İçindekiler
Bebeklerde kalça çıkığı nedir?
Yeni doğan bebeklerde kalça ekleminin tam gelişmemesinden kaynaklı soket eklemi kısmının çok geniş olması femur başının sıkıca oturmasını engeller ve yerine oturamaz buda kalça çıkıklığı olarak tanımlanır. Yeni doğan bebeklerde oldukça sık karşılaşılan bir durumdur ve erken tanı ve tedavi ile tedavi edilebilecek bir durumdur. Erken tanı almamış ve tedavisi geç kalmış kişilerde ömür boyu süren kalça problemleri görülür.
Bebeklerde kalça çıkığı neden olur?
Kalça çıkıklığının nedeni henüz tam bilinmesede kalça çıkıklığına neden olan bazı etkenler düşünülmektedir bunlar anne rahmindeki düşük amniyon sıvısı seviyesi, ailede kalça çıkıklığı olan kişiler, ters doğan bebekler şeklinde sıralanabilir fakat ilk gebelikte rahmin tam gevşememiş olmasından kaynaklı da bebeğe baskı yaparak kalça çıkıklığı yapabileceği düşünülmekte ve ilk bebeklerde daha sık karşılaşılan bir durumdur.
Gelişimsel kalça çıkığı için risk faktörleri nelerdir?
Yeni doğan kız bebeklerde erkek bebeklere oranla daha sık görülmektedir kalça çıkıklığında artışa neden olabilecek faktörleri şöyle sıralayabiliriz,
- Çoğul gebelikler
- Bebeğin ters doğması
- İlk gebelikden doğan bebekler
- Ailede kalça çıkıklığı öyküsü
- Bebeğe kundak yapılması
- amniyon sıvısının az olması
Bebeklerde kalça çıkığı belirtileri nelerdir?
Bebeklerde kalça çıkıklığı bazen hiç belirti vermeyip doktor kontrollerinde tespit edilebilir bazı bebeklerde görülen belirtiler şöyledir,
- Bacak ve kalçada oluşan deri katlanmalarında asimetrik durum
- İki bacak arasındaki boy farkı
- Bacakların dışa doğru açılamaması
- Kaba motor gelişiminde gerilik ( oturma ,kalkma, yürüme, emekleme)
- Bebek yürürken gelmesi
- Bebek yürürken kalçadan tıklama sesi gelmesi
Tedavi edilmeyen kalça çıkıkları ileri zamanlarda kalça ekleminde bozulmalara ve buna bağlı şikayetlere sebep olmaktadır bu şikayetler şöyledir,
- Eklem hareketlerinde kısıtlılık
- Topallayarak yürümek
- Kalçada erken yaşta oluşan ağrı
- Kalçada erken yaşta aşınmaya bağlı osteoartrit gelişimi
Kalça çıkığı olan bebekler geç yürür ve bacağın biri kısa olduğu için topallama görülür.
Bebeklerde kalça çıkığı teşhisi nasıl yapılır?
Yeni doğan bebeklerde kalça çıkıklığı için doğar doğmaz tarama yapılır bebek 6-8 haftalıkken tekrar tarama yapılır ve bebek 1 yaşına gelene kadar rutin olarak kontrol edilir. Fiziksel muayene sırasında doktor tarafından şüpheli bir durum görülür ise 3 aylıktan küçük bebeklerde kalça ultrasonu yapılır daha büyük bebek ve çocuklarda ise kalça direkt grafiği çekilmektedir. Aşağıda belirtilen durumlarda bir kaç hafta içerisinde mutlaka kalça ultrasonu yapılması istenir,
- İkiz veya üçüz gebelik var ise
- Bebek 37 haftalıktan erken doğdu ise
- Bebek ters doğmuş ise
- Ailede kalça çıkıklığı öyküsü varsa
- Kalçada gevşeklik hissedilmişse.
Bebeklerde kalça çıkığı tedavisi nasıl yapılır?
Erken teşhis edilen ve 6 aydan küçük bebeklerde bazı basit önlemlerle tedavi edilebilir ve ameliyata gerek kalmaz fakat 6 aydan büyük bebeklerde genel anestezi uygulanarak femur başını yerine oturtma yöntemi ve sonrasında alçı uygulaması yapılarak tedavi edilir. Erken teşhisle tedavi 6 aydan önce uygulanırsa ℅100 iyileşme görülür. Yeni doğan bebekler ilk 6 aydan önce tanı alır ise bebeklere özel atel kullanılmaktadır. Doktor tarafından çıkarılmadığı müddetçe kalça gelişimi için çıkartılması önerilmez . Bebek 6. Ayını geçtikten sonra atel işe yaramamış ise genel anestezi uygulanarak cerrahi müdahale ile tedavi edilmelidir.