Sevgili Gelişen Kariyerim okuyucuları, bugün sizlere Gıda Mühendisliği ile ilgili bilgiler vereceğim. Gıda mühendisliği nedir, ne iş yapar, kimler bu bölümü okuyabilir? Gelin birlikte inceleyelim.
Gıda Mühendisliği Nedir? Ne İş Yapar?
Gıda mühendisliği, gıdaların tarladan sofranıza kadar olan yolculuğunda görev alan, bu basamakların bilimsel bilgiler ışığında gerçekleştirilmesini sağlayan bilim dalıdır. Temel ilkesi sağlıklı besin tüketimini sağlamaktır. Öncelikle bilinmelidir ki, gıda mühendisleri gıdaların hijyenik bir ortamda üretilmesini sağlayabilir ancak aşçılardan farklı olarak yemek yapmazlar. Gıdaların güvenilir bir şekilde işlenmesi, hazırlanması, dağıtımının yapılması ve paketlenmesinin sağlanması da gıda mühendislerinin işidir.
Temel olarak iki dalda incelenebilir:
Gıda Bilimleri Dalı: Bu dal kendi içinde gıda kimyası, gıda mikrobiyolojisi, gıda kalite kontrolü ve beslenme olarak bilim dallarına ayrılır.
Gıda Teknolojileri Bilim Dalı: Bu dal ise kendi içinde Gıda mühendisliği temel işlemleri, yağ teknolojisi, meyve-sebze teknolojisi, hububat teknolojisi, süt teknolojisi, et teknolojisi, gıda maddelerinin ambalajlanması, biyoteknoloji, gıda ekonomisi ve endüstrisi işletmeciliği olarak bilim dallarına ayrılır.
Bölüm Puanları Nedir? Kaç Yıllıktır? Hangi Puan Türüyle Tercih Edilir?
Gıda Mühendisliği programı eğitim süresi 4 yıldır ancak tercih ettiğiniz program %30 veya %100 İngilizce ise hazırlık senesiyle birlikte 5 yıl kabul edilir. Üniversitelerin ilgili fakültelerinden Gıda Mühendisliği lisans eğitimini tamamlayanlar “mühendis” unvanını alırken, daha sonra aynı alan üzerinde yüksek lisansını tamamlayanlar ise “yüksek mühendis” unvanını alınır. Eğer Meslek Yüksek Okulu (MYO) tercih edilir, ön lisans (2 yıl) Gıda Teknolojisi Bölümü okunursa “gıda teknikeri” unvanı alınır. Gıda Mühendisliği bölümü MF puan türüyle öğrenci kabul etmektedir.
Türkiye’de 2020 yılı Gıda Mühendisliği en iyi 7 Üniversite ve Puanları aşağıdaki gibidir.
|Üniversite Adı||Kontenjan||Taban Puanı||Başarı Sırası|
|ORTA DOĞU TEKNİK ÜNİVERSİTESİ (İngilizce)||85||422,384||48209|
|İSTANBUL TEKNİK ÜNİVERSİTESİ||70||411,0992||56301|
|YEDİTEPE ÜNİVERSİTESİ (İngilizce)(Burslu)||10||385,4556||76580|
|YILDIZ TEKNİK ÜNİVERSİTESİ||70||358,455||102117|
|İZMİR EKONOMİ ÜNİVERSİTESİ(İngilizce)(Burslu)||2||353,1555||107899|
|HACETTEPE ÜNİVERSİTESİ||80||344,0733||118323|
|EGE ÜNİVERSİTESİ||130||300,498||188049|
Kimler Gıda Mühendisi Olabilir? Ben Gıda Mühendisi Olmalı mıyım?
İsteyen ve ilgisi olan herkes gıda mühendisi olabilir. Ülkemizde birçok üniversitede her başarı düzeyine uygun gıda mühendisliği bölümü bulunmaktadır. Sınavı hallederim başka ne lazım diyen sevgili Gelişen Kariyerim okuyucusu, fizik, kimya, biyoloji, mikrobiyoloji, matematik, ekonomi gibi alanlara ilgili ve bu konularda başarılı, insan sağlığını önemseyen, inceleme ve araştırma yapmaya meraklı, dikkatini bir konuya yoğunlaştırabilen, sabırlı, çalışma azmine sahip, okumayı seven, yenilikleri izleyebilen ve sürekli kendini güncelleyebilen açık fikirli bir yapıda isen gıda mühendisi olabilirsin. Tabi market raflarında sizin ürettiğiniz bir çikolatayı görmek istemek bu bölümü tercih etmeniz için yeterli bir sebeptir.
Gıda Mühendisleri Aşçı mıdır? Gastronomiden Farkı Nedir?
Öncelikle aşçılık başka, gastronomi başka, gıda mühendisliği bambaşka bölümlerdir. Aşçılık 2 yıllık ön lisans bölümüdür. Mezunları yemek yapan kişilerdir. Gastronomi, üniversitelerin 4 yıllık lisans bölümü olan Gastronomi ve Mutfak Sanatları bölümünün kısaltılmış kullanımıdır. Mezunları kültür ve yemek arasındaki ilişkiyi inceler ve yenebilir tüm maddelerin göz ve damak zevkine uygun olarak yemeye hazır hale gelmesinden sorumludur. Gıda mühendisliği ise 4 yıllık lisans bölümüdür. Mezunları, temel mühendislik derslerini almış olup gıdalarla ilgili her şeyden sorumludur ve kesinlikle yemek yapmayı bilmek zorunda değildir.
Gıda Mühendisliği Mezunu Ne İş Yapar? Nerelerde Çalışabilir?
Gıda mühendisleri, gıdaların üretildiği, işlendiği, depolandığı ve hatta taşındığı her alanda iş yapabilir. Restoran, fabrika, catering firmalarından; çeşitli laboratuvar ve hatta ofisler de dahil olmak üzere birçok yerde çalışabilirler. Yani ister sahada ister masa başında çalışabilirsiniz. Hem kamu hem özel sektör seçeneğinizin bulunması da cabası. Bunların dışında akademisyen olabilir, belli sertifikalar eşliğinde eğitmen olabilir, iş sağlığı uzmanı, iş güvenliği uzmanı veya iç denetçi olarak çalışabilirsiniz. Son olarak Sağlık Bakanlığı, Tarım ve Köy İşleri Bakanlığı, Gümrük Bakanlığı, Sanayi ve Ticaret Bakanlığı gibi bakanlıklarda, TÜBİTAK’ta , belediyelerde, gıda üretimi yapan büyük firmalarda ve Ar-Ge şirketlerinde da çalışabileceğinizi belirtmek isterim.
Yurt dışında Okuyamaz mıyım? Türkiye’de Okudum Yurt dışında Mühendislik Yetkim Yok mu?
Bu bölüm tercih edilirken bilinmelidir ki yurt dışında gıda mühendisliğinin tam karşılığı yoktur. Yani Food Engineering adında bir bölüm bulunmamaktadır. Yurt dışında okumak isteyen gıda mühendisleri ziraat fakültesinin alt bölümü olarak eğitim veren, Kanada – Centennial College, Avustralya – The University of Sydney, ABD – Virginia Tech gibi üniversiteleri tercih edebilirler. Tabi ki bu üniversitelerde öğrenim görebilmek için öncelikle IELTS ya da TOEFL IBT sınavından belli bir puan almanız gerekmektedir.
Türkiye’de okumak ama yurtdışında çalışmak istiyorum diyorsanız ilk yapmanız gereken Türkiye’de tercih edeceğiniz üniversitenin akredite olmasıdır. Akredite olan bir üniversiteden mezun olduğunuzda Avrupa ülkelerinde mesleğinizi yerine getirebilirsiniz.
Gıda Mühendisleri Ne Kadar Maaş Alır?
Günümüz şartlarında maalesef bölüm seçerken, geleceğimizi belirlerken en çok önem verdiğimiz şeylerden biri alınan ücretler oldu. 2020 yılı itibari ile gıda mühendisliği maaşları şu şekilde belirlenmiştir:
- Kamuda çalışan ve yeni mezun olmuş bir gıda mühendisi 3.910 TL ile işe başlar.
- Kendini geliştirmiş ve kamuda çalışan bir gıda mühendisi en fazla 5.250 TL maaş alır.
- Özel sektörde çalışan bir gıda mühendisi işe yeni başladıysa 2.500 – 3.500 TL arası maaş alır.
- 1-5 yıl tecrübesi olan bir gıda mühendisi özel sektörde 3.250 – 5.200 TL arası maaş alır.
- 5 yıl ve daha fazla deneyime sahip olan bir gıda mühendisi 5.200 TL maaş alır.
- Özel sektör tercih eden gıda mühendisi 7.000 – 20.000 TL maaş alır.
Bir gıda mühendisliği öğrencisinden tavsiyeler:
Dil öğrenin. İngilizce ve Almanca mesleğimiz için en çok kullanılan dillerdir. Ancak çalışmayı düşündüğünüz firma müşterilerine göre İspanyolca, Rusça ve hatta doğu dillerini bilmenizi bekleyebilir. Fransa da çok sayıda Türk gıda firması olduğunu bilmek Fransızcaya bakışınızı değiştirebilir.
Eğitim ve sertifika alın. Rekabetin bu denli fazla olduğu bir meslekte yükselmek ve tabii öğrenci olarak iş hayatına geçiş için öz geçmişimizi doldurabilmek adına birtakım eğitimler alınmalıdır.
Gıda Güvenliği Uzmanlık Eğitimleri 1. Paket Programları
- ISO 22000: 2018 Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri Eğitimi
- ISO 9001: 2015 Kalite Yönetim Sistemleri
- GHP: İyi Hijyen Uygulamaları Eğitimi
Gıda Güvenliği Uzmanlık Eğitimleri 2. Paket Programları
- ISO 22000 İç Denetçi: Gıda Güvenliği Yönetim Sistemleri İç Denetçi Eğitimi
- BRC: İngiliz Gıda Güvenliği Yönetim Sistemi Eğitimi
- ISO 45001: İş Sağlığı ve Güvenliği Yönetim Sistemi Eğitimi
İkinci bir diploma alın. Üniversitenizin çift ana dal (ÇAP) ve yan dal programlarını mutlaka inceleyin. Henüz eğitiminizin başındayken bu seçenekleri incelemek program gerekliliklerini (not ortalaması gibi) yerine getirmek için önem teşkil eder. Eğitiminizin son yıllarına yaklaştınız ve program şartlarını sağlamıyorsunuz. Hala geç değil. İkinci üniversite hakkınız sayesinde sınavsız ikinci bir diploma programına kayıt olabilirsiniz. Kişisel tavsiyem her mühendisin işletme bilimlerine hakim olması yönünde.
Sürekli okuyun. Araştırın. Mühendis olarak kendinizi sürekli geliştirmelisiniz. Okurken de mezun olduktan sonra da sürekli okuyup araştırmalısınız. Güncelliği sağlayamayan mühendisler ne yazık ki mesleki hayatında uzun süre başarı yakalayamazlar.
Okurken Gıda Mühendisleri Odasına (GMO) kaydolun. Her mühendisin nerde çalıştığına bakılmaksızın hatta çalışmıyor olsanız bile odaya kayıtlı olmak zorunludur. Özellikle bazı illerdeki GMO’lar öğrenci etkinliklerini ön planda tutup, öğrencilerin kendi kendilerini yönettikleri bir sistemle seminerler, eğitimler, eğlenceler düzenlemektedir.
Vee “Aa artık bize ekmek, şarap, çorba yaparsın.” diyenlere gülüp geçmeyi öğrenin.
Gıda mühendisliği de neymiş canım nesi var bu kadar abartılacak diyen arkadaşlarınıza Henry Kissinger’in “Petrolü kontrol ederseniz ülkeleri, gıdayı kontrol ederseniz tüm insanlığı yönetirsiniz.” sözüyle cevap verebilirsiniz.
“Gıda Mühendisliği diye bir saçmalık çıktı! Gıda doğal olmalı neyin mühendisliği bu? Gıda Mühendisliği olmaz!” – Canan Karatay
Canan Karatay’a kulak asmaz ve hevesinizi kırmasına izin vermezseniz sizin için eğlenceli olabilecek bir meslek seçimi olabilir.
Sonuçta gıda mühendisliği yeterli takdiri toplayamasa da insanlık için hayati ve ölümsüz bir meslektir.
Diğer yazılarımızı buradan okuyabilir ve paylaşabilirsiniz.