Ankara
Ulusal Eğitim Bakanlığı, 2019’dan itibaren fikri iyelik hakları emek harcamaları kapsamında patent, yararlı model, tasarım ve marka çalışmalarına ağırlık vermeye başladı. Bu kapsamda, ilk adımı mesleki eğitimde attı. Fikri iyelik çalışmalarına bilhassa mesleki eğitim Ar-Ge merkezlerinde ağırlık verilerek 2020’de 12 patent, 8 yararlı model, 109 tasarım ve 59 marka tescili olmak suretiyle toplam 188 ürünün tescili alınmıştı. MEB, hemen sonra fen liseleri ve Bilim ve Sanat Merkezlerinde (BİLSEM) de fikri iyelik çalışmalarını başlattı.
753 patent, yararlı model, tasarım ve marka tescil hedefi
Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanlığı desteğiyle 81 ilde 183 BİLSEM’de vazife meydana getiren öğretmenlere fikri iyelik ve sınai haklar mevzusunda eğitimler verildi. BİLSEM’lerde yürütülen projeler tekrardan yapılandırıldı. Bu emek harcamalar meyvelerini vermeye başladı. BİLSEM’ler 2021’in ilk beş ayında 101 patent, 155 yararlı model, 1460 tasarım ve 8 marka olmak suretiyle 1724 ürün başvurusunda bulunmuş oldu.
MEB, her bir BİLSEM’den minimum bir ürün tescili olmak suretiyle 2021’de 183 ürün tescili almayı hedefliyordu. Başvurular sonunda 520 ürünün tescili alındı. Böylece 2021’in ilk beş ayında hedefe ulaşıldığı benzer biçimde yüzde 184 de artış elde edildi.
Mesleki eğitimde ise bu yıl 850 ürün başvurusunda bulunulmuş oldu ve 104 ürünün tescili alındı. MEB, mesleki eğitimde 250 ürün tescili almayı hedefliyordu. Böylece beş ayın sonunda bu hedefin de yüzde 42’si gerçekleştirilmiş oldu.
Fen liselerinde ise başvuruda bulunulan 156 üründen 9’u için tescil alındı. MEB, her bir fen lisesinden minimum bir ürün tescili olmak suretiyle 2021’de 320 ürün tescili almayı hedefliyor.
İlk beş aydaki ürün tescilleri
Ulusal Eğitim Bakan Yardımcısı Mahmut Özer, mevzuya ilişkin yapmış olduğu açıklamada, Bakanlık olarak mesleki eğitim, BİLSEM ve fen liselerinde fikri iyelik mevzusunda bir yılda oldukca mühim mesafe aldıklarını belirtti.
Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanlığı ile yaptıkları iş birliği sonucu 81 ilde yöneticilere ve öğretmenlere fikri iyelik süreçleri ile ilgili verilen eğitimleri tamamladıklarını aktaran Özer, şu şekilde devam etti:
“Ek olarak, Bakanlık bünyesinde 81 ilde yürütülen çalışmaların koordinasyonunu sağlamak ve lüzumlu desteği vermek suretiyle fikri iyelik ofisi kurduk. 2021 yılının ilk beş ayında mesleki eğitim, BİLSEM’ler ve fen liselerinde fikri iyelik kapsamında toplam 2 bin 730 ürün tescil başvurusunda bulunduk ve beş ay sonunda bu başvurulardan 633 patent, yararlı model, tasarım ve marka tescilini aldık. Başvuruların çoğunluğu halen değerlendirme aşamasında.”
İlk beş ayda tescil hedefinin yüzde 84’ü gerçekleşti
Fikri iyelik farkındalığını ortaöğretim kurumlarına yaygınlaştırmak istediklerinin altını çizen Özer şunları söylemiş oldu:
“Mesleki eğitimde aldığımız mesafe sonrasında fen liselerimizde ve BİLSEM’lerde fikri iyelik mevzusunda mühim adımlar atmaya başladık. Kurulan bu ortaklık ile 81 ildeki tüm fen liselerimizin ve BİLSEM’lerimizin yönetici ve öğretmenlerine yönelik eğitimler düzenledik. 2021 senesinde 320 fen lisemizin ve 183 BİLSEM’in her birinin minimum bir ürün tescil etmesini hedefliyoruz. Mesleki eğitimde de 250 ürün tescili hedefliyoruz. Dolayısıyla 2021’de toplam 753 patent, yararlı model, tasarım ve marka tescili almayı hedefliyoruz. Senenin ilk beş ayında tescil hedefimizin yüzde 84’üne ulaşmış bulunuyoruz. İlk beş ayda elde edilmiş başarıya baktığımızda gelinen nokta oldukça sevindirici. Dolayısıyla, 2021 senesinde önümüze koyduğumuz hedefe kolaylıkla ulaşacağımız benzer biçimde hedefi aşacağımıza da inanıyorum. Böylece fikri iyelik ve sınai haklarla ilgili ortaöğretim kurumlarımızda ve Bakanlığımızda oldukça kuvvetli bir edinim ve kültür oluştu. Bu emek harcamalar gelecekte oldukca daha iyi bir noktaya taşınacaktır.”
Bu süreçteki çalışmalara devamlı destek olan Türk Patent ve Marka Kurumu Başkanı Prof. Dr. Habip Asan’a şükranlarını sunan Özer, bu süreçleri başarıya ulaşmış şekilde yürüten Hususi Eğitim ve Rehberlik Hizmetleri Genel Müdürü Mehmet Nezir Gül’e, Mesleki ve Teknik Eğitim Genel Müdürü Kemal Varım Numanoğlu’na, Ortaöğretim Genel Müdürü Cengiz Mete’ye ve emek harcama arkadaşlarına da teşekkür etti.