Hak örgütleri ve meslek odaları ortak bir açıklamayla yeni çocuk cezaevleri açılmasını eleştirdi ve çocuk adalet sisteminin değişmesini istedi.
Ortak açıklamada, Adalet Bakanlığı’nın 2016’da Diyarbakır, Hatay ve Tarsus olmak üzere üç, 2017 ve 2018’de de Kayseri ve Tekirdağ ili Çorlu ilçesinde birer yeni çocuk ve gençlik kapalı ceza infaz kurumu açılacağına dikkat çekildi.
“Bu yeni hapishanelerin her birinin kapasitesi 288’dir ve Adalet Bakanlığı önümüzdeki üç yıl içerisinde çocuklar için 1440 ek kapasite yaratmayı amaçlamaktadır.”
Çağrı
Hak örgütleri Adalet Bakanlığı’nın çocuk adaleti konusundaki çalışmalara çocukların ve sivil toplum örgütlerinin katılımlarını sağlamak için gereken çabayı göstermediğini belirterek, buna karşılık çocuk hapishaneleri açmayı tercih ettiğini vurguladı ve bu anlayışı eleştirdi.
“Çocuklar için hapishane inşa ederek çocukları cezalandırmak yerine, çocuk hapishanelerinin kapatılarak, çocukları koruyan ve destekleyen, hapsetmeye alternatif yöntemlerin temel alındığı bir çocuk adalet sisteminin mümkün olduğuna inanıyoruz ve gereken çabayı göstermeye hazırız! Bu konunun takipçisi olacağımızı belirtiyor, siyasi partileri ve Adalet Bakanlığı’nı sorumluluk almaya davet ediyoruz.”
Cezaevlerinde hak ihlalleri
Açıklamada Türkiye’de çocukların hapishanelerde yaşadıklarına ve bunların çocuklar üzerindeki etkilerine de yer verildi.
“Çocuklar hapishanelerde çıplak aramalara maruz kalmakta,
“Kapalı görüş uygulamasında var olan camdan ötürü ailelerine sarılamamakta, hatta dokunamamakta,
“Hapishane yönetimi tarafından verilen üç öğün yemek dışında, içecekleri su dahil olmak üzere tüm temel ihtiyaçlarını kantinden satın alarak karşılamak zorunda kalmakta,
“Hapishane kurallarına uymadıkları gerekçesiyle bir ay etkinliklerden men edilme, günde 21 saat olmak üzere beş gün boyunca odaya kapatma gibi disiplin cezaları alabilmektedir.”
Veriler
Hak örgütleri basit bir iki verinin ışığında çocuk adalet sistemindeki başarısızlığı da vurguladı.
* 2009’dan bu yana hapishanelerde on çocuk hayatını kaybetti. Son olarak 13 Kasım 2015’te Trabzon E Tipi Cezaevi’nde bir çocuk kendini astı.
* 2011 yılı verilerine göre 18 yaşaltı çocukların yüzde 68,6’sı hapishaneden tahliye olduktan bir yıl sonra adalet sistemine yeniden dahil oluyor ve ceza alıyor.
Örnekler
“Almanya, 1923’ten beri cezalandırmak yerine, çocuk ve gençlerin korunmasını benimseyerek, “daha iyisini aramak” gayretiyle yasalarını tam 8 kez değiştirmiş; çocuk ve gençlerin korunmasını, gelişmesini temel alan bir gençlik adalet sistemi inşa etmiştir.
“Hollanda, çocukların adalet sistemine girmesini bir kriz olarak nitelendirmiş ve çocukların sadece sosyal hizmet uzmanları ve psikologlar ile ilişki kurdukları; çocukların gelişmesini odaklayan bir sistem inşa etmiştir.
“Almanya ve Hollanda gibi birçok ülke çocukların ve gençlerin yüksek yararını temel alarak daha iyisini arama çabası içindedir.
“Türkiye’de Çocuk Koruma Sistemi, koruyucu ve önleyici hizmetler açısından yetersiz olduğu gibi, çocukların yüksek yararının söz konusu olamayacağı çocuk hapishanelerinin sayısı giderek artmaktadır.”
İmzacılar
Ortak açıklamaya imza atan örgütler: Adalet Sistemi İçindeki Çocuklar Çalışma Ağı, Ankara Çocuk Koruma Birimi, Başak Kültür ve Sanat Vakfı,Bebek Ruh Sağlığı Derneği, Ceza İnfaz Sisteminde Sivil Toplum Derneği,Çocuk Alanında Çalışan Avukatlar Ağı, Çocuk Bedenime Dokunma Platformu, Çocuk Cezaevleri Kapatılsın Girişimi, Çocuk İstismarını ve İhmalini Önleme Derneği, Çocuk ve Bilgi Güvenliği Derneği, Diyarbakır Barosu Çocuk Hakları Merkezi, Diyarbakır Tabip Odası, Eşit Haklar İçin İzleme Derneği, Gündem Çocuk Derneği, Hayat Sende Derneği, İnsan Hakları Araştırmaları Derneği, İnsan Hakları Derneği, Kaos GL, Koruyucu Aile Evlat Edinme Derneği, Özgürlüğünden Yoksun Gençlerle Dayanışma Derneği, Özgürlükçü Hukukçular Derneği, Pratisyen Hekimlik Derneği Diyarbakır Şubesi, Sosyal Hizmet Uzmanları Derneği, Sosyal Kültürel Yaşamı Geliştirme Derneği, Şiddetsiz Toplum Derneği,Tarlabaşı Toplumunu Destekleme Derneği, Toplumsal Dayanışma İçin Psikologlar Derneği, Türk Psikologlar Derneği, Türkiye Çocuklara Yeniden Özgürlük Vakfı, Türkiye İnsan Hakları Vakfı, Türkiye Psikiyatri Derneği, Uluslararası Çocuk Merkezi, Yüksek Öğrenimde Rehberliği Tanıtma ve Rehber Yetiştirme Vakfı.