Siz de Çekoslovakyalılaştıramadıklarımızdan mısınız? Evet bu cümleyi söyleyebilmenin zor olduğunu biliyoruz, ancak daha da zor olan bir şey varsa o da birini gerçekten Çekoslovakyalılaştırabilmek. Çünkü Çekoslovakya, 1918 ile 1992 yılları arasında Orta Avrupa’da varlığını sürdürmüş ve 1 Ocak 1993’te ise, Slovakya ve Çek Cumhuriyeti adlı iki bağımsız devlete bölünmüş bir ülkedir.
Çekoslovakya demekte ısrar edenler için acı gerçeği paylaşmak isteriz. Çekoslovakya tarih oldu, hem de tam 1 Ocak 1993 tarihinde, Çek Cumhuriyeti (Çekya, orijinal adı:) ve Slovak Cumhuriyeti (Slovakya, orijinal adı: Slovenská republika) olarak iki ülkeye, barışçıl bir şekilde ayrılmak üzere. Hem de dünyada büyük bir iz bırakarak, sorunsuz olarak ayrılma şekli olarak “Çekoslovakya tipi bölünme modeli” olarak tarihe geçmiştir.
Detaylar için, gelin Çekoslovakya tarihine kısaca bir göz atalım ve Çekoslovakya’nın nasıl ortaya çıktığını ve daha sonra Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olarak nasıl ikiye bölündüğünü daha net bir şekilde anlayabilelim. Böylece üzerinde yaşadığımız Çek Cumhuriyeti topraklarının geçmişini de tekrar gözden geçirmiş olalım.
Çekoslovakya I. Dünya Savaşı’nın sonunda Avusturya-Macaristan İmparatorluğu’nun parçalanması üzerine Bohemya, Moravya, Silezya, Slovakya ve Karpat Rutenya bölgeleri birleştirilerek bugünkü Çek ve Slovakya topraklarında kurulmuştur. Çekoslovakya’nın ilk devlet başkanı Tomáš Garrigue Masaryk ve diğer Çek ve Slovak siyasetçiler 1917 yılında ABD’nin Pittsburgh kentinde toplanarak iki ulusun eşit bir şekilde temsil edildiği bir devletin kurulmasını kararlaştırmışlar ve böylece Çekoslovakya kurulmuştur.
Çekoslovakya denince aklımıza gelenlerin ilk sırasında, edebiyat ve sanat alanında ünü dünyaya yayılmış önemli şair ve yazarlar yer almaktadır. Ünlü yazarlar Franz Kafka ve Milan Kundera, 1984 Nobel Edebiyat Ödüllü şair Jaroslav Seifert Çekoslovakya topraklarından adını dünyaya duyurmuş ünlü kişilerdir.
Ünü dünyaya yayılmış Çekoslovak porseleni ve kristalleri Çekoslovakya’nın diğer önemli simgelerindendir. Bunun dışında ünlü motor markası Jawa, 1929 yılında Çekoslovakya’da kurularak dünyaca tanınan bir motor markası olmuştur. En eski otomobil üreticilerinden birisi olan Skoda ise Çekoslovakya’dan dünyaya yayılan bir diğer ünlü markalardan bir tanesidir.
II. Dünya Savaşı’ndan önce, 1939 yılında topraklarının bir kısmı Nazi Almanyası tarafından işgal edilen Çekoslovakya, savaş sonrasında, 1945-1990 yılları arasında Doğu Bloku’na katılmış, 1980’lerin sonlarında Doğu Avrupa’daki demokratikleşme dalgası sırasındaki Kadife Devrim ile de demokrasiye dönmüştür.
Kadife Devrim, 17 Kasım-29 Aralık 1989’da Çekoslovakya’da meydana gelen kansız bir devrimdir ve bu yüzden adına ‘‘Kadife Devrim’’ denmiştir. Sonucunda, Komünist yönetim düşürülmüş ve devrimin öncülerinden olan muhalif oyun yazarı Václav Havel, Çek Cumhuriyeti’nde 40 yıl sonra ilk kez 1990’da yapılan serbest seçimlerde cumhurbaşkanı olmuştur. Böylece ülkede ilk defa “komünist olmayan” bir hükümet başa gelmiştir.
Sovyetler Birliği’nin dağılmasından sonra, Çek ve Slovak siyasetçileri arasında ülkenin birliği konusunda büyük bir tartışma başlamış ve 1 Ocak 1993’te ülke Çek Cumhuriyeti ve Slovakya olarak ikiye ayrılmıştır. Çekoslovakya’nın yaşadığı bölünme; dünyada hiçbir sorun yaşanmadan ve tek bir kurşun atılmadan ortaya çıkmış tek bölünmedir ve buna Çekoslovakya tipi bölünme modeli denmektedir.
- 1918–1920: Çekoslovakya Cumhuriyeti
- 1920–1938: Çekoslovak Cumhuriyeti
- 1938–1939: Çeko-Slovak Cumhuriyeti
- 1945–1960: Çekoslovak Cumhuriyeti
- 1960–1990: Çekoslovak Sosyalist Cumhuriyeti
- 1990-1992: Çek ve Slovak Federal Cumhuriyeti
SLOVAKYA HAKKINDA TEMEL BİLGİ
- Başkenti: Bratislava
- Yüzölçümü: 48.845 km²
- Nüfusu: Yaklaşık 5,5 milyon
- Komşuları: Avusturya, Çek Cumhuriyet, Macaristan, Polonya, Ukrayna
- İklimi: ılıman
Slovakya hakkında detaylı, eğlenceli, bilgilendirici blog yazılarımız ile devam edeceğiz.
SlovakTürk’ü takip ettiğiniz için teşekkürler.!