Edebiyatımızda önemli bir yere sahip olan Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı, 29 Ekim 1923 tarihinde Cumhuriyet’in ilan edilmesiyle başlamıştır ve günümüze dek varlığını koruyan edebi bir dönem olarak öne çıkmıştır.
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Genel Özellikleri
Bu edebi dönemin genel özelliklerini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Şiirde dil son derece sadedir.
- Aruz ölçüsü yerine hece ölçüsü kullanılır.
- Yahya Kemal ve Ahmet Haşim, bu dönemde de aruzla yazmaya devam eden şairlerimizdir.
- Şiir örneklerinde destansı söyleyişler dikkat çeker.
- Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı döneminde çeşitli şiir toplulukları ortaya çıkmıştır.
- Nutuk havası taşıyan didaktik şiirler kaleme alınmıştır.
- Eserlerde yurt ve vatan sevgisi önemli konular arasındadır.
- Anadolu ve Anadolu insanını konu alan eserler ağırlıklıdır.
- Bazı şairlerimiz Anadolu’yu gerçekçi şekilde anlatan şiirler yazdılar. Bunlar arasında Cahit Külebi, Nazım Hikmet, Ahmet Arif yer alır.
- Şiirde içerik ve biçim bakımından büyük değişiklikler yaşanmıştır.
- 1940 senesinden sonra serbest şiir anlayışı yaygınlaşmıştır.
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatında Öz Şiir Anlayışı
Türk edebiyatında saf şiir eğilimi, Ahmet Haşim’in “Piyale” isimli eserinin ön sözü olarak yazdığı “Şiir Hakkında Bazı Mülahazalar” isimli makalesi ile başlar.
Sanatın bir form sorunu olduğuna inanan şairler için önemli olan, güzel ve iyi şiir yazmaktır. Bu anlayış ile kendilerine özgü, özel bir imge düzeni oluşturmuşlardır. Yaratıcı ve özgün olan bu imgeler, dilin mantığına uygun ve dilin anlam alanını genişletip dile yeni olanaklar sunacak bir yapıya sahiptir.
Dilde saflaşma düşüncesi, kendini rahat şiir yazma biçiminde önemli öge olarak gösterir. Şiirde her türlü ideolojik sapmanın dışında kalarak sadece ‘okuyucuda estetik has uyandıran şiir yazma’ düşüncesi, bu şairleri her türlü mektepleşme eğiliminin dışında kalıp müstakil şahsiyetler olarak şiir yazmaya yöneltmiştir.
Öz Şiir Anlayışının Özellikleri
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı öz şiir türünün özellikleri:
- Şiirde anlam derinliği ve çeşitliliği vardır.
- Anlatım imgeseldir. Doğal görünüşü ifade eden somut ögeler de kullanılır.
- Biçim kusursuzluğuna, sözcüklerin seçimine önem verilir.
- Sade fakat günlük dil kalıplarının aşıldığı bir dil tercih edilir.
- Gerçek dünyanın dışında şiire özgü, düşsel, mistik bir dünya kurulur.
- Şiirde sembolizm ve empresyonizmden etkilenme söz konusudur.
- Sanat için sanat anlayışı benimsenir.
- Aşk, doğa, ölüm, yaşama sevinci gibi bireysel temalar ağır basar.
Öz Şiir Anlayışın Temsilcileri
Saf (öz) şiir anlayışının temsilcileri:
- Ahmet Muhip Dıranas
- Ahmet Hamdi Tanpınar
- Necip Fazıl Kısakürek
- Cahit Sıtkı Tarancı
- Asaf Halet Çelebi
Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı Toplulukları
Bu edebi dönemde ortaya çıkan çeşitli topluluklar vardır. Bunlar:
- Yedi Meşaleciler
- Garip Hareketi
- Maviciler
- Hisarcılar
- İkinci Yeni
DAHA FAZLA İÇERİK
“Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı” tarzında
Daha fazla “EDEBİYAT” içeriğine bu bağlantıya tıklayarak ulaşabilirsin!
GETURGEN Dünyasını YouTube’da keşfetmek ister misin? O halde bu bağlantıya tıkla!
Metin Editörü: Hatice KIRAÇ