Çocuklarda davranış bozuklukları; genellikle çocuklarımız bir sorunları olduğunu algılamayazlar ve bundan dolayı yardım arayışına girmezler. Davranış bozuklukları ve genel olarak psikolojik sorunlar açısından en savunmasız yaş aralığı çocuklardır. Bu nedenle ebeveynlerin ve eğitimcilerin kötü, yaramaz veya felaket gibi niteleyiciler ile etiketlemeleri doğru değildir. Bunun yerine gördükleri bu davranışın altında ne yatabilir yaklaşımıyla çocuklarımızı gözlemlemeleri gerekir.
Çocuklarda davranış bozuklukları mümkün olan en kısa sürede teşhis edilmesi çok önemlidir. Bir bozukluk erken yaşta ortaya çıkarsa kronikleşebilir ve ömür boyu sürebilir.
Dikkat Eksikliği Hiperaktivite Bozukluğu
Bu durum oldukça stabil bir hastalıktır. Genellikle yaşla birlikte azalır, ancak bazen ergenlik döneminde kötüleşir. Yetişkinlikte daha sık görülen semptomlar arasında uyuşukluk, dikkatsizlik, dürtüsellik ve organizasyon eksikliği yer alır.
Bu bozukluğu olan çocuklar ve ergenler, aynı uyarana belirli bir süre dikkat etmekte güçlük çekerler. Bu eksiklik, çocuklarımızın kendilerini doğru bir şekilde organize etmelerini engeller. Günlük görevlerini verimli bir şekilde yerine getirmelerini zorlaştırır. Bu durum özellikle okul performansına yansımaktadır. Ek olarak, çocuklarda davranış bozuklukları ve dikkat eksikliği; genellikle hiperaktivite veya dürtüsellik ile birleşir. Bu da görevlerini yerine getirmeyi daha da zorlaştırır. Çocuklarımızın okul performanslarında, sınıf arkadaşları ile arasındaki iletişimde, öğretmenlerle olan ilişkilerinde dahi olumsuz bir etkiye sahiptir.
Davranış bozuklukları
Yıkıcı, dürtü kontrolü ve davranış bozukluğundan muzdarip insanlar; davranış ve duyguların öz kontrolünde sorun yaşamasıyla karakterize edilir. Bu davranışlar başkalarının haklarını ve genellikle sosyal kuralları veya normları ihlal eder.
Çocuklarda Davranış Bozuklukları
- Karşıt Olma Karşı Gelme Bozukluğu Aralıklı Patlayıcı Bozukluk,
- Davranım Bozukluğu, Antisosyal Kişilik Bozukluğu,
- Piromani,
- Kleptomani ve Diğer Yıkıcı Bozukluklar, belirlenmiş ve belirtilmemiş dürtü kontrolü ve davranışıdır.
Karşıt olma karşı gelme bozukluğunun prevalansı %1 ile %11 arasındadır. Çocukluk döneminde; erkeklerde kızlara göre daha sık görürürüz, ancak ergenlik ve yetişkinlik döneminde cinsiyetler arasında fark yoktur.
Bu bozukluğun temel özelliği:
Çocuk veya ergende öfke ve tartışmalara yol açması ile bilinir. Bir dizi zorlayıcı veya olumsuz davranış ve tutumun oluşması belirtilerden bazılarıdır. Bu davranışlar genellikle ailenin bulunduğu bir ortamda veya okulda ortaya çıkabilir. Ancak ciddi boyuttaki bozuklukta davranışlar tüm ortamlarda ortaya çıkar.
Çocuklarda ve ergenlerde bu bozukluğun bazı belirtilerinin görülmesi yaygındır, ancak bu normal bir davranış olabilir. Bir çocuğun veya ergenin bu bozukluğa sahip olup olmadığını bilmenin anahtarı, davranışın sıklığına bakmaktır.
Anksiyete:
Ayrılık anksiyetesi bozukluğu, 12 yaş altı çocuklarda en sık görülen anksiyete bozukluğudur. Bu bozukluk genellikle yaşla birlikte azalır ve yetişkinlikte kaybolur, ancak bazı durumlarda yetişkinlikte de devam eder. Erkeklerde kızlarda olduğu kadar yaygındır. Ancak anksiyete, yetişkinlikte kadınlarda daha sık görülür.
Spesifik fobilerle ilgili olarak, 13 yaşın altındaki çocuklarda yaygınlığı %5 ve 13-17 yaş arasındaki ergenlerde %16’dır. Bu bozukluk da zaman geçtikçe azalma eğilimindedir. Çocuklarda Davranış Bozuklukları ve anksiyete sorunu erkeklerden daha fazla kız çocuklarında vardır. Sıklıkları fobinin türüne göre de değişiklik gösterir.
Müdahale edilmediğinde yetişkinlikte de fobiler baş gösterir. Örneğin, hayvanlara ve doğal ortamlara karşı fobisi olan kadınların sıklığı daha yüksektir, ancak kan ve enjeksiyon fobisi her iki cinsiyette de benzer sıklıkta ortaya çıkmaktadır.
Depresif bozukluklar:
Yıkıcı duygudurum düzensizliği bozukluğu, ebeveynlerin çocuklarını ruh sağlığı konsültasyonlarına getirmesinin en yaygın nedenlerinden biridir. Bu bozukluk, 12 yaşında veya daha küçük çocuklarda, sürekli sinirlilik ve öfke nöbetleri gibi kontrol eksikliği epizodlarının sunumu ile karakterizedir.
Majör depresif bozukluğun küresel popülasyonda yaygınlığı yaklaşık %7’dir, çocuklardaki veriler ise net değildir. Bozukluğun başlangıcı herhangi bir yaşta ortaya çıkar. Ancak en sık ergenlik ve çocukluk döneminde ortaya çıkar. Kalıcı depresif bozukluğun yaygınlığı net değildir, çünkü birçok hastaya önce majör depresif bozukluk teşhisi konur ve daha sonra bu diğer bozukluğa geçer. Kalıcı depresif bozukluk genellikle çocukluk veya ergenlik döneminde başlar ve yaşam boyu sürebilen kronik bir seyir izler. Bu tür durumlarda bir psikolog desteği alınması fazlasıyla önemlidir.