Tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de yaşlılardaki ilaç tüketimi azımsanmayacak boyutlardadır. Oysa uygulanacak olan ilaç tedavisini titizlikle planlamak ve hastayı izlemek gerekmektedir. Çünkü ilaçların vücuttaki etkisini belirleyen farmakokinetik ve farmakodinamik olaylarda yaşlanmaya bağlı olarak bazı değişiklikler ortaya çıkmaktadır. Yaşlanma ile dokuların ilaca cevabı değişmekte, tedaviye uyunç azalmakta, birçok hastalık birarada bulunabilmektedir.
Yaşlılarda ilaç farmakolojisini etkileyebilecek fizyolojik değişiklikler:
İlacın dokular tarafından emilimi, vücut içindeki dağılımı, vücuttaki kullanımı, vücuttan atılımı ve etki etmesi beklenen dokulardaki algılayıcı duyarlılığında ortaya çıkan değişikliklere bağlı olarak; etkisi yaşlılarda farklılıklar arz etmektedir.
İlaç tüketimi açısından göz ardı edilmemesi gereken bir başka nokta da; yaşlılığın derecesinin kronolojik yaştan bağımsız olabileceğidir.Kişilerde bu açıdan genetik varyasyonlara rastlanabilmekte ve çevresel etkenlere de değişik oranlarda maruz kalınabilmektedir.
Yaşlılarda en sık yan etki oluşturan ilaç grubu merkezi sinir sistemini baskılayan ilaçlardır, bunları antibiyotikler, analjezikler (ağrı kesiciler), antikoagülanlar (kan sulandıran ilaçlar), antihipertansifler (tansiyon düşüren ilaçlar),bronkodilatatörler (akciğerlerdeki hava yollarını açan ilaçlar), diüretikler (idrar söktürücüler) ve oral hipoglisemik ajanlar (kan şekerini düşürmek amacı ile ağızdan alınan ilaçlar) izlemektedir.
İlaç yan etkisi olabileceğini düşündürmesi gereken bulguları ise yaşlılar göz önüne alındığında şöyle sıralayabiliriz; Depresyon, konfüzyon (bilinç bulanıklığı ), huzursuzluk, düşme, hafıza kaybı, ekstrapiramidal sistem bulguları (Parkinsonizm, tardiv diskinezi), konstipasyon (kabızlık) ve inkontinans (idrar ve gaita kontrolünün olmaması).
Yaşlılardaki ilaç kullanımına yönelik çalışmalarda reçetesiz olarak kullanılan ilaçların %40-60 ının analjezikler (ağrı kesiciler), laksatifler (kabızlık gidericiler) ve vitaminler olduğu belirlenmiştir.
Ülkemizde huzurevlerinde yapılan araştırmalarda; en sık kullanılan ilaçların kalp damar hastalıkları için kullanılan ilaçlar ve analjezikler olduğu saptanmış, polifarmasi yani çoklu ilaç kullanımı ile ilaç yan etkileri arasında da belirgin ilişki olduğu saptanmıştır.
Yaşlılarda çoklu ilaç kullanımına zemin hazırlayan faktörler:
-Farklı doktorlara giderek çok sayıda reçete alma
-Reçetelere çok kalem ilaç yazılması
-Doktorların fazla sayıda ilaç yazmaya eğilimli olmaları
-Hastaların beklentileri
-Tanıdan ziyade yakınma ve belirtilere yönelik olarak ilaç kullanılması
-Eski ilacı kesip yeni ilaca başlama eğilimi
-Kullanılan ilaçların otomatik olarak tekrar yazılması
-Çok sayıda reçetesiz ilaç satılması
-Aileden veya çevreden ilaç alarak kullanma eğilimi
Yaşlılarda akılcı ilaç kullanımının temel ilkeleri dokuz ana başlık altında ele alınmaktadır:
1-İlaç tedavisinin gerekli olup olmadığı irdelenmelidir.
2-Halen kullanılan ilaç ve sigara-alkol gibi maddeler bilinmelidir.
3-Reçeteye yazılan ilaçların farmakolojik özelliklerinin bilinmesi gerekir.
4-Yaşlılarda tedaviye düşük doz ile başlanmalıdır.
5-Doz veya ilaç kombinasyonları, ya da ilacı kesme kriterleri dikkatle belirlenmelidir.
6-Tedavi mümkün olduğunca basitleştirilmelidir, böylece yaşlı hastanın uyuncu artacaktır.
7-Tedavi düzenli olarak gözden geçirilmelidir.
8-Hastanın gereksinimi olmayan ilaçlar tedaviden çıkarılmalıdır.
9-Her ilacın yeni sorunlar yaratabileceği akılda tutulmalıdır.
- "Aşı Kararsızlığı Hepimizin Hayatını Tehdit Ediyor"
- Pazar Erişim ve Ar-Ge Direktörlüğü Görevine Dr. Bilgen Dölek Atandı
- Başarı Hikayelerine İlham Veren Pazarlama Zirvesi
- Omurilik Felcinde Büyük Gelişme
- Sıtma Aşısı Deneme Amaçlı Afrika'da Uygulanmaya Başladı
- Bitkisel Hayattaki Kadın 27 Yıl Sonra Uyandı
- Lületaşı ve Yumurta Kabuğundan Yapay Kemik Dokusu Üretti
- İnsan Ömrünün Üçte Biri Uykuda Geçiyor
- ABD'de Kızamık Vakaları 25 Yılın En Yüksek Seviyesinde
- "Girişimsel Radyolojide Kullanılan Malzemelerin Temininde Güçlükler Yaşanıyor"
- "Üniversiteler, Bilim İnsanlarını Ağırlayacak Zemini Hazırlamalı"
- Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde Neler Oluyor?
- Kalbinden 6 Santimetre Çapında Kitle Çıkarıldı
- Kansere Karşı Umut Vaat Eden Genetiği Değiştirilmiş Akıllı Hücreler Geliyor
- Mevsim Geçişleri Hasta Ediyor
- Kanseri de, Kıtaları da Aşarız!
- Almanya'dan Türk Bilim Adamına Onursal Üyelik
- Psikiyatri Hemşireliği Kongresi Yapıldı
- TKDC, Prof. Sönmez’e Saldırıyı Kınadı
- Kartal Eğitim ve Araştırma Hastanesi Yıkılıp Onkoloji Hastanesi Yapılacak
- İstanbul'da Ebola Alarmı!
- Kadın Veteriner Hekimlerden Kadın Çiftçilere Süt Hijyeni Eğitimi
- Prof.Dr. Çetin Erol ESC Yönetim Kurulunda
- "Riskli Gebe Kartları" İle Ölümler Önlenmeye Çalışılacak
- TJOD2014 Kongresi'nin ARDINDAN
- 12:42 - "Aşı Kararsızlığı Hepimizin Hayatını Tehdit Ediyor"
- 12:25 - Pazar Erişim ve Ar-Ge Direktörlüğü Görevine Dr. Bilgen Dölek Atandı
- 12:18 - Başarı Hikayelerine İlham Veren Pazarlama Zirvesi
- 11:31 - Omurilik Felcinde Büyük Gelişme
- 11:10 - Sıtma Aşısı Deneme Amaçlı Afrika'da Uygulanmaya Başladı
- 10:55 - Bitkisel Hayattaki Kadın 27 Yıl Sonra Uyandı
- 17:03 - Lületaşı ve Yumurta Kabuğundan Yapay Kemik Dokusu Üretti
- 13:55 - İnsan Ömrünün Üçte Biri Uykuda Geçiyor
- 13:47 - ABD'de Kızamık Vakaları 25 Yılın En Yüksek Seviyesinde
- 15:35 - "Girişimsel Radyolojide Kullanılan Malzemelerin Temininde Güçlükler Yaşanıyor"
- 11:47 - "Üniversiteler, Bilim İnsanlarını Ağırlayacak Zemini Hazırlamalı"
- 11:26 - Cerrahpaşa Tıp Fakültesinde Neler Oluyor?
- 11:14 - Kalbinden 6 Santimetre Çapında Kitle Çıkarıldı
- 10:55 - Kansere Karşı Umut Vaat Eden Genetiği Değiştirilmiş Akıllı Hücreler Geliyor
- 10:44 - Mevsim Geçişleri Hasta Ediyor
BULUŞ
- Lületaşı ve Yumurta Kabuğundan Yapay Kemik Dokusu ÜrettiTürk Eğitim Derneği (TED) Ankara Koleji Vakfı Özel Lisesi öğrencisi Tan Elçin, ağır kemik hastalıkları ve yapay organ konusunda hazırladığı ‘Lületaşından Yapay Kemik Dokusu Projesi’ ile TÜBİTAK’ın ‘Yılın Genç Araştırmacısı Ödülü’nü aldı.
- Kanserli Dokuyu Keşfeden Algoritma GeliştirildiMeme kanseri biyopsi görüntüleri kullanılarak anında kanserli dokuyu keşfetmeyi sağlayan algoritma geliştirildi.
- İlkokul Öğrencisinden Çölyaklılar İçin Tasarım8 yaşındaki ilkokul öğrencisi Miraysu Özer, plastik bardaktan gluten tanımlama cihazı tasarımına patent alarak, kendisi gibi çölyak hastalarının hayatını kolaylaştırmak istiyor.
- Anne Sütündeki Kimyasalları Tespit Eden Test GeliştirildiProf. Dr. Tuğba Akbay, anne sütündeki kimyasal maddeleri tespit eden bir test sistemi geliştirdi. Bu testle anneler sütlerinde kimyasal olup olmadığını 5 dakikada öğrenebilecek