Ortadoğulu tüketici Türkiye'de 'online'
E-ihracat yapan Türk şirketlerinin sayısı 300’ü buldu. Ortadoğu pazarında kâr marjı yüksek. İçerde 100 lira olan bir ürün 500 liraya kadar satılabiliyor.
Selenay YAĞCI
Amazon, ebay, etsy gibi e-ticaret devlerine alternatif olarak kendi sitelerini kurup yurtdışına ürün satan Türk şirketleri bir yılda yüzde 40’lık büyüme performansı gösterdi. Türklerin sitelerinden en çok alışverişi Ortadoğu ülkeleri vatandaşları yapıyor. Yoğun olarak giyim alışverişi yapan bu tüketici grubu normal sepet ortalamasının 3 kat üzerine çıkıyor. Perakende satışın yanı sıra toplu satışların da giderek arttığı gözleniyor. Ortadoğu’da nihai tüketiciye satış yapan bazı şirketler de Türk sitelerinden toptan alışverişe başladı. Ortadoğulu tüketici, online alışverişini Türkiye'den yapıyor. Türk şirketler, Ortadoğu e-ticaret pazarında geçen yıla göre ortalama yüzde 40 büyürken, ürünlerin fiyatları ise 5 kata kadar artıyor. E-ihracat atağındaki Türk şirketleri, bir süredir ihracatı çeşitli yollarla dijitale taşıyor. Amazon, ebay, etsy gibi pazar yeri platformlarının dışında kendi platformlarıyla yurtdışına ürün satan şirketlerin sayısı 300'e ulaştı. Türklerin sitelerinden en çok alışverişi ise Ortadoğulu tüketici yapıyor. En çok takı ve giyim alışverişi yapılırken, sepet ortalaması ise 3 kat fazla.
E-ticaret altyapı yazılımları geliştiren T-Soft’un CEO’su Ömer Arıkan, yerli şirketlerin yakın tarihe kadar kendi platformlarıyla e-ihracat yapmadığını belirterek, şimdi kendi platformlarıyla satış yapan şirketlerin sayısının her gün arttığını kaydetti. Bu konuda yerli yazılım olmadığını belirten Arıkan, geliştirdikleri altyapı yazılımıyla platform kurmayı kolaylaştırdıklarını ve şu an Türkiye’de e-ticaret yapmaya başlamadan direkt yurtdışına online satışa başlayan müşterileri olduğunu ifade etti. Müşterilerinin 200'den fazlasının kendi platformlarıyla satış yaptığını söyleyen Arıkan, bu rakamın Türkiye toplamında 300’ü geçtiğini belirtti.
Yurtdışına günde bin paket gönderen müşterileri olduğunu ifade eden Arıkan, yıllık ortalama 50 milyon dolarlık ticaret hacmi yarattıkların ve en büyük satışların Ortadoğu’ya, sonrasında ise Avrupa’ya yapıldığını belirtti. Teknoloji sayesinde Türk sitelerin, tüketiciye göre fiyat belirleyebildiğini açıklayan Arıkan, “Sitelerin birçoğu artık, tüketicinin hangi coğrafyadan siteye geldiğini anlıyor. Dilini otomatik değiştiriyor, teknik zorluk çıkmıyor, tüketiciyi yormuyor. Hatta fiyat belirlemesi de otomatik. Türkiye’de 100 lira olan ürün Arap coğrafyasında 500 lira oluyor” diye konuştu.
Bölgedeki online alışverişlerin %90' ı yurtdışından
Teknoloji araştırma şirketi Gartner’a göre, Ortadoğu’daki işletmelerin sadece yüzde 15'i online bir varlığa sahipken, bölgedeki online alışverişlerin neredeyse yüzde 90'ı yurtdışından yapılıyor. Bölgesel online ödeme platformu PayFort’un raporuna göre ise Ortadoğu e-ticaret pazarının 2020 yılına kadar 69 milyar doları aşması bekleniyor. Ortadoğu ülkelerinde e-ticaret, önemli bir yatırım potansiyeli olarak yükselmeye başladı. Bu sebeple, girişimcilerin ve yatırımcıların ilgisini oldukça çekiyor.
Rapora göre, Birleşik Arap Emirlikleri’nin 27 milyar dolarlık ve Suudi Arabistan Krallığı’nın 22 milyar dolarlık e-ticaret pazarı 2020 itibarıyla bölgeyi domine eden en büyük iki pazar olacak. Dünya nüfusunun internet yüzde 51.2 iken bölgenin internet penetrasyonu yüzde 60’larda. Ortadoğu’nun online harcama potansiyeli dünyanın en yükseği olma yolunda gelişiyor. PayFort raporuna göre, 31 milyon kullanıcı sayısıyla Mısır başı çekerken Katar, 2,1 milyon kullanıcı sayısıyla en az popülasyona sahip gözüküyor.
Birleşik Arap Emirlikleri’ndeki online alışveriş davranışlarına bakıldığında müşterilerin yüzde 14.4’ünün interneti satın alma aracı olarak kullanmadığı, yüzde 85.6’sının ise online alışveriş için tercih ettiği gözleniyor. 2016 yılında, bölgenin e-ticaret sektörünü geliştirmek için daha geniş 14 hükümeti temsilen kurulan Arap e-ticaret Federasyonu’na göre ise Arap bölgesindeki şirketlerin e-ticaret hacmi yaklaşık 30 milyar dolar ve küresel e-ticaret yaklaşık yüzde 1'lik pay alıyor.
Online perakende toptan ihracatın da önünü açıyor
Türkiye’nin özellikle tekstil, ev tekstili, altın ve gümüş takı gibi alanlarda öne çıktığını kaydeden Arıkan, “Türk malları hem ucuz hem kaliteli. Yurtdışında itibar gören ürünler. Kendi ülkesine göre ürünler pahalı kalmıyor. Ama Türk firma, Türkiye’de satacağından daha pahalıya satmış oluyor” dedi. Yüksek hacimli satışların olduğunu dile getiren Arıkan, öyle ki bazı Türk şirketlerinin, sitelerinde toptan satış bölümü bile açtığını belirterek, şunları anlattı: “Özellikle Ortadoğu’da nihai tüketiciye satış yapan bazı şirketler de Türk sitelerinden alışveriş yapıyor. Böyle olunca toptan satışlar da başladı. Online perakende toplu ihracatın da önünü açıyor. Turistler de ülkelerinde döndüklerinde sitelerden alışveriş yapıyor, e-ihracatı destekliyor.”
Tesettürde Türklerin modası tercih ediliyor
Tüketicilerin artık ürünlerin nereden geldiğine bakmadığını ifade eden Arıkan, yurtdışı satışlarda iadelerin en zorlanılan konu olduğunu ancak iade oranlarının düşük olduğunu, uygun fiyatlar sebebiyle tüketicinin iade ile uğraşmadığını belirtti.
Ortadoğu’da özellikle kadınların daha çok e-ticaret alışverişi yaptıklarını belirten DEİK/Yurt Dışı Yatırımlar İş Konseyi Başkanı Volkan Kara ise şunları anlattı: “Ortadoğu’da kültür daha kapalı. Bizimki gibi cadde mağaza kültürü yok. Sokakta alışveriş çok çok sınırlı. E-ticaret bu sebeple çok tercih ediliyor, büyüyen bir alan. Özellikle Türkiye’de birçok tesettür giyim sitesinin en çok ihracat yaptığı pazarlardan ama giyim dışında platformlar da tercih ediliyor. Birleşik Arap Emirlikleri’nde yerli e-ticaret platformları var ama Türkler modayı iyi yakalıyor, onlara hitap eden kıyafetler satıyor. Bu sebeple daha çok Türklerin platformlarını tercih ediliyor.”
Modanisa: Ortadoğu ihracatımız 4 kat arttı
Modanisa, yaklaşık 8 yıllık serüveni sonunda şu an 5 kıtaya, 135 ülkeye ulaştı. Toplam cirosu içinde ihracatın payı yüzde 80'lere yükseldi. Modanisa olarak son 3 yılda üst üste Türkiye e-ihracat şampiyonu olduklarını hatırlatan Modanisa Yönetim Kurulu Başkanı Kerim Türe, en önemli ihracat alanlarından biri konumundaki Ortadoğu’nun Avrupa’dan sonra en çok ihracat yaptıkları ikinci bölge olduğunu söyledi. Satışların içinde ihracatın payının yüzde 80 olduğunu belirten Türe, “Ortadoğu bölgesinde bulunan tüm ülkelere ihracat gerçekleştiriyoruz. 2017'den bu yana Ortadoğu ihracatımız 4 kat arttı” dedi. Thomson Reuters’ın ‘Dünya İslami Ekonomi Raporu’na göre modest giyim sektörünün 2020 yılına kadar 327 milyar dolara ulaşması öngörüldüğünü söyleyen Türe, dünyada bu giyim tarzını benimseyen 400 milyon civarında bir kadın nüfusu olduğunu belirtti.
KDV’siz gönderim
E-ihracatın yakın zamana kadar en büyük sorunlarından birinin ‘KDV iadesi’ olduğunu ifade eden Arıkan, “Artık mikro ihracat adı da verilen Elektronik Ticaret Gümrük Beyanı (ETGB) sistemiyle bu sorun kalmadı. ETGB ile kargo şirketleri aracılığıyla hem hızlı kargo gönderimi yapıp, hem de KDV iadesini sorunsuz alıyorsunuz” dedi.
Bakanlıka numune ve mikro ihracat kapsamında çıkış yapacak gönderiler için, ağırlık ve değer limitlerinin 300 kg ve 15 bin euroya kadar yükseltilmesi yetkisi verildi. Mikro ihracat, 300 kg ve 15 bin euro limitine kadar yurtdışına giden ihracata verilen isim. ETGB ise ithalat ve ihracatta ekspres taşıyıcılar yani operatörler tarafından elektronik ortamda düzenlenen bir beyan. ETGB beyanları da DHL Express gibi operatör yetkisine sahip ekspres taşıyıcı firmalar tarafından düzenlenebiliyor.
Sefamerve: Yurtdışı ciromuzun %20’si Ortadoğu’dan
Yaklaşık 70 ülkeye gönderim yapan e-ticaret platformu Sefamerve, talebi karşılamak için Avrupa operasyon merkezini Hollanda’da, Kuzey Afrika merkezini de Fas’ta kurarken, ayrıca Dubai’de de bir ofis açtı. Yurtdışı operasyonlarını bir yıldır Ortadoğu’da gerçekleştirdiklerini söyleyen Sefemerve Yönetim Kurulu Başkanı Mehmet Metin Okur, Yurtdışı cirosunun yüzde 20’sinin Ortadoğu pazarından geldiğini söyleyerek, en çok satış yaptığı ülkeler arasında Ürdün, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin yer aldığını belirtti. Okur, Ortadoğu pazarından beklentilerinin yüksek olduğunu kaydederek, “Ortadoğu ülkelerindeki ödeme ve lojistik sistem altyapısının daha çok gelişmesiyle birlikte bu bölgede operasyonlarımız da artacağını düşünüyoruz. Potansiyeli yüksek olmasına rağmen lojistik ve gümrük prosedürlerindeki yaşanan gelişmeler son kullanıcı memnuniyetini etkiliyor” dedi. Satışlarının yüzde 35’inin yurtdışından geldiğini ifade eden Okur, Yurtdışına en çok satılan ürünlerinin elbise ve tunik olduğunu belirterek, “Avrupa ülkelerine tunik, elbise ve başörtüsü daha ön plana çıkarken, Ortadoğu’da ferace ve abaya ürün gruplarının satışı gerçekleştiriyoruz” dedi.
Konkordato ilan eden firmalar e-ihracatla rahatladı
Tsoft’un 30’dan fazla müşterisi de konkordato ilan ettikten sonra e-ihracata yönelmiş. Arıkan, bunun sebebini iç pazarda kar marjların düşmesi olarak açıklayarak, yurtdışına satışlarda Türkiye fiyatının 3-5 katına kadar çıkıldığını ifade etti