Ankara‘da gezilecek yerlerin başında gelen müzeler, başkentin vazgeçilmez adresleri. Öyle ki Türkiye’nin tarihi, kültürel, sosyal, sanatsal, ekonomik ve siyasi alanlarında ilk müzecilik faaliyetini başlatan kurum ve kuruluşlarının bulunduğu Ankara’da, ülkemizin yaşadığı dönemleri kronolojik bir süreç içerisinde gözlemleme fırsatı veriyor.
Ankara ve ilçelerinde kültürel mirasın korunması, manevi duyarlılığın artması ve bizden önceki medeniyetler ile diğer uygarlıklara ait değerlerin korunmasına katkı sağlayan 74 müze yer alıyor.
Ankara’da Gezilecek Müzeler
1. Anıtkabir ve Atatürk-Kurtuluş Savaşı Müzesi
Anıtkabir, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün anıt mezarının bulunduğu, Ankara denince ilk akla gelen yer.
1960’ta Anıtkabir Atatürk Müzesi adıyla açılan, 2002’de yeni eklenen bölümlerle Anıtkabir Atatürk Müzesi ve Kurtuluş Savaşı Müzesi olarak hizmet veremeye devam eden müzede, uzun yıllar Mustafa Kemal Atatürk’ün kullandığı ve kendisine yabancı devlet adamları tarafından hediye edilen eşyalar sergileniyor. Atatürk’ün özel eşyaları, panorama ve yağlıboya tablolarla Çanakkale Muharebeleri ve Kurtuluş Savaşı, Millî Mücadele ve devrimler ile Atatürk’ün özel kitaplığı olmak üzere 4 ana bölümden oluşuyor.
Adres: Anıt Caddesi Tandoğan/Ankara, anitkabir.tsk.tr/03_muzeler/muzeler.html
Tel: 0 (312) 231 79 75/2330
Haftanın her günü, 09.00–17.00 saatleri arasında ziyarete açık olan Anıtkabir’in ziyaret saatlerinde, 10 Kasım gibi yılın belli ve önemli günlerinde değişiklikler yapılıyor.
2. Anadolu Medeniyetleri Müzesi
1997’de Avrupa’da yılın müzesi seçilen ve dünyanın sayılı müzeleri arasında yer alan Anadolu Medeniyetleri Müzesi, Ankara’nın ve Türkiye’nin en önemli müzelerinden biri. Ankara’nın en eski yerleşim yeri ve ticaret merkezi olan Atpazarı semtinde, Ankara Kalesi’nin dış duvarının kıyısındaki iki Osmanlı yapısında yer alıyor.
Mahmut Paşa Bedesteni ve Kurşunlu Han’da, ilk olarak Atatürk’ün Eti Müzesi kurulması isteği üzerine kurulan Anadolu Medeniyetleri Müzesi’nde, Anadolu Arkeolojisi, Paleolitik çağdan başlayarak, Neolitik, Eski Tunç, Asur Ticaret Kolonileri, Hitit, Frig, Urartu dönemlerine ait, Karain, Çatalhöyük, Hacılar, Canhasan, Beyce Sultan, Alacahöyük, Kültepe, Acemhöyük, Boğazköy Gordion, Pazarlı, Altıntepe, Adilcevaz, Patnos kazılarından gelme çeşitli koleksiyonlar ve çeşitli dönemlere ait örnekler, Osmanlı Dönemi mekanlarında kronolojik bir sırayla sergileniyor.
Adres: Gözcü Sokak No: 2 Ulus/Ankara, anadolumedeniyetlerimuzesi.gov.tr
Tel: 0 (312) 324 31 60 – 61
Pazartesi dışında her gün 1 Mayıs–30 Eylül tarihlerinde 08.30–17.30; 1 Ekim–30 Nisan tarihlerinde 08.30–17.00 saatlerinde ziyarete açık.
3. Etnografya Müzesi
Türkiye’nin Cumhuriyet döneminde kurulan ilk müzelerinden biri olan Ankara Etnografya Müzesi’nde, Türk sanatının Selçuklu devrinden günümüze kadar devam eden örnekleri sergileniyor. Anadolu’nun çeşitli yörelerinden derlenmiş eşyalar, halk giysileri, el işi süs eşyaları, takunya örnekleri, oyalar, halı ve kilimler gibi Anadolu maden sanatını temsil eden çok çeşitli eser sergileniyor.
Osmanlı dönemi yayları, okları, çakmaklı tabancalar, tüfekler kılıç ve yatağanlar, Türk çini porselenleri ve Kütahya porselenleri, tasavvuf ve tarikatla ilgili eşyalar, Türk yazı sanatının güzel örneklerinden levhalar bulunuyor. Müzenin en önemli eserleri ise, Selçuklu döneminden Türk ağaç işçiliği örnekleri. Müzede özellikle Anadolu etnografya ve folkloru, sanat tarihiyle ilgili eserleri içeren bir ihtisas kütüphanesi de yer alıyor.
4. Cumhuriyet Müzesi
Ulus’taki Cumhuriyet Caddesi’nde yer alan Ankara Cumhuriyet Müzesi binası, 1923’te Cumhuriyet Halk Fırkası Mahfeli olarak inşa edilmiş ve 1924’te I. TBMM binası yeterli gelmeyince bu binanın işlevi değiştirilerek Meclis binası olarak düzenlenmiş. 1960’ dek II. TBMM binası olarak kullanılan yapı, 1981’den bu yana Cumhuriyet Müzesi olarak hizmet veriyor.
Müzede, Türkiye’nin ilk üç cumhurbaşkanı olan Mustafa Kemal Atatürk, İsmet İnönü ve Celal Bayar’ın kişisel eşyaları, mecliste kullanılan çeşitli kırtasiye araçları, meclis görüşme tutanakları, milletvekili yoklama defterlerinden birer örnek ile Atatürk ilkeleri ve inkılâplarına ilişkin eserler sergileniyor.
5. Kurtuluş Savaşı Müzesi (I. TBMM Binası)
Ulus Meydanı’nda bulunan I. Türkiye Büyük Millet Meclisi binası, 1920-1924 tarihleri arasında I. TBMM olarak hizmet vermiş ulusal mimarlık dönemi yapılarından. Daha sonra Cumhuriyet Halk Fırkası Genel Merkezi ve Hukuk Mektebi olarak işlevini sürdüren yapı, 1961’de Türkiye Büyük Millet Meclisi Müzesi, 1981’de de Kurtuluş Savaşı Müzesi adıyla ziyarete açılmış.
Müze koleksiyonu içinde, Atatürk ve bazı milletvekillerine ait şahsi eşyalar, etnografik malzemeler, istiklal madalyaları, savaş araç ve gereçleri, Teşkilat-ı Esasiye Kanunu’nun müsveddeleri, telefon ve mors yazıcı gibi iletişim araçları ile yağlı boya tablolar bulunuyor.
6. Çengel Han Rahmi M. Koç Müzesi
Ankara’nın ilk sanayi müzesi olan Çengel Han, Koç Holding kurucusu Vehbi Koç’un iş yaşantısına başladığı yıllarda kullandığı bir dükkâna da ev sahipliği yapmış ve 2005’te koruma altına alınarak müze olarak ziyarete açılmış bir yapı.
Çengel Han Rahmi M. Koç Müzesi’nde, endüstri tarihinin araştırılmasını desteklemek için kullanan müzede toplam olarak 32 odada denizcilikten karayolu taşımacılığına, havacılıktan tıbba kadar pek çok sanayi kolunun geçmişini gözler önüne seren 4.000’den fazla obje sergileniyor.
Adres: Kale Mahallesi, Gözcü Sk., 06250 Altındağ/Ankara, www.rmk-museum.org.tr
Tel: 0 (312) 309 68 00
Ziyaret saatleri: Salı – Cuma, 10.00 – 17.00; Cumartesi – Pazar ve Bayram Günleri, 10.00– 18.00 (1 Ekim – 31 Mart) 10.00–19.00 (1 Nisan – 30 Eylül)
Müze pazartesi günleri kapalı.
7. MTA Tabiat Tarihi Müzesi
Türkiye’nin ilk tabiat tarihi müzesi olan, MTA Tabiat Tarihi Müzesi Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğü bünyesinde, 1968’den bu yana hizmet veriyor. Müzede MTA Enstitüsünün yapmış olduğu jeolojik, minerolojik ve paleontolojik araştırma ve çalışmalar ile bilim fakültelerinin yapmış olduğu bilimsel ve teknik araştırmalar, materyaller sergileniyor.
8. Olgunlaşma Enstitüsü 100. Yıl Müzesi
Atatürk’ün doğumunun 100. yılı nedeniyle 1981’de açılan Ankara Olgunlaşma Enstitüsü 100. Yıl Müzesi, kaybolmaya yüz tutmuş etnografik eserleri korumak, yaşatmak, yeni nesillere aktarmak, enstitüyü ziyaret eden yerli ve yabancı konuklara Türk kültürü ve el sanatlarını tanıtmak amacıyla kurulmuş. Büyük bir kısmı Osmanlı İmparatorluğu son dönemine ait olan eserler üç bölümde sergileniyor.
9. Ulucanlar Cezaevi Müzesi
Ulucanlar Cezaevi, 1925’ten 2006’ya dek düşünce suçlularının ve siyasi suçluların cezai hükümlerini geçirdikleri, Türkiye’nin acı tarihlerinin yaşadığı cezaevi oldu. Müzede, 81 yıl boyunca düşünceleri yüzünden hapse girmiş gazeteci, yazar, şair, siyasetçi gibi kişilerin ayrıntılı bilgileri, ailelerinden temin edilmiş özel eşyaları ve cezaevinde iken çekilmiş fotoğrafların sergilendiği avlular bulunuyor.
Müze kütüphanesi ise, Türkiye siyasi tarihinin unutulmaz isimlerinin yazmış olduğu kitaplar, çeşitli dönemlere ait önemli yayınlar, dönemin aktörlerinin mahkeme kayıtları, mahkûmiyet tutanakları ve yine değeri kendisine münhasır, günümüzde bulunması çok güç olan yayınların ilk baskıları ile tarihi bir arşiv niteliği taşıyor.
10. Hava Kuvvetleri Müzesi
Resmi açılışı Mustafa Kemal Atatürk’ün manevi kızı ve Türkiye’nin ilk kadın pilotu Sabiha Gökçen tarafından gerçekleştirilen Hava Kuvvetleri Müzesi, Türk Hava Kuvvetleri demirbaş kaydında bulunan her türlü uçak, silah, mühimmat, yer savunma sistemleri gibi zengin bir koleksiyona sahip.
Model uçaklar, dünya havacılık tarihine ait bilgiler, bombardıman ekipmanları, bilgisayardan uçuş simülatörü, gerçek savaş uçağı kokpiti deneyimi, askeri radarlar, uçak motorları, askeri keşif ve eğitim uçakları müzenin ziyaretçilerine sunduğu görsel objeler arasında yer alıyor.
11. Meteoroloji Müzesi
Kurtuluş Savaşı sırasında Genel Kurmay Başkanlığı olarak kullanılan tarihi bir binada hizmet veren Meteoroloji Müzesi, iki bölümden oluşuyor. Atatürk’ün kaldığı ve Kurtuluş Savaşı’nda askeri plânları hazırladığı Atatürk Odası ve ikinci bölümde de meteorolojik parametrelerin ölçümünde kullanılan alet ve cihazlar sergileniyor.
Meteorolojik alet ve cihazların zaman içerisinde teknolojik gelişmeye paralel olarak değişimini yansıtan bir biçimde düzenlenen müzede ayrıca eski Türkçe ile kayıtları yapılan rasatlar da sergileniyor.
12. TRT Yayıncılık Tarihi Müzesi
Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu Yayıncılık Tarihi Müzesi içerisinde hazırlanan çeşitli stüdyolar, görsel ve işitsel yayıncılığın öncesini ve geçirdiği süreçleri uygulamalı olarak gözler önüne seriyor.
Transistörlü radyolardan siyah beyaz ekranlara ve günümüzde 3D yayınlara uzanan yayıncılık teknolojisinin geldiği son noktayı resmeden bir sergilemenin yanı sıra, bu sürece tanıklık eden işitsel ve görsel arşivin de sunulduğu müze, yayıncılığın öncesini ve geçirdiği süreçleri uygulamalı olarak göstermeyi de amaçlıyor. Müzede TRT dizi ve filmlerinde kullanılan 50 binin üzerinde kostüm ile Atatürk’ün kullandığı araçların birebir kopyası da yer alıyor.
13. Ziraat Bankası Müzesi
Ziraat Bankası Müzesi 129’de İtalyan Mimar Giulio Mongeri tarafından yapılan ve I.Ulusal Mimarlık Dönemi yapılarından biri olan Ziraat Bankası Genel Müdürlük binası Şeref Salonu’nda yer alıyor.
Türkiye’nin ilk ve tek banka müzesi olan Ziraat Bankası Müzesi, başlangıcından bugüne dek Türkiye bankacılık sisteminin ticari, ekonomik, siyasi, kültürel, sanatsal ve eğitsel değişimi ile bankacılık sisteminde kullanılan pek çok antika nesneyi, tarihi bir atmosfer içinde sergileniyor.
14. Devlet Resim ve Heykel Müzesi
Ankara Devlet Resim ve Heykel Müzesi, 1927’de Neo-Klasik üslupta yapılmış binasında hizmet veriyor. Türk resim sanatı eserlerini oluşturan koleksiyonların sergilendiği müzede, her yıl ulusal ve uluslararası sergilerin düzenlendiği üç güzel sanatlar galerisi, resim heykel ve seramik atölyeleri ile bir de restorasyon atölyesi bulunuyor.
6 salonda teşhir edilen eserlerin yanı sıra müzede, kütüphane, Şark salonu ve tiyatro-konser salonu yer alıyor. Aynı zamanda, Ankara Devlet Opera ve Balesi ile, Kültür Bakanlığı’nın özel sanat toplulukları, konserleri, film ve halk dansları gösterileri ile konferanslar da düzenleniyor.
15. ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi
Koleksiyonunun müze yapıları ile birlikte geliştirilmesi planlanan ve 2001’de kurulan ODTÜ Bilim ve Teknoloji Müzesi, MÖ 3500’lerden bu yana Anadolu’da teknolojide kullanılan cihazların sergilenerek, teknolojinin kültürünün korunmasını amaçlıyor. Uygulamalı Bilim Merkezi, Ulaşım Tarihi Sergisi, Bilim ve Teknoloji Tarihi Sergisi ve Açık Hava Sergi Alanı olmak üzere Bilim ve Teknoloji Koleksiyonu Sergi Alanı’ndaki faaliyetler 4 temel alanda yürütülüyor.
16. Ankara Üniversitesi Oyuncak Müzesi
Türkiye’nin ilk oyuncak müzesi olarak 1990’da açılan Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi Oyuncak Müzesi, Türkiye’de hızlı değişim süreci içinde kaybolma tehdidi altındaki oyuncakları koruma altına alıyor. Yerli, yabancı, sanayi ürünü ve el yapımı 2 bin dolayında oyuncak bulunan müzedeki koleksiyon, Geleneksel Oyuncaklar, Fabrikasyon Oyuncaklar, Yabancı Oyuncaklar, Antik Oyuncaklar ve Yeni Oyuncaklar olmak üzere 5 ana bölümde toplanıyor.
17. MKE Sanayi ve Teknoloji Müzesi
Makine ve Kimya Endüstrisi Kurumu’nun bünyesinde kurulan MKE Sanayi ve Teknoloji Müzesi, başta Makine ve Kimya Endüstrisi olmak üzere ülkemizin sanayisine yön vermiş kurumlara ve kişilere ait eserler ile endüstri ve mühendislikle ilgili obje ve belgeleri içeriyor.
Müzede Osmanlı, İmalatı-Harbiye, Kurtuluş Savaşı, Askeri Fabrikalar dönemi ile Makina ve Kimya Endüstrisi Kurumu döneminde savaşlarda kullanılan işlevini yitirmiş silah, araç ve gereçler, üretim tezgâhları, iletişim araçları gibi 1050 adet eser sergileniyor.
18. PTT Pul Müzesi
PTT Pul Müzesi‘nde haberleşme tarihi, geçmişten günümüze postada kullanılan malzemeler, tarihimize ışık tutan eserlerin yanı sıra, Osmanlı ve Cumhuriyet Dönemi pulları, konulu pullar (Atatürk, tarih, turizm, doğa, spor, taşıt, kültür varlıklarımız), çocuk pulları, dünya pulları, posta kartları, ilk gün ve özel gün pulları sergileniyor. Müzede sergilenen koleksiyonun tümüne, kiosklarda yer alan dijital arşiv sayesinde istenilen noktadan ulaşım da sağlanabiliyor.
19. Pembe Köşk
Ankara’nın en eski evlerinden biri olan Pembe Köşk, Ankara başkent olduktan sonra, Türkiye’nin sosyal ve kültürel hayatındaki ilklerin birçoğuna sahne oldu. Atatürk’ün başkanlığını yaptığı toplantı ve çalışmaların yapıldığı köşk, 1927’de Ankara’nın ilk balosuna sahne olurken Cumhuriyet’in ilk konser ve sergileri, ilk ilmi toplantıları, satranç ve bilardo, ata binme, mânia atlama yarışmaları bu evde, bu bahçede düzenlendi.
Ankara’nın iklimine uygun çiçek ve ağaçların, çamların yetiştirilme deneyleri Pembe Köşk’ün bahçesinde uygulandı. İnönü Vakfı tarafından Müze-Ev olarak düzenlenen Pembe Köşk, her yıl milli bayramlarda ziyarete açılıyor. Pembe Köşk’te İnönü ailesine ait eşya, madalyalar, Atatürk ile yemek yedikleri oda, İsmet İnönü’nün Atatürk ile bilardo oynadığı masa, İsmet İnönü’nün sahra dürbünü, satranç masası, silahlar, üniformalar sergileniyor.
Adres: Şehit Ersan Cd. No:14 Çankaya/Ankara, http://www.ismetinonu.org.tr/index.php/muze-evler
Tel: 0 (312) 428 18 41
Pembe Köşk her yıl 23 Nisan’ı içine alan yaklaşık 1 ay ve 29 Ekim’i içine alan yaklaşık 1 ay olmak üzere iki kez ücretsiz olarak ziyarete açılıyor.
20. TCMB Para Müzesi
Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası Para Müzesi’nde Osmanlı ve Cumhuriyet Döneminde tedavülde bulunan madeni paralar, banknotlar, baskı klişeleri, tarihî hisse senetleri ve tahviller sergileniyor. Nümizmatik veya meskûkât olarak bilinen, sikke veya kâğıt para koleksiyonculuğu açısından zengin bir içerik ve kronolojik görseller sunan müze, parayı tarihi bir belge olarak gören ve inceleyenler için gezilip görülmesi gereken yerler arasında.
Adres: İstiklal Cad. 10 Ulus 06100/Ankara, http://www.muzeasist.com/muze/profil/tcmb-para-muzesi
Tel: 0 (312) 507 50 00
Güvenlik açısından, her isteyen vatandaşın istediği gibi girip gezmesi yasak olan müze, ancak bir grup oluşturup izin alınarak hafta içi gezilebiliyor.
21. Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi
2013’te açılan Somut Olmayan Kültürel Miras Müzesi, kendi alanında Türkiye’nin ilk müzesi olma özelliğine sahip. Somut olmayan kültürel miras toplulukların, grupların ve kimi durumlarda bireylerin, kültürel miraslarının bir parçası olarak tanımladıkları uygulamalar, temsiller, anlatımlar, bilgiler, beceriler ve bunlara ilişkin araç gereçler ve kültürel mekânları ifade eder.
Müzenin etkinlikleri ilin ilçe ve köylerinde yapılan araştırmalar sonucu elde edilen verilerin uygulamalı olarak sunulmasından oluşuyor.
22. Türk Hamamı Müzesi
Türkiye’nin ilk ve tek müzesi olan Türk Hamam Müzesi, Türk hamam ve temizlik kültürünü belgeleme, koruma ve geleceğe aktarma düşüncesiyle kurulmuş, bir kasaba hamamı olarak 16. yüzyılda inşa edilen Rüstem Paşa Hamamı’nda hizmet veriyor. Türk hamamlarında yüzyıllardır kullanılan tekstil ürünleri, metal ve kemik eşyalar ile hamam kültürünü yansıtan eserler sergileniyor.
23. Veteriner Anatomi Müzesi
Ankara Üniversitesi Veteriner Fakültesi Anatomi Anabilim Dalı tarafından kurulan Veteriner Anatomi Müzesi’nde sırasıyla kemik, eklem ve kas örnekleri, sindirim solunum, boşaltım, üreme ve sinir sistemi preparatları sergileniyor. Envanterinde yüzlerce eserin bulunduğu müzede ayrıca, ülkemize özgü hayvanlardan doldurulmuş örnekler de sergileniyor.
24. Gordion Müzesi
Ankara Polatlı’daki Yassıhöyük Köyü yakınlarında 1963’te kurulan Gordion Müzesi’nde, Eski Tunç, Hitit, ithal Yunan seramikleri, Helenistik ve Roma dönemi eserleri koleksiyonları yer alıyor. Müzede ayrıca Gordion’da ele geçirilen mühür ve sikke koleksiyonları, Kayabaşı Köyü temel kazısında ortaya çıkarılan Roma dönemine ait mozaik ile bir Galat mezarı da müze bahçesinde sergileniyor.
1990’larda eklenen laboratuvarı, görüntü ve bilgilendirme salonu, açık ve kapalı teşhir salonu ile Türkiye’nin önemli müzelerinden biri haline geldi.
25. Beypazarı Tarih ve Kültür Müzesi
Hafız Mehmet Nurettin Karaoğuz tarafından bağışlanan 150 yıllık konakta, 1997’den beri hizmet veren Beypazarı Tarih ve Kültür Evi Müzesi’nde, Beypazarı ve yöresinin kültür ve tarihini yansıtan eserlerle Roma, Bizans ve Osmanlı dönemlerinden kalan çeşitli tarihi eserler sergileniyor.
Müze etnografik yapısı dışında mimarisiyle de bir Beypazarı Evi’ni canlandırırken, gündelik hayatı da gözler önüne seriyor. Buna ek olarak müze girişinde bu yörede bulunan Roma dönemine ait sütunlar, mezar taşları ve yazıtların yanı sıra, Selçuklu dönemine ait koç heykeli, Osmanlı’da kullanılan küpler ve buğday ambarı da sergileniyor.