Obezite ( şişmanlık ) nedir?
Sorusu özellikle birçok insanın sıkça araştırdığı konular arasındadır. Obezite, günümüzün yaşam tarzına ait yaygın sağlıksız fazla kilo konularından biridir. Fazla kilolu olmak, kilo fazlalığına Obezite adı verilmiştir. Bu rahatsızlık, erken ölümlerin yanı sıra yaşam süresini de kısa ve zor bir hale getirmektedir. Ayrıca Obez olarak değerlendirilen kişilerde;
- Erken ölüm oranlarının fazla olduğu tespit edilmiştir.
- Kalp rahatsızlıklarının sık sık yaşandığı görülmüştür.
- Solunum hastalıkları ve solunum problemleri yağ miktarının fazlalığından kaynaklandığı için sıklıkla karşılaşılmaktadır.
- İnsülüne bağlı olmayan diyabet rahatsızlığı da Obezite rahatsızlığı olan kişilerde görülmektedir.
- Tip 2 diyabet rahatsızlığı da kişinin yaşamını zorlaştıran önemli bir problemdir ve fazla kilo sorunu olan kişilerde karşılaşılmaktadır.
- Hipertansiyon ve birçok kanser hastalığı çeşitleri ile Obezite sorunu yaşayan kişilerde özellikle bu rahatsızlıklar görülmektedir.
Obezite ( şişmanlık ) nedir? Sorusu hakkında fast-food türü yiyeceklerin arttığı toplumumuzda birçok kişinin araştırması gereken bir konudur. Şişmanlık hastalığı yukarda sıralandığı türden birçok rahatsızlığın kişinin yaşamını zorlaştıracak hale getirmesine neden olmaktadır. Obezite hastalığı üzerinde yapılan bilimsel çalışmalar vücut yağlanmasının sadece obeziteyle değil aynı zamanda vücuttaki çok az kilo artışıyla da yakından ilişkilidir.
Giderek kirlenen doğa, sağlıksız gıdalar ve kanserojen yağlar kullanılarak yapılan yiyeceklerin giderek artması, dikkatsiz ve bilinçsiz beslenen birçok kişinin yaşamını tehlikeye atmaktadır. Dünya genelinde bu rahatsızlıklara karşı alınan tüm önlemler bu süreçte çoğu kez işe yaramış olsa da birçok insan beslenme alışkanlıklarını değiştirmeme konusunda oldukça kararlıdır. Kişinin vücut kitle indeksini ve bel çevresi ölçümlerini düzenli olarak yaparak tedbir alması ve dikkatli olunması gerekir.
Obezite ( şişmanlık ) Nasıl tedavi edilir? Bu konuda birçok bilimsel çalışmalar yapılmaktadır. Kilo fazlalığı gittikçe çoğalan dünya üzerinde beslenme bozukluklarından kaynaklandığı tespit edilen önemli bir sorundur. Ancak ciddi ve kararlı bir şekilde yaşam tarzında yapılacak değişiklikler ile yavaş ve istikrarlı bir şekilde önüne geçilebilir, tedavi edilebilir.
Obezite ve Kilo Fazlalığı
Genellikle Vücut yap dokusunda anormal ve aşırı yağ birikmesinden kaynaklanan sağlığı ciddi derecede tehdit eden bir sorundur. Yağlanmanın fizyolojisinde besinler ile alınan kalorilerin harcanan kalorilerden fazla olmasından kaynaklanmaktadır. Kişinin obezite rahatsızlığına karşı alacağı ilk önlem beden kitle indeksini kontrol etmesi olacaktır. İdeal ağırlığa sahip olunup olunmadığını anlamak adına yapılacak olan en kolay eylem, beden kitle endeksini hesaplamaktır.
İlginizi çekebilir: Sağlıklı Kilo Verme Yöntemleri Sağlıklı Uygulamalar
Obezite ve kilo fazlalığı tespit edilirken, kişinin ağırlığının kilogram cinsinden sayısı ile boy uzunluğunun cm cinsinden olan miktarına bölünmesi ile bulunur. Örneğin kişinin ağırlığı 70 kg ise boyu 1.75 cm ye bölünmesi ile beden kitle indeksi: 22,9 km/m2 şeklinde hesaplanabilir. Eğer beden kitle indeksi 25’i ya da 30’u geçiyorsa kilo fazlalığı yani obezite tanısı konulabilir. Eğer beden kitle indeksi 18,5 ve 24,9 arasında ise kişi sağlıklı olarak kabul edilmektedir. Beden kitle indeksi 25-29,9 olan kişinin de fazla kilo ve obezite ile ilgili hastalıklara yakalanma riski olan gruptadır. Beden kitle indeksi 30 ve ya daha fazla olan kişiler ise ‘’ yüksek ve orta risk’’ gruplarının içerisine dahil edilerek değerlendirilir.
Obezite Rahatsızlığında Dikkat Edilmesi Gerekenler
Obezite rahatsızlığında dikkat edilmesi gereken birçok önemli nokta vardır. Beden kitle indeksi toplam yağ ve yağın vücuttaki dağılımına ilişkin bilgi vermez. Eğer vücuttaki yağ dağılımı özellikle karın ve çevresinde ise önemli sağlık sorunlarına işaret etmektedir. Vücuttaki yağ dağılımını belirlemenin en pratik yollarından biride bel çevresini ölçmektir.
Bel çevresinin erkeklerde 94-102 olması, kadınlarda ise 80-88 cm’ den fazla olmaması gerekir. Göbek çevresinde aşırı yağlanmanın olduğunun en belirgin göstergesi bu ölçüm aralıklarından fazla sonuçlar ile karşılaşılmasıdır. Sonuç olarak beden kitle indeksi ölçüsü iyi aralıkta olsa da bel çevresi ölçümünde çıkan sonuçların fazlalığı ciddi sağlık sorunlarına neden olmaktadır.
Obezite de Yağ Dağılımlarının Adlandırılması
Obezite de yağ dağılımlarının adlandırılması ikiye ayrılmaktadır. Bu yağ dağılımları;
Android yağ dağılımı(elma biçimi):
Vücut şekline sahip olan kişilerin vücutlarında ki yağ dağılımı genel olarak göbek çevresindedir. Bu kişiler Obezite ile ilgili hastalıklara yakalanma riski yüksek olan kişilerdir. Bu kişiler yüksek risk altında olan grupta değerlendirilmektedir.
Jinoid yağ dağılımı(armut biçimi):
Vücut şekline sahip olan kişilerde vücuttaki yağ oranı genellikle kalça, uyluk kemiği ve popo bölgelerine dağılmış durumdadır. Bu vücut şekline sahip olan kişilerde mekanik rahatsızlıklar yani, eklem ve uyluk rahatsızlıkları gibi sorun yaşa riski olan grupta değerlendirilir.
Obezite Tedavisi
Obezite tedavisi kişinin günlük beslenme alışkanlıklarını ve yaşam tarzını değiştirmeye başlayarak tedavi edilme sürecine girilir. Ciddi ölçüde Obezite sorunu olan kişilerin doktor desteğinin alması tabi ki şarttır. Obezite tedavisine tıbbi beslenme tedavisi alınarak başlanabilir. Ardından Obezite rahatsızlığı olan kişinin dengeli beslenmesi de süreci hızlandıracaktır. Hekim tarafından uygulanacak zayıflama diyetleri ve yeterli besin takviyesine uyulması şarttır. Bunlara ek olarak kişi yağlı besinlerden uzak durmalıdır.
Beslenme alışkanlıklarının düzene sokulmasının ardından spor ve egzersizinde obezite rahatsızlığı olan kişinin hayatında yerini almalıdır. Egzersiz tedavisi süresinde kişinin karın bölgesindeki yağlanmanın azalmaya başlaması büyük önem arz eder. Kişinin gayreti, hekimin ilgisi ve tecrübesi sonucunda şişmanlık ile girilen bu savaş kazanılacaktır.
Fazla Kilo Rahatsızlığı Olan Kişilerin Psikolojik Durumu
Fazla kilo rahatsızlığı olan kişilerin psikolojik durumu da çevresel ve kişisel etmenler nedeniyle bir takım rahatsızlıklara neden olabilir. Obezite rahatsızlığı olan kişiler üzerinde gözlemlenen en belirgin sorun kişinin kendini görüntüsünden dolayı toplumdan soyutlamasıdır. Fazla kilosu olan kişiler ikili ilişkilerinde, sosyal yaşamında ve iş hayatında da karşılaştığı problemler nedeniyle psikolojik sorunlar yaşamaktadır. Ayrıca Obezite rahatsızlığının tedavi süresin de;
- Davranış değişikliği tedavisi
- Kendi kendini gözlemleme
- Uyaran kontrolü
- Alternatif davranış geliştirme
- Pekiştirme ve kendini geliştirme
- Bilişsel yeniden yapılandırma
- Sosyal destek aşamalarını ve tedavilerini almalıdır. Kişinin rahatsızlıkları ve dış görünüşünden dolayı problem yaşaması atlatılması zor bir süreç olabilir. Fazla kilo rahatsızlığı olan kişilerin psikolojik durumu göz önünde bulundurularak çevresel olarak da destek verilmesi gerekmektedir.
Obezite Rahatsızlığında Farmakolojik Tedavi
Obezite rahatsızlığında farmakolojik tedavi ilaç tedavisi anlamına gelmektedir. Bu süreçte kullanılan ilaçların güvenilirliği, yan etkilerinin olup olmadığı, bağımlılık yapmamsına dikkat edilmesi gereken son derece önemli bir konudur. Bu risk faktörleri tedaviyi başlatan doktor tarafından kontrol edilmelidir. Ayrıca tedavinin başarılı olması için düzenli egzersiz yapılması da şarttır. Bu tedaviye ek olarak cerrahi tedavi de çok fazla rağbet görmektedir. Obezite cerrahi bariyatrik ve rekonstrüktif tedavi olmak üzere iki şekilde yapılmaktadır.
- yöntemde, gıdalardan alınan enerjinin azaltılması a yönelik yapılan besinlerin gastrointestinal sisteminin azaltılmasıdır.
- yöntem de ise estetik ağırlıklı yöntemdir. Bu cerrahi işlemlerde vücudun çeşitli bölgelerinde lokalize olmuş yağ dokularının alınmasıdır. Fakat bu cerrahi işlemlerin sonucunda kişinin yanlış beslenme alışkanlığına ve yağ yakmamasına göre tekrar cerrahi işlem öncesinde ki hale gelebilir.
Obezite İle Mücadele
Obezite ile mücadele dünya genelinde birçok sağlık kuruluşu ve sağlık örgütü tarafından tedbirler ve önlemler alınan bir konudur. Dünya genelinde sağlıksız beslenmeden kaynaklanan bu rahatsızlık giderek artmaktadır. Bebeklerin ek gıda almaya başladığı andan itibaren sağlıksız bir şekilde beslenilmesi, kilolu bebek ve çocukların daha güçlü daha sağlıklı olduğu düşüncesi toplum olarak en yanlış bilinen konulardan biridir. Bu konuda bebeğin ve çocuğun beslenme ihtiyacını karşılayan ebeveyne büyük görev düşmektedir.
Mümkün olduğu kadar bebeklerin ve çocukların sağlıklı, organik ambalajsız gıdalar ile beslenmesi gerekir. Beslenme alışkanlıklarının küçük yaşta alışkanlık haline geldiği için aileler obezite rahatsızlığından korunmak adına sağlıklı beslenme konusunda örnek teşkil etmelidir. Günümüzde hızla artan fest-food yiyeceklerinin olması ve bu yiyeceklere olan ilginin çok fazla olması bu rahatsızlığa davetiye çıkarmıştır.
Obezite ile mücadele konusunda büyük küçük birçok kişinin araştırma yapması ve yaşamını bu doğrultuda yönlendirmesi şarttır. Kişinin yaşam kalitesini arttırması adına, daha sağlıklı ve daha zinde görünmesi için yaşamını da bu doğrultuda sürdürmesi için obeziteye dikkat etmesi şarttır. Kişinin bel çevresi ölçümünü düzenli olarak yapması, beden kitle indeksini kontrol etmesi obeziteye karşı alınacak tedbirlerin başında gelmektedir.
Bu konuda yapılan uyarılar ve önlemler son derece kuvvetli ve etkili olsa da dünya genelinde Obezite rahatsızlığının arttığı gözlenmektedir. Kişilerin bu konuyu pek fazla dikkate almaması da bu rahatsızlığın giderek aratmasına neden olmaktadır. Obezite rahatsızlıklarının temeline inildiğinde, ağır travmalardan kaynaklanan beslenme bozuklukları, psikolojik rahatsızlıklar ve ilaçlarında neden olunduğu bilinse de en büyük nedeni beslenme bozuklukları ve zararlı yiyeceklerdir.
Obezite, rahatsızlığı olan bir kişinin psikolojik olarak çok güçlü olması ve tedavi süreci boyunca azimli ve kararlı olması şarttır. Dünya genelinde Obezite rahatsızlığını yenmiş birçok kişinin olduğu ve sürecin sanıldığı kadar uzun olmadığı bilinmelidir. Doğru tedavi, azim ve kararlılık ile üstesinden gelinmesi kaçınılmaz olacaktır. Yapılması gereken en önemli şey hastalığın varlığını kabul etmek, kişinin kendisi ile barışık olması ve hemen tedavi sürecine girilmesidir.