Budama zamanı limonlar dışındaki turunçgiller ve diğer ağaç çeşitleri için kış aylarıdır. Verimlilik budamaları kış ayları zarfında büyüme durduğu esnada temizlik için yapılır. Limonlarda uç alma budamalarının zamanına çok dikkat etmek gerekir. Limon üretimine zararlı olan uçkurutan hastalığı ağaçta oluşan yaralardan bulaşabilir. Bu sebeple uçkurutan hastalığının bulaşma riskinin en az olduğu dönemde uç alma budamaları yapılmalıdır. Uç kurutan hastalığının sebebi hava sıcaklığının 30 derece ve üzerinde olduğu dönemde etkili değildir. Dolayısıyla hava sıcaklığının 30 derece üstünde seyrettiği dönemlerde bulaşma riski en düşük seviyededir.
Ağaç Budama vakitleri Limon yetiştiriciliği yapılan bölgeleri düşünürsek hava sıcaklığının 30 derece üstünde seyrettiği oldukça uzum bir zaman söz konusudur. Bu bilgiden yola çıkarak uç alma budamasının yaz aylarında yapılabileceğini düşünürsek yanlış yapmış oluruz. Uç alma budamasının temel nedeni sürgünleri yan dal oluşumuna teşvik etmektir. Eğer temmuz ve ağustos yaları zamanında uç alma budaması yapılır ise gelecek zamanlarda ve sonbahar boyunca yeni sürgün oluşumu meydana gelecektir. Bu taze sürgünler hemen pişkinleşmeyeceğinden ve hemen ardından kış aylarına girileceğinden soğuk havalarda zarar görebilirler. Kırılan ve zarar görmüş taze sürgünlerde oluşacak yarlardan uçkurutan hastalığı bulaşma riski bir hayli yüksektir. Bütün bu bilgiler sebebi ile uç alma budamasını, uçkurutan hastalığı bulaşma riskinin en az safhada olduğu ve yapılan kesimlerin ardından gözlerin uyanmayacağı bir zaman diliminde yapmak gereklidir. Bu iki husus karşılayabilecek doğru uç alma zamanı ekim ayının ortası ile kasım ayının başlarıdır. Bu zamanlarda limonlarda uç alma budaması yapıldığında hem uçkurutan hastalığının bulaşmasına karşı ağaçlar sağlama alınır sürgünler işe başlamadan kışa giriş yapılmış olunur. Bu sebeple güzel bir kış geçirilir ve ilkbahar ile birlikte yeni sezonun meyvelerini verecek olan dallar sağlıklı bir şekilde gelişir. Turunçgillerde çiçek oluşumunun başladığı zaman ocak ayı başıdır. Eğer limonlarda sonbaharda uç alma budaması yapılmaz, kışın derim sonrasında yapılır ise gelecek sezonun ürününe büyük ölçüde zarar verilmiş olunur. Meyve gözüne dönüşen gözler uçta oluşacağından dolayı buma ile birlikte bunlar kesilmiş olunur.
Ağaç Budama Yapılırken Nelere Dikkat Edilir?
Mekanik olarak bulaşabilecek hastalıkların taşınmasını engellemek için, budama ekipmanları kullanılmadan önce dezenfekte edilmelidir. Ağaç Budama Dezenfektan olarak %10 hipokloridli su yani çamaşır suyu kullanılır. Bunun için bir ölçek çamaşır suyu dört ölçek çeşme suyu ile karıştırılabilir. Ağaç Budama aletlerinin bu karışımda bir dakika tutulmasında fayda vardır. Bir ağaçtan diğerine geçerken olabilecek hastalığın bulaşmasını engellemek için kullanılacak aletler bu karışımda bir dakika daha kalabilirler.
Ağaç Budama Şekilleri Nasıldır?
Şekil budaması Şekil budaması genç fidanlarda ve ağaçlarda yapılan budama çeşididir. Büyük ağaçlarda şekil budaması söz konusu değildir. Ana amaç ağacın doğal taç gelişimi içinde dallarını oluşturmasını sağlamak ve büyümesine kolaylık sunmaktır.
Verim budaması Verim zamanına gelmiş ağaçlarda kesinlikle şekil verme amacı ile budama yapılmamalıdır. Limonların özel nedenlerinden dolayı limon dışında olan turunçgillerde verimlilik budaması yapılırken sadece kuruyan, obur nitelikli, hastalıklı ve birbirine rakip olmuş olan dallar kesilip atılır.
Gençleştirme budaması Turunçgillerde verimlilik sürgün oluşturmakla doğru orantıdadır. Bu sürgünlerin meyve tomurcuğu oluşturan ve dengeli gelişim gösteren sürgünler olması gerektir. İlkbahar mevsiminde budama turunçgillerde sürgün ve meyve oluşumu söz konusu olmaktadır. Turunçgiller yaşlandıkça verimleri düşer ve sürgün veremez hale gelebilir. Bu konu azot ve karbon dengesi ile ilişkilidir.