Refraktif Cerrahi (Lazer Göz Cerrahisi)
Refraktif Cerrahi Nedir?
Gözünüzde; Miyopi, Hipermetropi veya Astigmatizm gibi herhangi bir kırılma kusuru mevcutsa ,bu göz kusurlarını gözlük veya kontakt lensler dışında, çeşitli cerrahi tekniklerle düzeltmek ve görmeyi iyileştirmek mümkündür.Bu cerrahi tekniklerin tümüne Refraksiyon cerrahisi denmektedir… Kırılma kusurlarının yani göz bozukluklarının düzeltilmesi günümüzde en sık çeşitli Lazer teknikleriyle yapılmaktadır.
Amaç ,gözün ön kısmında bulunan kubbemsi saydam tabakaya yani Kornea ya yeniden şekil vermek ve gözün fokuslama yeteneğini düzeltmektir.Bunun için çeşitli Lazer tedavi teknikleri kullanılmaktadır.Bu operasyonları kısaca gözün dış yüzeyine uygulanan düzeltme operasyonları olarak tanımlamak mümkündür.Diğer yöntemler ise göz içine girilerek yapılan Lens implantasyon ameliyatlarıdır.
Refraksiyon cerrahisinde en sık uygulanan tedavi tekniği ise Lasik [laser-assisted in situ keratomileusis] tekniğidir.Burada Excimer Lazer kullanılarak korneanın dış yüzeyine yeni bir şekil verilir.
Miyop kişlerde ; kornea eğriliği öne doğru fazla dik olduğu için Refraksiyon cerrahi teknikleri kornea eğriliğini düzleştirerek gözün fokus gücünü azaltır.Böylelikle miyoplarda Retinanın önünde fokuslanmış görüntü, Lazer cerrahisinden sonra Retinanın direk üzerine getirilmiş olur.
Hipermetrop olan kişilerde ise ,refraktif cerrahi ile daha düz olan korneayı daha dik bir kornea şekline dönüştürerek gözün fokuslama gücü arttırılır.Ön-arka uzunluğu kısa olan ve korneası düz olan Hipermetrop gözlerde , görüntü retinanın ilerisinde oluşmaktadır,Lazer tedavisinden sonra görüntü retinanın üzerine düşmesi sağlanmaktadır.
Refraksiyon Cerrahisi ile ayrıca Astigmatizmayı da düzeltmek mümkündür.Astigmatlı gözlerde, düzensiz kornea üzerinde belirli kısımlar seçilerek Lazerle yeni şekillendirme yapılır ve kornea daha düzgün ve farklı meridyenlerde simetrik bir şekil almış olur.Böylelikle şekli bozuk kornea da oluşan ışık saçılmaları,düzgün şekle sokulan korneada olmayacak ve operasyon sonrasında görüntü retina üzerinde net bir şekilde olması sağlanacaktır.
Lazer Tedavisi Gözünüz için Uygun Bir Tedavi Seçeneği midir?:
-Gözünüzde başka bir göz hastalığı olmaması gerekir.(Örneğin Glokom şüphesi,üveit veya Diyabetik Retinopati gibi)
-Gözlük veya Kontakt Lense olan bağımlılığın ortadan kaldırılmasını istemek.
-Bu tedavi için en uygun kırılma kusuruna sahip olmak [Örneğin ; Miopi veya Astigmatizma ]
-Bu tedaviden sonra en iyi görme keskinliğini elde etmek için nadir de olsa kontakt lens veya gözlük kullanmak ihtiyacının olabileceğini bilmek gerekir…
-Gözünüze en uygun olan Lazer tedavi tekniğini göz muayenesi ve diğer göz testlerinin yapılmasından sonra göz doktorunuzla,tartışarak karar veriniz.
Lasik Tekniği – Lazer Tedavisi Göze Nasıl Uygulanır?
Lasik Operasyonu, oldukça basit, ağrısız ve kısa süren bir işlemdir, hastanın hastanede yatması ve genel anestezi almasına gerek yoktur. Outpatient yani ayaktan tedavi şeklinde uygulanır. Hastanın ameliyathaneye girmesi ve çıkması yaklaşık 10-15dk sürmektedir. Steril bir ortamda damla ile uyuşturulan gözün hareketleri kısıtlanır, Ekartör denilen bir aparatı göz kapaklarına uygulayarak kapakların kırpıştırma hareketleri de engellenmiş olur.
Gözün tam olarak uyuşturulmasının ardından damla anestezisi, operasyon sırasında doktorun hastanın gözüne tüm dokunuşlarını hissetmemesi ve hatta hiçbir ağrı duymamasını sağlar. Operasyon, bir ayaktan tedavi ünitesinde bulunan Excimer Lazer cihazının altında sırt üstü uzanmış bir vaziyette yapılır.
Hastaya Lazerin kırmızı fiksasyon ışığına bakması söylenir. Göze, vakum halkası uygulandığı süreç boyunca bir kaç saniye hastanın görüşü bulanık veya karanlık bir hal alır, hastanın paniklememesi için bunun operasyon öncesinde kendisine anlatılması gereklidir.
Korneanın düzleşmesiyle Mikrokeratome yardımıyla (bıçak veya lazer) ile kornea dış yüzeyi bir kenarı kesilmeden kapının menteşe vazifesi görecek şekilde bir kapak (flep) gibi kesilir. Bu kornea kapağı altına girilerek kaldırılır, ve menteşe kısmından arkaya doğru yatırılır.
Daha sonra operasyon öncesinde hastaya ait özel göz ayarlarına getirilmiş olan Excimer Lazer cihazı gözün tam üzerine hizalanarak flep altındaki kornea dokusu Lazerle istenilen şekle getirilir, şekillenme süresi boyunca hastanın hedef ışığa bakması istenir, işlem sonunda operatör arkaya yatırılan kornea kapağını öne doğru indirir ve flep eski yerine kendiliğinden yapışır, kenarlarının kaymamasına dikkat edilir, geri kapatılan kornea kapağı, 2 ile 5 dk arasında alttaki kornea tabakası ile kaynaşır ve herhangi bir dokusal dikiş uygulanmaz.
Bir göz için uygulanan bu işlem yaklaşık 3 dk sürer ve aynı işlem diğer gözede uygulanır.
Operasyon Sonrası İyileşme Süreci
Operasyon sonrasında hasta kendisini eve götürecek bir refakatçının bulunmasını planlamalı ve evde istirahat edip dinlenmeli mümkünse hafif bir uyku uyumalıdır. Hasta gözünü korumak amacıyla koyu renkli transparan bir gözlükle evine gönderilir.
Gözleri pamukla kapatmaya gerek yoktur. Amaç gözü çarpmalardan korumak ve hastanın gözünü ovuşturmasını önlemektir. Eve gittikten 2 saat sonra özel gözlük çıkarılır ve iyileşme süreci içinde korneanın kurumaması ve çabuk iyileşmesi için çeşitli damlalar kullanılması önerilir.
Ertesi gün televizyon seyretmek ve araba kullanmak mümkündür. İkinci günden itibaren hastaya bilgisayar, dijital ekran ve mobil telefon kullanılması izni verilir. Bu ameliyatın başarılı olmasını kılan en önemli sebep hastaların erken bir şekilde iyileşmesi ve günlük işlerine çok çabuk dönmesidir.
Lasik Operasyonunun Risk ve Yan Etkileri
Lasik, diğer operasyon türleri gibi bazı potansiyel risklere ve komplikasyonlara sahiptir. 1998 yılında FDA nın onaylanmasından itibaren Lasik ABD de popüler bir tedavi seçeneği olmuştur. Halen ülkemizde de çok yaygın olarak uygulanmaktadır.
Genel komplikasyon oranları oldukça düşüktür, çünkü gözün dış yüzeyine yapılan kısa bir düzeltme operasyonudur. Diğer herhangi bir operasyonel prosüdürde olabileceği gibi burdada enfeksiyon çok nadir olabilir, fakat ilaç tedavisiyle bu durum kısa zaman da düzeltilir.
Bazen korneaya kapak tekrar kaldırılarak bir temizleme ve yıkama yapılması gerekebilir. Bazende arzu edilen görme düzeltmesini tam sağlayabilmek için ikincil bir tedaviye ( Reoperasyon ) ihtiyaç duyulabilir. Bu durum yüksek dereceli miyop, hipermetrop veya yüksek astigmatı olan kişilere uygulanır; yani yüksek derece düzeltme gereken kişilerde bu ihtimal daha yüksek olmaktadır.
Kimi hastaların Lasikten sonra bir takım Subjektif şikayetleri olabilir, bunlar dalgalanma gösteren puslu veya bulanık görüş,gece görüşünde zorluk, yanma ve kuruluk hissi, rahatsızlık, parlamalar gibi. Bu şikayerlerin de tümü 1 ile 3 ay içinde zamanla ortadan kaybolur.
Lasik Olmayı Düşünüyor musunuz? Daha Çok Öğrenin…
Lasik tedavisini seçmeden önce bu girişime uygun bir aday olmanız için potansiyel avantaj ve dezavantajlarını iyi kavramanız gerekmektedir. Operasyonun ardından ve sonraki yıllarda gözünüzün Refraktif değişikliklerinin nasıl bir yol izleyeceğini iyi bir şekilde etüt etmelisiniz ve bunu gerçekçi beklentilere sahip olabilmeniz adına doktorunuza aklınıza takılan tüm soruları sormanız gerekmektedir.
Örneğin göz doktorunuzla bu operasyonun hangi yaşlar arasında yapıldığı taktirde en avantajlı sonuç alınabileceğini faydalarını, riskleri ve hayat kalitesiyle ilgili konular üzerinde konuşmalısınız.
Alternatif Diğer Refraktif Cerrahi Teknikler
Günümüzün Refraktif Cerrahi seçenekleri, Lazer ile korneayı yeniden şekillendirmekten, göz içine yapay lenslerin cerrahi olarak yerleştirilmesine kadar uzanmaktadır. Aşağıda Lasik, Lasike alternatif Refraktif Cerrahi prosüdürleri bulunmaktadır.
Wavefront Guided Lasik ( Kartal gözü )
Standart Lasikte Excimer Lazer cihazına hastanın düzeltilmesi gereken göz bozukluğu dereceleri yüklenmektedir (hastanın kullandığı gözlük veya kontakt lens dereceleri ile aynıdır.) Oysa bu teknolojide cihaza Wavefront verileri yüklenir.
Wavefront Lasikte bilgisayar görüntüleme teknolojisi hastanın korneasının adeta minyatür bir topografik yüzeye benzeyen çok detaylı bir üç boyutlu haritası çıkarılır, bu harita cihaza yüklenerek bu teknolojiyle kornea yüzeyindeki çok hafif bozulmaları bile düzeltmekte ve bu sayede gözlük veya standart Lasik ile erişilebilecek bir düzeltme seviyesinden de öte bir başarı elde etmeyi amaçlamaktadır.
Bir çok çalışma bu tekniğin gece görüş zorlukları gibi bazı yan etklileri azalttığını ve 20/20 veya daha üstün bir görüşe sahip olma olasılığını arttırdığını göstermiştir.
PRK Tekniği (Fotorekraktif Keratektomy)
PRK Refraktif Cerrahinin bir türüdür ve Lazer tedavisinde ilk kullanılan tekniktir. Şu anda en sık kullanılan Lasik tekniğinden önce, bu yöntem yıllarca kullanılmıştır. Günümüzde bazı ince kornealı olgularda halen kullanılmaktadır. PRK ile Lasik arasındaki temel fark; PRK da kapakçık kaldırma yani flep kaldırma işlemi yoktur.
Lazerle Kornea aplasyonu, yani törpüleme işleminden önce sadece korneanın en dış katmanı olan epidel (ince soğan zarı gibi) uzaklaştırılarak yapılır. Epidel tabakası bir bıçağın ters tarafı ile sıyrılarak uzaklaştırılır. PRK Lazer Tedavisi uygulanır sonrasında 1-2 gün şiddetli ağrı ve huzursuzluk olabilir, çeşitli damlalar, oral ağrı kesiciler verilir. Epitelizasyonun sağlanması yani iyileşmenin çabuklaşması için 4 gün kadar bandaj amaçlı kontakt lensler kullanılır. Lasik hastaları ise sıklıkla ameliyattan hemen sonra (24 saat sonra) net görüş bildiriminde bulunurken PRK hastaları için bu süre daha uzun olabilmektedir.
Bu sürede Korneanın epidel tabakası tekrar büyür. Bu yöntemde Lasikte olduğu gibi Lazer kapakçık altına değil, Korneanın dış yüzeyine uygulanmaktadır. Bu sebeble iyileşme daha uzun sürmektedir ve ameliyat sonrasında ilk 2 gün ağrılı geçmektedir.
Ancak hastada potansiyel kapakçık komplikasyonuyla ilgili endişeler varsa cerrah hastaya PRK tekniğini önerebilir. Özellikle hastanın Korneası Lasik standartlarını karşılamak için çok inceyse veya hasta daha önce Lasik ameliyatı olduysa, doktor PRK tekniğinin daha uygun bir seçim olacağına karar verebilir.
Ayrıca kuru göz sendromuna sahip bir göz yapısı varsa PRK seçeneği Lasiğe göre daha uygun bir teknik olabilir.
No Touch Lazer Tekniği (Trans PRK)
PRK cerrahi tekniğinin yeni bir türüdür. Bu yöntemde PRK da olduğu gibi kornea yüzeyinden kapakcık kaldırılmasına gerek yoktur, PRK dan farkı kornea yüzeyindeki epitel bıçak yardımıyla değil lazer (Femtosaniye) yöntemiyle uzaklaştırılır.
Hızlı bir şekilde kaldırılan epitelin altına Lazer aplasyonu uygulanır ve operasyon sonlandırılır. Daha çok Lasik tekniğine uygun olmayan ince kornealı hastalarda tercih edilir, operasyon sonrası ilk 2 gün şiddetli göz ağrısı olabilir.
Ağrı şiddetinin hafifletilmesi ve iyileşmenin çabuk gerçekleşmesi için göz üzerine bandaj amaçlı yumuşak kontakt lens uygulanır.
Smile Lazer Tekniği
Lasik tekniğine bir alternatif olarak son yıllarda Smile adlı yeni bir lazer prosedürü geliştirilmiştir. Amerikada kullanılmak üzere 2016 yılında FDA onayı alan bu yöntemin Smile ismi Small incision Lenticule Extraction kelimelerinden türetilmiştir.
Bu lazer cerrahi yönteminde cerrah korneada küçük lens şeklinde bir doku (Lentikül) oluşturmak için Femtosaniye Lazeri kullanır. Daha sonra aynı lazerle korneanın dış yüzeyinde çok küçük bir açıklık 4mm den küçük bir yay şekilnde kesi yapılır ve cerrah bu kesiden Lentükülü çıkarır ve atar, küçük Lentükül çıkarıldığında korneanın şekli değişmiş olur ve uzak görüş bozukluğu düzeltilmiş olur.
Korneadaki küçük kesi dikişsiz bir kaç gün içinde iyileşir ve keskin görme çok hızlı bir şekilde gerçekleşir. Smile lazer göz ameliyatı -10.00 diyoptriye kadar miyopiyi düzeltebilir, adayların en az 22 yaşında olması en fazla -0.50d astigmatizması olması ve gözlük reçetelerinin en az 12 ay boyunca stabil olması gerekmektedir.
Smile lasik tekniği bir korneal fleb oluşturma ihtiyacı olmadan yapılan bir tedavi şeklidir. Bu nedenle lasik ile karşılaştırıldığında smile sonrası daha az kuru göz belirtisi riski ortaya çıkmaktadır.
Lasik ve PRK Tedavisi İçin Gerekli Şartlar
-
18 yaşından büyük olmak (ideal olanı 21 yaşın üzerinde olmak çünkü gözün büyümesinin tamamlanması gereklidir)
-
Son bir yıl içerisinde göz numarasının 0 .25d Lasden fazla büyümemesi gerekmektedir.
-
Korneanın sağlıklı ve konik olmaması gerekmektedir.
-
Korneanın ince olmaması gerekir.
-
Gözde ileri derecede kuruluk olmamalıdır.
-
Vücutta diyabet ve romatizma gibi bir bağ dokusu hastalığı bulunmamalıdır.
Lasek
Bu yöntemde de Prk da olduğu gibi kapakçık oluşuturulmaz ve lazer korneanın dış yüzeyine uygulanır, ancak epitel tabakası burada alkol solüsyonu ile gevşetilerek kornea yüzeyinden ayrıştırılır ve kenara çekilerek Prk da olduğu gibi Lazer uygulanır. Lazer uygulandıktan sonra ince Epitel tabakası sağlam bir şekilde tekrar eski yerine örtülür. Bu yöntemde de hasta 4 gün kadar bandaj amaçlı yumuşak kontakt lens kullanır.
Epilasik
Özel bir mikrokeratom olan epikerotom kornea üzerinden çok ince bir epitel doku katmanı ayrılmak için kullanılır. Bu ince tabaka kenara kaldırılır ve kornea Prk daki gibi tedavi edilir. Sonrasında ise bu ince tabaka kornanın dış yüzeyine geri yapıştırmak için yerine yerleştirilir. Burada da epitel dokusunun iyileşmesini güçlendirmek için 4 gün süreyle bir bandaj görevi görecek olan Soflens kullanımı sağlanabilir.
Conductive Keratoplasty (CK)
CK, 40 yaşın üzerindeki kişilerde hafif ile orta derecede uzak görme bozukluğunun ( Uzak Hipermetropisi ) düzeltmek için kullanılan invazif olmayan termal Refraktif Cerrahi bir prosüdürdür. CK ile göz doktorunuz Lazer yerine kontrollü miktarlarda radyo frekansı (RF) enerjisi bırakan küçük bir prop kullanır.
Korneanın periferik kısmına ısı uygulayarak korneanın hafif küçülüp bir kemer gibi sıkışmasına sebep olur buda merkezi korneanın dikliğini arttırır. Burada amaç merkezde düz olan korneanın öne doğru dikleşmesini sağlamaktır. CK Monovizyon elde etmek için kullanılabilir.
Monovizyon ile CK iyi görüşlü ancak kötü bir yakın fokusuna sahip presbiyopik bir gözdeki yakın görüşü iyileştirmek için kullanılabilir. Uzak mesafe görüşünü iyi bir seviye de tutabilmek adına, genelde sadece bir göz yakın görüş için ayarlanırken diğer göz uzak mesafe görüşü sağlaması için bırakılır veya ayarlanır. CK kalıcı bir düzeltme sağlamaz, kimi hastalarda bu düzeltilen Hipermetropi zaman içinde tekrar oluşabilir.
Göz İçi Lensleri (FAKİK GÖZİÇİ LENSLERİ)
Korneaya uygulanacak Lazer tedavisi ile -7.00 diyoptriye kadar olan miyopik göz bozuklukları düzeltilebilmektedir, -7.00 veya daha yüksek diyoptrideki miyopik bozukluklar Lazer uygulamasıyla tam bir düzeltme yapılamayacağı için bu hastalara alternatif tedavi yöntemlerinden göz içi lens implatasyonu tedavisi uygulanmaktadır.
Fakik İOL cerrahi tekniğinde gözün iç kısmına yani gözün kendi doğal lensinin önüne yapay lens yerleştirilir. Gözün doğal lensi kaldırılmaz yerinde bırakılır ve böylelikle hastalar kendi mevcut odaklama gücünü koruyabilirler. Fakik İOL prosödürü sırasında göz doktorunuz göz içi lensini irisin önüne veya arkasına yerleştirir.
Bir kez İOL gözün içinde konumlandırılmış olduğunda ışık ışınlarının düzgün, tam bir doğrulukla, retina üzerine düşmesini sağlayacak olan gerekli düzeltmeyi sağlar.
Saydam Lens Değişimi (Refractive Clear Lens Extraction)
Refraktif amaçlı lens değişiminde (kırılma kusurunu düzeltmek amacıyla) yapay bir lens görüşü düzeltmek adına, gözün doğal lensinin yerine yerleştirilir.
Bu prosödür sırasında katarakt ameliyatında olduğu gibi gözün kendi doğal lensi çıkartılarak yerine yapay bir lens yerleştirilir. Katarakt ameliyatına bir alternatif olmakla birlikte refraktif amaçlı lens değişiminde multifokal (çok odaklı) göziçi lens kullanılarak, uzak ve yakın görme keskinliği düzeltilmiş olur.
Kimi hastalar, kataraktlarının alınması seviyesine gelmesini beklemek yerine erken bir katarakt aşamasında bu tedaviyi görmeyi tercih edebilirler.
Bunun nedeni ise bu aşamada göz içine yerleştirilen lens genellikle, daha iyi bir görüş düzeltmesi sağlamaktadır. Sonuç olarak refraktif amaçlı saydam lens değişimi ameliyatını gözlerinde ciddi seviyede Hipermetropisi olan Lasik operasyonu önerilmeyen hastalar içinde başarılı bir seçenek olabilmektedir.