Yazılar
Amerika Birleşik Devletleri (ABD)’nde elektrikli ve elektronik ürünlerde zorunlu olan bir işaretleme olan FCC işaretlemesi için belli testler uygulanır. FCC tarafından yayımlanan regülasyonlara göre uygulanan bu testlere FCC testleri denir.
Türkiye ve Avrupa pazarlarında CE işaretlemesi geçerli iken, ABD’de CE işaretlemesi kabul edilmeyip FCC işaretlemesi zorunludur. Eğer ürününüz FCC standartları kapsamında ise, ABD pazarına sunulmadan önce FCC testlerinden geçmiş ve raporlanmış olması gerekir.
FCC testleri iki ürün kategorisinde değerlendirilir:
1. Kablosuz Haberleşme Yapan Elektrikli/Elektronik Cihazlar için FCC testleri
Kablosuz haberleşme yapan elektrikli/elektronik cihazlar Receive(Rx), Transmit(Tx) ya da hem Receive(Rx) hem de Transmit(Tx) özelliğe sahip antenlere sahiptir. Bu nedenle kablosuz haberleşme yaptıkları için FCC testleri ve sertifikasyonu iki aşamalıdır: a) Kablosuz haberleşme yapan radio/RF modülün FCC standartlarına göre radio/RF testleri ve b) Son kullanıcının kullanacağı elektrikli/elektronik cihaza yönelik EMC testleridir. Radio ve EMC testlerinden geçen ürünlere, FCC standartlarına uygun şekilde test raporlaması yapılarak FCC standartlarına uygunluğu sağlanmış olur.
Kablosuz haberleşme yapan bazı elektrikli/elektronik cihazlar için Radio/RF ve EMC testlerine ek olarak SAR ölçümleri de yapılır. SAR testleri mobil telefonlar, cep telefonları, telsiz telefonlar, giyilebilir teknolojiler gibi insanın yakın maruz kaldığı cihazlara uygulanır. İnsan sağlığına yönelik bir test olduğu için SAR değerlerinin limitlerin oldukça altında olması tüketiciler için tercih sebebidir.
Radio/RF testleri sırasında ürünün frekans, genlik ve güç parametleri ölçülür. İzin verilen limitler dahilinde olup olmadığı test edilir. EMC testleri sırasında ürünün ortama ve şebekeye yaydığı elektromanyetik sinyaller anten ve LISN ile ölçülür, limitlerin altında kalıp kalmadığı test edilir. SAR ölçümleri sırasında belirli bir hacimdeki güç yoğunluğu ölçülür, insanın maruz kalabileceği seviyeler limitlerin altında olup olmadığı test edilir.
Örneğin Bluetooth (2.4GHz) radio modüle sahip ve Rx & Tx özellikleri olan bir sensör için radio/RF testleri ile EMC testleri uygulanır. Bu sensör insanlar üzerinde kullanılmayacaksa SAR testlerine tabii tutulmaz. RF ve EMC testlerine uygun şekilde test raporları hazırlanır. RF test raporu ile birlikte sensörün RF modülü ya da sensörün kendisi için FCC ID kaydı yapılır, FCC ID ürüne özel verilen bir numaradır ve FCC veritabanından sorgulanabilir. Sensör için EMC test raporuna dayanarak ayrıca Supplier’s Declaration of Conformity (SDoC) hazırlanır. Yani böyle bir sensör için elinizde FCC_RF Test raporu, FCC EMC test raporu, FCC ID ve SDoC olması gerekir. SDoC’u kim hazırlar? ABD’deki temsilcisiniz, ithalatçınız ya da kendi firmanız.
2. Kablosuz Haberleşme Yapmayan Elektrikli/Elektronik Cihazlar için FCC testleri
Kablosuz haberleşme yapmayan cihazlarda ise sadece EMC testleri uygulanır ve raporlanır. Bu kategorideki ürünler kablosuz haberleşme özelliği olmayan tüm elektrikli/elektronik ürünlerdir. FCC’nin EMC ile ilgili maddeleri uygulanarak testler gerçekleştirilir, EMC test raporu laboratuvarca hazırlanır, ABD’de yerleşik ithalatçı/temsilci tarafından hazırlanacak Supplier’s Declaration of Conformity (SDoC) hazırlanarak FCC açısından uygun ürün FCC işaretli şekilde ABD piyasasına sunulabilir. Burada önemli nokta Supplier’s Declaration of Conformity (SDoC)’un sadece ABD’de bulunan yerleşik kişi veya kuruluşlarca hazırlanması zorunluluğudur. Eğer henüz ABD pazarında bir temsilciniz ya da firmanız yoksa, test raporlarınızı hazırlayıp, SDoC’u temsilci/ithalatçı bulduğunuzda ya da ABD’de firmanızı kurduğunuzda hazırlayabilirsiniz. sDoC, CE işaretlemesindeki EU Declaration of Confirmity (AB Uygunluk Beyanı) belgesine benzer 1(bir) sayfalık bir belgedir. Test raporlarındaki standartlara atıfta bulunularak hazırlanır, ürünün FCC’ye uygunluğunu beyan eden bir yazıdır.
Örneğin kablosuz haberleşme özelliği olmayan bir elektrikli süpürge FCC Part 15B’ye göre elektromanyetik uyumluluk testlerine tabii tutulur, conducted emissions ve radiated emissions testlerinden geçmesi durumunda FCC Part 15B’de belirtilen limitleri ve ölçüm sonuçlarını içerecek şekilde test raporu hazırlanır. EMC testlerini uygulayan laboraruvar tarafından hazırlanan bu rapora istinaden hazırlanacak SDoC ile elektrikli süpürge ABD pazarına FCC’ye uygun şekilde sunulur. Tabiki elektrikli cihazın ABD elektrik şebekesine (110V, 60Hz) uygun olması ve ürün etiketinde FCC işaretinin bulunması da gerekmektedir.
FCC ID nedir?
FCC ID numarası, Amerika Birleşik Devletleri FCC (Federal İletişim Komisyonu)’na kayıtlı bir cihaza atanan bir tanımlayıcı numaradır. ABD’de kablosuz cihazların yasal satışı için, üreticilerin cihazı FCC standartlarına uygunluğundan emin olmak için bağımsız bir laboratuvar tarafından değerlendirilmelidir.
FCC ID numarası bir lisans veya iletim izni değildir, yalnızca ekipman türünün bir kaydıdır. FCC ID’si, aynı modelin tüm kopyaları için aynıdır. Kablosuz haberleşme yapmayan, ancak yine de kasıtsız (unintentional) radyo gürültüsü gönderen cihazların bir FCC ID’si yoktur. FCC ID’si olmayan cihazlara örnek olarak her türden ev elektroniği, kablolu ağ ekipmanı, radyo alıcıları, bilgisayarları (vericisiz) gösterebiliriz. Bunların sadece FCC gerekliliklerine uygun olduklarını belirten bir etiketi olabilir.
FCC ID numaraları iki unsurdan oluşur: bir yetkili kodu (grantee code) ve bir ekipman ürün kodu (equipment product code). Sertifikaya tabi tüm cihazlara bir FCC ID numarası atanır.
FCC ID numarası almış ürünler FCC’nin sayfasından sorgulanabilir. Sorgulama sayfası için tıklayınız.
Örnek sorgulama: Örnek olarak verdiğimiz yukarıdaki ürün etiketinde geçen FCC ID numarası olarak A3LSIP005AFS30 yazılmıştır. Bu numarayı FCC’nin resmi sayfasından sorgulamak istiyorsanız, aşağıdaki şekilde sorgulama yapmalısınız:
Yetkili Kodu (Grantee Code): A3L
Ürün Kodu (Product Code): SIP005AFS30
Kablosuz Haberleşme Özelliği olan ürünlerde FCC işaretlemesi Nasıl Olur?
FCC’ye göre RF cihazlar (RF devices) aşağıdaki gibi beş farklı kategoride değerlendirilir. Ürünün bu kategorilerden hangisine girdiği belirlenir ve uygun standarda göre ürün test edilir. Üründe kullanılan kablosuz haberleşme modülü FCC onaylı ve FCC ID’si varsa, kablosuz haberleşmeye özel uygulanması gereken RF testlerin uygulanmasına gerek yoktur. Bu gibi ürünlerde, uygun FCC standardına göre EMC testlerinin uygulanması, raporlanması ve deklarasyon yeterlidir.
Incidental Radiators (FCC Part 15, Subpart A)
Unintentional Radiators (FCC Part 15, Subparts B and G)
Intentional Radiators (FCC Part 15, Subparts C through F and H)
Industrial, Scientific, and Medical Equipment (FCC Part 18)
Equipment Operating in Licensed Radio Services
FCC Testlerinden kalan ürünlere ne yapılır?
Herhangi bir FCC testinden kalan elektrikli ya da elektronik ürün testlerden geçene kadar Ar&Ge çalışmasına tabii tutularak yeniden tasarlanır, testlerden geçene kadar aynı testler tekrarlanır. Tasarımı değişen numune tüm FCC testlerine yeniden tabi tutularak tüm testlerden geçtiği emin olunur. FCC testlerinden geçene kadarki süreçte yapılacak çalışmaları üreticiler ya da tasarımcılar kendi tesislerinde yapabilirler. Örneğin pre-compliance bir EMC test sistemine sahip olan bir elektronik tasarım firması conducted emissions ve radiated emissions testlerini kendi bünyesinde uygulayabilir ve ürünlerini FCC limitleri açısından belirli bir aşamaya kadar getirebilir. Böylece ürünleri üzerinde yapacakları Ar&Ge çalışmaları ile FCC test maliyetlerini düşürmüş olurlar.
Ürünlerinizi ABD’de pazarlamak ister misiniz?
FCC kapsamındaki elektrikli ya da kablosuz haberleşme yapan ürünlerinizin FCC testleri, FCC’ye kayıtları ve FCC sertifikasyonları ile ilgili Testups Türkiye’den hizmet alabilirsiniz. FCC işaretlemesi yapılan ürünlerinizi, ABD’li müşterilerinize ürünlerinizin FCC normlarına uygun olduğunu belirterek, ABD’de rahatlıkla pazarlayabilirsiniz.
Testups Türkiye olarak anlaşmalı laboratuvarda FCC test hizmetleri veriyoruz. FCC ve ISO 17025 akredite laboratuvarlarda verdiğimiz bu hizmetler için test edilecek numunelerin aşağıdaki ülkelerden birine göndermenizi isteyeceğiz: ABD (Amerika Birleşik Devletleri), İngiltere, İrlanda veya Çin. FCC veya ISO 17025 akreditasyonu gerekmeyen durumlarda, belirttiğimiz FCC RF ve FCC EMC testleri konusunda Türkiye’de ön test hizmeti verebiliyor, bu konuda verdiğimiz hizmetlerin raporların akredite-dışı sunabiliyoruz.
FCC Test ve Sertifikasyon ihtiyaçlarınız için bize başvurun ve 48 saat içinde fiyat teklifinizi alın
Bu yazının içeriği Elektrik Elektronik Mühendisi, IEEE EMC Society üyesi Yusuf Ulaş KABUKÇU tarafından hazırlanmıştır.
Bu yazımızda sizlerle YouTube kanalımızdaki bir videoyu paylaşıyoruz.
Aşağıdaki video, 25.04.2019 tarihinde direnc.blog tarafından organize edilen Yusuf Ulaş KABUKÇU tarafından sunulan webinar kaydıdır. EMC (Elektromanyetik Uyumluluk) ile ilgili temel kavramları anlattığımız bir sunumdur. direnc.blog’a ve webinare katılan herkese tekrar teşekkür ediyoruz.
Video içeriğini aşağıda görebilirsiniz:
1) EMC Nedir?
2) Neden EMC?
3) Ürün güvenliği/sertifikasyonları ve EMC
4) EMC Testleri
5) EMC Test Laboratuvarı
EMC’nin amacı ortak bir elektromanyetik çevrede farklı cihazların doğru şekilde ve uyum içinde çalışmasını sağlamaktır. Elektrik ile çalışan bir cihazda iki farklı elektromanyetik etki görülür: Dış ortama yayılım yapar ve dışarıdan etkilenir. EMC istenmeyen Elektromanyetik etkileşimlerin olup olmadığını tespit eder.
Neden EMC?
1) Yasal gereksinimler (Kanun-Direktif/Yönetmelik-Tebliğ-Standart) 2)Teknik gereksinimler (Teorik açıklamalar ve elektromanyetik etkileşim) 3)Müşteri gereksinimleri (yasal ve teknik gereksinimlerin üzerinde ek testler)
4)Şartname/ihale gereksinimler
Neden EMC?
EMC Direktifi (2014/30/EU)
Makine Direktifi (2006/42/EC)
RE Direktifi (2014/53/EU)
Medikal Direktifi (93/42/EEC)
ATEX Direktifi (94/9/EC)
Askeri Standartlar (MIL-STD-461, DEF STAN 59-411)
Otomotiv Direktifi (2004/104/EC)
Elektrikli/Elektronik Ürünlerde CE İşaretlemesi
* 2014/35/EU nolu Alçak Gerilim Yönetmeliği (LVD) ve testleri
* 2014/30/EU nolu Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) Yönetmeliği ve testleri * 2014/53/EU nolu Telsiz Ekipmanları Yönetmeliği (RED) ve testleri
* 2006/42/EC nolu Makine Emniyeti Yönetmeliği (MD) ve testleri
* 93/42/EEC nolu Medikal Cihazlar Yönetmeliği (MDD) ve testleri
* 2014/34/EU nolu ATEX Yönetmeliği ve testleri
* 2009/125/EC ve 2017/1369 nolu Ekodizayn ve Enerji Etiketleme Yönetmeliği ve testleri
* 2011/65/EU nolu RoHS Yönetmeliği ve testleri
* E-işaretlemesi (Otomotiv)
* MIL-STD testleri (Askeri)
* FCC İşaretlemesi (ABD pazarı için)
* ISED işaretlemesi (Kanada pazarı için)
* A-tick işarelemesi (Avustralya pazarı için)
* KC işaretlemesi (Güney Kore pazarı için)
* VCCI işaretlemesi (Japonya pazarı için)
* EAC işaretlemesi (Rusya, Belarus, Ermenistan, Kazakistan ve Kırgızistan pazarları için)
EMC Test Laboratuvarı Kurulum aşamaları
1. Test edilecek ürünün teknik özellikleri ve kullanım alanı belirlenir
2. Ürünün teknik özelikleri ve kullanım alanına göre uygulanabilir direktif ve standartlar belirlenir
3. EMC Test laboratuvarının kullanım amacı belirlenir (Pre-compliance /Full-compliance kararı verilir)
4. Belirlenen direktif ve standartlara göre cihaz ve laboratuvar altyapısının teknik özellikleri çıkarılır
Testups Türkiye (Ege Test Center) ile iletişime geçerek EMC (Elektromanyetik Uyumluluk) ile ilgili ürün ve hizmetlere ulaşabilirsiniz.
Elektromanyetik Uyumluluk (EMC: Electromagnetic Compatibility) testleri elektronik ekipman içeren birçok sektörü yakından ilgilendirmektedir.
Elektromanyetik olarak başka bir cihazı ya da sistemi etkileyebilen ya da başka bir cihaz ya da sistemden etkilenebilen ürünlere EMC testleri yapılmaktadır. Bir ürüne EMC testlerinin uygulanıp uygulanmayacağına ve hangi EMC testlerinin uygulanacağına ilgili ülkedeki yasal direktifler ve standartlar göz önünde bulundurulur. Avrupa Birliği ve Türkiye bu gereksinimleri CE işaretlemesi ile sağlarken, Amerika Birleşik Devletleri (ABD) FCC işaretlemesi ile, Japonya VCCI işaretlemesi ile sağlamaktadır. Birçok ülke veya birlik kendi direktiflerini uygulasa da EMC testlerinin ortak yönleri de bulunmaktadır. EMC testleriyle ilgili ayrıntılı bilgi için bu sayfamızı da inceleyebilirsiniz: EMC Testi
EMC testleri hangi sektörleri ilgilendirmektedir? EMC testi yapılabilen bütün ürünlerin olduğu sektörleri ilgilendirse de bu sektörleri aşağıdaki gibi gruplandırabiliriz:
- Tüketici Elektroniği
- Radyo Ekipmanları (Kablosuz Cihazlar)
- Medikal
- Aydınlatma
- Otomotiv
- Savunma Sanayi ve Havacılık
- Makine
EMC testleri ulusal, bölgesel ya da uluslararası standartlara göre uygulanmaktadır. Ürünlerin kullanım alanlarına göre tanımlanan elektromanyetik uyumluluk testleri ve limitleri sektörlere göre farklılık gösterebilir. Örneğin Aydınlatma sektöründeki ürünlere uygulanan testler daha basit ve azken, Savunma Sanayi’ndeki ürünlere uygulanan testler daha kompleks ve daha fazladır. Sektörlere göre farklılık gösteren EMC parametrelerini aşağıdaki gibi sıralayabiliriz:
- Ürüne uygulanan EMC testinin tipi
- Ölçüm yapılan frekansın aralığı
- Hazırlanan test düzeneği
- Kullanılan EMC test cihazı
- Testin yapıldığı ortam ya da oda
- Değerlendirme kriteri olarak uygulanan limit
- Ürüne uygulanan akım ve gerilim seviyesi
- Ürüne uygulanan elektrik alan
- Ürüne uygulanan sinyalin formu
Ürününüz için Elektromanyetik Uyumluluk (EMC) testleri mi yaptırmak istiyorsunuz?
EMC testleri yapılması istediğiniz ürünün bilgilerini online olarak bize iletip uygulanacak testler için fiyat teklifi alabilirsiniz: Ürün Bilgi Formu Doldur