Sıhhat problemleri nedeniyle sigortasız ve tazminatsız işten çıkarılan pilotlarla ilgili istinaf mahkemesi, emsal niteliği taşıyacak bir karara imza attı.
Dava evraklarından derlenen bilgilere nazaran, pilotları yakından ilgilendiren karar, muharip pilot olarak misyon yaptığı Türk Silahlı Kuvvetlerinden (TSK) emekli olan Mehmet Türkay’ın, 7 Aralık 2011’den itibaren çalışmaya başladığı özel bir hava yolu şirketinden, sıhhat problemleri yaşaması sonrası tazminatsız olarak işten çıkarılması sonrası açtığı dava sonucunda alındı.
İşe başlarken davalı şirketle karşılıklı, “lisans kaybı durumunda pilota 150 bin dolarlık lisans kaybı sigortası ödenmesi ve her yıl yenilenmesi” kararını kapsayan bir hususun yer aldığı “uçucu işçi iş sözleşmesi” imzalayan Türkay’ın, mesleğini icra ederken sıhhat problemleri yaşaması ve 5 defa süreksiz lisans kaybına uğraması nedeniyle mukavelesi feshedildi.
İCRA TAKİBİ BAŞLATILDI
Türkay, 31 Ağustos 2016’da kesin lisans kaybına uğraması sonrası işten çıkarıldığı şirkete müracaat ederek, hak kazandığı lisans kaybı sigortası tazminatının ödenmesini talep etti. Şifahi görüşmelerden ve noter kanalıyla ihtarname göndermekten sonuç alamayan Türkay, avukatı Tarık Güleryüz aracılığıyla İstanbul Anadolu 4. İcra Dairesi’ne başvurarak 150 bin dolarlık lisans kaybı sigortasının ödenmesi için şirket aleyhine icra takibi başlattı.
Avukat Güleryüz, hava yolu şirketinin itiraz ederek takibi durdurması üzerine İstanbul Anadolu 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde itirazın iptali davası açtı. Güleryüz, davalı şirketin İstanbul Anadolu 4. İcra Dairesi evrakına yaptığı itirazın iptaline, takibin devamına ve yüzde 20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının ödenmesine, yargılama sarfiyatıyla vekalet fiyatının de davalıya yükletilmesine hükmedilmesi istedi.
“6.9 BİN DOLAR KIDEM TAZMİNATI ÖDEDİK”
Davalı şirket avukatı ise mahkemeye sunduğu karşılık dilekçesinde, hizmet mukavelesinin mecburî nedenlerle sonlandırıldığını belirterek, 150 bin dolarlık sigorta alacağı talebi muhatabının ilgili sigorta şirketi olduğu ve müvekkil şirketin sigorta yaptırma yükümlülüğünü yerine getirdiği için sorumluluğu bulunmadığını öne sürdü.
Davacı pilot Türkay’ın yaşı gereği sıhhat sıkıntıları yaşadığı ve sigorta kapsamının müvekkil şirket değil, ilgili sigorta şirketince belirlendiği aktarılan karşılık dilekçesinde, “Davacı, mesleği nedeniyle rastgele bir sıhhat sorunu ya da kaza yaşamamıştır. Yaşı gereği şahsî sıhhat sorunları nedeniyle artık pilotluk yapmamaktadır, şahsî durumu sigorta poliçelerinde, sigorta kapsamı dışında tutulmuştur. Şahsî sıhhat sıkıntıları sebebiyle artık uçamayacak olan davacıya hizmet mukavelesi gereği kıdem tazminatı alacağı bulunmamasına karşın 6 bin 908 dolar kıdem tazminatı ödemesi yapılmıştır.” denildi.
Bu dilekçede ayrıyeten, haksız icra takibi başlattığı ve şirketin ticari prestijine ziyan vermeye çalıştığı öne sürülerek Türkay hakkında haksız takip tazminatına hükmedilmesine karar verilmesi istendi.
MAHKEME TAZMİNAT ÖDENMELİ DEDİ
Kararını açıklayan mahkeme, taraflar ortasında 7 Aralık 2011 ve 15 Nisan 2013 tarihli uçucu işçi (kokpit) kontratları imzalandığını ve kontrata nazaran taraflar ortasındaki temel bağlantının işçi-işveren ilgisi olduğunu belirterek, davacının kesin lisans kaybı bakımından sigorta müdafaası kapsamı dışında bırakıldığı ve daraltılan sigorta kapsamının davacı personele bildirilmediğine dikkati çekti.
Patronun uçucu işçiye 150 bin dolar karşılığı sigorta yaptırma yükümlülüğü bulunduğunu vurgulayan mahkeme, yasal şartları oluşan davanın kabulü ile davalı yanın destek takibe itirazının iptaline karar verdi.
Davacı lehine yüzde 20 icra inkar tazminatına hükmeden mahkeme, 150 bin doların, Türk lirası karşılığı (150 bin doların dava tarihindeki karşılığı 526 bin 349, 95 lira) temel alınarak takibin devamına karar verdi. Ayrıyeten, alacağın yüzde 20’si oranında davacı lehine icra inkar tazminatı, 29 bin 959 lira harç ve davacının 7 bin 41 liralık masrafının de davalıdan alınarak davacıya verilmesi karara bağlandı.
TEMYİZ MÜRACAAT YAPTILAR
Mahkemenin bu kararı üzerine davalı şirket avukatlarınca, İstanbul Anadolu 4. İcra Dairesine, dolar kurunun 6,87 olduğu 13 Ağustos 2018’de ödeme yapıldı. Mahkeme kararı gereği 150 bin dolar fiyatındaki lisans kaybı sigortası bedeli, bu ölçü üzerinden yüzde 20 icra inkar tazminatı ve faiz bedeli, vekalet fiyatı ve masraf olmak üzere 1 milyon 335 bin 275 lirayı icra dairesine tehir-i icra ölçüsü olarak yatıran şirket avukatları, evrakla ilgili temyiz başvurusu yaptıkları gerekçesiyle mehil talebinde bulundu.
Davalı şirketin itiraz davası açmaması durumunda, o günkü kurlarla 150 bin doların karşılığı olan 526 bin 349, 95 liralık bir tazminat ödemesi kelam konusu olacaktı lakin yapılan itirazla birlikte ödenecek tazminat ölçüsü da değişti.
İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 46. Hukuk Dairesinin (istinaf) temyiz talebinin temelden reddi kararı sonrası, Eylül 2018’de 150 bin dolar fiyatındaki lisans kaybı sigortası bedeli üzerinden, yüzde 20 icra inkar tazminatı, faiz bedeli, vekalet fiyatı ve masraf olmak üzere o günkü 6,87’lik dolar kuruyla verilen 1 milyon 335 bin 275 liralık tazminat ölçüsü da bugünkü dolar kuru üzerinden değişime uğradı.
Tazminat talebinde bulunan pilot Mehmet Türkay’a, 150 bin dolar fiyatındaki lisans kaybı sigortası bedeli üzerinden, kur farkıyla birlikte 2 milyon Türk lirası civarında tazminat ödenecek. Bu ölçü da belgenin Yargıtay’a taşınması ve yeni bir onama kararı verilmesi doğrultusunda, karar verilen gün üzerinden yeniden kur üzerinden değişecek.
İstinaf mahkemesi kararında, davalının yaptırma yükümlülüğü altında olduğu sigorta poliçesi kapsamı dışında tutulmasından kaynaklı ziyan talebinde bulunduğu için “Azın içinde çok da vardır.” kuralı gereği somut olayda istinaf sebebinin yerinde görülmediğini belirtti.
Taraflar ortasındaki kontratta, lisans kaybı sigorta poliçesinin düzenlettirileceğine ait açık bir düzenleneme yer aldığı ve bunda davalının sav ettiği daraltılmaya ait rastgele bir istisnanın mevcut olmadığı aktarılan kararda, ayrıyeten davalı tarafın daraltılmış poliçe açısından davacının muvafakatini almadığı ve sigorta poliçesinin düzenlenmesini temin için gerekli süreçleri yapmadığı aktarıldı.
Kararda, taraflar ortasındaki kontrat kararlarına ters formda daraltılmış lisans kaybı poliçe düzenlenmesi yoluna gidilemeyeceği ve 60 yaş üzeri pilotlar için sigorta şirketlerinin tam kapsamlı sigorta poliçesi düzenlemediği konusunun davalı tarafça ispat edilmediğine de dikkati çekilerek, davacının işe girdiği tarihten itibaren tüm sigorta poliçelerinin meslek hastalığı ve mesleksel kazalara indirgenmek suretiyle daraltılmış olmasının, taraflar ortasında kontrat kararlarının teamül haline gelmek suretiyle değiştirildiği biçiminde yorumlanamayacağı tabir edildi.