10.02.2000 - 01:00 | Son Güncelleme: 10.02.2000 - 01:00
Patatesin adı yok
1980li yılların başıydı..üreticinin yüzü gülüyordu. Çiftçi hangi ürün pazar buluyor, paraya kolay tahvil ediliyorsa onu ekiyordu. Buğday falan derken bir de baktık ki, her taraf mercimek ekilmiş. İyi kazandırıyordu. Herkes mercimekçilik yapınca da ürün elde kaldı. Dağ-taş mercimek.
1980li yılların başıydı..üreticinin yüzü gülüyordu. Çiftçi hangi ürün pazar buluyor, paraya kolay tahvil ediliyorsa onu ekiyordu. Buğday falan derken bir de baktık ki, her taraf mercimek ekilmiş. İyi kazandırıyordu. Herkes mercimekçilik yapınca da ürün elde kaldı. Dağ-taş mercimek.
Üreticiler bir yolunu bulup mercimeklerini Toprak Mahsulleri Ofisine satmaya başladı. Silolar doldu. Elden çıkması gerek. İhracatta henüz atılım başlamamıştı. Günün TMO Genel Müdürü Ahmet Özgüneş bir kampanyaya girdi. Önce akademisyenlerden mercimeğin faziletleri konusunda görüş aldı. Hekimler sağlığa faydalarını açıkladı. Ardında bir reklâm kampanyası olacak o kadar sadece köftesi değil, çorbası falan değil baklavasına kadar yapıldı.
Sosyetenin bile baş yiyeceği oldu. Sofralarda değil sadece, kulislere kadar indi mercimek. Gazeteler mercimek eki verdi. Mercimek sergileri açıldı Ankarada. Paneller düzenlendi ardından. O yılı da iyi iyi kurtardı hem üreticiler, hem yetkililer. Sonra vasata dönüldü.
Bu işin panzehiri ihracat.
Bir nevi tekel gibi fındık ve Malatya kayısısı (mişmiş).
Malatyalılar kurdukları birliklerle, gerçekleştirdikleri program ve festivallerle kayısıyı yine ayakta tuttular. Amerika kayısıyı keşfetti, Malatya da Moskovadan sonra Washingtonu. Bu da müteşebbislerimizin bir eseriydi.
Sonra yine vasata döndük; fındıkta sıkıntı yaşayana kadar.
Üretici gerek baş fiyattan, gerek ürün fazlalığından sıkıntı yaşadı. Depolar yine lebaleb doldu. Sektör arayış başlattı ve buldu. Sadece mideye, kalbe, tansiyona, uykusuzluğa, genç ve diri kalmaya değil fındık, bir de aganigi..naganigi özelliği varmış meğer. 50 gram değil, tüketici kilo kilo evine taşımaya başladı. Geçen sordum fındık üreticilerine ilk haftada bu reklam sonrası % 25 bir pazar artışı olmuş, depolar erimeye başlamış. Üreticinin yüzü gülüyor.
Şimdi bir aganigi-naganigi de galiba patatese gerek.
Üretici feveran ediyor. Ürün tarlada kalmış.
Tarım ve Köyişleri Bakanı Hüsnü Yusuf Gökalp iyi bir ziraatçi. Patatesin merkezlerinden olan Nevşehir milletvekillerini ve üreticilerini kabul ederek, hasbihâlda bulundu. 5.5 milyon ton patates şu an ellerinde üreticinin. En az yarısının da hemen tüketilmesi gerek. 81 il valiliğine Bakanlar Kurulunda da görüşülerek patatesin kullanılması mümkün olan her yerde tüketilmesi için genelge gönderildi. Tüketiciyi Koruma Kanunundan da istifade edilerek reklâm filmleri yapılacak.
Patates krizi sonra Çankayaya taşındı. Nevşehir Milletvekili İsmail Çevik (MHP) ve hemşehrileri Cumhurbaşkanı Demirele patates üreticilerinin mallarına haciz geldiğini belirterek elektrik ve kredi borçlarının bir yıl faizsiz ertelenmesini istedi.
İki çuval patatesi de Cumhurbaşkanına hediye ettiler. Daha filizlenmemişti mavi çuha üzerindeki masada. Baba baktı, paniğe gerek bulunmadığını, daha zaman olduğunu söyleyerek rahatlattı konuklarını. Sorunla ilgileneceğini, hükümete götüreceğini bildirdi.
Şimdi mercimek, mişmiş ve fındıkın aganigi-naganigiliğinden sonra patates krizine çözüm aranıyor. Kayınvalidem her gün mide ağrısı için bir çay bardağı patates suyu içiyor, keyifle. Ama çözüm için yetmez. İlla bir aganigi-naganigi de patatese bulmak gerek ki tüketimi hızlansın. Hem de filizlenmeden patatesler. Mercimek için güfteler yazılmış, besteler bile yapılmıştı. Şimdi sıra patateste.
Öyle bir şey bulmak lâzım ki Manisanın padişah macunu-mesir gibi hiç ama hiç modası bitmesin, aynı özelliğe sahip keçiboynuzunu yine geride bıraksın. Buyurun hep birlikte Patatese gel çağrısı yapalım. Tam sırası. Avrupadan ithal ettiğimiz patates ürünleri ve cipslerin faturasını bir söylesem küçük dilinizi yutarsınız. Avrupa Birliğine daha tam üye olmadan böyle. Ya sonrasında? Zaman kısa, çözüm acil.