Endonezya hükümeti bugünlerde Vatandaşlık Kanunu'nu gözden geçirme ve yenileme kararı aldı.
Harıl harıl çalışılıyor üstünde. Son günlerde mevcut kanuna aykırı öyle bir fiyasko yaşandı ki kanunu güncellemek artık zaruri hale geldi, kaçarı yok..!
Gecen yıl Amerika'ya yaptığı ziyaret sırasında ABD' de yaşayan Endonezyalılar çevirmişti etrafını Başkan Jokowi'nin, ilk dile getirdikleri bu konuydu; “Ne olur bu işe bir el atın Başkanım, mağduruz, Vatandaşlık Kanunu'nu değiştirin, bizler iki arada bir deredeyiz” demişlerdi.
Yumuşak yüzlü Başkan söz verdi vermesine, bakacaktı bu işe ancak ülkeye dönünce unutmuş olsa gerek iş yoğunluğundan, bir sonuç çıkmadı zira geçen haftaya kadar...
Art arta yaşanan olaylardan sonra Başkan Joko Widodo topladı sonunda kanun yapıcıları ve içinden çıkılamaz işin içinden çıkın dedi. Çıkılabilirse artık!
Kolay gelinmedi bu aşamaya! Yıllardır gözü yollarda bu kanunun değişmesini bekleyenler var!
Kimler mi! Endonezyalı olup da herhangi bir sebeple ikinci vatandaşlık almak isteyenler, yabancı ile evli olanlar ve bazı yabancılar. Zira mevcut Endonezya Vatandaşlık Kanunu evlatlarına ikinci bir ülkenin vatandaşı olma hakkı tanımıyor. “Seçeceksin evladım diyor; ya o ya ben! Olmaz öyle hem o hem ben! Ülkenin menfaatleri söz konusu; sadakat var, güvenlik var işin ucunda..”
Beyin göçü-çifte vatandaşlık
Sözü uzatmadan fiyaskonun kahramanına gelelim; çiçeği burnunda Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Arcandra Tahar.
16 Ağustos 2016 da Bakanlık görevinden apar topar alınan Bakan Tahar bu göreve daha üç hafta önce atanmıştı oysa! Başarılı, göz kamaştıran bir özgeçmişi olan Tahar 20 yıldır yaşadığı ABD'den transfer edilmiş, geldiği günden itibaren çalışmalarıyla dikkat çekmişti. İlk ziyaretini Rüşvet Eradikasyonu Kurumuna gerçekleştirip ciddi incelemelerde bulundu! Çok geçmedi çiceği burnunda Bakanın çifte vatandaşlığı olduğu sosyal medyada dolaşmaya başladı! Nitekim söylentiler desteksiz değildi, ABD pasaportunun fotoğrafı da süslüyordu iddiaları..
Bakan Arcandra Tahar bizdeki deyim yerindeyse Midyata pirince giderken evdeki bulgurdan olmuştu!
Yalnızca henüz doyamadığı Bakanlık vazifesini kaybetmekle kalmamış, ABD ve Endonezya vatandaşlığını da aynı anda kaybetmiş, ortada birden vatansız kalakalmıştı... Cakarta'daki BM Mülteciler Yüksek Komiserliği'ne gidip iltica talebinde bulunsa yeriydi!
Misal Türkiye havada kapardı bu nitelikli insanı, elinde birçok petrol ve gaz patenti vardı! Nitekim Başkan Yardımcısı Yusuf Kalla “Endonezya'ya hizmet etmek için başka fırsatlar çıkacaktır kendisine, ülkemizde beyin göçü var ve gençlerimiz gittikleri gelişmiş ülkelerde kalıyor, bir an önce yasalarımızı düzenlemeliyiz” dedi.
Başkan Joko Widodo da Eski Bakanın vatandaşlığa hemen geri alınması için talimat verdi ancak olayın yankıları devam ediyor...
İnsanların ağzı torba değil ki büzülsün! Kimisi bunun Başkan Jokowi'yi rezil etmek için ABD gizli servisinin bir planı olduğu komplo teorisi üzerinde kafa yorarken kimisi de; Bakan olarak atanmadan araştırma yapılmıyor mu? Arcandra Tahar görevi kabul ederken kanuna aykırı bir iş yaptığını bilmiyor muydu! Bu da sorun mu zaten herkes yapıyor! türünden soruları ortaya atadursun Başkan Jokowi'yi başka bir vatandaşlık konusu meşgul etmeye başlamıştı bile!
Bağımsızlık Günü Bayrak töreni
Bu kez sorunun kahramanı pırıl pırıl bir genç kız, 16 yaşındaki Gloria Natapradja Hamel. Endonezya'da İmam Hatip Lisesine giden Gloria 17 Ağustos'daki Bağımsızlık Günü kutlamaları için özel bayrak töreni ekibine seçilmişti. Bu tören için ülkenin en başarılı öğrencileri seçilmekteydi. Gloria bir grup arkadaşı ile Cava Adasının Batısından kalkıp Cakarta'ya gelerek tören öncesi eğitime alınmış, Başkanlık sarayına adım atmıştı.
Adı Endonezyaca Paskibraka olan çok özel bayrak indirme ve taşıma töreninde görev alan Gloria'nın bu sevinci kursağında kalacaktı çünkü çok geçmeden kendisinin aynı zamanda Fransız vatandaşı olduğu ve pasaportu taşıdığı anlaşıldı ve derhal ekipten alındı!
Gloria iki gözü iki çeşme ağlayıp, sızlayıp “Vallahi benim suçum değil, ne yapayım babam Fransız. Ben Endonezya'da doğdum, büyüdüm, hem de Endonezya'nın en geleneksel okulunda öğrenciyim, damarımı kesseniz kanım kırmızı-beyaz akar, ben gercek bir Endonezyalıyım, zaten daha 16 yaşındayım, Fransız pasaportum umurumda değil o yalnızca bir seyahat dokumanı Fransa'da ” dese de işe yaramadı.
Genç kızın gözlerinin yaşına bakılmadı, ekipten atıldı, morali yerle bir oldu!
Doğruydu Gloria'nın babası yıllardır Endonezya'da yasayan ve yasalar elverse vatandaş olmak isteyen bir Fransız'dı, bir sanat galerisi sahibiydi.
Burada hızır gibi yetişen yine sosyal medya oldu, hikayesi ışık hızıyla duyuldu. Gloria bir anda ünlenmiş, kalpleri ve ekranları fethetmişti!
Endonezya halkı onu yalnız bırakmadı ve ekibe geri alınması için bir anda 20 bin imza toplayıverdiler. Hatta okulunda arkadaşları gösteriler yapmış
“No Glory without Gloria” (Gloria'sız zafer yok) yazan dövizlerle yürümüşlerdi. Hepsi işe yaradı, konu böylece Başkan Jokowi ve eşinin kulağına kadar gitti. Sorun tören gününe ramak kala çözüldü.
Gloria'nın şansı dönmüştü. Hem bir anda medyada yıldız olmuş Başkan Jokowi, First Lady İriana, Başkan Yardımcısı Yusuf Kalla ile tanışmış hem de tekrar ekibe alınmıştı. Esmer güzeli Gloria Endonezya'nın 71. Bağımsızlık Günü kutlamalarında görevini gururla yerine getirdi.. Onunla da kalmadı Vatandaşlık Kanunu tartışmalarının alevlenmesine katkıda bulundu. Kendisiyle aynı durumda olan bir çok kişinin sorununun ele alınmasında rol oynadı. Çifte vatandaşlık hakkını yasal olarak 18 yaşına kadar kullanabiliyorken o seçimini şimdiden yaptı.
Aslında önceden bu istisna da yokmuş kanunda..Yabancıyla evlilikten doğan çocuklar için doğuştan secim yapılmak zorundaymış.
Bir Endonezyalı ile evli olan Avustralyalı Reiki öğretmenim Mariyln Ardipraja'nın öncülük ettiği Kadın Derneği'nin uğraşıları sonucu bu çocuklara 18 yaşına kadar çifte vatandaş olma hakkı tanınmış, sonrasında tercih yapmak zorundalar.
Marilyn Endonezya vatandaşlığına geçememiş kendi ülkesindeki haklarını kaybetmemek için. Emekli olunca ülkesindeki sosyal haklardan yararlanabiliyor. 40 yıldır Cakarta'da yaşıyor Endonezyalı gibi hissederek, diğer benzer durumdaki birçok eş gibi..
“Kendi vatandaşlığımı koruyabilsem çok isterdim Endonezya vatandaşlığını almayı” diyor. Simdi en büyük sorunu mimar eşinin tasarlayıp yaptırdığı bahçeli, güzel evlerini satmak, küçük bir daire kiralayıp oraya taşınmak. Kocasının ölmesi durumunda vatandaş olmadığı için evlerini en fazla bir yıl içinde satması gerekiyor, yoksa ev elden gidiyor. Çocukları da dahil ailede kimse Endonezya vatandaşı olmadığından evin mülkiyetini alamıyor. Tanıştığımız birkaç yıldan beri ev bir türlü satılamadı, 1 yıl içinde nasıl satılsın! Marilyn'in durumunda olan yabancılar için mülkiyet, çalışma ve ikamet konularında epey zorluklar yaşanıyor.
Yabancıyla evli Endonez kadınlar için durum daha da vahim! Onlar gayrimenkul sahibi bile olamıyor. Adeta cezalandırılıyor. Çocukları babanın vatandaşlığını almışsa anlaşmazlık, boşanma durumunda baba çocukları alıp giderse hiç bir hak iddia edemiyor. Kısacası epey karmaşık bir durum. Aslında çoğu zaman olduğu gibi gemisini yürüten kaptan.
Vatandaşlık Kanunu'nda yapılacak değişiklikler ve çifte vatandaşlığın tanınması birçok insanın hayatını etkileyip, kolaylaştıracak, çifte standartı giderecek gibi görünüyor. En azından hükümet bu konuda kapıyı araladı, bir umut verdi. Ancak bazı uzmanlar bu konuda dikkatli olunması konusunda uyarıyor; limit olması ve bazı ülkelerin vatandaşlığının tanınması gerektiğini tavsiye ediyorlar.
Türkiye'de çok derdimiz, sorunumuz var ama en azından bu derdimiz yok! İsteyen istediği vatandaşlığı alabilmekte. Geçen yıl bir arkadaşım Fransız vatandaşlığına kabul edilmişti. Fransa'nın İstanbul Konsolosluğu'nda yeni vatandaşlar için büyük bir resepsiyon yapıldı.
Diğer ülkelerde uygulama nasıl bilmiyorum ancak Türkiye Türk vatandaşlığına geçmek isteyenlere, özellikle yabancı eşlere ve çocuklara şartları uyduğu sürece hoşgeldin diyor, bu hakkı tanıyor.. Küreselleşe dünya da artık bunu gerektirmiyor mu!
Gülseren Tozkoparan Jordan
Odatv.com