alan ciddi bir derginin 500. sayısını idrak etmesindeki güzelliği ancak memleket gerçeklerini yakinen tanıyanlar anlayabilir, görebilir ve bununla iftihar edebilir. Bugün öyle anormal şartlarda yaşıyoruz ki… Birtakım insanlar, birtakım kutsal ve mânevi değerleri âlet ederek, birtakım insanların gölgelerine sığınmaya çalışıyorlar; onları velinimet biliyorlar. HAKSES, ilk sayısından itibaren, bugüne kadar, bu küçüklüklere tenezzül etmedi. Şükürler olsun her zaman başını dik tuttu. Hatırlarsınız, bir gün Hz. Ömer’e soruyorlar; “Efendim, gerçek bir Müslüman’ın özellikleri nedir?” O yüceler yücesi insan cevap veriyor; “Gerçek bir Müslüman, hükümdarken; halktan biri gibi olan; halktan biri iken, hükümdar gibi olandır.” İşte HAKSES Dergisi, bu çizgiyi her zaman korudu. Gün oldu, birtakım ne yaptığını bilmeyen, şaşkın, zavallı insanlar müftülüklerde bu dergiyi sattırmamak için direndiler. Bunu işittiğim zaman o kadar üzüldüm ki; gözümü uyku tutmadı. Sabaha kadar ağladım. Ya Rabbi!.. Bugün yurdumuzda çıkan birçok gazetenin, derginin nasıl pespaye hale geldiklerini görmezlikten gelerek, bu mübarek dergiyle uğraşmanın, ona savaş açmanın hesabını acaba bu sayın kardeşlerimiz nasıl vereceklerdi. Onlar için de ağladım. Birisi çıksa dese ki; “Dergide çıkan şu yazının şu cümlesi İslâm’a aykırıdır, Kur’an’a, Hadis’e, Sünnet-i Seniyye’ye aykırıdır” dese, ona diyeceğimiz olmaz. Hatta Allah razı olsun deriz. Allah bir gününü bin etsin deriz. Ama hiçbir gerekçe göstermeden uluorta HAKSES’i suçlamak bilmiyorum, ne dereceye kadar insafla bağdaşır. Derginin başında olan Sayın İsmail Karakaya’yı yıllardır tanırım. Ona olan sevgim, saygım, hayranlığım her gün daha da büyüyor. Kendisi sadece bir din adamı değil, aynı zamanda bir ilim adamı, bir mutasavvıf, bir sanatkârdır. Kılı kırk yararcasına dergiye girecek yazıları inceler; Kur’an’a, Hadis’e, Sünnet-i Seniyye’ye aykırı bir tek cümlenin girmesine ölüm pahasına da olsa müsaade etmez. O sanki günümüzde edebin, inceliğin, saygının, zarafetin erişilmez bir simgesi. Allah ondan razı olsun. İnşallah daha nice yıllar derginin başında hizmetlerine devam eder. Şimdi bu dergiye çatanlara, onu sattırmak istemeyenlere soruyorum; siz hayatınızda bir tek kişiyi etkileyebildiniz mi? Bir tek kişinin yanlış ve çarpık gidişini düzeltebildiniz mi? Siz evde kendi hanımlarınız, kendi çocuklarınız, kendi torunlarınız üzerinde etkili olabiliyor musunuz, örnek olabiliyor musunuz? Önemli olan Resûlullah Efendimizin “Ya hayır söyle, yahut sus.” Hadis’i Şerifini yaşayabilmek; onu günlük hayatta uygulayabilmek. Soruyorum sizlere bunu yapabildiniz mi? Gelin bugüne kadar olanları unutalım. Tövbe edelim. Allah’tan, Peygamber’den af dileyelim. Ve bizler de minicik de olsa, iyinin, güzelin, hayrın peşinde koşalım.
Bir sabah asistanlarıyla beraber vizite çıkıyor. anlamadan. ansiklopediler çıkarılabilir. Bir hasta. gül gibi bir dergi çıkıyor. Başsız başsız adamlar. “Bıçak soksan gölgeme. nereye gittiklerini bilmeden. dünyaları ve âhiretleri için nurdan ağaçlar diktiler. Artık insanların içi yanık. deli doktor” diye tempo tutuyor. “Bak kardeşim” diyor. ilelebet bu hastaneden çıkamazsın. o dergiye emek vererek.Bu 500. Ama ben sana delidir dediğim sürece sen. hangi sabun buna yetişir? Bu şartlarda böyle mis gibi. Aklıma meşhur hikâye geliyor. onu batırmak için ellerinden geleni yapıyorlar. Televizyon kanallarında şöyle bir dolaşın. kumarın peşinde gidiyorlar. Nice güzel insan.” Gidin. Hastalarıyla ilgileniyor. İki elini birbirine vurarak. . hatırlarını soruyor. Odaları dolaşıyor. Bir zamanlar Doktor Mazhar Osman Bakırköy akıl ve sinir hastalıkları hastanesinin başhekimi idi. idrak etmeden uçuruma gidiyorlar. Ve elini omzuna koyarak. hastanın yanına gidiyor. Sıcacık kanım damlar. Ve bazı insanlar. Bazen düşünürüm de “Allah’ım” derim. Sen çevremizdekilere hiç olmazsa bu delininki kadar akıl ver de. Osman hastasını okşuyor ve iyi günler diliyor. Bugün Türk Tarihinin hiçbir döneminde görülmediği kadar bir mânevi açlık ve susuzluk içindeyiz. basılmasında yardımcı olarak. Oradan uzaklaşıyor. Mazhar Osman. bir üniversite oldu memleketimiz için. sayısı çıkan mübârek dergi. bir okul. Hangi su. Onlara şöyle bir bakın. yazı yazarak. “Sen bana aylarca deli doktor desen bana bir şey olmaz. sigaranın. sokaktaki gazete bayiinden 20 gazete alın. odasının kapısına çıkıyor. M. irfanına nice kitaplar. kavruk. Ne yaptıklarını. düşünüyor ve sonra “tamam doktor bey sustum” diyor. Bu 500 sayı içindeki yazılardan memleket kültürüne. alevler içinde zavallı insanlar… Mânevi ışıkla beslenemedikleri için içkinin. gittikleri yolu görebilsinler. “deli doktor. Gir de bir bak ülkeme. Sonra temizlenmeye çalışın.” Hasta birden susuyor. tashihini yaparak. Rahmetli Necip Fazıl boşuna söylemiyor.
hizmet etmeyi nasip etsin. daha iyiye. Allah cümlemize hayır yolunda. o derginin ismiyle edebiyat tarihine geçmişlerdir. Rahmetli Peyami Safa’nın çıkarttığı “Türk Düşüncesi” dergisi de zaman zaman çıkardığı özel sayılarıyla topluma faydalı olmuştur. Sevgili HAKSES’imiz de böyledir. ama insanı kitaba götüren yolların birisi. irfanının aynı zamanda terazisidirler. iyilikler ve güzellikler yolunda yürümeyi ve memleketimizin dertli. gerek dünya edebiyatında bazı dergiler. bir okul olmuş. . Orada nice insan okuyarak. istikbali. Gerek Türk. çileli insanlarına yardımcı olmayı. Servet-i Fünun gibi… Bizim gençlik yıllarımızda da Yaşar Nabi’nin çıkarttığı Varlık Dergisi ve Varlık Yayınları birçok yazarın yetişmesine vesile olmuştur. Evet kültür kitaptır. faydalı olmayı. belki birincisi dergilerdir. Bazı dergilerde öyle yazılar çıkmıştır ki. o günkü yaşantısı hakkında hükme varabilirsiniz. Birçok insanda ilk tefekkürün uyanışı dergilerle başlamıştır. daha güzele doğru yürümeye başlamışlardır. soruşturarak doğru yolu bulmuşlardır. düşünerek. araştırarak. O dergilere bakarak o ülkenin gidişatı. bazı insanlar o bir yazıyla hayatlarının akışını değiştirmişler.Dergiler bir ülkenin kültürünün.
Efendim. Ne yapar? Çımacıya mı sorar. Bizler Allah’a ve O’nun Resulüne ve o yüce Resulün getirdiği Kitaba gerçekten. müşahede ettim. mâneviyat adı altında insanı yanıltan. toplum olarak ve bütün insanlık ailesi olarak. Aman Ya Rabbi. Bir gemi düşünelim. gerek Diyanet İşleri’nden biri çıkıp da. orada karının kocaya. Bu. tayfaya mı sorar. göklere çıkarıyorlar. din adı altında. bizim de yapacağımız aynı şey değil mi? Bizim pusulamız nedir? Kur’an-ı Kerim. Önündeki pusulaya bakar. Bir an için paniğe kapıldım. Bu onun kişisel düşüncesidir. Bazı kimseler reklâma uyarak. Koca gemi denizde bir fındık kabuğu gibi sallanıyor. yıllardır şu memlekette bir başörtüsü kavgası yapılıyor. yazarın sözüne değil. bulaşıkçının sözüyle hareket eden bir kaptan ya aptaldır. Hangi yazarları okuyayım. Allah’ın hak Kitabına ve onun yüce Peygamberinin sözlerine kulak verin . şaşırtan. bazı yazarları tutuyorlar.Kulluk Edemedim. günün modasına kapılarak. acaba doğru mu yol alıyorum. hangi yazarları kendime önder. siz o kitapçılardaki binlerce kitabın. İslâm dinini öğrenmek istiyorum. sıyrılabiliyor. ben onların durumuna düşmek istemiyorum. ona göre hareket eder. Hep boşuna atış yapılıyor. efendiler. sonra da onların zararlı etkilerini bir ömür boyu iç dünyalarından çıkaramıyorlardı. Yine çevremdeki bazı kimselerde gördüğüm sadece bir kafa karışıklığı. rehber edineyim? Bu konuda bana yardımcı olursanız size ömür boyu hayır dua edeceğim. lider. Herkes kendi kendinden mesul olacak. sizin ihtisas konunuza girmez. hata etmeden. “Efendim. doğruyu. Bunlar olmadan hayat yoluna çıkmak demek bizi felakete götürmez mi? Fert olarak. Kaptan. Hep akıntıya kürek çekiliyor. sağımda solumda. Ama bazı hatalar ömür boyu devam ediyor. Ben bunların içinde hangisini seçecektim? Acaba seçeceğim kitap bana dinimi öğretebilecek miydi? Yoksa beni birtakım yan sokaklara götürerek iyice hedeften uzaklaştıracak mıydı? Çünkü çevremde görüyorum. Yıllarca bunları gördüm. aksi istikametlere götüren kitaplar da vardı. Geçen gün bir kitapçıya gittim. söyleyebilir. aşçı yamağına mı sorar? Ne yapacağı belli. Affına Geldim Bir okurum telefon etti. geri zekâlıdır yahut delidir. bu sadece sizin derdiniz. hayat mücadelesi denilen bu fırtınalı denizde yol alırken. emin adımlarla yürümek.” Kıymetli okurum. Hep acaba diyorlar. bir ruhi şaşkınlık idi.” dedi. Gerek İlâhiyat Fakültesi’nden. Kapıdan girdim. yürekten inanmış olsak. sizin meseleniz değil. Sağlam bir yolda. Pek çok kimse aynı ruh halini yaşıyor. dedi mi? Ben hatırlamıyorum. aile olarak. bu sözlere gerek kalır mı? Pusula varken. Öyle bir mahkeme ki. Lütfen bir yol gösterin. Hadis-i Şerif ve Sünnet-i Seniyye. Sayın okurum. Ama bunlardan bize ne? Yarın Allah’ın huzuruna çıktığımız zaman bize o âlimden. tereddüt içinde. “Ben. güzeIi gösteren kitaplar yanında. yanılmadan ve bu yanılgıların faturasını çok ağır bir şekilde ödemeden nasıl işin içinden çıkmalı? İnsanoğlu bazı hatalarından dönebiliyor. Şaşırdım. ebeveynin evlâdına faydası olmayacak. olabilir. İşin aslı şudur. adına hayat denilen. Açık söylüyorum. Filân âlim şunu söylüyor. bazı iyiyi. Düşünün. Fırtınalı bir denizde yol alıyor. o yazardan sorulmayacak. amacıma ulaşmak istiyorum. önümde arkamda binlerce kitap. Herkes kendi faturasını kendi ödeyecek. Dalgalar sanki bir dağ gibi. Filân yazar şu kanaatte. yoksa ters istikamete doğru mu gidiyoruz. önce şunu söyleyeyim. siz bu işin boşuna mücadelesini veriyorsunuz.
mal. “Ne oldu?” diyor. imkânlara lâyık değiliz. Ne olur ellerimizi açalım. Kendimizi kimseden üstün görmeyelim. her yerde. Allah’ım diyelim. Davranışlarınızı ona göre ayarlayın. hayatta kimsesi kalmamış yaşlı kadınlar vardır. “Ben. Başımız önümüzde her an. Allah’ım. O verilenlerin milyonda birine dahi olsa lâyık olmaya çalışalım. lütfen istirham ediyorum. Geceleri yıldızlara bakarak gözyaşı dökerler. bir tek Hadisi alfabenin ilk harfi olarak hayatımızda yaşamaya çalışalım. Zahiri gösterişlere. mülk farklarına aldırış etmeyelim. sen cennetle müjdelenen bir insansın. gözümüz yaşlı. derler. Acaba kimin imanına sahip olmak isterdin?” Hz. “çöllerde yaşayan. Kadın başını camdan uzatarak memura. ister binlerce kitap okuyun. şu entelliği bırakalım. Ömer’e sormuşlar: “Ya Ömer. saygı içinde. Bizler hiçbirimiz bu devirde Allah’ın verdiği nimetlere. sosyal hayatınızda harfiyen yaşadıktan sonra. yeryüzündeki bütün insan kardeşlerimizi de affeder ve cümlemize iman ile çene kapamayı nasibeder. o sizin bileceğiniz iş. Ömer. demiş Hz. ne yücesin ve ben ne kadar hatalıyım. Hz. “Bir hatamız mı var?” Memur cevap veriyor. Sen bizleri affet.” Bizler de onun gibiyiz. tevazu. Allah’ım. Her tarafımız kusur. o pusulaya göre istikametinizi bulduktan sonra ister yüzlerce. Yarın Allah’ın huzuruna vardığımız zaman. böyle bir çöl kadınının imanına sahip olmak isterdim. kimin kimden üstün olduğu orada ortaya çıkar. Bir gün bir hanımefendi anlatmıştı. sen ne büyüksün. Yüce Allah lütfediyor. “Senin her tarafın hata. saygı ve incelik olsun. incelik içinde bir Müslüman olalım. Bir tek Âyeti. günahkârım. bana iman ile çene kapamayı nasibeyle.ve ona göre hareket edin. kusurluyum. Çok zor bir dünyada. İlk hedefimiz edep. Her an Allah’la ve Resulü ile beraberdirler. “Abla be. iş hayatınızda. her zaman edep içinde. makam. Trafikte arabası ile giderken görevli memur durduruyor. Onları iyice öğrendikten.” İşte. Günahımız başımızdan aşkın. “Hani. yani elinize o mübarek pusulayı aldıktan sonra. Sen bizleri bağışla. aile hayatınızda. Ömer gözleri nemli cevap vermiş. tevazu içinde. zenginlik. Bu da bir imtihan.” Değerli okurum ne olursunuz. İnşallah Allah bizleri de. . Efendim. affına geldim. O çok bilen aydın havalarından sıyrılalım.” demiş. bize imkânlar tanıyor. İşte böyle sayın okurum. her işimiz hata. kulluk edemedim. rütbe.” diyor. mevki. çok zor bir toplumda yaşıyoruz.
makam sahibi olmak başka. kendisini küçük düşürmek amacıyla bahçıvan yapılmıştır. Tahtta kaldığım sürece görevimi en iyi yapmaya çalıştım.. Ne zaman onları okutursak Türkiye kurtulacak. “biraz da terzilik günlerinden bahset. memleket sevgisinden.. kirli işlerden para kazanarak çoluk çocuğuna haram ekmek yedirenlerdir. rektör olmuş ama adam olamamış. Bir gün ağaçların dibini çapalarken kızıl muhafızlardan biri gelir. Son imparator tahtından alınmış. bu kadar kırılmazdım. Hayretler içinde kaldım. kibarlığını bozmaz. mevki. küstah. ne söylediğini bilen bir insandır. Görevim ne ise yine onu en iyi yapmaya çalışıyorum. lâyık olmadıkları ünvanları kazanınca kendilerini bir şey sanıyorlar.” der. Tane tane. Çoluk çocuğuma dikiş dikerek helâl ekmek yedirdim. Hep şu terane tekrarlanırdı. “Evet. Sayın rektör şöyle deseydi. Cumhurbaşkanına. Ve bu kaba davranışlarından bir nevi gurur duyuyorlar. olgun tavrını. Alay etmek ister imparatorla: “Ooo İmparator Hazretleri. “ben cumhurbaşkanı olmadan evvel terzilik yaparak ekmeğimi kazandım. bu iki tarihi olay da bize şunu gösteriyor: Mal. Bir gün bile. dengeli. Saygılarımı sunarım. ama efendilik onlardan o kadar uzak ki.” der. yumuşak bir sesle. Bir süre sonra. yüzü kızarır ve koşar adımlarla oradan ayrılır. Maocu güçler imparatorluğa son vermiş. ciddi ve dikkâtli bir terzi idim.” Meclise bir sessizlik çöker. Dün Çin tahtında oturan bir imparatordun. saati saatine işimi yaptım. Bu. Türkiye’nin geri kalmasına cahil imamlar sebep oluyor. Onlarla arkadaşlık yapıyorum. büyük bir edep ve saygıyla.” Bu cevap üzerine kızıl muhafız utanır. Ama ben onurlu. Bugün bahçıvan olarak mutluyum. Geçenlerde televizyonda utanç duyarak böyle bir rektörün konuşmasını dinledim. Deminki terbiyesiz ve saygısız çıkışı yapan adamın yüzü kıpkırmızı olur. İnsanlıktan. düşündürücü. çok rahat bir şekilde İmam Hatip Okullarının kapatılmasını istiyordu. Dün milletime muhatap oluyordum. örnek alınması gereken güzel davranışlardan biridir.” İşte İmam Hatip Okulları açıldı. efendilikten. Evet dün imparatordum. haysiyetli. Günü gününe. Gençlik yıllarımı düşündüm. . “Efendim.” Cumhurbaşkanı hiç efendiliğini. şahsiyet sahibi. “Sen. saygısız bir milletvekili. yine ona olan itimadım bu kadar sarsılmaz. gerek elbise provalarında. “ben sizin gibi düşünmüyorum.” İmparator bu çirkin hitap üzerine çapasını bırakır. Çok rahat kalp kırıyor. lâyık olmadıkları makamlara çıkıp. medeni insan olmak yine başkadır. Bununla da iftihar ediyorum. O okullardan memlekete birçok kıymetli gençler yetişti. Abuk sabuk konuşmak. Ama insanlık. gönül yıkıyorlar. Gurur duyuyorum. Olaya sizin gibi bakmıyorum. bugün çapa yapan bir bahçıvan. Efendim. firavun gibi hareket etmek onların başlıca özelliği. kendini bilmez. Çin’de ihtilâl olmuş. Şimdi ağaçlarla konuşuyor. ibret verici. bu ne düşüş böyle. Dün imparator olarak mutluydum. Akıllı.Gerçek Şahsiyet On yedinci Amerika Cumhurbaşkanı bir konuşma yapmak için kürsüye gelir. insan sevgisinden o kadar uzak ki. efendi karakterli. idareyi ellerine almışlardır. “Sayın muhafız. Asıl utanç duyması gerekenler. gerek teslim günlerinde aksama olmadı. Evet. Bugün bahçıvanım. tarihe geçen. Bugün ne yazık ki birtakım kimseler. alaycı bir ifadeyle kürsüye lâf atar. onlara faydalı olmaya çalışıyorum.” der. mülk. akıcı bir üslupla konuşmaya başlar. bugün ağaçlara. Sesin geldiği tarafa döner.
efendiliğin. hep insanların başına ne geldiyse. maalesef toplumumuzda çok sık görülüyor. “Ya Resulullah hepsi iyi güzel de. O konulan küçücük bir ağırlık Vasilevski’yi perişan etmeye kâfi gelmişti. ibadette dahi aşırıya gitmeyin. Bize düşen görev. “Bırakalım mı artık?” dedi. fert olarak. Sıra haltere gelmişti. Güzel başlayalım. Anadolu’da bir atasözü vardır. “Hayatta hiçbir konuda itidal dışına çıkmayın.” Evet her müessesenin kendine göre zaman zaman birtakım artıları veya eksileri oluyor. “Hayır. Peygamberimiz bir Hadisinde.” dedi. Efendiliğimizi bilelim. Ama böyle yapmayıp da köküne dinamit koymak. “Bu İmam Hatip Okulları iyi güzel de. Taşıyacağımız bir ağırlık var. Daima orta yolda kalın” buyuruyor. insanlık dışı gibi geliyor. edebin. “devam edelim. Yazık günah değil mi? Yüce Peygamberimiz. daha mükemmele gitmek değil midir? Bir söz vardır. O günün Bulgar şampiyonu Vasilevski önce Bulgaristan. Cemaatten biri. saygının. Peygamberimiz cevaben. “Gel. İfrat veya tefritlere gitmeyin. . insanlık kültür tarihi baştan itibaren incelenecek olursa. Ben güçlüyüm. zorlandı. ben medeniyetin. aşırıya kaçıyorlar. hepimizin artıları. eksileri. güzelliğin ilk harfi olarak görüyorum. Bulgar şampiyonu itiraz etti. işte burası bana akıl dışı. “çok azdan başlayalım.” Hakem çok güçlükle Vasilevski’yi durdurdu. yavaş yavaş çıkalım.“Efendim. güzel bitirelim. toplum olarak. Önemli olan. Mütemadiyen. Ömer Hayyam bir şiirinde. sonra birden yıkılıverdi. çok kullanılır: “Bir kere tökezledi diye bir atı vurmazlar. Ölçümüzün dışına çıkmayalım. ifrata veya tefrite gitmeleri yüzünden geldiğini görürüz. ifrata gidiyorlar. Vasilevski. “Sevginle gireceğim toprağa.” Bu sefer hakem çok az bir rakam ilâve edilmesinde Vasilevski’yi güçlükle ikna etti. Hatasız kul olmaz derler. Altında kalır. “İki günü birbirine eşit olan ziyandadır” buyuruyor. idrak dışı davranışlar. “Siz siz olun. elbirliği ile bunları itidal çizgisine çekmek olmalı. eziliriz.” dedi. ibadette aşırı gitsek daha iyi değil mi?” diyor. “Daha çok koyalım. tecrübeli bir zattı. saygılı bir şekilde bunları itidal çizgisine getirmek hepimizin görevi.” buyuruyor. O noksanların tamamlanması gerekir. hatta her dakika daha iyiye. noksanlıkları veya fazlalıkları var. Çünkü. Haddimizi bilelim. her saat. daha güzele. kırdığı rekorların sarhoşluğu içinde. sonra da olimpiyat rekorunu kırdı. Tek başımıza onları değiştiremeyiz. Olimpiyat müsabakaları yapılıyordu.” deseydi. ilim dışı. Bir türlü o koca halterci yerinden kalkamıyordu.” denir. “Daha” diyordu.” Biraz sonra o çok az ilâve edilen rakamla Vasilevski halterin başına geçti. Televizyonlar müsabakaları günü gününe yayınlıyorlardı. Genellikle bu çağdışı. şu tarafları noksan. Ben onu da kaldırırım. Hakem. Hepimizin kaldıracağımız bir yük var. Çünkü sizden evvel gelen nice kavimler dinde ifrata gitmek yüzünden helake uğradılar. her gün. Yıllar önceydi. Yahut şu tarafları fazla. Bu yönlerinin törpülenmesi gerekir. Vasilevski’ye döndü. sonra Avrupa. İtidal çizgisini. Hepimizin hataları var. Önce zorlandı. Elbirliği ile efendice. Hayat böyle efendim. Hayatın bir genel çizgisi var. işleyiş kanunları var. yaşlı. onu havaya uçurmak.
Allah bunu bize de. Bizler de hayatımızı nezih. sonumuz da hayırlı gelsin.Sevginle çıkacağım topraktan” diyor. efendice yaşayalım. yeryüzündeki bütün insan kardeşlerimize de nasip etsin. temiz. . iman içinde çene kapayalım ki.
gözyaşı döken nice insanlar. “Ben bu evin erkeğiyim. göz göre göre “Aa. öbür bankaya yatırılıyor. Pek tabi. çamaşır makinesi borcu. Bu. Peki bunları kim ödeyecek? Daha ilk aydan itibaren sonu gelmeyen münakaşalar. Belki Rahmi Koç kızını evlendirirken düğün yapabilir. iki yıllık mukavele yapıyorlar. dövizi var. televizyon borcu… Borç… Borç… Borç… Bitmeyen. mülkü var. Önceleri bir cambazlıkla işe başlanıyor. Kazancımızla ayın sonunu zar zor getiriyoruz. düğün salonları da değil altı aylık. bulaşık makinesi borcu. o kadar önemli bir faktör ki. makâmı var. halı borcu. Parası var. erkekler sürekli olarak yakınlarına öbür tarafı kötülüyorlar.” diyor. Mevkii. düğün masrafı borcu. inanışları. Bir erkek şurada. Bir hukukçu olarak bunu yıllarca düşündüm. aile görgüleri. yetiştikleri ortam farklı ise.” diyorlar. Niye düğün yapılmasın? Birçok kimse evliliğe borçla giriyor.” Erkek buna şiddetle karşı çıkıyor. “Onu dokuz ay karnımda taşıdım. On binlerce dosyaya bir dosya daha ilâve ediliyor. Birtakım kadınlar. Günümüzde mâlum. Kısa bir süre sonra o yol da tıkanıyor. yatak odası takımı borcu. Birçok evliliklerin daha başlangıçta mutlu bir sona ulaşmayacakları aşikârdı. Hukuk Dairesi’nin kararlarını takip ettim. ama öyle aileler görüyoruz ki. Bu kadar çok dava dosyası ve onların arkasında ıstırap çeken. Diyeceksiniz ki. Eş seçiminde asıl dikkât edilmesi gereken hususlar. erkeğin cebinin dolgunluğu hep ön plânda oluyor. Ne yazık ki günümüzde kızın fiziksel güzelliği. Boşanan insanlarla görüştüm. Olay bundan ibaret. Bir mahkemeye gidiyorsunuz. mâlum kadınlara giden erkekler için bile bile. Buna ilâveten psikolojik faktörler devreye giriyor. benim inancıma göre yetiştirilecek. Hele çocuk olduktan sonra en büyük anlaşmazlık ortaya çıkıyor. Benim dediğim olacak. İnsan ister istemez ürperiyor. Bir bankadan para çekiliyor. Bazen insanın işitmek istemeyeceği iftiralar onları takip ediyor. Babasıyım. Düğün salonu borcu. içki içen. mobilya borcu. İnsanların sinir sistemi bozuluyor. kumar oynayan. birbiri ardı sıra aile mahkemeleri sıralanıyor. buzdolabı borcu. Sigara içen. kesinlikle o ailede huzur ve mutluluk olacağına inanmıyorum. bir yıllık. Sayıları o kadar çok ki. Çocuk. Bir düğün efsanesi nesiller boyu devam ediyor. birçok insanların cebinde düzine ile banka kartı var. Zamanında ödenmeyen borçların ilâve faizleri. Onu geceli gündüzlü olağanüstü bir çaba ile ben yetiştiriyorum. kavgalar başlıyor.” Haydi bakalım. Daha ilk aydan itibaren bankalardan ekstreler gelmeye başlıyor. Yıllarca Yargıtay 2. Ne demek düğün? Bizler gariban insanlarız. Sonra boşanmak için mahkemeye müracaat ediliyor. Aksini iddia edenler ne yazık ki ezbere konuşuyorlar. atılmadık çamur bırakmıyorlar. İki eşin dinleri. kavgalar bir saldırı şeklini alıyor. Nemize gerek bizim. Sonuç ürpertici oldu. Çocuğa hangi inanç aşılanacak? Çocuk hangi kriterlere göre yetiştirilecek? Kadın “Ben anneyim. Salon tamam. Artık. “Hayır. O sabahtan akşama kadar benim etkim altında.” diyor. “Adamın malı. burada gördüğü güzel bir . Reisiyim. ceplerinde düğüne harcayacakları on para yok. çıkın işin içinden. salonda harcanacak para da tamam.Hayat Arkadaşımızı Seçerken Nelere Dikkat Etmeliyiz? Günümüzde boşanma davaları gittikçe artıyor. ne yazık ki gözden uzak tutuluyor. tükenmeyen borç. bu içinden çıkılmaz durum mahkemeye intikal ediyor. Eh.” Başka söz söylemiyorlar. Tabiidir ki benim dediğim olacak. Ve hepsinde kapılara kadar dosyalar. peki nasıl düğün yapıyorlar. uykusuz kalan.
“Babanız kimdir. “Sabri Bey. örnek bir evlilikleri oldu ki… İkisi de birbiri ardı sıra Rahmet-i Rahmana kavuştular. Evet. Yıllardır tanıyordum. töreler. iki tencere alarak evlerini açmışlardı. Bu kırk dört yıl içinde bir kere dahi olsun münakaşa etmedik. “Bizim bir tanıdığımız var. Değil inanışlar. Taksi şoförü.kıza hemen tutuluveriyor. efendi bir insandı.” derdim. asil. Biz bu gençlerin evlenmesini uygun gördük. özellikleri nelerdir?” diyor. Ellerindeki imkânlara göre bir somya. görgüler bile farklı olunca ortaya çok tatsız durumlar çıkıyor. Saygın bir görevi var. İlk gün başlayan sevgi. “Aman canım. Rahmetli eşim Rânâ Hanımla beraber kırk dört yıl evli kaldık. Gençler tanışıyor. O kadar nezih. hayranlıklarını sunuyorlardı. Kıza babası için. Kız karşı tarafın ailesini soruyor. “Çok basit. Artık hiçbir gayret ve fedakârlık onu geriye iade edemez. Genç bu sorudan rahatsız oluyor. Sebebini sordum.” Kız bundan fevkalâde rahatsız oluyor. Eşi Özden Hanımla beraber örnek bir yuva kurmuşlardı. bir minicik masa.” diyor. en olmayacak sebeplerle bir anda renk gibi uçar. imtihanla bir işe girmiş. Günümüzde aynı inanışın bile değişik muhitlerde çeşitli tezahürleri oluyor. Üniversite mezunu. sonra takdirlerini. Allah’ın rahmeti. Böyle düşünürsek sadece kendimizi aldatmış oluruz. Acaba gelinle damat bir araya geldikleri zaman ikisi arasında bir uyum olacak mı? Güzel bir dialog kurulacak mı? Mesele burada. Geçen gün bir taksiye bindim. ama kimsenin önünde boyun eğmeden. Kızı üniversiteyi bitirmiş. Onları tanıyanlar önce hayretler içinde kalıyorlar. Sonra yavaş yavaş her şeyleri oldu.” Bir arkadaşım vardı. Bunlara çok dikkât etmek gerekiyor. 14 Şubat 2006 tarihinde Hak’ka göçtü. ihtimam ve incelik istiyor. saygı kırk dört yıl devam etti. Bazen eş dost merakla sorarlardı. o kızın şurası burası güzel olabilir ama aynı zamanda edepli mi? Saygılı mı? Büyüklerine hürmetkâr mı? Kültür durumu nasıl? Onun şu veya bu okulda okuması kesinlikle onun bir kültüre sahip olduğunu göstermez. “Medeni ve dini nikahımız . O gün çok üzgündü. “bırak şu hanzoyu. Kadınla erkek ilişkileri son derece dikkât. birkaç çatal kaşık. babasına hanzo diyen bir insanla konuşamam” diyor ve geri dönüyor. duman gibi dağılır. biri de bir kız okulunun müdiresi idi. bunun sırrı ne?” diye. Bir araya geliyorlar. saygılarını. “Ben. Bir gün bir komşuları geliyor. “Bir Adam Yaratmak” piyesinde diyor ki: “Kadınla erkek arasında öyle hassas bir cazibe muhiti var ki. rahmetli Aytekin Bey. Derhal kalkıyor. kibar. Evlendikleri zaman biri genel müdür. Ne dersiniz?” diyor. Peygamberin şefaati üzerlerine olsun. Ama borç etmeden. Necip Fazıl Kısakürek. yalnız erkeğin zenginliği mutlu olmak için yetmiyor. Yalnız kızın güzelliği. güzel. Birbirimizi kırıp incitmedik. Nur içinde yatsınlar.
Rahmetli eşime teklif ettim. bu evde ne senin dediğin olacak. gelin kaynana sürtüşmesi niye olur diye. Onları alabilmem için bana harçlık verirsin. mülke. Kapıdan içeri giriyoruz. Rahmetli eşime “Bak Rânâ. Nur içinde yatsın. “Ben maaşımı alınca sana vereyim. Borcumuz ödenene kadar kuru ekmek yedik. Bir mukavele yapalım. çok dikkâtli.” Ve bir ömür boyu bizim evde para lâfı edilmedi. İki taraf da birbirine son derece saygılıydı. temiz. Annemle gelini arasında bir kere dahi olsa en ufak bir sürtüşme. içkim yok. Evi sen idare et. Benim sigaram yok. ben onu ne çocukluğumda. Sonsuz şükürler olsun. Annem de çok hassas. Allah bütün gençlere nasibeder inşallah.” dedi. Ben o söze bütün kalbimle inanıyorum. . “İkimiz de hukukçuyuz. Yıllarca para biriktirmişti. “Rânâ.” dedim. Aylık borcumuzu verdiğimiz zaman elimize ancak kuru ekmek parası kalıyordu. güzel bir yuva kurmak değil midir? İnşallah sevgili gençlerimiz böyle yuva kurarak dünyalarını cennete çevirirler. Daire alırken elimizdeki para yetmedi. uzun vade kabul edemem dedi.” Eşim bu teklifimi kabul etmedi. kumarım yok. mala. Ben onun ruhunu ancak onun istediği gibi bir daire alarak şâdedebilirdim. Allah gani gani rahmet eylesin. çok saygılı bir insandı. Bunu. Sonra annemi babamın istediği kaloriferli daireye yerleştirdik. ne evliliğimde görmedim. aynı inanışta. ne benim dediğim olacak. Önemli olan aynı ruhta. Çünkü borçlu bir insanın katık alması bile doğru değildi. pula.” diye. Diyelim ki. münakaşa olmadı. kaloriferli bir daire almak istiyordu.” dedim. Annem vefât edinceye kadar beraber oturduk. tatsızlık. yalnız kitapları çok seviyorum. Yalnız Allah’ın ve Peygamberin dedikleri olacak. İkinci husus para meselesiydi. Bana harçlığımı ver. “Hayır Sabri. O. Önemli olan Allah’ın ve Peygamberin istediği şekilde nezih. Müteahhit. Evi yerleştirdik. Bir gün babam Hak’ka göçtü. “Olmaz. Müteahhide bir miktar borçlandık. Biliyordum ki birçok evlilikleri yıpratan hep parasal sorunlar oluyordu. Bir atasözü vardır.kıyıldıktan sonra evimize geldik. “İki gönül bir olunca samanlık seyran olur.” Rânâ memnuniyetle kabul etti ve son nefesini verinceye kadar ikimiz de bu mukaveleye sadık kaldık. fiziksel güzelliğe aldanmadan bilinçli bir şekilde Allah’ın huzurunda ebediyet bağlılığı ile birleşecekleri bir eş seçseler. aynı duyuşta olan iki insanın Allah’ın huzurunda el ele vererek birbirleriyle en güzel şekilde sevgi ve saygı ile hayatlarını sürdürmeleri değil midir? Ne olur günümüz insanları paraya. Evi sen idare et. Hep merak ederim.
iman dolu. bu kitap olduğu sürece. “Bu kitabı görüyor musunuz? Bunun adı Kur’an-ı Kerim. Azim. Ve birden dudaklarımdan Akif’in mısraları yükseliyor. Başbakan yerden yere vuruluyor. uçaklar. ama göğüsleri aşk dolu. “Arkadaşlar. Siz beni ne zamandır eleştiri yağmuru altında yerden yere vurdunuz. Çanakkale’ye giden dostlar o tabloyu getirdiler. Allah’ım. 276 kiloluk top mermisini sırtında taşıyarak namlunun ucuna süren Seyit Onbaşı. çocukluktan yeni çıkmış gibi gözüken iki Anadolu genci. Söylesek bugün bile çoğu inanmaz. İki tarafta bu kadar zıddiyetin bulunduğu bir savaşı ben hatırlamıyorum. İngiliz Parlamentosu toplanıyor. Ama o iki gencin bakışları çakmak çakmak. Belki haklısınız. bütün dünya bir araya gelse Türkleri yenemez. matematiksel gerçekler mahkûm olmaya mecburdur. Aslında Çanakkale. vatan sevgisi dolu. mağlup edemez. o Allah aşkı. Ama şunu unutmayın ki. Onların mağrur suratlarını yerle yeksan etti. “Şu Boğaz Harbi nedir? Var mı ki dünyada bir eşi? En kesîf orduların yükleniyor dördü beşi” Sanırım dünya harp tarihinde Çanakkale Savaşı’nın bir eşi. mücadele gücünün. paçavraya çevirdi. bir iman vardı ki. Aşk dolu. giyinmiş. onun yanında bütün sayısal. giyecek elbise. Kusura . teçhizatlanmış düşman askerleri. Üzerlerindeki giysi kelimelerle anlatılmayacak kadar eski. hayat enerjisinin. Türk Milletinin inandığı bir kitap. Ürperiyorum. sâde İngilizler değil. Gencecik. Çalışma masamın yanındaki duvara astım. Fotoğraflarını çekmiş birisi. Bana göre eğer Çanakkale’de kaybetseydik. o Peygamber aşkı var ya. irade dolu bakışlar.” diyor. O Çanakkale Harbi’nde nasıl büyük bir aşk. Harp bitmiştir. Türk Milletinin kalbi bu kitap için çarptığı sürece. Çanakkale’de savaşan askerlerimizden ikisinin fotoğrafı. iradenin. Batı harp tarihinde aklın. havsalanın almayacağı bir olay. O yırtık elbiseli iki asker.Çanakkale Savaşının Derin Anlamı Bir yıldır evimin duvarını süslüyor. Bir yıl evvel getirmişlerdi. biri başlıyor. Türkün varlığına son vermek isteyen güçlerin bir ön denemesi. vatan sevgisinin bir simgesi gibi geliyor. Konuşmaya başlıyor. o günün büyük devletlerinin hepsine kan kusturdu. Bir tarafta o günün tekniğine göre en ileri gemiler. Bir yıldır ürpererek bakıyorum. Bazen ağlıyorum. Devrin başbakanı feci bir eleştiri yağmuru altında adeta topa tutuluyor. diyorum. Hani. dökülüyor diye bir kelime vardır. bir benzeri görülmemiştir. Başbakan kendini savunmak için ağır adımlarla kürsüye geliyor. iman dolu Anadolu çocukları. rezil etti. Hepsi en güzel şekilde beslenmiş. bana azmin. Elinde tuttuğu bir kitabı ağır ağır havaya kaldırıyor. toplar. yıpranmış. silahlar. Beri tarafta aylardır güzel bir yemek bulamamış. Ama o iman gücü var ya. Milletvekillerinin biri bitiriyor. İşte öyle. atacak silah bulamamış. Kurtuluş Savaşı’nda da başarılı olamazdık.
bakmayın, siz burada ezbere konuşuyorsunuz. Gazetelerde okuduklarınıza göre ahkâm kesiyorsunuz. O harbi görmediniz. O harpte, o kadar zor şartlar altında yaşayan, o imkânsızlıklar içinde çırpınan insanların sinelerindeki aşka şahit olmadınız. Bunu bilemeyen insanların, göremeyen insanların realiteyi bütün boyutlarıyla objektif olarak görebilmelerine imkân ve ihtimal yoktur. Son olarak şunu söylemek isterim. Bizler bu kitapla (Kur’an-ı Kerim’le) bu Milletin arasını açmadığımız sürece, yeni mağlubiyetler, yeni hezimetler kaçınılmaz olacaktır. Karar sizin. Durumu takdirlerinize arz ediyorum.”
Çanakkale Savaşı, hiçbir kalemin, hiçbir yazarın bütün nüanslarıyla anlatabileceği bir durum değildir. Onu anlatmak isteyen dil susar, kalem kırılır. Aklın, izanın, idrakin alamayacağı muhteşem bir olaydı o. Onu ancak yürekten inanan, inancını, aşk haline getiren, inancının önünde her şeyini geride bırakan insanlar hissedebilir. Vatan aşkı ne mübarek bir duygu. Bütün aşkların, bütün heyecanların üzerinde... Kalbinde vatan aşkı olmayan bir insanın toprağı için, bayrağı için her an ölümü göze alamayan, hayatını kaybetmekten korkan bir insanın ben onuruyla, şerefiyle, haysiyetiyle yaşayabileceğine inanmıyorum, açık söyleyeyim. Bunun aksine söylenecek her söz bence palavradan başka nedir ki. Vatanı olmayan bir insanın, ne namusu, ne şerefi, ne haysiyeti olabilir. O, ayaklar altında bir paçavra gibi çiğnenmeye mahkûm, sefil bir yaratıktır. Bir şairimiz; “Toprak, eğer uğrunda ölen varsa vatandır” diyor. Sanırım Çanakkale Harbi’ni özetleyecek en güzel, en anlamlı, en muhteşem söz budur. Ve Allah’ın izniyle ilelebet bu mübarek topraklar üzerinde bir bayrak gibi dalgalanacaktır. Her aile arada çocuklarını Çanakkale’ye götürmeli, o mübarek şehitlerimizi ziyaret ettirmelidir. Onların mübarek ruhlarına okunmalıdır. Her birimizin evlerinde tablolarla, plaketlerle, nişanlarla, kitaplarla Çanakkale’den bir iz bulunmalıdır. Ben, Çanakkale Harbi’ni sadece bir harp olarak görmüyorum. O, aynı zamanda hem bizler için, hem yeryüzündeki bütün duyan, düşünen, hisseden, tefekkür eden insanlar için azmin, mücadele gücünün, zafere inancın bir simgesi olmalıdır. Demek ki insanoğlu bir hususu aşk haline getirince, o aşk onun vücudunun bütün hücrelerini kaplayınca, onun yapamayacağı, mağlup edemeyeceği hiçbir şey yoktur. Yunus Emre bir şiirinde; “Aşk gelicek, cümle eksikler biter” diyor. Çanakkale Harbi’nde de öyle oldu. Aşk geldi, dağ gibi zorlukları tüy gibi aştı, devirdi, yok etti. Bizler de hayatımızın her anında, özellikle üzüldüğümüz, kırıldığımız, bedbinleştiğimiz, yaşama sevincimizi kaybeder gibi olduğumuz zamanlarda, Çanakkale şehitlerinden, onların mübarek ruhlarından yardım istemeli, onları düşünmeli, hatırlamalı, onlardan güç almalıyız. Allah, cümlesinin ruhunu şâd etsin. Allah’ın rahmeti, Peygamberin şefaati hepsinin üzerine olsun... Âmin...
Olaylar ve İnsanlar
İçinde yaşadığımız hayat tam mânâsıyla bir kaos manzarası gösteriyor. Gazeteler, radyolar, televizyonlar her gün zehir kusuyorlar. Hırsızlar, rüşvetçiler, dolandırıcılar, gaspçılar, tecavüz edenler, Meclis kürsüsünden birbirlerine en ağır hakaretleri savuranlar, adına okul denilen, bugün artık bıçakların, tabancaların, kesici âletlerin, uyuşturucuların içinde cirit attığı mekânlar. Geçen gün televizyonda gördüm. Bir okul müdürünü öğrencisi evire çevire dövmüş. Ağzını burnunu kırmış. Adamı hastaneye götürmek için sedye getirmişler. Sedyeyle götürülürken bir kameraman soruyor; “Sayın Müdür,” diyor, “işin iç yüzü nedir?” Adam tam bir vurdumduymazlık içinde; “Olur böyle şeyler.” diyor. “Bu normal bir olay.” Sabahleyin televizyonda dinledim. İki katlı bir okul ikiye bölünmüş. Bir bölümünde zengin çocukları okuyorlar. Onların oturdukları sırada, bilgisayarlarına kadar, yedikleri yemeğe kadar her şey farklı. Bir grup fukara çocuğu. Oturdukları sıradan, yedikleri yemeğe kadar her şeyleri dökülüyor. Sorumlu kişi; “Bu münferit bir vakadır. Olur böyle şeyler,” diyor. İstanbul’da Bahçelievler semtinde fukara çocuklarının barındığı bir yurt var. Bu yurtta on iki, on üç yaşındaki kız çocukları fuhşa zorlanıyor. Bir şahıs bunu öğreniyor. Derhal İstanbul’a gidiyor. Gece, Bahçelievler’deki çocuk yurduna bir baskın yapıyor. Derhal bir yoklama yaptırıyor. Yaşları on iki ile on üç olan otuz üç kız çocuğu yok. Arkadaşlarından soruşturuyor. “Efendim,” diyorlar, “arkadaşlarımız fuhşa gittiler.” Bu şahsın bu girişimi bütün televizyon kanallarında ve bütün televizyonlarda duyuruldu. Yetkili kişi, insanlık tarihinde misli görülmedik bir yırtıklık ve pişkinlik içinde; “Bana,” diyor, “resmen müracaat olmadı. Resmi müracaat olmadıkça ben takibata geçmem.” Bunu işitmek beni çılgına çevirdi. Uzun uzun ağladım. Ne yana bakarsak bakalım hep bir hayal kırıklığı, yüzümüzü güldüren ne bir söz, ne bir ses. Sadece acı, ıstırap, yalnızlık ve gözyaşı. Bu satırları okuyanların içinde beni karamsarlıkla, bedbinlikle suçlayanlar olabilir. Ben de onların izanından, idrakinden, namusundan, haysiyetinden şüphe ederim. Ankara’da mevki, makam sahiplerinin, zenginlerin çocuklarının gittiği bir kolejde uyuşturucu partileri yapılıyor. Hayatlarının baharında pırıl pırıl çocuklarımız aldıkları uyuşturucudan bazen öksürürlerken, bazen bayıIırlarken bir arkadaşları olup bitenlerin fotoğrafını çekiyor. Gazeteciler o okulların başkanına gidiyorlar. Adam pişkinlikle; “Aman canım,” diyor, “büyütmeyin. Çocuklar şakalaşıyorlar.”
Bu misâllerin daha yüzlercesini verebiliriz. Bize bir şeyler oluyor. Açıkçası düşman içimize sızmış, Çanakkale’de, Sakarya’da, Dumlupınar’da yapamadığını, içimizde yetiştirdiği ajanları ile burada yapıyor. Truva atı olayı tekrarlanıyor. Peki, bütün bunların karşısında ne yapabiliriz? Elimizden ne gelir? Nasıl bir tavır almamız gerekiyor? Madem ki bizim inancımızda kaçmak yok, savaşı terk yok, korkmak yok, o halde geriye tek ihtimal kalıyor: Mücadele etmek. Sonuna kadar, son nefesimizi verinceye kadar mertçe, yiğitçe, insanca, efendice, medenice mücadele etmek. Türkler İstanbul’a girmeye başlamışlardır. Yıl 1453 Mayıs’ın sonu. Sadık adamları, Bizans İmparatoru’na giderler. “Efendim,” derler, “Türkler geliyor. Size bir hizmetkâr elbisesi giydirelim, sarayın arka kapısından kaçıralım.” İmparator şiddetle reddeder. “Hayır,” der. “Ben bir imparatorum. Bize yakışan sonuna kadar savaşa savaşa can vermektir.” Bunun öyküsünü okuduğum zaman ilkokul ikinci sınıftaydım. Rahmetli amcam bir kitap getirmişti hediye: İstanbul’un Fethi. Günlerce o kitabı heyecan içinde
okudum. Bizans İmparatoru’nun sözü beni çok duygulandırmıştı. O gün karar verdim. Ben de vatanım için, toprağım için, bayrağım için, şehitlerimizin kanı için Allah müsaade ederse, son nefesime kadar mücadele edecektim. Bugün yetmiş beş yaşıma geldim. Emekliyim. Televizyon konuşmalarıyla, internetteki sitemle, dergilerdeki yazılarımla, konferanslarımla, kitaplarımla gecemi gündüzüme katarak, canımı dişime takarak mücadele veriyorum. İlk yapacağımız iş budur. Teslim olmamak, bayrağı dik tutmak. Artık bizim, falanca beni seviyor, filanca sevmiyor, falanca arıyor, filanca aramıyor gibi küçük hesaplarla alâkamız kalmayacak. Kestirip atacağız. Seven de sağ olsun, sevmeyen de diyeceğiz o kadar.
İkinci yapılacak iş; herkes kendi imkânlarına göre (maddi, mânevi), kimi yazı yazacak, kimi okul yaptıracak, kimi cami yaptıracak. Kimi istidatlı ve fakir çocukları bulup okutacak. Kimi hastaları tedavi ettirecek. Kimi hastaları ziyarete gidecek. Kimi, dertli insanların ıstırabını, gözyaşını paylaşacak. Kimi açları doyuracak. Kimi fakir kızların çeyizine yardım edecek. Kimi hayatta hiç kimsesi kalmamış, yaşlı, hasta insanları ziyaret edecek, onlara nasıl faydalı olacaklarını soracak...
Yapılacak üçüncü husus; memleket için, vatan topraklarının bütünlüğü için, bayrak için, şehit kanını çiğnetmemek için mücadele veren derneklere, teşekküllere imkân nispetinde yardımcı olmak.
Dördüncü husus; olanca imkânlarımızla kendimizi yetiştirmeye çalışmak. Bildiklerimizi hayata tatbik etmek, boşlukta bırakmamak. Televizyonlarda, incir çekirdeğini doldurmayan ukalaca lâflarla kafa şişiren “entel”lerden olmamak.
Beşinci husus; iyinin, güzelin, doğrunun peşinde koşan ve çalışmalarındaki dikkâti, temizliği, dürüstlüğü ile emsallerine örnek olan “Hakses” gibi yayın organlarını desteklemek. İçindeki güzel yazıları gerek ev halkına, gerek gelen misafirlere okuyarak derginin tanıtımında yardımcı olmak.
Altıncı husus; yurt dışına giden dost, akraba, hemşerilerle ilgilenmek. Onlarla ilişkimizi kesmemek. Faydalı yayınlarla onların fikren ve ruhen beslenmelerinde karınca kararınca yardımcı olmak.
Yedinci husus; gücümüz yettiği kadar Kur’an ve Hadis’te derinleşmek. Bu konuda çıkan kitapları okumak. Daha önce çıkanların üzerinde durup düşünmek. Çağa uygun düşünceleri
günlük hadiselerin zâhiri sonuçlarıyla yetinmeden. gerek yurt içinde. en nezih. içimizdeki en temiz. Dokuzuncu husus. imkân nispetinde. Beyinsizlikler karşısında ürperip. Bu yolda kafa yormak. bunun sebeplerini araştırmak. onların kökenlerindeki gerçek sebepleri anlamaya çalışmak. Dünya nereye gidiyor? İnsanlığın gidişi nereye? Bunlara çözüm aramak. titreyip. küçük hesap gözetmemek. bir de içlerindeki beyinsizler yüzünden birbirinin kanına susayan iki gruba ayrılması gibi. haksız olarak birtakım insanların husumetine de muhatap olsak. acılarımızı bağrımıza basarak. Bugün Filistin halkının yıllardır çektikleri çile yetmiyormuş gibi.geliştirmek. Allah onların hepsinden razı olsun. Kendimizin. ailemizin. Onuncu husus. Ve bütün bunlara mukabil hiçbir çıkar. . Sekizinci husus. Bunları yapabilenlere ne mutlu. gücümüz yettiği kadar. yine de gözyaşlarımızı içimize akıtarak. çevremizin problemlerini halletmede bilim adamları ile istişare etmek. gerek yurt dışında seyahatler yapmak. en azından bir yabancı dili rahatlıkla okuyup yazacak kadar öğrenmek. menfaat. iyinin ve güzelin peşinde olmak. en yüce duygulara karşılık karşı taraftan sadece sıkılmış yumruklar da görsek. son nefesimize kadar doğrunun. Ve bütün bunlardan sonra çevre tarafından yanlış da anlaşılsak. Sadece ama sadece Allah rızası için bir cephedeymişiz gibi çarpışarak son nefesimizi vermek.
Çiğdem Seçkin Gürel Bir Örnek Yaşantı. Bir Örnek İnsan: SABRİ TANDOĞAN – Efendim...Sayın Sabri Tandoğan ile Söyleşi Efendim. dünyanın bütün çiçeklerinden bir buketle birlikte sevgilerimizi ve hürmetlerimizi sunuyoruz. bugün. Biz de bugün sizin bu çok özel yaşanmış hayatınızdan kesitler sunmak istedik örnek olması düşüncesiyle. sevgiler. Hoşçakalın. inşallah okuyanların da bu satırlardan yudum yudum birçok güzelliklere ulaşabilmesi dilekleriyle. Hepinize hayırlı günler dileğiyle efendim. Siz çok sevgili büyüğümüze ve bütün dostlara sonsuz esenlikler ve güzellikler dilekleriyle bir kez daha gönül dolusu selâmlar. Bunu sizin çeşitli zamanlardaki sohbetlerinizden ve yazılarınızdan öğreniyoruz. yedi milyar insana ayrım yapmadan sevgi yumağı bir baba olarak davrandığınız için siz çok değerli büyüğümüze bir kez daha sonsuz teşekkürler ediyor. siz çocukluğundan itibaren her dakikasının hakkını vererek yaşamış ender kimselerden birisisiniz.. Yaşama sanatının en güzel bir ustasısınız. birçok insan için umut kaynağı ve örnek bir şahsiyet olan siz çok değerli büyüğümüzü biraz daha yakından tanıyabilmek. saygılar. Bizlere kattığınız bütün güzellikler için..... Efendim. .. dünyanızdan kesitler sunarak ışığınızdan daha fazlasını alabilmek üzere bir sohbetinizi sunmak istedik.
Sonra gelmiş. Üç öğretmen kızı vardı: Şöhret Abla. Yine hatırlıyorum. Nasıl oldu bilmiyorum. Annem rüyasında benim göbeğimden bir ağaç çıktığını görmüş. hayran hayran onları seyrederdim. – Rahmetli Sabiha Anne sizin doğduğunuz zamanlarla ilgili özel olarak neleri hatırlar. anlatırdı? Ben doğmuşum. okuma yazma öğrenmek istedim.. Annem şaşırmış. Gözüme ışıklar akardı. bana o mamadan pişirmiş. Bunun izahı mümkün değil tabi. Bir gün annem eczaneye gitmiş mama almak için. Annem eve gelmiş.” derdim. Adam “sonra ödersiniz” deyip mamayı vermiş. bunda bir hikmet var diye düşünmüş. O ağaç büyüyerek bütün dünyayı kaplamış. Alt katta bir komşumuz vardı. Ampule bakardım.Bunun için müsaadenizle çocukluk. Bir haftada öğrendim. sonunda öğrettiler. – Okul hayatınızda arkadaşlıklarınız nasıldı? İyi arkadaşlarınız var mıydı? . Bir iki. annem parayı vermeyi tamamen unutacaktı. – Çocukken de mi az uyurdunuz? Evet. Onlar her sabah okula gitmeden önce gider “Bana okuma yazma öğretin. Sonra adamın parasını götürmeyi unuttuğunu hatırlamış ve sabahleyin hemen götürmüş. Çok aç olmama rağmen yememişim.. Uyumaz. Meselâ Ermenek’e gelmiştik. Sebahat Abla. Bayılırdım o çizgi çizgi ışıklara. hatta bebeklik yıllarınızla başlayabilir miyiz? O günlere ait ilk hatırladıklarınız nelerdir? Bir buçuk yaşımdan itibaren olayları hatırlarım. baktılar olacak gibi değil. Parası bütünmüş. bu sefer mamayı almışım. Onun yerine bana fosfatin falyer adlı bir mama yedirmişler. Münire Abla. o yolculuk hatırımdadır. – Okuma aşkınız ne zaman başladı? Henüz üç buçuk yaşındaydım. Belki ben o zaman mamadan yeseydim. beni uykuya yatırırlardı ama ben uyumazdım. Ben anne sütü almamışım bebekken.
Nasıl bir kimseydi babaanneniz? Babaannem yirmibeş yaşında iken en büyüğü onüç yaşında olan. neden dünyaya geldik. Düşünürdüm: Niçin yaşıyoruz. Meselâ ağaç nedir. Uzun boylu ve heybetli idi. Şimdi gözlerini kapat. En büyük oğlu olan babam da Ermenek’ten ceviz alır. Öyle tek tip değildim. Baktım hayatın gidişine.. “Yavrum. Ama seçilmiş bir yalnızlığım vardı. oradan da Ermenek’te para edecek mallar alır. – Anneniz çalıştığı için size babaanneniz bakmış. Kar bastırmış. titriyormuş. Dedem vefat edince nakış yapmaya başlamış babaannem. Şimdi Türkçe’de münzevi diyorlar. O arada bir yaşlı adam belirmiş. Bir kış günü. Öğlene kadar çocukluk. Ondan çok şey öğrendiğinizi söylüyorsunuz hep. at sırtında giderken gece olmuş. getirirmiş. kim öğütledi? Hiç kimse. . Yazları orada yaşardım. “hiç korkma. yalnızlık bana güzel göründü. Babam Toroslarda yüksek dağ geçitleri olan yollardan geçerken iyice korkmaya başlamış. – Bu çadır fikri de nereden çıkmıştı. öğleden sonra kendimle yani. Öğlene kadar çocuklarlaydım. at sırtında Anamur’a. Mut’a götürür satar. öğleden sonra ihtiyarlık. yaşamamızın gayesi nedir? Sürekli düşünürdüm. insanlara..” demiş.. O yaştaki çocuğa kim ne der? – Peki anne babalar çocuklarını tefekküre yönlendirmeli mi o yaşlarda? Bu zorla olmaz.Ben herkesle iyi geçinirdim. yaklaşmış. Uzun uzun düşüncelere dalardım. Kendini sabaha . Ama öğlene kadar da çocuklarla çılgınca top koşturmuş olurdum.Tefekkür ederdiniz yani? Evet. biri de karnında beş çocukla dul kalmış bir hanımdı... Evimizin terasında benim bir çadırım vardı. Yemeğim çadırın önüne bırakılırdı.. aklına nasıl birisi geliyor iyi insan denilince gibi sorular ona sorulabilir. Ama çocuk güzel sorularla düşünmeye teşvik edilebilir.
En son da beni yetiştirdi. Bana hâl diliyle örnek oldu. yeniden malzeme almış. Orada dondum. puşt puştluğunu yapar. çıktı. Bana göre veli bir hanımdı. babaannem riyazet yapıyordu. Babam dediklerini aynen yapmış adamın.” Sonra birden gözden kaybolmuş. Babaannem bütün çocuklarını okutmuş. okşayan babaannem birden sertleşti.” “İt tekkeyi (takkeyi) ne yapacak. yetiştirmişti. Bir gün yine böyle düşürdüğü bir pirinç tanesini ararken “Amaan babaanne. ayağım çorba tenceresine takıldı. “ben bunu sana anlatamam ki. “Ooo.” “Yağ yiyen köpek. dingilderken düşürür.Anamur’da bulacaksın. sabah gözlerini açtığında at sırtında Anamur’a giriyorlarmış. tüyünden belli olur. geldi. “evde bir sürü yemek var. ne kadar zorluk çekiyorlar haberin var mı?” dedi. Tencereyi sobanın yanına getirdi.” dedim. Bir gün akşama misafir gelecekti.” dedi.” “Kış kışlığını. O kadar utanmıştım ki. “Babaanne. Misafirlere çeşit çeşit yemekler yapar ama kendi ekmek ceviz yerdi.” Sonra anladım ki. Yıllar sonra “Acı Pirinç” filmini seyredince. kara gecede kara taşın üstündeki kara karıncanın bile rızkını düşünür. Babaannem hiçbir şey demedi. Sonra giyindi.” . Bir gün sordum. “niye bir pirinç tanesi için kendini bu kadar yoruyorsun?” O güne kadar beni hep seven. pirinç işçilerinin çilesine tanık olunca babaannemi daha iyi anladım. Önce halıyı bir güzel temizledi. niye ekmek ceviz yiyorsun?” “Yavrum.” dedim. Topa atlayıp yakalayım derken. Ben de içerde o zamanların plonjonları ile meşhur kalecisi Cihat Arman’ı taklit etmeye çalışıyorum. küçük beyimiz sobanın yanında oturmuş ahkâm kesiyor. Onun birçok sözleri hâlâ hatırımdadır: “Allah. Çorbayı yeniden pişirdi. Yere düşürdüğü bir tek pirinç tanesini bile mutlaka arar bulurdu. Hiçbir zaman bunu neden böyle yaptın demedi. Bütün halı çorba oldu. Kımıldayamıyordum. Hızır Aleyhisselam’mış o gece yanına gelen kimse. kaldım. Babaannem arabaşı çorbası pişirmişti. Sen hiç pirinç üretilirken gördün mü.
Annem kendi annesini altı yaşında. O içeri girince oturduğu yerden ayağa kalkar. “Ah yavrum. ben siz ayağa kalkınca çok rahatsız oluyorum” derdi. Başladım okumaya. hâl diliyle örnek olmuşlar size. çok şükür. Sebihanım” derdi.” (kızdığı kimselere) “Kuyruğu tava sapına dönmüş” (bir işten çok keyif almış kimseler için) … Babaannem. Meğer o aralar Shakespeare’in “Venedik Taciri” adlı eserini okuyormuş. Babaannem.” dedi. Annem de babaannemi çok sever. “biz ders yaparken sen şöyle otur.” (hayat tecrübesi çok olan kimseler için) “Bir elin âsâ. mevzuat uygun değildi. dönüşte anlattıracağım” dedi. Hoca şaşırdı. lütfen rahatsız olmayın. O zamanlar sınıf atlama yoktu. istediğini oku. ne annemle babaannem arasında. Ben gülmeye başladım. “anlaşıldı. bir elin kese olsun. ne de kendi eşimle annem arasında gelin-kaynana kavgasına şahit olmadım.“O kırk puşttan kırk muşta yemiş. Bir gün lisede sömestr tatiline girmeden. Ben gittim. gel bu kitabı oku bakalım” dedi. Hoca. Annem. hoca. “Buyur. Bu kitabı tiyatro sanatkârları bile bu kadar akıcı okuyamazlar” dedi. Öğretmen tahtaya harfleri yazdı. Çünkü ben ilkokula başladığımda bir kitaplık dolusu kitap okumuştum. Peki ilkokula başladığınızda neler hissettiniz? Aradıklarınızı bulabildini z mi okulda? Hayır. ablalarını yedi yaşında kaybetmişti. “Madem öyle. ben gelinime ayağa kalkmayacağım da kime kalkacağım” diye cevap verirdi. . babaannem için “O benim annem” derdi. “Tatilde Fransız İhtilâlini kitaptan çalışın gelin. “Anneciğim. sizin ilk öğretmenleriniz babaanneniz ve anneniz olmuş. anneme çok büyük saygı gösterirdi. – Efendim. Ben. Okul hayatım hep bu şekilde devam etti.
“ayakta kalma. . Beş yaşındaydım. “Anneciğim. Görücü gelen kızın annesi. Hoca derste sordu.” Bunu duyunca hoca şaşırdı... Bu bir ömür boyu devam etti. ona tam üç saat o hanımı anlattım. – Çocuk yaşlarda olmanıza rağmen bu nasıl oluyordu? Çok küçük yaşlardan itibaren çok iyi bir gözlemciydim.. tek tek sözlü sınav için jüri önüne çıkılırdı. Rânâ’nın arkadaşları vardı salonda. Onlar sohbet ederken. kız verirken elin beş yaşındaki çocuğuna mı danışacağız” diye kadını azarlamış. ben oradan bütün hanımları etüd ederdim: “Bu hanımın mutfağı nasıldır. senin yerin burası. Herkes salonun dışında elinde kâğıtlarla telâş içinde ezber yaparken. Sonra akşam Rânâ sordu. Genel sınavlar yapılırdı. Dertlerini anlatırlardı. “Hangisini?” dedim. sapık diye. Kısa bir süre salona bir şey almak için girip çıkmam gerekmişti. damat adayı hakkında ne düşünür diye” demiş. kürsüyü gösterdi. Komşumuzun kızına görücü gelecekti. bir sandalyeye oturturdu. güzel yemek yapar mı. gel buradan anlat. kimler hazırlandı diye. Herkes başını önüne eğdi. Arkadaşlarla sokakta oynuyorduk. Tahtaya çağırdı. “Yavrum” dedi. Ben el kaldırdım. okudum. Yanımızdan geçtiler. “Fransız İhtilâline geçmeden önce” dedim. Rânâ şaşırdı. kocasıyla ilişkileri nasıldır. “Nasıl buldun arkadaşlarımı?” dedi. Damat adayını hiç gözüm tutmadı.Albert Sorel’in üç ciltlik “Fransız İhtilâli” adlı eserini aldım.” Tabi bunları kimseye anlatmazdım. bir tuhaftı. Sınıfa önce göbeği. meselâ gelirlerdi.” dedim. “o evlilikten hayır gelmez. kocasına “Bey. Bir gün eve geldim.” Hakikaten de kız altı ay sonra adamdan boşandı. ne yapayım?” derlerdi. eve girdiler. akıl orada durur.. nasıl davranmaları gerektiğini anlatırdım. çok iri bir adamdı. “babam çok dövüyor. biraz sonra da kendisi girerdi. Adam da “Kafamı kızdırma hanım.” Tam dört saat konuyu anlattım. evi temiz midir. Annem beni alır misafirliğe götürür. Sömestr tatili bitti. bir de komşunun oğlu Sabri’ye sorsaydık. “bu ihtilâli hazırlayan sosyal. Yeni evliydik. – Henüz ilkokuldayken bile arkadaşlarınızın dertlerine çare arar mışsınız? Evet. ben cebimden şiirler çıkartır. Çünkü o adam sapık. Bakışları hoşuma gitmemişti. “Meselâ köşede oturan” deyince. onları okurdum. Hukuk Fakültesinde de durum değişmedi. İşte şimdi bunu akılla izah etmeye kalksanız. O zaman daha lise ikideydim. siyasal ve ekonomik sebeplere bir göz atalım. “Önceden onunla bir tanışıklığın mı vardı yoksa” diye sordu. Laz Hayri derlerdi. Annemle akşam konuştuk. Ben de onlara ne yapmaları.
” Sonra adamı otobüse geri gönderdim. Etrafını çevirmişler. başka bir yorgan yaptıralım” dedi. mahallenin çocukları toplanmışlar. ayakkabılarını boyat” dedi. adama içirdim. Eğildi. ne hallere düştük diye. Bir gün de geldim baktım. Adam sonra iyileşmişti. “Ne vereceğim?” dedim. Annem bana baktı. Bir gün baktım birisi üşütmüş. “Çok iyi etmişsin. Alın. Yakında da sünnet olacağım. Ay bir hoşuma gitti. Benim çocukluğum bir film gibiydi.Oysa o hanımı sadece bir kez görmüştüm. Mahallemizde Karyağdı Türbesi’nin yanına belediye hurda bir otobüs bırakmıştı. bir hoşuma gitti. adamı rahat bırakın. Annem bana çok özel bir Avrupa kumaşından yorgan diktirmişti. Hemen cebimde ne kadar harçlığım varsa çıkardım. kalk seni gezmeye götüreceğim. – Bir de çok yardımsevermişsiniz çocukken? Ha. Orayı ispirtocular ikametgâh yapmışlar. Daha onun kumaşı kadar güzel bir kumaş hiç görmedim. aralarında para toplamışlar. O akşam evde olanları bir bir anneme anlattım. beni alnımdan öptü. Bakarsınız bir gün bir senaristin eline geçer de bunlardan bir film yapar. Biz gidelim. Üstünü örttüm. o içeri giriş çıkış sırasında. Hemen boyacıya koştum. yorganı kaptığım gibi ispirtocuya götürdüm. çocuklara dedim ki “Bu para sizinkinden fazla. hem gözlerinden akan yaşları siliyor. o benim üzerime örtülecek. Halen de ilk gördüğüm insanı hemen tahlile başlarım. Adam. “Ağalığına kalmış beyim” dedi. Çok güzel pembe bir yorgan. Adamcağız hem oynuyor. O günlerde daha okula gitmiyorum. Bugün kaç anne bunu yapabilir? . Ben harçlığımla onlara simit alır götürürdüm. Bir gün annem bana “Oğlum. o ispirtocuya “Eğer bize biraz oynarsan bu paraları sana veririz” demişler. Hemen eve geldim. Sonra harçlığımdan aspirin aldım. Ayakkabılarımı boyattım. “Aferin yavrum” dedi. evet. Posta Caddesi’nde Başkent Eczanesi vardı o zaman. İşte böyle. cebimde ne var ne yoksa adama saydım. bu yorgan işini baban duymasın. Yalnız. Çıkardım. – Annenizin sizin eğitiminizde çok büyük yeri var değil mi efendim? Meselâ o yorgan olayında gösterdiği asil davranış ne güzel. Evde olay çıkar.
. “Ne yapalım. Sandım ki annem bana başka bir şey hazırlar. Gururla geldim. Bu sefer de taze fasulye istedim. yalnız nasılsa bir tane küçük sağlam domates koymuş adam. Beni bu halde görünce şımarmayayım diye hiç yüz vermedi. “İşte. “Haydi oğlum” dedi. bal tenekesinden bir tabak bal çıkarır. geldim. aldım. Annem açtı baktı. Ben kıpkırmızı olmuştum ama annem hiç kızmadı. Pirinç çorbası. İlk çorbamı beş yaşındayken yaptım. “Ne getireyim?” dedi. Akşam da bir şey yiyemedim. . Evin bütün işlerine bakardım annem okula gidince.” dedim. O da “Siz benim işime karışmayın. Annem de bu düşünceyle hareket ediyordu. “bir kilo domates al gel. Beş yaşındaydım.” dedi.” Bir gün beni tek başıma lokantaya yemek yemeğe gönderdi. Gittim. kendi kahvaltını bundan sonra kendin hazırla.” dedi. “taze fasulyenin tadı ayrı. Tadı hâlâ damağımdadır. Sonra yemek bitince geldi. O benim kendi ayakları üzerinde durabilen bir insan olmamı istiyordu. yemeği önümden aldı. Hiç taze fasulyeyle kuru fasulye aynı anda yenir mi?” Ben gayet sakin “Niye böyle söylüyorsunuz.” Bir gün de annem beni pazara gönderdi. “Sen bilirsin.” dedi. oturdum. “Ne yiyeceksin bakalım” dedi. “sen artık delikanlı oldun. Alaburus tıraşlı bir garson geldi. kuru fasulyenin tadı ayrı. ben oğlumu hayata hazırlıyorum” diye cevaplardı. orada da usûl öğreneyim diye. bamyaları mideye indirdim. Bir gün sofraya bamya geldi. “birinci olduysan. Onlar afiyetle yediler. O günden beri en sevdiğim yemek bamyadır. bir hoşuma gitti. karın sevinsin. Sabaha tertemiz kurumuş olsun diye. Temizlik. odun kırma. O günden sonra kendime sabahları tereyağında yumurta yapar. alışveriş. o küçük sağlam domatesi yıkadı. Annem bana geceleri saat onikide tahta fırçasıyla merdiven fırçalatırdı. “parmak kadar çocuğu tek başına lokantaya gönderirsen böyle olur. hepsi çürük. domatesli.” dedi. “Git. Komşular “Aman Sabiha Hanım niye o küçücük çocuğa eziyet ediyorsun?” derlerdi.” Bu söz bir hoşuma gitti. ilkokulda sınıf birincisi olmuştum. Annem edebiyat öğretmeniydi.. Ben kaldım aç karnına. anneme söyledim. Getirdi. “Doydun mu?” dedi. Yıl sonunda. çorba kaşığıyla yerdim. yemekler için ön hazırlık. Beni ona göre yetiştirdi. Ben de “kuru fasulye istiyorum” dedim. Sonra gece el ayak çekilince dolaptan bamya tenceresini çıkardım. Çocuk ailenin şartları neyse ona uyması gerektiğini bilmeli. Kendi kendini yetiştirmiş bir insandı. Annem orada bana çok büyük bir ders vermişti.Öyle.” Gittim. Ama annem öyle yapmadı. Beni de çok küçük yaşlardan itibaren hayata hazırladı. Garson iki elini birbirine vurdu. “Doymadım” dedim. maydanozlu. “Ben bamya yemem” dedim.
İşini güzel yapan insanlara her zaman için hayranlık duymama neden oldu bütün bunlar.. davranışlara dikkat eder miydiniz? Evet. “eğer bundan sonra alışveriş yaparken çok dikkâtli olursan. biraz dolaş. haydi şunları şunları bize alıver. Hemen dediklerini yaptım. odun kıran” diye. tabi. Dedi ki “Çünkü sen içeri girerken selâm vermedin. Allah ondan razı olsun.. Onun bu hareketi beni çok etkilemiştir.” Çok utanmıştım. boya” dedim. Adamın yanında küçük bir oğlu vardı. Başını kaldırdı.” Sonra o domatesi gidip misafir teyzelere gösterdi. “Niye?” dedim. “Niye peki?” dedim. Biraz dolaşıp geri geldim. Fazla para istiyor sandım. benim intihar etmem lâzım” dedi. Hepsi aynı boyda. Bakkalın.” – Çocukken de etrafınızdaki güzel insanlara. “Hah. Kıpkırmızı oldum. Yunus’un dergâha taşıdığı odunlar gibi. Meselâ beş yaşındaydım. misafir gelecek. Bu sefer içeri girerken önce selâm verdim. “İki katını vereyim. Adam kızdı. “Bakın” dedi. Bana çok büyük bir ders vermişti bakkal amca. Komşu teyzeler “Yavrum. Sonra boyacı Osman Efendi’nin boyadığı ayakkabı bu muymuş derlerse. Hemen mahallemizdeki ayakkabı boyacısı Osman Efendi’ye koştum. “sen bizden daha iyi alıyorsun. selâm ver. Bozuk mal satanları karakola bizzat gider şikâyet eder. Öyle güzel bir odun kesişi vardı ki. Sokaklardan bağırarak geçerlerdi.” O günden sonra tek başıma pazara gider.” dedi. şöyle” dedi. Ben selâm vermeden girene mal vermem. “Bu da selâm vererek girdiğin için benim sana hediyem” dedi. Şimdi çık. “Gene olmaz” dedi. kasabın benden ödü kopardı. evin alışverişini en güzel şekilde yapardım. “Kusura bakma beyim ama boyayamam” dedi. Hayat boyu bana ışık tuttu Osman Efendi’nin bu davranışı. “Acele boyar mısın?” dedim. Bu hareket de beni çok etkilemiştir.“Bak oğlum. İçeri girdim. manavın. dükkânlarını birer ay kapattırırdım. Bir gün babam böyle bir adam çağırdı kışlık odunları kırdırmak için. Şaşırmıştım.. Bir gün de annem bana “Ayakkabılarını hemen boyat. yüzüme baktı. bir de yanında çikolata vardı. “benim oğlum ne güzel domates almış. Misafirliğe gideceğiz. Onu kenara çekip uyarışı hâlâ gözümün önündedir. O zamanlar Ankara’da odun kırıcılar olurdu. Yağız bir Anadolu insanı idi Osman Efendi. Sonra gel. Kibriti verdi. Yıllarca üzerinde düşündüm. “Bir kutu kibrit istiyorum” dedim.. “Odun kıran. “Ben acele iş yapmam. Bundan sonra hep böyle alacak. O gün hep adamı seyrettim. – Yunus Emre’ye hayranlığınız da çocukluğunuzda mı başlamıştı? .” dedi. gel. “Veremem” dedi. isteyeceğini ondan sonra söylersin. Bir gün de yine annem beni bakkala kibrit almaya gönderdi. bütün domatesleri bunun gibi alabilirsin. Oğlu o arada bir kavgaya karışmıştı.” derlerdi.
Elini öptüm. O gün okulda aklım hep evdeki pidede olurdu. Her gün kazandığım parayla arkadaşlarımı Ulus’ta Osman Nuri’de dondurmalı . okudum... “bu değil” deyip geri çekiliyordu. Sonra o kesekâğıtlarını dolaşır. İşi o zaman anladım. hayran olmamak mümkün değil. Hâlâ da Yunus’dan mısralar okumadığım bir tek günüm yoktur. Orada cumartesi günleri taze helva çıkarırlardı. Ben mısırımı yerken eve dönme zamanı geldi. Bir yerde mis gibi kokular saçan mısır satılıyordu. Öğlen evde toplanınca hep birlikte babamın getirdiği sıcak pidelerle helvayı yerdik. Rafta bir kitap dikkâtimi çekti. başlarken derin bir nefes alır. şoför tanıdığıymış meğer Emin Amcamın. hep aklıma rahmetli Emin Amcam gelir. yapıştırıcı olarak kullanırdım. Aldım. Bir mısrada öyle büyük hakikatleri özetliyor ki. O bana göre dünyanın en büyük şairi. Onu çok. Amcamdan bir tane almasını istedim. ama sanki biraz sıkıntılı gibiydi. gelen otobüslere bakıyor.. Ben o mısırı aldırınca cebinde dönüş parası kalmadığı için tanıdığı bir şoför geçene kadar otobüse binememişti. – Çocukluğunuzla ilgili başka anılarınız var mı? Henüz okula gitmiyordum. Buğday ununu su ile pişirirdim. O gün öyle üzüldüm ki. (uzun uzun gülüyor Sabri Baba…) – İyi bir harçlık alır mıydınız çocukken? İlkokuldayken yaz tatillerinde gazeteden kesekâğıt yapardım. Aldı. yumurtalı pide yaptırırdı. pide bitince nefesimizi verirdik. Hâlâ o gün bu gündür mısır yiyemem. tam gün tatil değildi. Okudukça okudum. bütün mahalle esnafına satardım. Doyamadım. ama pek çok sevdim. Yunus Emre’nin şiirleri vardı o kitapta. son iki derste kafam sanki çalışmazdı. Yunus benim için en güzel bir arkadaş oldu.Evet. Babam o zamanlar cumartesileri pastırmalı. Hemen kitapçıya gittim. Bindik. Oradan sıcak helva alırdı.. Yemeye doyamazdık. Nihayet bir otobüs geldi. O otobüsler de pekâlâ eve yakın bir yerden geçtiği halde bekliyorduk. Ancak amcam bir türlü gelen otobüslere binmek istemiyordu. Beş kuruş iyi paraydı o zaman. Bir gün babamın bir arkadaşı bize misafirliğe gelmişti. Uzaktan. Benim çocukluğumda cumartesileri yarım gün çalışılırdı. biraz aşağıda Şarki Karaağaç helvacısı vardı. Pideler fırında pişerken. Bir gün rahmetli Emin Amcamla hayvanat bahçesine gitmiştik. Bana beş kuruş verdi.
Birinin ayağında o zamanlar kabara denilen ve ayakkabıda çok kaba duran bir tabanlık vardı. Kadın iyice rahatlamış olarak başlardı. Eee. Adam razı oldu. bazılarına su. Ama anneme söyleyemedim. üstüne de bir fiyonk attım. Başladı . dolaba bıraktım. o sıcak yaz günlerinde ikram etmeye başladım. Anneme “Bana bu hafta harçlık vermeyi unuttun” diyemedim. “Sabri niye okula yürüyerek gidip geliyor?” demişler. bunu da ver” demeye. “şunu da ver. O arada dükkân sahibinin gözleri faltaşı gibi açıldı. ona ayakkabısını ima ederek lâf attım. Başka bir gün de bir hanım geldi. defter. bir hanıma kamyon tutmak zorunda kaldık satın aldığı şeyler için. müşteriyi hoşnut etmektir her şeyden önce. Böyle bir gün. Lise yıllarımda annem bana haftalık harçlık verirdi. Dükkânda birçok su şişeleri vardı. Cebeci’den Yenimahalle’ye vıcık vıcık çamur içinde yürüyerek gidip geldim.” dedim. Sonra bu beni çok etkiledi. Annem o zaman hatırlamış. bir kâğıt boşa gidecek diye. ona “Efendim. Yeni kaplama kâğıtları aldım. “Neden böyle yapıyorsun?” dedi. Meselâ şişman bir hanım gelmiş. “Bir ücret istemem. olur da kırar mıyım diye isteyememiştim harçlığımı. O gün dükkânın bütün raflarını indirdim. Sanırım çok üzüldü. Oturup ağladı. “verin o paketleri size tek bir pakette toplayayım. kalem ve kitaplarımı da o parayla alırdım. çok üzüldü. – Efendim. Birçok paketler vardı elinde. turşu suyu mu? Ne içersiniz?” Bir tane içtikten sonra “Bir daha vereyim mi?” diye kibarca sorardım. Ticarette en önemli husus. Belki de fakir bir ailenin kızıydı. Yıllarca ıstırap çektim. Bunun için bazı şeyleri önceden düşüneceksin. Liseden kızlar çıkıyor. Hâl’de gıda maddeleri satan bir yere gittim. Oysa o ticaretin inceliklerini bilmiyordu.tavuk göğsü yemeğe götürürdüm. bazılarına turşu suyu koydum. O hafta okula Yenimahalle’den Cebeci’ye. Eğer yarın âhirette benden davacı olursa. Bu durumu komşular görmüşler. lise yıllarınızla ilgili başka neler var hatırınızda? Hayatımda bir tek kez bir kıza lâf attım. güzelce tek paket yaptım. Ayakkabısında kabara olan bir kız geçiyordu. Kadın o kadar mutlu oldu ki. Öğlenleri aç kaldım. Denizciler Caddesi’nde oturuyorduk. Kadının paketlerini aldım. tüccarlığın sırlarını öğrenmek istiyorum. dükkânda yapacağım yenilik ve değişikliklere karışılmayacak” dedim. ticaret böyle yavrum. “size su mu ikram edeyim. orada bir lise vardı. yalnız bir şartım var. “Ben. Otobüs param. Sonra onlar bir şekilde geri döner. yaz tatilinde bir esnafın yanında çalışmaya ve yeni tecrübeler edinmeye karar verdim. Bir hafta nasılsa annem harçlığımı vermeyi unuttu. “Efendim. Oysa ben annemi o kadar çok seviyordum ki. Her yıl göğüslük ve yakamı. kan ter içinde. “Ne vereceğiz sana?” dedi. Oradan soğuk olarak her gelen müşteriye.” derdim. onlarla bütün rafları kapladım. sonra yıllarca ıstırap çektim.” Ambalaj kâğıtları arasından bir tane çektim. nasıl hesap vereceğim bakalım? Bir de liseyi bitirip üniversiteye başlayacağım yıl. öğle yemeği paramı oradan karşılardım. Her adam ticaret yapamaz. Onları güzelce yıkadım. Yanınızda çalışabilir miyim?” dedim.
sayılı birkaç büyük kişisel kütüphanesinden birine sahibim. Hatta bu heyecanlarımın azalması için doktora bile gitmiştim. pırıl pırıl bir gençlik. Ben çok temiz bir gençlik yaşadım. Sonunda da Allah karşıma Rânâ isimli eşsiz bir meleğini çıkardı.alışveriş yapmaya. Sonra bir de Rânâ’nın yanında hissettim aynı duyguyu. “Yahu. Hâlâ da gece gündüz okumaya devam ediyorum.” Onlara “Hayır efendim. Ve böyle böyle ne oldu biliyor musunuz? Dükkânın cirosu o yaz iki katına çıktı. Bir gün izlediğim bir film bana ilham verdi. “seni kızımızla evlendirelim. Okudum. Çok teşekkür ederim. Akşam eve geldiğimde. O gün birçok şey satın aldı. Ama tertemiz. elimi annemin omzuna koyardım. gece gündüz okudum. – Bu dönemlerde annenizle diyaloğunuz nasıldı? Genellikle gençler bu yaşlarda biraz âsi olurlar. Onunla her şeyi açık açık konuşurdum. Orada duyduğum lezzeti başka hiçbir şeyde bulamazdım. benim aradığım çözüm değildi.” O yaz tatilinde birçok tecrübeler edinmiştim böylece. Ona çocukluğumdan beri her şeyimi anlatırdım. Ve sonunda ne oldu? Bugün Türkiye’nin en kültürlü insanıyım. Etrafın zengin işadamlarından ikisi bana “Gel delikanlı” dediler. Bu iş böyle yavrum. sürekli okudum. O gece sabaha kadar düşündüm ve bir enerjinin başka bir enerjiye dönüşümü metodu ile içimdeki bu enerjiyi kendimi yetiştirme aşkına dönüştürmeye karar verdim. Ama doktorun önerdiği. temiz erkekler için. “ben okumak istiyorum. beğensem. kanepede beraber oturur. o günkü yaşadığımız olayları onunla yorumlardık. bir gün baktım masanın kenarında o dönemle ilgili insan vücudundaki bütün değişimleri anlatan yabancı bir yazarın kitabı duruyordu.” buyruluyor. Annem . inceledim. Meselâ eve gelirken yolda çok güzel bir kız görsem. Hayatı. bizim ortağımız ol. O arada iki de evlilik teklifi aldım. İşlerimizin başına sen geç. Ergenlik dönemine girdiğim günlerde. varoluşun sırlarını araştırmak bir aşk halini aldı bende. Çünkü ben tertemiz bir hayat yaşamayı baştan kafama koymuştum. o kızı bir de ben görseydim” derdi. anneme söylerdim. insanı anlamak. Annemle arkadaştık.” dedim. o filmde bir nehrin deli dolu sularından elektrik enerjisi üretiliyordu. Araştırdım. Kur’an-ı Kerim’de “Temiz kadınlar. temiz erkekler de temiz kadınlar içindir. – Peki kızlarla aranız nasıldı bu gençlik günlerinizde? Aslında ben heyecanları çok fazla olan bir gençtim. Bu hep böyle devam etti.
. ta ki yıllar sonra dedem hapisten çıkarılana dek. gelirdi avluda abdest alır. hayatınıza yön veren mânevi büyüklerden birisi olan Ömer Efendi Hoca da lise yıllarınızda tanıştığınız bir kimseydi değil mi? Evet. Siz ne dersiniz?” “Yavrum. akşam eve gidince sofraya el uzatmazmış. Namazdan sonra tesbihat başladı. Kıyafetleri çok temiz ve düzenli idi. Annemi işe gidip gelirken görüp. camiye girerdi. Her ne ki seni huzursuz ediyor. Cildi adeta şeffaf gibiydi. “Hocam. beğenmiş. Meselâ bir gün sordum.. – Hukuk Fakültesi yıllarına geçelim mi? O yıllarda yazdığınız bir şiir var “Bekleyiş” kitabınızda: “Elma Çiçekleri. O yaz babamın memleketi Konya Ermenek’e gitmiştik. günahtır.. Annem her yönden olağanüstü bir insandı. Evlenmişler. Dedem hapisten çıkınca Rodos’ta kalmayı uygun bulmamış. – Efendim. Aldığım cevaplar hayatıma ışık tuttu. Vefat ettiğinde onu sevgiyle yerleştirdim. Beni de her konuda çok iyi yetiştirdi. Babam da o mahallede oturuyormuş. Allah’ın rahmeti Peygamberin şefaati üzerine olsun.” dedim. “Klâsik Batı Müziğini dinlemeyi çok seviyorum.” diye. O gülümseme ile içim öyle aydınlanmıştı ki. Nur içinde yatsın. Hayat boyu bu anahtar ile birçok müşkülü açtım. Alıp okudum. Ankara’ya gelmişler. Allah’ın rahmeti. dedemden istemiş. Peygamberin şefaati üzerine olsun. Ona pek çok sorular sordum. Kimdi o sözlü kız? . Nur içinde yatsın. Bir gece kafama koydum. o şerdir. Onu da Yunanlılar baskın yapıp hapse atınca. Süfas Camii’nin imamı idi. bir mahalleye yerleşmişler. sırdaşım oldu. Çok asil bir duruşu vardı. Bir ara Ömer Efendi Hoca bana baktı ve gülümsedi. bir ferahlık. Benim en yakın arkadaşım. annem uzak bir akrabalarının yanında kalmış. güzeldir. Annem gidermiş. Hukukçuydu babam.. Ne güzel bir insandı o.oraya benim göreceğimi tahmin ederek bırakmıştı. Ondan uzak dur. Çok kültürlü bir insandı. Orada Ömer Efendi Hoca’yı gördüm. kafamdaki soruların cevapları orada vardı. O günden sonra onu daha yakından tanıdım. ama günah diyorlar. O aile de çok cimriymiş. Lise birden ikiye geçmiştim.. gündüzleri yol kenarlarındaki ağaçlardan karnını doyurur. Üç lisan bilirdi annem. çenesini bağladım. Dedem Rodos savcısı imiş. içinde bir daralma.” Onun bu sözü benim için bir genel anahtar oldu. bunalma hissi bırakıyorsa. bir huzur hissi uyandırıyorsa. İş yaparken yorulsa. uzanırken eline muhakkak bir kitap alırdı. renk verdi. Sözlü Kız ve .” dedi. Çok küçük yaşta bir tek babası sağ kalmış.. Hâlâ onu anmadan geçen bir tek günüm yoktur. “her ne ki içinde bir güzellik. Babamın vefatından sonra Rânâ ile gidip onu yanımıza aldık. Bütün namaz dualarını ezberledim ve sabahleyin Ömer Efendi Hoca’nın arkasında sabah namazı kılmak üzere camiye gittim. o şey hayırlıdır.
Çok ağırbaşlı. unut diye son defa. Aşk denilemez ama onu beğeniyordum. Bir gün sözlendiğini duyunca biraz sarsıldım. Ve sonra sözlü kız oldu adı. Kimseye açamadıkları sırlarını bana açarlar.Fakültede bir kız vardı. hanımefendi. unut .. . çok çalışkan bir kızdı. “… Oysa tertemiz başlamıştı bu sevgi böyle Beyaz bulutlar kadar güzel ve temiz Dağ çeşmesi gibiydi ilkin.. Ve o şiiri o zaman yazdım.” “Bekleyiş”ten – Fakültede arkadaşlarınızla genel olarak aranız iyi miydi? Herkesle çok iyi anlaşırdım. Onun bundan haberi yoktu. Onunla evlenmeyi plânlıyordum. Bu konuşmalar hep aramızda bir sır olarak kalırdı.. bir unutuş Unut diye bakıyordu.. Kız arkadaşlar bana “İtimad” adını takmışlardı. ne yapmaları gerektiğini sorarlardı.. Ama bir deli rüzgâr..
size aşkını tek taraflı ilân eden hanımlar var mıydı o yıllarda? Şimdi bu soruyu cevaplarsam Sabri Bey övünüyor derler. Onun gözlerine bak.– Efendim. tüttürmeye başlıyor. Ama ben evlendiğim zamana kadar bir küçük sandık dolusu aşk mektubu almıştım. ağlardım” Atila İlhan Sonra tekrar sohbetimize dönüyoruz. Fakülteden eve dönerken kızlar pencerelere dolarlardı. gözlerime değince Felâketim olurdu. Onunla geçirdiğin anların güzelliğini yaşa.” diyor. dünyaya bir daha gelecek olsaydım yine ona âşık olurdum diyorsunuz.) – Efendim. Peki. Bak. Adam daha oturur oturmaz hemen bir sigara yakıyor. Bunun üzerine Sabri Baba: . Rânâ’ya söylediğimde “Ah. şimdi beraber okurduk” dedi. ne güzel bir hanımla berabersin.. yan masaya oturuyorlar.. keşke yakmasaydın.“Ne var o sigarayı yakacak şimdi. ona şiirler oku: “Gözlerin. Sonra evlenirken o mektupları yaktım. “İnsanlar neden ânın güzelliğini yaşamazlar. siz Rânâ Hanım’dan başka kimseye âşık olmadım. acaba fakülte yıllarınızda en beğendiğiniz hocanız kimdi? . (Bu sırada içeriye bir genç adam ile genç bir hanım giriyor.
Ama kız ikide birde çantasından ayna çıkarıyor. Bir liseye vekil öğretmen aranıyordu. çok yakışıklı bir gençtim. Sonra yine aynı hareketler. Çok güzel. nolur çıkmayalım. Kimi de benim gibi yazı yazdığı dergilerden. yoksa “Size bugün mektup yok efendim. Ceceli. Baktım. “Hanımefendi. – Askerlik yıllarınızla ilgili neler var hatırınızda? Yedeksubay olarak askerliğimi yapıyordum. yanlış yoldan düze çıkanlar olmuştur. ona farklı bir çıkış yolu bulabilirim diye düşündüm. devam edelim” derlerdi. onların üzerinde konuşurduk. Mankenim. Çankaya’da RV Restoran için anlaştık. kendine sorulduğu zaman oturduğu yerden edeple ayağa kalkar.. Hep birlikte şiirler okur. Belki o kızı mankenlikten uzaklaştırabilir. herkes aslında bir yerden açık verir. ama onlar “Öğretmenim.. Meselâ Sumru Ortalan. hâlen görüştüğümüz sevgili Mustafa. iyi bir kıza benziyordu. İrfan Efendi. takdir ettiğim kimse kapıcı İrfan Efendi idi. Bir gün bir kız yolumu kesti: “Ben. ceketini ilikler. daha yemekler gelmedi ki” dedi. Sizi hep buralarda görüyorum. Gelen mektuplarımızı ondan sorardık. iki değil. Plaja gidenlerden namaza başlayanlar..” dedi “tanınmış bir ailenin kızıyım. Ben ondan daha fazla kimseye saygı duymadım fakülte yıllarımda. Siparişlerimizi verdik. kusura bakmayın ama” dedim. Ona hayrandım.” Hemen oradan uzaklaştım. ailesinden mektup beklerdi. eğer gelen bir şey varsa verir. Allah için. ümidini de verirdi. Zil çalardı. Bunları biraz da şunun için anlatıyorum. bana bu masada yer yok. “Olur” dedim. “Nereye gidiyorsunuz. “siz kendi kendinizle o kadar dolusunuz ki. Kapının girişinde paltolara bakardı. M.Valla. O hanımla ertesi günü buluştuk. İsimleri hâlâ hatırımdadır. . doğrusunu söylemek gerekirse. zarif bir hanımdı. Daha fazla beklemeden masadan âni olarak kalktım. Hayat boyu da hep kapıcı İrfan Efendi gibi olmaya çalıştım. çok beğeniyorum. – Fakülte bittikten sonra neler yaptınız? Henüz stajımı yaparken annemden para istememek için öğretmenlik yapmaya karar verdim... çok değerli öğrencilerim oldu. Acaba benimle bir öğle yemeği yer misiniz?” Baktım. Benim bu şekilde çıkış yapmasına vesile olduğum birçok kimse olmuştur. bir değil. rujunu tazeliyor.. Onun bu teklifini geri çevirmedim. Kimisi sevgilisinden. İş onu zamanında tespit edebilmekte ve hemen gereken tavrı alabilmekte. ama inşallah yakında gelir” der. Orada edebiyat öğretmenliği yaptım. güzel. O kızın bir başka hale girmesine ihtimal olmadığını anlamıştım. elleriyle habire saçlarını düzeltiyordu. benim fakültede en beğendiğim.
) Ahh. Ertesi günü gittim. tam karşıda Rânâ Hanım oturuyordu. Milli Birlik Komitesi Danıştay’a yeni baştan hâkim alacaktı sınavla. Sanki Allah gökyüzünden bir melek göndermiş. ince bir hanımefendi görmemiştim. “senin evleneceğin kız bu.. belli etmeden onu izlemeye devam ettiniz mi? .” dedi. (Sabri Baba burada derin bir iç çekiyor. züppe kızları göre göre evlenmemeye kesin olarak karar vermiştim. “Ölürüm de bu kızlarla gene evlenmem” diyordum. anlaşılmasın diye kanatlarını kırmış. İçinde beyaz bluzu ile adeta bir melek gibiydi. O işe daha ilk başladığım gün. çalışacağım yer olan onaltı kişilik salonun kapısını açtım. Gazetede ilânlarını okudum. Çünkü o güne kadar Rânâ Hanım kadar edepli. – Rânâ Anne ile tanışmanız da o zaman oldu değil mi efendim? Evet. Buna rağmen o anda ne olduysa oldu. zarif. askerlik dönüşü Danıştay’da mı işe başladınız? Evet. Bin kişi arasında birinci oldum. Kararımı değiştirdim.– Efendim. O anda içimden bir ses “İşte Sabri. ne güzel bir rüyaydı o! Kırkdört yıl sürdü… – O ilk karşılaştığınız anda Rânâ Anne sizin hakkınızda ne düşündü acaba? Bilmem ki yavrum.. – Evlenmeye karar verdiğiniz halde. Üzerinde yakasının üst kısmı siyah kadife olan gri bir tayyör vardı. Ben ona hiç özel soru sormadım.. Sınava girdim.” O güne kadar da etraftaki hoppa. işe başladım.. Bana çalışacağım daireyi söylediler.
” deyince hemen fırsatı yakaladım. Bir ara bir arkadaş “Rânâ Hanım. Birlikte yiyelim. O benden büyüktü. eline verdim. Rânâ da getirdiği helva. “pat” diye defter elinden yere düştü.” Rânâ da “Balığı çok severim ama annem balık kokusundan hiç hoşlanmaz.” dedi. ekmeği açtı. her gün onun bütün hareketlerini inceledim. Evlenme teklif etmeden önce bir gün dairede arkadaşlarla oturmuş sohbet ediyorduk. Sonra ona birden “Rânâ Hanım. birlikte afiyetle yedik. “beni hayat arkadaşlığına kabul eder misiniz?” Rânâ şaşırdı.” dedim. Hemen defteri aldım. aramızda sorun olmasını engelleyecek bir şeyler bulmalıydım. Elinde kalın bir müzik defteri vardı. Onunla güzel bir sohbet imkânı yakalamıştım. cumartesi günleri yarım gün olan iş çıkışı otobüsle. Sonra ben balıkları açtım. farklı. Siz de ekmekle helva getirin. “Bir düşüneyim Sabri” dedi.Evet. ondan cevap beklediğiniz sürede ya kabul etmezse diye içinizde bir endişe var mıydı? . Onda bunu kaldıracak olgunluğu görmek istedim. O farkı kapattıracak. herhalde siz çok balık yiyorsunuzdur.. Bir yıl boyunca. ona kafamda notlar verdim. Durakta kimse yoktu. Karşılıklı hatır sorduk. şan derslerine gidiyordu. “ben size yarın güzel bir balık ızgara yapıp getireyim. Bir gün öğlen onu durakta beklemeye başladım. – Peki. evde de pişirilmesine izin vermez. Çünkü aramızda sekiz yaş fark vardı. – Evlenme teklif etmek için niye otobüs durağını seçtiniz? Bilmem.” O günlerde de palamut mevsimi idi. Ertesi günü öğle tatilinde arkadaşlara “Siz toz olun” dedim. “Rânâ Hanım. romantik bir ortam olsun diye. Bundan kısa bir süre sonra ona evlenme teklif etmeye karar verdim. Rânâ geldi. Onu tespit ettim. çok güzel anlaşıyorduk.” dedim. “sizin babanız kaptanmış. – Nasıl oldu? Rânâ..
elindeki iki elbiseyi makasla dilim dilim doğruyor.. Hatice Annemizin evliliğini örnek gösterdim. Biz neden yapmayalım Rânâ dedim?” Beni dinledi ve ikna oldu. Rânâ. lüzumsuz konuşmalarla hiç vakit geçirmedik.Hayır yoktu. “Onların da aralarında onbeş yaş fark vardı ama kâinatın en muhteşem evliliğini yaptılar. tamamen yeni bir hayat. Birbirimize hep Allah’ın emaneti olarak baktık. “Sabri. Eline makası almış. Biraz sonra Rânâ birden ortadan kayboldu. sobalı bir ev tuttuk. Sabahleyin uyandığında bana sordu. Hiç de estetik olmayan bir kıyafet tarzı idi.. Ve bu mukaveleye hep sadık kaldık. Bekledim. İnşirah da bu yeni hayattan duyacağın ferahlık ve saadet demek. O arada başkalarından borç almayalım diye her gün musluk suyu ile ekmek yemek durumunda kaldık. müteahhide borçlanmıştık bir süre için. Benim de bildiğim bazı şeyler vardı yani. Bir akşam otururken çuval modası hakkında ne düşündüğümü sordu. bu rüyadaki sözler ne anlama geliyor?” dedi. Bir pir-i fâni rüyasında ona yaklaşarak “İntibah ve inşirah” demiş ve kaybolmuş. Ben öyle söyleyince kimse giymesin diye onları doğramış. yalnız Allah’ın ve Peygamberin dedikleri olacak dedik. Ben de bunun üzerine Peygamber Efendimizle Hz. Sonra bazı günlerde de nefsimizi terbiye etmek için Rânâ ile kuru ekmek yediğimiz oldu. Sonra borcumuz bitti. Merak ettim. Hiç beğenmediğimi. Bu ilerde sorun olabilir. İçeri girerken bir anlaşma yaptık. Bir tek gün münakaşa etmedik. “Rânâ. bir tek gün bile şikâyet etmedi. Evlendiğimiz günlerde hanımlar arasında bir çuval modası vardı. yok. sevgim daha da arttı. Rânâ benim için “Sabri. bu nasıl olur” demedi. gittim baktım. Ev almıştık. .. düşündüm ama aramızda yaş farkı var.. İntibah bu.” dedi. Çünkü kırk dört yıl hiç kavga etmeyen bir başka çift olmamıştır. kadın vücudunu ortaya çıkardığını söyledim. “Ben Danıştay savcısıyım. benim mürşidim” derdi. eski günlerimize geri döndük. iki odalı. güle oynaya yemeğimizi yerdik. mütevazı. Dedikodu ile. Suyla ekmeğimizi yerken birbirimize “Şimdi biz Sheraton’da kahvaltı yapıyoruz. ne benim. bu evde ne senin dediğin olacak. bekledim. Dedim ki. Meğer evlenirken kendine iki tane çuval elbise almış.. Bana göre en azından son bir asrın en muhteşem aşkını ve evliliğini biz yaşadık. Evlendik. birbirimize itiraz etmedik. Rânâ. Bizim her ânımız bir ibadet şeklinde geçti. artık senin için yeni bir hayat başlıyor. Birkaç gün sonra “Sabri. evlendiğimiz gece bir rüya görmüş. Bu olaydan sonra ona olan saygım.” Hakikaten de evliliğimiz bir intibah ve inşirah oldu Rânâ için. şimdi Hilton’da yemekteyiz” diye takılır.
nur içinde yatsın. Münir Derman Hazretleri ile tanışmanız nasıl oldu? Münir Bey o zamanlar çıkan “İslâm” mecmuasında her ay yazı yazardı. pelerinini giyer hastaneye koşarmış. değil mi? Evet. Ne gezer. Efendim. ne çantasını açmadım. “Kusura bakma Rânâ. yazar hakkında bilgi istedim. şaşırdı. elini öptük. anlayış içinde geçti. O yazılara hayrandım. altlarına sürgü .. Bir gün bana “Sabri çantamda ilâcım var. saygı. Ben de kırk dört yıl boyunca ona hep saygı. tanıştık. Operatör doktordu kendisi. Münir Baba’nın kıymetini sağlığında bilebildi mi etrafındakiler? Hayır. Bunların en sonuncusu galiba mânevi hocanız olan Münir Derman Hazretleri’ydi. Eskişehir’de operatör doktorluk yaptığını söylediler. Münir Bey çok özel bir insandı. Hemşire uyuyup kaldığı için bunalan hastalara yetişir. – Efendim. hayran oldum. “Niye açmıyorsun” dedi.. – Efendim. Geceleri hastaların durumunu evinden hisseder. “ben senin çantanı nasıl açarım?” – Efendim. Telefonla randevu aldım. sevgi duydum.” dedim. Peygamberin şefaati üzerine olsun. Nur içinde yatsın. Yedi lisan bilirdi. Hiç bir gün ne çekmecesini. ne kadar güzel bir insanmış Rânâ Anne. Allah’ın rahmeti. Ondan sonra her hafta Cumartesi öğleden sonra Rânâ ile Eskişehir’e onun sohbetlerini dinlemeye gider. Bir gün dergiyi telefonla aradım. Bana bir fotoğrafını imzalayarak hediye etti. Onun kadar kültürlü bir insan hiç görmedim. Eskişehir’de ona deli doktor derlerdi. Ona gelene kadar birçok velî zat tanıdım. hayranlık duydum. İnşallah bu güzel beraberliğiniz öbür dünyada da devam eder. Kırklardandı. Onda her gün yeni bir güzellik bulurdum. Bazıları yurtdışında olmak üzere beş fakülte bitirmişti. Ölümünden önce açıklamıştı bunu.Bizim evliliğimiz hep böyle karşılıklı sevgi. Pazar günü dönerdik. Münir Bey’i gerçek anlamda anlayanlar çok ama çok az oldu. Tuttum çantayı öylece götürdüm. verir misin?” dedi. Rânâ ile gittik. siz bir sohbetinizde kırk mânâ büyüğüne hizmet ettim demiştiniz. Ama Münir Bey’i görünce ona âşık oldum.
galiba bir gün de iki şeridi arasında yüksek bariyer bulunan bir yolda yürüyerek karşıdan karşıya geçince. Gider. Bize de hep sürekli abdestli olmamızı tavsiye ederdi. Yarısı buz. dışarıdadır çoğu. Yaz kış ince bir tişörtle dolaşırdı. Münir Bey çok sinirlenmiş. Münir Bey’in sağ eli geceleri ışık yayardı bir fener gibi. idrarlarını gider kendisi tuvalete dökermiş. Bir Ramazan günü. onunla teyemmüm abdesti alın” derdi. Münir Bey. Egzamadan eser kalmadı. Münir Bey öyle bir adamdı çünkü. karşıda duran bir polis memuru gözlerine inanamamış. dikkâtle yüzüne bakmaya başlamış. O geleceği zaman dolaba buzlu su koyardık. iftara eve misafirimizdi.” Adam bunun üzerine iyice kızmış.” Ben de “Münir Bey’e söyleyelim. Hemen oracıkta parmağını yalayıp. Bu hassasına nasıl sahip olduğunu şöyle anlatmıştı: “Bir gün salgın hastalık başlayan bir köyden çağırırlar. Eğer bakmakta ısrar etseydi. O sırada tuvalet ihtiyacı olur. yarısı su olan bardaktan içerdi. “ne bakıyorsun” diye.” Derdi. Orada rica ettik kendisinden.” dedi. Yetmiş yaşlarında bir adamla karşılaşıyor gelirken. Köy tuvaletlerini bilirsiniz. Bir an bile tereddüt göstermeden elini kuburdan içeri sokar ve sineği oradan kurtarır. Evet. Adam iftar saatine çok az bir zaman kalmasına rağmen ağzında sakız çiğniyormuş. . Münir Bey çok kerametleri olan bir zattı. Rânâ’nın elinde egzama vardı. Rânâ’yı çok severdi. – Rânâ Anne ile Münir Bey tanışıyorlardı tabi. Bana bir gün “Sabri. Çok heybetli idi. her zaman abdestli bulunurdu. “Efendim. hâlâ anlayamıyorum.” dedim. adam korkup hemen dönmüş. adama yaklaşmış. Eskişehir’e uğurlamak için tren garındaydık. yerden biraz yüksekçedir. İçeri girince anlattı. Çok az yemek yerdi. Münir Bey de “Ben hayvanat mütehassısıyım. çok rahatsız ediyor. yanınızda teyemmüm taşı bulundurun. Sen hangi cinstensin diye bakıyorum. Münir Bey girer. O günden sonra kubura soktuğum sağ elim. – Efendim. “Bilmem ki yavrum” demiş.. “Şartlar uygun değilse. Münir Bey. Et oburlar yukarıdan aşağıya doğru çiğnerler. Sinek elinden havalanır. ot oburlar sağdan sola doğru.” demiş. Rânâ’nın elini meshetti.. O zaman Münir Bey de adama öyle bir bakışla bakmış ki. uçar gider. “dua etsen de şu egzamam geçse. “Ne oldu Efendim?” diye sordum.” Münir Bey de gülmüş. “nasıl oldu da o ortadaki bariyerleri aştınız. Adam terslemeye kalkmış. bakar bir sinek kuburun içinde çırpınıp duruyor. Rânâ’nın eli ondan sonra günlerce gül koktu. orada yığılıp kalırdı.sürer. O akşam içeri girerken gülümsüyordu. gece karanlıkta fener vazifesi görüyor.
. Bir de çok yakışıklı bir kimseydi. sohbet ediyorduk. Abdülkadir Geylani Hazretleri’nin soyundan geliyordu.” dedi. – Efendim. Ona sarıldı. onu dinlerdik. “Hoşgeldin yavrum” dedi.. Adeta çağın Mevlânâ’sı idi. Şemsettin Yeşil Hazretleri’yle de bizzat tanışmış mıydınız? Evet. Oradan da Peygamber Efendimize dayanıyordu soyu. Siz ne düşünüyorsunuz bu konuda? Onlar elsiz de ameliyat yaparlar yavrum. Onun da evi herkese açıktı. Tövbe etmek istiyorum. Çok önemli eserleri vardır. Orada her hafta sonu sohbet ederdi. Biz de Rânâ ile her hafta gider. herkese sevgi ve ilgi gösterirdi. Gençliğinde hamallık yapmış. Vahdettin’in İstanbul’dan ayrılırken bavulunu o taşımış. Biz de engel oluyoruz. Ben daha ömrümde onun kadar yakışıklı ikinci bir kimse görmedim. Ahmet Kayhan Hazretleri beni de çok severdi. Onun İstanbul’da Etyemez’de babadan kalma bir konağı vardı. – Efendim. Hazret sordu: “Nedir mesele?” “Efendim. Orasını bilemem ama bizim de baba tarafından soyumuz Ahmet Yesevi Hazretleri’ne dayanır. Çok şık giyinirdi. sizin bazı gençlik fotoğraflarınız da Şemsettin Yeşil Hazretleri’ne benziyor. . Bir gün beraber oturduk. Dışarıda bir patırtı. sizinle görüşmek istiyor. gürültü duyduk. Kimseyi ayırmaz.– Efendim. – Ahmet Kayhan Hazretleri’yle de bizzat tanışmıştınız.” dediler. yanına oturtur. Onun sohbetinde bayılanlar olurdu. Bir daha içmeyeceğim. “bir sarhoş gelmiş. “Baba. çayını bana verirdi. “ben senin huzuruna geldim. değil mi? Evet. Münir Bey’i sağlığında bizzat tanımış bir kimse “Münir Bey ameliyatlarını bıçaksız yaparmış” demişti. O da çok büyük bir insandı. “Oğlumu bırakın gelsin” dedi.” Ve sonra Efendi Hazretleri’nin en yakın talebelerinden birisi oldu. Çok tesirli idi sohbetleri.” Bundan hoşnut olmamıştı. Durum bu. Sarhoş da. Ziyaretine gittiğim zaman gözleri parlar. Onu büyük bir sevgiyle karşıladı.
“Olsun. şimdi biraz da izninizle Danıştay’daki yıllarınıza bir uzanalım mı? Orada kaç yıl hizmet verdiniz? Otuz dokuz yıl Danıştay’da hizmet ettim. Öyle yiğit bir kadındı o! Sonra yaş haddinden emekli oldum. Rânâ Anne için de çok büyük bir nasip olmuş. – Yaş haddine kadar beklemenizin sebebi neydi? Yorulmamış mıydınız? Yavrum. Rânâ” derdim. Emekli olmaya karar verdim.” Rânâ gülerdi. Bir velî zata gittim. O gece rüyasında görmüş ki. bir ara çalışırken çok sıkıntıya düşmüştüm. durumu anlattım. Efendim.” derdi. Peygamber Efendimiz Selimiye Kışlası’nı ziyaret ediyor ama onun bölüğüne uğramadan geri dönüyor. Ankara’ya geldiğinde misafirimiz olurdu. Danıştay tarihinde en çok muhalif kalan üye oldum. Mehmet Kaplan’la da güzel bir dostluğumuz vardı.– Onun için “Zamanının Gavsıydı” demiştiniz galiba bir sohbetinizde? Evet! – Edebiyat çevresinden de bazı yakın dostlarınız olmuş. Bazı günler evden çıkarken “Bak. – Böyle güzel ve çok özel insanlarla tanışmak sizin için de. Cemil Meriç ve Mehmet Kaplan bizzat tanıştığınız ve görüştüğünüz kimselerdi değil mi? Evet. çok müstesna bir insandı. hepsi de ailecek görüştüğümüz kimselerdi. mâneviyat ehli bir binbaşı varmış. Samiha Hanım. biz de simitleri beraber satarız. Meselâ Samiha Ayverdi. . Günü gelir gelmez hemen emeklisini almış. Ama içimde bir tereddüt vardı. Cemil Meriç’e gittiğimde ona kitap okurdum. Sabri. İstanbul’a gidince biz de onu ziyaret ederdik. Nur içinde yatsınlar. Sonraları gözleri rahatsızlandığı için ziyaretine gelenlerden kendisine kitap okumalarını rica ediyordu. Bana bir olay anlattı: Vaktiyle Selimiye Kışlası’nda çok dindar. “şimdi üye olarak evden çıkıyorum ama akşama Kızılay’da simit satan bir simitçi olarak geri dönebilirim. Adam bu rüya üzerine çok üzülmüş. dinlerdi.
ben de yaş haddinden emekli olana dek çalışmayı sürdürdüm. O nedenle. Burada çok dikkâtli olmak lâzım. Acaba internet sitenize gelen sorulara cevaplar verirken bu bilgilerinize göre mi. Çünkü bir Sabri Tandoğan bir daha gelmeyecek. o anda bizden daha iyi yapacak kimse yoksa.” demiş. bu rüyayı yorumlarken “Evladım. siz hayatınızın her döneminde. hâlâ daha hizmet verebilecekken işinden ayrılmışsın. o işi yapmaya devam edeceğiz yavrum.. onun hakkını en güzel şekilde vermişsiniz. o anda içinde bulunduğunuz durum her ne ise. insan psikolojisini yorumlama konusunda gerçekten büyük bir birikiminiz var.” Ben bunları duyar duymaz dersimi almıştım. buyursun göstersin. o kalıba göre her şeyi açıklamaya kalkanlar asla doğruya ulaşamazlar. benzeri yok.. yoksa kalp aynanızdan yansıyanlara göre mi cevaplar veriyorsunuz? Her ikisiyle birlikte. olayları ve insanları birbirleriyle kıyaslamadan hayatınızın her ânında güzellikleri dolu dolu yaşamışsınız. kalıp gibi alıp benzer bütün olaylara uygulamaya. onlara ne dersiniz? Yavrum. Resulullah Efendimizi gücendirmişsin. – Bazen sitede verdiğiniz cevaplarda benzer gibi görünen durumlar için farklı çözümler önerdiğinizi düşünenler olursa. Her olay kendi içinde farklıdır. hayatta hiçbir olay bir diğerinin aynısı değildir. “genç yaşta. Bir olaya ait çözümü.gitmiş bir velî zata danışmış. Bundan sonra da olmayacak. Var diyen olursa. – Efendim. Bugün bizim sitemizin dünyada bir eşi. – Efendim. hem çok okuyan ve araştıran bir kimse olarak hem de mesleğinizden dolayı sizin insanı anlama. Eğer yaptığımız işi. her insan birbirinden farklıdır ve her olayın çözümü benzer gibi görünseler de farklı farklıdır. . ne de onun yetişmesine katkıda bulunabilecek o güzel insanlar ve o çevre var. Çünkü artık ne onu yetiştirenler var. Velî zat.
Kendi dünyamı kurdum. hayvanıyla. eşimle bir tek gün münakaşa etmedim. Ona yan gözle bakmadım. bugün hayatını adam gibi yaşayan o kadar az insan var ki.Sizce. Benim hayatta bir tek üzüntüm oldu: O da insanların benden yeterince istifade etmemesi. Acaba bunun hesabını yarın Allah’ın huzurunda nasıl verecekler? . verdim. buna çok üzülüyorum. dikkât edin.. Ben hayatım boyunca kimseyle kavga etmedim. bizden kim usanası” diyebilmek. Bir tek gün ona “Kalk bana bir su getir” bile demedim. Nerede güzel olan bir şey varsa. bitkisiyle. “Her dem taze doğarız. İnsanları. küskünüm filân demiyorum. Bugün yetmiş beş yaşımda bile. Yanında ayak ayak üstüne atarak oturmadım. “Aşk gelicek.. gücenmedim. onu araştırdım.. Hangi düşüncede. onların derdini. Herkesin derdini paylaşmaya hazırım. büyük televizyon kanalları benden istifade etmiyor. “Sevelim. ıstırabını paylaşmama imkân vermiyorlar. Bakın bunun için onlara dargınım. Sanki Türkiye’de ikinci bir Sabri Tandoğan varmış gibi bana ilgisiz kalıyorlar. dünya kimseye kalmaz” diyebilmek. Ben şu anda dünyanın en mutlu insanı olarak görüyorum kendimi. Saçmalıklarla karşılaşmadım mı. felsefede olursa olsun benim kardeşim. Ben hepsini bağrıma basmaya hazırım. Ne yazık ki.. Hayatı ve insanları anlamaya çalışmaktan başka bir ihtirasım olmadı. Dünyadaki yedi milyar insan benim kardeşim. Ölesiye bir mücadele verdim mi. cümle eksikler biter” diyebilmek. sevilelim. kimseye küsmedim. inançta. Ve o çok sevdiğim insanlara ulaşmama. yaşama sanatının ustası olmuş kaç insan vardır? Yavrum. karşılaştım. hayatı etüd ettim. Yeryüzündeki bir kum tanesinden gökyüzündeki Samanyolu’na kadar insanıyla. Her işimi aşkla. bu aynen devam ediyor. Ama hiçbir zaman darılıp. İşte hayatı adam gibi yaşamak budur. sayılan bir kimse olmaya çalıştım. eşya ve cemâdatıyla bütün evreni Muhammedi bir aşkla kucaklamak. inceledim. Kırk dört yıl evli kaldım. şevkle yaparak sevilen. bugün hayatını böyle dolu dolu yaşayan.
benim için yüce bir gaye oldu her zaman için. sevgi dolu dünyanızın kapılarını bizlere açtığınız için. sadece Allah rızası için insanlara gece gündüz faydalı olmaya uğraşıyorum. İnşallah o televizyon kanalları da. Hak’ka ve insanlığa hizmete adanmış örnek yaşantınızdan kesitleri içtenlikle paylaştığınız için size çok teşekkürler ediyoruz.. Siz. sarmak ister onları kollarım Sıcacıktan. sizin hayat hikâyeniz çok anlamlı ve bir o kadar da düşündürücü. kardeşçe. hizmet şemsiyeniz ve gönül dostlarınız günden güne bütün dünyayı kaplar. Bugün hiç kimse hayatı benim kadar objektif göremiyor. bunun için gerekli bütün ortamı ve imkânları bizlere sunuyorsunuz. … . Ben kendimi küçük yaştan itibaren buna hazırladım. İnşallah hayırlı ömürler içinde hizmetleriniz nice yıllar daha devam eder.. Efendim. İnsanları hep sevdim. benim kadar güzel sentez yapamıyor.Ama ben her şeye rağmen. dostça” İnşallah. İnternet sitemi de bu amaçla kurdum. çok sevdim. Allah bu hizmeti bana son nefesime kadar nasibeder. Bizler de bu şemsiye altında olabilmenin güzelliğini lâyıkıyla idrak edebilenlerden oluruz inşallah. – Efendim. Onlara yalnızca Allah rızası için ayrım yapmaksızın hizmet etmek. Daha lise yıllarımdayken yazdığım bir şiirde şöyle dile getirmiştim bunu: “Hepsinin derdini paylaşmaya hazırım Ne kadar kederli varsa kâinatta Sarmak. Ve rahmetli annenizin gördüğü rüyada olduğu gibi. bizler de sizin bu hizmet aşkınızın gereğince farkına varabilir ve sizin sevgi pınarınızdan akan güzellikleri bir özsu gibi yudumlayabiliriz. Üzerinizde emeği olanlardan Hak’ka göçenlere de Allah’tan sonsuz rahmetler diliyoruz.
..” .Ve sayın büyüğümüzün “Yaşamak İstiyorum” şiirinden dizelerle tamamlıyoruz sohbetimizi... deliler gibi sevmek Sevgiler içinde yiterek eriyerek Ta göklere kadar hem Hem Allah’a kadar sevmek.. Sevgiler üstüne kurulmuş dünya Mayıs akşamları kadar hoş Madem ki doldurmaya geldik testimizi Gitmesin elimizde bomboş. “… Sevmek delicesine..
sadece bir tek gün. aşk ile. Başaracağınıza inanıyorum.. bir tek gün. Cevap: Kıymetli yavrum.. disiplinli olan sizden yardım istiyorum.. Ekonomi bölümü ikinci sınıf öğrencisiyim. Selâm. şevk ile. heyecan ile yaşayabilmek. sadece bir tek gün. Her geçen gün büyüyen yaşıma paralel akli melekelerimin artıp olgunlaşması yerine daha da bir küçük –sorumluluklardan kaçan– tembel biri oluyorum. Tasavvufa gönül vermeme rağmen en ufak bir disiplin altına dahi giremiyor. sorularımızı dikkâte alıp cevapladığınız için şükürden acizim. Bunu başardığınız takdirde. Soru: Değerli büyüğüm. Yalnız bir gün için. erkenden kalkalım. Öyle ki çok uyuyor. Haydi yavrum. ama çok çalışalım. nefsimin her seferinde kurbanı oluyorum. programlar yapmayı bir yana bırakalım. Benim de dahil olduğum bu karamsar tablonun çıkmazına ışık yaktığınız. Ömrü insanlığa hizmetle geçmiş.. Belki de sizden gelecek bir formül hayatımda ciddi bir değişikliğe yol açar diye ümit ediyorum duanızla. Günümüzde gençliğin içler acısı hali malûm ortada. namazımızı kılalım. Önemli olan o bir tek günü dolu dolu. Evet yavrum. tembellik ve atalet üzerime karabasan gibi çökmüş durumda. muhabbetlerimi sunarım. Derin bilgi birikiminiz. boş konuşuyor. Şimdiden cevabınız için çok teşekkür ederim. İzninizle meramımı anlatayım. görev ve sorumluluklarımı yerine getiremiyorum. Ve çalışmaya başlayalım: O gün. engin tecrübeleriniz biz gençler için vazgeçilmez. Derslerimin kötüye gitmesine rağmen silkinip kendime gelemiyorum. sizin yazılarınızı okurken yaşadığım mânevi lezzet için önce Rabbime sonra da size çok teşekkür ederim. az yiyelim.İnternetteki Siteme Gelen Bazı Sorular ve Cevapları Soru: Efendim... Size dua edeceğim. çok etkili nasihat hükmünde. O gün için tayin ve tesbit edeceğimiz programı uygulamak için gerekirse kellemizi ortaya koyalım.. her şey çorap söküğü gibi kendiliğinden gelecektir. sevgi ve saygı ile. Nasıl toparlanıp kendime gelmeliyim? Ne yapmalıyım da ataletten kurtulmalıyım? Ciddi anlamda bir an önce kendime gelmeliyim.. Ellerinizden saygıyla öper. gelin uzun vadeli plânlar. çalışkan. ama yalnız o gün az uyuyalım. sadece bir gün için saati kuralım. .
Oldu mu ya. bir bilsen” diyor musunuz? Onun sevdiği yemeklerden yapıyor musunuz? Sofranızı bir sanat eseri gibi süslüyor musunuz? Yaptığınız salatayı bir tablo haline getiriyor musunuz? Kapıdan içeri girince ona soruyor musunuz “Sevgilim. kahve mi. kravat. hayranlık uyandırıcı oluyorsa siz niye olmayasınız? Allah bu güzellikleri. espriden. Hepsi dal inceliğinde idiler. sana ne hazırlayım. Bir tek kilolu hanım görmedik. hiçbir erkek karşısında şişman bir kadın görmek istemez. hoş sohbetten zevk alan bir insan. O yakışıklı. eşinize anlatıyor musunuz? İşyerine telefon edip onu çok sevdiğinizi. iyi bir anne olmak istiyorum. ellerinizden öperim. kitap okumak gibi bazı şeylerle meşgul olarak kendinizi. anlattığınız kadarıyla ortada bir ihanet durumu yok. pırıl pırıl. incecik. Ben bu durumdan çok rahatsızım. o incelikleri size de vermiş. yok şu kadına baktın. lütfen beni kızınız kabul edin. Geçen sene Remzi Kitabevi’nde bir kitap gördüm. Kendisini defalarca uyardım. vitrinlerdeki hanımlar ilgi çekici. Kilonuz varsa zayıflayın. Bir de bazen eve gelince televizyonun başına geçiyor. kendisinin doğal davrandığını söylüyor. Cazibeli olun. hayat dolu. Siz biraz kıskanç mizaçlısınız. hareketlerinin yanlış anlaşılabileceğini ve ağır olması gerektiğini anlattım. yok bu kadına baktın. Şikâyeti bırakın. Ama mütemadiyen asık yüz. kadınların hoş sohbet bulduğu biri. O sanatı bilen her kadın kocasını kendisine esir edebilir. eşimi çok kıskanıyorum. Onu bunalttığımın farkındayım. meyve suyu mu içersin?” Onun yanına oturup ellerini ellerinizin arasına alıp ona aşk şiirleri okuyor musunuz? Yoksa sabah akşam ekşi bir yüzle vır vır. onu hoşnut edecek kelimelerle karşılıyor musunuz? Kapıdan girdikten sonra ona sımsıkı sarılıp “seni ne kadar özledim. yelek gibi hediyelerle sevindiriyor musunuz? Eşinizin akrabalarına ve arkadaşlarına karşı özel bir ilgi. aldatılmak istemiyorum. Niye kullanmıyorsunuz? Ta çocukluğumdan beri dikkât etmişimdir. eşinizi karşılamaya hazırlıyor musunuz? Değişik kıyafetlerle ona sürprizler yapıyor musunuz? Acaba hiç bir fıkra kitabı aldınız mı? Oradaki fıkraları okuyup. Önerileriniz benim için çok önemli. Evlendikten sonra çok zaman kendilerini bırakıveriyorlar. İki kere Fransa’ya gittim. benim gönlümün sultanı geldi” diye.Benim evliliğimde problemler var. beni çok üzüyor. çay mı. Bir süre sonra bir yağ tulumu haline geliyorlar. Bazen eşiniz eve erken gelmek için bahaneler arasın. intihara kadar götürebilir. zarif. Nasıl mağazalarda. Öğütlerinize ihtiyacım var. çok çaresizim bana yol gösterin. mütemadiyen çehre surat. bir erkek psikolojisini bilme sanatı vardır. iyi bir eş. O da onlara samimi davranıyor. Evliliğimi bozmak istemiyorum. ışıl ışıI. Ne yapayım. Cevap: Kıymetli yavrum. “Fransız kadınları neden kilo almaz?” . Özel olarak bir gün rahmetli Rânâ ile beraber Paris’te Şanzelize Caddesinde dolaştık. benim bir tanem geldi. daha ışıklı. Bir kızım var. Ayrılma noktasına geldik. Belki kocanız mizahtan. tişört gibi. Cıvıl cıvıl. bir genç kız evlendiği zaman manken gibi oluyor. kafa mı şişiriyorsunuz? Bak yavrum. gece ona bir sürpriz hazırladığınızı söylüyor musunuz? Onun gece hayatının daha renkli. daha heyecanlı geçmesi için plânlar yapıyor musunuz? Onu zaman zaman harçlığınızı biriktirip iyi lokantalarda yemeğe götürüyor musunuz? Arada bir (tabi özel günlerin hepsinde) gömlek gibi. geç saatlere kadar televizyon izliyor. saçınıza ve makyajınıza itina ederek karşılıyor musunuz? Onu karşılamak için daha önceden ev işlerini bitirip müzik gibi. siz de kendinizi özletin. şiir gibi. Siz acaba kocanızın bu yönüne cevap veriyor musunuz? Onu her gün ayrı bir elbise giyerek. Cıvıl cıvıl olun. Sizi özlesin. yakınlık gösteriyor musunuz? Yoksa akşam eşiniz geldiği zaman onu çalışma kıyafetinizle mi karşılıyorsunuz? Kapıdan içeri girerken “benim yakışıklım geldi. dır dır edip. Benim fazla endişe ettiğimi. neş’e dolu bir hanım olun. şikâyet bir erkeği canından bezdirebilir. Hep kavga ediyoruz.
bakımsız kalırsa. hastaları. insanları her gün biraz daha yakından tanıyabilmek için bütün gücümüzle çaba harcıyor muyuz? Bu konuda kitaplar okuyor muyuz? Yoksa kısmetim varsa gelsin beni bulsun deyip öğleye kadar miskin miskin. aşk ve heyecandır.. İster kabul et.Kıymetli yavrum. gayrettir. aile fertlerimize pijama. Eğer bu dediklerimi yaparsan kocan sana deli divâne âşık olur. çevrende fır döner. O kuşun gelip avucumuza konması için bizler acaba elimizden geleni yapıyor muyuz? Acaba yeteri kadar çalışkan mıyız. ister etme. garipleri. Benim sorum. yalnızları. yoksa her şey tesadüflerin değerlendirilmesiyle mi gerçekleşir? Evleneceğimiz insan belli midir? Teşekkür ederim. Acaba neden böyle bir kitap yazılmıyor? Selâm. Ne kadar acı. Çocukluğumdan beri hemen her gün kitapçılara giderim. yeni salatalar. kısmet vardır ama durağan bir şey değildir. Cevap: Kıymetli yavrum. salatanıza koyamazsınız. zarafettir. mütebessim. O sanatı meydana getiren unsurlar zekâdır. Değerli bilgilerinizi bizimle paylaştığınız için teşekkür ederiz. cenazelerle ilgileniyor muyuz? Dostlarımızı. Ağaçtaki elma bile koparılmayı bekler. o senin bileceğin iş. yeni pastalar ilâve ediyor muyuz? Elimizden biçki. yeni kekler. gayretli miyiz. bakımlı mı? Evimiz her zaman derli toplu mu? Lavabolarımız her zaman pırıl pırıl mı? Her zaman şartlar ne olursa olsun sakin. Bahçenizdeki maydanoz ilgi görmez. dikiş geliyor mu? Gerektiğinde kendimize bir etek. gözü yaşlı olanları düşünüyor muyuz? Çevremizdeki hastalarla. sevgi ve saygı ile. gecelik dikebiliyor muyuz? Yün örebiliyor muyuz? Çiçek yetiştiriyor muyuz? Hayatı. Kısmet de öyle. evlilik günlerini bir yere not ettik mi? O günlerde minicik hediyelerle de olsa onları arayıp soruyor muyuz? Dışarı çıkarken olduğu kadar. bir bluz. arkadaşlarımızı arıyor. saygılı ve zarif miyiz? Kendimizi yetiştirmek. Soru: Efendim. uyuşuk uyuşuk yatıyor muyuz? . içeride de kıyafetimiz temiz mi. onu yemeğinize. Bugüne kadar Türkçe yazılmış “kadınlık sanatı” isimli bir kitap görmedim. Kadınlık. kısmet var mı. Sorduğun için söylüyorum. Bir de benim “Gönül Sohbetleri” isimli eserimin üçüncü cildinde “Bir Babanın Kızına Mektupları” bölümü var. inceliktir. yeteri kadar insanlara hizmet ediyor muyuz? Çevremizdeki açları.. başlı başına bir san’attır. hatırlarını soruyor muyuz? Onların doğum günlerini. sulanmaz. geliştirmek için okuyor muyuz? Resim çalışıyor muyuz? Yazı yazıyor muyuz? Günlük tutuyor muyuz? Güzel şiirler ezberliyor muyuz? Resim sergilerine gidiyor muyuz? En basitinden de olsa bir enstrüman çalmasını biliyor muyuz? Güzel yemekler yapmasını biliyor muyuz? Yemek repertuarımıza zaman zaman yeni yemekler. onu okumanı tavsiye ederim. olay bu.
Soru: Merhaba Sabri Bey Amca. sözümona hanımefendiler çıkıp şıkır şıkır çingenelere taş çıkartacak şekilde göbek atıyorlar. yaşadıkların. böyle mekânlardan sıkılmak. yüce gönüllü insanı orada teşhir etmenin ne anlamı var? Onu ıstırap içinde bırakmaya kimin ne hakkı var? İnsanlar düğünden çıktıkları zaman dayak yemiş gibi oluyorlar. adına sigara denilen o iğrenç nesneyle ağzımızı leş gibi kokutup. o kadar zor şartlar altında yaşıyor ki. Cevap: Kıymetli yavrum. mezarda rahat yatmasın”. iğrendim. yaralıyor. yaşını başını almış. yüzümüzü solduruyor muyuz? Her yerde “ben. iğrenç. rahatsız oldum. Zaman zaman tiksindim. kıvırıyorlar.. ben” diyerek kendi egomuzu ortaya mı koyuyoruz? Tek düşüncemiz diskotekler. Sonra o oyun denilen kepazelik. Orada gördüklerim. bu yüksek sesli müzik kulakları tırmalıyor. insanın iç dünyasını delik deşik ediyor. Artık karar sizin. İş bununla da kalmıyor. Orada hissettiklerin. Kim bu âdeti çıkarttıysa rahmetli babaannemin tabiriyle “Sinde. Belki bir insanın gönlü çok yüce. Koca koca. Herkes kendi imkânlarına göre bir şeyler getiriyor. enseli. İşte bu bölüm tiksindirici. ama imkânları o kadar kısıtlı ki. yer yer utanç duymak o kadar doğal ki. göbekli sözümona beyefendiler.Dışarıya çıktığımız zaman rahmetli babaannemin tabiriyle “Kırk köpek yalasa doyar” dediği pis. Bana akıl almayacak kadar iğrenç geliyor bu âdet. Selâm ve saygılarımı sunarım. ince ruhlu insanı. Ben. sevgi ve saygı ile. küçücük bir hediye getirebiliyor. Sizce düğünler nasıl olmalı? Bir düğünün edep ve âdabı nasıl olmalı? Bizler düğünlere gittiğimiz zaman hangi edep ve âdaplarla hareket etmeliyiz? Düğünlerdeki takı merasimlerini nasıl değerlendiriyorsunuz? Müslüman iki insanın düğünü nasıl olmalıdır? Dün bir tanıdığımızın düğününe gitmiştim. pozitif ve negatif özellikleri olan iki genç kız tipini kısaca çizdim. Düğünden çıkan bir insanın . Ne yazık ki birçok hanım kendilerini teşhir eden kıyafetleri giymeyi zorunlu sayıyorlar. laubalilik beni tiksindirdi. seni o kadar iyi anlıyorum ki. Birçok düğünde marifetmiş gibi gelen hediyeler ilân ediliyor. Eğer aksini söyleseydin. sizi usandırmamak için burada kesiyorum. küçülebilir. İkincisi. temiz. ay sıkıldım” deyip. Cevabınız için çok teşekkür ederim. Ne demek ilân etmek. şahit oldukların aynen gözlerimin önünde. gece klüpleri. Aman Yarabbi. Şimdi o hassas. paçaları sokakları süpüren kotları mı giyiyoruz? İkide birde “Ay bunaldım. o zaman sana karşı olan sevgim ve saygımda büyük azalmalar olurdu. insanlık bu kadar düşebilir. Sevgili yavrum. midem bulandı. iğrendirici. Ne demek istediğimi anladınız. açık saçıklık.. Selâm. hatta kusturucu oluyor. en büyük hediyeleri getirmek istiyor. tiksindirici. Kısmetin gelmesi de gelmemesi de o insanın hayat karşısında takınacağı tavra bağlıdır. Açıkça söylüyorum. Bir kere düğüne gelen hanımların kıyafetleri beni rahatsız etti. gazinolar mı? Hayatın ve sanatın güzelliklerine sırt çeviriyor muyuz? Dedikoducu insanları ağzımızı açarak dinliyor muyuz? Kıymetli yavrum. Ta çocukluk günlerimden beri bu tür düğünlerden hep sıkıldım.
İnşallah nasip olur. Hiç de pişman olmadım. aile dostlarımız ile beraberce bir yemek yenildi. Orada beşerî kültürün bütün nüansları. bir gökkuşağı gibi sergilenmeli. . ne o düğüne gelecek davetliler. nikâhımız kıyıldı. Oradan ayrıldığı zaman insanlar huzur içinde. gördükleri. Ve kırkdört yılın sonunda Rânâ Hak’ka göçtü. bu noksan. o kadar büyüsün ki. Yeni evimize gittik. mutluluk içinde. öyle hassas. mânâ âleminde de Rânâ ile beraber olmak. Sonra Çavuşoğulları Camii’nin imamı Rıza Çöllü Hocaefendi geldi. şu noksan. ne içtik filân filân. gönül gönüle birbirlerini her gün. diz dize. Bütün ömrüm huzur ve mutluluk içinde geçti. Kırkdört yıl içinde bir kere bile para lâfı edilmedi. küçüklüğümden beri bunları göre göre. bir meltem gibi okşayan. sonra annemlerin evine geldik. EI ele. bu düğün denilen olay bende sadece tiksinti uyandırdı. her dakika daha çok severek. o geçerli olacak” dedim.huzur içinde. öyle zarif. derinlerden gelen bir müzik. Allah’ın ve Peygamberin emirleri neyse. Efendim. Şaka bir tarafa. Bugün ne o düğünü yapacak düğün sahipleri kaldı. hissettikleri onu günlerce tedirgin ediyor. bu olmamış. Allah ne verdiyse şükrederek onu yedik. ne benim dediğim olacak. Allah’ım bu gençler birbirlerini çok sevsinler. Allah’a ulaşsın. Artık karar senin. her saat. melekler gibi bir uyku uyumasına imkân var mı? İşittikleri. böyle düğün mü olurmuş. Bir kere bile ne yiyeceğiz diye düşünmedik. Sonra vedalaşarak ayrıldık. bembeyaz olmalı. dualar edildi. bir şiir gibi geçmeli. birbirleri üzerinde titresinler. bir rüya gibi. Kırkdört yıl bir masal. öyle ince olmalı ki. Nikâhımız oldu. doğru dürüst bir şey ne yedik. bilmem ne demek istediğimi anlatabiliyor muyum? Ben böyle düşündüm. Kendim evlenirken kesinlikle düğün yapmadım. Rahmetli Rânâ Hanım’ın ve benim bazı yakınlarımız. böyle yaşadım. düğün nasıl olmalı diye soruyorsun. Yakınlarıma söyledim. şahit oldukları. Rânâ” dedim. ama insana huzur veren. bir aşk rüyası yaşadık. Kıymetli yavrum. Ve tarihte bir örneği görülmemiş muhteşem bir evlilik böyle başladı. “Bak. düğündeki süreç bir masal gibi. dinlendiren. En ufak bir kavgamız. bu neye benzemiş. düğün öyle tertiplenmeli ki. Arkasından dedikodu furyası başlıyor. mutluluk veren. düğüne gelenler öyle edepli. temizlenmeli. bu ne biçim ikram. Sadece sevdik ve sevildik. Kıymetli yavrum. Kıymetli yavrum. dualar içinde olmalı. Hak’ka göçünce beni Rânâ’nın yanına gömün dedim. bir sevgili eli gibi insana yaşama sevinci getiren bir müzik olmalı. “şu andan itibaren yeni bir hayat başlıyor. Hepsi “Beyaz atlara binip uzaklara gittiler”. düğünde müzik de olabilir. Sevgili yavrum. İki kişilik mezar yaptırdım. Orada ruhlar arınmalı. daha çok saygı duyarak evliliklerini bitmeyen bir senfoni haline getirsinler diye dualar edilsin. münakaşamız olmadı. Kapıdan içeri girerken bir sözleşme yaptık. aşkları o kadar büyüsün. Bundan böyle bu evde ne senin dediğin olacak. Tek düşüncem.
En güzel eserlerini odun alevlerinin karşısında yazdı. sohbetlerinizi dinlemek beni çok mutlu ediyor.Yeni maillerini bekliyor. Çevremde kendini yetiştirmek için aşk duyan hiç kimse de yok. Siz bırakın çevrenizi. sevgi ve saygılarımı sunuyorum. “Bir ben vardır bende. binlerce örnek verebiliriz. benim bende bulduğumu” . o kadar fakirdi ki. Cezanne. İyi günler. Ama bunu neden çevrenden bekliyorsun? Dünyanın en büyük on romancısından biri olan Maksim Gorki. tavsiyelerde bulunmanız. Soru: Merhaba Saygıdeğer Hocam. tekâmül etmek istiyorsun. bakış açımı genişletmek. model olarak elmaları kullanıyordu. İyi. Kültüre giden yol kitaptan geçer. Mevlânâlar varken. Cevap: Kıymetli yavrum. Ancak bu tekdüzelik beni çok rahatsız ediyor. kısaca daha kültürlü olmak istiyorum. bilgilendiriyor. yol onun üstünden aşar” “Bir siz dahi sizde bulun. bir fırıncının yanında çıraktı. Evimize gelen misafirler genellikle benim ufkumu açabilecek türden kültürlü ve bilgili insanlar olmuyor. hayat yolunda yetişmek. Öte yandan gerek oturduğum muhit. nasıl bir yol izlemem gerektiğini bildirmeniz. çok güzel. Sizden ricam ise bana bu yolda neler yapmam. gerek kendi sosyal çevrem. selâm. Ailem ve yakın çevrem dar bir muhit. Kendimi geliştirmek. imkânlarım kendimi kültürel yönden geliştirebilmeye müsait değil. Onlarla oturup sohbet etmek içimden gelmiyor. Efendim. benim size açmak istediğim husus ise şu. kırk yıldır onları çözmeye çalışıyorum. Önümüzde Yunuslar. Uzunca bir süredir sizi takip ediyorum. benden içeri” “Dağ ne kadar yüce olsa. Ben küçük bir vilâyette ailemle beraber yaşıyorum. Eserlerinizi okumak. çiçek alacak parası yoktu. Bunun gibi daha yüzlerce. Daha uzun süre dayandığı için elma alıyor. Meselâ. çevredeki insanlardan bize ne? Yunus’un öyle mısraları var ki. hürmetler efendim. Gecenizi gündüzünüze katın. Var gücünüzle kendinizi yetiştirmeye çalışın.
güzelliğin sonuna varamazsınız. ört uyusun”larla doluydu. . ekmek paramı kitaba verdim. korkma ebedi varsın” gibi mısralar. Okudum. sevgi ve saygı ile. bizden kim usanası” “Ölümden ne korkarsın. Gün oldu aç kaldım. Bilmem ne demek istediğimi anlatabiliyor muyum? Benim çevrem de hep “ver yesin. Selâm. Olay bu yavrum. çılgınlar gibi okudum. Yüz yıl da yaşasanız onlardaki derinliğin. Bırakın çevredeki onu bunu. mülk de yalan Var biraz da sen oyalan” “Her dem taze doğarız. Lütfen kafanı çevreye takma. mülk sahibi. Anlatacaklarım bu kadar. Mevlânâ’yı çözmeye çalışın. siz Yunus’u. deliler gibi.“Benim bir karıncaya ulu nazarım vardır” “Mal sahibi. Hani bunun ilk sahibi Mal da yalan. Ama ben onlara aldırış bile etmedim.
başkalarının görüşlerini bilmem. bir insanın ihtiyacı sadece karnını doyurmak mıdır? Asıl insan ihtiyarlayınca biraz sevgi. Bir gün Ali Uzun’a helva almaya gitmiştim. ilgidir. Bunlar küçük menfaatler uğruna ruhlarını satmış. . Benim için anne. zıkkım olsun. Ben de bu tavra karşılık annemin yalnız kalmasına razı olmasam da elimden gelen bir şey olmadığı için durumu hep idare etmeye çalışıyorum. rezil bir kimsedir. Sizce ben bu durumda ne yapabilirim? Lütfen bana bir yol gösterin. ben olaya böyle bakıyorum. Pekâlâ şerefli. Huzurevinde bir konser veriyorlar. Kocan istemiyorsa ona bir tekme vurursun. Hanımefendi müsveddesi bir şırfıntı son model cipiyle geliyor. İki dünyanız cehennem olsun diyorum. Hürmetle ellerinizden öperim. şerefsiz. Bazı sağlık sorunları var. o kadın sana hakkını helâl eder mi? Aldığın süt zehir olsun. ancak bu da beni çok üzüyor. Onların en büyük ihtiyaçları sevgidir. “Allah’ı en çok memnun eden ibadet. babalarını en çok sevgiye. A kepaze kadın. kocam istemiyor. işyerlerine. Yanlış düşünüyorsam Allah affetsin. Onlar hayatın ve insanlığın yüz karasıdır. insanları sevmek ve onlara hizmet etmektir” buyuruyor. haysiyetli bir hanım evde poğaça. Ben 15 yıllık evliyim. saygıdır. Seksen beş yaşlarında bir kadın geldi. şefkâte muhtaç oldukları bir dönemde huzurevlerine atanlara yazıklar olsun diyorum. onlarla yeteri kadar ilgilenmiyor. “Evlâtlarım. dünyalarını ve âhiretlerini cehenneme çevirmiş kimselerdir. yeteri kadar sevgi ve saygı göstermiyorsa. Hafsalam almıyor.Soru: Sitenizde okuduğum bir mail üzerine size yazmaya karar verdim. Sıramı bekliyordum. İlle evde tembel tembel oturup kocanın getireceği ekmeğe eyvallah demek şart mıdır? Benim görüşüm bu.. o insan alçak. baba en kutsal varlıktır. Sonra da şerefli bir şekilde rızkını ararsın. onları huzurevlerine atıp. Annelerini. börek. bir mailinde anlatmıştı. nasıl olsa orada karnı doyuyordur diye huzur içinde yatıp uyuyabiliyorsa.” dedi. ayrılırken huzurevine attığı annesine “Hakkını helâl et” diyor. iki dünyan cehennem olsun. Bir kimse kocasının veya karısının hatırı için annesini veya babasını ihmal ediyor. Ne demek karım istemiyor. Alır mısınız?” Gerek çalışanlar. biraz şefkât bekliyor çevresinden. Onun da bizimle oturmasını çok arzu etmeme rağmen daha önce onu evimize getirdiğim zamanlarda eşim buna tepki gösterdiği için ve bu durumdan hoşnutsuz olduğunu hareketleriyle anneme hissettirdiği için bu aramızda hep huzursuzluk kaynağı oldu. konseri dinliyor. “ben tereyağında nefis gözlemeler yaptım. sevgi ve saygı ile. gözleme yaparak onları bir poşete koyup pazarlara. Kıymetli yavrum. Yüce Peygamberimiz emrediyor. gerek müşteriler birkaç dakika içinde kadının bütün gözlemelerini aldılar. İlknur Hanım.. namussuz. dükkânlara götürerek hayatını kazanabilir. Selâm. Cevap: Kıymetli yavrum. Annem ise yalnız oturuyor.
. çok daha önemli bir olaydır. saygıya. Anne. Daima çocuğumuza saygılı olmalıyız. son derece edepli oturmaktadır. Çocuğa yapamayacağımız şeyleri söylememeli. Allah böyle ailelerin şerrinden bütün insanlığı korusun. 2-çocuk. Bunlar belki çok basit gibi görünen durumlar. son derece saygılı. bu teşrifatlara ne . Önce bu pis. Evde ne pişerse çocuk onu yiyecek. Diğer iki yavrumuzu iyi yetiştiremedik. Şımarık büyüyen bir çocuk kadar hayatta tehlikeli hiçbir şey yoktur. yerine getiremeyeceğimiz vaadlerde bulunmamalıyız. “Aman” diyorlar. Dünyanın en güç. Ellerinizden öperim. Bir kere ondan su istemedim. en çetin işi çocuk yetiştirmektir. en sosyetik aileden varoşlara kadar çocuk bir put gibi yetiştiriliyor. Ona göre davranmak gerekir. Geçen yıl televizyonda bir program seyretmiştim. hamburger.. Arkadaşları tebrike gidiyorlar. Hangi evde kola varsa. annesinin önüne koyduğu yemeği beğenmiyor. Nasipse yeni doğacak yavruyu eğitmeye şimdiden başlamak istiyoruz. Bir anne babanın çocuğuna karşı yapacağı en büyük kötülük onu şımartmaktır. Ben.. Cevap: Sayın Okuyucum. böyle yetiştiriliyor.Soru: Sevgili efendim. kola hep o sipariş ediliyor. ne de o evlâttan hayır gelmez. 3. ne o anne babadan. Allah nasip ederse. çok saygılı davranmalı. Anne baba ne yazık ki çocuklarına tapıyorlar. Nisan ayında bir bebeğimiz dünyaya gelecek. makam. Bir Konyalı mühendisin kızı oluyor. Onlarla başetmekte zorlanıyoruz. sofrayı terkeder. Hayat sandığımızdan çok daha ciddi. karşılıklı yardımlaşmaya dayanan bir hava oluşmalı. Çocuk ne emrederse pizza. Ne yazık ki bugün Türkiye’de. Bize ne tavsiye edersiniz? Ne yapalım. Çocuk eve geliyor. çok edepli. Baba. “biz ilkokulda beraber okuduk. Bir firavun namzedi gibi “ben bunu yemem” diyor. kırk dört yıllık evliliğimde bir kere Rânâ Hanım’ın önünde ayak ayak üstüne atmadım. İki taraf da birbirine karşı çok dikkâtli..mevki. Çünkü o zamanlar bizim yetiştirilmeye ihtiyacımız varmış. sonunda ölüm de olsa doğruyu söylemekten çekinmemelidir. Her şey bunun yanında önemsiz kalır. Arkadaşları takılıyorlar. bu iğrenç hastalıktan kurtulmak lâzımdır. Bunun için önce evde karı koca arasında sevgiye. Şimdi ergen çağlarına geldiler. Karı koca kesinlikle birbirine yalan söylememeli.para. Beğenmiyorsa aç kalır. Ama asla onları şımartmazlar. nasıl başlayalım? Yardımlarınızı esirgemeyeceğinizi umuyoruz. Ama yeni firavunlar böyle yetişiyor. yani modern “köle İsaura’lar” derhal telefona sarılıyorlar. Bugün Türkiye’de üçüz bir tanrıya inanılıyor: 1. Japonlar kendi çocuklarına bir hükümdara nasıl davranılırsa öyle davranırlar.
Okul servisinde de çok gürültü yapan bazı çocuklar var. sevgi ve saygı ile. İnsanın feryat edeceği geliyor. kızım da bana bakarak edepli olsun. Selâm. Sevgili yavrum. Evlerde. O Konyalı mühendise karşı içimde büyük bir saygı duydum. sesler sizi canınızdan bezdiriyor. Hayatta her şey gibi konuşmak da bir görgünün. Dört beş masalı bir dönerciye. Sevgili okuyucum. derste konuşuyorlar diye.lüzum var?” Mühendis cevap veriyor. Aslında bu yüksek sesle konuşan insanlar çevrelerinden daima eksi puan alıyorlar. Bazen insanın canından bezdiği oluyor. Düşün yavrum. İnsanları kendilerinden uzaklaştırıyorlar. bin kişi yemek yiyor. Çok heyecanlandım. bu minval üzere gidiyordu. Sohbet. Cevap: Kıymetli yavrum. işyerlerinde. dolmuşta. Ben çok rahatsız oluyorum ama bir şey de söylemiyorum. merhaba. “kızım olduğu gün ben Allah’a söz verdim. Şimdi ben kendim edepli olmalıyım ki. Bizim sınıfta bazı arkadaşlarımız öğretmenimizi çok üzüyorlar. İnsanın kafasını şişiriyorlar. Sizce de bu çok kötü bir davranış değil mi Sabri Amca? Ellerinizden öperim. ilkelliğin göstergesi oluyor. sana iyi günler diliyor. Hazret-i Musa firavunu Hak’ka davetle görevlendiriyor. Hepimizin çok dikkâtli olması lâzım. bir yetişmenin sonucu. bir pideciye gidiyorsunuz. bazen insanı canından bezdiriyor. çıt çıkmıyor. selâm. Bir matematik profesörü arkadaşım anlatmıştı. Size iyi günler. şimdilik bu bir başlangıç. Japonya’da bin kişilik bir lokantaya gidiyor. Cenab-ı Hak. “Arkadaşlar” diyor. bu yüksek sesle konuşma meselesi ne yazık ki toplumumuzda kanayan bir yara gibi. otobüste o kadar çok yüksek sesle konuşan var ki. “Ben sizi dinlemeye mecbur muyum” diye. İleride olaylar geliştikçe ona göre gerekenler yapılır inşallah. Kızımın çok edepli bir hanımefendi olmasını Allah’tan diledim. Soru: İyi günler Sabri Amca. sevgi ve saygılarımı sunuyorum. Hayretler içinde kalıyor. . “Ya Musa” diyor. Bizde on onbeş kişilik bir yerde gürültüden oturulmuyor. Yüksek sesle bağıra bağıra konuşmak görgüsüzlüğün. Aylarca bunu düşündüm. Bu bir eğitim ve kültür meselesi. “firavunla konuşurken yumuşak ve tatlı söyle”.
kültürünü artırmak için dakikalarını bile değerlendirebiliyorsa. Önce kendimizi yetiştirelim. Aklı fikri eğlencede. kendi ailesindeki insanlarla medenice bir diyalog kurabilmiş ise. o çocuğa yazık olmayacak mı? İşte böyle yavrum. Anne baba diyor ki. sevgi ve saygı ile. Kendi dünyasını kurmadan. şöyle bir sosyal statü sahibiyim demekle insan evliliğe hazır olmaz. Teeddüp ederim. dingin bir iç yapısı yoksa. güzel sanatları seviyorsa. şu oğlanı bir evlendirelim. saygısız. Bu şekilde düşünmek bir cinayetten başka nedir? Elin kızının başını derde sokmaktan başka nedir? Yazık değil mi o yavrucağa? Bir genç kız düşünelim. Problemler akılla çözülür. evlenince ne yapacak? Evlilikten keramet beklemek bence akıl işi değildir. yatağını bile düzeltmiyor. hayatında yemek pişirmemiş. Eline geçen parayı har vurup harman savuruyor. tembel. akşam eve geldiği zaman çoraplarını nereye fırlatıyor. adam olmadan. aklı başına gelsin. dilini tutmayı öğrenmişse. Benim sorum şu: Bir kadın veya bir erkek kendisinin evlenmeye hazır olduğunu ya da olmadığını nasıl bilecek? Kendimizi nasıl doğru değerlendirebiliriz? Cevabınız için şimdiden çok teşekkür ederim. yaramazlıkta. Kendi kendisiyle geçinemeyen. Çevreye bakıyoruz. Amacım kimseyi eleştirmek değil. Bu problemleri çözecek sağlam. ukala. Havai. . mutluluğu içinde duyamayan bir insan evlenince hiç duyamaz. karşı cinsin psikolojisini anlamak için birçok kitaplar okumuş ve çocukluğundan itibaren bu yolda gayret harcamış ise. Çünkü her evlilik kendi içinde birtakım problemler taşır. Aklı fikri serserilikte. efendi. dürüst. sonra evlenmeyi düşünelim diyorsunuz. şu kadar yaşa geldim. Aklı başından bir karış yukarıda. cebindeki parayı adam gibi harcayabiliyorsa. bluzu nerde. kendi bile bilmiyor. karşısına çıkan problemleri halledebiliyorsa. Siz iyi bir evliliğin önemine çok vurgu yapıyorsunuz. aklı başında bir gençse. insanlarla medenice ilişki kurabiliyorsa. geçimsiz değilse. efendi olmadan evlenmek kâinattaki kötülüklerin en büyüğü değil midir? Ben böyle düşünüyorum. İnsan kendi dünyasını kurabilmişse. modanın kepazesi olmadan efendice giyinebiliyorsa. sadece. Böyle serseri ruhlu bir kızı evlendirmek cinayet değil midir? Eğer evleneceği eşi temiz. Selâm. haram yollara sapmadan hayatını götürebiliyorsa. o kimse evliliğe hazır demektir.Soru: Çok Sevgili Sabri Amcacığım. Cevap: Kıymetli yavrum. şu kadar gelirim var. oğlan itin birisi. Allah’a sığınırım.
This action might not be possible to undo. Are you sure you want to continue?
We've moved you to where you read on your other device.
Get the full title to continue listening from where you left off, or restart the preview.