Ashwagandha’nın Türkçesi “Hint Ginseng” olarak da geçer. Bir çok “ginseng” türü bulunmakla birlikte bu ginseng türünün diğerlerine göre farklı faydaları bulunmaktadır.
Özellikle “fonksiyonal tıp” ile ilgilenenler tarafından sıklıkla “hint ginseng” tercih edilmektedir. Bunun temel sebebi yan etkilerinin nispeten daha tolere edilebilir olması ve daha az olmasıdır.
Ginseng türleri arasında en çok bilinenlerden biri ise “Kore ginseng” diye satılan “Panax ginseng” ürünüdür. Kore ginseng ile Hint ginseng arasında farklılıklar bulunmaktadır. Bu farklılıklar genellikle “etki” anlamında değişiklik gösterir.
Bunun dışında benzer özellikleri arasında “adaptojen” dediğimiz özellikleri dikkat geçer. Adaptojenler, organizmayı stresin verdiği fiziksel, duygusal ve ruhsal strese karşı korumaya yardımcı olur. Bir çok adaptojenin çalışma mantığı “kortizol” hormonu dediğimiz “stres” hormonu düşürerek vücudu denge haline sokmaya çalışır. Adaptojenler, beyindeki karar verme ve duygulardan sorumlu bölge olan “hipokampüs” bölgesine etki eder.
Bunun dışında ginseng türlerinin bir çoğunda “antioksidan” özelliği bulunmaktadır. Ginseng türleri genel olarak “nitrik oksit” dediğimiz kan dolaşımını arttıran mekanizmayı harekete geçirir. Bu durum hem fiziksel performansımızı arttırır, hem de besinlerin dokulara daha iyi bir şekilde ulaşmasını destekler.
Bir çok insan adaptojenleri kaygı, stres ve anksiyete için kullanmaktadır. Eğer sizde bu sebepten kullanıyorsanız “hint ginseng” yani Ashwagandha sizin için doğru bir takviye olabilir.
Ashwagandha Antik Bir Bitkidir.
Ashwagandha’nın kullanımı çok eskilere dayanmaktadır. Bu durumda aslında bize bilimsel faydaları dışında, deneyimler sonucu da süre gelen faydaları olduğunu gösterir. Bir çok durumda “alternatif tıp” alanında kullanımı yaygınlaşmış.
3000 yıl ve daha fazlasında Ashwagandha stresin azaltılması, enerji artışı, konsantrasyonun artışı gibi sebeplerde kullanılmış.
Botanik ismi “Withania somnifera” olan Ashwagandha “Mor Salkım” olarak da adlandırılır. Kuzey afrikada ve hindistanda yetişen bu bitki içerisinde bulunan “withanolides” ediğimiz etken maddeden dolayı tümör ve enfeksiyon savaşı konusunda destek olur.
Kan Şekerini Destekler.
Bir çok araştırma Ashwagandha’nın kan şekerini düşürme etkisinden bahsetmektedir. Bunun yanında kaslarda insülin duyarlılığını arttırarak insülin duyarlılığını desteklemiştir. (3) Bu da aslında sporcular ve performans ihtiyacı olan bireylerde olumlu etki sağlamaktadır.
İnsanlar üzerinde yapılan araştırmalarda ise Ashwagandha’nın diyabet olanlar ve sağlıklı bireylerde kan şekerinin düşürülmesinde faydalı olduğu belirtilmiştir.
Şizofren hastaların üzerinde yapılan araştırmada “açlık kan şekerleri” ölçüldüğünde, plasebo grubuna oranla gözle görülür bir azalma görülmüş.
Açlık kan şekerinin iyi değerlerde olması, insülin hassasiyetinin artması hem sağlığımız üzerinde olumlu etkiler yaratacak, hem de “kilo” sorunlarımızın daha azalmasına sebebiyet verecek. Aralıklı oruç ve ketojenik diyet ile kan şekeri dengesini sağlamada adım atabiliriz. Aralıklı oruç diyeti hakkında daha fazla bilgi almak istiyorsanız aşağıdaki yazımızı okumanızı öneririz.
İlginizi çekebilir: Aralıklı oruç modelleri nelerdir?
Kanserle Savaş
Hayvanlar üzerinde yapılan araştırmalarda “Vitaferin A” denilen etken maddenin kanser hücreleriyle savaşta etkin madde olduğu gözlemleniyor. “Vitaferin A” esas olarak ise Ashwagandha’da bulunmaktadır. Vitaferin A, genel olarak kanser hücreleri için “toksik” bir maddedir.
Hayvan araştırmalarında bu maddenin göğüs, kolon, beyin, akciğer ve yumurtalık kanseri türlerinde başarı sağladığı gözlemleniyor.
Bunun dışında bazı araştırmalar “tümör” büyümesini engelleyebileceğini söylemektedir. Bu konuda üzerinde daha fazla araştırma yapılmalıdır.
Kortizol Seviyesini Azaltır.
Kortizol, stres ve bağışıklık tepkisini kontrol eden adrenal bezler tarafından salgılanan bir hormondur. Stres, yüksek tansiyon, kalp hastalığı, depresyon ve kanser gibi sağlık sorunlarının arkasında yatan önemli bir nedendir. Ayrıca anksiyete ve depresyon da dahil olmak üzere diğer bazı zihinsel bozukluklarla da ilişkilidir.
Stres herkesin başına gelen ve kronik hale geldiği zaman yıkıcı etkiler gösteren bir durumdur. Günlük hayatımızda stresten direk olarak kaçamayız ama stresin verdiği negatif etkileri azaltabiliriz
Kan şekeri düşük hale geldiği zaman stres hormonu adrenal bezinden salgılanır. Bunun dışında çevresel iş stresi, uykusuzluk ve bir takım faktörler stres hormonunun aşırı salınmasını sağlar. Bu gibi durumlarda Ashwagandha kullanımı aşırı salınan kortizol hormonunun dengeye girmesine yardımcı olur. (7)
Kronik stres altındaki insanlar üzerinde yapılan araştırmalarda Ashwagandha kullanımının kullanmayanlara oranla %30 kortizol seviyesini düşürmüş.
Kaygı ve Stresi Azaltır.
Ashwagandha sinir sistemini regüle ederek stresin verdiği zararlı etmenlerin azaltılmasında kullanılır. Kaygı bozukluğu şikayeti olan insanlarda bu durumun azaltılmasında destek sağlar. Kaygı ve stresi azaltmak, sağlıklı bir yaşam tarzı sürdürmenin en önemli ve ayrılmaz parçalarından biridir. Anksiyete birçok farklı sorundan kaynaklanabilir, ancak dengeli bir yaşam sürmeyi zorlaştıran bazı ortak faktörler vardır.
64 kişi üzerinde 60 günlük araştırmada Ashwagandha kullanımının kaygı ve uykusuzluk semptomlarını %69 gibi oranda plasebo grubuna oranla azalttığı görülmüş. Ashwagandha, beyindeki serotonin ve melatonin seviyelerini artırarak uykuyu iyileştirir. Takviyelerle ilgili araştırmaların büyük bir kısmı, uyku ile ilgili olduğu düşünülen serotonin ve melatonin gibi nörotransmitterler üzerindeki etkilerine odaklanmıştır.
Benzer bir sonuç 6 haftalık bir araştırmada da görülmüştür.
Kaygı ve stresin azaltılmasında meditasyon alışkanlığı geliştirmenin de faydası büyüktür.
Depresyon Semptomlarına katkı sağlar
“Depresyon, birçok insanı etkileyen ciddi bir zihinsel durumdur.” Aktivitelere ilgisizlik, düşünme ve konsantrasyon güçlüğü, düşük enerji seviyesi ve uyku bozukluğu belirtilerinden bazılarıdır. Ancak uygun tedavi uygulanırsa depresyon tedavi edilebilir. Depresyon, çevre, yaşam tarzı, sosyal durum ve kişisel deneyim gibi çeşitli faktörlerin neden olduğu beyin kimyasındaki değişiklik nedeniyle ortaya çıkar.
Anksiyete ve depresyon esasında el ele gitmektedir. Bazı araştırmalar ashwagandha kullanımın depresif semptomların azaltılmasında fayda sağladığını belirtmektedir.
64 kişi üzerinde yapılan 60 günlük bir araştırmada 600 mg ashwagandha kullanımı sonucu gözle görülür bir oranda depresif semptomlarda iyileşme görülmüş.
Testosteron Artışını Destekler
Yaş ilerledikçe testosteron üzerimi azalmakta ve bu durum enerji seviyesini olumsuz etkilemektedir. Erkeklerde testosteronun düşmesi depresyon, stres, yorgunluk, düşük libido gibi sorunlara sebebiyet vermektedir. Ayrıca testosteron, erkeklerin kas geliştirmesine, cinsel dürtü ve ruh halini artırmasına, güçlü kemikler inşa etmesine ve özgüvenini artırmasına yardımcı olur.
Bunun yanından sağlıklı seviyelerdeki testosteron seviyesi yağ yakımı ve kas inşası için çok önemlidir. Yeterli testosteron olması protein sentezini arttırarak amino asitlerin kaslara ulaşmasını destekler.
Ashwagandha’nın doğurganlık üzerindeki faydalı etkileri ilk olarak 1900’lerin başında bulundu. O zamandan beri tıp camiası sperm kalitesini ve doğurganlığı iyileştirmenin alternatif yollarını bulmak için uğraşıyor.
Ashwagandha kullanımı sperm kalitesini ve doğurganlığı arttırdığı gibi, libido üzerinde olumlu etkilere de sahip olduğu gözlemleniyor. Stres seviyesi ile testosteron arasında bağ olduğunu unutmayın. Stres seviyesinin azalması da testosteron artışını destekliyor.
Bunun dışında Ashwagandha kullanımı kanda antioksidan miktarını da arttırıyor. Yüksek antioksidan olması bizim hücreleri zararlı toksinlerden koruyor, mitokondri üretimini arttırıyor.
Kas Üretimini Destekler
Kas üretimi denilirken bir “kreatin” takviyesi gibi kas kütlesi inşa etmiyor. Kas kütlesine engel olan durumları ortadan kaldırıyor. Bunların başında aşırı kortizol ve stres geliyor.
Stres seviyesi arttığında testosteron seviyesi azalır, uyku kaliteli azalır. Uyku kalitesi azaldığında ise büyüme hormonu azalır ve bingo.
Ashwagandha sorunun temel kaynağı olan stres ve kortizol denklemini çözmede yardımcı. Bunun yanından enerji miktarını arttırarak sportif faaliyete karşı motivasyonumuzu arttırıyor.
İnflamasyonu Azaltır
Kronik inflamasyon bir çok hastalığının sebebidir. Vücut hücrelerinde meydana gelen inflamasyon yıpratıcı etkilere sahiptir. Bunların başında “diyabet”,”kanser” ve bir çok hastalık meydana gelmektedir. Enflamasyon, yaşlanma sürecinin bir parçasıdır ve sağlığımız üzerinde olumsuz bir etkisi olabilir.
Ashwagandha “CRP” dediğimiz inflamasyon değerini azaltacak vücudu destekler. 250 mg gibi dozlarda bile “CRP” oranında %36 düşüş gözlemlenmiştir.
Tabi ki işiniz tek başına inflamasyonu azaltmaksa sadece ashawagandha kullanmanızı önermem. Bunun yanında sağlıklı beslenmeyi hayatınıza dahil etmeli, şeker tüketimini bırakmalı ve stres seviyesini azaltmak faydalı olabilir. Vücut, bizi hayatta tutmak için bir takım mekanizmalarla donatılmıştır. Bunlar, kendi metabolizmasının, sindiriminin, bağışıklık sisteminin ve sıvı dengesinin kontrolünü içerir.
Bunlarında yanından İnflamasyon değerini düşürmek istiyorsanız “Omega 3” ve “Curcumin” faydalı olabilir.
İlginizi çekebilir: Zerdeçal nedir faydaları nelerdir?
Beyin Sağlığı
Beyin sağlığı insan yaşamının çok önemli bir parçasıdır. Yaşamın ilk birkaç yılında beyin sağlığı, bir çocuğun zihninin gelişmesinde ve büyümesinde önemli bir rol oynar. Enflamasyon ve depresyon beyin sağlığını çok olumsuz etkileyen sorunlardan bazılarıdır.
Hipokampüs bölgesin stres anında en çok etkilenen beyin bölgelerinden biridir. Hipokampüs genel olarak hafıza, öğrenme ve duygu durumu ile ilişkilendirilir.
Stresli anlarda karar vermek zor olduğu gibi, duygu durumu kontrolü de zordur. Panax ginseng mesela stresli anlarda bu hipokampüs bölgesine etki ederek stresin beyinsel fonksiyonlara verdiği tahribatı azaltıyor.
Bilişsel olarak ashwagandha bir çok fayda sağlamaktadır. Hafızayı güçlendirmek ve zihinsel reaksiyon zamanını hızlandırmak için kullanılabilir.
Araştırmalarda 8 haftalık kullanımlarda hafıza üzerinde olumlu etkiler gözlemlenmiş.
Görüldüğü üzere beyin sağlığına olan faydaları da bulunmaktadır.
Ashwagandha Yan Etkileri
Ashwagandha, uzun bir tıbbi kullanım geçmişi olan çok yıllık bir bitkidir.
Yüzyıllardır çeşitli rahatsızlıkları tedavi etmek için kullanılmış ve vücuda birçok faydası olduğu tespit edilmiştir.
Bu bitki, enerji seviyelerini artırma ve uyku kalitesini iyileştirme yeteneği ile bilinir. Ayrıca konsantrasyonu artırmaya, ruh halini iyileştirmeye ve kaygıyı azaltmaya yardımcı olur. Ağızdan alınan veya topikal olarak uygulanan tabletler veya özler şeklinde bulunabilir. Bu kadar faydalarının yanında, Ashwagandha’nın yan etkileri de bulunmaktadır.
Genel olarak güvenli gıda olsa da bazı insanlar “uykusuzluk” gibi semptomlar yaşadığını söylemektedir. Buna ek olarak kan şekerini düşürdüğü için “insülin” ilacı kullanan insanların dikkatli kullanması gerekir. Tiroit hormonu ilacı kullananlarda bu takviyeyi kullanırken dikkat etmeli.
Hamileler ve emzirenler doktor tavsiyesi olmadan bu takviyeyi kullanmamalı.
Kaynaklarhttps://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19633611
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/19633611
https://blog.priceplow.com/wp-content/uploads/2014/08/withania_review.pdf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pmc/articles/PMC3757622/
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/25368231
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/21407960
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/23439798
https://blog.priceplow.com/wp-content/uploads/2014/08/withania_review.pdf
https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/28471731