

TÜRKİYE'DE ELEKTRONİK TİCARETİ DOĞRUDAN YA DA DOLAYLI
OLARAK İLGİLENDİREN DEVLETÇE BELİRLENEN POLİTİKALAR
Bilindiği üzere Türkiye'de beş yıllık kalkınma planları
ülkenin en önemli siyaset belgeleri niteliğindedir.
Bu planlarda tespit edilen amaç, ilke ve politikalar
Devlet organlarınca öncelikle dikkate alınmakta ve gereği
yerine getirilmektedir.
Bu nedenle bilim ve teknoloji yeteneğini geliştirmenin
bir aracı olarak görülen ve e-ticaret teknik altyapısı
oluşturulmasının temel unsuru olan bilgi ve iletişim
teknolojilerine ilişkin 8 inci Beş Yıllık Kalkınma Planında
yer alan politikalar aşağıda açıklanmıştır
1. Amaçlar, İlkeler ve Politikalar
o Plan döneminde stratejik sektörlerden birisi olacak
bilgi ve iletişim teknolojilerisektörünün rekabet gücünün
artırılmasına öncelik verilecektir. Yazılımstratejik
bir alan olarak belirlenecek ve bu alanda uygun teşvikler
düzenlenecektir.
o Telekomünikasyon politikasının temel hedefi, ülkemizin
telekomünikasyon hizmet yeteneğinin küresel düzeyde
geliştirilerek, ekonomik ve sosyal refahın artırılmasına
katkı sağlanmasıdır. Devletin sektörde rekabet ortamını
sağlayıcı ve düzenleyici rolü ağırlık kazanacaktır.
o Bilgi teknolojisinde Ar-Ge çalışmaları desteklenecektir.
o Türkiye'de kullanıma sunulan yazılım ürünlerine Türkçe
desteği
sağlanmasına yönelik çalışmalar sürdürülecektir.
o Bilgi ve iletişim teknolojilerinde, kullanıcıların
talepleri dikkate alınarak, teknolojik gelişmelerin
ve alt sektörler arasındaki yakınsamanın sağladığı hizmetlere
erişimi kolaylaştıracak hukuki, idari ve teknik düzenlemeler
hızla gerçekleştirilecektir.
o Bilgi ve iletişim teknolojileri alanında geliştirilecek
tüm kurumsal yapılanma modellerinde, devletin kamusal
hizmetlerle ilgili görevleri yerine getirirken,teşkilat
yapısının küçültülerek fonksiyonel hale getirilmesi
ilkesine uygun modeller esas alınacaktır. Etkin çalışacak,
uzmanlığı ön plana çıkaran, koordinasyon görevini yerine
getirebilecek, kamuoyunu bilgilendiren ve özel
sektörün ve sivil toplum örgütlerinin görüşlerini karar
süreçlerine yansıtacak, Türkiye'ye uygun kurumsal yapılanma
modelleri belirlenecektir.
o Herkesin makul ücretlerle telekomünikasyon altyapısından
ve hizmetlerinden yararlanmasını sağlayacak uygulamalar
esas alınacak, tüm işletmecilere şeffaf ve eşit kurallar
getirilerek tüketici hakları korunacaktır.
o Telekomünikasyon pazarının 2003 yılı sonunda tam olarak
rekabete
açılacağı dikkate alınarak, Türk Telekomünikasyon A.Ş.'nin
pazar
koşullarında rekabet edebilmesi amacıyla, bu tarihe
kadar kamunun sahip olduğu hisselerin azaltılması yönünde
gerekli düzenlemeler yapılacaktır.
o Katma değerli hizmetlerde, özel sektörün ruhsat ve
genel izin gibi
yöntemlerle yetkilendirilmesine ağırlık verilerek, teknolojik
gelişmelerin
getirdiği imkanların rekabetçi bir ortamda sunulması
hedeflenecektir.
o Tüketici taleplerinin mobil telekomünikasyon hizmetlerine
kayması sonucu,bu pazarda yaşanan hızlı gelişim, teknolojik
ilerlemeler ve maliyette yaşanan düşmelerin de etkisiyle
artarak devam edecektir. Önümüzdeki dönemde başta internet
erişimi ve elektronik ticaret uygulamaları olmak üzere
birçok telekomünikasyon hizmetinde ağırlıklı olarak
mobil şebekeler kullanılacaktır.
Yüksek hızda veri transferine imkan veren üçüncü nesil
sonrası mobil
sistemler, telekomünikasyonun mobil ağırlıklı yapısını
daha da
kuvvetlendirecektir.
o Ülkemizin internet hizmetlerinde gelişimini sağlayacak,
özel sektörün vekullanıcıların taleplerinin de dikkate
alındığı ulusal politikalar geliştirilecektir.Hizmet
kalitesi yüksek ve bilgi güvenliğinde etkinliğin sağlandığı
internet hizmetlerinin verilmesinde, özel sektör tarafından
kurulacak alternatif altyapıların kullanılmasını sağlayacak
hukuki ve teknik düzenlemeler yapılacaktır.
o Küresel ekonomi içerisinde payı hızla artan elektronik
ticaretin
geliştirilmesi konusunda kamunun rolü, gerekli teknik
ve yasal altyapının oluşturulması olacaktır. Yapılacak
düzenlemelerde kullanıcılar ve tüketiciler açısından
güvenli bir ortam sağlanmasına, kişisel bilgilerin ve
tüketici haklarının elektronik ortamda korunmasına önem
verilecektir.
o Elektronik ticaretin gelişiminin izlenebilmesi için
gerekli olan istatistiki bilginin toplanması, işlenmesi
ve raporlanması sağlanacaktır.
o Bilgi güvenliğinin sağlanması için uluslararası kural
ve standartlar
çerçevesinde çalışmalar tamamlanacak, özellikle elektronik
ticareti
kolaylaştıracak önlemler alınacaktır.
o Kamu kesiminde bilgi altyapısının kurulması ve buna
ilişkin politika
belirlenmesi konuları, kamunun bilgi çağındaki yeni
rolüne uygun bir
yaklaşımla ele alınacaktır. Kamunun sahip olduğu bilgiler
topluma, açıklık ve şeffaflık ilkelerine göre ulaştırılacaktır.
o Üniversitelerin bilgi ve iletişim teknolojileri altyapıları
ve ulusal ve uluslararası ağ bağlantıları güçlendirilecektir.
o VIII.Plan döneminde, dünyadaki teknolojik gelişmeler
izlenerek sayısal yayıncılığa geçilecektir. Bu teknolojinin
yaygınlaşması amacıyla, yayın kuruluşları arasında eşitlik
ilkesine ters düşmeyecek şeffaf düzenlemeler geliştirilecektir.
o Özel radyo ve televizyon kuruluşlarına lisans verilmesi
konusunda gerekli çalışmalar tamamlanacaktır. TRT yeniden
yapılandırılarak, sağlıklı bir mali yapıya kavuşturulacak
ve yayın içeriği zenginleştirilecektir.
o Posta hizmetlerinde AB ülkelerinin serbestleştirme
çalışmaları dikkate alınarak gerekli yasal düzenlemeler
yapılacaktır. PTT'nin yeniden yapılandırılması tamamlanarak,
posta hizmetlerinde kalite artırılacaktır.
o VIII. Plan dönemi sonunda sabit telefon abone sayısının
26 milyona, abone yoğunluğunun yüzde 37'e erişmesi öngörülmektedir.
Mobil telefon abone sayısının 30.5 milyona, abone yoğunluğunun
ise yüzde 44'e ulaşacağı tahmin edilmektedir. İnternet
kullanıcı sayısının 15 milyona, kablo TV abone sayısının
4.6 milyona, şebekede kullanılan fiber optik kablo uzunluğunun
103
bin km'ye ulaşması beklenmektedir.
2. Hukuki ve Kurumsal Düzenlemeler
o Bilgi güvenliği ve kullanımı konusunda, teknolojik
gelişmeler dikkate alınarak, elektronik ticaretin geliştirilmesi,
kişisel ve ulusal güvenlikle ilgili bilgilerin korunması
konularına önem verilerek kamu ve özel kesim tarafından
üretilen bilgilerin, internet aracılığı ile kamuoyuna
açılması ve mevcut kurumlarda eşgüdüm içersinde çalışacak
uygun kurumsal yapılanma modeli için gerekli hukuki
altyapı hazırlanacaktır.
o Elektronik ticarete ilişkin temel yasal düzenleme
çalışmaları
sonuçlandırılacak, gelişimin izlenmesi için gerekli
çalışmalar başlatılacaktır.
o Posta hizmetleri piyasasının günün şartlarına uygun
şekilde yapılanmasını sağlayacak hukuki düzenlemeler
gerçekleştirilecektir.
o TRT'nin yeniden yapılandırılması ve sağlıklı bir mali
yapıya kavuşturulması kapsamında gerekli hukuki düzenlemeler
yapılacaktır.
o Sayısal yayıncılığa geçiş ve sayısal dönemi için gerekli
hukuki ve kurumsaldüzenlemeler yapılacaktır.
o Telekomünikasyon alanında AB'ye uyum çalımları kapsamında
gerekli hukuki düzenlemeler yapılacaktır.
3. Bilgi ve İletişim Teknolojileri Temel Amaç, İlke
ve Politikalar
o Dünyada ekonomik ve toplumsal açıdan kilit bir nitelik
kazanan bilgi ve iletişim teknolojileri alanlarında
hızlı bir gelişme sağlanması amaçlanacaktır.
Bu doğrultuda, bilgi ve iletişim teknolojilerinde rekabet
gücünün artırılmasına,hukuki ve kurumsal yapının geliştirilmesine,
insangücünün eğitimine ve Ar-Ge'ye önem verilecektir.
Yazılım sektörü desteklenecek, hizmet içerik ve donanımın
gelişmesini sağlayacak koşullar hazırlanacaktır.
o Ulusal bilgi altyapısı geliştirilerek bilgiye erişim
kolaylaştırılacaktır. İnternete erişim kapasitesi uluslararası
gelişmelerin gerektirdiği düzeye yükseltilecek, elektronik
ticareti geliştirmek ve bilgi güvenliğini sağlamak için
uluslararası kural ve standartlar çerçevesinde hukuki
ve kurumsal düzenlemeler yapılacaktır.
o Telekomünikasyon hizmet yeteneğinin küresel düzeyde
geliştirilmesi
amaçlanacaktır. Sektörün düzenlenmesinde, Avrupa Birliği
ve Dünya Ticaret Örgütü ile yapılan anlaşmalar ve ülke
taahhütleri dikkate alınarak, kullanıcıların makul ücretlerle
telekomünikasyon hizmetleri ve altyapısından yararlanması
temin edilecek, saydamlık ve eşitlik ilkeleri çerçevesinde
tüketici hakları korunacak ve sektörde etkin bir rekabet
ortamı sağlanacaktır.