

Kaygı birçok durum karşısında kişinin günlük hayatında hissettiği normal bir duygudur. Hatta az miktarda kaygı kişinin motivasyonunu ve başarısını arttırabilmektedir. Ancak bu kaygının sıklaşması, şiddetinin artması ve hissedildiği durumların çoğalması kişinin hayatını sekteye uğratmaya başlayabilir.
Ergenlerde kaygı bozuklukları oldukça sık karşılaşılan bir durumdur. Kaygılı ergenler özellikle okul başarıları ve arkadaş ilişkileri konusunda sıkıntı yaşamaktadırlar. Sınav kaygısı olan bir ergenin ders başarısı düşmekte, sosyal kaygısı olan bir ergenin sınıf içinde topluluk karşısında sunum yapması ya da arkadaş edinmesi zorlaşmaktadır.
Birey olma yolunda ilerleyen ergen, kimlik oluşturma aşamasında özellikle arkadaş çevresi tarafından nasıl göründüğüne, onlarda nasıl bir izlenim bıraktığına ve insanların hakkında ne düşündüğüne önem verir. Arkadaş çevresinde “popüler” olmak, güzel ya da yakışıklı olmak ve beğenilmek birçok ergenin istediği şeylerdir. Arkadaşları tarafından değerlendirildiğini düşünme ve kendini sahnede hissetme hali ergeni yorabilir. Kaygı eğilimi olan bir ergen bu gibi durumlarda içine kapanabilir, kaygısından dolayı insanlarla iletişim kurmakta zorlanabilir.
Yapılan araştırmalar, arkadaşları tarafından kabul görmeyen ergenlerin kaygı bozukluğu geliştirmeye daha yatkın olduklarını göstermektedir. Bu aslında bir kısır döngüdür; sosyal kaygısı olan ergen yaşıtlarıyla iletişim kurmakta güçlük çeker ve bu da arkadaşları tarafından kabulünü zorlaştırır.
Ergenlerde gördüğümüz kaygı sosyal ilişkilerle sınırlı değildir. Bazı ergenlerde panik bozukluk ve yaygın anksiyete bozukluğu da görülmektedir. Sınav kaygısı da ergenlerde sıkça rastlanılan bir sorun olarak göze çarpmaktadır. Mizaç, ebeveyn-ergen ilişkisi ve akran ilişkileri ergenlik dönemi kaygı bozukluklarında önemli faktörlerdir.
Ergenlerde kaygı bozukluğu çoğunlukla depresyon ile bir arada ilerlemektedir. Depresif ve kaygılı ergenin ailesi ile ilişkisi bozulmaya başlar, arkadaşları ile ilişkisinde sıkıntılar baş gösterir, ders başarısı düşer. Kaygılı bir ergende öfkesini kontrol edememe sıkça görülen bir durumdur. Ergenin kendisine, ebeveynlerine ve arkadaş çevresine karşı duyduğu öfke, bu alanlarda sorunlar yaşamasına yol açabilir.
Ergenlik döneminde kaygı bozukluğu ve ona eşlik eden depresyonun profesyonel yardımla çözülmesi gerekebilir. Bu sorunlarla başa çıkma yöntemlerini öğrenmek, ergenin daha sağlıklı bir yetişkinliğe adım atmasında da yardımcı olacaktır.
Kaynaklar:
La Greca, A. M., & Lopez. N. (1998) Social Anxiety Among Adolescents: Linkages with Peer Relations and Friendships. Journal of Abnormal Child Psychology, Vol. 26, No. 2, pp. 83-94
Axelson, D. A., & Birmaher, B. (2001) Relation Between Anxiety and Depressive Disorders in Childhood and Adolescence. Depression and Anxiety, 14:67–78