Öncelikle kripto paranın ne olduğu ile başlayalım isterseniz. Kripto para, takas işlemlerinde kullanılabilen, tamamen dijital, şifrelenmiş, sanal para birimidir. Ve bir kesime göre de geleceğin ödeme ve yatırım aracıdır.
Kripto paralar önümüze ilk olarak 2009 yılında bitcoin ismiyle çıktı. Ve şuanda Avrupada en çok yatırımcısı olan ülke konumundayız. Dünya Ekonomik Forumu (World Economic Forum) tarafından yapılan araştırmaya göre Türkiye dünya üzerinde yüzde 16 ile 4’ncü, Avrupa’da ise ilk sırada yer aldı. Gelişmiş ülkelerde daha çok ve daha aktif kullanıcısı ve yatırımcısı olması beklenirken en gelişmiş ülkelerden olan japonya’da bitcoin kullanım oranı sadece yüzde 4’tür. Dünyanın yeni ödeme aracı olarak görülmesine ve halihazırda pek çok ülkede atmlerinin bulunmasına rağmen hala tam olarak güven sağlanamadığı için kullanımı istediği kadar hızlı artmamaktadır. Bazı ülkeler elektrik ve su faturalarını Bitcoin ile ödeme alma şeklinde güncellemişlerdir. Dünya üzerinde kabul gören ve yatırımcısını yasalarla korumaya alan bir ödeme aracı değildir.
Peki kripto paraların fiyatları nasıl belirleniyor?
Kısaca size şu şekilde açıklamak istiyorum ekonominin temel taşları arz ve taleptir demek yanlış olmaz sanırım. Bir malın arzı azalıp talebi arttıkça fiyatı yükselir. Yani üretilen Bitcoinlerin miktarı azaltılırsa ve talebi arttırırsa illaki fiyat artacaktır. Her 4 yılda bir arz edilen Bitcoin miktarı yarıya indiriliyor ve bu azalan arzla artan talep karşılaştığında doğal kural işliyor ve fiyat yükseliyor.
Bitcoin Spekülatif bir varlıktır. Bu konuda ABD Hazine Bakanı Janet Yellen, "Çoğu zaman yasa dışı finansman için kullanılıyor. Oldukça spekülatif bir varlık" diyerek nitelendirmişti. Ülkeler bir yandan Bitcoin için yasalar hazırlamaya çalışırken diğer yandan da kendi kripto paralarını hazırlıyorlar.
Ve son olarak Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası’nın ( TCMB) açıklamasına gelelim. Güvenilir yasal bir araç mı?
Ülkemizde 30 Nisan 2021’tarihinden itibaren ödeme aracı olarak kullanılması yasaktır. Ancak alınıp satılabilmesi konusunda bir yasak getirilmemiştir. Kripto varlıkların bir düzenleme ve denetim mekanizmasına tabi olmaması, merkezi bir muhatabın bulunmaması, piyasa değerlerinin aşırı oynaklık göstermesi, anonim yapıları dolayısıyla yasadışı faaliyetlerde kullanılabilmesi, cüzdanların çalınabilmesi veya sahiplerinin bilgileri dışında usulsüz kullanılabilmesi, işlemlerin geri dönülemez nitelikte olması gibi nedenlerle güvenilir değildir.