Afrodisias Stadyumu
- Önem : Dünyanın bilinen en büyük ve iyi korunmuş antik stadyumu
- Yer : Aydın
- Uzunluğu : 270 m
- Oturma Kapsitesi : 30.000 kişi
Afrodisias Stadyumu, Afrodisias Antik Kenti’nin en iyi korunan ve en görkemli yapıtı olmakla birlikte Ege bölgesindeki eski stadyumlardan en iyi korunan yapıdır. Kentin kuzey bölümünde yer alan stadyum, dünyanın en görkemli antik yapılarından biri olarak görülmektedir. Afrodisias Stadyumu 270 metre uzunluğu, 30 bin kişiyi alabilecek otuz sıralık oturma bölümü ile dünyanın en iyi korunmuş antik stadyumu olmasının yanı sıra en büyük antik stadyumlardan biridir. Yapı MS. 1. yüzyılda koşu, uzun atlama, disk ve cirit atma, güreş gibi geleneksel Yunan spor yarışmaları için kullanılmıştır. Bu aktivitelerin yanı sıra gerektiğinde halk oylamaları ve diğer yarışmalar için de kullanılırdı.
MS. 400’lerden itibaren yapının doğu tarafı içinde Roma usulü kan dökülen vahşi sporların yapıldığı bir arenaya dönüştürüldü. Stadyumun oturma sıralarındaki üzeri yazıtlardan dericiler ve kuyumcular için ayrılan alanlar olduğu gibi yerli halkın oturduğu özel yerlerin dışında diğer çevre şehirlerinden gelen insanlar için stadyumda belli yerler ayrıldığı bilinmektedir. Stadyumun kuzeyindeki yüksek duvarlar, kentin etrafını kuşatan sur duvarların bir parçasıdır. Surlar stadyumdan daha sonra yapıldığı için bu bölümden yararlanılmıştır. Batı yönündeki tonozlu giriş galerisi de sur yapılırken kapatılmıştır.
beyaztarih.com'da yayınlanan makale, röportaj, özel dosyalar, ansiklopedi, resimlerle tarih ve sorularla tarih yayınlarının tüm yayın telifleri beyaztarih.com'a aittir. Yapılacak küçük alıntılar dışında hiçbir şekilde çoğaltılamaz.
Kaynakçalar
DİĞER ANSİKLOPEDİLER
-
II. Keykavus
II. Gıyâseddin Keyhusrev, üç oğlundan en küçüğü Alâeddin Keykubad’ı veliaht ilân etti. Ancak devlet adamları siyasî geleneğe uyarak II. Gıyâseddin’in ölümü esnasında İzzeddin Keykâvus’u sultan ilân ettiler. Tahtın iki yanındaki kürsülere de kardeşleri IV. Kılıcarslan ile Alâeddin Keykubad’ı oturttular. Türk Ahmed adıyla tanınan birinin uç yörelerinde devlete karşı başlattığı büyük isyan zorlukla bastırılabildi. Keykâvus’u yanına alıp Akdeniz kıyısında bir kaleye saklanmak isteyen Şemseddin İsfahânî yakalanıp öldürüldü. Emîr Celâleddin Karatay, buhranı önlemek için Rükneddin Kılıcarslan ile Alâeddin Keykubad’ı ağabeyleri İzzeddin Keykâvus ile birlikte sultan ilân etmek istedi. Bu maksatla Konya-Aksaray arasındaki Kılıcarslan Kervansarayı’nda buluşulması kararlaştırıldı. Ancak Kılıcarslan’ın kumandanları bu sırada savaş çıkardılar. Kılıcarslan esir alındı. Bununla birlikte Celâleddin Karatay üç kardeşi sultanlık tahtına çıkarmayı başardı. Böylece Celâleddin Karatay’ın gayretleriyle Selçuklu Devleti’nin birliği sağlandı.
-
Milli Edebiyat Akımı
XX. yüzyıl Türk edebiyatında en çok bahsi geçen akım olmakla beraber belli kuruluş zamanı ve beyannâmesi bulunmadığı, hatta mensuplarını tek bir grup olarak düşünmek kolay olmadığı için millî edebiyatın ne olduğu hususunda tartışmalar daha o zamanlar başladı. Cumhuriyet’ten sonraki yıllarda da devam etti. Millî edebiyat kavramının tarifi de bu akımın gelişme süreci içinde az çok değişikliğe uğradı. Fikir olarak çok defa aynı yılların Türkçülük ideolojisiyle karıştı, bu arada millî edebiyatla milliyetçi edebiyatın birbirine karıştırıldığı da görüldü. Bütün bunlara rağmen Millî Edebiyat akımı özellikle 1910-1923 arasındaki edebî faaliyetlerin odak noktasını oluşturdu. Akımın taraftarlarından Ali Canip (Yöntem), Nüzhet Haşim, Köprülüzâde Mehmed Fuad gibi yazarların eserlerinde Millî Edebiyat akımının genellikle Türkçülük hareketiyle paralellik gösterdiği görülür. Mehmet Emin’in Yunan savaşı sırasında yazdığı “Cenge Giderken” manzumesi bu yeni akıma yol açtı, Selânik’te yayımlanan Genç Kalemler dergisinde Ömer Seyfeddin, Ali Canip ve Ziya Gökalp’in akımın teorisini kurarak, şiir ve hikâyelerine uygulayarak geliştirdi. Millî edebiyat kavramının da ilk defa bu yazılar çerçevesinde dile getirildiği ileri sürüldü. .
-
Chandragupta Maurya
Etkili bir Hint monarkı olan Chandragupta Maurya, Maurya Hanedanı’nı kurdu ve ülkesini Yunan istilasından kurtararak tarihe adını yazdırdı. Onun elde ettiği başarılar ve soyundan gelenlerin devleti yönetiş tarzı devleti, günümüz Hindistan’ını kapsayacak boyutta bir imparatorluğa dönüştürdü. Chandragupta Maurya imparatorluğu kurduğunda henüz 20 yaşındaydı. Küçük Hint devletlerini fethetmiş ve pek sevilmeyen Nanda Hanedanı’nı devirmişti. Böylece Hint tarihinde ilk defa bütün ülke tek bir çatı altında toplandı. Gücünün doruğundayken batıda Afganistan’dan doğuda Bangladeş’e kadar uzanan bir imparatorluğu kontrol etti.
-
Olcaytu Han
Budist bir baba ile Nestûrî-Hristiyan bir anneden doğan Olcaytu ağabeyi Gāzân Han ile birlikte Müslüman olunca Muhammed Hudâbende ismini aldı, Olcaytu Hudâbende veya Olcaytu Han diye tanındı. Gāzân Hanın tahtı ele geçirdiği sırada Olcaytu Horasan eyaletinin idaresi ve müdafaasıyla görevlendirildi. Gāzân Han, Suriye’de Memlükler’le mücadele ederken Olcaytu da Horasan’ı Çağataylılar’a karşı savundu. Onun bu başarısı yerine geçecek bir oğlu bulunmayan Gāzân’ı memnun etti. Gāzân, uzun süren hastalığı sırasında iktidarı kardeşine devredebilmek için bütün tedbirleri aldı ve durumu bir fermanla resmîleştirdi. Gāzân Han’ın vefatının ardından Olcaytu İlhanlı tahtına oturdu. İlhanlı Devleti, Gāzân Han’ın başarılı icraatına rağmen önemli dış problemlerle karşı karşıya idi. Doğuda Horasan hâkimiyeti yüzünden Çağatay Hanı Kebek’in saldırısıyla karşılaşan Olcaytu güçlü bir orduyla Horasan’a yürüyüp Kebek’i Buhara’ya kadar sürdü. Kuzeyde Kafkas hâkimiyeti dolayısıyla Altın Orda ile olan rekabet Olcaytu’yu bu cephede ihtiyatlı olmaya sevk etti.
-
Otranto Seferi
1480 yılında Gedik Ahmet Paşa tarafından Güney İtalya’ya yapılan bu seferin ana hedefi Otranto bölgesi, Osmanlı kaynaklarında Pulya diye adlandırılır. Otranto Seferi siyasi, askeri, dini ve stratejik sebeplerle gerçekleştirilmiştir. Fatih Sultan Mehmed, Venedik’le anlaştıktan sonra dikkatini İtalya’ya yöneltmiş, böylece o sırada hayli zayıf, siyasi birlikten yoksun olan bu yarımadayı ele geçirmeyi amaçlamıştı. İtalya seferine girişmeden önce Osmanlılar ayrıntılı bir planı uygulamaya koyarak Gedik Ahmed Paşa’yı seferi organize etmek maksadıyla Epir’de bulunan, Güney İtalya’ya hakim bir üs konumundaki Avlonya’ya sancak beyi tayin etti. Sancak beyliği yanında aynı zamanda kaptan-ı derya olan Gedik Ahmet Paşa kumandasındaki donanma ilk olarak Zanta, Kefalonya ve Ayamavra adalarını aldı. Ardından Napoli Kralı I. Ferdinand’a bağlı olan Otranto ele geçirildi. Şehre savaşarak girildiğinden karşı koyan ileri gelenlerden bir kısmı idam edildi, bir kısmı da esir alındı. Ölenlerin sayısının abartılması tamamen kilise propagandasının bir sonucudur. Şehirde kontrol sağlandıktan sonra çatışmalar sırasında harap olan şehrin surları onarıldı. Osmanlı kuvvetleri burayı bir askeri üs haline getirip etrafa seferler düzenledi ve bazı yerleri aldı.
KELAM
Su nasıl suya benzerse, bir milletin geleceği de geçmişine öyle benzer.
İbn Haldun