Vaka sayıları günden güne artarken koronavirüste yeni varyant hakkında bilgiler gelmeye başladı. Omicron’un iki katı bulaşıcı özelliğiğe sahip olan bu yeni varyant için Aile Hekimliği Çalışanları Sendikası (AHESEN) Bilim Komisyonu Başkanı Prof. Dr. Ersin Akpınar, "Şimdiye kadarki en bulaşıcı Covid varyantı ile karşı karşıyayız. Covid olan bir kişi yaklaşık 19 kişiye hastalığı bulaştırabiliyor’’ dedi.
Türkiye’de günlük vaka sayıları binin altına düştüğünde kısıtlamaların neredeyse tamamı kalmıştı. Ancak koronavirüste yeni varyantın çıkması dünyayı etkisi altına almaya başladı. Amerika’da başlayan BA.4.5 varyantı kısa sürede Türkiye’ye de sıçradı ve vaka sayılarının tekrardan patlamasına neden oldu.
Günlük Vaka 100 Bin Diyebiliriz
En Bulaşıcı Varyant
Prof. Dr. Akpınar rakamlarla varyantın bulaşma hızını şu şekilde açıkladı: "Mevcut rakamlar ve analizler, önümüzdeki haftaların oldukça zor geçeceğinin göstergesi. Sağlık Bakanı son açıklamasında 'vaka sayısının 40 kat, hizmet sunumu yükünün de 3 kat arttığını' belirtti. R0 değeri bir hastalığın yayılım hızını belirtir. Yani bir hastanın bir ortama girince kaç kişiye hastalığı bulaştırabileceğini tanımlar. Örneğin R0=1 ise bir hasta bir kişiye bulaştırır demektir. R0=0.4 ise, yani 1'den küçük ise o hastalığın bulaştırıcılığı çok azalmış ve bitmek üzeredir denebilir. Şu an mevcut Covid varyantı BA.4.5'in R0 değeri 18,6. Yani bir kişi yaklaşık 19 kişiye hastalığı bulaştırabiliyor. Şimdiye kadar görülen en bulaşıcı varyant. Zira Wuhan'da ortaya çıkan ilk SARS-Cov2 virüsünün R0 değeri 3.3 idi. Daha sonra Delta varyantı 5.1, Omicron 9.5 ve BA.2 varyantı 13.3 R0 değeriyle geldi. Kızamık virüsünün R0 değerinin dahi 12 ila 18 olduğu düşünülürse BA.4.5 varyantının 18.6 olan R0 değerinin ne kadar yüksek olduğu anlaşılabilir.
Vaka Artışı Salgının Başından Beri En Yüksek Seviyede
Vakalardaki artışın başlangıçtan beri hiç bu kadar hızlı olmadığını belirten AHESEN, önerilerini de şu şekilde sıraladı: "Toplu alanlardan başlamak kaydı ile maske kullanım zorunluluğu getirilmeli. Son aşısını 6 ay geçenlerin yeniden hatırlatma dozu yapılmalı. Eylül ayında okulların da açılacağı düşünüldüğünde, 12 yaş ve altı çocuklar da aşılama programında yer almalı. PCR testi yaptırmak için hekim istemi şartı kaldırılmalı. Bu uygulama ile acillerde test yaptırmak isteyenler uzun kuyruklar oluşturuyor ve bulaş riskini artırmanın yanı sıra, zaten tıkanma noktasında olan acil hizmetlerine ek yük getiriyor. Bu nedenle PCR testi, her şüpheli hastada yaptırılmalı. Hızla PCR testi yapılacak merkezler açılmalı ve isteyen her kişinin test yaptırabileceği alanlar oluşturulmalı. Pozitif vakaların izolasyon süresi en az 10 gün olarak belirlenmeli. Baş ağrısı, öksürük, burun akıntısı olanlar kendilerini Covid pozitif gibi düşünüp izolasyona girmeli. Filyasyon ekipleri tekrar oluşturulmalı ve saha çalışmalarına başlanmalı. Sahada da test için numune alımı hızlandırılmalı. Ayrıca Covid-19'un sağlık çalışanları için koşulsuz olarak meslek hastalığı sayılmalı."