ABD ile yaşanan rahip krizine ekonomik ve siyasal yaptırımların eklenmesiyle kurlarda yaşanan büyük dalgalanma otomotiv sektörünü adeta vurdu.
Yerli otomobilde 100 gün planı
Yandaki manşet yazımda da okuyacağınız gibi kısa sürede gayrimenkul sektörüne yapılan desteğe benzer bir önlem alınmazsa durum gerçekten içler acısı olacak.
İşte böylesine kritik bir ortamda nereye gidersem gideyim bana ilk sorulan soruların başında ise, “Yerli otomobil ne olacak?” geliyor.
Tüm soranlara kaynağın çok kısıtlı olduğu böyle bir dönemde 5 babayiğidin eski Sanayi Bakanı Faruk Özlü’nün açıkladığı 3 milyar dolarlık yatırımı yapmasının zor olduğunu söylüyorum. Unutulmaması gereken nokta, babayiğitlerin bazıları da şu an kurlarla mücadele ediyor. Bu durumda her birinin 600 milyon dolarlık bir kaynağı yerli otomobile ayırması beklenebilir mi, inanın pek mümkün gözükmüyor. Tabi eğer yerli otomobil için finansman çoktan sağlanmamışsa...
LINKEDIN’DE YENİ UNVAN
Şu an için yerli otomobil konusunda tek resmi gelişme, mayıs ayında Alman Bosch’tan CEO olarak atanan Gürcan Karakaş’ın 1 Eylül itibariyle görevine başlamış olması. Profesyonel sosyal paylaşım platformu Linkedin’de profilini güncelleyen Karakaş, siteye yeni unvanı olarak ‘Türkiye’nin Otomobili Girişim Grubu (TOGG) CEO’su’ yazdı.
Karakaş’a hayırlı olsun mesajı attıktan sonra, “Yeni görevinizde ilk yapmak istediğiniz şey nedir? Malum ekonomik sıkıntılar var ve yerli otomobilin bundan etkileneceği söyleniyor. Bir yorumunuz olur mu?” sorusunu yönelttim.
Şu an evini taşımakla meşgul olan Karakaş’tan bir süre sonra cevap geldi: “İlk yapacağım şey ofise yerleştikten sonra ekibimle projenin detaylarına girip, 100 günlük önem ve öncelik haritasına yoğunlaşmak olacak. Diğer sorunuz hakkında şu ana kadar projemizle ilgili bana ulaşan bir yorum yok.”
Karakaş’ın açıklaması, ekonomik dalgalanmadan bağımsız yerli otomobil projesinde yola devam edileceğini ortaya koyuyor. Ama şunu da belirtmeliyim ki Karakaş çok zor bir dönemde yerli otomobilin CEO’su oldu.
Yeni görevinde çok zorlamak istemiyorum ama daha önce sorduğum 10 sorunun yanıtını da beklediğimi hatırlatmak isterim. Çünkü o dönem bana bu soruların cevaplarını ancak göreve resmi olarak başlayacağı 1 Eylül’den sonra verebileceğini söylemişti.
Öyle ya da böyle bu süreç geçecek ve Karakaş liderliğinde yerli otomobil ortaya çıkacaktır. Ama ilk prototiplerin önce Mart 2019’daki Cenevre fuarına yetiştirileceği söylenmiş, ancak kısa bir süre önce 2019 sonunda tanıtılacağı açıklanmıştı. Belki ekonomik dalgalanmayla bir süre daha ertelenebilir... Ama 2020 yılında prototiplerin ortaya çıkacağını düşünüyorum. Üretim ise 2023 gibi önemli bir tarihte başlayacak gibi duruyor. Merakla bekliyor, Gürcan Karakaş’a yeni görevinde tekrar başarılar diliyorum.
DÜNYADA SUV ÇILGINLIĞI
GLOBAL otomobil satışları yılın ilk yarısında yüzde 3.6 artışla 44 milyon adete çıkarken, yüzde 36’sı SUV sınıfından oluştu.Yani 6 ayda dünya genelinde yaklaşık 15 milyon SUV satıldı.Geçen yıl yüzde 30 olan bu oranın hızlı bir şekilde artması dikkat çekici. Hatchback, sedan satışlarında küçük çaplı, MPV satışlarında ise büyük düşüşler yaşanıyor. Böyle giderse yakında ağırlıkta olarak sadece SUV ve biraz da pick-up modeller satılacak gibi duruyor. Şu anda Rusya’da satılan otomobillerin yüzde 45’i, Amerika’da yüzde 44’ü, Kanada ve Çin’de ise yüzde 42’si SUV sınıfından oluşuyor. Türkiye’de ise yüksek vergiler ve artan kurlarla bu oran dünya ortalamasının çok gerisinde olsa da bir artış söz konusu. Temmuz sonu itibariyle SUV modellerin toplam pazardan aldığı pay yüzde 20’ye çıkmış. Bu ekonomik şartlarda daha da artar mı, hiç sanmıyorum.
BOLLYWOOD'UN ZAFERİ
Diğer taraftan global otomobil satışlarında çok önemli bir gelişme daha yaşandı. Dünyanın en büyük otomobil pazarları arasında beşinci sırada bulunan Hindistan, yılın ilk yarısında bir basamak yükselerek Almanya’yı solladı. Nüfusuna oranla bu çok doğal gibi gelebilir ama Almanya’yı geçmesi önemli bir aşama. İşin ilginç tarafı analistler Hindistan’ın 2-3 yıl içinde Japonya’yı da geçerek üçüncü sıraya yerleşeceğini söylüyor. Jato verilerine göre Hindistan’da otomobil satışları yüzde 16 artışla 1 milyon 982 bin adete yükseldi. Almanya’da ise satışlar yüzde 3 artışla 1 milyon 973 bin adete çıktı. Hindistan ile Almanya arasındaki dördüncülük rekabeti 2017’nin ilk günlerinden beri devam ediyor.