Kadının kentlerde çalışma hayatına katılması ile geleneksel aile düzeni içerisinde kadına atfedilen; yaşlı ve çocuk bakımı, ev temizliği gibi hizmetlerin dışarıdan sağlanması talebi artmıştır. Bu talep; ev içi hizmetlerinin yürütülmesi için işçi çalıştırılmasını da gerekli hale getirmiştir. Bununla birlikte ev içerisinde çalışanların sorunları ve talepleri çalışma hayatında yeni ve çözüme muhtaç sorunları da beraberinde getirmiştir.
Özellikle kırdan kente göçün hızlandığı süreci takiben çok sayıda kadın; gündelikçi, çocuk ve hasta bakıcısı olarak çalışmaya başlamıştır. Bu kadınlar iş piyasasının görünmez kadın emeğinin önemli bir kısmını oluşturmaktadır. Ev işçisi olarak çalışanların büyük bir kısmının sosyal güvencesi bulunmamaktadır. Günümüzde ev işleri arasında; çocuk, hasta ve özürlü bakımı, ev temizliği, yemek yapma, ütü yapma, çamaşır yıkama, bahçe bakımı, evin güvenliğini sağlama ve ailenin şoförlüğünü yapma gibi çok çeşitli işler yer almaktadır.
Bir süredir ev hizmetlerinde çalışanların sosyal güvenliklerini tartışıyoruz. Bu köşeden biz de geçtiğimiz günlerde ev hizmetlerinde çalışanların sosyal güvenliğini yazdık.
Ancak, neredeyse her evde haftada-ayda-yılda bir gün de olsa ev temizliğine gelen gündelikçi çalışanların olması, hem ev sahiplerini ve hem de ev çalışanlarını konuya yoğunlaştırdı. Her gün okurlarımızdan bu konuyla onlarca e-posta geliyor. Gerçekten kafalar çok karıştı. Durum böyle olunca biz de bu hafta kim sigortalı olacak, kim olmayacak konusunu yazalım istedik.
Ev hizmetlerinde sigortaya süreklilik şartı
Bir işyerinde çalışanlar, herhangi bir koşul aranmaksızın “sigortalı” olarak kabul edilmekte iken, ev hizmetlerinde çalışanlar için “ücretle ve sürekli çalışanlar” sigortalı olabilmektedir.
Diğer bir deyişle ev hizmetlerinde çalışanların sigortalı olması için ücretle ve sürekli olarak çalışmaları şartı arandığından gündelikçi olarak düzensiz şekilde çalışan ev işçilerinin sigortalı olmaları yasal olarak mümkün görünmemektedir.
Örneğin ayda düzensiz şekilde bir veya üç yada beş kez temizliğe gelen bir ev işçisi sigortalı olmayacak, ancak her hafta belirli günlerde (ve Yargıtay kararlarına göre haftada 3 günden fazla şekilde) sürekli olarak ücretle çalışanlar ise sigortalı olacaklardır.
Burada bürokratik işlemlerin fazlalığı ev işçilerinin sosyal güvenliklerinin önündeki en büyük handikap olduğundan mutlaka ev hizmetlerinde çalışanların sigortalılığına yönelik bürokratik işlemler basitleştirilmelidir. Zira, SGK açısından holding ile ev sahibi ya da bakkal arasında bir fark yok. Ev hizmetleri için de işyeri bildirgesi verilecek, sigortalı işe giriş bildirgesi verilecek, ücret bordrosu yapılacak, aylık prim hizmet belgesi verilecek, eksik gün bildirimi yapılacak, işten çıkış bildirgesi verilecek. Bu bürokraside en ufak hata yapınca asgari ücrete endeksli para cezaları ödenecek.
Ev işçilerine çekle sigorta olmalı
Birçok ülkede olduğu gibi ülkemizde de ev hizmetlerinde çalışan kadınların sosyal güvenlik, çalışma koşulları, iş sağlığı ve güvenliği, ücret, taciz ve şiddet gibi alanlarda ciddi sorunları bulunmaktadır. Konuyla ilgili olarak geçtiğimiz yıl AK Parti Genel Merkez Kadın Kolları Başkanlığı “Ev Hizmetlerinde Çalışan Kadınların Çalışma Şartlarının İyileştirilmesi ve Sosyal Model Arayışı” raporunu yayınlayarak ev hizmetlerinde çalışan kadınların sosyal güvenlik haklarına ilişkin yöntem belirlenmesine çalıştı. Şüphesiz burada elde edilen bilimsel ve saha verileri önümüzdeki günlerde yapılacak çalışmalara da ışık tutacak.
Kırdan kente göçün hızlandığı süreci takiben, çok sayıda kadın gündelikçi, çocuk ve hasta bakıcısı olarak çalışmaya başlamış ve iş piyasasının görünmez kadın emeğinin önemli bir kısmını oluşturmuştur. Kadınların ağırlıklı olduğu bu sektörde farklı ülkelerden gelen göçmen kadınların sayısı da giderek artmakta ve kayıt dışı istihdam biçimleri yaygınlaşmaktadır.
Gündelik usulü çalışanların sigortalılığı ile ilgili yeni ve cazip bir model oluşturulmalı. Ev işçilerine yönelik sigorta prim oranlarında iyileştirme sağlanmalıdır. Gündelikçi olarak düzensiz şekilde çalışan, ev işçilerinin sigortalılığına yönelik çek sistemi gibi basit ve erişilebilir uygulamalar ülkemiz şartlarına uygun şekilde hayata geçirilmelidir. Kolay sigortalılık ve basit sigortalılık hayata geçirilmeli ve bürokrasi en alt seviyeye indirilmelidir.
Özellikle işyeri ve sigortalı bildirimi ile aylık prim hizmet belgesi verilmesi gibi yükümlülüklerden dolayı sosyal güvenliğin sağlanması ciddi şekilde engellenmektedir. Yurtdışında da uygulanan ve ülkemiz için bir model olarak Prof. Dr. Oğuz Karadeniz tarafından önerilen çekle ödeme sistemine geçilmelidir. Böylece ev hizmetleri için ev sahibi ödemeyi PTT ve Bankalarda paraya çevrilebilecek çeklerle yapacak ve ev işçisi de parayı alırken bir kısmı SGK primi kesilerek kalan net tutar işçiye ödenecek. Böylece her çek karşılığında bir günlük sigortalılık sağlanacak.
- Kışa Hazırlanan Boğaz’dan Eşsiz Manzaralar
- Engelli Vatandaşın Adına İş Yeri Açtılar, Zorla 300 Bin Tl’lik Senet İmzalattılar
- Eski Trt Genel Müdür Yardımcısına Fetö’den 8 Yıl Hapis
- Motosiklet Yayaların Arasına Daldı
- Kurulan Ve Kapanan Şirket İstatistikleri Açıklandı
- Trabzonspor’da Hedef 5’te 5
- Gümüşhane Belediyesi Aile Yaşam Merkezi Gönülleri Kazanmaya Devam Ediyor
- Van’da Terör Operasyonu
- Türkiye’nin Yurtdışı Varlıkları Arttı
- Atı Donmuş Göletten Böyle Kurtardılar
- Kağıthane’de Faciadan Dönülen Anlar Kamerada
- İnşaat Sektöründe Ciro Yüzde 27,1 Arttı
- İşsizlik Oranı 0,7 Puan Azaldı
- Trabzonspor İle Bursaspor 83.randevuda
- Asker Uğurlamadan Dönüşte Kaza: 1 Ölü, 7 Yaralı
Ev hizmetlerinde kim sigortalı olacak, kim olmayacak
- "Bedelli Askerlik Gündemimizde Yok"
- Ab Konseyi Başkanı’ndan Kudüs Açıklaması
- İto Meclisi İbrahim Çağlar’ı Andı
- Kılıçdaroğlu: "Filistin Bizim Milli Davamızdır”
- "İsrail Ve Abd’nin Kararının Ret Edilmesi Önemlidir"
- 8 Öğrenci Hastanelik Oldu
- Genelkurmay’da Önemli Toplantı
- 17 yaşındaki gencin hayatını kaybettiği kazanın görüntüleri ortaya çıktı
- Cumhurbaşkanlığı Başşdanışmanı Görevinden Ayrıldı
- Erdoğan’dan "Artı 2" İstihdam Çağrısı
- Erdoğan, Mhp Lideri Bahçeli İle Telefonda Görüştü
- Erdoğan, Başbakan Yıldırım’ı Kabul Etti
- "1915 Çanakkale Köprüsü İle Rekor Kıracağız"
- Dışişleri’nden Ermeni Bakanın Açıklamalarına Tepki
- Başbakan’dan İlave İstihdam Çağrısı: 1 Yetmedi 2, 2 Yetmedi 3...
- Erdoğan, Bahçeli İle Telefonda Görüşecek
- Çavuşoğlu: S-400 Bu Hafta İmzalanabilir
- Bahçeli’den İit’nin Kudüs Kararına İlişkin Açıklama
- Gümüşhane’de yoğun kış şartlarında yaban hayatı unutulmuyor
- ”Trump’ın İpi Siyonistlerin Elinde”
1/20
- RTEÜ'de Spor Zirvesi Gerçekleştirildi
- Akın Çorap Giresunspor-Çaykur Rizespor Maç Fotoğrafları
- Rize merkezde vatandaşlar güneşin keyfini çıkartırken yaylalar...
- Zigana’da kayak sezonu başladı
12345678
- Rize'de 120 Üniversiteli Yemekten Zehirlendi
- RTEÜ Karadeniz Araştırma Gemisi Rize’ye Döndü
- Milletvekili Karal: Isırlık Kent Ormanı ve Mesire Alanı 1. Etabı Tamamlandı
- Köprü yola uymayınca dolgu çalışması yapıldı!
12345678
EKONOMİ
- Kurulan Ve Kapanan Şirket İstatistikleri Açıklandı2017 yılı Kasım ayında kapanan şirket sayısında bir önceki aya göre yüzde 11,71, kurulan şirket sayısında da aynı dönemde yüzde 0,56 oranında azalış...
- Türkiye’nin Yurtdışı Varlıkları Arttı2017 Ekim sonu itibarıyla, Uluslararası Yatırım Pozisyonu (UYP) verilerine göre, Türkiye'nin yurtdışı varlıkları, 2016 yıl sonuna göre yüzde 8,4 oranında...
- İnşaat Sektöründe Ciro Yüzde 27,1 Arttıİnşaat ciro endeksi, 2017 yılı üçüncü çeyreğinde bir önceki yılın aynı çeyreğine göre yüzde 27,1 oranında arttı.
- İşsizlik Oranı 0,7 Puan AzaldıTürkiye genelinde 15 ve daha yukarı yaştakilerde işsiz sayısı 2017 yılı Eylül döneminde geçen yılın aynı dönemine göre 104 bin kişi azalarak 3 milyon...