Ergonomi, ergometri, ergonomi eğitimi, yük kaldırma ve taşıma, elle taşıma, elle taşıma usülleri, elle taşımada ergonomi, eğitimler, iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri hakında
Bildiğiniz üzere “İSG Eğitim Yönetmeliği”nde Eğitim konuları Genel Konular, Sağlık konuları, Teknik Konular ve Diğer Konular olmak üzere 4 ana başlık altına toplanmıştır. Bu başlıklar ışığında genel kanı olarak “Genel Eğitim konuları” hem isg uzmanı hem işyeri hekimi tarafından verilebilirken, Sağlık Konuları işyeri hekimi tarafından, Teknik Konular da İş Güvenliği Uzmanları tarafından verilmektedir. Diğer ihtiyaç duyulan konular ise konusunda uzman kişilerce verilmesi öngörülmektedir. Diğer taraftan ilgili yönetmeliğin 13ncü Maddesinin 3ncü fıkrasının son cümlesinde belirtildiği üzere bu eğitimlerin “Eğiticilerin uzmanlık alanının Ek-1’de yer alan konulara uygun olması şartı aranır.” ifadesi geçmektedir.
|ISG EĞİTİM KONULARI|
|1. Genel konular a) Çalışma mevzuatı ile ilgili bilgiler, b) Çalışanların yasal hak ve sorumlulukları, c) İşyeri temizliği ve düzeni, ç) İş kazası ve meslek hastalığından doğan hukuki sonuçlar,|
|2. Sağlık konuları a) Meslek hastalıklarının sebepleri, b) Hastalıktan korunma prensipleri ve korunma tekniklerinin uygulanması, c) Biyolojik ve psikososyal risk etmenleri, ç) İlkyardım, d) Tütün ürünlerinin zararları ve pasif etkilenim,|
|3. Teknik konular a) Kimyasal, fiziksel ve ergonomik risk etmenleri, b) Elle kaldırma ve taşıma, c) Parlama, patlama, yangın ve yangından korunma, ç) İş ekipmanlarının güvenli kullanımı, d) Ekranlı araçlarla çalışma, e) Elektrik, tehlikeleri, riskleri ve önlemleri, f) İş kazalarının sebepleri ve korunma prensipleri ile tekniklerinin uygulanması, g) Güvenlik ve sağlık işaretleri, ğ) Kişisel koruyucu donanım kullanımı, h) İş sağlığı ve güvenliği genel kuralları ve güvenlik kültürü, ı) Tahliye ve kurtarma,|
|4. Diğer konular (çalışanın yaptığı işe özgü yüksekte çalışma, kapalı ortamda çalışma, radyasyon riskinin bulunduğu ortamlarda çalışma, kaynakla çalışma, özel risk taşıyan ekipman ile çalışma, kanserojen maddelerin yol açtığı olası sağlık riskleri ve benzeri) a)…|
Ergonomi Eğitimi ve İşyeri Hekiminin Sorumluluğu
Bu haliyle, tıp fakültesi mezunu bir hekim olarak elbette sağlık konularını elimden geldiğince anlatmaya gayret göstermeliyiz. Ancak ilgili yönetmeliğin Eğitim Konuları arasında “Teknik Konular” başlığında geçen ve lojistik/nakliye sektörünü yakından ilgilendiren “Elle kaldırma ve taşıma” başlığı işyerş hekimklerinin uzmanlık alanının çok ötesinde teknik bir konudur. İşyeri hekim olarak, taşıma tekniklerini ve usulleri ve ergonomi hakkında bir şey bilmeyebilir. Ancak elleçleme, taşıma ve aktarma işlerinden kaynaklı gelişebilecek kas iskelet sistemi rahatsızlıklarının neler olduğunu, nasıl müdahale edileceğini, tedavi ve rehabilitasyon süreçleri hakkında öngörüsü bulunması gerekir. Ergonomi farklı bir bilim dalı olduğu için bu başlık altında anlatacak teknik konulara sadece ergonomi sorunlardan kaynaklı oluşabilecek sağlık sorunlarını anlatmak suretiyle katkı sağlayabilir.
Dolayısıyla işyeri hekimi bilgi ve uzmanlığı olmayan bir konuda aşağıda talep edilse bile tam anlamıyla bir “ergonomi eğitimi” verebilmesi mümkün değildir. Sadece kas iskelet sistemi rahatsızlıklarını anlatabilir. Ergonomiden kastedilen elle kaldırma ve taşıma usul ve esasları ise bununla ilgili teknik destek konunun uzmanları tarafından sağlanmalıdır.
Firma tarafından ergonomi önemseniyorsa bunun eğitiminin hakkını verilerek yapılabilmesi “ergonomi mühendisleri” tarafından eğitim verilmesi şarttır. Diğer türlü sadece işin sağlık/hastalık boyutunun anlatılıyor olması eğitim yapılmış göstermek için yapılan bir faaliyet noktasında kalır. Özellikle lojistik ve nakliyat firmaları gibi elle taşıma işinin yapıldığı firmalar “proaktif” bir yaklaşım olarak ergometri eğitimi vermelidir. Bu eğitim ergonomi mühendisleri tarafından kapsamlı olarak verilmelidir. İşyeri hekimleri bu eğitime ergonominin uygun olmadığı durumlarda yaratacağı sağlık sorunları veya kas iskelet sistemi rahatsızlıkları husunda destek sağlayabilirler.
Tek başına işyeri hekimi tarafından ergonomi eğitimi verilemez.
Dr. Fatih Hakan ÇAM