"Şu âlem-i sağirde damarları telefon, âsapları telgraf hükmüne vazeylemiş. Şâmme telefonu, hem telgrafa zâika inâyet memur etmiş." İzah eder misiniz? Şâmmenin damarlara, zâikanın âsaba memur olması ne demektir?
Değerli Kardeşimiz;
Yani kuvve-i zaika (tad alma duyusu) olan dili ve koku alma duyusu olan burnu sadece lezzetlenmek için kullanarak baştan çıkarma. Allah bunları daha ulvi ve büyük gayeler için yaratmıştır.
Telgraf ve telefon bir noktadan başka bir noktaya ses ve yazı gibi mesajları ileten iki vasıtadır. İnsanın damarları ve duyu organları da tıpkı telgraf ve telefonda olduğu gibi beyne bilgileri aktaran cihazlardır.
Zaika, tat alma duyumuzu yani dilimizi, şamme ise koku alma duyumuzu yani burnumuzu ifade ediyor. Üstadımız insanın tat ve koku alma duyularını, yani dil ile burnunu telefon ve telgrafa benzetiyor.
Mesela, bir elmayı ısırdığımızda burnumuz kokusunu damarlar, dilimiz de tadını asab (sinirler) vasıtasıyla hemen beyne gönderir, beyin de elma hakkında malumat sahibi olur. Göz, renk ve görüntü olarak, kulak ise ses olarak gönderir.
Duyu organları + damar ve sinirler + beyinden olan organik şebeke, insanın kâinatla irtibat kurmasında ve onlardan istifade etmesinde mükemmel bir vasıta ve muazzam bir sistemdir.
Selam ve dua ile...
Sorularla Risale Editörü