İspanyol öncesi tiyatro kökenleri, özellikleri, eserleri ve yazarları
İspanyol öncesi tiyatro, kültürel bir ifade olarak, fatihlerin Amerika'ya gelmesinden önce geliştirilen öyküler, danslar, komedi ve komedilerin temsil edilme faaliyetleri ile uyuşuyordu. Hepsi, sözlü nesilden nesile sözlü olarak aktarılan bütün bir atadan kalma kültürün bir parçası olarak, belirli tarihlerde yürütüldü..
Hispanik öncesi tiyatro sayesinde, Amerikan Aborjinleri ayinlerini ve inançlarını ifade etti. Bu sanatsal tezahürün, günümüz Meksika altiplanının tamamını işgal eden Hintliler arasında daha fazla gücü vardı. Bu alandan bu tür kültürel faaliyetlerin en eksiksiz ve korunmuş kayıtları geldi.
Güçlü dini karakteri nedeniyle, İspanyol öncesi tiyatro hemen İspanyol seferi saldırısına uğradı. Bu etkinliğin yayıldığı dünya görüşü, kendisine inandığı tanrılar ve karakterlerinin özellikleri, Avrupa fatih kültürüne aykırıydı.
Sonuç olarak, tahakkümü sağlamanın bir yolu olarak, tüm bu semboller ve ritüeller pratik olarak neslinin tükenmesine kadar savaşmıştı..
Misyoner friars, onların yerine, Hintliler arasında Hristiyan değerleri oluşturmaya çalışan dini içerikli komediler dayattı..
Antik Meksika öncesi İspanyol tiyatrosunda, kardeşleri Andrés de Olmos ve Bernardino de Sahagún'un çalışmaları sayesinde aşkın olması mümkündü..
Bunlar, Kızılderililerin sözlü hafızasını derlemeye ve Latin alfabesinde yazmaya adanmıştır. Bu süreçte özgünlüğün çoğu, Avrupa kültürüne olan uygunsuzluğu nedeniyle kaybedildi..
indeks
- 1 Kökenleri
- 2 özellikleri
- 2.1 Ağızlık
- 2.2 Rahiplerin ve halkın katılımı
- 2.3 Dini konular
- 3 Eser ve yazarlar
- 3.1 Rabinal Achí veya Tun'un Dansı
- 3.2 El Bailete del Güegüense veya Maço Ratón
- 4 Kaynakça
başlangıç
Büyük antik kültürler gibi, İspanyol öncesi tiyatronun da kökenleri festivallerde ve dini anma törenlerinde yer alıyordu. Ayinlerinde ve alaylarında, rahipler yürüdü, kutsal ilahiler söyleyerek, tanrılarını temsil eden tuzaklar ile ilahi şiirlerini halka ulaştırdılar.
Zaman geçtikçe, bu törenlerin belirli tarihlerde yapılan sembolik temsillerle hatırlanması sağlandı. Ek olarak, Nahuatl kültürünün bazı arkeolojik izleri, farklı koşullarda yapılan bazı ilahiler ve dansları hesaba katar..
Bu nedenle, zaferleri kutlamak, hac yapmak ve göç boyunca yolda durmak için ilahiler ve danslar vardı..
Hepsinin tanrılarına teşekkür etme hedefi vardı. Bu gösteriler resmileşti - senaryolarla ve hatta özel kıyafetlerle - kültür yerleşince.
İspanyollar geldiğinde, sahne aldıkları, şarkı söyledikleri ve dans ettikleri bir grup tören vardı. Bu törenler günlerce prova edildi. Sunumun yapıldığı gün, törenin tiyatro yapısını belirten kostümler ve maskeler takıldı..
Nahuatlı kültürünün, sürekli tiyatro olarak adlandırılan bir tür kutsal döngüsü vardı. Bu kutsal döngü, her biri 20 günlük 18 ay boyunca kesintisiz bir şekilde gerçekleşti. Orada, rahiplerin ve insanların katıldığı tanrılara tören gösterimleri yapıldı..
özellikleri
sözellik ni- teli¤inin
Kökenlerinden, İspanyol öncesi tiyatronun tarihi hatırası korumak amacıyla tamamen sözlü bir durumu vardı. Her aktarımda, türün gelişimine yardımcı olan değişiklikler dahil edildi..
Örneğin, Nahuatl dünyasında, tlamatini (bir şeyi bilen biri), itoloka'yı korumak (birileri veya bir şey hakkında söylenenleri) korumak ve gençlere tanrılara, arkadaşlığa adanmış şarkıları öğretmekten sorumluydu. Savaş, aşk ve ölüm. Öğretimde kullanılan, sözlü ve alfabetik olmayan yazı sistemleriydi..
Aynı şekilde, İspanyol öncesi kültürlerin hepsinde, halklarının tarihsel hafızasını korumaktan ve onu yeni nesillere aktarmaktan sorumluydu. Fetihlerin vardıklarında İspanyol misyonerler ve avukatlar kendilerini kroniklere çağırdılar.
Sonra bu Kızılderili hafızasını derlemeye ve yazıya dökmeye başladılar. Bu süreçte, iletilenlerin çoğu dini veya siyasi nedenlerle ortadan kaldırıldı veya değiştirildi.
Bu, İspanyol öncesi kültürün kaydedilmesinde ve aktarılmasında sözlü olarak sona ermişti. Korunan bütün eserler okuryazarlık süreci geçirdi.
Rahiplerin ve halkın katılımı
Hispanik öncesi tiyatroda, oyuncular genellikle temsil etmek istedikleri eylemlerde yer alan kişilerdi. İki tür aktör vardı; rahipler ve genel olarak insanlar..
Kültürlerini çevreleyen efsanevi bir sembolizm içinde kendilerini gizlediler, ilahiler söylediler ve tanrılarla iletişim kurdular..
Kasabanın bazı aktörleri, tanrılarından birinin figürünü temsil eden kendi tarihlerini yorumlamak zorunda kaldı. Bu eşsiz temsil, onlara sunulan Tanrıya bir haraç olarak fedakarlıklarıyla sonuçlandı..
Çok sık olarak, özellikle bakireler veya tanrıça veya tanrıların genç temsilcileri rol için seçildi..
Dini temalar
İspanyol öncesi tiyatronun temaları her zaman dini bayramlar ve anma törenleriyle ilişkiliydi. Örneğin, İspanyol öncesi Nahuatl kültüründe festivaller ekim ve hasat biçimleriyle ilgiliydi ve tanrıların kutsamalarına teşekkür etmek için tiyatro eylemleri düzenlendi..
Sık sık, bu aşamalardan önce ritüel sahiller ve cezalar verildi. İşe, vahşi hayvanlar gibi giyinmiş erkekler kartallar, yılanlar ve çeşitli kuş türleri gibi birleştirildi..
Eserlerin sonu kuşlardan ya da insanlardan olabilecek fedakarlıktı. Bazen, insan mağdurları dünyadan kopmalarını ve zevkli hareketsizliklerini temsil ediyordu..
Bazen temalar komikti. Böylece, Quetzalcoatl'a (Meksika öncesi Latin tanrısı) ibadet sırasında, oyuncular soğuk algınlığı, hükümsüz, kör ve silahsız, sağır gibi davranmaya başladılar..
Hepsi temsillerinde, tanrılarına şifaları için yalvardılar. Bu sakatlıklar izleyicilerin kahkahalarına neden oldu.
Eser ve yazarlar
Rabinal Achí veya Tun'un Dansı
İspanyol öncesi tiyatronun öğrencileri, 13. yüzyılın Maya eseri olduğunu ve savaş esirlerinin ritüel fedakarlığını temsil ettiğini düşünmektedir..
Yerli kültürler için, toprak alanı kutsaldı ve tanrıların emriyle yabancılara saldırması ölümle cezalandırıldı..
Böylece, ritüel bir fedakarlık, planlanmış bir teatral törenin yapıldığı günlerden biriydi. Libretto, Avrupalıların ahlaki ve düşüncesiyle çelişen bir çeşit eylem ve gerekçeyi içeriyordu. Bunlar arasında, ritüel yamyamlık.
Şimdi, bu aktivitenin versiyonu sözlü öyküleri yazmaktan sorumlu kişi tarafından sansürlendi ve kesildi. Başlangıçta, bu transkripsiyon süreci, Brasseur de Bourbourg’dan sorumluydu (Fransızca yazılmış, 1814-1874).
Bu sürüm doğrudan Avrupalı okuyucuların tüketimi için hazırlanmıştır. Sonuç olarak, bu kültürün ne olduğuna dair pek çok eksik unsur var. Bununla birlikte, korunabilecek birkaç örnekten biridir..
Bailete del Güegüense veya Maço Ratón
El Macho Mouse, yaklaşık XVI. Yüzyıldan kalma bir Nahuatl eseridir. İçinde, tüm katılımcılar dans etmiş ve kişileştirilmiş hayvanlara katılmıştır..
İspanyol öncesi kültürde, şamanik bir uygulama olan nahualizm (insanın ruhsal ve bedensel olarak bir hayvan biçimini değiştirme kapasitesi) olarak adlandırılan bir durum inancı vardır..
Aynı şekilde, kör, topal, sağır ve sakat olan aktörler de dans sırasında belirli karakterlerle alay eden bu çalışmaya katıldı. Favori şakalardan biri, sömürge otoritelerinin hedef aldığı cinsel belirsizlikti..
referanslar
- Portilla León, M. (s / f). İspanyol öncesi Nahuatl tiyatrosu. Cdigital.uv.mx sitesinden alınmıştır..
- Taylor, D. (2004, 3 Ekim). Biliş Sahneleri: Performans ve Fetih. Hemisphericinstitute.org sitesinden alınmıştır..
- Henríquez, P. (2009). İspanyol öncesi yerli tiyatroda sözlü ve yazılı. Scielo.conicyt.cl sitesinden alınmıştır..
- Karl Schuessler, M. (2014). Temel Sanat: Yeni İspanya'da Duvar Resmi ve Misyoner Tiyatrosu. Tucson: Arizona Üniversitesi Basını.
- García Canclini, N. (2010). Moderniteyi Dönüştürmek: Meksika'da Popüler Kültür. Austin: Texas Press Üniversitesi.