Şentop’tan dikkat çeken yeni anayasa açıklaması!
- Yazdir
- Arttir - Azalt
- Yorum 0
Siyaset, Ekonomi ve Toplum Incelemeleri Vakfı’nın (SETA) yayın organı Kriter Dergisine konuşan Şentop, Türkiye’nin yeni Anayasaya ihtiyacı olduğunun bir gerçek olduğunu söyleyerek, “Yeni Anayasa hedefi her zaman bizi heyecanlandırır, heyecanlandırmalı; Sayın Cumhurbaşkanımızın bunu dile getirmesinden sonra da büyük bir heyecan duyduğumu söylemeliyim.” ifadelerini kullandı.
Yeni anayasa çalışmalarına partilerin, sivil toplum kuruluşlarının, akademisyenlerin ve üniversitelerin katkıda bulunmasının önemine değinen Meclis Başkanı Şentop, görüşlerini şu şekilde aktardı:
“Anayasanın bölümleri değil bütünü üstünden bir münakaşa yapılmasının daha doğru olduğunu düşünüyorum. Bir bütünlük içinde herkes görüşünü ortaya koysun. Mutabık kalınan ve kalınmayan konular ortaya konulsun. Yeni anayasayı yaşama geçirmek için bir formül bulunur. Mutabık kalınacak konular kolaylıkla çözüme kavuşturulabilir. Referanduma gerek bile kalmaz. Zira milletimiz, belli bir çoğunluğu temin etmek kaydıyla, anayasa yapma yetkisi vermiş Meclis’e. Anlaşma sağlanamayan konular için ise nihai söz sahibi olan milletimize başvurabiliriz. Yeni anayasa bir ütopya değil, gerçekleşebilir bir şeydir, yeter ki iyi niyetli olunsun, bunu yapma ile alakalı her kesim irade göstersin. Türkiye’nin ihtiyacı olan yeni Anayasa ile alakalı ortak bir niyet varsa ben Türkiye Büyük Millet Meclis’i Başkanı olarak üstüme düşen ne varsa yapmaya, elimi taşın altına koymaya hazırım.”
“TBMM’YE YENİ ANAYASAYI YAPMAK ÇOK YAKIŞIR”
TBMM Başkanı Şentop, “Yeni anayasanın yaşama geçirilmesi, siyasetin omuzlarında uzun zamandır varlığını koruyan bir sorumluluktur.” ifadelerine yer vererek, şunları kaydetti:
“Benim de içinde bulunduğum 2011’de kurulan Anayasa Uzlaşma Komisyonu iki seneden fazla çalıştı. O çalışma esnasında bazı partilerin yeni anayasa ile alakalı hiçbir somut hazırlıklarının bulunmadığına şahit oldum. O dönemde Başbakan olan Sayın Erdoğan bir çağrıda bulundu. Gelin üstünde mutabık kalınan 60 maddeyi hep birlikte Meclis’ten geçirelim, şeklinde konuştu. Bu çağrı esasında mutabakatın samimiyetini de test etti. Önce kabul eden ama sonra vazgeçenler oldu. Yeni anayasa çalışması bir birikim yaratmakla birlikte ne yazık ki başarıya ulaşamadı. O çalışma esnasında hazırladığımız hükümet sistemi önerisi daha sonra, Cumhurbaşkanlığı hükümet sistemi olarak 2017’de kabul edildi, yürürlüğe girdi. Fakat 12 Eylül darbecilerinin hazırladığı 1982 anayasasının üstünden seneler geçmesine karşın yeni bir anayasa yapılması ihtiyacı hiçbir zaman tam olarak ortadan kalkmadı. Bu yüzden bu ihtiyacın giderilmesi noktasında milli iradenin temsilcisi TBMM’ye yeni anayasayı yapmak çok yakışır. Tam da Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminde yetkilerinin arttığı bir dönemde TBMM’nin bu mühim sorumluluğu yerine getirmesi tarihi bir başarı olacaktır.”
CHS YÜRÜTMEYİ KUVVETLI VE İSTİKRARLI HALE GETİRDİ
Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sisteminin (CHS) yürütmeyi daha kuvvetli daha istikrarlı hale getirdiğine işaret eden Şentop, “Hem de yasama organının yasamanın temel fonksiyonu yani yasa yapma ve denetleme fonksiyonlarını daha kuvvetli ifa edebilecekleri bir neticesi sağlamaktadır. Fakat şunu ifade edeyim öncelikle, bu tür hükümet sistemi değişiklikleri dünyada birçok ülkede olağanüstü koşullarda gerçekleşmiş ve bir müddet sistemin yerleşmesi için zaman gerekmiştir.” değerlendirmesinde bulundu.
TBMM Başkanı Şentop, Meclis’te, soru önergeleriyle alakalı ve bu bağlamda denetim yetkisinin kullanılmasıyla alakalı bir gerilemenin olduğu iddiasına da açıklık getirerek, şunları vurguladı:
“Tam aksine bu dönem soru önergelerinin, gerek doğrudan ve toplamda cevaplandırılması oranıyla gerekse süresi içerisinde cevaplandırılması oranı, önceki dönemlerle, yani parlamenter sistemdeki oranlarla mukayese edildiğinde daha da artmıştır. Eğer bu veriye bakarak Meclis’in denetim yetkisi bu sistemde azalıyor diyenler varsa, veriler onu göstermiyor. Tam aksine bu sistemde bunun arttığını gösteriyor. Bu konuyu iki sistem arasında mukayesede bir kriter olarak kullanan arkadaşlar varsa onlara net olarak söylemek isterim ki, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi’nde soru önergelerine verilen cevaplardaki oran artmıştır. Bu, Meclis’in denetim gücünün arttığı manasına geliyor.”
İÇTÜZÜĞÜN SİSTEME UYARLANMASI GEREKIR
Yeni dönemde Meclis İçtüzüğünün değiştirilmesi ve yeni siyasal sisteme uyarlanması konusuna ilişkin görüşlerini de paylaşan Meclis Başkanı Şentop, “Yeni sistemde Meclis’te İçtüzük’ün değişmesi ve yeni sisteme uyarlanması gerekir. Tabii bunu söylediğimizde, bu değişikliğin İçtüzük’ün baştan sona farklı bir biçimde yazılması manasına gelmiyor.” şeklinde konuştu.
TBMM Başkanı Şentop sözlerini şu şekilde tamamladı:
“Bizim ihtisas komisyonları denen komisyonlarımız fakat Meclis Başkanlığı tarafından kendilerine bir yasa teklifi metni havale edildikten sonra çalışmaya başlarlar ve bu çalışma, önlerinde bulunan teklif üstünde sürdürülen bir çalışmadır. Bu nedenle komisyonların önlerine gelen teklifleri daha derinlemesine değerlendirecek, daha önce yürütmenin yapmış olduğu biçimiyle alakalı kesimlerin görüşlerini almak gibi, etki analizi yapmak gibi, konunun öbür kanunlarla ilgisini değerlendirmek gibi, yapılacak düzenleme neticelerinin ne olacağına dair değerlendirmeler yapmak gibi birçok hususun, tabiri caizse bir mutfak çalışmasının komisyonda gerçekleştirilmesi gerekir. Bunun için Meclis’teki komisyonların çalışma taktiklerinden, çalışma sürelerine gene çalışma kapasitelerine kadar birçok konunun İçtüzük’te değerlendirilmesi ve yasama mutfağının komisyonlarda olacak biçimde bir düzenlemenin yapılması lazım. Bu hem komisyonları aktif kılacak hem milletvekillerimizin çalışma imkanlarını arttıracaktır. Bunun gibi başka bazı hususlarda da yapılacak değişikliklerle yeni sisteme uygun bir İçtüzük’ün parlamentonun çalışma imkanlarını ve performansını arttıracağını düşünüyorum. Daha önce parlamenter sisteme göre hazırlanmış hatta iki meclisli parlamenter sisteme göre hazırlanmış bir İçtüzük var elimizde, 1973 tarihli. Bizim yeni sisteme göre bir İçtüzük hazırlamamız lazım. Bu, Meclis’in çalışmalarını daha kuvvetli kılacak, etki ve sürat kazandıracaktır.”