Büyük bir şehir olan Bursa'ya dair açıklamalarda bulunan Vali Yakup Canbolat; "Bursa, 3 milyonu aşan nüfusu ile ekonomi ve ihracat alanında bütün fırsatlarını değerlendirmektedir. Ticaret ve tarım kenti olan Bursa, gelişen teknolojiler ile hızla sanayi ve teknoloji kenti olmuştur. Bursa, tarihi dokusu, jeopolitik konumu, doğal güzellikleri, verimli toprakları, yüzyıllara dayanan üretim tecrübesi, yetişmiş insan kaynağı ve ihracat başarısıyla ülke ekonomimize yön veren lider şehirler arasındadır. Bursa, nitelikli insan kaynağı ve asırlar öncesinden bugünlere uzanan ticaret kültürüyle ülke ekonomimizin sürükleyici gücü olmayı başarmış bir şehirdir. Bursa, hem Asya hemde Avrupa şehridir" dedi.
Türkiye'nin üretim üssü Bursa
Sanayi yatırımları ile çok çeşitli sektörlere ev sahipliği yapan Bursa, özellikle Organize Sanayi Bölgeleri ile Türkiye ekonomisinin dinamosu konumuna gelmiştir. Bursa'da aktif durumda bulunan 17 Organize Sanayi Bölgesinde 2020 yılında toplam 2 bin 38 firma faaliyet göstermektedir. Sektörel dağılıma göre ilk sırada 769 firma ile Tekstil, ikinci sırada 262 firma ile Otomotiv ve Yan Sanayi, üçüncü sırada 172 firma ile Metal Sektörü yer almaktadır. Pandeminin zor koşullarına rağmen bu rakamlar 2021 yılında artış göstermiştir. Bursa'da faaliyet gösteren 17 Organize Sanayi Bölgemizde 2021 yılının ilk 8 ayı verilerine göre toplam 2 bin162 firma faaliyet göstermektedir. Sektörel dağılıma göre ilk sırada 869 firma ile Tekstil, ikinci sırada 298 firma ile Otomotiv ve Yan Sanayi, üçüncü sırada 173 firma ile Metal Sektörü yer almaktadır.
Bursa Organize Sanayi Bölgelerinde faaliyet gösteren firma sayısı pandemi koşullarına rağmen 2021 yılında önemli oranda artış göstermiştir. 2021 yılında firma sayısı en fazla artan sektör, tekstil sektörü olmuştur. Bu kapsamda 17 Organize Sanayi Bölgemizde 869 Tekstil, 298 Otomotiv ve Yan Sanayi, 124 Makine, 10 Elektrik ve Elektrik Araçları, 157 Mobilya ve Orman Ürünleri, 173 Metal, 64 Gıda, 165 Kimya, 29 Ambalaj, 39 Deri, 1 Petrol Ürünleri ve 233 cam ve döküm gibi diğer sektörlere ilişkin firma yer almaktadır.
Sanayi üretiminin arttığı Bursamızda çevre güvenliği konusu üzerinde hassasiyetle durduğumuz hususların başında gelmektedir. Bursamızda bulunan Bursa, Demirtaş, Nilüfer, Bursa Deri, İnegöl, Hasanağa, Mustafakemalpaşa, Yenişehir Organize Sanayi Bölgelerimizin kendi arıtma tesisi bulunmaktadır. Yine Mobilya ve Yenice Organize Sanayi Bölgelerimiz İnegöl Organize Sanayi Bölgesi'nin Çevre Arıtma Tesislerini kullanmaktadır. Uludağ, Kestel, Barakfakih Organize Sanayi Bölgelerimiz Yeşil Çevre Arıtma Tesisi İşletme Kooperatifini kullanmaktadır. Yenişehir Organize Sanayi Bölgemiz Şişecam arıtma tesisini kullanmaktadır. Bahse konu olmayan diğer Organize Sanayi Bölgelerimizin Çevre Arıtma Tesisi alt yapı ve bağlantı çalışmaları hızla devam etmektedir.
Esnaf ve Sanatkâr şehriyiz
Bursa; 3,1 milyonluk nüfusu, 17 organize sanayi bölgesi, 25 milyar dolara ulaşan ticaret " class="text-dark font-weight-bold" target="_blank">dış ticaret hacmi ve tüm dünyada yaklaşık 190 ülke ve serbest bölgeye ihracat yapan firmaları ile dev bir ekonomi şehridir. Elbette Bursa'nın bu özelliklerinden bahsederken en değerli hücresini atlamamız beklenemez. Bursa ekonomisinin hücresi, esnaf ve sanatkârlardır. Özellikle pandemi sürecinde esnaf ve sanatkârlarımızın emeklerini unutmamız imkansızdır. 25 Nisan 1949 tarihli ve 5373 sayılı Esnaf Dernekleri ve Esnaf Dernekleri Birlikleri Kanununa göre 1 Aralık 1952 tarihinde kurulan Bursa Esnaf ve Sanatkarlar Odaları Birliği’nin çatısı altında yer alan 104 esnaf ve sanatkar odası BESOB bünyesinde teşkilatlanmışlardır.
Bursa ilinde 104 esnaf ve sanatkar odası ile 83 bin 611 esnaf ve sanatkar bulunmakta olup bu esnaf ve sanatkarlardan 16 bin 718’i kadın, 66 bin 893’ü da erkektir. Bursa, Marmara bölgesinde İstanbul’dan sonra ticari potansiyel açısından bölgemizin en büyük ili durumundadır. Bursa'da ağırlıklı olarak otomotiv, tekstil, konfeksiyon, makine ve cihaz gibi çeşitli ticaretler gelişmiştir. Bu kapsamda Bursamızda ticaretle ilgilenen esnaf ve sanatkârlar ile ticarethane sayıları yüksek düzeydedir. Bursa’da esnaf ve sanatkârlarca en fazla icra edilen mesleklere bakıldığında ilk sırada bakkallık, bayilik, büfecilik mesleklerinin yer aldığı görülmektedir.
Bursa'da sanatsal ve kültürel değeri olan geleneksel meslekler tarih boyunca göze çarpmıştır. Özellikle; Oymacılık ve Kakmacılık, Kavaflık, İşlemecilik ve Nakışçılık, Yazmacılık, Yorgancılık, Bakırcılık, Bıçakçılık, Sobacılık, Çinicilik, Saraçlık, İpekçilik, Hamamcılık, Çorapçılık, Saat tamirciliği, Halı – Kilim Dokumacılığı, Cam Süsleme Sanatı Vitray gibi el işçiliklerine yerli ve yabancı turistlerimizin ilgisi yüksektir. Bu yıl 34'ncüsünü idrak ettiğimiz Ahilik Haftası münasebetiyle tüm esnaf ve sanatkârlarımıza bolluk, bereket ve hayırlar getirecek günler diliyorum.
Kırsal kalkınmada kooperatiflerin payı büyük
Türkiye'nin önündeki en büyük fırsatlardan birisi de kırsal kalkınmadır. Köyden şehire doğru göç düzeninin küresel teknoloji ile arttığı bir dönemde yapılan doğru yatırımlar ile kırsal kalkınma hamleleri, göçü tersine çeviren başarılı adımların ardı sıra atılmasını sağlamıştır. Bu kapsamda özellikle köylerde kooperatiflerin sayısının ve niteliklerinin artmasını destekliyoruz. İlimizde 2020 yılı başında Ticaret İl Müdürlüğüne bağlı sadece 4 kadın Girişimi, Üretim ve İşletme Kooperatifi var iken bugün bu sayı 12’dir. Tarım il Müdürlüğüne bağlı 14 kooperatifi de dikkate alırsak toplam 26 kooperatif faaliyet göstermektedir. Bu kooperatifler ürettikleri ürünleri çeşitli pazarlarda satmakta, e-ticarette de faaliyet göstermektedirler; hatta ihracata bile açılmayı planlayan kooperatifler bulunmaktadır. Diğer taraftan Ticaret İl Müdürlüğüne bağlı toplam Kooperatif Birliği sayısı 5, kooperatif sayısı da 360’dır. Kooperatifçilik, niteliği arttıkça toplumun çok çeşitli katmanlarına çözüm olan bir yapıdır. Bu konuda Ticaret Bakanlığımızın Bursa'da kooperatif destekleme projeleri kapsamında gerçekleştirdiği ve takip ettiği projelerde bugüne kadar toplam 327 bin 700 Türk Lirası değerinde hibe desteğinde bulunulmuş ve destek alan kooperatiflerimiz makine teçhizat alımı gerçekleştirmiştir.
Kurumsallaşan markalar şehriyiz
Bursa'nın esnaf ve sanatkâr şehri olduğu kadar hızla kurumsallaşan ve markalaşan bir şehir olduğunu özellikle ifade etmemiz gerekiyor. Bursa'lı yatırımcılarımızın gücünü Diyarbakır'da, Ankara'da, Türkiye'nin ve Dünya'nın birçok yerinde görmekten gururluyuz. Sanayi ve teknoloji yatırımları kadar ticaret yatırımlarınında arttığı Bursa'da; 9 bin 136 Anonim Şirket, 36 bin 678 Limited Şirket, bin 193 kooperatif ve 9 bin 265 şahış şirketi ve komandit, kollektif ve şubeler olmak üzere 59 bin civarında şirket bulunmaktadır. Bu şirketlerde üretilen istihdam gücü ve ekonomi Bursa'yı Türkiye'nin kalbi yapmaktadır. Dünya'nın heryerinde Bursa ifadesini duymamıza fırsat sağlayan tüm şirketlerimize müteşekkirim.
Bursa'nın gücünü sektörel açıdan değerlendirecek olursak eğer; uluslararası markaların da yer aldığı ve 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanuna dayalı olarak çıkarılan Alışveriş Merkezleri Hakkındaki Yönetmelik kriterlerine uyan 12 adet Alış Veriş Merkezi (AVM) ilimizde faaliyet göstermektedir. Yine sektörel açıdan değerlendirdiğimizde; 6585 sayılı Perakende Ticaretin Düzenlenmesi Hakkındaki Kanuna dayalı olarak Taşınmaz Ticareti (Emlak Müşavirliği) faaliyetinde bulunan 3 bin civarında işletme ve İkinci El Motorlu Kara Taşıtları Ticareti (Oto Galeri) faaliyetinde bulunan 2 bin 200 civarında işletme ilimiz genelinde faaliyetlerini sürdürmektedir. Bursa'nın üretimden ticarete kobileşmenin ötesine hızla geçen ve ekonomisi markalaşarak büyüyen bir kent olduğunun farkında olmalıyız.
Bursa İş Dünyası'nı pandemide yalnız bırakmadık
Türkiye'nin zorlukları aşacak güçte dev bir ekonomiye sahip olduğunu, savunma sanayi başta olmak üzere üretilen onlarca katma değerden alnıyoruz. Pandemi sürecinde kira desteği, gelir kaybı desteği, ciro kaybı desteği, hibe desteği şeklinde destek paketlerimiz ile esnafımızın ve iş dünyamızın yanında olduk. Bursa, geçmişte imparatorluğa başkentlik yapmış, ticaret merkezi olmuş ve halen de bu sorumluluğunu ülke ve dünya üzerinde üstlenmeye devam etmektedir. Türkiye'nin en önemli büyükşehirlerinden birisi olan Bursa'ya tüm Bakanlıklarımız eli ile hem yatırımlar hemde desteklemeler pandemi sürecindede hız kesmeden gelmiştir, gelmeye devam etmektedir. Bursa'nın gücünü ve Türkiye için değerini fark etmek için kenti diğer şehirlerden ve ülkelerden de dinlememiz gerekiyor. Kabul etmeliyiz ki; esnaflarımız, işverenlerimiz ve çalışanlarımızla birlikte pandemi sürecinde tüm ülkeye örnek olduk. Bursa olarak milli birlik ve beraberliğimiz ile tüm güçlükleri hep beraber aştık, aşmaya devam edeceğiz. Bursa kendine yettiği kadar Türkiye'ye de yetecek güçte büyük bir şehirdir.
Türkiye'nin ihracat merkezi Bursa'dır
Bursa ihracat hacmiyle ticaret " class="text-dark font-weight-bold" target="_blank">dış ticaret fazlası veren önemli verilere sahip olup, İstanbul’dan sonra gelen bir ildir. Ülkemizin gelişmiş ilk on ekonomi arasında yer alması hedefi doğrultusunda, uygun yatırım ortamının oluşturulması, ticaretin kolaylaştırılması, tacirlerimizin rekabet edebilirliklerinin artırılmasına yönelik çalışmalarla sürdürülebilir ekonomik gelişmenin sağlanması amaçlanarak ilimizin mevcut ekonomik durumu, ticari ihtiyaçların ve sektörel gelişmelerin izlenmesi ve değerlendirilmesi, devletin kurum ve kuruluşlarıyla, Meslek Odalarıyla, Sivil Toplum Örgütleriyle işbirliği içinde, ilin ticari hayatı tüm yönleriyle ele alınarak iç ticaret, esnaf ve sanatkarlar, kooperatifler ve tüketicinin korunması ve piyasa gözetimi faaliyetleri, dış ticaret, üretim, istihdam, tarım, turizm alanında yapılan önemli devlet yardım ve yatırımları, desteklenen ve desteklenmesi gereken sektörler ile bunların ekonomiye katkıları ile gerekli görülecek diğer konularda bilgi ve değerlendirmelerin iyi analiz edilmesi gerekmektedir. Son yıllarda gerek sosyal hayat ve gerekse ticari hayat oldukça hızlı değişim ve gelişim sürecine girmiştir. Bu nedenle çok hızlı strateji geliştirme gereği doğmaktadır. Türkiye'nin en önemli üretim ve ihracat üslerinden olan Bursa'da rakamlarla konuştuğumuzda ilimizin ne kadar büyük bir şehir olduğunu daha iyi anlatmış oluruz.
Bursa, Gemlik, İnegöl, Mudanya gümrüklerine ilişkin 2021 yılının ilk 8 ayına dair hamveriler ile bir değerlendirme gerçekleştirdiğimizde; 10 milyar 332 milyon 245 bin 20 Amerikan doları ihracat yapıldığını görmekteyiz. Bu rakam geçen yılın aynı döneminde 8 milyar 235 mliyon 231 bin 203 Amerikan doları olarak gerçekleşmiştir. Yine aynı değerlendirme kapsamında, 2020 yılı 14 milyar 3 milyon 456 bin 935 Amerikan doları ihracat rakamı ile kapanmıştır. Bursamızın 2019 yılı ihracat rakamı, 15 milyar 700 milyon 202 bin 123 Amerikan dolarıdır.
Bursa ili kapsamında gümrüklerden sektörel bazda yapılan ihracatları değerlendirdiğimizde Otomotiv Sanayi yüzde 30.56, Makine ve Elektrik Sanayi yüzde 22.64, Demir Çelik Sanayi yüzde 9. 81, Mobilya Sanayi yüzde 5.28, Tarım ve Gıda Sanayi yüzde 5.14, Tekstil ve Hammadde Sanayi yüzde 5.10 ve diğer sanayi ürünleri yüzde 21.46 oranında ihracat gerçekleştirmektedir. Bahse konu ihracat oranlarını fasıl olarak değerlendirdiğimizde; Motorlu kara taşıtları, traktörler, bisikletler, motosikletler ve diğer kara taşıtları, bunların aksam, parça, aksesuarı yüzde 30.56, Kazanlar, makinalar, mekanik cihazlar ve aletler, nükleer reaktörler, bunların aksam ve parçaları yüzde 18.91, Mobilyalar, yatak takımları, aydınlatma cihazları, reklam lambaları, ışıklı tabelalar vb., prefabrik yapılar yüzde 5.28, Demir veya çelikten eşya yüzde 4.96, Demir ve çelik yüzde 4.13, Elektrikli makina ve cihazlar, ses kaydetme-verme, televizyon görüntü-ses kaydetme-verme cihazları, aksam-parça-aksesuarı yüzde 3.74, Seramik mamulleri yüzde 3.41, Yenilen meyveler ve sert kabuklu meyveler yüzde 2.80, Sentetik ve suni devamsız lifler yüzde 1.96 oranında ihracat gerçekleştirilen fasıllar olarak karşımıza çıkmaktadır.