|02-12-2010, 10:08||#1 (permalink)|


Türkü nedir?
Türkiye'nin sözlü geleneğinde bir ezgi ile söylenen halk şiirlerinin her çeşidini göstermek için en çok kullanılan ad "türkü"dür. Türkü kelimesinin Türk adının sonuna Arapça ilgi eki olan "i" ekinin getirilmesiyle ortaya çıktığı anlaşılır.
Türki: Türk’le ilgili Türk'e özgü anlamında kullanılır.
Türkü sözcüğü ilk kez XV. Yüzyılda Doğu Türklerince kullanılmıştır. Hikmet Dizdaroğlu Anadolu’da türkünün ilk örneğini Öksüz Dede’nin verdiğini belirtir. Türküler genellikle hece vezninin 7 8 ve 11’li kalıplarıyla kıtalar halinde söylenir. Her kıta türkünün asıl sözlerinin bulunduğu bend ile nakarattan meydana gelir. Nakarat her bendin sonunda tekrarlanır. Bu kısım bağlama veya kavuştak diye de bilinir. Türküleri kesin ayrıma sokmak güçtür. Bir yörede yakılan türkü diğer bir yöreye şekli ve söyleniş biçimi değişerek geçebilir. Türküler ezgilerine konularına ve yapılarına göre ayrılır.
Türkülerin büyük çoğunluğu anonimdir ya da ağızdan ağza söylenirken söyleyeni kaybolmuştur. Türküler bu şekilde halkın malı olurlar. Türküler çoğu kez bir doğa olayı ya da bir kahramanlık karşısında doğar ve yayılırlar. Türküler doğdukları bölgenin özelliklerini koruyamazlar.
Ezgilerine göre türküler
* Kırık havalar: Usullü ezgilerdir. Alt türleri; türkü (genelde tüm kırık havalar için özelde diğer türlerin dışında kalanlar için kullanılır) deyiş koşma semah tatyan barana zeybek horon halay bar bengi sallama güvende oyun havası karşılama ağırlama peşrev teke zortlatması gakgili havası dımıdan zil havası fingil havası dır.
* Uzun havalar: Usulsüz ezgilerdir. Alt türleri; uzun hava (diğer türlere girmeyenler için kullanılır) barak bozlak gurbet havası yas havası tecnis boğaz havası elagözlü maya hoyrat divan yol havası yayla havası mugam dır. Ayrıca gazeller de özellikle Güneydoğu Anadolu Bölgesi’nde halk arasında söylenmektedir.
Konularına göre Türküler
* Çocuk türküleri
* Doğa türküleri
* Aşk türküleri
* Kahramanlık türküleri
* Askerlik türküleri
* Tören türküleri
* İş türküleri
* Derebeyi eşkiya cinayet türküleri
* Ölüm türküleri (ağıt)
* Güldürücü türküler
* Karşılıklı türküler
* Oyun türküleri
Yapılarına göre Türküler
* Mani kıt’alarından kurulu türküler: Birbirleriyle ilgili konularda söylenmiş manilerin sıralanarak ezgiyle okunmasından meydana gelir.
* Dörtlüklerle kurulu türküler: dörtlüklerle kurulu türküler adı üstünde dörtlüklerden oluşan türkülerdir.bu tür türküler de anonimdir.
Özellikleri:
1. Türkülerde konu zenginliği vardır. Aşk ayrılık ölüm tabiat kahramanlık güzellik başlıca konularıdır.
2. Hecenin yedili sekizli en çok da on birli kalıplarıyla yazılırlar.
3. Türküler genelde dörder mısralı bentlerden oluşur.
4. Bazıları koşma şeklindedir.
5. Bazı türkülerde her bendin sonunda aynı dize veya dizeler tekrarlanır. Bu tekrarlanan dizelere nakarat (kavuştak) adı verilir. Nakaratların völçüsü bazen ana bentlerin ölçüsünden ayrı olabilir.
6. Türkülerin kafiye örgüsü genelde şöyledir: “aaab cccb dddb” “aaabb cccbb dddbb” veya “aaabcc dddbcc eeebcc” şeklindedir.
7. Türküler ait oldukları bölgelere göre adlar alırlar.
8. Genelde anonimdirler ama söyleyeni belli olan türküler de vardır.
|Teşekkür Edenler:|| |
Я (03-12-2010)
|Seçenekler|
|Stil|
Türkü nedir? konusu, LakLak Bölümü / Soru Cevap forumunda tartışılıyor.
|Konu||Konuyu Başlatan||Forum||Cevaplar||Son Mesaj|
|Yeni Türkü Resimleri||elif||Yakışıklı Erkek Resimleri||0||16-10-2010 01:27|
|Türkü Turan Resimleri||elif||Yakışıklı Erkek Resimleri||2||15-10-2010 11:46|
|Yeni Türkü Biyografi-Yeni Türkü Kimdir?||elif||Türkiye'den Biyografiler||0||07-07-2008 01:31|