Dispepsi, tıp dilinde hazımsızlığa verilen isimdir. Dispepsi olan kişiler tokluk hissi (veya şişkinlik hissi), mide ekşimesi, bulantı veya geğirme hissi yaşayabilir. Dispepsi, gastrit ve gastroözofageal reflü hastalığı gibi diğer sindirim koşullarının yaygın bir belirtisi veya komplikasyonudur.
Dispepsi aniden ortaya çıkarsa, daha ciddi hastalıkların potansiyel bir işareti olarak kabul edilir. Özellikle aniden ortaya çıkan açıklanamayan hazımsızlığınız varsa, mümkün olan en kısa sürede doktorunuzla konuşmanızı şiddetle tavsiye ederiz.
Fonksiyonel Dispepsi
Fonksiyonel dispepsi (veya fonksiyonel hazımsızlık) altta yatan bir hastalık veya durum olmadan gelişen dispepsi için kullanılan terimdir. Araştırmacılar şu anda fonksiyonel dispepsi için olası nedenleri araştırıyor. Bazı çalışmalar, bu rahatsızlığı olan kişilerin sindirim dokusunda artan bağışıklık hücresi aktivitesine dair kanıt bulmuştur. Ancak bu aktivitenin sonuçları bilinmemektedir.
Ayrıca fonksiyonel dispepsi için uygun tedavi stratejisi konusunda anlaşmazlık vardır. Bu durum için tedaviler bitkisel ilaçlardan prokinetiklere (midenin boşalmasını hızlandıran ilaçlar) psikolojik belirtiler için ise antidepresanlara kadar değişir.
Dispepsi Nasıl Teşhis Edilir?
Çoğu dispepsi vakası, hastalarının tıbbi geçmişini ve belirtilerini gözden geçiren bir doktor tarafından teşhis edilir. Dispepsi bazı ilaçlardan veya sigara dumanından kaynaklanabilir ve teşhis sürecinde bu risk faktörleri dikkate alınır. Doktor muhtemelen şişkinlik, bağırsakta olağandışı sesler, hassasiyet ve gözlerin veya cildin sararmasını kontrol edebileceği bir fiziki muayene yapacaktır.
Doktor dispepsinin daha ciddi bir durumun olası bir belirtisi olmasından şüphe ederse, bir dizi test isteyebilir.
Laboratuvar testleri
Doktorunuz Helikobater pylori enfeksiyonundan şüphelenirse, muhtemelen kan testleri, üre nefes testleri veya dışkı testleri isteyecektir. Normalden daha yüksek CO2 konsantrasyonuna sahip bir nefes testi H. pylori enfeksiyonunu gösterirken, bir dışkı örneği doğrudan bakterilerin varlığı açısından test edilir.
Dispepsi Nasıl Tedavi Edilir?
Özel durumunuza bağlı olarak, doktorunuz diyetinizde değişiklik önerebilir. Herhangi bir önemli veya kapsamlı değişiklik yapmadan önce, beslenme eksikliklerinden veya diğer beklenmedik sonuçlardan kaçınmak için doktorunuza danışın.
Dispepsi, diyet ve yaşam tarzı değişikliklerinin bir kombinasyonu ile tedavi edilir ve yönetilir; doktorunuz, durumun altta yatan nedenine bağlı olarak antasitler, PPI’lar, H2 blokerleri veya antibiyotikler gibi ilaçlar reçete edebilir veya vermeyebilir. Birçok doktor ayrıca ruhsal sağlık müdahalesini tavsiye eder, çünkü dispepsi psikolojik stretden kaynaklanabilir.
Tetikleyici Gıdalardan Kaçınmak
Birçok insan, bazı gıdaların dispepsi belirtilerini ağırlaştırdığını veya hafiflettiğini bildirmektedir. Belirli yiyecekleri yedikten sonra belirtiler yaşarsanız, bu yiyecekleri doktorunuzla tartışmanızı öneririz. Daha sonra onlardan kaçınmanız veya en azından yediğiniz yiyeceklere göre belirtilerin yoğunluğunu izlemek için bir yemek günlüğü tutmanız tavsiye edilebilir.
Dispepsi için bazı tetikleyici gıdalar şunlardır:
- Gazlı içecekler (alkolsüz içecekler)
- Kahve
- Baklagiller (fasulye, mercimek)
- İşlenmiş et (sosis, kurutulmuş et)
- Sığır eti
- Makarna
- Portakal
- Soğan
- Mayonez
- Lahana
- Kepekli tahıllar
Beslenme eksikliği riski nedeniyle gıdaları bir doktordan veya diyetisyenden rehberlik almadan diyetinizden çıkarmanız önerilmez. En iyi sonuçlar için bir tıp uzmanıyla birlikte çalışın!
Az ve Sık Yemek
Dispepsi hastalarına genellikle iki veya üç büyük öğün yerine günde birçok küçük öğün (beş veya altı) yemesi tavsiye edilir. Daha az yiyecek tükettiğinizde, midenize aşırı basınç uygulama olasılığı daha düşüktür, bu da mide ağrısı ve diğer semptomların yoğunluğunu ve sıklığını azaltabilir.