Hesperian Health Guides
Çevresel adalet
HealthWiki > Topluluk için Çevre Sağlığı Rehberi > Bölüm 22: Petrol, hastalık ve İnsan hakları > Çevresel adalet
Petrolden zengin bölgelerdeki insanların sağlığının korunması için tek yol petrol kaynaklarını kontrol edenlerin insanları sağlık risklerinden koruyacak ve onlara fayda sağlayacak biçimde çalışmaktır. Petrol değerlidir, dolayısıyla onların da yapacakları çok şey olacaktır.
Kadınlar petrol istismarını protesto ediyor
Nijerya’daki Nijer Irmağı Deltasında bir zamanlar toprak verimliydi, bol miktarda balık çıkar, sağlıklı tarım yapılır ve canlı bir yaban hayatı sürüp giderdi. Petrol şirketleri bu bölgeye ilk geldiklerinde, orada yaşayan herkese ekonomik faydalar vaat ettiler. Petrol işletmeciliğinde 30 yılı geçmelerine rağmen şirketler sözlerinde durmadılar. Nijeryalı bir kadın durumu şöyle anlatıyor: “Kızgınız. 1970’de şirket buraya geldiğinde, burada yaşayan canlı her şeyi yok saydılar. Size nehirlerimizin ve pınarlarımızın kirliliğinden, ormanlarımızın harabiyetinden ve gaz yanarken çıkan korkunç sesten başka gösterecek bir şeyimiz kalmadı. Onlar, Tanrı’nın bize verdiği nimetlerden milyonlar kazanırken bizim bir ümidimiz dahi yok. Çığlıklarımızı duymuyorlar bile.”
Nijeryalı kadınlar bölgedeki her kabileden insanların katıldığı barışçıl bir protesto kampanyası başlattılar. Kadınlar bölgede iş yapan en büyük petrol şirketlerinden biri olan Chevron-Texaco’dan iş, eğitim, su, elektrik ve toplumsal gelişme için kaynak sağlamasını, petrol şirketinin yaptığı tüm hasarı tazmin etmesini talep ettiler.
Chevron-Texaco hükümetten demir yumrukla cevap vermesini istedi. Polis ve askerler göz yaşartıcı gaz kullandılar, kadınlara saldırarak onları dövdüler ve işkence ettiler. Birçoğu yaralandı, bazıları öldü. Ancak kadınlar kararlılıkla ve yaratıcılıkla cevap verdiler. Bazıları petrol şirketinin yönetim binalarını, diğerleri ana çıkış terminalini ve yüzlercesi de Nijer Irmağı’ndaki 4 dolum istasyonunu işgal ederek şirketlerin petrol taşımasını engellediler. Kadınlar terminali ve dolum istasyonlarını işgal edince Chevron-Texaco hergün 100 bin dolardan fazla kayba uğradı!
Petrol şirketi yetkilileri sonunda pes ettiler. Chevron-Texaco istihdam oluşturmayı taahhüt etti ve kadınların kendi işlerini kurmaları için bir mikrokredi programı başlattı. Ayrıca köylere okul, sağlık merkezi, su ve elektrik sağlama sözü verdi.
Nijerya’da petrol şirketlerinin ve hükümetteki yandaşlarının acımasız hareketleri onların karlarını arttırmak için her şeyi yapabileceklerini gösterdi. Nijeryalı kadınlar tün dünyadaki insanlara petrol işlemeden doğan zararları değil yararları paylaşmalarını istemeyi öğrettiler. İstediklerini alamadıkları taktirde petrol işlemeyi durdurabileceklerini gösterdiler.