DUVARA KARŞI
Üreticilerden yasal hileler Sıfır yıldızlı otomobiller hala yollarda Her yerde kriterler farklı Amerika testlerini geçemeyen Almanlar Planlı çarpışmaların çılgın dünyası: Çarpışma testlerinde parçalanan otomobillerden, üreticilerin tercih ettiği testlere,
Daimler Geliştirme Şefi Thomas Weber, geçen yılın sonunda emekli olmadan hemen önce, bir fikir ortaya atmıştı: Dünya çapındaki çarpışma testlerinin kriterlerini aynılaştırmak. “Dünya çapında homojen ve standardize edilmiş kurallar istiyoruz. Çünkü böylece karmaşıklığın önüne geçilebilirdi.” Bir duvara yapılacak planlı bir çarpışma bile yeterince karmaşık bir işlem. Ayrıca: Dünya çapında, her biri üreticilerden farklı yaptırımlar talep eden 10 adet araç değerlendirme programı var. Bu da aynı modelin Avrupa’da en iyi notu alıp, Amerika’da testi geçememesi gibi sonuçlar doğurabiliyor. Bu durum bir önceki Mercedes C Serisi ve güncel BMW 3 Serisi’nin başına geldi: IIHS’nin önden çarpma testlerini geçemediler. Gelişmekte olan ülkelerde çok daha farklı kriterlerin geçerli olması nedeniyle üreticiler, araçları o bölgelere uyarlamayı tercih edebiliyor. Örneğin tasarruf için, o bölgelerde satılacak araçlarına sadece olması gerektiği kadar pasif güvenlik unsuru koyuyor. Bazı uzmanlar bunu eleştirse de ters yönde düşünenler de var. Örneğin sigorta kaza araştırmacısı Siegfried Brockmann: “Bence bu kaçınılmaz. Pasif güvenliğin tasarıma, ağırlığa ve fiyata etkisi var. Üretici talep edilenden fazlasını aracında kullanırsa, rakiplerine karşı bir dezavantaja düşebilir.” Ancak bazen üreticilerin çok daha hafif kriterlere sahip bölgelerde de sorun yaşadıkları görülüyor: Güney Doğu Asya pazarları için hazırlanan Datsun Go, sorumluluk alanı bu bölge olan Global-NCAP testinde sıfır yıldız alabildi. Sıfır! Ve bu sonuçlara iç mekana kadar giren lastik de dahil.
“Standardize edilmiş kurallar ve normlar istiyoruz.” Eski Daimler Geliştirme Şefi Thomas Weber
Bu otomobili asla, asla ama asla satın almayın! Datsun’un ana firması Nissan da bir eleştiri bombardımanına tutulmuş durumda: Çarpışma testi sonuçları ölümcül çıkmasına rağmen, Meksika’da üretilen Tsuru adlı modelin üretimi ve satışı mayıs ayına kadar devam edecek.
Lisansör dergimiz Auto Bild’in yaptığı ankete göre çarpışma testi sonuçları, tüketicilerin yüzde 85’i tarafından önemsenirken, Avrupa pazarlarında 5 yıldız adayı olmaktan uzak birçok model satılıyor. Örneğin Suzuki Ignis ve Toyota Hilux, 2016 testlerinde sadece 3 yıldız alabilmişti. Ancak bunlar baz modellerdi. Euro NCAP artık opsiyonel olarak alınabilen güvenlik donanımlarına sahip versiyonları test ettiğinde ise iki model de en iyi sonuçlara imza atmayı başardı.
Üreticilerin çarpışma testi tarihlerini öne çekmesi ise tamamen yasal bir hile: Yeni modellerinin testlerini kriterler sertleşmeden yaptırmak istiyorlar. Örneğin 5 yıl önce VW Up, Euro NCAP’in verdiği 5 yıldızı da almışken, iki ay sonra daha sert kriterlere göre yapılan testte ise sadece 3 yıldıza ulaşabildi.
Peki ama bükülmüş sac, kırılmış çelik, patlamış camlar ve işkence görmüş mankenlerle sonuçlanan çarpışma testlerine daha ne kadar süre ihtiyacımız olacak? Fraunhofer Enstitüsü’nden Klaus Wolf’a (bkz. röportaj) göre bu sorunun cevabı “çok uzun bir süre daha.”
Dünya çapında standardize edilmiş kurallar oluşturulması ise çok daha uzun sürebilir. Bizler de o güne kadar, duvara karşı çok farklı şekillerde çarpacağız.