Franz KAFKA’nın Dünyasında Hukuk
Roman ve hikaye yazarı olan Franz Kafka, Yahudi bir ailenin çocuğu olarak 1883 yılında Prag’da dünyaya gelmiştir. Eğitimini ise, Prag’da bulunan Karl Ferdinand Üniversitesi’nde hukuk üzerine almıştır. Babası Herman Kafka, çoğunlukla kızgınlığını oğluna atfeden ve onun sanatına saygısız davranan biriydi. Bu yüzden, otoriter babasıyla uzun bir süre mücadele etmek zorunda kalmıştı. Hayatı boyunca bürokrasi ve otoriteye karşı koyamamış ancak nefret duygusunu yazıları ile dile getirmiştir. Kafka için sanatını icra etmek korkuları ve kaygıları ile çatışmasında bir kaçış yoluydu.
Kafka eğitimini hukuk üzerine almış olsa bile hukuk fakültesini bitirdikten sonra sadece avukatlık stajı yapmıştır. Sonrasında hukukun adaletsizliğini gördüğü için edebiyata yönelmiştir. Hukuk bilgisini sadece yazmış olduğu eserlerinde ifade etmiş ve edebiyat ile hukuku harmanlayarak eserlerini ortaya çıkarmıştır. Bu anlamda Kafka’nın eserlerinde bir edebi eserin bir hukuk kitabından daha etkili olabileceğini gözlemlememiz mümkündür.
Kafka içinde yaşadığı dönem gereği özellikle hukuk alanında toplumun kafa karıştıran durumuna karşı çok duyarlıydı. Hem hükümetin hem de toplumun yaşadığı hızlı değişimler Kafka’nın hafızasında derin izler bırakmıştı. Adalet, hukuk, özgürlük ona göre hayatta bir üstünlüğe sahip değildi. Üstün olan, iktidar veya gücü elinde bulundurandı. Adalet sorununu yalnızca toplumsal bir sorun değil, global bir sorun olarak görüyordu.
Franz KAFKA’nın Eserleri
Hukuk teması etrafında şekillenen eserleri arasında Dava, Şato, ve Ceza Kolonisi adlı eserleri bulunmaktadır. Bu eserler o dönemin anlaşılmaz hukuk süreçlerine karşı eleştirileri içermektedir. Dava adlı eseri, suçunun ne olduğunu bilmeyen birinin tutuklanmasıyla başlayıp, infazıyla bitmektedir. Kitabın ana rolü olan Joseph K.’yi yargılayan sadece görünmez güç değil, aynı zamanda çürüyen bir yasaydı. Joseph K. adaletin önündeki umutsuz mahkeme kapısında beklerken adalete ulaşamadan hayatı son bulmuştur. Kafka bu romanda hukuk sistemindeki açıklıklara işaret etmeye çalışmakla birlikte hukukun kendi kafasındaki kasvetli dünyasının bir resmini vermekteydi.
Şato adlı roman ise Kafka’nın tarihe bırakmış olduğu edebi eserlerinden diğeridir. Dava eseri ile aynı alt metinlerden oluşan bir romandır. Bürokrasi eleştirisi dışında, varoluşçu yönü ile ulaşılamayacak bir güce göndermelerde bulunmaktadır. Kafka’nın genelde her romanında olduğu gibi içerisinde çok fazla metaforu barındırmaktadır. Romanda şato devleti, köy halkı ise itaat eden bir toplumu temsil etmektedir. Ceza Kolonisi adlı eser ise adalet sistemini eleştirmektedir. Hukuk temalı tüm eserlerinde olduğu gibi adalet sistemi ile savaşan, eleştiren ve bu sistemin gizli ve baskıcı yönleri ile mücadeleye girişen bir içeriğe sahiptir.
Sonuç olarak;
Kafka, edebiyat ve hukuku eserlerinde bir araya getirmiştir. Topluma ve adalet sistemine olan bakış açısını hukuk temalı eserlerinde kaleme almıştır. Toplumun insana geçirmek istediği zincirlerin sıklığına rağmen, her defasında özgürlüğü arayan bir mizaca sahiptir. Özel hayatında babası tarafından yaşamış olduğu baskıcı otoriteyi, bireyler üzerinde ele alarak yarattığı acıları dile getirmiştir.
Franz KAFKA’nın Dünyasında Hukuk