Gezegenimiz, hayatta kalmak için sağlıklı ve hassas bir dengeye sahip olmak zorunda olan sayısız varlığa sahiptir. Doğaya kazandırılacak tek bir fidanın bile bu dengeye olumlu katkı yapacağını bilmemiz gerekir. Bir yandan Dünya üzerindeki ormanlık alanlar ve tarım alanları bilinçsiz bir şekilde yok edilirken, bir yandan da bu yok olmaya karşı kendinde sorumluluk duygusu hisseden bireyler ve ülkeler birçok ağaçlandırma girişiminde bulunmaktadır. Hepimize bu konuda büyük sorumluluk düştüğünü unutmamamız gerekir. İşte dünyamızı daha yaşanabilir kılmak adına yapılan ağaçlandırma girişimleri arasından sizler için seçtiklerimiz. İyi okumalar dileriz!
1. Dr. Malhotra ve Eşi Pamela
1991 yılında, Dr. Malhotra ve eşi Pamela bir arazi satın almaya ve bir vahşi yaşam koruma alanı kurmaya karar verdiler ve Güney Hindistan eyaleti Karnataka’nın Kodagu Bölgesi’nde yağış eksikliği nedeniyle terk edilen 55 dönümlük bir tarım arazisini satın aldılar. Malhotra, zamanla daha fazla kullanılmayan tarım arazisi satın almaya başladı ve sonunda toplamda 300 dönümlük bir arazi elde etti. Arazide var olan nadir ağaçların yaşamasına katkı sağlamanın yanı sıra birçok yerli ağaç türü diktiler. Zamanla muhteşem bir ormana dönüşen arazi, Asya filleri ve Bengal kaplanları da dahil olmak üzere dünya çapında nesli tükenmekte olan 200’den fazla bitki ve hayvan türüne ev sahipliği yapmaktadır.
2. Cape Verde Cumhuriyeti
Cape Verde Cumhuriyeti, Afrika’nın batısında Atlantik Okyanusu’nda bulunan 10 volkanik ada ve üç adacıktan oluşan bir takımadadır. Adalar grubu çok çeşitli endemik bitki ve hayvan türlerine sahiptir. Cape Verde Cumhuriyeti’nin kalkınma dönemlerinde birkaç orman alanının tarım arazisine dönüştürülmesi yerli türlerin tükenmesine neden olmuştur. Bu yüzden hasarın giderilmesi için hükümet, 1975’teki bağımsızlığını kazandıktan sonra kapsamlı bir yeniden ağaçlandırma çabası başlatmış ve her yıl meşe, tatlı kestane, akasya ve çam da dahil günde 7.000 ağaç olmak üzere her yıl üç milyon ağaç dikmektedir. Böylece bu Afrika ülkesi hem çölleşmeye karşı önlem almış hem de dünyamızı daha yaşanabilir hale getirmeyi amaçlamıştır.
3. Shyam Sundar Paliwal
Şimdi de dünyamızı daha yaşanabilir kılmak adına yapılan ağaçlandırma girişimleri başlığı altında değinmeden geçilemeyecek bir örnekten bahsedeceğiz. Hindistan’da bulunan çok mütevazı bir köy olan Rajasthani’de müthiş bir doğa sevgisi örneğine şahitlik ediyoruz. Girişim 2006 yılında, birkaç yıl önce kızını kaybeden köy muhtarı Shyam Sundar Paliwal tarafından başlatıldı. Kızını kaybeden Paliwal, kızının anısına 111 ağaç dikmiş ve köylüler de ona destek olmak amacıyla köyde doğan her kız çocuğu için 111 ağaç dikmeye karar vermişlerdir. O zamandan beri her doğan kız çocuğu için 111 ağaç dikilmekte olup şuana kadar 300.000’den fazla ağaç dikmişlerdir. Bu gelenek hala varlığını sürdürmektedir.
4. Jia Haixia ve Jia Wenqi
Belki de en sıra dışı ağaçlandırma girişimine imza atan iki arkadaştan bahsedeceğiz. Kuzey Çin’deki Yeli köyünden iki arkadaş olan Jia Haixia ve Jia Wenqi… Birisi fabrikada çalışırken gözünü kaybeden, diğeri elektrik çarpması sonucu iki kolunu birden kaybeden bu iki arkadaş, 2000 yılında müthiş bir fikirle ağaçlandırma çalışması yapmaya karar verdiler. İnsanlar en başta bu girişimin gerçekleşebileceğine inanmasa da Çin’in Hebei eyaletinde 2000 yılında başlattıkları ağaç dikme girişimi sonucu neredeyse 20 yılda, şuana dek 10.000’den fazla ağaç dikmeyi başardılar. Birbirlerine adeta göz ve kol olan bu müthiş ikili, doğa sevgisinin engel tanımazlığının en güzel örneklerini gözler önüne sermektedirler.
5. Geleceğe Nefes Projesi
2019 yılında Türkiye Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından başlatılan Geleceğe Nefes Projesi kapsamında, 11 Kasım tarihinde saat 11.11’de Türkiye’nin 81 ilinde aynı anda 2023 noktada 3 saat içerisinde 11 Milyon fidan dikimi yapılmıştır. Türkiye bu proje ile hem örnek olmuş hem de iki farklı Guinness Rekorlar kitabına girmiştir. Birinci rekor, internet üzerinden fidan dikimi sırasında çekilen fotoğraflardan oluşan ‘Dünyanın En Büyük Online Fidan Diken İnsan Albümü’ olmuştur. İkinci rekor ise, 1 saatte en çok fidan dikme rekorudur. Çorum’da 1 saat içerisinde 250.000 ağaç dikilmiştir. Tüm ülke genelinde internet üzerinden sahiplenilen ve yine tüm illerde 7’den 70’e insanların katılımı ile gerçekleştirilen bu fidan dikimi müthiş bir ağaçlandırma girişimi olmuştur.
6. Sebastião Ribeiro Salgado
Ruanda’daki olayların travmasına maruz kaldıktan sonra, 1994’te ülkesine dönen Brezilyalı foto muhabiri Sebastião Ribeiro Salgado, bir zamanlar gür orman olan kilometrelerce arazinin çorak araziye dönüştüğünü görerek karısı Lélia ile tüm araziyi ağaçlandırmaya karar verdi. 1998’de Instituto Terra’yı faaliyete geçirerek benzer düşünen gönüllülerden oluşan bir ağ kurdular. Aralık 1999’dan itibaren araziyi ağaçlandırmaya başlayarak 293 ağaç türüne ait 2,7 milyon fidan diktiler. Muazzam biyolojik çeşitliliği nedeniyle Özel Doğal Miras Rezervi ilan edilmiş olan 1.502 dönümlük tropikal ormanı yeniden ağaçlandırmayı başardılar. Orman şuanda 172’den fazla kuş, 33 memeli, 15 amfibi ve 15 sürüngen türüne ev sahipliği yapmaktadır.
7. Jadav Payeng
1979 yılında Jadav Payeng adında 17 yaşındaki genç bir adam, Hindistan’ın kuzeydoğusundaki köyünün yakınında çorak bir kumsala ağaç dikmeye başladı. Başta kendi çabaları ile alanı ağaçlandırmayı sürdüren Payeng, zamanla çevreden yardım görmeye başladı. Daha sonra Assam’ın Golaghat Bölgesi sosyal ormancılık bölümü tarafından 200 hektarlık ağaç dikme projesi başlatıldı. Kırk yıl sonra arazi, kaplanlara, gergedanlara, geyiklere, maymunlara ve kuşlara ev sahipliği yapan ve her yıl 115 fil tarafından ziyaret edilen binlerce ağaçla kaplı 1.360 dönümlük bir orman haline geldi. Payeng ayrıca ormanı kaçak avcılardan koruyor ve 2013’te yetkililerin gergedanlara ulaşmaya çalışan bir grup kişiyi yakalamasına da yardımcı olmuştur.
8. Kanada ve Gönüllüler
1980’lerin ortalarında Kanada, orman hasadı uygulamalarının sürdürülebilir olmadığını fark etti ve her yıl yeniden fidan dikmeyi gerektiren yasalar çıkarmaya başladı. Bu yasalar gereği yeniden dikim programları yürütülmeye başlandı. Program kapsamında her yıl dünyanın her yerinden 19 ila 26 yaşları arasındaki 6.000’den fazla gönüllü, yeniden dikim yapmak için Kanada’ya geliyor ve tüm ülke çapında programlara katılıyor. Odun elde etmek için yok edilen ormanları yenilemek için Kanada’da milyonlarca ağaç dikiyorlar. Ülkedeki ormanların % 90’ından fazlası halka aittir. Yetenekli ve fedakâr gönüllüler günde 7.000 ağaç dikebiliyorlar ve bu da her yıl yaklaşık yarım milyar ağaç dikimi yapıldığı anlamına geliyor.
9. Büyük Yeşil Duvar Projesi
Sahel, Afrika’nın Sahra çölünden Sudan savanasına geçişini gösteren, Kuzey Afrika’nın genişliği boyunca uzanan geniş bir kara şerididir. Yarı kurak iklimi, Sahra ve Sahel’in ‘Büyük Yeşil Duvar Projesi ‘ ile ağaçlandırılma yapılması için çok güzel bir seçimdir. Afrika Birliği liderliğindeki girişim, iklim değişikliği ve artan çölleşmenin etkileriyle savaşmak için yeşil ve verimli araziler oluşturarak araziyi dönüştürmeyi amaçlıyor. Bu proje kapsamında Burkina Faso’da 25 Temmuz 2018 itibarıyla beş milyondan fazla ağaç dikilmiştir. Senegal’de 11 milyondan fazla ağaç dikilmiş ve Nijerya’da 12 milyon dönümlük bozulmuş arazi restore edilmiştir. Etiyopya’da 37 milyon dönümlük arazi geri kazanılmıştır.
10. Bir Milyar Ağaç Projesi
Pakistan 2014 yılında küresel ısınmaya karşı ‘Bir Milyar Ağaç Projesi’ni başlattı. Ağustos 2017 tarihine kadar program tamamlandı ve 350.000 hektarlık orman ve bozuk arazi restore edilerek yeşillendirildi. Imran Khan ise 2018 yılında Başbakan olduktan sonra 3 Eylül tarihinde Pakistan’da 10 milyar ağaç dikmek için ‘Pakistan İçin Ağaç’ adında başka bir dikim projesi başlattı. Projenin ilk gününde 1,5 milyondan fazla ağaç dikildi ve proje beş yıl daha devam etti. Pakistan tüm dünyaya örnek oluşturan bu ağaçlandırma çalışmalarını artırarak devam ettirmektedir. Dünyamızı daha yaşanabilir kılmak adına yapılan ağaçlandırma girişimleri arasında en büyük çaplı çalışmalar ile Pakistan diğer ülkelerden bir adım öne çıkmaktadır.