Alzheimer Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir?
Alzheimer hastalığı nedir? Alzheimer oldukça fazla görülmekte olan nörolojik hastalıklardan bir tanesi de Alzheimer bir bunama (demans) türü olmaktadır. İlerleyici türde bir rahatsızlık olmakta olan Alzheimer hastalığı, çoğunlukla 60’lı yaşlardan sonra görüldüğü için çoğu zaman yaşlılık hastalığı olarak da isimlendirilmektedir. Alzheimer hastalığı, beyinde protein birikmesine dayalı olarak oluşmaktadır. Beyinde bulunmakta olan sinir hücrelerinin dokusunda yer alan beta amiloid proteininin birikmesi zamanla çoğalma göstermektedir. Protein birikmesine dayalı olarak beyinde bulunmakta olan sinir hücrelerinin birbiri ile olan bağlantısında kopmalar oluşmaktadır. Bu neden ile bağlantı kuramayan sinir hücreleri de ölmeye başlar. Ve bundan dolayı da kişinin zihinsel fonksiyonlarının olumsuz etkilenmesine yol açmaktadır. Alzheimer hastalığının neden kaynaklandığı hala tam olarak anlaşılmasa da yaşanan beyin hücre kaybının beklenenden oldukça daha öncesinde gerçekleşmesi ile oluştuğu düşünülmektedir. Değişik bir söyleyişle yaşın ilerlemesi ile beraber beyin hücrelerinde yaşanan kayıp normal olarak kabul edilse de Alzheimer hastalığında oluşmakta olan hücre kaybı, olması beklenenden oldukça hızlı bir biçimde gerçekleşir.
Alzheimer Hastalığı Evreleri
Alzheimer hastalığı, esas olarak başlangıç, orta ve ileri olmak üzere 3 evrede incelenmektedir. Alzheimer hastalığının başlangıç evresinde kişi de hafif ölçüde unutkanlıklar ortaya çıksa da kişi bu duruma karşı müsamaha gösterebilir. Yeni tanışmış olduğu kişilerin adlarını hatırlamakta güçlük çeken başlangıç dönemi Alzheimer hastaları, planlama mevzusunda sıkıntı yaşayabilir. Orta dönem, Alzheimer hastalığının en uzun süren evresi olarak kabul edilmektedir. Hastalığın bulgularının daha belirgin olarak hissedildiği bu dönemde kişi, düşüncelerini ifade etmek durumunda güçlük çeker. Her zaman yapılan işlerin uygulanması konusunda sıkıntı yaşayan kişi zaman ile kendi evinin yolunu hatırlayamaz duruma gelir. Mesane ve bağırsakların kontrol edilmesinde problemlerin yaşanmaya başladığı bu dönemin peşi sıra ileri dönem Alzheimer hastalığı evresi gelir. Kişinin çoğunlukla her konuda bakıma ihtiyaç duyduğu Alzheimer hastalığının son evresinde kişi, çevresi ile ilgili farkındalıkları kaybeder. İletişim kurma durumunda sıkıntı yaşayan kişi, fiziksel eylemlerini bile tek başına yerine getiremez.
Alzheimer Hastalığı Belirtileri Nelerdir?
Alzheimer hastalığının belirtileri arasında yer alan unutkanlık, hastalığın başlangıç evresinde hafif ölçüde olsa da zaman içerisinde kişi sohbet etmek gibi kolay eylemleri bile gerçekleştiremez duruma gelir. Kişinin yaşam kalitesinin son derece düşmesine sebep olan hastalık, zaman içerisinde kişiye bakmakta olan kişi veya kişilerin de hayatını olumsuz etkilemektedir. Alzheimer hastalığının bulguları, hastalığın başlangıç, orta ve ileri dönemlerinde değişiklikler göstermektedir. Evreler olarak incelendiğinde Alzheimer hastalığının bulguları aşağıdaki gibidir.
Başlangıç Dönemi Alzheimer Belirtileri
Alzheimer hastalığının başladığı evre olan başlangıç döneminde öldukça fazla görülen Alzheimer belirtileri şu şekildedir:
- Kafa karışıklığı,
- Kişinin yolları karıştırması,
- Nesnelerin ve kişilerin isimlerini hatırlayamamak,
- Olayları unutmak,
- Karar verememek,
- Ruh hâlinde yaşanan dalgalanmalar.
- Kaygılı hissetmek,
- Sürekli aynı şeylerden bahsetmek,
Orta Dönem Alzheimer Belirtileri
Alzheimer hastalığının başlangıç döneminin peşi sıra başlamakta olan orta dönemde görülen Alzheimer belirtileri şu şekilde sıralanabilir:
- Heyecanlı ve öfkeli davranışlar sergilemek,
- Konuşma güçlüğü,
- Aileden ve arkadaşlardan şüphe duymak,
- Depresyon.
- Saldırgan tutum,
- Halüsinasyon görmek,
- Yabancı mekanlara adapte olamamak,
- Zaman algısında karışıklık,
- Saplantılı hareketler,
- Hatırlanmayan olayların inkârı,
İleri Dönem Alzheimer Belirtileri
Alzheimer hastalığının son evresi olan ileri dönem Alzheimer belirtileri şu şekildedir:
- Konuşma kaybı,
- Kilo kaybı,
- Yeme güçlüğü,
- İdrar kaçırmak,
- Kısa ve uzun süreli bellek sorunları,
- Yardım almadan hareket edememek.
Alzheimer Hastalığının Nedenleri Nedir?
Beyinde anormal beta amiloid proteinin birikmesine dayalı olarak oluşan Alzheimer hastalığının tam olarak neden meydana geldiği hala anlaşılmamıştır. Alzheimer hastalığına sebebiyet verdiği düşünülen faktörler şunlardır;
- Yaş,
- Bazı damar hastalıklarının varlığı,
- Fiziksel aktivite azlığı,
- Geçmişte yaşanan depresyon,
- Ailede Alzheimer varlığı,
- Uyku düzeni bozukluğu,
- Düşük eğitim seviyesi,
- Geçmiş dönemde travmalara maruz kalmak,
- Obezite,
- APOE4 taşıyıcısı olmak,
- Yetersiz ve dengesiz beslenmek,
- Sigara kullanımı.
Alzheimer Hastalığının Teşhis Edilmesi
Alzheimer hastalığının tanısının yapılması için hekime başvurulduğu zaman hastadan ve hasta yakınlarından kişi hakkında anamnez ( sorulan sorular sonucunda elde edilen hastanın öyküsüdür.) alınır. Peşi sıra kişinin nörolojik muayenesi yapılır. Nörolojik testlerin sonrasında hekim gerekli gördüğünde nörokognitif testler, MR, BT, PET gibi radyolojik görüntüleme ve birtakım hormon, vitamin ve diğer gereken değerlerin incelemeleri için laboratuvar tetkikleri ister. Elde edilen bulgular sonucunda kişi tekrar değerlendirilir. Kimi hastalarda teşhisin kesinleştirilmesi için genetik testler de yapılabilir. Bütün veriler sonucunda ve hususiyet ile de hastalığın durumuna göre Alzheimer teşhisi konulur.
Alzheimer Hastalığının Tedavisi Nedir?
Alzheimer hastalığı ile ilgili yapılan kapsamlı araştırmalara karşın hala hastalığın iyileştirilmesine yönelik bir tedavi yöntemi bulunmamaktadır. Fakat hastalığın ilerlemesinin yavaşlatılması ve bulunan şikayetlerin azaltılmasına yönelik değişik tedavi yöntemleri bulunmaktadır. Şahsa özel olarak düzenlenmekte olan tedavilere genellik ile düşük dozda ilaç kullanılması ile başlanmaktadır. İlerleyen zamanda hasta tekrar incelenerek gereken durumlarda ilaçların dozu arttırılır. Kişinin günlük etkinliklerinin kendi başına yapabilmesini amaçlayan tedavi yöntemleri sayesinde kişinin ve hasta yakınlarının hayat kalitesinin arttırılması amaçlanmaktadır.Twitter’da takip ediniz