Peki, bu aralıkların bir sınırı var mıdır? Uygulamada antraktlı çalışma olarak da bilinen çalışma şekli mevzuata uygun mudur? Ara dinlenme hakkında bilinmesi gerekenleri Dr. Cahit Evcil yazdı.
İşçinin günlük iş süresi içinde kesintisiz olarak hiç ara vermeden çalışması beklenemez. Gün içinde işçinin yemek, çay, sigara gibi ihtiyaçlar sebebiyle ya da dinlenmek için belli bir zamana ihtiyacı vardır. Bu zaman İş Kanununda ara dinlenme olarak tanımlanmıştır. Bu yazımızda ara dinlenme kavramını mevzuatın ve yargı kararlarının ışığında incelemeye çalışacağız.
Ara dinlenme 4857 sayılı İş Kanunu’nun 68 inci maddesinde düzenlenmiştir. Anılan hükümde ara dinlenme süresi, günlük çalışma süresine göre kademeli bir şekilde belirlenmiştir. Buna göre; dört saat veya daha kısa süreli günlük çalışmalarda en az onbeş dakika, dört saatten fazla ve yedibuçuk saatten az çalışmalar için en az yarım saat ve günlük yedibuçuk saati aşan çalışmalar bakımından ise en az bir saat ara dinlenmesi verilmelidir.
Yargıtay’a göre, günde onbir saate kadar olan çalışmalar için ara dinlenmesi en az bir saat, onbir saatten fazla çalışmalarda ise en az birbuçuk saat olarak verilmelidir.
İşçi, ara dinlenme saatinde tamamen serbesttir. Bu süreyi işyeri içinde ya da dışında geçirebilir. İşyerinde geçirmesi ve bu süre içinde çalışmaya devam etmesi durumunda ara dinlenmesi verilmemiş sayılır. Ancak işçi işyerinde kalsa bile, ara dinlenmesi süresini serbestçe kullanabilir, bu süre içinde çalışmaya zorlanamaz.
Ara dinlenmesi çalışma saatinden sayılmaz. Bu nedenle ara dinlenmesi için ücret de ödenmez. Ancak, bu süre işçiye dinlenme zamanı olarak tanınmamışsa, işçinin normal ücretinin ödenmesi gerekir. Bu sürenin haftalık 45 saati aşan kısmı için fazla çalışma ücreti ödenmelidir.
Ara dinlenmesinin kullandırılması zorunlu ise de, bunun kullanılacağı zamanı belirlemek işverenin yönetim hakkıyla ilgilidir. İşçilerin tamamı aynı anda ara dinlenme zamanını kullanılabileceği gibi, belli bir plan dâhilinde sırayla kullanmaları da mümkündür. Ancak, Yargıtay’a göre, ara dinlenme süresinin, işe, ara dinlenme süresi kadar geç başlama veya aynı süreyle erken bırakma şeklinde kullandırılması doğru olmaz. Ara dinlenme süresinin günlük çalışma içinde belli bir zamanda amaca uygun şekilde kullandırılması gerekir
Ara dinlenme süreleri kural olarak aralıksız olarak kullandırılır. Ancak ara dinlenmelerin o yerin iklim, mevsim, gelenek ve işin niteliği göz önünde bulundurularak aralıklı olarak kullandırılması da mümkündür. Peki, bu aralıkların bir sınırı var mıdır? Uygulamada antraklı çalışma olarak da bilinen çalışma şekli mevzuata uygun mudur? Şunu demek istiyoruz; örneğin bir hizmet işletmesinde işçinin haftanın altı günü 11:00-15:00 ile 18:00-24:00 saatleri arasında çalışıp, 15:00-18:00 saatleri arasında ara dinlenmesi kullanması mümkün müdür?
İş Kanunu’na ilişkin Çalışma Süreleri Yönetmeliği’nin üçüncü maddesinde ara dinlenmelerin yirmidört saat içinde kesintisiz oniki saat dinlenme süresi dikkate alınarak düzenleneceği hüküm altına alınmıştır. Buna göre; iklim, mevsim, o yerin gelenekleri ve işin niteliğine ilişkin gerekçelerle ara dinlenmesinin süre ve sıklığının arttırılması, işçinin oniki saatlik dinlenme süresini azaltmamalıdır. Yukarıdaki örneğimize dönersek, işçinin gece işinin bittiği 24:00 ile işe başlayacağı 11:00 saatleri arasında oniki saatlik bir dinlenme süresi bulunmadığından çalışma saatlerinin bu şekilde belirlenmesi mevzuata uygun olmayacaktır.
Diğer yandan, işçinin işveren tarafından iş verilmesini beklediği süreler çalışma süresinden sayılacaktır. Bu nedenle, iş görmemekle birlikte, işçinin işverenin emir ve talimatı altında olduğu süreler ara dinlenmesine sayılamaz.
Son olarak ara dinlenmesine ilişkin düzenlemelere uymayan işverenlerin karşılaşacakları yaptırımlara da değinelim. Ara dinlenmesini yaptırmayan ya da eksik yaptıran işveren bu sürelere ait ücreti işçiye ödemek zorundadır. Kullandırılmayan ara dinlenmeleriyle birlikte haftalık kırkbeş saatin aşılması halinde bu sürelere ait ücretlerin fazla çalışma ücreti olarak ödenmesi gerekir. Ayrıca, işverene, ara dinlenmelerini kanun hükümlerine uygun olarak kullandırmaması nedeniyle 2.809. TL idari para cezası uygulanır.
e-Fatura dijital ortamdan kesilerek, Gelir İdaresi Başkanlığının belirlediği standartları taşıyan ve Gelir İdaresi Başkanlığının içerik kontrolü sonrasında alıcısına ulaştırılan bir fatura türüdür.
e-Faturaya geçiş yapmak için 2018 veya 2019 yılı cironuzun beş milyon TL ve üzeri olması gereklidir. Bu şartı taşıyan mükelleflerin 1 Temmuz 2020 tarihine kadar e-Fatura uygulamsına geçiş yapmaları zorunludur.
Cironuz 5 milyon TL altında olsa dahi gönüllü olarak e-Fatura uygulamasına dahil olarak e-Fatura ve e-Arşiv Fatura kulllabilirsiniz. İsteğe bağlı olarak e-Fatura kullanıcı olarak firmanıza prestij kazandırmanın yanında e-Fatura sisteminin faydaları ile işletme giderlerinizi en aza indirebilirsiniz.
e-Faturayı özel entegratörler aracılığı geçiş yapılması size hem zaman tasarrufu hemde kullanım kolaylı sağlar. e-Fatura Geçiş İşlemlerini Muhasebe Web sizin adınıza gerçekleştir. e-Faturaya geçiş hakkında daha detaylı bilgile burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
e-Arşiv Fatura e-Fatura mükellefi olan vergi mükelleflerinin e-Fatura olmayan mükelleflere veya nihai tüketicilere kestiği bir elektronik fatura türüdür. Aynı zamanda GİB portalından vergi mükelleflerinin kestiği 5.000 ve 30.000 TL üzerindeki faturalara da e-Arşiv Fatura adı veriler. GİB e-Belge Portalından e-Arşiv Fatura kesen bir mükellef e-Fatura kullanıcısı değildir.
Eğer e-Faturaya zorunlu olarak dahil olmanız gerekiyor ise e-Arşiv Fatura ile beraber e-Fatura da kullanmanız zorunludur. İsteğe bağlı bir e-Faturaya geçiş yapmanız halinde yine e-Arşiv Fatura ve e-Fatura'nın beraber kullanımı zorunludur. GİB e-Belge Portalında sadece 5 bin ve 30 bin üzeri faturaları düzenleyen mükelefler e-Fatura uygulamasına dahil olmadıkları için sadece GİB e-Arşiv Faturası kullanabilirler.
e-Fatura sistemini bizim aracılığımız ile kullanıyor iseniz e-Arşiv Fatura iptalini her zaman yapabilirsiniz. e-Fatura kullanıcı olmayıp GİB portalından 5 bin TL üzeri kesilen e-Arşiv Fatura iptal edilememektedir.
e Fatura Programı Fatura kesme sürecini kısaltarak, kesilen faturaları e-Fatura veya e-Arşiv Fatura standartlarına uygun hale getirip alıcısına ulaştıran pratik ve kullanışlı yazılımlara verilen isimdir.
e Fatura Programı tamamen hızlı ve kolay e-Fatura kesmek için tasarlanmıştır. e-Fatura Programı ile Satış, İstisna, Tevkifat, iade, özel matrah Faturalarınızı keserek müşterinize hızlıca gönderim yapabilirsiniz. e-Fatura Programı hakkında daha detaylı bilgiye burayı tıklayarak ulaşabilirsiniz.
e-Fatura ve e-Arşiv Faturaya geçiş yaparak pratik ve hızlı kullanmanın en kolay yolu ePlus EKO e-Fatura Programı'dır. Size bilgi vermek için danışmanlarımız sizi bekliyor. Hemen bağlantıyı tıklarak e-Faturaya ilk adımı bizimle atabilirsiniz. e-Fatura Programı
Muhasebe Hakkında Herşey
muhasebeweb.com
Muhasebe dünyasıyla ilgili pratik ve güncel bilgiler, muhasebe haberleri, muhasebe Hesap İşleyişi ve muhasebe yazarları ile muhasebe uygulamalarını işler.
facebook twitter linkedin instagram