Rosacea Gül Hastalığı Nedir? Belirtileri Nelerdir? Nasıl Tedavi Edilir? başlıklı yazımızda konunun detaylarını anlatacağız. Rosacea (gül hastalığı) yüzde kızarıklığa neden olan bir cilt rahatsızlığıdır. Rosacea belirtilerinin en sık görüldüğü yerler burun, yanaklar ve alındır. Rosacea hayat boyunca alevlenebilir ve genellikle 30 yaşından sonra başlar. İlaçlar, kremler ve losyonlar semptomları azaltmaya yardımcı olur.
Gül hastalığı olarak da bilinen rosacea yüzde veya gözler de dahil olmak üzere vücudun diğer bölgelerinde kızarıklığa neden olan yaygın bir iltihaplı cilt rahatsızlığıdır. Durumun farklı türleri ciltte sivilce ve şişliklere neden olabilir. Bu, tedavisi olmayan ve ömür boyu süren bir durumdur.
Dört farklı rosacea türü bulunmaktadır. Bunlar:
Rosacea ABD'de 14 milyondan fazla insanı etkiler. Rosacea herkeste görülebilir ancak en sık açık tenli insanları ve kadınları etkiler. Belirtiler genellikle 30 yaşından sonra ortaya çıkar. Bu durum çocukları ve ergenleri etkileyebilir ancak bu çok nadirdir. Ailede bu hastalığa sahip biri varsa kişinin rosacea olma olasılığı daha yüksektir.
Araştırmalar, erkeklerin durum ilerleyene kadar tedaviyi geciktirmenin bir sonucu olarak daha şiddetli semptomlara sahip olduğunu göstermektedir.
Rosacea'nın kişiden kişiye büyük farklılıklar gösterebilir. Çoğu zaman, potansiyel işaretlerin tümü ortaya çıkmaz.
Rosacea her zaman aşağıdaki gibi birincil işaretlerden en az birini içerir:
Rosacea işaretlerine ek olarak, hastalığın belirtileri aşağıdakileri içerir:
Rosacea belirtileri vücudun aşağıdakiler başta olmak üzere birçok farklı bölgesini etkileyebilir:
Rosacea teşhisi konan her kişinin semptomlarının alevlenmesine neden olan tetikleyiciler vardır. Olası rosacea tetikleyicileri aşağıdakiler gibidir:
Kişi, rosacea semptomlarını neyin tetiklediğinden emin değilse, birkaç gün ila birkaç hafta boyunca yiyeceklerin, içeceklerin, cilt bakım ürünlerinin ve aktivitelerin bir listesini ve bunların o gün cildini nasıl etkilediğini not almalıdır. Bu, belirtilerin alevlenmesine neyin neden olabileceğini daraltmaya yardımcı olabilir. Kişi, belirtilerini neyin tetiklediğini belirlediğinde, tetikleyicilerden kaçınarak alevlenmelerin sıklığı azaltılabilir.
Rosacea'nın nedeni bilinmemektedir. Çalışmalar rosacea’nın aşağıdakilerin bir belirtisi olabileceğini düşündürmektedir:
Rosacea'nın nedenleri ve otoimmün bir durum olup olmadığı hakkında daha fazla bilgi edinmek için araştırmalar devam etmektedir. Bazı rosacea türleri bağışıklık sisteminin aşırı çalışması sonucu ortaya çıkar. Bağışıklık sisteminin görevi, bakteriler gibi kişiyi hasta eden yabancı istilacılardan vücudu korumaktır. Papülopüstüler rosacea teşhisi konan kişiler arasında yaygın olan belirli bir bakteri türü (Bacillus oleronius), bağışıklık sisteminin bakterileri fazlasıyla telafi etmesine ve sağlıklı cilt hücrelerine saldırmasına neden olabilir. Bu, rosacea semptomlarına neden olan bir otoimmün tepkidir.
Diğer rosacea vakaları, bağışıklık sisteminin çevresindeki değişikliklere karşı son derece hassas olmasının bir sonucu olabilir. Bu değişiklikler, semptomları tetikleyen güneş ışığına maruz kalma veya sıcaklık dalgalanmalarını içerebilir. Sonuç olarak bağışıklık sistemi, çevredeki değişikliklere uyum sağlamak için aşırı çalışır ve bu da semptomlara neden olur.
Rosacea teşhisi için doktor belirti ve semptomları kapsamlı bir şekilde inceleyecek ve kişinin tıbbi geçmişini alacaktır. Kişi muayene sırasında doktora, cildiyle ilgili yaşadığı sorunları (kızarıklık, şişlikler veya sivilceler, yanma, kaşıntı vb.) tümüyle anlatmalıdır. Rosacea'yı teşhis etmek için özel bir test yoktur.
Rosacea tedavisi kişiden kişiye değişir ve semptomları hafifletmeye veya azaltmaya ve daha da kötüleşmelerini önlemeye odaklanır. Rosacea için tedavi seçenekleri aşağıdakileri içerebilir:
Doktorlar, rosacea semptomlarını tedavi etmek için aşağıdakiler başta olmak üzere bazı ilaçlar önerebilir:
Yeni bir ilaca başlamadan önce, dozaj, ne zaman alınacağı ve yan etkileri hakkında mutlaka doktorla konuşulmalıdır. Ayrıca herhangi bir ilaç etkileşiminden kaçınmak için kişi, o dönem kullandığı diğer tüm ilaçların listesini de doktoruyla paylaşmalıdır.
Bazı çalışmalar, acı ve baharatlı yiyeceklerin rosacea semptomlarını tetikleyebileceğini göstermektedir. Hastalık teşhisi konan her kişinin çevresinde benzersiz ve kişisel tetikleyiciler olacaktır ve baharatlı yiyeceklerin rosacea alevlenmesine neden olacağının garantisi yoktur. Baharatlı yiyecekler yedikten sonra semptomlar alevlenirse, gelecekteki alevlenmeleri önlemek için bu tür yiyecekleri yemekten kaçınmak gerekir.
Belirtilerin azalması birkaç hafta ila birkaç ay sürebilir. Doktor ilaç reçete ettiyse, ilacın etkili olduğundan emin olmak için tedaviyi izleyecektir. Belirtiler düzelmeye başladıkça doktor muhtemelen dozajı azaltacaktır.
Rosacea'nın nedeni bilinmediğinden, onu önlemek de mümkün değildir. Ancak çevrede semptomları tetikleyen şeyleri belirleyerek ve bunlardan kaçınarak rosacea alevlenmesi riski azaltılabilir.
Dışarı çıkarken ve cildi güneşin UV ışınlarına maruz bırakırken her zaman dikkatli olunmalıdır. Güneş ışığı rosacea semptomlarını tetikleyebilir ve güneş hasarı bir alevlenmeden sonra cildin iyileşmesini zorlaştırabilir. Her gün güneş kremi kullanılmalı ve gün boyunca güneş kremi sık sık tekrar uygulanmalıdır. Cildi güneş ışığından korumak için UV-koruyucu giysiler ve aksesuarlar da giyilebilir.
Rosacea kronik bir durumdur, bu da belirtilerin beklenmedik bir şekilde ortaya çıkıp kaybolabileceği anlamına gelir. Kişi çevredeki bazı şeylerin belirtilerini tetiklediğini biliyorsa, alevlenmeyi önlemek için bu tetikleyicilerden kaçınmalıdır.
Rosacea zararsız bir durumdur ve sadece cilt rahatsızlığına ve görünüm değişikliklerine neden olur. Şiddetli ve tedavi edilmeyen vakalar, çoğunlukla burnu etkileyen cilt şekil bozukluğuna yol açabilir. Ciddi rosacea vakaları ameliyatla tedavi edilir ancak birçok kişi reçeteli ilaçlar veya reçetesiz satılan kremler, jeller veya losyonlarla hafif semptomlardan kurtulur.
Rosacea için bir tedavi yoktur ancak semptomları ve alevlenmeleri azaltmak için tedavi seçenekleri mevcuttur. Kişi doktorla semptomları hakkında konuşmalıdır. Doktor; durumunu yönetmesine ve semptomları remisyonda tutmasında (geri dönmelerini engellemede) hastaya yardımcı olacaktır.
Reçetesiz satılan makyaj ürünleri rosacea’yı kapatmaya yardımcı olabilir. Makyajın türü, belirtilere göre değişir ve şunları içerebilir:
Kişide rosacea belirtileri veya semptomları varsa, bunlar özellikle de ağrı ve rahatsızlığa neden oluyorsa bir doktoru ziyaret etmek gerekir.
Rosacea belirtileri ile lupus teşhisinin neden olduğu ve genellikle "kelebek" döküntüsü olarak adlandırılan döküntü benzerdir. Her iki durum da yüzdeki cildi, özellikle de yanakları ve burnu etkileyebilir. Her iki durum da güneşe maruz kalındığında alevlenebilir. Lupus döküntüsü ile rosacea arasındaki en büyük fark döküntünün dokusu ve görünümüdür. Lupus döküntüsü kırmızı, pullu, kaşıntılı cilt lekelerine neden olur. Rosacea ise cildin kırmızı, şiş ve engebeli görünmesine yol açar. Rosacea zararsız bir durumdur ve lupus döküntüleri yara izi ya da saç dökülmesi gibi uzun vadeli cilt hasarlarına neden olabilir.
Rosacea, çoğunlukla yüzde kızarıklığa neden olan zararsız bir cilt rahatsızlığıdır. Bu rahatsızlığın teşhis edildiği kişilerin, semptomların görünümlerini nasıl etkilediğine bağlı olarak öz saygıları ve duygusal durumları hakkında endişeleri varsa bir ruh sağlığı uzmanıyla görüşmelerinde fayda vardır. Doktor alevlenmeleri azaltmak ve kişinin kendisini daha iyi hissetmesine yardımcı olmak için tedavi seçenekleri bulmak konusunda hastaya yardımcı olacaktır.