2012 yılında yürürlüğe giren 6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu (“TBK”)’nun tüm maddeleri aynı anda yürürlüğe girmemiş olup, işyeri kiralarına ilişkin bazı hükümlerinin yürürlük tarihi ertelenmiştir. Bu kapsamda, Türk Borçlar Kanunu’nun Geçici Madde 2 hükmü ile kiracının Türk Ticaret Kanunu kapsamında tacir olarak sayılan kişiler ile özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişileri olduğu işyeri kiralarında, Kanun’un 323, 325, 331, 340, 342, 343, 344, 346 ve 354’üncü maddelerinin 01.07.2012 tarihinden itibaren 8 yıl süreyle uygulanmayacağı düzenlenmiştir. Aynı maddenin devamında, sayılan hükümlerin uygulanamayacağı hallerde, kira sözleşmelerinde bu maddelerde belirtilmiş olan konulara ilişkin olarak sözleşme serbestisi gereği kira sözleşmesi hükümlerinin ve kira sözleşmelerinde hüküm olmayan hallerde ise mülga 818 Sayılı Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
TBK’nın işyeri kiraları kapsamında ertelenen hükümleri 01.07.2020 tarihinden itibaren yürürlüğe girecektir. Ertelenen hükümlerin yürürlüğe girmesi ile kiracının tacir olarak sayılan kişilerden veya özel hukuk ve kamu hukuku tüzel kişilerinden olduğu işyeri kira sözleşmeleri açısından;
- Kiracının kiraya verenin yazılı rızasını almadıkça, kira ilişkisini başkasına devredemeyeceğine, kiraya verenin işyeri kiralarında haklı sebep olmadıkça kira sözleşmesinin devrine ilişkin rıza vermekten kaçınamayacağına ve kira sözleşmesini devreden kiracının, kira sözleşmesinin bitimine kadar ve en fazla iki yıl süreyle devralanla birlikte müteselsilen sorumlu olacağına ilişkin önemli düzenlemeler içeren TBK m.323 hükmü,
- Kiralananın sözleşmenin bitiminden önce geri verilemeyeceğine, aksi takdirde kiracının kira sözleşmesinden doğan borçlarının, kiralananın benzer koşullarla kiraya verilebileceği makul bir süre için devam edeceğine ilişkin koşulları düzenleyen TBK m.325 hükmü,
- Taraflardan her birinin, kira ilişkisinin devamını kendisi için çekilmez hâle getiren önemli sebeplerin varlığı durumunda, sözleşmeyi yasal fesih bildirim süresine uyarak her zaman feshedebileceğine ilişkin TBK m.331 hükmü,
- Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmenin kurulması ya da sürdürülmesi, kiracının yararı olmaksızın, kiralananın kullanımıyla doğrudan ilişkisi olmayan bir borç altına girmesine bağlanmışsa, kirayla bağlantılı sözleşme yapılamayacağına ilişkin TBK m.340 hükmü,
- Konut ve çatılı işyeri kiralarında sözleşmeyle kiracıya güvence (depozito) verme borcu getirilmişse, bu güvencenin en fazla üç aylık kira bedeli ile sınırlı olacağına ilişkin düzenlemeleri içeren TBK m.342 hükmü,
- Kira sözleşmelerinde kira bedelinin belirlenmesi dışında, kiracı aleyhine değişiklik yapılamayacağına dair TBK m.343 hükmü,
- Kira bedelinin ve kira bedeli artışlarının ne şekilde belirlenebileceğine ilişkin koşulları düzenleyen TBK m.344 hükmü,
- Kiracıya, kira bedeli ve yan giderler dışında başka bir ödeme yükümlülüğü getirilemeyeceğine ve kiracı aleyhine muacceliyet veya cezai şart içeren sözleşme maddelerinin geçersiz sayılacağına ilişkin kiracı aleyhine düzenleme yasağı getiren TBK m.346 hükmü ve
- Dava yoluyla kira sözleşmesinin sona erdirilmesine ilişkin hükümlerin, kiracı aleyhine değiştirilemeyeceğine ilişkin TBK m.354 hükmü uygulama alanı bulacaktır. İşbu hükümler kapsamında, işyeri kira sözleşmeleri açısından mevcut akdedilmiş ve yeni akdedilen sözleşmelerde önemli değişiklikler meydana gelecek, işyeri kira sözleşmelerinde yer alan ve kiracı aleyhine düzenlenen birtakım hükümler, emredici nitelikteki yeni yürürlüğe giren hükümler doğrultusunda uygulanamaz hale gelecektir.
Türk Borçlar Kanunu Kapsamında İşyeri Kira Sözleşmelerine İlişkin Olarak Yürürlüğü Ertelenen Hükümler ile ilgili bilgi notunu okumak için TIKLAYINIZ.
Bilgiyi Tecrübeyle Güce Dönüştürüyoruz…