Her müzisyen, enstrümanının devamlı olarak verimli kalmasını ister. Bu, ud gibi organik malzemeden yapılanlarda, bazı konularda itina göstermekle mümkündür. Dikkat edilmezse, çalarken, taşırken veya durduğu yerde, istenmeden uda zarar verilebilir.
Ud’un İcrası
Udun ses açısından en mühim elemanı olan göğüs tahtası, ince bir plak olduğu ve üzerine cila yapılmadığı için, en zayıf elemanıdır. Çalarken herhangi bir sebeple değmemek gerekir.
– Mızrap vuruşu sırasında sağ elin küçük parmağı kapağa dayanarak destek yapılmamalı.
– Çalma sırasında da sağ veya sol el kapağa değmemeli. Başlangıçta, udu tutuş sağlamlaşmamışsa tekne ileri kayar, öğrenci düzeltmeyi sağ eliyle, göğüs tahtasının alt tarafına basarak yapmak ister. Bu yanlışı yapmamalı, düzeltme gerekiyorsa, sol el saptan, sağ el tekne dibinden, ayna tarafından tutarak yapılmalı.
– Kısa kollu gömlek giyildiğinde, kolun tekneye yaslanan kısmı, hele cilasız olan göğüs tahtasına değen kısmı zarar verir. (İnsan derisinin nemliliği, ter, yağ vs. gözle görülmese de tesir eder.) Ya uzun kollu gömlekle çalmalı, veya yaslanan kısma bir bez koymalı.
– Sıcak havalarda, icracının teri, özellikle teknenin yaslandığı kısıma geçebilir. Bu kısımlarda cila bozulur. Çaresi, çalarken sıcak havalarda, vücutla ud arasına havlu vs. koymaktır.
– Tellerin sağlığı açısından, özellikle elleri terleyen icracılar, çaldıktan sonra yumuşak bezle telleri silmeli.
– Kollu sandalye veya koltukta çalmamalı. Rahat tutamayış yanında burguluk veya teknenin kollara çarpma ihtimali olabilir.
– Akort yaparken burguyu çok büyük kuvvetle itmemeli.
Ud’un Muhafazası
Düz, yumuşak bir zemine kapak aşağı, tekne yukarı gelecek şekilde konmalı. Bir divan üzeri veya bir dolap üzerine bez serip onun üzerine konabilir. Tabii en iyisi, özel kapalı dolabı olması. İple duvara asmamalı. Duvarın nemi zarar verir.Nemli, çok sıcak, aşırı soğuk, hava cereyanı, hele anî hava değişimi olan yerler zararlıdır. Kaloriferin fazla yandığı zamanlarda, havanın nemi azalır. Ya enstrümanın bulunduğu odanın kaloriferini kapatmak, veya nem oranını arttırmak için kalorifer üzerine bir kapta su koymak veya bol su isteyen yeşil yapraklı bitkileri odada bulundurmak tavsiye edilebilir.Udun bulunduğu yere güneş gelmemeli, soba, kalorifer ve pencereye uzak koymalı.
Ud’un Taşınması
Udla yürürken, sağ elle, sapın tekneye yakın kısmından tutmalı. Sap yukarıda, omuza yakın olmalı. Udun en hassas yeri olan kapak tahtası vücuda yapışık, tekne dışta olmalı. Bina dışında mutlaka kılıf veya çanta benzeri bir muhafaza elemanı gerekir. Eskiden özel dikilmiş torbalar kullanılırdı. Şimdi, udu her taraftan saran deri veya benzeri malzemeden kılıflar yapılıyor. Bunların da çok cinsi var. Göğüs tahtasını kapatan kısmının takviye edilmiş olmasına dikkat edin. Hafif ahşap, karton gibi taşıyıcıların dışına deri benzeri, içi¬ne yumuşak malzemeden kaplanıp çanta gibi sapla taşman kutular da yapılmakta. Ancak, seyahatlerde bavul gibi bagaja koymamak gerekir.
Torun, Mutlu “Ud Metodu” Çağlar Nota Yayınları, 1993