Karayoluyla Türkiye’ye gidecek olan izincileri uyarıyoruz. Sırbistan’dan transit geçiş yapacak olanlar 10 bin Euro’dan fazla para taşımaları durumunda, bunu beyan etmek zorunda.
Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan Türk ve Türkiye kökenlilerin arasında kara yoluyla izne gidenlerin neredeyse tamamı Sırbistan rotasını tercih ediyor. Kara yoluyla Türkiye’ye gideceklerin en çok başını ağrıtan konu ise gümrük mevzuatındaki yaptırımlar.
Mevzuata göre, Sırbistan’dan transit geçiş yapacak yolcular, beraberinde taşıdıkları para miktarının 10 bin Euro’yu aşması halinde beyanda bulunmak zorunda. 10 bin Euro’dan fazla para bulunduranlar beyanda bulunmadıkları taktirde haklarında soruşturma açılıyor ve yargılanıyor.
Daha önceki yıllarda mevzuata göre sınır kapılarında beyan edilmediği için el konulan paralar Sırbistan Maliye Bakanlığı’na aktarılıyordu. Belgrad Büyükelçiliği, Sırbistan Maliye Bakanlığı’na konuyla ilgili nota veriyordu. Bürokratik işlemler tamamlanıp cezai işlemler yapıldıktan sonra da Türk vatandaşlarına ait el konulan paranın geri kalan kısmı büyükelçiliğe teslim ediliyordu. Büyükelçilik yetkilileri yeni mevzuatla kendilerinin devreden çıktığını söyledi. “Artık konu mahkemelere intikal ediyor. Maliye Bakanlığı karışmıyor. Bu yüzden biz devreye giremiyoruz. Sadece vatandaşa bilgi verebiliyoruz” dediler.
Yeni mevzuat, transit yolcunun beraberinde şahsi kullanım fazlası olarak değerlendirilecek miktarda değerli takı, mücevher, elektronik eşya, tekstil ürünü ve benzerlerini ülkeye sokmayı da yasaklıyor. Büyükelçilik’ten yapılan açıklamada, özellikle altın ve değerli takı konusunda uyarı yapıldı.Büyükelçilik açıklamasında, Türkiye dönüşünde, düğünde takılan takı ve altınların araçta bulunmasının yasak olduğunu hatırlatarak, “Yeni gümrük mevzuatı, altın ve takılara el koymanın yanı sıra otomobile de el koymayı öngörüyor. Otomobilde bulunan altınların ve takıların değeri aracın fiyatının üçte birini geçiyorsa hem altınlara hem de otomobile el konuyor. Örneğin şahsın 15 bin Euro değerinde bir otomobili var. Sırbistan’a bu otomobille girerken yanında 5 bin Euro’yu aşan değerde altın ve değerli takı bulundu. Gümrük polisi bu durumda hem araca hem de altın ve mücevhere el koyabiliyor” dendi.
Sırbistan’da paralarına el konulan Türkler arasında Hollanda’dan gidenler de bulunuyor. Bu konuda medya mensuplarına gelen şikâyetler de var.
Bu durumu açıklığa kavuşturmak için bilgilerine başvurdüğümüz Lahey Büyükelçimiz Şaban Dişli, Sırbistan’da yaşanan her olaydan, Dışileri kanalıyla bilgi sahibi olduklarını belirtirken, ‘Sırbistan’da bu yıl Türkler’den toplanan para meblağının 2 milyon euroyu geçtiğini öğrendik. Yurttaşlarımız bu konuda çok dikkatli olmalılar. Bunun için Bakanlığımızın yayınladığı duyuruyu dikkate almalılar. Hatta sizden ricamız, bu duyuruyu sizin de yayınlamanızdır’ dedi.
BAKANLIK DUYURUSU:
Çok uzun bir yazı olacak ama, Türkiye’ye otomobilleri ile gidecek olan yurttaşlarımızın, hayati önem taşıdığı için, altta belirtilen konulara çok dikkat etmeleri gerekiyor.
Yolculuğa başlamadan önce, alttakileri sindire sindire okuyunuz ve notlar alınız.
Belgrad’da 12 Temmuz 2010 tarihinde imzalanan “Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti ile Sırbistan Cumhuriyeti Hükümeti Arasında Vizenin Karşılıklı Olarak Kaldırılmasına Dair Anlaşma” uyarınca, iki tarafın geçerli umuma mahsus ve resmi (diplomatik, hizmet, resmi ve hususi) pasaport, deniz adamı cüzdanı, uçak mürettebatı için seyahat belgesi, geçici pasaport ve seyahat belgesi hamili vatandaşları, diğer Tarafın ülkesinde, ilk giriş tarihinden itibaren, her altı ay içinde doksan günü aşmayan seyahatlerinde vizeden muaftır. Anlaşma, her iki Tarafın tren, kamyon ve otobüs sürücüleri ile yardımcıları, tren ve lokomotif, sivil uçak ile gemi mürettebatı gibi uluslararası yolcu ve mal nakliyesi yapan vatandaşlarının, her altı ay içinde doksan günü aşmamak kaydıyla, birbirlerinin ülkelerine yapacakları seyahatlerinde (transit geçişler dâhil olmak üzere) vizeden muaf olmalarını da hükme bağlamaktadır.
Bununla birlikte, Sırbistan’a seyahat edecek vatandaşlarımızın pasaportlarının en az 6 ay geçerli olması tavsiye edilmektedir.
Hamili bulunduğu pasaport, seyahat belgesi veya ikamet tezkeresi hakkında önceden başka bir ülkede kayıp veya çalıntı bildiriminde bulunmuş olan vatandaşlarımızın tüm ülkelere olduğu gibi Sırbistan’a da sözkonusu belgeyle girmeleri mümkün değildir. Böyle durumlarda bu belgeye sınır makamlarınca el konulmakta ve hamilinin Sırbistan’a girişine müsaade edilmemektedir. Sözkonusu belgeler hakkında ilgili ülkenin makamlarınca Interpol kanalıyla arama emri çıkartılmaktadır.
Ayrıca, Sırbistan Sınır Güvenliği mevzuatı gereği, Sırbistan’ı ziyaret edecek yabancıların sınır kapılarında seyahat amaçlarını beyan etmeleri gerekmektedir. Yabancıların sınır kapılarında gidiş-dönüş bileti, kalış sürelerine göre yeterli miktarda nakit para, davet mektubu veya teyitli otel rezervasyonu gibi belgeleri ibraz etmeleri zorunludur.
Sırbistan’dan transit geçeceğini beyan eden yabancıların ise seyahat etmeyi öngördükleri üçüncü ülkeye seyahat engeli taşımadıklarını doğrulayan, giriş vizesi gibi belgeleri kontrol edilmektedir.
Sınır polisinin, yabancının Sırbistan’a seyahat amacından, seyahatinin sonunda ülkeden ayrılmayacağı veya üçüncü bir ülkeye yasal olmayan yollarla gitmeye çalışacağından şüphe duyması durumunda, bu kişiyi ülkeye kabul etmeme yetkisi bulunmaktadır.
AB üyesi ülkelerde süreli/süresiz oturum belgesi/kartı bulunan vatandaşlarımızın da Sırbistan’a pasaportlarıyla birlikte seyahat etmeleri gerekmektedir.
Sırbistan’a seyahat edecek reşit olmayan yabancıların ise sınır kapılarında, ebeveynince düzenlenmiş ülkeye seyahat nedenini ve bu seyahat süresince kendilerine refakat edecek kişi veya kurumun isim ve açık adresini içeren belge (muvafakatname) ibraz etmeleri gerekmektedir.
Karayoluyla seyahat eden vatandaşlarımızın sözkonusu seyahatlerini birkaç araba ile konvoy halinde gerçekleştiriyor olmaları halinde, sınır kapılarında pasaport kontrolü esnasında, pasaportlarını görevli memura tek tek vermeleri ve en öndeki aracın şoförünün tüm araçlardaki yolcuların pasaportlarını bir seferde vermemesi, sınır kapılarında uzun kuyruklar oluşmasının önlenmesi açısından büyük önem arzetmektedir.
YOL GÜZERGÂHI VE SINIR KAPILARI
Sırbistan’ın Batı Avrupa ile Türkiye’yi birbirine bağlayan yol üzerinde bulunması nedeniyle her yıl birçok vatandaşımız bu ülkeden transit geçmektedir. Transit geçiş yapan vatandaşlarımızın çoğunluğunu Batı Avrupa ülkelerinde yaşayan vatandaşlarımız ile bu ülkelerden mal ve yolcu taşıyan otobüs ve TIR şoförlerimiz oluşturmaktadır.
Sözkonusu ülkelerden Türkiye’ye seyahat eden vatandaşlarımız, Sırbistan’a Macaristan veya Hırvatistan’dan giriş yapmakta; Bulgaristan ve Makedonya’dan çıkmaktadırlar. Dönüşte de aynı güzergâhlar, bu kere ters istikamette kullanılmaktadır. Bu çerçevede;
– Macaristan üzerinden Sırbistan’a gelen vatandaşlarımız genellikle, Macaristan’ın Reske, Tombo, Hercegsanto veya Kelebija şehirlerinden geçerek, Sırbistan’a Horgoş (E-75), Kelebija (E-75’den sapak) ve Baçki Breg (E-660) sınır kapılarından girmekte ve Sırbistan’ın Subotica şehrine ulaşmaktadırlar. Daha sonra, sırasıyla, Subotica, Novi Sad, Belgrad, Niş ve Pirot şehirlerini takip ederek Sırbistan-Bulgaristan arasındaki Gradina/Kalotina (E-80) sınır kapısını kullanmaktadırlar.
– Macaristan’dan Sırbistan’a gelen vatandaşlarımız ayrıca, Niş kentinden Makedonya istikametini takip edip, Sırbistan-Makedonya sınırındaki Preşevo/Tabanoce (E-75) sınır kapısını kullanarak ülkeden ayrılmaktadırlar. Sırbistan-Makedonya sınırını kullanan vatandaşlarımız Yunanistan’dan geçerek Türkiye’ye İpsala sınır kapısından girmektedirler.
– Hırvatistan’dan Sırbistan’a gelen vatandaşlarımız ise Zagrep-Bajakova güzargahını takip ederek, Batrovci/Bajakova gümrük kapısından E-70 otoyolunu kullanarak Belgrad’a ulaşmaktadırlar.
Vatandaşlarımızın ve nakliyecilerimizin yoğun bir şekilde kullandıkları Sırbistan güzergahından transit geçişlerini kolaylaştırmak amacıyla İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü (EGM) ve Yurtdışı Türkler ve Akraba Topluluklar Başkanlığı’nın (YTB) desteğiyle ilk olarak 15 Haziran-15 Eylül 2019 döneminde hayata geçirilen “Sıla Yolu” projesi bu yıl da uygulanmaktadır.
Sırp tarafıyla varılan mutabakat çerçevesinde 25 Haziran – 20 Eylül 2020 tarihleri arasında vatandaşlarımıza yardımcı olmak üzere 11 polis memurumuz ve YTB tarafından istihdam edilen 9 tercüman Sırbistan sınır kapıları ve Belgrad’daki görevlerine başlamışlardır.
Sözkonusu proje kapsamında, EGM personeli ve onlara yardım etmek üzere YTB tarafından istihdam edilen Türkçe ve Sırpça bilen yerel görevliler Belgrad’da ve vatandaşlarımızın en çok geçiş yaptıkları Batrovci (Sırbistan-Hırvatistan), Gradina (Sırbistan-Bulgaristan) ve Horgoş (Sırbistan-Macaristan) sınır kapılarında görev yapmaktadır.
Sırbistan sınır kapılarında görev yapan polislerimiz ve YTB görevlileri, vatandaşlarımıza Sırbistan’dan transit geçiş yaparken uymaları gereken kurallarla ilgili bilgilendirici el broşürleri dağıtmakta, güvenli dinlenme noktaları ve kaza/arıza durumlarında yardım alabilecekleri güvenilir araç servisleri hakkında bilgi vermekte ve Sırp sınır makamlarıyla iletişimlerinde karşılaştıkları dil engeli konusunda da yardımcı olmaktadırlar.
Öte yandan, Belgrad-İstanbul arasında, Türk Havayollarının her gün iki seferi, Air Serbia’nın her gün bir seferi, Pegasus’un ise haftada dört seferi bulunmaktadır. Alman Havayolları Lufthansa’nın Ankara-Münih/Frankfurt-Belgrad seferi de mevcuttur.
Bu yıl COVID-19 pandemisi nedeniyle sefer sayılarında değişiklikler ve seferlerde aksamalar olabileceği göz önüne alınmalıdır.
GÜMRÜK KURALLARI
Sırbistan gümrük kuralları gereği, yabancıların ülkeye girerken yanlarında bulunan her şeyi sözlü olarak sınır kapılarında gümrük görevlilerine beyan etmeleri gerekmektedir. Gümrük görevlileri gerekli görürler ise bagajlarının açılmasını talep edebilirler. Yolcunun seyahati süresince ihtiyacı olacak miktardaki giysi, ayakkabı, yiyecek maddesi, ilaç, ev eşyası gibi ürünler şahsi kullanıma ait kabul edilerek, normal gümrük beyan işlemine tabi tutulurlar ve bunlardan gümrük vergisi alınmaz. Ancak, yabancıların valizlerinde, diğer bagajlarında veya seyahat ettikleri aracın içerisinde bulunan, aynı türden şahsi kullanım fazlası olarak değerlendirilebilecek eşya (giysi, cep telefonu, bilgisayar, ev eşyası vb.) ticari amaçlı olarak kabul edilerek, gümrük kontrolünde, satın alındığı ülkeden temin edilecek faturası ile birlikte yazılı olarak bildirilmesi istenir.
Ayrıca, yolcu beraberinde bulunan ve yolcunun sözkonusu seyahati esnasında kullanabileceği miktardan daha fazla olduğu değerlendirilebilecek eşyanın (mücevherat, altın ve gümüş takı, altın ve gümüş süs eşyası, cep telefonu, bilgisayar, giysi, vb…) sınır kapılarında beyan edilmesi gerekmektedir.
Sırbistan’a uyuşturucu, zehir ve toksik niteliği olabilecek her türlü malzeme, her türlü silah (kurusıkı ve pompalı silahlar dâhil), silah mühimmatı, ticari madde ile altın, değerli taş, gümüş ve külçe değerli maden sokulması veya çıkartılması yasaktır.
Sırbistan gümrük mevzuatına göre ülkeye girerken döviz bildirim mecburiyeti bulunmaktadır. Ülkeye girişte kişi başı 10.000 Avro üzeri nakit paranın yazılı olarak beyan edilmesi zorunludur. Sırbistan’a girerken 10.000 Avro üzeri nakit parasını beyan etmeyen vatandaşlarımız, paralarına el konularak mahkemeye çıkarılmaktadırlar. Bu sebepten ötürü mahkemeye çıkarılan kişilerden paralarının kaynağını ispatlayabilenlere paralarının bir kısmı mahkemelerce iade edilebilmektedir. Ancak, sözkonusu belgeleri ibraz edemeyenlerin paralarına el konulmaktadır.
Öte yandan, Sırbistan’a giriş yapan vatandaşlarımızın yanlarında bulunan ve kişi başı 10.000 Avro’yu aşan para miktarını beyan etmeleri durumunda Sırbistan’dan çıkış yaparken, taşıdıkları para miktarıyla ilgili sorun yaşamaksızın ülkeden ayrılmaları mümkündür.
Gümrük kapılarında beyan edilmemesi nedeniyle el konulan para ve eşyanın değeri, seyahat edilen aracın değerine belirli bir oranda yaklaşması durumunda araca da mahkeme kararıyla el konulmaktadır.
Diğer taraftan, yabancıların Sırbistan’da yapacakları 150 Avro’nun üzerindeki alışverişleri için ödedikleri katma değer vergisini geri almaları mümkündür. Bunun için ülkeden ayrılmadan önce, satın alınan eşyanın faturasının sınır kapılarındaki gümrük kontrol noktalarında onaylatılması gerekmektedir. Gümrük makamlarınca düzenlenecek olan REA 4 formunun, düzenlenme tarihinden itibaren 6 ay içerisinde ürünün satın alındığı mağazaya ibraz edilmesi halinde, mağaza tarafından katma değer vergisi bedeli iade edilmektedir.
KARAYOLLARININ DURUMU VE GÜVENLİK
Batı Avrupa ülkelerinden Türkiye’ye seyahat eden vatandaşlarımızın sıklıkla kullandıkları E-75 ve E-70 karayollarının çeşitli noktalarında yol çalışmaları devam etmektedir.
Vatandaşlarımızın seyahatlerine başlamadan önce “Auto Moto Savez Srbije”nin (AMSS) web sayfasını (www.amss.org.rs ) kontrol etmeleri ve bu sayfada belirtilen ihtarlara uymaları tavsiye edilmektedir. Anılan derneğin 24 saat hizmet veren +381111987 ve +381113331200 numaralı telefonları aranarak da bilgi alınması mümkündür.
Sırbistan’da otoyollar ve diğer şehirlerarası yollar genel olarak güvenlidir. Yollarda soygun ve gasp gibi olaylara nadir rastlanmaktadır. Özellikle oto yollarda güvenlik güçleri düzenli olarak denetim yapmaktadır. Bununla birlikte, vatandaşlarımızın araçlarının veya araç içerisinde bıraktıkları çanta, cüzdan, vb. eşyaların çalınması olaylarının çoğunlukla benzin istasyonlarında meydana geldiği bilinmektedir. Bu itibarla, vatandaşlarımızın mağdur olmamaları için bu tür değerli eşyalarını ve pasaportlarını, araçlarının kapalı bölmelerinde muhafaza etmeleri ve beraberlerindeki paralarını tek bir yer yerine farklı yerlerde bulundurmalarında fayda görülmektedir. Öte yandan vatandaşlarımızın hırsızlık ve gasp gibi olaylarla karşılaşmaları durumunda en yakın polis karakoluna başvurmaları ve dil sorunundan kaynaklanan yanlış anlaşılmaları engellemek için acilen Büyükelçiliğimizle temas kurmaları uygun olacaktır.
Son dönemde bazı benzin istasyonları ve mola yerlerinde araçlara müdahale edilerek, geçici arıza çıkarıldığı ve tamirci olduklarını ifadeyle vatandaşlarımızı oto tamirhanelerine götürüp, yardım etme vaadiyle yüklü meblağlar istendiği konusunda şikayetler alınmaktadır. Bu nedenle, araçların uzun süreli boş bırakılmamasında yarar görülmektedir.
Vatandaşlarımız Sırbistan’da otoyol ücretlerini Dinar’ın yanı sıra Avro ile de ödeyebilmektedirler. Vatandaşlarımızın otoyol ücretini ödemek için yanlarında bozuk para bulundurmaları ve gişelere yaklaşırken yol ücretlerini hazır bulundurmaları gişelerde oluşabilecek uzun kuyrukların önlenmesi bakımından önem arzetmektedir. (1 Avro yaklaşık 118 Sırp Dinarı’dır.)
Öte yandan, Sırbistan’da, Avrupa Birliği Ülkelerinde otoyol ücretlerinin ödenmesi için kullanılmakta olan “Vignet” uygulaması yoktur. Otoyol ücretleri mesafelere göre tahsil edilmektedir. Örneğin, Macaristan’dan Sırbistan’a gelen bir sürücünün, Subotica-Novi Sad ve Novi Sad-Belgrad mesafeleri için ayrı ayrı ücret ödemesi gerekmektedir.
Otoyol ücretlerinin, bozuk para olmaması gibi gerekçelerle ödenmesi gereken ücretten daha fazlasının talep edilmesi durumunda, vatandaşlarımız Büyükelçiliğimiz Konsolosluk Şubesi ile temasa geçebilirler. Büyükelçiliğimize 7 gün 24 saat ulaşılabilecek telefon numarası: +381 11 333 24 00’dır.
TEMSİLCİLİK İRTİBAT BİLGİLERİ VE YARARLI TELEFONLAR
Büyükelçiliğimiz iletişim bilgileri:
Telefon : +381 11 333 24 00
Faks: +381 11 333 24 33
Nöbetçi Tel: +381 69 669 948 (mesai saatleri harici acil durumlarda)
E-posta: email@example.com
Adres: Krunska 73, 11000 Belgrade, Serbia
Yararlı Telefonlar :
Türk Havayolları Belgrad Ofisi: 00 381 11 303 61 95 (Hafta içi 09:00-17:00)
Türk Havayolları Belgrad Nikola Tesla Havalimanı Ofisi: 00 381 11 209 72 25/26 (Haftanın hergünü 07:00-11:00/17:00-21:00)
Polis:192
İtfaiye:193
Ambulans:194
Askeri Ambulans:1976
AMSS Yol Yardımı 1987
Askeri Polis 19860
Vatandaşlarımızın seyahate çıkmadan önce bilgi temin edebilecekleri internet sayfaları:
Büyükelçiliğimiz : www.belgrad.be.mfa.gov.tr/Mission.aspx
Sırbistan Gümrük İdaresi : www.carina.rs
Sırbistan İçişleri Bakanlığı : www.mup.gov.rs
Auto Moto Savez Srbije (AMSS) : www.amss.org.rs
Sırbistan Karayolları Kamu Kuruluşu : www.putevi-srbije.rs
DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN ÖNEMLİ HUSUSLAR
a) Sırbistan, Batı Avrupa ülkelerine gitmeye çalışanların kullandığı güzergah üzerinde yer almakta olup, son mülteci ve göçmen krizinin etkilerini yakından hissetmektedir. Bu nedenle, ülkeye giriş ve ülkeden çıkışlarda kullanılan kara ve hava sınır kapılarında sıkı denetimler uygulamaktadır. Ülke yasaları gereği, yabancıların sınır kapılarında, seyahat amacını doğrulayıcı belgelerin (pasaport, vize, reşit olmayanlar için muvafakatname) sınır polisine ibraz edilmesi gerekmektedir.
Sınır polisinin pasaport kontrolü esnasında yaptığı mülakata kısa ve net cevaplar verilmesi ve seyahat amacının açıkça belirtilmesi ülkeye kabul için büyük önem arzetmektedir.
b) Bulgaristan’a giriş yapmak için gerekli şartları (AB ülkelerinde ikamet, Schengen vizesi veya transit vize gibi) sağlayamayanların Sırbistan’a girişlerine izin verilmemektedir.
c) Sırbistan gümrük mevzuatı gereği ülkeye sokulması yasak olan mallara azami dikkat gösterilmesi gerekmektedir. Özellikle, ülkemize beyanda bulunmaksızın yolcu beraberinde nakit para getirilmesine ilişkin düzenlemeler sonrasında Türkiye’ye yüksek miktarda dövizle giriş yapanların sayısında artış olduğu, bu sebeple ülkemize müteveccihen Sırbistan’a giriş yaparken yanlarında bulundurdukları10.000 Avro ve üzeri nakit parayı ve ziynet eşyasını beyan etmeyen vatandaşlarımızın paralarına ve ziynet eşyalarına el konulması vakalarında artış yaşandığı gözlemlenmektedir.
Bu itibarla, vatandaşlarımızın mağdur olmamaları için, Sırbistan’a girişlerinde kişi başına (reşit her birey için) 10.000 Avro ve üzeri nakit parayı mutlaka beyan etmeleri gerekmektedir. Beyan ettikleri takdirde düzenlenecek belgeleri çıkış yapacakları gümrük kapılarında ibraz ettiklerinde ise sorun yaşamadan yollarına devam edeceklerdir. Aksi halde 10.000 Avro üzeri meblağa el konularak mahkemeye sevk edilen vatandaşlarımızdan paralarının kaynağını ibraz etmeleri istenmektedir. Kaynağın ibraz edildiği hallerde dahi, paranın bir kısmına el konulabilmektedir. İbraz edemeyenlerin paraları ise iade edilmemektedir. Ayrıca, Gümrük mevzuatının ihlalinden kaynaklanan nedenlerle mahkeme kararıyla el konulan para ve mallar için vatandaşlarımızın yaptığı başvurulara ilişkin mahkeme süreci uzun yıllar sürmektedir.
d) Trafik kurallarının ihlalinden kaynaklanan hapis cezaları para cezasına dönüştürülmemekte ve sürücüler kefaletle serbest bırakılmamaktadır.
e) Sırbistan’da her ne sebepten olursa olsun tutuklanan veya gözaltına alınan vatandaşlarımıza Büyükelçiliğimizce güvenilir avukat ve yeminli tercüman bulması konusunda destek sağlanmakta mamafih mahkeme sürecine, mahkeme kararına veya Sırbistan’daki hukuki sürece müdahalede bulunulması, hukukun bağımsızlığı ilkesi nedeniyle, mümkün değildir.
f) Sırbistan’da yere çöp atılması, mesire alanlarında ve dinlenme tesislerinde çöp bırakılması halinde, bölge polisi tarafından 50 Avro’dan başlayan para cezası uygulanmaktadır.
f) Ülkemiz ve Sırbistan’ın da taraf olduğu “Uluslararası Karayolu Taşımacılığı Yapan Taşıtlarda Çalışan Personelin Çalışmalarına İlişkin Avrupa Anlaşması (AETR)” kapsamında Sırbistan karayolunu kullanacak TIR şoförlerimizin anılan Anlaşma ve Sırbistan trafik kurallarına azami riayet etmeleri gerekmektedir. Aksi takdirde, hem yapacakları trafik ihlallerinden hem de takograf cihazlarında kayıtlı ihlallerden ötürü haklarında cezai işlem uygulanmak üzere mahkemeye çıkarılmaktadırlar.
TRAFİK KURALLARINDA DİKKAT EDİLMESİ GEREKEN HUSUSLAR
Sırbistan’da 2014 yılında yürürlüğe giren yeni trafik kanunu oldukça ağır cezalar içermektedir. Vatandaşlarımızın seyahatleri süresince trafik kurallarına uymaları, hız sınırlarına dikkat etmeleri ve hatalı sollama yapmamaları tavsiye edilmektedir. Vatandaşlarımızın uyması gereken trafik kuralları özetle aşağıda maddeler halinde yer almaktadır. (1 Avro yaklaşık 118 Sırp Dinarı’dır.)
Ayrıca, Sırbistan Yol Güvenlik Kurulu tarafından yapılan bilgilendirmede, otobanlardaki güvenliği arttırma amacıyla, 30 Nisan 2018 itibariyle, ortalama hız kontrolü uygulamasına geçildiği bildirilmiştir. Bu uygulamayla Sırbistan Cumhuriyeti içindeki uluslararası güzergahı kullanacak olan araçların hızı, Belgrad – Subotica, Belgrad – Niş ve Belgrad – Şid otobanlarında yapacakları ortalama hızlar baz alınarak ölçülmektedir.
Bu şekilde yapılan hız kontrolünde, aracın hızının karayolu bilet gişesinden geçtiği esnada kaydedilerek, hız sınırının hafif aşımlarında bile 3000 Dinar’dan başlayan para cezası kesileceği, hız sınırının saatte 100 km üzerinde (otobanda saatte 230 km üzerinde) olduğu durumlarda ise 30 – 60 gün süreli hapis cezasına varabilecek cezaların uygulanabileceği kaydedilmektedir.
Uyulması Zorunlu Olan Kurallar:
· Sırbistan’da farların 24 saat açık tutulması, ön ve arka koltuklarda emniyet kemeri takılması zorunludur.
- Sürücülerin seyir halinde cep telefonu kullanması yasaktır.
· Trafik işaretleriyle özel bir ikaz yapılmamış olması halinde, yolda öncelik her zaman sağ taraftan seyreden araca aittir.
· Trafik suçlarında, trafik polisi olay yerinde cezası 3.000 veya 5.000 Dinar tutarında olan suçlar için makbuz düzenleyebilmektedir. Sürücünün bu cezayı hemen banka veya postane aracılığı ile ödemesi gerekmektedir. Suçlunun sözkonusu cezanın yarısına tekabül eden, 1.500 ve 2.500 Dinar tutarındaki kısmını banka veya postaneye ödemesi halinde cezanın tamamı ödenmiş kabul edilmektedir.
· Olay gün veya saatinde banka ve postanelerin kapalı olması ya da olayın yerleşim yeri dışında meydana gelmesi durumunda, trafik polisi 3.000 Dinar tutarındaki cezayı 1.500 Dinar, 5.000 Dinar tutarındaki cezayı ise 2.500 Dinar olarak tahsil edebilmektedir. Cezanın olay yerinde ödenmesi durumunda, polise ayrıca 45 Dinar posta ücreti de ödenmektedir.
· Suçlu para cezasını ödemez ise, mahkemeye çıkartılmayı talep ettiği kabul edilerek hemen ilgili mahkemeye götürülür. Ancak, suçlunun olay günü mahkemeye çıkartılmasının mümkün olmadığı takdirde, ilgili trafik polisinin önerisiyle suçla alakalı adli süreç tamamlanıncaya kadar, mahkeme suçlunun pasaport veya devlet sınırını terk etmesine imkân tanıyacak seyahat belgesine el koyabilmektedir.
· Daha ağır trafik suçlarında polis sürücüyü, suçun mahiyetine göre 6.000 Dinar’dan 120.000 Dinar’a kadar para cezası hükmetmeye yetkili bir hâkimin karşısına çıkartmaktadır. Hâkim suçun derecesine göre 60 güne kadar hapis cezası kararı verebilmektedir. Para cezasını ödemeyenlerin cezaları hapis cezasına çevrilmektedir.
· Trafik polisi sadece, olay yerinde 1.500 ve 2.500 Dinar’ı aşmayan para cezaları ile 45 Dinar posta ücretini tahsil etmeye yetkilidir.
· Para cezaları polise sadece Dinar olarak ödenebilir. Bunun haricindeki yöntemlere başvurulması suç teşkil etmektedir.
· Trafik ekiplerinin otoyollarda sivil araçlarla kontrol yapması mümkündür. Bu araçlar radar ve kamera sistemiyle donatılmıştır.
· Sivil araçlarda görev yapan polis memurları yolda seyreden araçları durdurmak istediklerinde, şüpheli aracın önüne geçerek ve ekip aracının arka kısmında bulunan LED ekrândan yazılı olarak, Sırpça, İngilizce ve Almanca “Takip Et, Polis veya Dur” gibi ihtarlarda bulunacaklardır.
· Böyle bir durumda sürücülerin önlerinde seyreden polis ekibinin ihtarına riayet ederek, en uygun yerde durmaları gerekmektedir.
· Vatandaşlarımızın sözkonusu sivil aracın polis ekibi olduğu konusunda tereddüt etmeleri halinde ise, ihtarı anladıklarını göstermek maksadıyla 4’lü sinyal yakmaları ve güvenli olduğunu düşündükleri (benzin istasyonu gibi) en yakın noktada durmaları gerekmektedir.
· Trafik kontrolü otoyollarda bulunan kameralar aracılığıyla da yapılabilmektedir. Trafik kurallarını ihlal eden sürücüler, otoban çıkışlarındaki yol ayrımlarında veya benzin istasyonlarının girişinde durdurulabilmektedir.
· Trafik polisinin rüşvet talep etmesi durumunda, sürücülerin otoyol kenarlarında bulunan ilan panolarında yer alan ihbar hattı telefon numarasını aramaları gerekmektedir. Bu tür durumlarda Büyükelçiliğimizin Konsolosluk Şubesi ile de temas edilmesinde yarar görülmektedir.
· İhbar hattı Sırpça, İngilizce ve Almanca hizmet vermektedir.
· Otoyol kenarlarında bulunan servis/acil durum şeritlerini gereksiz yere ihlal ederek trafik güvenliğini tehlikeye sokan sürücülere 40.000 dinar para cezası kesilmektedir. Bu itibarla, konvoy halinde seyahat eden vatandaşlarımızın, konvoydaki araçlardan birinin polis tarafından durdurulması halinde, yollarına devam ederek en yakın park alanında beklemeleri tavsiye edilmektedir.
· Müsaade edilen alkol oranı 0,2 promil’dir. Bu oranın üzerinde alkollü olan sürücüler tutuklanmaktadır.
· Sürücüler kırmızı ışıkta geçmesi veya yaya önceliğine riayet etmemesi durumunda, 100.000 ila 120.000 Dinar para, 60 güne kadar hapis ve 9 ay süreyle trafikten men cezasına, kaza durumunda ise 60 güne kadar hapis cezası ve 10 ay süreyle trafikten men cezasına çarptırılmaktadırlar.
· Araçlarda ilk yardım çantası, üçgen reflektör, çekme halatı ve yedek far ampulü ile reflektörlü yelek bulundurulması zorunludur.
· Otoyollarda durulması ve araçtan inilmesi kesin olarak yasaktır. Araçtan inilmesi gereken durumlarda reflektörlü yelek giyilmesi gerekmektedir.
· Hız sınırı, mesken mahalde 50, tali yollarda 80, otoyollarda ise 130 km/h’dir.
· Sırbistan’ın ilgili yasaları uyarınca, kamu güvenliğinin tehlikeye atıldığı kabul edilen trafik suçlarında, sürücü mahkemeye sevk edilmekte ve hakkında başlatılan adli süreç tamamlanıncaya kadar Sırbistan’dan ayrılmasına imkân verecek pasaport ve seyahat belgesi gibi evrakına el konulmaktadır.
· Diğer taraftan, 5.000 Dinar’ın üzerindeki para cezalarında ise sürücü mahkemeye sevk edilmektedir. Sürücüler, hatalı solama ve hız sınırının aşılması gibi trafik suçlarında dahi para cezasına dönüştürülmeyen ve 30 günden başlayan hapis cezasına çarptırılmaktadır.
Sırbistan’da trafik kazası yapılması durumunda, sürücülerin en yakın polis karakoluna başvurması gerekmektedir. Kazanın hemen ardından polis ile savcı olay yerine gelerek durumu tespit eder ve kaza hakkında tutanak düzenler. Sözkonusu kazaya sebebiyet veren kişi, savcının talimatı ile tutuklanır ve ilk ifadesi alınır. Tutukluya yanında avukat bulundurması tavsiye edilmektedir. Savcı iddianamesini hazırladıktan sonra duruşmanın yapılabilmesini teminen dosyayı mahkemeye iletir. Mahkeme Başkanı’nın ana duruşmayı yürütecek hâkimi tayininden sonra duruşmanın günü tespit edilir. Tutuklanan yabancılara Sırbistan Mahkemelerince avukat ve tercüman tayin edilmektedir. Yabancının polis ve savcıya vereceği ilk ifadesinde bahsekonu avukat ve yeminli tercüman ücretleri mahkeme tarafından ödenmektedir.
Ölümlü trafik kazasına sebebiyet veren sürücüler hakkında ise 1-10 yıl arasında değişen hapis cezası kararı alınmaktadır. Trafik suçlarından kaynaklanan hapis cezaları kefalete veya başka tür cezaya (ülkede araba kullanma yasağı, para cezası, vb…) dönüştürülmemektedir.
Diğer taraftan, vatandaşlarımız, araç tamiri ve yolda kalma gibi konularında da AMSS otomobil kulübünün +3811987 numaralı çağrı merkezine başvurulabilmektedir. Anılan çağrı merkezi Sırpça İngilizce ve Almanca hizmet vermektedir. AMSS aynı zamanda, Almanya ADAC, Avusturya OAMTC, İsviçre TCS, Fransa ACTA, Hollanda ANWB, İskandinav ülkeleri SOS, Belçika TCB, İngiltere AA otomobil kulüplerine ait üyelikleri de kabul etmektedir. Yukarıda kayıtlı otomobil kulüpleri dışında üyelikleri bulunan vatandaşlarımızın da AMSS hizmetlerinden ücret karşılığı yararlanmaları mümkün olabilecektir.
AMSS tarafından gönderilen çekici ve servis araçlarının BG plakalı olması zorunluluğu bulunmamaktadır.