Yerden ısıtmalı zeminlerin üzerine parke döşemek parke ustalarının uykularını kaçırabilecek çeşitli riskler ve bu risklerle başa çıkmak için uygulanması gereken bazı tedbirler içerir. Bazı uygulamacılar yerden ısıtma zemin üzerine parke döşemekten kaçınsalar da özellikle batı dünyasında bir çok parke üreticileri ürünlerini Yerden Isıtmalı Zeminlere Uygun olarak pazarlıyorlar.
Bu yazımızda ülkemizde de giderek daha fazla konutta uygulaması görülen bu ısıtma sisteminin ahşap parkelerle birlikte nasıl uygulanabileceğine değiniyoruz.
Yerden ısıtmalı bir zemine parke döşetmek istediğinizde üstesinden gelmeniz gereken bazı malzeme sorunları çıkar. Bu sorunlardan ilki zemin şapı içerisindeki nemin sıcaklık arttıkça buharlaşarak üst yüzeye döşenen parke içerisine nüfuz etmesidir.
Eğer önüne geçmek için herhangi bir tedbir alınmazsa buharlaşan su üst yüzeydeki ahşap malzemenin gözeneklerine nüfuz ederek zeminin bozulmasına yol açar. (Bilmeyenler için not: içerisine su alan parke şişer ve bozulur.)
Zemin şapının tamamen kuru olduğu durumlarda malzemelerin hareket alışkanlıklarından kaynaklanan bazı sorunlarla karşılaşırız. Beton ısındığında genişler, ahşapsa ısıtıldığında daralır. İki malzemeyi üst üste koyup birbirlerine yapıştırdığınızda ısı faktörü devreye girdiğinde farklı yönlerde hareket eden şap ve ahşap aradaki yapıştırıcı yüzeyi yıpratacak ve zayıflatacaktır.
Yazın ısıtma sistemi kapatıldığında ahşap yüzey havadaki nemi gözeneklerine dolduracak, ısıtma sistemi tekrar faaliyete geçtiğinde aniden kuruyacak olan malzemede çatlamalar, eğrilmeler ve dalgalanmalar meydana gelme riskiyle karşı karşıya kalınacaktır.
Bütün bunların olmasını önlemek için bu tür zeminler üzerine parke döşemeden önce bazı şeylerin yapıldığından emin olmamız gerekir. İlk olarak ısıtmayı birkaç hafta açık tutarak bekle zemindeki şapın kurumasını sağlamak iyi bir önlemdir.
Tabii bu arada söz konusu mekanın pencereleri açık tutularak, oluşacak hava sirkülasyonunun zeminden ortam havasına yükselen su buharını odanın dışına çıkartması sağlanmalıdır. Bu işlem tamamlandıktan sonra bir nem ölçer yardımıyla nemi ölçülecek olan zemin üzerine parke döşenmesine başlanılabilir.
Hangi ağaç cinsleri kullanılmalı? Ahşap iyi bir iletken değildir. Değişik ağaç cinslerinin ısı iletkenliği 0.10 ve 0.20 W/m2K arasında farklılık gösterir. Benim bu tür bir zemin üzerine döşenmesini tavsiye edebileceğim ağaçlar Meşe, Ceviz, Merbau ve Doussiedir. Kayın, Akçaağaç ve dişbudak ağaçlarını ise bu tür zeminler için uzak durulması gereken seçimler olarak gösteriyorum.
Yerden ısıtmalı bir zemin üzerinde kullanılmasını tavsiye edeceğim. Malzeme kalınlığı lamine parkede en fazla 15 mm. ve masif parkede 20 mm.dir.
Yerden ısıtma, genişliği 57 mm.den fazla olan ahşap zemin malzemeleri üzerinde korkunç etkiler bırakabilir. Aslında bu tür bir zemin üzerinde mümkün olduğu kadar küçük parçaların döşenmesi malzemenin hareketini azaltmak açısından en mantıklısı olacaktır. 2 ya da 3 katlı lamine parkeler bu tür bir uygulama için en ideal seçimlerdir.
Şapın altına bir buharlaşma önleyici hatta üzerine de bir buharlaşma önleyici katman uygulaması yapmak mantıklı olabilir. Ancak yine de parke döşemeye başlamadan önce şapın iyice kurumasını beklemek zorundasınız.
Parkeyi döşetmeden yaklaşık 10 gün önce ortam rutubetine alışması için uygulama yapılacak alana istiflemelisiniz. Döşeme işlemi mutlaka yapıştırarak yapılmalıdır. Bu tür bir zeminde yüzer sistem bir döşeme yapmak, parke ve şap arasına havadan oluşan bir üçüncü yalıtkan katman eklemek demektir ki bu zemindeki ısıtma sisteminin performansını oldukça düşürebilir.
Kullanılacak tutkalın kalitesi de zemininizin performansına etki edecek bir diğer unsurdur. Kalitesiz bir tutkal malzemede kopma ve benzeri istikrarsızlıklara sebebiyet verebilir.
Bu tür zeminler üzerinde su bazlı cilalarla yapılacak bir bitiş uygulaması çeşitli problemlere sebebiyet verebilir. Pek çok uygulamacı yerden ısıtmalı zeminlerde solvent bazlı cilaları tercih etmektedir.
Ancak benim tavsiyem bu tür zeminler üzerinde mumlu veya yağlı bitişler uygulamaktır. Bu malzemeler altlarındaki ağacın da nefes almasını sağladıkları için yerden ısıtma sisteminin ahşap malzeme üzerinde oluşturacağı baskıyı en aza indireceklerdir.