Sperm donasyonu, erkek partnere bağlı infertilite problemi olan çiftlerde, donör spermi kullanılarak gebeliğe ulaşma imkanı sağlayan bir uygulamadır. Dünyada donör spermi ile inseminasyon (spermin rahim içerisine transferi) yüz yılı aşkın süredir uygulanmakla birlikte, bu konuda ilk klinik çalışma 1945 yılında yayınlanmıştır. 1980 yılında ise HIV virüsünün ortaya çıkışıyla birlikte donör spermi sadece tarama testleri yapılmış donörlerden elde edilen ve 6 aylık karantina sürecini tamamlamış dondurulmuş spermler ile uygulanmaya başlanmıştır.
Merkezimizde sadece akredite sperm bankalarından alınan ve tüm serolojik testleri yapılmış donör sperm örnekleri kullanılmaktadır.
Sperm donasyonu uygulamasında intra uterin inseminasyon (IUI) – aşılama ya da tüp bebek (IVF) yöntemi kullanılabilmektedir. Kadın partnerin uygunluğu ve çiftin de tercihi doğrultusunda, öncelikle hangi yöntemin kullanılacağına karar verilir.
IUI yönteminde çözülen donör sperminin tamamı özel bir kateter kullanılarak kadın partnerin rahmine bırakılır.
IVF yönteminde ise, çözülen donör spermi örneği içerisinden uygun spermler seçilerek, mikroenjeksiyon (ICSI) yöntemiyle kadın partnerden over stimulasyonu ile elde edilen yumurtalara enjekte edilir.
Sperm donasyonunda gerekli tarama testleri yapılmış donör spermleri kullanıldığı ve erkek partner uygulamaya dahil olmadığı için erkekte herhangi bir tıbbi hazırlık işlemi uygulanmaz.
Dondurulmuş spermlerin çözülmesi sonrasında %20-30 civarı canlılık kaybı normal kabul edilir. Bu durum büyük oranda, sperm örneğinin içeriğinde yeni üretilen ve daha önce üretilmiş spermlerin karışık olarak bulunmasından kaynaklanır. Dolayısıyla canlı kalan kısım ağırlıklı olarak yeni üretilmiş spermleri içermektedir. Donör sperm örneklerinde milyonlarca sperm olduğu ve yumurta başına sadece bir sperm kullanıldığı için sperm donasyonunda problem yaşanma ihtimali yok denecek kadar azdır. Önemli olan mevcut spermler içerisinde en sağlıklı olanların uygun yöntemlerle seçilerek kullanılmasıdır.
Merkezimizde bu amaçla spermin morfolojik olarak seçimine ek olarak, DNA yapısı en sağlıklı yani DNA fragmantasyon ihtimali en düşük olan spermlerin seçimini sağlayan HOST yöntemi tercih edilmektedir.
Donasyonda kullanılacak sperm için, kan grubu uyumlu dönörler içerisinden fiziki özellikleri bakımından erkek partnere benzeyen donör seçilir. Tüm donör spermler, ilgili yasa doğrultusunda, yurtdışındaki akredite sperm bankalarından temin edilmektedir.
Merkezimizde akredite sperm bankalarından temin edilen yüksek kalitede donör spermleri kullanılmaktadır. Dolayısıyla sperm donasyonunun başarısında büyük oranda kadın partnerin yumurta kalitesi belirleyici olmaktadır. Kadın partnerin hazırlık sürecinde uyguladığımız, bilimsel gelişmeler ve tecrübelerimiz doğrultusunda sürekli iyileştirilen stimulasyon protokollerimiz ve hassas takip süreçlerimiz sayesinde, %65-80 aralığında başarı oranları elde etmekteyiz.
Sperm donasyonu uygulamasında donör ve alıcının kimlikleri gizli tutulmaktadır. Başvuran çiftler sadece donörün profil formundaki bilgilere ulaşabilir, donörün fotoğraf, kimlik ve iletişim bilgileri gizli tutulur. Aynı şekilde donörler de spermlerinin kullanıldığı çiftlerin bilgilerine ulaşamazlar.
Kıbrıs’ta IVF ve donasyon tedavisi süreçleri 57/2014 sayılı “İnsan Hücre, Doku, Organ Nakli ile İlgili Kuralları Düzenleyen Yasa” ya tabidir. Bu yasaya göre: