Türkiye’nin yumurta borsasını belirleyen Afyonkarahisar’daki üreticiler, sektörde teşviklerin artırılması halinde yıllık 200 milyon dolarlık ihracat yapılabileceğini belirtti.
Afyonkarahisar, Türkiye yumurta ihracatının yüzde 26’sını tek başına yapıyor. Irak, üreticiler için en büyük pazar durumunda. Türkiye’den haftalık Irak’a giden 260 TIR’lık yumurtanın 60 TIR’ını Afyonkarahisar gönderiyor. Yumurta üreticileri Irak dışında az miktarda da olsa Suriye, İran, Azerbaycan, Mısır, Libya, İsrail’e ihracat yapıyor. Sektörde şirketleşerek güç birliği yapan üreticiler, kurdukları modern entegre tesislerde üretim ve paketleme yaparak ürünlerini yurt dışına ihraç ediyor. 16 ortaklı Afyon Yumurta AŞ’nin ardından, üç büyük yumurta üreticisinin bir araya gelerek kurduğu Hisar Yumurta AŞ de 3 milyon liraya kurduğu tesislerinde ihracata başladı. Firma, geçen yıl 22 milyon dolarlık ihracat gerçekleştirdi.
Hisar Yumurta AŞ Yönetim Kurulu Başkanı Cahit Pekin, Afyonkarahisar’ın Türkiye yumurta borsanın belirlediğini belirterek, 2012 yılında ülke genelinde 351 milyon dolarlık ihracatın 91 milyon dolarını yumurtacıların yaptığını söyledi. Pekin, devletin bin yumurtaya verdiği 15 dolarlık teşvikin 30 dolara çıkarması halinde Afyon’dan 200 milyon dolarlık, Türkiye’den de 700 milyon dolarlık ihracat yapılabileceğini belirtti. Pekin, “İhracatta teşvik bin yumurtaya 15 dolar olarak veriliyor. Ancak bir takım kesintilerden dolayı bizim elimize 3 dolar geçiyor. Bizim elimize geçen para 6 dolar olsa ihracatımız iki katına çıkar. Bu da cari açığa ve istihdama ciddi katkı demektir.” dedi. Pekin, Türkiye’den haftalık Irak’a giden 260 TIR’ın 60 TIR'ını Afyonkarahisar’ın gönderdiğini anlattı.
Afyonkarahisar’daki tesislerin büyüyerek entegre olarak ayakta kalma mücadelesi verdiğini ifade eden Pekin, “Yumurta sektöründe kuruşların önemi var. Mesela 16 kuruşa mal olan yumurtayı 17 kuruşa satıyorsunuz. Bu açıdan bakılırsa Irak pazarı bizim yükümüzü çekiyor. İhracat olmasa bu kadar yumurtayı iç piyasa çekmez. Ve üreticileri ciddi manada zarar eder. Dış pazarlara yönelmemiz lazım. Ancak, bunun için de ham madde başta olmaz üzere diğer desteklerin artırılması gerekiyor.” diye konuştu.
YEM GİRDİLERİ DESTEKLENİRSE İHRACAT 300 MİLYON DOLAR OLUR
Kumartaşlı Yumurta Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Kumartaşlı da yıllık 13 milyon dolarlık ihracat yaptıklarını söyledi. Kumartajlı, Afyonkarahisarlı üreticilerin dünyanın en kaliteli yumurtasını üretmesine rağmen yem ve girdi maliyetlerinin yüksekliği nedeniyle dünya pazarlarında rekabet edemediğini belirtti. Kumartaşlı, devletin yem ve yumurtada teşvikleri artırması halinde sadece Afyon’dan 300 milyon dolarlık ihracat yapılabileceğini dile getirdi.
Kumartaşlı, "Bizim en büyük pazarımız Irak. Türkiye üretiminin yüzde 35’ini Irak’a gönderiyor. Ancak Irak hükümeti de kendi üreticisini bu konuda desteklemeye başladı. Önümüzdeki 3 -5 yıl içinde pazar daralmasından dolayı bizleri büyük bir tehlike bekliyor. Yeni pazarlar bulmamız lazım.” dedi. Türkiye’de ham madde maliyetlerinin dünya fiyatlarının yüzde 20'si üzerinde olduğunu ifade eden Kumartaşlı, yem fiyatları ve yumurtaya verilen teşviklerin artması halinde sadece Afyon’dan 300 milyon dolarlık ihracat yapılabileceğini anlattı. Kumartaşlı, AB standartlarında üretim yaptıklarını, ayakta kalabilmek için teknolojiye yatırım yapmak, markalaşmak zorunda olduklarını, ancak bunun için para kazanmak zorunda olduklarını dile getirdi.
Afyonkarahisar Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı (ATSO) Hüsnü Serteser. Afyonkarahisar’ın yıllık ortalama 100 bin tonun üzerinde yumurta üretimi ile Türkiye yumurta üretimi ve pazarlamasında önemli bir yere sahip olduğunu söyledi. Serteser, 2012 yılında Afyonkarashisar’da 173 bin 75 ton yumurta ihracat edildiğini kaydetti.