Yalın Üretim, çeşitli maliyetleri optimize ederek imalatta 7 temel israf ortadan kaldırmayı amaçlayan üretim yöntemidir.
Tam zamanında üretim adı verilen, üretim hattındaki süreleri kısaltarak müşteri, tedarikçi ve ihracatçıya “en uygun süreyle ve en uygun sürede” ürün sunmayı hedefleyen metodolojidir. Muda (israf), Muri (aşırı yük) ve Mura (dengesizlik) kavramları, Toyota yalın üretim sisteminin temelini oluşturan kavramlardır. Boşa giden her türlü kaynağın yol açtığı israfın çeşitlerine işaret ederler. Kısaca onları da açıklayalım:
Muda,
Muda, kısaca israf demektir. Katma değer sağlamayan faaliyetler neticesinde ortaya çıkan kayıp veya israftır. Zaman, para ve diğer kaynakların boşa kullanılması sonucu oluşan kayıptır.
Muri
Muri, kısaca aşırı yük demektir. Aşırı yük bindirilmesi sonucu hem insan hem de makinelerdeki gereksiz iş yükü, kalite faktörünü de etkileyerek, israfa neden olur. Taiichi Ohno’nun tasarladığı üretim modeli, sadece ihtiyaç duyulan zamanda ve ihtiyaç duyulan miktarda üretilmesini önerir.
Mura
Mura, üretim hacmindeki değişiklik ve dengesiz dağılım demektir. Örneğin, imalat hacminde yapılan değişiklikler veya dengesiz iniş ve çıkışlar hem çalışanın verimliliğini azaltır hem de makinelerin arızalanma ihtimalini artırır. Buradan doğan aşırı yük, Muri için de negatif bir parametredir.
Üretimde 7 Temel İsraf
İmalat aşamasında teknolojinin verimli kullanılması yalnızca altyapınızı güçlendirmekle kalmaz, gereksiz sarfiyatın da önüne geçer. Yalın düşünce yöntemi, israfları ortadan kaldırma amacıyla israf türlerini anlatan bir felsefedir diyebiliriz.
İşte sizin de işletmenizde olabilecek 7 temel israf:
Hatalı Üretim
7 temel israfın birincisi, hatalı üretim ve/veya ürünün tamiridir. Mümkün olduğunca standart ürün üretilmeli, hatalardan kaçınılmalıdır.
Fazla Üretim
Talep olmadığı zamanlarda veya gereğinden fazla veya erken üretim ise 7 temel israf listesinde yer alan ikinci israf türüdür. Tahmine dayalı olmayan doğrudan müşterilerin isteği doğrultusunda üretim yapılmalıdır.
Fazla Stok
İş için gereğinden fazla elde tutulan her şey ise üçüncü temel israftır. Hammadde, üretim ekipmanı, ürün, işçi her ne olursa olsun gereğinden, ihtiyaçtan ve talepten fazla stok yapılmamalıdır.
Bekleme
Makinenin işlemini bitirmesini beklemek ve/veya tamir için beklemek israftır. Tedarikçiden ham madde beklemek, ürün taşınmasını beklemek te 7 temel israf arasına girmektedir.
Gereksiz İşler
Katma değer yaratmayan iş adımları ve/veya müşteriye değer katmayan işlemler israftır. Örneğin; bir fabrikada 20 işçi ve onları çalıştıracak 20 yönetici pozisyonunda çalışan temin etmek yerine, 20 işçiye işi ve iş etiğini en güzel şekilde öğretip, kendi başlarına da çalışabilmelerini sağlamaktır. Diğer 20 yönetici pozisyonu israftır.
Gereksiz Taşıma
Gereksiz ekipman, hammadde, yarı mamul ve mamul taşımaları israftır. Bu sebeple ileri akışlı tek bir hat kurularak son ürüne kadar prosesler arası mesafe en kısaya indirilir. Örneğin; bir gıda firmasında paketleme ve sevkiyat üniteleri peş peşe, en kısa mesafede bulunmalıdır, uzun mesafe veya dolanarak taşıma iş ve zaman kaybı yaratır.
Gereksiz hareketler
İyi organize edilmemiş iş ortamı nedeniyle oluşan gereksiz hareketler temel israflar arsında yerini almaktadır.
7 Temel İsraf Nedenleri
- Yetersiz çalışma metotları
- Uzun hazırlık zamanları
- Yetersiz prosesler
- Eğitim eksikliği
- Yetersiz bakım
- Uzun mesafeler
- Liderlik eksikliği