Açık Kapı Derneği olarak çocuklarımızı, 1997 yılında Avrupa’da Yılın Müzesi seçilmek gibi önemli bir başarıya imza atan Anadolu Medeniyetleri Müzesine götürdük.
Anadolu Medeniyetleri Müzesi, başkent Ankara’ya seyahat eden gezginlere Paleolitik Çağ’dan günümüze kadar geçen uzun süreçte Anadolu’da hâkimiyet kuran medeniyetler ve kentin gelişimi hakkında değerli bilgiler aktarıyor.
Eşsiz koleksiyonu nedeniyle yıl boyunca yoğun ilgi gören kültürel tesisin temelleri, 1921yılında dönemin Kültür Müdürü Mübarek Galip Bey’in çalışmaları sonucu kentin ilk müzesinin Ankara Kalesi’nin Akkale isimli burcunda kurulmasıyla atılmış.
Bu dönemde Akkale’deki müzeye paralel olarak Augustus Mabedi ve Roma Hamamı’nda da antik eserler biriktirilmeye başlanmış. Hatta Mustafa Kemal Atatürk’ün görüşleri doğrultusunda bir “Eti Müzesi” kurulması fikri benimsenince farklı bölgelerdeki Hitit buluntuları da Ankara’ya getirilmiş.
Toplanan koleksiyonun büyüklüğü nedeniyle ortaya çıkan geniş sergi alanı gereksinimini karşılamak için müzenin Kurşunlu Han ve Mahmut Paşa Bedesteni’ne taşınmasına karar verilmiş. Ancak her iki yapının 1881’deki yangından beri kullanılmaması, kapsamlı bir yenileme çalışması yapılması zorunluluğunu da beraberinde getirmiş.
Kültür Müdürü Hamit Zübeyr Koşay’ın görevlendirdiği Maarif Vekili Saffet Ankan gözetiminde 1938 yılında başlayan çalışmalar, 1968’e dek devam etmiş. Yenileme süreci devam ederken, bedestenin onarımı tamamlanan orta kısmına 1940 yılında Alman Arkeolog H.G. Guterbock başkanlığındaki heyet tarafından eserler yerleştirilmiş. Oluşturulan bu sergi alanı ziyarete 1943 yılında açılmış. Akkale ise 1948’den itibaren depo olarak kullanılmaya başlanmış.
Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nin faaliyette olduğu yapıların tarihi, Fatih Sultan Mehmet’in Osmanlı tahtında olduğu döneme kadar uzanıyor. Bedestenin Mahmut Paşa tarafından Ankara sof kumaşlarının ticareti için 1464-1471 yılları arasında yaptırıldığı düşünülürken, Kurşunlu Han’ın İstanbul’un Üsküdar İlçesi’ndeki imaretine kaynak sağlaması amacıyla Mehmet Paşa’nın isteği doğrultusunda inşa ettirildiği biliniyor.
Akkale’den sonra müzeye ev sahipliği yapan Kurşunlu Han’ın odalarının bir kısmı araştırmacılara tahsis edilirken; geri kalanları konferans salonu, iş atölyesi, kütüphane ve laboratuvar olarak kullanılıyor. Mahmut Paşa Bedesteni ise halen daha müzenin zengin koleksiyonunu görmeye gelen tarihe meraklı konukları ağırlıyor.
Anadolu Medeniyetleri Müzesi Tanıtım Videosu için linke tıklayınız.
https://anadolumedeniyetleri.muzeler.gov.tr/TR-77767/tanitim-videosu.html
Müzenin Tarihçesi
Ankara’da ilk müze, Kültür Müdürü Mübarek Galip Bey tarafından 1921 yılında kalenin Akkale olarak isimlendirilen burcunda kurulmuştur. Bu müzenin yanısıra Augustus Mabedi ile Roma Hamamında da eser toplanmıştır.
Atatürk’ün telkinleriyle merkezde bir “Eti Müzesi” kurma fikrinden hareket edilerek diğer bölgelerdeki Hitit eserleri de Ankara’ya gönderilmeye başlanınca geniş mekanlara sahip bir müze binası gerekli görülmüştür. O zamanki Kültür (Hars) Müdürü Hamit Zübeyr Koşay tarafından, devrin Maarif Vekili Saffet Ankan’a metruk halde bulunan Mahmut Paşa Bedesteni ve Kurşunlu Hanın onarılarak müze binası olarak kullanılması önerilmiş, bu fikir kabul edilerek, 1938 yılından 1968’e kadar devam eden bir restorasyon çalışması başlatılmıştır. Bedestenin orta bölümünde yer alan kubbeli mekanın büyük bir kısmının onarımının 1940 yılında bitirilmesi ile eserler, Alman Arkeolog H. G. Guterbock başkanlığındaki bir heyet tarafından yerleştirilmeye başlanmış, 1943 yılında binaların onarımı devam ederken, orta bölüm ziyarete açılmıştır. Bu bölümün onarım projesi Y. Mimar Macit Kural, ihale sonrası onarımı ise Y. Mimar Zühtü Bey tarafından yapılmıştır. 1948 yılında Müze İdaresi Akkaleyi depo olarak bırakıp, Kurşunlu Hanın onarımı tamamlanan dört odasına yerleşmiştir. Kubbeli mekanın çevresindeki arastanın restorasyon ve teşhir projeleri Anıtlar Yüksek Mimarı İhsan Kıygı tarafından hazırlanmış ve uygulanmıştır. Beş dükkan orijinal halde bırakılıp, dükkan aralarındaki bölmeler kaldırılmış ve böylece, teşhir için geniş bir çevre koridoru elde edilmiştir. Müze yapısı 1968 yılında son şeklini almıştır. Bugün idari bina olarak kullanılan Kurşunlu Han’da araştırmacı odaları, kütüphane, konferans salonu, laboratuvar ve iş atelyeleri yer almakta, Mahmut Paşa Bedesteni ise teşhir salonu olarak kullanılmaktadır.
Bugün kendine özgü koleksiyonları ile dünyanın sayılı müzeleri arasında yer alan Anadolu Medeniyetleri Müzesinde, Anadolu Arkeolojisi, Paleolitik Çağdan başlıyarak günümüze kadar Osmanlı devrinin bu tarihi mekanlarında kronolojik bir sırayla sergilenmektedir.