Geleneksel tasarım süreci devam ederken, bilgisayar teknolojilerinin gelişmesi ile birlikte sayısal tasarım sistemleri tasarımcılara yeni ve etkili araçlar sunmaya başlamıştır. Parametrik tasarım, ilişkiselliği, çokluluğa katkısı, esneklik sağlaması,
çeşitlemeleri kolaylaştırması, programatik çözümler araştırmasıyla tasarımcıların yeni aracı haline gelme potansiyeline sahiptir.
PARAMETRE NEDİR?
Türk Dil Kurumu sözlüğünde parametre, cebirde bir denklemin katsayılarına giren değişken nicelik olarak tanımlanmaktadır. Bilgisayar biliminde parametre, bir dizi komutun, sisteme girilen çeşitli veriler üzerinde işlem yapmasıyla ilgili bir terimdir. Tasarımda parametre ise, bir sistemi tanımlayan, performansını belirleyen veya sınırlandıran bir faktör olarak tanımlanmaktadır.
PARAMERTİK TASARIM NEDİR?
Parametrik tasarım, bilgisayar destekli tasarım (CAD) aracıdır ve tasarımın belirlenen parametreler üzerine kurulmasıyla ilgilidir. Parametrik tasarım, çizgiler çizmek yerine, parametreler belirlenerek oluşturulur ve sonrasında asıl geometri, programa önceden girilen kısıtlamalar ve kurallar doğrultusunda ortaya çıkar. Parametrik: Parametrelere bağlı olan veya bir CAD yardımı ile parametreler tarafından üretilen demektir.
Nesneler içerisindeki ve birbirleri arasındaki ilişkisel ağı belirleyerek tasarımcı ilişkileri yeniden üretir, tanımlar ve yapılandırır. Parametrik tasarım yaklaşımında, parametreler diğer parametrelerle denklemler ve ilişkiler yoluyla
bağdaştırabildiklerinden, modeldeki her birimde yapılan değişiklik, diğer birimlerin otomatik olarak yeniden güncellenmesini sağlar. Varyasyonların böylesi etkileşimli bir şekilde simüle edilebilmesi, parametrelerin dönüştürülmesi ve değiştirilmesi ile mümkün olur. Bir parametrik sistemin, modelin geometrisini tanımlayıp değiştirebilme becerisi, modelin birbirleriyle dinamik olarak bağlantılı parametrelerden oluşmasıyla alakalıdır.
PARAMETRİK MODELLEME NEDİR?
Parametrik modelleme, parametrelere dayalı olarak kurulan ve bu değerlerin değişimine izin veren, böylece sonuç biçimin parametrelerin kontrolü altında sürekli değişebildiği modelleme yöntemleridir; parametrik modellemede tasarımı geometrik olarak sınırlayan kuralların belirlenmesi gerekir. Parametrik modelleme yazılımlarıyla üç boyutlu modelin her bir bileşeni diğer bileşenle ilişkili olarak oluşturulur ve sayısal değerler her an değiştirilebilir. Parametrik modellemenin değişken ve etkileşimli bu özelliği geometrik bileşenlerin eş zamanlı olarak bütünleşik ve farklı olmasına olanak verir. Parametrik modelleme yazılımları kullanılarak üretilen kendi aralarında belirli ilişkileri olan parçalardan birinin özelliği değiştirilirse bütün parçalar otomatik olarak güncellenir.
PARAMETRİK TASARIM ARAÇLARI
Geleneksel geometri modelleme araçları çoğunlukla “tasarla ve değiştir” mantığıyla çalışan ve tasarımcının serbest biçimli formları basit geometrilerin oluşturduğu bir sonuç ürün ortaya çıkarmasını sağlayan araçlar. Bu sayısal tasarım araçlarına; AutoCAD, Sketchup, ve Rhino, Autodesk Dynamo Studio örnek gösterilebilir. Parametrik modelleme araçları ise tasarımcının ilişkisel düşünerek tasarım parametreleri arasındaki ilişkileri modellemesine ve kurduğu algoritma yoluyla tasarım alernatifleri oluşturmasına olanak veren araçlardır. Bunlara örnek olarak da Generative Components, Grasshopper, 3D ve Maya Script ve Dynamo gösterilebilir.
PARAMETRİK TASARIMIN MİMARİDE KULLANILMASI
Geçtiğimiz birkaç yılda mimari ve kentsel tasarım projelerin sunumunda ve oluşturulmasında kullanılan bilgisayar destekli araçlar gelişim göstermiştir. Fakat mimari formların tasarımında kolay ve kullanıcı ile etkileşimli bir şekilde yardım edecek araçların gelişimi karşılaştırılabilir ölçüde olmamıştır. Daha da kötüsü bilgisayarlar tarafından sağlanan bu kadar güçlü araçları kullanan mimarlar hala istisna olarak görülmektedir. Mimari bilgisayarı resim çubuğundan biraz daha fazla
kullanan geleneksel yöntemlerle üretilmeye devam etmektedir.
Mimari tasarımlarda, tasarım problemlerinin nadiren açık ve net olduğu görülür. Birçok tasarım alt başlıklarından (örneğin:
Kimlik, yerleşim, gizlilik, havalandırma ve yapı) bir ya da birden çok elemanın teknik sistemlerle (kütle çalışması, mekânsal düzenleme, yapı, iç ayrımlar, kaplamalar, mekanik sistemler ve ışıklandırma sistemleri) buluşması tipik bir durumdur. Bununla birlikte birçok hedef, tasarım süreci içerisinde keşfedilir. Mimarın görevi, bir araya gelmiş birçok ayrı parçanın ve hedeflerlerin bir araya gelmesini sağlamaktır.
Parametrik tasarımın konsept geliştirme aşamasındaki kullanımlarında, çevre verileri ya da belirlenen diğer faktörler parametreler olarak yorumlanır ve etki-tepki yöntemiyle form oluşumuna etki eder.
Mimari tasarım sürecinde parametrik tasarımın kullanıldığı örneklerde; rüzgar şiddeti, deniz tuzluluk oranı, su miktarı, insan akışındaki yoğunluk gibi çevresel veriler tasarım sürecinde parametreler olarak tanımlanmaktadır. Bilgisayar ortamında
kurgulanan sistem içerisindeki, parametrelere girilen farklı değerler sonucu oluşan değişim, tasarım aşamasında form üretimi için ya da fiziksel mekânda ışık-ses-biçim değişimleri için kullanılır . Parametrik tasarım detay çözümleri ve strüktür
tasarımları için de kullanılmaktadır. Bu tip örneklerde tek bir prensip formül oluşturulur; ölçü, açı, kalınlık değişimlerinin gerektiği yerlerde, parametrelerin değerleri değiştirilir ve tek bir prensip detay çözümüne dayalı çeşitli çözümler oluşturulabilir.
YAZI ÖNERİSİ: BİYOMİMİKRİ :DOĞADAN İLHAM ALMA STRATEJİSİ NEDİR?