

SAĞLIK platformu >> Sağlık Haberleri


GÜNES GÖZLÜKLERI KONUSUNDA BILINMESI GEREKENLER
Göze zararli olabilecegi iddia edilen mavi renkli isinlari bloke eden ve uzaktaki cisimlerin daha net görülebilmesini saglayan amber renkli camlar özellikle pilotlar, kayakçilar ve gemiciler tarafindan tercih edilir.
Yukaridan asagiya rengi açilan gradyent seklindeki camlar özellikle otomobil kullanirken rahatsiz edici yansimalari engellemeleri nedeniyle tercih edilebilir. Isik miktarina göre rengi açilip koyulasabilen fotokromik ya da kolormatik camlar iç ve dis ortamlarda kullanilabilmeleri nedeniyle avantajlidir.
Polarize camlar özellikle su ya da kar yüzeyinden yansiyan isinlari etkili olarak azalttiklari için özellikle denizde, kayakta ve otomobil kullanirken tercih edilmektedir.
Günes gözlükleri günümüzde genellikle günes isinlarinin göz kamastirici etkisinden korunmak için ya da sik bir aksesuvar olarak kullanilmaktadir. Ancak günes gözlüklerinin çok daha önemli olan asil görevi, gözleri günesin yaydigi ultraviyole ya da diger ismiyle morötesi isinlarin göze verebilecegi hasarlardan ve neden olabilecegi ciddi göz hastaliklarindan korumaktir.
Ultraviyole isinlari günes isinlarinin gözle görülmeyen dalga boyunda yer alirlar ve ultraviyole A (UVA), ultraviyole B (UVB) ve ultraviyole C (UVC) olarak 3 gruba ayrilirlar. Bu isinlardan ultraviyole C isinlari atmosfer tabakalari tarafindan emildigi ve yeryüzüne önemli derecede ulasamadiklari için göz için herhangi bir problem olusturmamaktadirlar. Buna karsin ultraviyole A ve özellikle de ultraviyole B isinlari göze verebilecekleri zararlar açisindan önemlidir. Özellikle son yillarda ozon tabakasindaki incelmeyle birlikte ultraviyole isinlarinin gözler üzerinde olusturdugu olumsuz etkiler giderek artan oranda görülmektedir.
Ultraviyole isinlarinin göz üzerindeki olumsuz etkileri nelerdir?
Ultraviyole isinlarinin göz üzerindeki olumsuz etkileri kisa dönemde ve uzun dönemde olusmalarina göre iki gruba ayrilabilir. Günesli bir günde, gün boyunca uzun süre ultraviyole isinlarinin etkisinde kalinmasi nedeniyle, kisa dönem olumsuz etkilere örnek olarak, gözlerde derideki günes yanigi benzeri zedelenmeler olusabilmektedir. Bu zedelenmeler genellikle birkaç gün içerisinde iyilesebilmekte, bununla birlikte agrili olmakta ve gözde bazi ciddi enfeksiyonlarin olusmasina ortam hazirlayabilmektedir. Ultraviyolenin göz üzerindeki esas ciddi olumsuz etkileri ise uzun dönemde sürekli ultraviyoleye maruz kalmayla ortaya çikan maküla(sari nokta) dejenerasyonu ve katarakt gibi dünyadaki en önemli ve en çok görülen iki görme kaybi nedenidir.
Günese maruz kalinma derecesini artiran çesitli faktörler ultraviyole isinlarinin göze verebilecegi hasari artirabilmektedir.
Bu faktörler arasinda:
Çevre: Ultraviyole etkisi karda, kumda ve suda daha fazladir.
Yükseklik: Deniz seviyesine göre yükseklik arttikça ultraviyole seviyesi artar.
Enlem: Ultraviyole ekvatora yaklastikça yani enlem derecesi düstükçe artar.
Dis ortamda kalma süresi: Güneste kalma süresi arttikça alinan ultraviyole miktari artar.
Göz ve deri rengi: Açik renkli gözlere ve deriye sahip kisiler ultraviyole açisindan daha fazla risk tasir.
Günün saati: Ultraviyole miktarinin en yüksek oldugu saatler 10 ila 16 saatleri arasidir.
Mevsim: Ultraviyolenin en kuvvetli geldigi dönem ilkbahar ve yaz aylaridir, sonbahar ve kis aylarinda ultraviyole seviyesi düser.
Ilaçlar: Tetrasiklin, doksisiklin gibi bazi ilaçlar gözlerin ve derinin isik hassasiyetini ve ultraviyolenin olumsuz etkisini artirir.
Günesin göz üzerinde olusturdugu sözü edilen zararlarindan dolayi, bugün artik küçük yaslardan itibaren tüm bireylere günesli ve özellikle de yukarida belirtilen ultraviyole açisindan riskli ortamlarda sürekli günes gözlügü kullanmasi önerilmektedir. Çok sayidaki günes gözlügü çesidi arasindan en uygun olani seçerken gözlük çerçevesinin ve camlarin sekli disinda dikkat edilmesi gereken çesitli faktörler vardir.
Günes gözlügü alirken nelere dikkat etmek gerekir?
Camlarin ultraviyole isinlarini blokaj derecesi: Günes gözlügü alinirken dikkat edilmesi gereken en önemli özellik camlarin ultraviyole isinlarini blokaj derecesidir. Normalde her gözlük cami ultraviyoleyi degisik oranlarda bloke edebilmekle birlikte etkili ultraviyole blokaji için özel kaplamalar kullanilmasi gerekmektedir. Günes gözlügünün UVA ve UVB blokaj derecelerine bakilmali, % 99un üzerinde UV blokaji yapabilen camlar seçilmeli, hatta % 100 blokaj orani tercih edilmelidir. Günes gözlüklerinde kullanilan aynali kaplamalar göze gelen isik miktarini düsürmekle birlikte ultraviyole blokaj oranini etkilememektedir.
Cam rengi ve koyulugu: Günes gözlügü seçiminde bir diger önemli faktör cam rengi ve koyulugudur. Camin renginin ve koyulugunun ultraviyole blokaj derecesiyle herhangi bir iliskisi olmamasina ve seçimin kisisel zevke bagli olmasina karsin her cam renginin farkli özellikleri vardir. Yesil ve gri renkli camlar görüntü kontrastini etkilemez ve renk bozulmasina neden olmazken, kahverengi cam kontrasti ve derinlik hissini artirirken bir miktar renk bozulmasina neden olur. Mavi renk camlar karda en iyi görmeyi saglarken diger renklerde bozulmaya yol açar, kirmizi ve pembe renkli camlar bilgisayarda en iyi görmeyi saglarken yine renk bozulmalarina yol açarlar. Göze zararli olabilecegi iddia edilen mavi renkli isinlari bloke eden ve uzaktaki cisimlerin daha net görülebilmesini saglayan amber renkli camlar özellikle pilotlar, kayakçilar ve gemiciler tarafindan tercih edilir. Yukaridan asagiya rengi açilan gradyent seklindeki camlar özellikle otomobil kullanirken rahatsiz edici yansimalari engellemeleri nedeniyle tercih edilebilir. Isik miktarina göre rengi açilip koyulasabilen fotokromik ya da kolormatik camlar iç ve dis ortamlarda kullanilabilmeleri nedeniyle avantajlidir. Bu camlarin yüksek ultraviyole blokajina sahip olanlari günes gözlügü olarak kullanilabilmekle birlikte özellikle isikli ortamdan karanlik ortama geçildiginde cam renginin açilmasinin yaklasik bes dakika kadar zaman aldigi akilda tutulmalidir. Polarize camlar özellikle su ya da kar yüzeyinden yansiyan isinlari etkili olarak azalttiklari için özellikle denizde, kayakta ve otomobil kullanirken tercih edilmektedir. Polarize cam özelliginin normalde ultraviyole blokajiyla iliskisi olmamakla birlikte hem polarize olan hem de etkili ultraviyole blokaji yapabilen camlar bulunabilmektedir. Büyük ve gözleri çevreleyen günes gözlük çerçeveleri göze kenarlardan gelen isinlari azaltmalari nedeniyle seçilebilir.
VKV Amerikan Hastanesi
Göz Poliklinigi
Doç. Dr. Osman Oram
www.saglikplatformu.com


Web Sitesi Olanlara Özel |
Günlük
Sağlık Haberlerini Sizde Sitenizde yayınlayabilirsiniz
|Diğer Güncel Haber
Başlıkları

