Çağatay Türkçesi, 15. yüzyıldan 20. yüzyılın başlarına kadar uzun yıllar boyunca Asya’daki Müslüman doğu Türklüğünün yazı ve konuşma dili olarak kullanılmıştır. Yüzyıllarca varlığını devam ettiren bu yazı dili devlet ve edebiyat dili olarak kullanılmıştır. Çağatay Türkçesiyle edebî, dinî ve tarihî konular başta olmak üzere muhtelif alanlarda pek çok eser kaleme alınmıştır. Bu eserlerden biri Ali Şir Nevâî tarafından kaleme alınan Muhakemetü’l-Lugateyn’dir. İçinde barındırdığı kelime zenginliği ve taşıdığı Türkçecilik şuuru ile Türk edebiyatının en kıymetli eserlerinden biridir. Muhakemetü’l-Lugateyn’de yer alan kelime türlerinden biri de fiillerdir. Bu yazımızda Muhakemetü’l-Lügateyn’de bulunan yüz adet fiilden çıda-, ḳada-, ḳazġan-, ḳıçıġla-, köndür-, söndür-, suḳlat-, töz-, tüz- ve yada- fiillerini ele aldık. Söz konusu fiillerin ortak Türkçe dönemlerinden bugüne gelinceye kadar varlığını ne ölçüde koruduğunu araştırmaya çalıştık.
Muhakemetü’l-Lugateyn, Çağatay Türkçesi, Türkiye Türkçesi, Fiiller Giriş