Yurt dışından gelip, Kuzey Kıbrıs’ta yatırım düşünenlerin araştırdığı bir konu KKTC bankaları ve Kuzey Kıbrıs banka kredileri..
KKTC yıllar boyunca offshore bankacılık sistemi ve yüksek faiz getirisi ile anıldı. Fakat artık Kıbrıs offshore bankaları eskisi gibi talep görmüyor. Zaten yerel halkın bu bankalarda hesap açması yasak. Yurtdışındaki yatırımcılar da, daha güvenli mecraları tercih ediyor. O yüzden biz size bu yazımızda standart anlamda KKTC bankacılık sistemini özetleyeceğiz.
Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti, bankacılık konusunda güçlü temellere sahip, banka sayısı açısından da bir hayli zengin bir ülke.
Yerel banka ve şube bankası (Türkiye bankalarının KKTC şubesi) olarak hizmet veren toplam 21 banka bulunuyor.
Tabi KKTC farklı bir ülke olduğu için, şube bankalarının akışı biraz farklı. Örneğin Garanti Bankası’nın sıradan bir şubesi gibi işlemiyor. Bankacılık konusunda bağlı olduğu kurum KKTC Merkez Bankası.
KKTC Merkez Bankası Başkanlığını, TC Merkez Bankası kökenli Rifat Günay sürdürüyor.
KKTC bankalarının faiz oranları ve uygulaması gereken prosedürler de KKTC yasaları çerçevesinde çiziliyor.
KKTC bankacılık sistemi için Kıbrıs Emlak Merkezi’ne gelen taleplerden, sıkça sorulanları sizler için sıraladık…
Kıbrıs’ta banka hesabı açmak isterseniz herhangi bir bankanın şubesinden içeri girmeniz yeterli. Bu yerel banka da olabilir, şube bankası da. Yanınızda pasaportunuz / kimliğiniz, evinizin tapusu / kira sözleşmesi veya adınıza kayıtlı faturanın olması yeterli. İşlemleriniz tamamlanınca hesap işletim ücreti ödemeniz gerekiyor. Hesabınız aktif olduktan sonra belirli periyotlarda her hesaptan “hesap işletim ücreti” kesildiğini de bilmeniz gerekir.
Hesabınızda bakiye varsa, bu hesap işletim ücreti oradan düşer, yoksa eksi bakiye yazar. Hesabınıza bir ödeme geldiği zaman ya oradan otomatik kesinti yapılır, ya da siz ödeyene kadar hesabınıza bloke koyulur. Genelde telefonla arayıp haber de verilmez. Bu KKTC bankacılık sisteminde çok karşılaşılan problemlerden biri maalesef.
Kuzey Kıbrıs resmi para birimi Türk Lirası. Fakat Sterlin daha sık kullanılıyor. O yüzden bankalar için de döviz oldukça önemli. Kıbrıs mevduat faizlerinde genelde üç kur sunuluyor müşteriye. Bunlar Türk Lirası, sterlin ve euro. Türk Lirası ve döviz faizlerinde KKTC bankaları, Türkiye’deki bankalara göre daha yüksek faiz oranları sunuyor müşterilerine. Faizler sık sık değiştiği için burada sizinle rakam paylaşamıyoruz. Güncel mevduat faizlerini takip etmek için, bankaların web sitelerini ziyaret edebilirsiniz.
KKTC mevduat faizleri konusunda olduğu gibi, Kıbrıs banka kredileri için de döviz yine önemli bir yere sahip. Yüksek Türk Lirası faizlerine göre, örneğin sterlin kurunun faizi çok daha düşük geliyor. Oradaki risk kur yükselmesi. Bankacılar da genelde “kur daha ne kadar yükselecek” diyerek, müşterisini sterlin ile krediye yönlendiriyor.
Son yıllarda artan kur riski sonrası, “sterlin geliri olmayana, sterlin kredi yok” uygulaması başlasa da, sterlinle borçlanmak isteyen için çözüm yolu bulunuyor. KKTC’de döviz kazanıyorsanız, rahatlıkla döviz kredi çekebiliyorsunuz.
Gelelim Kıbrıs konut kredisi konusuna. Gayrimenkul almak isteyenlerin en çok danıştığı konu bu. İki ayrı yol var burada. Bazı bankalar proje aşamasındaki konutlara bile kredi veriyor. Şirketlerle özel anlaşma yapıyorlar ve siz daha inşaatı yeni başlayan projeyi almak için bile kredi kullanabiliyorsunuz.
İkinci yol ise inşaatı bitmiş, tapusu hazır konutlar için. Burada da ekspertiz sonucu ortaya çıkan konut değerinin yüzde 70’i tutarında kredi kullandırılıyor. Genelde yerel bankalar kefil istiyor. Tapunuza ipotek konularak, krediniz çıkıyor.
Örneğin Türkiye’de müşteri riski Findeks ile ölçülürken, KKTC’de kullanacağınız tüm banka kredileri öncesi KKTC Merkez Bankası Risk Sorgulama işlemi yapılıyor.
Son yıllarda gelişen ve çeşitlenen bir sektör KKTC kredi kartları. Her bankanın kendi kartını çıkarması yerine, bazı bankalar Card Plus isimli ortak platform çerçevesinde hareket ediyor. Genel Müdürlüğü’nü Mine Tokay’ın yaptığı Cardplus 8 KKTC bankasının üyeliğinden oluşuyor.
Bu platformdan bağımsız hareket eden İktisatbank ve CapitalBank da kredi kartları konusunda iddialı.
KKTC kredi kartı başvurusu yapmak için mutlaka çalışma izni / iş kurma izni beyan etmeniz gerekiyor.
Kıbrıs gecikme faizi KKTC Merkez Bankası tarafından belirleniyor. Güncel faiz oranlarını incelemek için Merkez Bankası web sitesini ziyaret edebilirsiniz.
Kıbrıs şirket kuruluşu sırasında karşınıza çıkan bir konu. Eğer KKTC vatandaşı değilseniz hem şirketin kurulması, hem de direktörün belirlenmesi konusunda iki adet teminat mektubuna ihtiyacınız olacak. Teminat mektubu için gereken rakamı yatırdıktan sonra, pul masraflarınız da oluyor. Onları ödedikten sonra mektubunuz hazırlanıyor. Mektupta isim ve şirket bilgilerinizin doğru yazıldığını mutlaka kontrol edin. Vergi Dairesi bu konuda en küçük hatada problem çıkarabiliyor. Son yıllarda bankalar bu konuda oldukça tecrübe kazandı.
KKTC’ye para transferi veya KKTC’den para transferi konusu, son yıllarda sanal bahis ile birlikte yakın takibe alınan başlıklardan biri. Size gelen veya gönderdiğiniz paranın kaynağı ve güvenirliliği her banka tarafından yakından takip ediliyor. Eğer banka şubesinden veya banka internet sitelerinden / uygulamalarından şüpheli bir işlem gerçekleştirdiğiniz düşüncesi oluşursa, hesaplarınız hızlıca bloke edilebiliyor.
Kuzey Kıbrıs hem eğitim, hem de turizm açısından global bir çevreye sahip olduğu için, bankacılık hesapları da bu yönde ilerliyor. Sadece KKTC için para transferi değil, KKTC’den Türkiye’ye para göndermek ve Kıbrıs’tan yurtdışına para transferi işlemleri de sıklıkla yapılıyor.
Bu süreçte kullanılan yöntemler havale, eft, Swift, EÖS (Elektronik ödeme sistemi) ve uluslararası para transferleri. Uluslararası transferler için de KKTC’de UPT, Moneygram ve Western Union hizmet veriyor.
Kuzey Kıbrıs para transferi konusunda bir not paylaşalım. KKTC bankaları uluslararası alanda tanınmadığı için, IBAN kullanamıyor. Yapılan tüm işlemler muhabir banka aracılığı ile Türkiye üzerinden tamamlanıyor. O yüzden KKTC bankalarının IBAN’ı yok, kendi aralarında UBAN kullanıyorlar.
2009 yılında devreye giren KKTC Kredi Garanti Fonu, iş dünyasının zor gününde destek oluyor. Minimum 50 bin TL, maksimum 1 milyon TL kullandıran fon, bankalar üzerinden işlem yaptırıyor.
Kredi paketleri açıklandığı zaman, KKTC bankaları Kredi Garanti Fonu Destekli Kredi duyurularını hızlıca müşterilerine ulaştırıyor.
Bu krediye başvurmak isteyen şirket, anlaşmalı bankadan başvuruyu yapıp süreci başlatıyor. Onaylar geldikten sonra, KKTC KGF kredisi banka hesabına yatıyor.
Gülşen Ertaç Sakallı ve Evren Ünüvardır Kıbrıs Kredi Garanti Fonu ofisinde sürecin yönetimini sağlıyor.
Kuzey Kıbrıs Kredi Garanti Fonu Telefonu: 0 392 227 03 78