Komünizm karşıtı tarihçilikte, İç Savaş'taki “savaş komünizmi” korkularına atıfta bulunmak gelenekseldir. Ancak, beyazlar tarafından kontrol edilen bölgelerde de benzer süreçler yaşandı - gıdaların kamulaştırılması, büyük enflasyon, spekülasyon için bir hapishane.
Özellikle Rusya’nın güneyi, 1919-1920 döneminde Kırım. ekonomi alanındaki özel inisiyatifin tahakküm alanı ve etkisi haline geldi. Ekonominin bu bölgelerde nasıl yürüdüğünü görelim.
SANAYİ
Don havzasında bulunan kömür madenciliği, 1919'ta son derece önemsizdir. Kömür, ana tüketiciyi - demiryollarını - beslemek için bile yeterli değil. Önemsiz miktarda üretim, serbest ticaretten yana olan Denikin hükümetini rasyonel fiyatlara başvurmaya ve kömürün devlet dağıtımını oluşturmaya zorladı. Bununla birlikte, üretim boyutunun düzenlenmesi ve önemsizliğine rağmen, sanayiciler, fiyatlarının çok yüksek olduğu yerlerde yurtdışına kömür ihraç etmek için pazarlık yapıyorlar. Donets Havzasındaki son beyaz güç döneminde, Denikin hükümeti, Azov ve Karadeniz kıyılarında 160'in yurt dışına ihraç edilmesine binlerce ton kömür verilmesine izin verdi. Bu ihracat yalnızca beyaz kontrolün dışındaki şartlar nedeniyle gerçekleşmedi. Kömür ihracatının İtalya ve Orta Doğu'da olması gerekiyordu.
Özel inisiyatif ve müşterileri ihracata karşı hiçbir şey yapmıyorlardı, ancak aynı zamanda demiryolları kömür eksikliği çekiyordu ve Novorossiysk'e yalnızca İngiliz kömürü tedarik edilmek zorunda kaldı.
Grozni ve Maikop bölgelerinde petrol endüstrisi ile ilgili olarak benzer bir politika yürütülmüştür - üretimin boyutu son derece önemsizdi (savaş öncesi seviyenin% 10'i).
Denikin sırasında metallerin erimesi tamamen durdu. Metalurji tesisleri yüksek fırınlar kullanmaz, açık ocaklar kullanır. Taşımacılığın bozulması ile bağlantılı olarak, lokomotif tesislerinin lokomotiflerin tamiri için kullanılması ve teknik amaçlı metalurji tesislerinin kullanılması fikridir. Ancak onarım konusu, gönüllü ordunun varlığında çözümünü bulamadı ve onarılan lokomotiflerin serbest bırakılması gerçekte durdu.
Kırım döneminde sanayi ile durum daha da kötü. Kırım, bir ülke günü olarak, her zaman ihmal edilebilir bir sektöre sahip olmuştur. Beyazlar hükümeti bu sanayiyi yok etmek için elinden gelen her şeyi yaptı. 1920'teki Kırım sanayisinin durumu ile ilgili veriler, Temmuz ayında üretilen sanayi işletmeleriyle ilgili bir anket şeklinde Ticaret ve Sanayi Yönetimi Bölümü arşiv materyallerinde mevcuttur. Anket, 32 çalışanlarının sayısı ile birlikte tüm 2.663 girişimlerini kapsamaktadır. Ankette ağırlıklı olarak tütün fabrikalarına ve tarım makineleri ve motorları üreten fabrikalara maruz kaldı.
Anketten, işletmelerin büyük çoğunluğunun ya savunma ya da devlet gıda kurumları için çalıştığı açıktır. Diğerleri, tamamen çalışsalar da, ancak yine de, performansları, 1919 yılına göre% 75-85 oranında düşmüştür. Ankete göre verimlilikteki düşüşün sebepleri aşağıdakilere indirgenmiştir: yakıt, petrol, gazyağı, yakacak odun, hammadde, vasıflı işçiler eksikliği.
İşte bazı örnekler. Sarabuz'daki Langeman makine üretim tesisinin sahipleri, yanıtlarında, tesiste sadece 22 kişinin çalıştığını yazıyor. Savaştan önce, savaş sırasında 300 kişi çalıştı - 500'den fazla. Sahipler yüksek kaliteli demir eksikliğinden şikayet ediyorlar. Mesaksudi tütün fabrikası sahipleri ayda normal 7.000 pound tütün yerine fabrikanın 1200-1700 lira ürettiğini bildiriyor. Yakıt ve en önemlisi yaprak tütünü yoktur. Simferopol'daki Kırım Mühendislik Tesisi sahipleri tesislerinin sadece savunma amaçlı çalıştığını yazıyor. Parça üretir tanklar ve zırhlı araçları onarır. Hurda ve çubuk demir eksikliği nedeniyle verimlilik son derece düşüktür.
Aynı zamanda, yaprak tütününün, hurdaların ve yüksek dereceli demirin yurtdışında Kırım'dan büyük miktarlarda ihraç edilmesi ilginçtir. Bu, ihracat verileriyle gösterilmektedir. Hurda, Kırım'ın tüm limanlarında ve bunun üzerine spekülasyon yapan Wrangel hükümetinde önemli miktarlarda bulundu ve bunun için para aldı.
Bazı işletmeler talepten şikayetçidir. Evpatoria'da bulunan tarım makineleri ve Milrud aletleri fabrikasına, kazan ve tarla mutfaklarının üretimi için Don Kolordu tarafından talep edildi.
Zemstvos'un dilekçesi sayesinde, talep Haziran ayında geri çekildi, ancak tesis halen üretimin üçte ikisinin askeri siparişlerin uygulanmasına tahsis edilmesi şartlarına tabi - Kazak zirveleri yapımı.
Deri endüstrisinin özel bir himayesinde olan sefil bir varlık olduğunu iddia etti. 1920 yılında Kırım'da 25-30 tabakhaneler vardı, bazıları teknik olarak iyi donanımlı. Bu girişimlerin asgari hesaplamalardaki performansı, küçük olanları saymaz, 100 bin büyük hammadde derisini aşıyor. Kırım'da tabakhaneler için hammaddeler oldukça yeterliydi. General Wrangel hükümeti, tabakhaneler için çabalamadı ve onlara önemli sübvansiyonlar verdi. Yetiştiriciler, özü alımı için 120 milyon ruble, kabuk ve sumak toplanmasını organize etmek için 30 milyon ruble ve 50 milyon ruble yağ ve malzeme alımı için 9 milyon ruble aldı. Patronluğa rağmen, sözde 2 binlerce derinin yerine, tabakacı, ayda sadece XNUMX vermişti. Kontrol komisyonları, toplantılar, tehditler yardımcı olmadı. Deri endüstrisi solmuş.
Daha da ilginç bir resim, Wrangel döneminde, tuz endüstrisinin durumu. Sovyet iktidarı Kırım'ı 1919'ta bıraktığında, Evpatoria bölgesinin höyüklerinde tuz kaldı - 18 milyon dolar. 1919 milyon Poods, 2, 1920 milyon, 1,6 içerisinde mayınlı iken Bu arada, Evpatoria bölgesindeki tuz madenleri, en kötüye kullanımı ile yılda en az 4 milyon Pound üretebilmektedir.
Bu, tuz endüstrisi alanında beyazlar tarafından yapıldıysa, yalnızca balık avının imha edilmesi yönünde oldu. General Wrangel hükümeti, Beshuis hattını inşa etmek için birçok bölgedeki erişim yollarını kaldırdı.
TİCARET
Beyaz’ın yönetimi sırasında ticaret alanında belli bir canlanma yaşandı. Sermayenin ticarete girdiğini söyleyebiliriz. Ve mevcut ticari ve sanayi işletmeleri, bankalar ve hatta hükümetin kendisi de ticaret faaliyetlerinde bulundu. Ancak, Wrangel döneminde iç ticaret çok zayıf gelişti. Kırım içindeki malların hareketi asgariye düşer. Bu fenomenin birçok nedeni vardı. Burada ve ulaşım bozukluğu ve su altı hizmeti, at taşımacılığını önemli ölçüde baltaladı. Bu bağlamda, emtia taşımacılığına sistematik saldırılar düzenleyen ve sadece otoyollar boyunca değil, aynı zamanda demiryolları boyunca seyahat etmeyi güvenli hale getiren yeşillerin devrimci birlikleri tarafından bu konuda önemli bir rol oynadı.
İç ticaret, Beyaz Muhafız hükümetinin tartışmalı politikasıyla felç edildi, bu konuda herhangi bir düşünce sistemi yoktu. Hükümet daha sonra iç ticareti tamamen serbest ilan etti, daha sonra sözde lisans sistemini uygulamaya koydu. Kabotaj ile mal ihracatı, izin sistemi tarafından her zaman düzenlenmiştir.
Ancak dış ticaret alanında büyük bir canlanma göze çarpıyor. Kırım'da, 1920'te, Avrupa pazarı ile yakın bir ilişki kurmayı amaçlayan çok sayıda ihracat-ithalat topluluğu ortaya çıkmıştır.
Kırım, tahıl, tuz, şarap, tütün ve meyve şeklinde ihracat için mevcut hammadde rezervlerine sahipti. Kuzey Tavria'nın işgali ile ihracata uygun tahıl stoğu oldukça arttı.
Tüm ihracatçılar ve ihracat faaliyetlerinde hükümetin yanı sıra, tek bir hedef belirledi: Rus Rublesi'nin değer kaybı nedeniyle Kırım'da yüksek oranda derecelendirilen en yüksek döviz miktarını elde etmek.
Wrangel hükümetinin Müttefikler tarafından finanse edilmediğine dikkat çekmek gerekiyor. Askeri teçhizat kalemlerini satın almak için önemli bir para fonuna ihtiyacı vardı. Para biriminin alınması yalnızca büyük miktarlarda hammadde ihraç etmek suretiyle sağlanabileceğinden, hükümet tahıl ihracatı tekeli kurma fikrine geldi. Bu tekel Ağustos ayında kuruldu. Hükümetin özel bir otomat makinesinden ekmeği satın alması ve 80% 'ini kesin bir sözleşme fiyatıyla satın alması ve geri kalan 20%' i satın alan ekmeği, vergileri tüm 100 ekmeğini bir gemiye yükleyen bir gemiye yükleyen girişimciler tarafından ödenmesidir ayrıca özel girişimciler tarafından ücretsiz sözleşme şartları konusunda.
Devletin sabit fiyatı, gemiye ekmek satın alma, teslim etme ve yükleme masraflarını içermiştir. Bu hizmetler için hükümet, girişimcilere, yabancı para yüklü tüm tahıl miktarlarının gelirinin% 20'ini ödemelerini garanti etti.
Kırım'ın bazı bölgelerinin, özellikle limanlara liman yapanların tahıl kaynakları kısa sürede ihracata zorlandı. Yılın tavizli 1919 hasadı sayesinde, Kuzey Tavria'da önemli miktarda tahıl vardı. 1919 yılındaki buğday ve çavdarın brüt verimi, Kuzey Tavria için 80 milyon lira, arpa ve yulaf - 60 milyon lira olarak belirlendi.
Tarlaların ekim masraflarının brüt toplanması, yerel gıda arzı ve hayvan yemi hariç, yılın 1919 mahsulünden elde edilen fazla ekmek, 50 milyon torba ve 60 milyon yem olarak tahmin edildi.
Bu tahıl ve tahıl yemi kaynakları, özel ticaret sermayesinin ve Wrangel hükümetinin temel dikkatini çekti. Ekmek siparişi Northern Tavria'da bu sırayla yapıldı: tahıl ihracatı tekeli nedeniyle, alım nadiren kooperatiflere küçük aracı kurumlara spekülatörlere devredilen bir dizi devlet kurumuna verildi.
Özel satış otomatı hazinenin fonları için çalıştığından, risksiz olduğundan, kesinlikle fiyatları artırmayı düşünmedi.
Asıl amacı, köyden en kısa sürede ekmeği çıkarmaktı. Kuzey Tavria'daki ekmek ürünleri fiyatlarındaki artışın nedenlerini araştırmakla görevlendirilen 1. Ordu karargahının komutanına raporda, tahıl ticaretinin konumu şöyle açıklanmıştır:
“Kamu kurumlarından ve satın alma komisyonlarından vekalet ve para alan küçük acenteler bu örgütlere bir şey veriyor ve aynı örgütlerin bilgisi olmadan değil, paranın geri kalanıyla ilgili spekülasyonlar yapıyorlar. Ekmek ürünleri alırken, fiyatlar belirlendi: marjinal (gizli), firma ve referans, ancak bu fiyatlar herkes için zorunlu değildi.
Ayrıca, marjinal ve firma fiyatları arasındaki fark çok büyüktü. Alıcılar arasında risk almadan satın aldıklarında rekabetin varlığından dolayı, bu fark onlar tarafından çok hızlı bir şekilde eşitlendi, sık sık satın alma, kısa sürede piyasaya sürülme umuduyla marjinal fiyatlardan daha yüksek fiyatlarla yapıldı.
Bu ajanlar, bir tekelin varlığına rağmen, kendileri yurt dışına ekmek ihraç ettiler.
Borsa kısmi takas esasına göre yapıldı. Örneğin, Eylül ayında Northern Tavria’da 10 kilogram kerosen ve 2 bin dolarlık ruble para ödedi. Piyasadaki gazyağı 2'te pound başına binlerce ruble değerinde olduğundan, bir pound ekmeğin fiyatı aslında 22'a bin ruble'ye eşitti.
Esas olarak Wrangel ruble sistematik amortismanının neden olduğu fiyatların sürekli artması ve ayrıca bir açlık sırasında sınırlı mal tedariki, spekülasyon için elverişli koşullar yarattı. Yurtdışından getirilen mallar elden ele bir satıcıdan diğerine geçti.
Bu kötülükle mücadele emrini vererek, hem Denikin hükümeti hem de Wrangel hükümeti büyük bir gayret gösterdi.
4 Kasım Yılın 1919'i, Denikin, spekülasyon için cezai sorumluluk konusunda zorlayıcı bir geçici yasa çıkardı.
Bu “yasa” nın 2 maddesine göre, gıda maddeleri veya diğer genel ihtiyaç duyulan ihtiyaçlar veya bunları yapmak için kullanılan malzemelerle yapılan spekülasyon suçlularına tabi olanlar: devletin tüm haklarından mahrum olma ve ölüm cezası ya da 4'tan 20'a kadar olan süre için ağır işçilik bağlantısı ve Ayrıca, 250'taki parasal toparlanma bin ruble. Spekülasyona ait mahkumlara ait mal ve malzemelere el konulmuştur.
Spekülasyon davaları genel yargı alanından çekilerek askeri mahkemelere devredildi. Kanun, bireylere ve yetkililere spekülatif işlemler bulma konusunda mahkum olan kişilerin el koyma mallarının değerinin% 5'in bir ödülünü vermesine söz verdi.
Tüm 1920 yılı boyunca, Kırım'daki ticaret pratiği, bu ya da o ürünü para rolü için ortaya koydu. Burada paranın rolü tutarlı bir şekilde oynadı: tütün, şarap, yün ve nihayet arpa. Wrangel'in yönetiminin son aylarında, arpa paranın rolünü oynadı. Benzer koşullar altında, dış ticaretten elde edilen tüm faydalar, onu aynı şekilde yönlendirenlere düştü.
Yılın 1920'sinin başlangıcında, Sevastopol belediye başkanı General Turbin, Kasım 4 kanununun hedefe ulaşmadığını ve dolayısıyla spekülatörlere idari bir şekilde karar kuran bir karar verdiğini açıkladı. Bu kavgaya katılması için nüfusu çekmek amacıyla, spekülasyonları keşfetmiş olanlara, el konan malların değerinin% 10'inde bir ödül verileceği söyleniyor. Daha sonra, ücretlendirme% 50'e yükseltildi.
Wrangell, sırayla, bir dizi benzer emir verdi; ayrıca spekülasyonlara karşı mücadelede gıda maddelerinin vergilendirilmesi kullanılmaktadır. Ve henüz hiçbir şey yardımcı olmadı, spekülasyon kudret ve ana ile gelişti.
Uygulama, küçük ölçekli spekülatörlere, küçük kızartmalara karşı bir dizi işlem biliyor. İşte bazı örnekler:
Eylül 1'te Simferopol Askeri Bölge Mahkemesinde, piyasa fiyatının pound başına 27 rubley olduğu X Mayıs ayında pound başına 700 rubleye 500 peyniri sattığı iddiasıyla bir köylünün davası duyuldu. Karar: 4 yıl çalışkanlığı ve 100 bin ruble parasal toparlanma.
Ağustos ayında 21, aynı gün 2.200 ve pound başına 2.400 ruble üzerinde farklı fiyatlarda şeker satışı için Berezina davası. Cümle: 2, 3, bir ay ağır çalışma ve para cezası.
Davalar tipiktir. Spekülatörlere karşı açılan davalarla ilgili hemen hemen tüm gazete raporları benzerdir. Beyaz Muhafız hükümeti, talihsiz küçük ölçekli sokak ticaret şirketinin başkanlarına ceza kılıcını indirdi.
Bu arada, Wrangel sırasındaki spekülasyon muazzamdı. Tüccarlar, bankalar, memurlar, askerler, merhametli kız kardeşler ve tıp asistanı. Bir başka emir memurlar ve askerler hakkında şunları söylüyor: “Memurlar ve askerler spekülasyonla uğraşıyor, yiyecekleri ve diğer eşyaları bir noktadan diğerine satış için taşıyorlar, bu noktadan ücretsiz olarak aldıkları malzemelerden faydalanıyorlar”. Gazeteciler, devlet memurları ve hatta diocesan departmanı bile spekülasyon yaptı. Bazı vakalar büyük spekülatörlere karşı açıldı, ancak merkez onları durdurdu. İşte bazı örnekler:
Slav Ulusal Bankası'nın depolarında saklanan Sirotkin'in Vostok toplumunun temsilcisi, fiyatı artırmak amacıyla, 100 şeker torbaları, 267 sabun kutuları, 1.200 balta parçaları, 1.000 parçaları. ağaç işleme testereleri ve 500 keten takımları. Mallara el konmasına rağmen dava durduruldu.
FİNANSMANLAR
Müttefiklerin General Wrangel hükümetini finanse etmeyi reddettiği gerçeği, önceden Rusya'nın güneyindeki silahlı kuvvetlerin hükümetinin mali durumunu önceden belirledi. Son Beyaz Muhafız hükümetinin para almak için çok sınırlı fırsatları vardı: 1) vergiler, 2) matbaa.
Vergilendirme gelince, Wrangel hükümeti dolaylı vergilendirmeyi vurguladı. Astarlar: alkollü içecekler, şarap, tütün, şeker, çay, kahve, alkolsüz içecekler. ÖTV oranları, 300'ten 4000'e, yılın 1917 oranlarına göre yükseltildi.
Gümrük ücretleri, önce 1 ile 100 arasında ve sonra 1 ile 1000 arasında olmak üzere önceki oranlara göre artırıldı. Wrangel’in hükümetine çok az şey kattılar: 1920 için, tüm gümrük vergileri yılı 550 milyonu aldı - Wrangel ruble oranını hesaba katarsak, sefil ve tamamen önemsiz bir rakam.
Finans departmanı tuz, tütün, şarap vb. Üzerinde bir tekel kurmaya çalıştı. Tuz tekeli kurulmuştu, ancak Wrangel hükümetinin ölümünden hemen önce.
Wrangel hükümetini bu şartlar altında besleyen neredeyse tek kaynak, matbaa idi. İkincisinin performansı olağanüstü idi.
Denikin ve Wrangel hükümeti tarafından verilen parayla ilgili olarak, aşağıdaki verileri “Rus Ekonomisi” dergisinde (Eylül ve Ekim 1920’ta Sevastopol’da yayınlanan finans, ticaret ve sanayi otoritesi) bulabilirsiniz:
Gönüllü tarafından verilen banknot sayısı
1919 yıl ve Don hükümeti komut. 1919 yılı - 3 bn bunlardan yalnızca 1920 milyarı üretildi Ekim 12’ten Kasım 1’e 7 milyar kıyafeti verildi.
Bankacıları ve spekülatörleri patronluk altına alan Bernatsky, proletaryayı unutmadı. “Ücretlerdeki sürekli bir artışın tam bir finansal çöküşe yol açabileceği” gerçeğinden hareketle, Sendikalara karşı mücadele konusunda Finans Departmanı arşivinde çok ilginç bir rapor bulduk. Finans Departmanı, maaşları düşürebilecek yeni iş kalemlerini çekerek işgücü arzını artırmayı teklif ediyor. Bu yeni unsurların Kızıl Ordu adamlarının artelikleri, suçluların suçluları ve özellikle Türkiye'den veya Balkan devletlerinden işçilerin davet ettiği arteller olduğu düşünülüyordu.
Bu proje uygulandı: Esirlerin ve Kızıl Ordu'nun esirlerinin artelleri, hiçbir şey almadıkları işe getirildi. Türkiye'den işçilerin artelleri davet edilmedi: Bernatsky kısa süre içinde arkadaşlarıyla ve patronuyla birlikte Türkiye'ye gitti.