Birleşik Krallık’ta herhangi bir belirti veya semptom ortaya çıkmadan önce 50’den fazla kanser türünü tespit etmek için kullanılabilen bir kan testi, bugünden itibaren gönüllüler üzerinde geniş çapta test ediliyor.
Ulusal Sağlık Servisi (NHS) tarafından yapılan testler, kanser hücrelerinin erken belirtileri için hastanın kanındaki DNA’ya bakar.
Kanserin erken teşhisi, hastanın hayatta kalma şansını önemli ölçüde artırır.
“Bu basit ve hızlı kan testi, kanserin saptanması ve tedavisinde bir atılım olabilir. NHS başkanı Amanda Pritchard, kanseri semptomları ortaya çıkmadan önce tespit ederek hastanın iyileşme ve hayatta kalma şansını artırabiliriz” dedi.
Amerikan şirketi Grail tarafından geliştirilen Galleri testi, herhangi bir hastalık belirtisi göstermeyen kişilerin kanında kanserin neden olduğu moleküler değişiklikleri tespit etmek için geliştirildi.
Bilim adamları, bu testin kanser semptomları ortaya çıkmadan önce bir kan testi ekranı olarak kullanılabilecek kadar doğru olduğunu söylüyor.
NHS, testin İngiltere’de 140.000 gönüllü üzerinde test edileceğini duyurdu. Gönüllülerin yarısından alınan kan örnekleri, randomize kontrollü bir örnek aracılığıyla bu teste tabi tutulur.
Test, 50 yaşın üzerindeki kişiler de dahil olmak üzere yüksek kanser riski taşıyan kişilerde kullanılır. Testin bazı kan kanserleri türlerinin ve baş, boyun, yumurtalık, pankreas, yemek borusu gibi bölgelerde gelişen ve erken dönemde tespit edilmesi zor olan kanserlerin tespit edilmesinde önemli rol oynayabileceği belirtiliyor.
YÜKSEK HASSASİYET
Bilim adamları, önceki deneylerin sonuçlarının Annals of Oncology’de yayınlandığını ve herhangi bir kanser semptomu ortaya çıkmadan önce kanserin doğru teşhis edildiğini, yanlış pozitiflik oranının çok düşük olduğunu gösterdiğini söylüyorlar.
King’s College Üniversitesi’nden Profesör Peter Sasieni, “Galleri testi kanserin erken teşhisinde çok önemli olabilir ve bu araştırmayı yapmaktan dolayı çok heyecanlıyız” dedi.
Sasieni, “Bu testle teşhis edilen geç evre kanserlerin sayısını önemli ölçüde azaltmanın mümkün olup olmadığını görmemiz gerekiyor” dedi.
NHS verilerine göre, İngiltere’deki kanser ölümlerinin yaklaşık beşte birinden akciğer kanseri sorumludur. Akciğer, kolon, prostat ve meme kanseri ölümleri, kanser ölümlerinin yüzde 45’ini oluşturuyor.
Algoritma tabanlı test, kanserli tümörler tarafından kana salınan hücresiz DNA’nın genetik kodundaki kimyasal değişiklikleri inceler.
2823 kanser hastası ve 1254 kansersiz gönüllüden elde edilen veriler, testin doğruluğunun oldukça yüksek olduğunu göstermektedir.
Kanser vakalarının yüzde 51,5’inde kanserin doğru teşhis edildiğini ve yanlış teşhis oranının yüzde 0,5 olduğunu buldu.
Tarama seçeneği olmayan yemek borusu, karaciğer ve pankreas gibi katı tümörler için pozitif test sonucunun yüzde 65.6 olduğunu buldu.
Vakaların yüzde 88,7’sinde kanserin bulunduğu doku da doğru tespit edildi.
“Bu yeni araştırma, birçok farklı kanser türünü tespit edebilen basit bir kan testi üzerinde etkileyici sonuçlar gösteriyor” dedi. Londra’daki Kanser Araştırma Enstitüsü’nden Marco Gerlinger.
Gerlinger, bu testin kolon ve akciğer kanseri gibi yaygın tümör tiplerindeki kanserleri henüz çok küçükken tedavi edilebilir bir aşamada tespit ettiğini vurguladı.
Gerlinger, testin yaygın olarak kullanılmadan önce gerçek kanser tarama çalışmalarında test edilmesi gerektiğini belirterek, kanser teşhisinin geleceğinin kandaki kanser DNA’sını tespit eden sıvı biyopsi testlerine dayanacağına dikkat çekiyor.
NHS pilot testinin sonuçlarının 2023’te çıkması bekleniyor.