Günümüzde obezite, ergen ve çocukları etkileyen en yaygın medikal problemlerden biridir.
Araştırmalar bu sorunun gün geçtikçe daha da büyüyerek ilerlediğini göstermekte ve çocukluk obezitesi çözülmesi gereken en büyük sağlık sorunlarından biri olarak ifade edilmektedir.
OBEZİTE NEDENLERİ
Basit obezite ( eksojen obezite ):
Altta yatan tıbbi bir hastalık yoktur. Beslenme alışkanlıkları meyve, sebze, tahıl gibi sağlıklı yiyeceklerden, fast-food, yağlı, şekerli yiyecek ve içeceklere kaymıştır. Çok miktarda şeker, şekerli gıda, yağlı gıda ve hazır gıda tüketimi ( gofretler, cipsler, şekerlemeler vs. ) vardır.
Ergenlik öncesi dönemde yaşıtlarına göre daha uzundur fakat ergenliğin erken başlaması ve erken sonlanması ile erişkin boyları ortalama civarında ya da altında olabilir. Genelde ailelerinde de obezler bulunur.
Metabolik ve hormonal nedenlere bağlı obezite:
Tiroid bezinin az çalışması, büyüme hormonu eksikliği, polikistik over, bazı beyin tümörleri gibi hastalıklarda obezite görülür. Ancak beraberinde hastalıkla ilgili ( gelişme geriliği, boy kısalığı, kıllanma, kabızlık vs ) ilave bulgular da vardır.
Genetik Sendromlar ile birlikte olan obezite:
Doğuştan gelen değişik yüz yapıları, iç organlarında anormallikler saptanan çeşitli genetik hastalıklara obezite de eşlik edebilir.
OBEZİTENİN TANISI
Obezitenin değerlendirilmesinde vücut kitle endeksi, vücut yağ yüzdesi ve cilt kıvrım kalınlığı ölçümünden yararlanılır.
Vücut yağ yüzdesi
Vücut ağırlığındaki yağ oranı obezitenin belirlenmesi için önemli bir belirleyicidir. Erkeklerde % 25 in üzerindeki yağ oranı, kızlarda da % 32 nin üzerindeki yağ oranı obez kabul edilir. Ama yine de bu yöntemle obeziteyi belirleme konusunda kesin sonuç almak oldukça zordur.
Vücut Kitle Endeksi
Bu yöntem ağırlığın boy ile olan ilişkisine göre değerlendirilir. BKI yetişkinlerde obeziteyi tanımlamak için standart kabul edilir, vücut kitle endeksi için çocuklarda obezite tanımlaması yetişkinler ile aynıdır, fakat çocuklar için kullanılması evrensel olarak kabul görmemiştir.
Beden Kitle Endeksi ağırlığın kilo olarak boyun karesine bölümü şeklinde hesaplanır. Vücut yağ oranına yakın sonuçlar elde edilir fakat ölçümü çok daha kolaydır.
OBEZ ÇOCUKLARDA YAŞITLARINA GÖRE GÖRÜLME OLASILIĞI DAHA YÜKSEK OLAN HASTALIKLAR:
• Kalp krizi
• Birçok türde kanser
• Şeker hastalığı, Tip 2
• Kemik iltihabı
• Yüksek tansiyon
• Yüksek kolestrol
• Safra kesesi problemleri
• Gut hastalığı
• Karaciğer yağlanması
• Kemik veya eklem problemleri
• Nefes darlığı
• Gelişim anomalileri
• Erken adet görme
• Doğurganlığın azalması
• Erken menopoz
• Adet düzensizlikleri
• Polikistik over
• Duygusal ve sosyal bozukluk
• Uyku apnesi
• Akne gibi cilt problemleri
Aileler çocuklarına kilolarını sağlıklı aralıklarda tutma konusunda yardımcı olabilirler.
Bebeklikte emzirme ve katı gıdalara geçişi geciktirme obeziteyi engellemeye yardım edebilir.
Erken çocuklukta çocuklara yağsız, sağlıklı atıştırmalıklar tüketme ve dinamik fiziksel aktivitelerde bulunma alışkanlıkları oturtulmalıdır.
Çocukların televizyon izleme, internet başında vakit geçirme ve video oyunları oynama izni haftada 7 saatten fazla olmamalıdır.
Çocuğunuz büyüdükçe sağlıklı, besleyici yiyecekler tüketme ve iyi egzersizler geliştirme alışkanlıklarını kendiliğinden edinecektir. Fakat televizyon veya bilgisayar başında vakit geçirme zamanlarındaki limit koyma kuralınız devam ettirilmelidir.
Çocuğunuzu televizyon veya film izlerken atıştırma veya yemek yeme alışkanlığından korumalısınız.
Dr. Betül Sümer