Kitap yasaklarına tepki: Sansür meşrulaştırılıyor
Vişnenin Cinsiyeti ve Başkomser Nevzat Tapınak Fahişeleri kitaplarının bakanlık tarafından 'muzır neşriyat' ilan edilmesine bir tepki de Türkiye Yayıncılar Birliği, Pen Türkiye ve Türkiye Yazarlar Sendikası'ndan geldi. Yapılan ortak açıklamada "Bunlar sansürü meşrulaştırırken, bir yandan da oto sansürü yayıncılar arasında yaygınlaştırmaktadır" denildi.
Türkiye Yayıncılar Birliği, Pen Türkiye ve Türkiye Yazarlar Sendikası son dönemde artan kitap yasaklamaları ve Muzır Kurulu kararları hakkında ortak bir açıklama yaptı.
Üç kurum tarafından ortak yapılan açıklamada Jeanette Winterson tarafından yazılan ve Epsilon Yayınevi tarafından Türkçe yayımlanan Vişnenin Cinsiyeti romanı ile Ahmet Ümit’in kaleme aldığı Başkomser Nevzat Tapınak Fahişeleri adlı kitabının 2023 yılının ilk üç ayında “muzır neşriyat” ilan edildiği hatırlatılarak şu ifadelere yer verildi:
“Böylece 2023 yılının ilk üç ayında 2 yetişkin kitabı muzır ilan edilmiş oldu. 2018 Temmuz’dan 2022 Aralık sonuna kadar geçen sürede toplam 36 kitap hakkında “muzır neşriyat” kararı alındı. 2022 yılında, 8’i çocuk kitabı olan toplam 10 kitap muzır ilan edildi.”
Açıklamada muzır kararlarının yanı sıra kitap yasaklama ve toplatma kararlarında da son dönemde artış yaşandığı hatırlatılarak şunlar aktarıldı:
“Yazar Murat Kahraman’ın iki kitabı için 2023 Ocak ayında toplatma kararı verildi. Kitaplardan biri 2004 yılında yayımlanan Çığlık adlı kitap olurken, diğeri 2019’da yayımlanan Bitmeyen Veda oldu. 2023 Mart ayında, Yavuz Ekinci’nin Rüyası Bölünenler adlı kitabına Terörle Mücadele Kanunu uyarınca basım, dağıtım ve satış yasağı getirilerek tüm nüshalarına el konulmasına karar verildi.”
“YASAK KARARLARI HALKIN BİLGİ ALMA HAKKINI SINIRLAMAKTADIR”
Kitaplara dair yasak kararlarının Anayasa’da güvence altına alınan, “düşünceyi açıklama ve yayma hürriyeti” hakkına müdahale edilmesi anlamına geldiğine dikkat çekilen açıklamada “Yayımlandıkları ilk günden beri tüm dünyada ve ülkemizde okurların dikkat ve beğeniyle takip ettiği bu kıymetli edebiyat eserleriyle ilgili alınan kararlar kaygı ve üzüntü vericidir” denildi.
Açıklamada şu ifadelere yer verildi:
“Bu yasak kararları aynı zamanda halkın bilgi alma hakkını da sınırlamaktadır. Yayıncılığımız için hayati önem taşıyan yayımlama özgürlüğü bu tür kararlarla ağır darbe almaktadır. Bunlar sansürü meşrulaştırırken, bir yandan da oto sansürü yayıncılar arasında yaygınlaştırmaktadır. Kitapların her ne sebeple olursa olsun denetime ve baskıya maruz kalması zihinleri karartmaktan başka bir sonuç getirmez. Ülkemizde gerçekleşen ve yayımlama özgürlüğü ile çelişen bu ve benzeri ihlalleri kaygıyla takipte olduğumuzu kamuoyunun dikkatine sunarız”