AB Ülkelerine “Yaptırımlara Uyun” Çağrısı
Avrupa Birliği (AB) liderleri, yıl sonuna kadar Rusya’dan petrol ithalatının yüzde 90’ına yasak getirecek 6’ncı yaptırım paketi konusunda anlaşma sağlarken, sonuç bildirgesinde tüm AB ülkelerine Rusya’ya yönelik yaptırımlara uyum sağlama çağrısında bulunuldu
Avrupa Birliği (AB) liderleri, yıl sonuna kadar Rusya’dan petrol ithalatının yüzde 90’ına yasak getirecek 6’ncı yaptırım paketi konusunda anlaşma sağlarken, tüm AB ülkelerine Rusya’ya yönelik yaptırımlara uymaları çağrısında bulunuldu.
Brüksel’de yapılan AB liderler zirvesinin ardından sonuç bildirgesi yayınlandı.
AB’nin Rusya ve Belarus'a baskıyı arttırmakta kararlı olduğunun vurgulandığı bildirgede, “AB Konseyi, bütün ülkeleri AB yaptırımlarına uyum sağlamaya çağırıyor" denildi.
Bildirgede, yaptırımları aşmaya veya Rusya'ya başka yollarla yardım etmeye yönelik her türlü girişimin durdurulması istenirken, Rusya'ya yönelik 6'ncı yaptırım paketinin ham petrol ve diğer petrol ürünlerini de kapsayacağı kaydedildi.
Boru hattı ile gönderilen ham petrol için ise geçici bir "istisna" uygulanacağına işaret edilen bildirgede, Rus fosil yakıtlarına olan bağımlılığı aşamalı olarak sona erdirmekle ilgili çalışmaların hızlandırılacağı belirtildi.
Bildirgede, petrol konusunda ani arz kesintileri durumunda, arz güvenliğini sağlamak için acil önlemler alınacağına dikkat çekilerek, AB Konseyi'nin boru hattıyla sağlanan ham petrol için uygulanan geçici istisna konusuna mümkün olan en kısa sürede geri döneceği belirtildi.
Rusya-Ukrayna savaşının kınandığı bildirgede, Rusya'dan sivillere ve altyapıya yönelik saldırıları derhal durdurması istendi. Bildirgede ayrıca, Rusya'ya Ukrayna topraklarından derhal ve koşulsuz olarak geri çekilme çağrısı yapıldı.
“AB insani yardım, likidite ve yeniden yapılanma ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla Ukrayna'ya destek sağlamaya devam edecektir" ifadesi kullanılan bildirgede, AB ülkelerinin savaştan kaçan milyonlarca mülteciye koruma sağladığı anımsatıldı.
AB’nin acil likiditeye ihtiyacı olan Ukrayna hükümetini desteklemeye devam edeceğine işaret edilen bildirgede, “AB, Ukrayna'ya 2022'de 9 milyar avroya kadar yeni istisnai makro-finansal yardım vermeye hazır” ifadesi kullanıldı.
Petrol ithalatının yüzde 90’ına yasak
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen dün düzenlediği basın toplantısında, "Liderlerin 6'ncı yaptırım paketi üzerinde prensipte anlaşmalarına çok sevindim" diyerek, yıl sonuna kadar Rusya'dan petrol ithalatının yüzde 90'ına yasak getirileceğini açıklamıştı.
Von der Leyen, Rusya'dan boru hattıyla sağlanan yüzde 10 oranındaki petrol konusunu ileride tekrar değerlendireceklerini ifade etmişti.
AB’nin Rusya'dan petrol ithalatının 3'te 2'sini deniz yoluyla, 3'te 1'inin de boru hattıyla gerçekleştiğini anımsatan von der Leyen, Druzhba boru hattının kuzey kısmının Polonya ve Almanya'ya, güney kısmının da Macaristan ve Slovakya'ya Rus petrolünü sağladığını anlatmıştı.
Von der Leyen, Polonya ve Almanya'nın söz konusu boru hattından petrol ithal etmeyecekleri yönünde beyanları olduğuna işaret ederek, böylece uygulanacak yaptırımların Rus petrolünün yüzde 90'ını kapsayacağını belirtmişti.
Druzhba'nın güney kısmının Avrupa'ya yüzde 10'luk petrol sevkiyatı yaptığını ifade eden von der Leyen, "Bunun şimdilik yaptırımlardan muaf tutulması konusunda mutabık kaldık" demişti.
Von der Leyen, 6'ncı yaptırım paketindeki diğer unsurların da önemi olduğunu belirterek, Rusya'nın en büyük bankası olan Sberbank'ın uluslararası ödeme sistemi SWIFT'ten çıkarılacağını kaydetmişti.
AB Komisyonu Başkanı ayrıca, Ukrayna'nın acilen mali desteğe ihtiyaç duyduğuna işaret ederek, 9 milyar avroluk olağanüstü bir makro ekonomik yardım paketi için bir mekanizma üzerinde çalıştıklarını ifade etti.
Macaristan karşı çıkıyordu
AB Komisyonu'nun yaklaşık bir ay önce hazırladığı 6'ncı yaptırım paketi teklifinde Rusya'dan ham petrol tedarikinin 6 ayda, rafine ürün tedarikinin de yıl sonuna kadar aşamalı olarak kaldırılması yer alıyordu.
Macaristan başta olmak üzere bazı üye ülkeler petrol ithalatı yasağına karşı çıkıyordu. Macaristan, Slovakya ve Çekya'ya Rusya'dan petrol ithalatında ek süre tanındı.
Buna rağmen Macaristan enerji arz güvenliği tamamen sağlanana kadar ithalatın tamamen kesilmesine karşı çıkıyordu.
Macaristan Başbakanı Viktor Orban, dünkü AB liderler zirvesine girişinde AB Komisyonu’nun kendilerine danışmadan teklif hazırladığını ve "sorumsuzca davrandığını" söylemişti.
Zirve sonrası sosyal medya hesabından video paylaşan Orban, anlaşma kapsamında Rusya'dan boru hattı petrolünün yaptırımlardan muaf tutulmasının Macaristan'daki enerji arz güvenliğini sağlayacağını ve fiyatlarını düşük tutacağını açıkladı.
Söz konusu paketle Macaristan, petrol yaptırımlarından muafiyet almış oldu. AB petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 25'ini, doğal gazının da yüzde 40'ını Rusya'dan sağlıyordu.