"24 saat üretim yapıyorum, taleplere yetişemiyorum"
19 Eylül 2019 14:47
Gıda enflasyonundaki yükselişle beraber pazar alışverişinde zorlanan vatandaş, yazın fiyatların düşmesiyle birlikte yaklaşan kış ayına hazırlık olarak konserve yapmaya başladı. Ancak bu kez de kavanoz kapağı krizi yaşanıyor. Satıcılar, kış aylarında sipariş alan üreticilere, stoklarına güvenip yeni sipariş vermeyince piyasada kavanoz kapağı kalmadı. 50-75 kuruş aralığında satılan kavanoz kapaklarının fiyatı 2 liraya kadar çıkmış durumda.
Sözcü'de yer alan habere göre, Türkiye'de yıllık kapak üretiminin 1 milyar adet olduğunu söyleyen kavanoz kapağı üreticisi Halil İbrahim Güzelgül, “Geçen yıl kış aylarında sebze fiyatları uçunca vatandaş bu yıl evde konserve yapımına daha çok yöneldi. Bir de bu yıl sebze üretimi fazla oldu. Konserve fabrikaları da üretimi artırdı. 24 saat üretim yapıyoruz yine de talebin yarısını bile karşılayamıyoruz” dedi.
Güzelgül, şöyle konuştu:
“Türkiye'de önemli kapak üreticileri mevcut. Yıllık kapak üretimi 1 milyar adet. Ancak bu yıl büyük sıkıntılar yaşandı. Şu anda piyasada kapak bulunamıyor. Bunun 3 sebebi var. Geçtiğimiz yıl elinde stoku bulunan toptancılar yeni sipariş vermedi. Biz kış aylarında sipariş alıyor daha sonra üretime geçiyoruz. Yani sipariş kadar üretim yapıyoruz. Stoklarına güvenen toptancılar bu yıl ki aşırı talebi öngöremedi ve haliyle kapak bulunamadı.”
"24 saat üretim yapıyorum, taleplere yetişemiyorum"
Kışın sebze fiyatlarının yüksek olması nedeniyle vatandaşın büyük sıkıntı yaşadığını hatırlatan Güzelgül, şunları kaydetti:
“Bu yıl aynı sıkıntıyı yaşamak istemeyen vatandaş, sebze fiyatları düşükken aldı, konserve yapmaya başladı. Ev hanımlarının konserveyi daha yoğun olarak gündemine alması, evsel kapak talebini de artırdı. Bir de bu yıl domates üretimi çok fazla oldu. Bu sebeple konserve fabrikaları üretim kapasitelerini artırdı. Ucuza domates, biber bulan fabrikaların da konserve kapak talebi arttı. Piyasanın en büyük firmaları yüzde 70-80 fabrikalara, yüzde 20-30 da evsel kullanıma yönelik kapak üretimi yapar. Bu yıl Türkiye'nin en büyük firmaları sadece fabrikalara üretim yapmaya başladı. Evsel kapak piyasası da bu sebeple durma noktasına geldi.
Küçük ve orta ölçekli üreticilerin şu anda evsel pazar için üretim yaptığını belirten kavanoz kapağı üreticisi Güzelgül, “Ben kendi tesislerimde 24 saat üretim yapıyorum. Yine de gelen taleplere yetişemiyorum. Yeni sipariş kabul etmiyorum. Hatır gönül ile aldığım siparişler var. Piyasadan bildiğimiz toptancı arkadaşlarımız için üretim yapıyorum. Ben yeni sipariş almamama rağmen yetişemiyorum."
"Geceli gündüzlü üretim var ancak talep çok fazla"
Talebin yarısını dahi karşılayamadığını belirten Güzelgül, “Bütün kapak üreticileri şu an aynı durumda. Geceli gündüzlü üretim var ancak talep çok fazla. Bir koli kapağın maliyeti 100 lira civarında. Kolide 600 kapak bulunuyor. 6 kapağın maliyeti ortalama 1 lira. Kapak başına 25 kuruştan perakende satış dahi kâr getirir. Şimdi piyasada tek bir kapak için 1-2 lira talep eden esnaflar var. Yoğun talep fırsata çevrilmiş durumda. Kapağın değeri bir anda yaklaşık 10 kat arttı. Bir ay daha piyasada talep olur. Ondan sonra duraklama başlar” ifadelerini kullandı.
"Esnaf Sivas'tan kapak getirtti ama o da yetmedi"
Konya Kalaycılar, Aleminyum, Züccaciye ve Hırdavatçılar Odası Başkanı İbrahim Işık da kavanoz kapağı krizine ilişkin olarak, “Bu yıl konserve ve kapaklarına yoğun bir talep var. Geçtiğimiz yıllarda kapaklar elimizde kalırdı, bu yıl bulamıyoruz. Üyelerimizden edindiğimiz bilgiye göre birçok esnafımızda kapak kalmadı. Esnaflarımızdan bazıları Sivas’tan kapak tedarik etti ama o da yetersiz kaldı” dedi.
“Geçen yıl elimizde kalmıştı, bu yıl ise yok satıyor"
Esnaf Yaşar Demir, “Kışa hazırlık yapan birçok vatandaş cam konserve ve kapaklarına yoğun talep gösterdi. Kapakları 1 liradan satışa sunduk. Şu an elimizde kapak kalmadı. Geçen yıl elimizde kapak kalmıştı, bu yıl ise yok satıyoruz. Hala birçok müşterimiz kapak soruyor ama bulunmadığından dolayı veremiyoruz. Bizde kapak kalmadığı için müşterilerimizi başka esnaf arkadaşlara yönlendiriyoruz ama onlarda da kapak kalmadığını öğrendik” ifadelerini kullandı.
"Ekim sonu sebze fiyatları yükselecek"
Bursa Pazarcılar Derneği Başkanı Refik Aksu, ev hanımlarının ağustos ayında konserve için kollarını sıvadığını, hazırlıkların ekim sonunda biteceğini söyleyerek şöyle konuştu;
“Okullar açılmadan bir ay önce kadınlar kışlık ihtiyacı olan konservelik ürünleri ağustos ayında kavanozlanmaya başlar. Ekim sonunda bu işlem biter. Çünkü sebzeler bundan sonra seralarda yetişecek. Biraz pahalı olacak. Sezonda tarladan tezgaha düşen biberin fiyatı 3-3,5 TL’ydi. Sezon sonu yeni fiyatı ise 4-5 TL olacak. Patlıcan bu sezon uygundu 1,5 -2 TL’ydi. Sezon sonu 3-3,5 TL civarında olacak. Domates 2-2,5 TL’den alındı. Seraya düşer bundan sonra fiyatı da 3-3,5 TL olur. Barbunya 5-6’TL, şeker fasulyesi 7-8 TL’den satıldı. Kısacası bu saydıklarımızın hepsinin tarladaki son günleri”