Düşünün ki, bir gün karaciğer nakline ihtiyacınız var ve donör beklemek yerine kendi hücrelerinizden üretilen yeni bir karaciğere sahip olabiliyorsunuz. Her ne kadar bilimkurgu gibi gelse de, bilim insanları yıllardır kök hücrelerden gerçeği gibi organlar üretmek için çalışıyorlar. Pittsburgh Üniversitesi’nden bilim insanları, insanlardan alınan indükte pluripotent kök hücrelerden tümüyle fonksiyonel minyatür insan karaciğerleri üreterek, sıçanlara nakletmeyi başardı.
Organ nakli hayat kurtarsa da, halen aşılması gereken birçok zorluk var. Bunlardan biri de organ bulunsa bile, hastanın immün sisteminin sürekli yeni dokuları reddedebilme olasılığıdır.
İşte insanların kendi hücrelerinden üretilebilecek nakil organlar bu problemlere çözüm olabilir. Hastanın kendi hücrelerinden üretilen bir organ, immün sistemi tarafından yabancı olarak algılanmayacaktır.
Pittsburgh Üniversitesi’nin yaptığı çalışmada, gönüllülerden alınan insan cilt hücreleri IPSCslere yani indükte pluripotent kök hücrelere programlandı. Sonra bu hücreler istenilen hücre tipine dönüştürülerek karaciğer, böbrek gibi istenilen organlar üretilebiliyor. Bu çalışmada insan karaciğer hücrelerine dönüştürülerek,sıçanın tüm karaciğer hücrelerin alınarak , karaciğer yerleştirildi.
Araştırmacılar bu mini insan karaciğerlerini 5 sıçana naklederek, hayvanları 4 gün boyunca izledi. Bütün hayvanlarda da, yeni organları gün boyu çalıştı. Safra asidi ve üre salgılattı. Ayrıca ekip sıçan kanı serumunda insan karaciğer proteinlerini tespit edebildi.
Yine de bu proseste bazı komplikasyonlar çıktı. Bütün sıçanlarda ekim bölgelerinde kan akışı problemi oldu. Ayrıca bu hayvanlar organ reddi yapmayacak şekilde tasarlanmıştı. Bu nedenle diğer hayvanlarda yapılacak testler pek de başarılı olamayabilir.
“Bu projedeki uzun süreli hedefimiz organ naklini, organ üretimiyle değiştirmektir. Ancak bu yakın gelecekte olabilir ve ben bu nakili bir köprü gibi görüyorum. Örneğin akut karaciğer hasarında, tüm bir karaciğer yerine sadece hepatik bir artışa gerek duyulabiliyor,” diyor araştırmanın kıdemli yazarı Alejandro Soto-Gutierrez,
Gelecekteki çalışmalarda uzun süreli hayatta kalma ve diğer güvenlik problemlerine odaklanılacak.
Araştırma Cell Reports dergisinde yayınlandı.