Son yıllarda gelişen ekonomisi, inşaat ve gayrimenkul sektörlerindeki yatırımları ile önemli gelişmeler kaydeden Türkiye, kurumsal ve bireysel yatırımcılar için cazibe merkezi haline geliyor. Bu süreçte ülke, başarılı yatırım kararları alabilmek için yerel dinamiklere hakim olması gereken yabancı yatırımcılara önemli fırsatlar sunuyor. Trem Global ekibi olarak, deneyimli ve sektöre hakim kadromuzla, iç ve dış etkenlere son derece bağımlı olan ve kendine özgü sorunları olan gayrimenkul edinimi ve yatırım konularında yatırımcılara destek sağlamak amacıyla gelişmeleri yakından takip ediyoruz. Müşterilerimizin Türkiye'deki ihtiyaçlarını karşılamak ve yatırım kararlarında başarılı sonuçlar elde etmelerine yardımcı olmak amacıyla sektöre özel bilgiler sunduğumuz Türkiye'de Gayrimenkul Edinme ve Yatırım Rehberi'ni yatırımcılara sunuyoruz. Bu kılavuzdaki bilgiler geneldir, sosyal, vergi veya yasal tavsiyeler değildir.
Türkiye ye çeşitli sebeplerle yerleşmeye karar vermiş yabancıların almasının zorunlu olduğu belgelerden biri olan oturma izni, kısa dönem, öğrenci, aile, uzun dönem ve insani ikamet izni çeşitleriyle şartlarını taşıdığını düşündüğünüz ikamet izni türüne göre göç idaresinin ilgili web sitesine başvurarak online olarak yapılıyor.
Vizenin ya da vize muafiyetinin tanıdığı süreden veya 90 günden fazla Türkiye’de kalacak yabancıların oturma izni almaları zorunluluğu bulunuyor. Başvuruların vize veya ikamet izninin bitiş tarihinden önce yapılması gerekiyor.
Başvurusunu tamamlayan yabancıların sistem tarafından verilen randevu gününde, oturmak istedikleri ilde bulunan il/ilçe göç idaresi müdürlüğünde bulunmaları, geçerli bir mazereti olmayan yabancıların ilgili göç idaresinde hazır bulunmamaları durumunda hiç başvuruda bulunulmamış sayılıyor. Geçerli mazeret durumunda idarenin bilgi ve belge talepleri oluyor. Oturma iznini uzatmak da aynı usulle gerçekleşiyor.
Oturma izni başvurularında refakat uygulaması bulunmamak birlikte her yabancının başvurusu ve izin belgesi ayrı olarak düzenleniyor. Yabancıların bizzat kendilerinin gerçekleştirebileceği başvuruların yanında yabancın yasal temsilcisi ya da avukatı aracılığıyla da başvurular yapılabiliyor. Fakat idare gerekli görmesi halinde yabancının kendisinin başvuru sırasında hazır olmasını isteyebiliyor.
Kanunlarla altı çeşit ikamet izni düzenlenmiş olup ilk başvuru, uzatma başvurusu ve geçiş başvuruları için e-ikamet sistemi üzerinden online başvurular gerçekleştiriliyor.
İkamet İzni Çeşitleri
Kısa Dönem İkamet İzni:
Bilimsel araştırma amacıyla gelecek olan yabancıları,
Türkiye’de taşınmaz malı bulunan yabancıları,
Ticari bağlantı veya iş kuracak olan yabancıları,
Hizmet içi eğitim programına katılacak olan yabancıları,
Eğitim ve benzeri amaçlarla gelecek olan yabancıları,
Turizm amaçlı kalacak yabancıları,
Türkiye’de tedavi görecek yabancıları,
Adli veya idari makamların talep veya kararlarına bağlı olarak Türkiye de kalması gereken yabancıları,
Aile ikamet izni şartlarını kaybetmesi durumunda kısa dönem ikamet iznine geçirilecek olan yabancıları,
Türkçe öğrenme kurslarına katılacak olan yabancıları,
Kamu kurumları aracılığıyla Türkiye’de eğitim, araştırma, staj ve kurslara katılacak olan yabancıları,
Türkiye de yükseköğrenimini tamamlayanlardan mezuniyet tarihinden itibaren altı ay içinde müracaat eden yabancıları,
Türkiye de çalışmayan ancak Bakanlar Kurulunca belirtilecek kapsam ve tutarda yatırım yapacakları
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti vatandaşı olan yabancıları kapsamaktadır.
Aile İkamet İzni: Çıkma izni almak suretiyle Türk vatandaşlığını kaybeden kişiler kapsamında olanların veya ikamet izinlerinden birine sahip olan yabancılar ile mültecilerin ve ikincil koruma statüsü sahiplerinin yabancı eşine, kendisinin veya eşinin ergin olmayan yabancı çocuğuna, kendisinin veya eşinin bağımlı yabancı çocuğuna aile ikamet izni düzenleniyor.
Öğrenci İkamet İzni:
Aile ikamet izni bulunmayan ilk ve orta derecede öğrenim görecek yabancıların (18 yaşına kadar ikamet izni almasına gerek yoktur.) 18 yaşını dolduran ve halen ortaöğretim seviyesinde eğitimine devam eden öğrencilerin için,
Türkiye de bir yükseköğretim kurumunda ön lisans, lisans, yüksek lisans, doktora, Tıpta Uzmanlık Eğitimi, Diş Hekimliğinde Uzmanlık Eğitimi seviyelerinde eğitim görecek yabancılara,
Öğrenci ikamet izni, öğrencinin yalnızca eş ve çocuklarına aile ikamet izni başvurularında destekleyici olma hakkı sağlamaktadır. Diğer yakınlarına, ikamet izni alma konusunda hiçbir hak sağlamak.
Uzun Dönem İkamet İzni: Türkiye’de kesintisin en az sekiz yıl ikamet izniyle kalmış olan ya da Göç Politikaları Kurulunun belirlediği şartlara uyan yabancılara, Bakanlığın onayıyla valilikler tarafından uzun dönem ikamet izni düzenleniyor ve mülteci, şartlı mülteci ve ikincil koruma statüsü sahipleri ile insani ikamet izni sahiplerine ve geçici koruma sağlananlara, uzun dönem ikamet iznine geçiş hakkı tanınıyor.
Uzun dönem ikamet izni süresiz olarak düzenlenmektedir.
İnsani İkamet İzni:
Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunları çerçevesinde insani ikamet izni düzenlenmiş olup çocuğun yüksek yararı söz konusu olduğunda,
Haklarında sınır dışı etme veya Türkiye ye giriş yasağı kararı alındığı halde, yabancıların Türkiye’den çıkışları yaptırılamadığında ya da Türkiye’den ayrılmaları makul veya mümkün görünmediğinde,
Yabancılar hakkında sınır dışı etmek kararı alınmadığında,
Yargı yoluna başvurulduğunda,
Başvuru sahibinin ilk iltica ülkesi veya güvenli üçüncü ülkeye geri gönderilmesi işlemlerinin devamı süresince,
Acil nedenlerden dolayı veya ülke menfaatlerinin korunması ile kamu düzeni ve kamu güvenliği açısından Türkiye’ye girişine ve Türkiye de kalmasına izin verilmesi gereken yabancıların, ikamet izni verilmesine engel teşkil eden durumları sebebiyle diğer ikamet izinlerinden birini alma imkanı bulunmadığında,
Olağanüstü durumlarda ikamet izni düzenleniyor.
İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni: Yabancılar ve Uluslararası Koruma Kanunları çerçevesinde insan ticareti mağduru ikamet izni düzenlenmiş olup, insan ticareti mağduru olduğu veya olabileceği yönünde kuvvetli şüphe bulunan yabancılara insan ticareti mağduru ikamet izni düzenleniyor.
Türkiye de bunlarla birlikte çalışma izni olanların ikamet iznine başvurmaları gerekmiyor. Çalışma izni sahibi yabancıların çalışma izinleri süresince ikamet izni almadan Türkiye de kalma hakkı elde ediliyor.