YERÇEKİMİ
YERÇEKİMİ
(Meteorological Glossary) :
(GRAVITY) [i]Yeryüzüne doğru serbest şekilde düşen cisimlerin ivmesiyle ölçülen, yer ve yere yakın cisimlerin birim kütlesine yerküre tarafından uygulanan görülür çekim kuvveti. İvmenin yönü düşeydir. Çekim tamamen yerkürenin çekim kuvvetinden kaynaklanmaktadır. Çekim ivme birimi olan cm / sec2 veya eşdeğeri olan kuvvetle (dyne gibi) ifade edilir. Formülü W = m * g ' dir. W, kuvveti, m, kütleyi, g ise çekim ivmesini verir ki, buradaki W bir cismin aynı zamanda ağırlığıdır. Yerkürenin şeklinin tam bir küre olmaması nedeniyle tüm yeryüzüne aynı çekim yasalarını uygulamak olanaksızdır. Bu nedenle çekim kuvveti enlemlere göre değişir. Topografik çeşitlilik ve yer kabuğunun farklı bileşenleri de çekim kuvvetini etkileyen küçük değişkenlerdendir. Çekim az da olsa deniz seviyesinden yukarılara gidildikçe yön ve büyüklük olarak değişir. Bu değişimleri dikkate almak, değerlendirmek içinde dinamik meteorolojide jeopotansiyel kavramı kullanılmaktadır. Meteorolojide barometre ve barometre değeri tashihleri yapılırken de değişik yükselti ve enlemlere göre yerçekimi kuvveti dikkate alınır.
YERÇEKİMİ DÜZELTMESİ
(Meteorological Glossary) :
(GRAVITY CORRECTION) [i]45 ° Kuzey ve 45 ° Güney enlemleri dışında kalan tüm alanda kullanılan cıvalı barometrelerin deniz seviyesi düzeyinde kullanılmamaları durumunda, barometrelerden elde edilen okuma değerlerine uygulanan düzeltme değeri. Bu düzeltmenin yapılmasının amacı, tüm dünya üzerinde okunan barometre değerleri arasında standardı ve karşılaştırma olanağı sağlamaktır. Barometre içindeki cıva seviyesi yüksekliğinin yerçekimi nedeniyle, enlem ve yükseltiden etkilendiği düşüncesinden yola çıkılırsa, böyle bir standarda gidilmesi zorunludur.