Peynir Altı Suyu Nedir?
Peynir altı suyu, hayvan sütünün peynir yapılmasından sonra geride kalan, sıvı suya denir .
İnsan hayatındaki öneminden dolayı, sütün ürünlere işlenmesi ve gıda endüstrisinde önemli yere sahiptir. Hayvan sütünün peynir yapılmasından sonra geride kalan, sıvı suya denir ve sütün pıhtılaşması ile yapılır. Mineral-asit yoluyla çökertilmiş kazein üretiminden elde edilen peynir altı suyu asitli sudur ayrıca, pH'sı 4.3 ile 4.6 arasındadır. Keçi peyniri yaparken, lordaki proteinin çoğu ve peynir altı suyundaki laktoz ile sonuçlanırsınız, ancak bundan biraz daha spesifik olabiliriz. Farklı, peynir yapım süreçleri, pıhtılaştırma yönteminden bağımsız olarak, pıhtını temelde aynı bırakırken, kalan peynir altı suyunun biraz farklı bir bileşimini verebilir. Bitmiş peynir ürünü, tamamen ayrılmak yerine içinde biraz peynir altı suyu kalmış olabilir. Ancak, artık peynir altı suyunuzu atmayın,
Peynir süt ürünlerinden biri olan, gün geçtikçe önemi artan besleyici değeri yüksek doğal katkı maddelerinin başında alt suyu gelmektedir. Doğal şartlarda gerekli hijyen koşullarında üretilmiş alt suyu prebiyotik adı verilen sindirim sistemini destekleyen bakteri yönünden zengindir. Uygulamada, alt suyu midede meydana gelen kramp ya da sancılara karşı faydalı olduğu iddia edilmiştir. Peynirin eldesinden sonra geriye kalan su protein veya mineral maddeleri açısından yoğundur.
Ekşisi tatlısı elde edilebildiği içinde kullanım yelpazesi geniştir.
Evde Probiyotik Peynir Yapabilir miyiz?
Evet yapabiliriz zor değil hele alışınca kolaylıkla yapılan zevkli uğraş olmaktadır. Özellikle evdekiler peynirinizi severek tükettiği zaman; emeklerinizin karşılığını aldığınızı hissedip daha güzel peynirler başka çeşit peynirler yapma konusunda daha da istekli oluyorsunuz.
Sirke, limon yoğurt gibi asitle çökerterek yapılan tariflere aslında peynir demek yanlış olacaktır. Çünkü bunlar kestirerek hazırladığı için ''süt kesiği'' oluyor. Asitle çökertilen süt kesiğinin formunda katılaşmış olması peynir olduğu anlamına gelmiyor. Peynir, probiyotik bir besindir. Asitle çökertmenin olmamasının sebebi budur. Asit ile çökerterek yapmış olduğunuz süt kesiğinden de elde edersiniz ama suyu mayalanmadığından probiyotik değildir. Asitle çökertilen süt kesiğinin alt suyu ekşi, mayalanarak ayrılan whey peynir altı suyu ise tatlı probiyotik olur.
Peynir Altı Suyu Nedir? Nerelerde Kullanılır?
Peynirin üretimi küçük mandıralardan çıkarak tam bir endüstri olunca işletmelerin ikinci ürünü; alt suyundan ne yapacakları konusu gündeme geldi. Önce gıda sonra kozmetik endüstrisinde kullanılmaya başlanan suyu kısa zamanda o kadar çok ürüne girdi ki endüstri tersine döndü.
Artık üretimde ilk ürün altı suyu iken ikinci ürün peynir olmuştur. Bu önemli suyun nerelerde kullanıldığını görme açısından etiketlere bakmanız yeterli olacaktır. Hemen hemen her paketli gıda ürününde kullanılmaktadır. Peynir yapım aşamasında süt, maya ile kendi kedine ekşitilme veya asit katma yöntemiyle pıhtılaştırılır. Peynirin esasını oluşturan pıhtı dışında geriye kalan yeşilimsi sarı renkteki kısım ''peynir altı suyu'' olarak adlandırılır. Peynir üretiminin bir yan ürünüdür.
İşletmelerde kullanılan sütün yaklaşık %80 alt suyuna çevrilmektedir. Proteinlerce zengin besin değeri yüksek sağlığa son derece faydalı olan sıvı, atık olarak atılarak çevre kirliliğine neden olabilmektedir. Değerlendirilen veya kullanıldığı alanlara ne amaçla kullanıldığına göz atalım.
Gıda endüstrisinde;
Gıdaların protein yönünden besin değerini artırmak amacıyla; Çikolata, bisküvi ve pastacılıkta bebeklere hazırlanan gıdalarda hatta meyve aromalarıyla lezzetlendirilerek içeceklerde katkı maddesi olarak kullanılır. Hayvan beslemede hayvanlara doğrudan içme veya yemlerine katılarak kullanılır. İçecek üretiminde peynir altı suyu kurutularak toz haline getirilir.
Bu içecekler geniş tüketici grubunu hedefler.
Sindiriminin hızlı olmasından; Büyüme hormonu salgısını, kas kütlesini arttırdığından veyahut enerji kaynağı olduğundan dolayı sporcular suyun daha çok tozunu tercih etmektedirler.
Tıp dünyasında;
Orta çağlarda proteinlerinin hastalıklara karşı koruyucu bağışıklığı arttırıcı etkisi gözlemlenmiş tedavi merkezleri kurulmuş, merkezlerde zehirlenmeler; Karaciğer hastalıkları obezite sindirim rahatsızlıkları gibi hastalıkların tedavisinde insanlara hizmet verilmiştir.
Tip 2 diyabet hastaları için faydalıdır şeker seviyesini dengeler. Vücutta, mikrop üremesini durdurur, doğal antibiyotik görevi görür. Kadınlarda, rahîm ve göğüs kanseri erkeklerde prostat kanseri riskini düşürür. Peynir altı suyu içecekleri, vücutta kalsiyum emilimini artırır. Kemik erimesi rahatsızlığı olan hastaların beslenmesinde önemlidir.
Kozmetik endüstrisinde;
Bilimsel olarak insan cildindeki nemlendirici faktörlerle çok benzer özelliklere sahiptir. Örneğin kozmetik endüstrisinde kullanılmakta olan; vücudun her dokusunda bulunan suyu hücrelerde hapsetme özelliğinden dolayı cilt yaşlanmasını önleyici ''hyalunorik asit'' türüne benzerlik göstermektedir. Ayrıca bebeklere özel üretilen sabun ve losyonlarda da kullanılmaktadır. Hakkında yeterince bilgilendikten sonra sağlığınıza fayda sağlaması açısından, evinizde kendi peynir alt suyunuzu rahatlıkla kolayca yapabilirsiniz.