YEME ALIŞKANLIKLARI
Yeme alışkanlıkları (veya beslenme alışkanlıkları) terimi insanların neden ve nasıl yemek yediği, hangi besinleri tükettikleri, kiminle yemek yedikleri ve tüm bunların yanı sıra besinleri alma, saklama, kullanma ve atma yollarını tanımlamaktadır.
İnsanlar neden ve nasıl yemek yer?
Tüm insanlar hayatta kalmak için yemek yemektedirler. Aynı zamanda bir aidiyet duygusu oluşturma, bir geleneğin parçası olma ve kendi kendini gerçekleştirme gibi duyguları yansıtmak amacıyla da yemek yemektedirler. Örneğin, aç olmayan bir insanın kendisi için yapılan keki yemesi yukarda bahsettiğimiz duruma açıklık getirecek nitelikte bir örnektir. İnsanlar; yiyecek ve içecekleri, birlikte tüketilen gıdaları, kabul edilebilir besinleri veya porsiyon büyüklüğünü görgü kurallarına ilişkin öğrenilmiş davranışlara uygun olarak yemek yerler.
Besin Alma, Saklama, Kullanma ve Atma
İnsanlar çeşitli yöntemler kullanarak yiyecek edinir, depolar ve elden çıkarırlar. İnsanlar balık tutarak, sebze veya meyve yetiştirerek veya avlanarak veya marketlerden satın alarak besinlerinin bir kısmını elde etmektedirler.
Besin Seçimlerini Etkileyen Faktörler
Bir kişinin hangi yiyeceği yediğini belirleyen birçok faktör vardır. Kişisel tercihlere ek olarak, kültürel, sosyal, dini, ekonomik, çevresel ve hatta politik faktörler vardır.
1. Bireysel Tercihler
Her bireyin bir damak tadı ve zevki vardır. Bu beğeniler zaman içerisinde değişir ve gelişir.
2. Kültürel Etkiler
Tüketilen gıda ve besinlerin toplumdan topluma farklılık göstermesini sağlayan en önemli farklılıklardan biridir. Örnek olarak hamburger ve patates kızartması tipik bir Amerikan yemeği olarak kabul edilmektedir. Orada yaşayan insanların düzenli olarak bahsi geçen gıdaları tüketmesi, kültürün yeme alışkanlıkları üzerindeki etkisini göstermektedir. Bir başka örnek ise Türk kültüründen verilebilir. Gelen misafire yapacağımız ikramlar aslında kültürün bir parçasıdır. Bu durum ise kişinin besin alışkanlıklarını şekillendirmektedir.
3. Sosyal Etkiler
Bir sosyal grubun üyeleri birbirine bağlıdır, ortak bir kültürü paylaşır ve birbirlerinin davranışlarını ve değerlerini etkiler. Bir kişinin belirli bir sosyal gruba dahil olması, o grup içerisinde yapılan aktivitelere ve tüketilen gıdalara uyum sağlaması gerektiğinin habercisidir.
4. Dini Etkiler
Dinlerde besinlere ilişkin kısıtlamalar bulunmaktır ve bu kısıtlamalar bir toplumun yeme alışkanlıklarını tamamen değiştirebilmektedir. Yahudilik ve Müslümanlıkta domuz etinin tamamen yasak olması nedeniyle Yahudi ve Müslüman toplumlarının bu besini tüketmediğini görebilmekteyiz. Hristiyanlıkta ise Yedinci Gün Adventisleri (Sevent day Adventists) içkinin yasak olduğunu savunmaktadır. Ancak Katolik inancında yasaklanmadığı için, içki Katolikler tarafından tüketilmektedir.
5. Ekonomik Etkiler
Bir besinin fiyatı, söz konusu besinin tüketilebilirliğini etkilemektedir. Besin fiyatı arttıkça, düşük gelirli halkın bu besini tüketme ihtimali giderek azalacaktır.
6. Çevresel Etkiler
Belirli bir bölgede yaygın olarak ve kolayca yetiştirilen yiyecekler sıklıkla yerel mutfağın bir parçası haline gelmektedir. Bununla birlikte, modern teknoloji, tarımsal uygulamalar ve ulaşım yöntemleri birçok yiyeceğin farklı yerlere ulaşımını arttırmıştır ve daha önce sadece belirli mevsimlerde veya belirli alanlarda var olan besinler şimdi pek çok yerde ve her sezonda bulunabilmektedir.