Kıtaların ve okyanusların konumsal öneminin belirlenmesinde ekonomik faaliyetlerin etkileri nelerdir?
Herhangi bir yerde bulunan doğal ve beşeri zenginlikler, ticaret ve ulaşım olanakları o bölgeyi önemli yapar. Bu durum o bölgenin jeopolitik açıdan önemli olmasıyla ifade edilir. Jeopolitik açıdan önemli bölgeler ise bu bölgeleri ele geçirmek ve kontrol etmek isteyenler arasında çatışma ve savaşlara yol açar.
- ve 16. Yüzyıllarda dünyada önemli iki ticaret yolu bulunmaktaydı. Bu önemli ticaret yolları İpek yolu ve Baharat yoluydu. Bu yüzden bu iki önemli ticaret yolunun geçtiği yerler; Akdeniz limanları ile Mısır, Anadolu ve Hint okyanusu siyasi ve askeri mücadelelere sahne olmuştur. Bu dönemde Akdeniz, Anadolu yarımadası, Irak ve Suriye bölgesi, Mısır ve bu bölgelerde yer alan limanlar konumsal açıdan oldukça önemliydi.
Bu ticaret yollarını ele geçirmek isteyen Avrupalılar uzun yıllar sürecek haçlı seferleri düzenleyerek bu önemli yolları ele geçirmeye çalıştılar. Başaramayınca farklı yollar aradılar. Bu durum coğrafi keşiflerin başlamasına neden oldu.
Ümit burnunun keşfedilmesine bağlı olarak yeni alternatif yolların bulunması, İpek ve Baharat yollarıyla, Akdeniz limanlarının konumsal önemini kaybetmesine neden oldu.
Ancak Süveyş kanalı, Avrupa- Hindistan yolunu ümit burnundan giden yollara göre kısalttığı için Akdeniz limanları ile Mısırın tekrar konumsal önemini kazanmasını sağladı. Dolayısıyla o dönem de ticari yolların geçtiği kıta ve denizyollarının konumsal önemini sağlayan ekonomik faaliyet ticaretti.
Coğrafi keşifler ile Amerika kıtasının bulunmasıyla batı Avrupa limanları ile Atlas okyanusu konumsal önem kazandı. Sanayi devrimiyle birlikte özellikle sömürgecilik faaliyetlerinin başlaması, yeraltı zenginliklerini elde etme isteği önem kazandı. Yeni keşfedilen bölgelerde ki hammadde kaynaklarını kontrol etme ve ele geçirme mücadelesi Büyük Okyanus’taki adalar, Afrika’nın batı ve güney kıyıları ile Amerika Kıtasını konumsal açıdan önemli bir hale getirdi. Daha sonra açılan Panama kanalı da Avrupa-Amerika-Asya bağlantısı sağlaması nedeniyle konumsal önemi artan bir suyolu olmuştur.
Dolayısıyla ticaret ile yeraltı ve yerüstü hammadde kaynaklarını kontrol etme ve ele geçirme isteği, geçmişten günümüze kıtaların ve okyanusların konumsal önem kazanmasında rol oynayan ekonomik faaliyetler olmuştur.