Şark çıbanı nedir? leishmaniasis (layşmanyaz) hastalığı nedir?
Vatandaşlar arasında şark çıbanı olarak bilinen leishmaniasis (layşmanyaz) hastalığı nedir?
Şark çıbanı olarak bilinen hastalığın farklı formları mevcuttur. Tatarcık sineğinin ısırmasının yanı sıra; kan nakli, cinsel ilişki ile ve plasenta yoluyla da bulaşması söz konusu olabilmektedir.
Şark çıbanı öldürücü derecede ağır bir hastalık değildir. Ancak tedavi edilmediği sürece ömür boyu kalabilecek yara izleri bırakabildiği bilinmektedir. Bu nedenle mutlaka doktora başvurup tedavi olunmalıdır.
Deri leishmaniasisi/ şark çıbanı; deri ve mukozaları etkiler. %90 oranında akut formdadır. Kuru (kentsel) ve ıslak (kırsal) tip olarak 2 formu vardır.
KURU TİP ŞARK ÇIBANI
Leishmania paraziti taşıyan dişi tatarcık sineğinin ısırığın ardından 2 ay-1 yıl sonra deride kızarıklıklar şeklinde başlar. Oluşan kırmızı kabarıklık 6 ay içinde büyür ve ortası yara halini alır. Yaranın üstü zor kalkan bir kabuk ile kaplıdır. Yaranın içinde bol parazit bulunur. Aynı anda birden fazla ısırmada çoğul lezyon gelişebilir. Özellikle giysinin kapatmadığı yerler de gözlenen yara ortalama 1 yıl içinde iyileşir.
ISLAK TİP ŞARK ÇIBANI
Leishmania paraziti taşıyan dişi tatarcığın kan emdiği yerde büyük sivilce benzeri kızarıklık oluşur. Çevresinde kabarıklıklar vardır ve kısa sürede büyüyerek yara halini alır. Sert ve ağrılıdır. Komşu bölgelerde lenf bezleri büyüyebilir. 2-6 ay içinde iyileşir ancak iz bırakabilir. Kırsal tip yani yaş tip kuru tipe göre daha hızlı bir ilerleme gösterir, meydana getirdiği yara daha büyük olma eğilimindedir. İz bırakma olasılığı daha yüksektir.