Özel ağaçlandırma yapmak uğruna devlet ormanına dalıp çam ağaçlarını katlettiler…
Antalya’nın Kumluca ilçesine bağlı Yazır Mahallesi’nde bulunan 360 dönümlük devlet ormanı 49 yıllığına özel bir girişimciye tahsis edildi. Maki türleri ve kızılçam ağaçlarıyla kaplı olan araziye badem ağacı fidanı dikmek için 70’in üzerinde çam ağacını iş makineleriyle söken girişimci hakkında köylülerin ihbarı üzerine soruşturma başlatıldı. Özel ağaçlandırma için tahsis edilen arazinin heyelan bölgesi olduğunu ve su kaynakları bulunduğunu dile getiren köylüler, ağaçlandırma bahanesiyle yapılan ağaç katliamına tepki gösterdi. Orman envanterine zarar vermekten haklarında soruşturma başlatılan 3 kişi ise Kumluca Cumhuriyet Savcılığına sevk edildi.
DÜNYA ORMANCILIK GÜNÜ ÖNCESİ AĞAÇ KATLİAMI
Ormanların ve ormancılığın önemine dikkat çekmek amacıyla her yıl 21 Mart’ta tüm dünyada kutlanan ‘Dünya Ormancılık Günü’ arifesinde Antalya’da yaşanan ağaç katliamı tepki çekti. Kumluca ilçesine bağlı Yazır Mahallesi Göltarla Mevkiindeki devlet ormanı, ‘bozuk orman’ olduğu gerekçesiyle özel ağaçlandırma sahası olarak ayrıldı. Kumluca Kemer Karayolu’nun Dünyaca ünlü tatil cennetiAdrasan yakınlarında bulunan bölgedeki orman arazisi, Nisan 2010’da Bakanlık Olur’u ile 49 yıllığına Cengiz Pınar adlı girişimciye tahsis edildi.
HALK HEYELAN BÖLGESİNDEKİ AĞAÇLARIN KESİLMESİNE KARŞI ÇIKTI
2012’de yaklaşık500 bin metrekarelik arazide badem ağacı yetiştirmek için kolları sıvayan girişimci, köylülerin itirazıyla karşılaştı. Yazır köylülerinin itiraz gerekçesi ise özel ağaçlandırma yapmak amacıyla tahsis edilen maki ve kızılçam ağaçlarının kesilerek yok edilmesi, heyelan bölgesi olan arazideki kaymaları artıracağı yönündeydi. Köylüler, bu arazide özel ağaçlandırma yapılması kendilerine önerildiğinde, “Bu makileri ve arasındaki yetişmekte olan çamları kesmeyelim, bölge heyelan bölgesidir, sel bölgesidir, köye zarar gelir. Ne biz ne de bir başkası bu arazide özel ağaçlandırma çalışması yapmayalım” diyerek girişime karşı çıktılar.
GERİ ADIM ATILMAYINCA KÖYLÜLER İPTAL DAVASI AÇTI
Buna rağmen girişimci iş makineleriyle araziye girince çalışmalar köylüler tarafından engellendi ve ardından Yazır Köyü Muhtarlığı tarafından tahsisin iptali için dava açıldı. Heyelan riski bulunan arazideki ağaçların yok edilerek yerine ticari amaçlı badem fidanlarının dikilmesinin heyelan tehlikesini artıracağını savunan köylüler, Mahkemeye sundukları raporları da delil olarak göstererek girişimin durdurulmasını talep etti. Açılan iptal davasında, özel ağaçlandırma için tahsis edilen bölgenin ‘Göltarla’ olarak anıldığına dikkat çekilerek bu arazide köyün içme suyu kaynakları bulunduğu da belirtildi. Maki örtüsü ve çam ağaçlarının sel ve heyelan tehlikesine karşı yerleşimi koruduğunu dile getiren köylüler girişimin durdurulmasını talep etti.
TAHSİS EDİLEN ARAZİDE ARKEOLOJİK KALINTILAR ORTAYA ÇIKTI
Dava süreci devam ederken arazide arkeolojik kalıntıların da tespit edilmesi üzerine tahsis edilen arazinin bir kısmı Arkeolojik Sit Alanı ilan edilerek özel ağaçlandırma sahası dışına çıkarıldı. Ayrıca ‘nitelikli orman’ olduğu belirlenen alan da tahsis sınırının dışına çıkarılırken özel ağaçlandırma için ayrılan arazi 357 bin metrekareye düşürüldü.
KÖYLÜLERİN UYARISI HAKLI ÇIKTI, 2018’DE BÖLGEDE HEYELAN OLDU
Bu arada Yazır köylülerinin bölgedeki heyelan riskiyle ilgili yaptığı uyarılar haklı çıktı ve tahsis edilen arazinin yakınından geçen Kumluca-Kemer (D-400) Karayolu Şubat 2018’de yaşanan büyük bir heyelanla çöktü. Heyelan nedeniyle Yazır köylülerine ait kullanılmayan iki köy evi ile yüzlerce dönüm nar ve zeytin bahçesi de zarar gördü, üç ev ise tahliye edilerek vatandaşlar konteynerlere yerleştirildi. Mart 2020 itibari ile heyelan yaşanan alanda Karayolları Bölge Müdürlüğü’nün onarım çalışmalarının halen devam ettiğinin altını çizen köylüler, yeterince sağlam bir zemine ulaşılamadığı için heyelan riskinin devam ettiğini dile getiriyor.
ŞANTİYE KURULDU, KÖYLÜLER EYLEM YAPTI
Ancak tüm uyarıların ardından yaşanan bu heyelana rağmen özel ağaçlandırma girişiminden geri adım atılmadı. Badem yetiştiriciliği yapılmak istenen orman arazisinin kullanım hakkı dava devam ederken 2012’de aynı haklar korunarak Asuman Göncü’ye devredildi. 24 Ocak 2020 tarihinde ise Asuman Göncü adına işlem yapmak üzere Sadık Memiş adlı girişimciye teslim edildi. 10 Mart 2020 tarihinde alanda şantiye kuran Sadık Memiş’e durumu özetleyerek bu işten vazgeçmesini talep eden köylülerin uyarıları dikkate alınmadı. Bunun üzerine 11 Mart’ta ağaçları araziye sokulan makinelerinin olduğu alanda basın açıklaması yapan köylüler, ardından durumu yetkililere bildirdi. Olay yerine gelen Jandarma, girişimcinin çalışma izni olduğunu belirterek köylülerin eylemi sonlandırmasını istedi. Köylüler ise olaysız şekilde dağıldı.
TÜRKİYE KORONAVİRÜSLE BOĞUŞURKEN ÇAM AĞAÇLARINA KIYDILAR
Ancak Türkiye koronavüs gündemine kilitlenmişken 16 Mart günü söz konusu arazide ağaç sökümüne başlandığını gören köylüler, 70’ten fazla çam ağacının iş makineleriyle köklenmesi üzerine Jandarmayı arayarak ihbarda bulundu. Olay yerine gelen Jandarma çalışmayı durdururdu. Yazır köyünden 9 vatandaşın şikâyetçi olması üzerine Cengiz Pınar, Asuman Göncü ve Sadık Memiş hakkında “kiraladıkları orman arazisinde orman envanterine zarar vermek” suçlamasıyla yasal işlem başlatıldı. Olay yerinde yapılan incelemede, 20 yaşın üzerindeki çam ağaçlarının kesilip köklendiği belirlendi. Zanlılar, Adrasan Orman İşletme Şefliği tarafından hazırlanan tutanakla birlikte Kumluca Cumhuriyet Savcılığına sevk edildi.
ÖZEL AĞAÇLANDIRMA ORMAN EKOSİSTEMLERİNE ZARAR VERİYOR
2012’de yeniden düzenlenen Ağaçlandırma Yönetmeliği, ‘bozuk orman’ sayılan arazilerde özel kişiler ile belediye, dernek, vakıf, kooperatif ve köy tüzel kişiliklerine özel ağaçlandırma yapabilmelerine olana sağlıyor. En a 5 hektar, en fazla 500 hektarlık arazilerde yapılabilen özel ağaçlandırma projeleri için orman ya da hazine arazileri tahsis ediliyor. Tarım ve Orman Bakanlığı, ceviz, kestane, badem, ıhlamur, okaliptüs, defne, kavak, harnup, sakız ve benzeri odun dışı orman ürünleri kapsamına giren türlerle yapılan özel ağaçlandırmalar ile üretimi artırma ve arazi ıslahının yanında erozyon, heyelan ve sel gibi doğal afetlerin de önlenmesini amaçlıyor. Arazi hazırlığı, fidan, tohum, çit ve 3 yıllık bakım tutarı kadar kredi de verilen özel ağaçlandırma çalışmalarının orman ekosistemlerine ve ormanların ekonomik işleyişine zarar verdiğini savunan uzmanlar da var.
‘ORMANCILIĞIN VERİMİNİ VE EKONOMİK DÜZEYİNİ DÜŞÜRÜYOR’
Türkiye ormancılığının önemli isimlerinden biri olan Doç. Dr. Yücel Çağlar, yıllardır özel ağaçlandırma çalışmalarının yanlışlığı konusunda uyarılarda bulunuyor. ‘Türkiye Ormancılık Tarihi’, ‘Türkiye’de Ormancılık Politikası’ ve ‘Hukuksal Kıskaçtaki Ormanlar ve Ormancılık’ gibi başucu kitaplarının da aralarında olduğu çok sayıda yayına imza atan Çağlar, devlet ormanı sayılan ‘bozuk’ ve ‘verimsiz’ doğal ormanlar ile maki ekosistemlerinin kaldırılmasıyla yapılan özel ağaçlandırmaların ormancılık çalışmalarının etki ve veriminin yanı sıra ekonomik düzeyini de düşürdüğünü dile getiriyor.
‘AĞAÇLANDIRMA YÖNETMELİĞİ ORMAN KANUNUNA AYKIRI’
Bu kapsamda oluşturulan endüstriyel plantasyonların orman ekosistemlerinin bütünlüğünü de bozduğuna işaret eden Çağlar, ağırlıklı olarak özel ağaçlandırma çalışmalarını düzenleyen Ağaçlandırma Yönetmeliğinin 6831 Sayılı Orman Kanunu’nun 57. Maddesine aykırı olduğunu savunarak, “57. Madde, orman sahasını artırmak maksadıyla yapılacak ağaçlandırma çalışmalarını düzenliyor. Oysa özel kişiler ile kuruluşların aynı arazilerde çeşitli tıbbi ve aromatik bitkilerin yanı sıra meyveli ağaçlarla ağaçlandırma yapılmasına, zeytin ve ağaç tarlalarının oluşmasına izin veriyor. Ayrıca yönetmelik, 2012 yılında yeniden düzenlenmesiyle maki ekosistemlerindeki yabanıl zeytinlerin açılanmasını da olanaklı kılıyor” değerlendirmesinde bulunuyor.
DÖRT YILDA 14 BİN HEKTARLIK ÖZEL AĞAÇLANDIRMA İZNİ VERİLDİ
Orman sınırları içinde ve zaten orman sayılan araziler ile maki ekosistemlerinde yapılacak özel ağaçlandırmalara olanak sağladığına işaret eden Çağlar, 2014-2018 yılları arasında 14 bin hektar arazide özel ağaçlandırma izni verildiğini kaydetti.
Yusuf Yavuz
Odatv.com
Tags
Saadet Partisi, Hazine ve Maliye Bakanı Berat Albayrak'ın...