Kırkbaş dikeni
Anahtar kelimeler: Akdeniz elementi.
Dolaşım
Dağılımı
Bitki doğal olarak Akdeniz havzasında yayılış gösterir.
Genel bilgiler
30 ila 90 cm büyüyebilir. Gövde yeşil ve beyaz arası, ince ve diktir. Yapraklar; almaşlı dizilişli, sapsız, loblu ve sarılıcıdır. Kenarları ise dikenlidir. Gövde genellikle dallıdır. Sarı çiçekler tepededir ve dikenli bırahteler ile çevrilidir. Çiçek başları ters konik biçimli ve 1,5 cm genişliğindedir. Dış bırahte yaprağa benzer. Dış filariler şeritsi mızraksıdır ve parlak sarı renkli iç filarilerden uzundurlar. Kapçıklarda sarı tüylü sorguç görülür. Güneşli bölgeleri ve geçirgen kuru toprakları tercih eder.
Gözlem
Orman açıklıkları, çalılık, yol kenarı ve tarlalarda görülür. İl genelinde yaygın olarak gözlemlenmiştir.
Yaygın adları
Kırkbaş dikeni, Domuz dikeni.
Çiçek zamanı
Temmuz-Eylül ayları.
Yükseklik
0-1300 metre arası.
Etimoloji
Cins, Kutsal Roma İmparatoruluğu’nun ilk imparatoru Şarlman’ın adını taşımaktadır. Rivayete göre, Şarlman ordusunda görülen veba salgınını, başmeleğin yol göstermesi ile bir Carlina türünün kökünü kullanarak tedavi etmiştir. Şarlman ayrıca, İmparatorluk bahçelerinde yetiştirilmesi gereken bitkilere yönelik bir genelge yayımlamıştır. 72 bitkilik bu liste içinde çeşitli sebze ve süs bitkilerinin yanı sıra tıbbi değeri olan bitkiler de yer almaktadır. Tür adı Latince “küme halinde” anlamına gelir. Bitkinin küme halindeki gövde ve çiçeklerine işaret eder. Özgün tanımda bu “caule multifloro corymboso” olarak belirtilmiştir.
Fotoğrafları
Literatür
Species Plantarum 2: 828, errata 1231. 1753. L.