Amin Maalouf Kimdir?
Amin Maalouf, 25 Şubat 1949 tarihinde Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta doğmuştur. Türkiye'de Emin Maalouf ismiyle bilinmektedir. Maalouf Hristiyan bir ailenin çocuğudur. Temel eğitim öğretim sürecini Fransız Cizvit okullarında tamamlamıştır. Eğitim hayatına Beyrut’da bulunan Fransız Üniversitesinde sosyoloji ve ekonomi alanlarında devam etmiştir. Ana dili Arapçadır ancak kitaplarını Fransızca olarak yazmaktadır. Lübnanlı yazar 1976 yılından beri yaşamını Fransa’ da sürdürmektedir. Türkiye'de en çok okunan yazarlar arasında Amin Maalouf yer almaktadır. 1993 yılında Goncourt Akademi Edebiyat ödülünü almaya layık görülmüştür. Yazarın eserleri dünya çapında 40’dan fazla dile çevrilmiştir. Hemen hemen her dilde geniş bir okuyucu kitlesine sahiptir. Maalouf Ekonomi ve Toplum Bilimi okuduktan sonra meslek hayatına gazetecilik yaparak başlamıştır. Gazetecilik mesleğini icra ettiği süreç içerisinde pek çok ülkeyi dolaşma fırsatına sahip olmuştur. İç savaşın çıktığı 1975 yılına kadar ülkesinde yaşamaya devam etmiştir. Sonrasında Paris'e yerleşen yazar burada yaşamaya devam etmektedir. Maalouf, yayın organlarında yöneticilik yapmakla birlikte köşe yazarlığı da yapmaktadır. Şimdilerde gününün çoğunu kitap yazmakla geçirmektedir. Yazarın eserlerinde Akdeniz ve Asya kültürlerine dair unsurlar sıklıkla yer almaktadır. Genel olarak doğu kültürüne ait ögeler eserlerine hakim olmaktadır. Doğu halklarının geri kalmışlığının sebeplerine dair analizler ve tespitler yapmaktadır. Bütün eserlerinde Osmanlı ve Türkiye üzerinde durmaktadır. Roman tarzında yazılan eserler olmasına rağmen sosyolojik ögelere sıklıkla yer verilmektedir.
Amin Maalouf Kitapları Hangileridir?
Amin Maalouf, Orta Doğu, Akdeniz ve Afrika bölgelerinin etnik farklılıklarını ve bu farklılıklarının insan davranışlarına yansımasını ele almaktadır. Konuları sahip olduğu manevi değerlerle bağdaştırarak okuyucuya aktarmaktadır. Söz konusu bölgelerin tarihsel geçmişini Batının pozitivist bakış açısıyla değerlendirmektedir. Amin Maalouf kitapları, tarihsel konuların fantastik ve filozofik bir bakışla kaleme alındığı, okura masal tadında kurgular sunan eserler olarak öne çıkmaktadır. Amin Maalouf kitapları kronolojik olarak şöyle sıralanmaktadır;
Kurgusal Eserleri
- Afrikalı Leo (1986)
- Semerkand (1988)
- Işık Bahçeleri (1991)
- Beatrice'den Sonra birinci Yüzyıl (1992)
- Tanios Kayası (1993)
- Doğunun Limanları (1996)
- Yüzüncü Ad (2000)
- Doğudan Uzakta (2012)
- Empedokles’in Dostları (2021)
Deneme
- Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri (1983)
- Ölümcül Kimlikler (1998)
- Çivisi Çıkmış Dünya (2009)
- Uygarlıkların Batışı (2019)
Hatırat
- Yolların Başlangıcı (2004)
Opera Librettoları
- Uzaktan Aşk (2002): 76 sayfadan oluşan libretto kısa olmasına rağmen, konusuyla okurda derin bir etki bırakmaktadır. Konusu esere de ismini veren uzaktan bir aşkı içermektedir. Bu uzaktan aşk bir ozan tarafından yaşanmaktadır. Görülmemiş sadece düşlerini süsleyen bir aşk olarak okuyucuya yansıtılmaktadır. Kitap, bir gezginin böyle bir aşkın var olduğunu dile getirmesi üzerine şekillenmektedir. Büyük puntolar kullanılarak yazılan yazılar sayesinde okur hem keyifli hem de rahat bir okuma deneyimine sahip olabilmektedir.
- Adriana Mater (2006)20: Yazarın Uzaktan Aşk’tan sonra ikinci librettosudur. Amin Maalouf en güzel kitapları arasında yer alan eser, insanlığın trajedilerine ışık tutmaktadır. Eser, Opera de Paris’in talebi üzerine kaleme alınmıştır. Yazar eserde net bir yer ve zaman aralığı belirtmemiştir. Ancak anlatılanlar 20. yy sonları Balkanlar’ da yaşanan trajedileri çağrıştırmaktadır. Maalouf kadınların kaderini ve tükenmekte olan insanlık dramını kısa ancak bir o kadar da etkili bir şekilde okuyucuya yansıtmaktadır.
Amin Maalouf’un eserlerinin birçok dilde çevirisi bulunmaktadır ve dünyanın her yerinde kemikleşmiş bir okuyucu kitlesine sahiptir. Yazarın kullandığı dil, eserlerini benzer konular kaleme almış diğer kitaplardan ayıran en önemli özellik olarak öne çıkarmaktadır. Amin Maalouf kitapları okuma sırası, kronolojik sıralama takip edilerek yapılabilmektedir.
Amin Maalouf’un İlk Kitabının Özelliği Nedir?
Maalouf ilk kitabı olan Arapların Gözüyle Haçlı Seferleri adlı eseriyle tanınmıştır. Bu eser 1983 yılında Fransızca olarak Paris’te yayımlanmıştır. İlk Türkçe çevirisi 1997 yılında Mehmet Ali Kılıçbay tarafından yapılmıştır. Çevirisi Ali Berktay’ a ait olan nüsha ise 2006 yılında Yapı Kredi Yayınları tarafından yayınlanmıştır. Kitapta aynı bölgede yaşayan farklı etnik yapıların beraber oluşturdukları ortak yaşam kültürü sentezi ele alınmaktadır. Yazar konuyu tarihsel gerçekliklerle harmanlayarak başarılı bir şekilde eserine aktarmaktadır. Kitap dünya çapında geniş yankı uyandırmıştır. Eserin bu kadar ses getirmesinin sebebi, seferlerin Doğu-Batı çatışması altında birebir ilgili kişilerin gözünden ve bambaşka bir bakış açısıyla bakılarak, romansı bir kurguyla anlatılmasıdır.
Amin Maalouf, eserlerini kaleme alırken İbnü’l Kalanisi, Usame ibn Munkız, İbnü’l Esir gibi Arap yazar ve diplomatların, vakanüvislerin tanıklıklarına dayanarak hareket etmiştir. Kitapta Selahaddin Eyyubi, Hasan Sabbah ve I. Kılıç Arslan gibi bazı önemli tarihi karakterlerin ismi geçmektedir. Eserin pek çok farklı dile çevrilmesi ile birlikte Batılı yazarların büyük bir çoğunluğu, Doğu- Batı çatışmasında din olgusunun malzeme yapılarak durumu daha da körüklemesini sorgulamaya ve dinler arası hoşgörüyü irdelemeye başlamıştır. Yazar farklı bir bakış açısıyla, o dönemde ekonomik, bilimsel ve siyasal Doğu üstünlüğünün Haçlı Seferleri ile birlikte Batı’ya nasıl geçtiğini ve buna hangi etkenlerin sebep olduğunu okuyucuya aktarmaktadır. Amin Maalouf tarihi kitabı olan Arapların Gözünden Haçlı Seferleri eseri, 6 kısım ve 14 bölümden oluşmaktadır. Okura kolaylık olması için kitabın başında bölge haritasına yer verilmektedir. Çok fazla şehir olduğu ve savaş yaşandığı için bu, yazar tarafından atılan isabetli bir karar olarak değerlendirilmektedir. Yazarın hem Arapları hem de Avrupa’yı tanıması sebebiyle olaylara farklı bir perspektiften bakarak yaklaşması, çoğu okur tarafından oldukça önemli bir yere konumlandırılmaktadır.
Amin Maalouf’un Okunması Gereken Kitapları Hangileridir?
Amin Maalouf, roman, deneme gibi farklı türlerde kaleme alınan eserleriyle okurun beğenisini kazanan çok sayıda kitabı bulunmaktadır. Amin Maalouf eserleri edebi ve tarihsel açıdan önem taşımaktadır. Farklı anlatım tarzıyla okuru konuların içine çeken yazar anlaşılır bir dil kullanmaktadır. Başarılı yazarın en çok okunan eserleri aşağıda listelenmiştir.
- Afrikalı Leo: Eser, gerçek bir yaşam öyküsünden uyarlanmış olan düşsel yaşam öyküsünü konu edinmektedir. Kitapta Granada’da doğan ve Granada’nın İspanyolların eline geçmesiyle Fas’a göç eden Hasan’ın hikayesi anlatılmaktadır. Sultanların danışmanı ve elçisi olan bu önemli tarihsel kişilik, önemli bir görevden dönerken korsanlar tarafından kaçırılmış ve Papa’ya sunulmuştur. Papa tarafından Leo ismi verildikten sonra Afrikalı Leo olarak anılmaya başlamıştır. Amin Maalouf Afrikalı Leo kitabında da bu ilginç yaşam öyküsü düşsel öğelerle süslenerek okura aktarılmaktadır. Yazarın ilk romanı olma özelliği taşıyan kitap, 1986 yılında yayınlanmıştır. Takdim edildiği günden beri çok fazla sayıda okuyucu kitlesine sahip olmuştur. İlk romanının okuru içine çeken bir dille ve üslupla anlatılması yazara ayrı bir değer katmaktadır. Kitapta anlatılanlar Hassan El- Vezzan’ın ağzından, oğluna anlatıyormuş gibi aktarılmaktadır. Yani hikayeler birinci tekil şahıs ağzından anlatılmaktadır. Yazarın etkileyici anlatımı, okuru romanda adı geçen tarihsel kişilikleri araştırmaya sevk etmektedir. Afrikalı Leo’ da olaylar farklı yerlerde geçmektedir. Neredeyse tüm Avrasya ve Avrupa’ yı kapsamaktadır. Olayların geçtiği bu yerlerin yazar tarafından başarılı bir şekilde betimlenmiş olması okuyucunun hayal gücünü geliştirmektedir. Kitap sadece anlattığı yerleri değil, bu yerlerin insanlarını da göz önüne getirebilmenizi sağlamaktadır. Günümüzde 21. yy klasikleri arasında yer alan eser yazara yayımlandığı dönemde Fransız- Arap Dostluk Ödülünü kazandırmıştır.
- Uygarlıkların Batışı: Eser deneme türü olarak kaleme alınmıştır. Yazar yakın doğu tarihi üzerinden son yüzyılda yaşananları ve geleceğe dair kaygılarını dile getirmektedir. Amin Maalouf Uygarlıkların Batışı adlı eserde dünyanın içinde bulunduğu atmosfere sebep olan siyasal devrimler, Ortadoğu’nun süregelen sorunu, ABD ve Avrupa’nın yanlışları gibi konu başlıkları yer almaktadır. Kendisinin ve ailesinin yaşadıklarından yola çıkarak dünya medeniyetinin çöküşüne ilişkin olayları kendi bakış açısıyla yorumlamaktadır ve tespitlerde bulunmuştur. 200 sayfadan oluşan kitap akıcı bir dille anlatılmaktadır. Amin Maalouf en çok satan kitapları arasında olan Uygarlıkların Batışı 2019 yılında yayımlanmıştır ve Ali Berktay tarafından Türkçeye çevrilmiştir. Kitap 4 bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde; yazar Mısır'da yaşanan gelişmeleri, ailesinin zorunlu göçünü, dünya sahnesindeki gelişmeleri tarihsel ve otobiyografik bir anlatımla kaleme almaktadır. Kitabın ikinci bölümde; kitabın geneline hakim olan umut-hayal kırıklığı ikilemi tekrar kendini hissettirmektedir. Günümüzdeki Arap ve Müslüman toplumlar siyasal çerçevede ele alınmaktadır. Arap- İsrail çekişmesi üzerinde durulmaktadır. Üçüncü bölümde; yazarın farklı coğrafyalarla ilgili yaptığı tespitler göze çarpmaktadır. Son bölümde ise; günümüzün en çok konuşulan konuları arasında yer alan yapay zekanın önemi, iklim krizi, teknolojik gelişmeler eşliğinde insanların yerini makinelerin alması gibi konular üzerinde durmakta, bu konuların uygarlıkların batmasında önemli faktör olacaklarına vurgu yapılmaktadır.
Amin Maalouf Eğitim Hayatı Nasıldır?
Amin Maalouf eğitim hayatına Fransız Cizvit okullarında başlamıştır. İlk ve ortaokul eğitimini bu okulda tamamlamıştır. Üniversite eğitimine Beyrut’ta devam eden Amin Maalouf, Fransız Üniversitesinde okumuştur. Yazar üniversitede sosyoloji ve ekonomi eğitimi alarak. Kendini bu alanlarda geliştirmeye devam etmiştir.
Amin Maalouf Çocukluğu Nasıldır?
Amin Maalouf Lübnan’ da doğmuştur. 1949 doğumlu olan yazar, ailenin ikinci çocuğu olarak dünyaya gelmiştir. Üç tane kız kardeşi bulunmaktadır. Babasının Osmanlı vatandaşı olduğu dile getiren yazar, küçük yaşlarda Fransızca öğrenmiş ve daha sonra eserlerini de bu dilde kaleme almıştır. Amin Maalouf, din ve etnik köken açısından farklı insanların bir arada yaşadığı bir mahallede büyümüştür. Kendi ailesinin de farklı din ve etnik kökenlere sahip olduğunu bir söyleşisinde dile getirmiştir. Yazarın tarih ve kimlik konularına yönelme sebebinin aile yapısı ve büyüdüğü ortam olduğu düşünülmektedir.
Amin Maalouf Ailesi Kimdir?
Amin Maalouf’un annesinin adı Odette’dir. Babasının isminin ise Rüşdi olduğu bilinmektedir. 1945 yılında Lübnan’ da evlenen anne ve babası, Lübnan’ da bir dağ köyünde yaşamıştır. Türk kökenli bir Mısırlı olan annesi, Amin Maalof’un Lübnan’ da bulunan Fransız Cizvit okullarına gitmesi konusunda ısrarcı olmuş ve yazarın eğitim hayatı da böylece başlamıştır. Amin Maalof’un babası Melkite Katolik cemaatindendir. Bu cemaatin kökeni Bizans’a kadar uzanmaktadır. Babası entelektüel bir kişiliğe sahiptir. Klasik Batı müziği üzerine yayınlar hazırlayan babası gazetesi ve şairdir.
Amin Maalouf Kitapları Hangi Sırayla Okunmalı?
Amin Maalouf’un kitaplarında hakim olan duygu ve bakış açısı aynı olsa da kaleme alınan konular birbirinden bağımsızdır. Her bir eserde kendini farklı bir hikayenin içinde bulan okur, yazarın hangi eserinden okumaya başlayacağı konusunda kararsız kalabilmektedir. Amin Maalouf en çok okunan kitapları arasında Doğunun Limanları adlı eseri yer almaktadır. 183 sayfadan oluşan kitap, 1996 yılında yayımlanmıştır ve aynı yıl içerisinde Türkçe’ ye de çevrilmiştir. İlk yayınlandığı günden beri birçok baskı yapmıştır. Tarihi bir roman olan eser klasik roman tekniği kullanılarak yazılmıştır. Amin Maalouf Doğunun Limanları adlı eserde tarih ve aşk kavramları iç içe geçmektedir. Romanda yer verilen kahramanlar yazarın dünya görüşünü aktarmasına yardımcı olacak özelliklere sahiptir. Herkesin içinde kendinden bir hikaye bulabileceği eser, destansı ögeler barındırmaktadır.
Amin Maalouf Kitaplarının Ortak Özellikleri Nelerdir?
Amin Maalouf tüm kitapları kendini arama, ayrılık, aidiyet ve hüzün gibi temalar üzerine kurgulanmaktadır. Özellikle arayış kavramı hemen hemen tüm eserlerinin ortak teması olarak öne çıkmaktadır. Yazar eserlerini kurgularken, kahramanların içinde yer aldığı kültür ortamlarını üstün bir araştırma ve gözlemleme yeteneği ile yansıtmaktadır. Eserlerini tamamlayan ve onların bütünleyici bir parçası olan, kültürel motiflerdir. Çağdaş kültür ve Akdeniz kültürü tüm romanlarının temelini oluşturmaktadır. Yazar eserlerinde doğrudan ya da dolaylı bir şekilde Osmanlıdan da bahsetmektedir. Okur, Osmanlılardan bahsedilen yerlerde perspektif bir bakış açısından ziyade oryantalist bir turum sergilendiğini gözlemlemektedir. Maalouf eserlerinde bazı dönemleri stratejik olarak kurgulamaktadır. Günümüzde, tarihtekilere benzer bir geçiş dönemi yaşandığı düşüncesine sahiptir. Yazarın eserleri hem yetiştiği kültürün uygarlığın bir parçası oluşu hem de onun merkezinde olma gereksiniminden doğmuştur. Eserlerinde kültürel aktarımlar gerçekleştirmekte ve okura neleri özleyip nelerden kaçmaları gerektiğine dair ipuçları vermektedir. Amin Maalouf kitapları seti, okur tarafından genel olarak iyi değerlendirme almaktadır. Yazarın eserlerinde tarihi konular ve aşk kavramı bir arada işlenmektedir. Bu da insanlarda sürekli bir okuma isteği uyandırmaktadır.