Kabul edilmesi gereken bir gerçek var ise iş koşullarımız çalışma hayatımız ile yaşam tarzımızın karşılıklı etkileşimidir.
Uyku ve uyanma saatlerimiz, beslenmemiz, sosyal çevremiz ve aktivitelerimiz çalışma yaşamımızın döngüsüne göre ayarlanmaktadır ve ayarlanmalıdır.
Bu bakış açısı içinde illa da çalışmak zorunda değilsiniz; evde oturuyor olabilirsiniz; emeklilik başlamıştır. İşte tüm bunlar da yaşam tarzınızı etkilerken; yaşam tarzınız da iş yaşamınızı doğrudan etkilemektedir.
Tüm bu ilişkiler ve karşılıklı etkileşimler göz önüne alındığında İŞ YAŞAMI VE YAŞAM TARZI konusunun tek bir yazıda ele alınamayacağı ortaya çıkmış olur.
Bu seri içinde beden ve beyin işçisi olmamız, klasik çalışma saatleri içinde veya kısmi süreli, vardiyalı çalışmamız, evde ya da uzaktan çalışma koşullarımız çalıştığımız işin sektör ve ortam özellikleri göz önüne alınacaktır.
Özetle hoş geldiniz bir kaç haftalık keyifli verimli bir yolculuğa.
TDK Sözlüğüne göre işin bazı tanımlarına bakacak olursak:
1.Bir sonuç elde etmek, herhangi bir şey ortaya koymak için güç harcayarak yapılan etkinlik, çalışma.
2. Herhangi bir yere düzen verici, günlük yaşayışı sağlayıcı her türlü çalışma.
3.Geçim sağlamak için herhangi bir alanda yapılan çalışma, meslek.
4.Emek, işçilik, ustalık
Yaşam tarzımızı etkilemesi açısından işin çeşitli işe dair özelliklerine bakacak olursak:
Kamu Özel sektör
Beden Beyin İşçiliği
Tam zamanlı Kısmi Süreli Dönemsel Çalışma
Kendi işimiz Ücretli çalışma
Sektör farklılıkları
İş yerinde Çalışma Uzaktan çalışma
Vardiyalı Çalışma
Listelenmiş olan tüm bu çalışma şekilleri yaşam tarzımızı etkileyeceği gibi yaşam tarzımız da doğrudan çalışma performansımızı etkilemektedir.
Bu etkileşimi inceleyecek yazı dizimize geçmeden önce YAŞAM TARZI kavramının ne olduğunu neleri içerdiğini bir kez daha hatırlatmak istiyorum:
Genetik, çevre ve geçmişiniz dışında her şey YAŞAM TARZI içinde sorgulanır:
Ne yediğiniz nasıl yediğiniz, uyku düzeniniz ve süreniz, spor yapmanız ya da yapmamanız, alkol sigara tüketiminiz,
ne kadar su içtiğiniz, kilonuz, çalışıp çalışmadığınız, nasıl bir işte çalıştığınız, hayata bakış açınız,
boş vakitlerinizi nasıl geçirdiğiniz, aile ve arkadaş ilişkileriniz,
dini inancınız ve güveniniz, entelektüel seviyeniz, televizyon seyretme sıklığınız ve süreniz,
bilgisayar ya da cep telefonu ile geçirdiğiniz süre ve şekliniz, sanatla olan ilginiz liste uzadıkça uzar ve gider.
İşiniz ve çalışma koşulları ise doğrudan ve dolaylı olarak yaşam tarzınızı belirleyen en önemli faktörlerden bir tanesidir.
Çalışma yaşamınızın günlük yaşam döngünüzü, beslenmenizi, sosyal çevrenizi ve günün büyük bir kısmını doğrudan etkilerken;
gelir düzeyi, oluşturduğu stres faktörleri, mutluluk ve kaygı gibi duygular ile dolaylı olarak da etkiler.
Yazı dizisi içinde tüm bu bağlantılar incelenirken elbette ki İş Sağlığı ve Güvenliği bilim dalı da önemli rehberlerimizden biri olacaktır.
Çünkü iş sağlığı ve güvenliği ile yaşam tarzı insanı etkileyen iç içe geçmiş iki unsurdur.
Umarım bu yazı dizisinde düşündüklerimi ifade edebilirken sizler de kafanızdaki bazı soruların cevaplarını bulabilirsiniz.
Yazı dizisini ekonomi, sağlık, sosyoloji ve psikoloji bilim dalları üzerinden toparlamaya çalışacağım.
Burada tıp eğitimim; iş sağlığı eğitimim kadar çalışma ekonomisi eğitimimin ve katıldığım kurslar ile 30 yıla yaklaşan çalışma hayatımında katkısı olacağına inanıyorum.
Sevgi ve saygılarımla
Dr. Fahriye Yonca AYAS
İş yeri Hekimi
Çalışma Ekonomisti