-
Psk. Dan. Tuğba GELİŞTarih: 02-04-2021 08:40:00
Güncelleme: 02-04-2021 08:40:00
Franz Anton Mesmer, 1734-1815 yılları arasında yaşamış olan Alman hekimdir. Astroloji ve mıknatısların insan sağlığındaki yeriyle alakalı çalışmalar yapmıştır. Yaptığı çalışmalarla modern hipnoterapinin temellerini atmış ve kendinden sonra gelen birçok bilim insanına ilham vermiştir. Başta Freud olmak üzere birçok ünlü isim Mesmer ’den etkilenmiştir.
18. yüzyıl boyunca, birçok insan, fiziksel bir nedeni bulunmayan körlük ya da felç gibi fiziksel yeti yitimi olarak görülen histeriyle savaşıyordu. Pek çok bilim insanı gibi Mesmer de bu konu üzerine eğildi. Histerinin açıklaması olarak ise; bedende bulunan manyetik bir sıvının belli bir dağılımından kaynaklandığını ortaya koydu.
Mesmer, kendi fikrine inanmış hastaların, içerisinde çeşitli kimyasallar içeren ve kapaklarından demir çubuklar çıkan şişelerle ahşap bir küvetin içinde oturduğu esrarengiz toplantılar düzenledi. Mesmer ’in küvetin içinden çubukları alıp, hastaların etkilenen yerlerine dokunmasıyla tedaviye devam edilirdi. Çubukların hayvansal manyetizmayı transfer ettiğine ve evrensel manyetik sıvıyı dağıtarak histerik bozukluğu ortadan kaldırdığı düşünüldü. Bu toplantıların mistik havası günden güne çoğunluk kesimin dikkatini çekti ve yayıldı.
Zaman içerisinde pek çok rutin değiştiren Mesmer, bakarak tedavi etmekten renkli kıyafetler giyinip tiyatral havaya bürüdüğü tedavi metoduyla pek çok hastadan olumlu dönüt aldı. Tedaviler zaman zaman üstün oyunculuğuyla gösteri haline dönüşüyordu. O’nun bu ‘şovmen’ tavırları ise birçok kesim tarafından eleştirildi. Psikoloji alanında tartışmalara yol açsa da Mesmer ‘in prosedürleri insanların histerik problemlerinin üstesinden gelmesine yardımcı oldu. Aynı zamanda “Mesmerizm” de hipnozun erken dönem formunu oluşturdu.
Aslında hastalar sanıldığı gibi demir çubuklarla değil kendi hayal güçleri ile iyileşti. Bilimsel adı ‘plasebo etkisi’ yani farmakolojik bir dayanağı olmamasına rağmen kişinin ‘işe yarayacak algısı ‘ histeriyi yenmesini sağladı. Mesmer, hastalarına öncelikle güven aşıladı. Bunu ise kendine olan sağlam özgüveni ile başardı. Şovmen, oyuncu hatta şarlatan olarak bile anılsa da psikoloji ve hipnozda çığır açmıştır.
KAYNAKÇA
Freud, S., Breuer, J. (2013). Histeri Üzerine Çalışmalar ( E. Kapkın, Çev.). İstanbul: Payel Yayınları.
MacHovec, F. J. 1975. Hypnosis before Mesmer. American Journal of Clinical Hypnosis, 17: 215 [Taylor & Francis Online], [PubMed]
Türkiye Psikiyatri Derneği, Hipnoz, http://www.psikiyatri.org.tr/pagepublic.aspx?menu=2