Son zamanlardaki ekonomik sıkıntıları ve ekonominin iyi yönetilemediğini çok sık konuşuyoruz ama Türkiye’de aklın alamayacağı müthiş teknolojik gelişmeler yaşandığını da bilelim. Size iki muazzam gelişmeden söz edeceğim ve her ikisi de Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesindeki kurumlarımızın içindeki dâhi mühendislerimizin buluşları. Bazıları üretilip uygulamaya kondu bile.
Yapılanları anlatamamak gibi bir sıkıntısı olan hükûmetin ve bakanlıkların bu müthiş gelişmeleri neden “sır” gibi sakladıkları konusunda herhangi bir fikre sahip değilim. Ama Allah’tan MHP Hatay Milletvekili Lütfi Kaşıkçı’nın geçenlerde Meclis’te yaptığı konuşmada işittim ve kendisine ulaştım.
BARAJLARIMIZIN GÜVENLİĞİ ARTIK MİLLÎ SİSTEMLERİMİZDE
Almanya’dan aldığımız tankların Suriye’nin kuzeyinde PKK’lılara karşı yürüttüğümüz harekât esnasında uzaktan kumanda ile nasıl vurulduğunu, tankların beyninin Almanya’daki MERKEZ’de olduğunu öğrendiğimizde acı gerçeği idrak etmiştik.
Elektrik Üretim AŞ(EÜAŞ)’ne bağlı 43 adet Hidro Elektrik Santrali (HES) var. Bu barajlarımızın güvenliği de ne yazık ki aralarında Alman firmalarının da olduğu dış kaynaklı otomasyon sistemlerine bağlı. Sizi korkutmak istemiyorum ama gerçek bu. Düşünün, tıpkı tanklarda olduğu gibi barajlarımızın otomasyon sisteminin kumandası bir Alman firmasının elinde. İstese barajlarımızın suyunu tamamen boşaltır misal. Elektrik de olmaz su da.
Yüksek maliyetler bir yana kumandası bir yabancı ülkede olan sistemin “uzaktan izleme, kontrol, uzaktan bakım, teşhis” gibi işlevlerinin giderek risk hâline gelince EÜAŞ yerli otomasyon sistemi geliştirmeye yönelmiş ve EOS adı verilen otomasyon sistemi ortaya çıkmış. Dünya çapında kabul gören YERLİ OTOMASYON SİSTEMİ önce pilot santral olarak seçilen Antalya Kepez II Hidro Elektrik Santrali’nde başarıyla kuruldu ve devreye alındı. Şu anda tıkır tıkır işliyor. Kepez dışında 5 HES’de devreye sokuldu. Kurulan sistem EOS proje grubu tarafından sürekli izleniyor, yeni teknolojik gelişmeler varsa üzerine ilave çalışmalar yapılıyor. İşin güzel yanı bu sistemin otomasyon ihtiyacı olan tüm ağır sanayi tesislerinde, endüstriyel kuruluşlarda kullanılabiliyor olması.
MALİYETİ SATIN ALINAN İTHAL SİSTEMİN ONDA BİRİ
EÜAŞ Genel Müdürü İzzet Alagöz’ü sistemi kuran Türk mühendislerini bu çabaları nedeniyle kutlamak gerekir. Üstelik maliyetler açısından bakıldığında kendi kontrol sistemimiz dışarıdan alınacak yabancı bir sistemin onda bir oranında bir maliyetle kurulabilmekte. Sistemlerin on yılda bir değiştirildiği dikkate alındığında elde edilen tasarrufun miktarı tahmin edilebilir.
Tabii GÜVENLİK açısından taşıdığı riskleri dikkate aldığımızda bu elde edilen tasarrufun lafı bile olmaz ama yine de söylemiş olalım. Artık ülkemiz bu sayede otomasyon sistemleri teknolojisine sahip 5. ülke...
Bor cevherinde dünya çapındaki gelişmenin mimarı bir Türk bilim kadını
Dünyadaki bor rezervinin yüzde 73’ü bizde; 3,3 milyar ton. Eti Maden tarafından üretilen bor cevherinin 2021 yılı cirosu 1 milyar 30 milyon dolar. Yüksek bir para gibi görünebilir ama şimdiye dek bu cevheri katma değeri yüksek bir ürüne çevirip satamadığımız için kazanılan para borun gerçek değerinin yanında devede kulak. Çünkü katma değerli ürünlere dönüştürebilmek için gelişmiş teknolojik sistemler gerektiriyordu ve o sistemler bizde yoktu. Dolayısıyla da bor cevherini çıkarıp tonu 120 dolardan satıyorduk.
Ama bu kısır döngü son yıllarda kırıldı.
Şimdi sırasıyla NELER YAPTIĞIMIZI hatırlatalım size:
Önce BOR cevherini BORİK ASİT’e dönüştürdük. Böylece tonu 120 dolar olan cevherimizin tonu 800 dolara çıktı.
Borik asit de BOR KARBÜR’e dönüştürüldü. Böylece katma değeri daha yüksek bir ürün elde edilmiş oldu ve Bor Karbür’ün tonu 40 bin dolara satılmaya başlandı...
Tüm bunlar Eti Maden’in Bandırma’daki tesislerinde yapılıyor.
Bitmedi.
Bor Karbür mukavemeti (direnci) yüksek ama hafif bir malzeme. Elmas ve Bor Nitrür’den sonra en sert üçüncü cevher. Bu da onu MİLLÎ SAVUNMA SANAYİİ’nde önemli bir noktaya taşıdı. Çünkü Bor Karbür’den ZIRH yapılmaya başlandı. Hafif ve direnci çok yüksek. Şöyle örnek verelim. Piyasadaki çelik yelekler 20 kilo ağırlığında. Bor Karbür’den yapılan zırhlı yelekler ise 7-8 kilo ağırlığında. Kullanıcılara müthiş bir rahatlık, kolaylık sağlıyor. Sadece o değil. Bor Karbür zırhı tanklarda da kullanılıyor. Tanklardaki normal çelik zırhlar 10 ton ağırlığındayken Bor Kürbür ile yapılanlar 3 ton...Gelelim katma değerine. Bu şekilde elde edilen ZIRHIN TONU ise 400.000 dolar...