Bitlis’in Tatvan ve Ahlat ilçelerinde volkanik Nemrut Dağı eteklerinden çıkarılan ponza, ekonomiye yılda 500 milyon lira katkı sağlıyor.
Türkiye’deki ponza rezervinin yaklaşık yüzde 70’i Bitlis’te bulunurken, inşaat, ısı ve ses yalıtımında kullanılan ponzanın, katma değeri yüksek ürünlere dönüştürülerek ekonomiye katkısının artırılması hedefleniyor.
Ocaklardan çıkarılarak bims yapılmak üzere tırlarla yurdun dört bir yanına gönderilen ponzanın, inşaatın yanı sıra ilaç, tarım, barut ve temizlik gibi birçok sanayide kullanılması amacıyla çalışma yürütülüyor.
AA’da yer alan habere göre Tatvan Ticaret ve Sanayi Odası Başkanı Bilal Dağdağan, kentte zengin ponza yataklarının bulunduğunu, dünya rezervinin yüzde 15’nin Türkiye’de, ülkedeki rezervin yüzde 70’nin de Bitlis’te bulunduğunu söyledi.
Ponzanın literatürde 120-130 sektörde kullanılan değerli bir malzeme olduğuna dikkati çeken Dağdağan, sözlerini şöyle sürdürdü: “Tarım, ilaç ve savunma sanayisine kadar birçok sektörlerde kullanılıyor. 25’e yakın ruhsatlı işletme sadece bims üretimi yapıyor. 4 yıl önce Bitlis Eren Üniversitesi ile yaptığımız çalıştayda ponzanın farklı ürünlerde kullanılabileceğini gördük. Bitlis Eren ve Hacı Bektaş Veli Üniversitesi ile ortak proje yapmayı planlıyoruz. Dünyada stratejik konumda olan ponza madeninden katma değeri yüksek ürünler üretmek istiyoruz. İnşaat sektörü yalıtım malzemesi olarak kullanabiliriz. Ponzayı bimsten kurtarıp ekonomik değeri yüksek ürünler üretmemiz gerekiyor. Almanya bu konuda vatandaşlarını teşvik ediyor. Şimdi eskiden yaptığı bimsleri söküp bunları dönüşüme alıyor. İçindeki malzemelerle uzay sanayisinde kullanılabilecek farklı materyalleri geliştiriyor. Bunlar nanoteknolojiyle yapılabilecek işler.”
Ponza ve bims imalatçılarının bir kooperatif çatısı altında toplanıp Ar-Ge laboratuvarı kurarak farklı ürünler geliştirmeleri gerektiğini aktaran Dağdağan, “Bir kamyon ponzayı 200 liraya satan ocak sahipleri var. 750 liranın altında satmamamız gerekiyor. Ocak sahipleri bu işten kar etmiyor, ülkemiz kazanmamış oluyor. Ham maddeyi içeride tutarak katma değeri yüksek ürün haline dönüştürüp öyle satmamız gerekiyor. Mineral sıva yaparak satabiliriz. Bir teneke mineral sıvanın fiyatı 300-400 lira iken bir kamyon ponzayı 200 liraya satıyoruz. Ponza çok büyük bir ekonomik potansiyel. Şu anda ekonomiye yıllık 500 milyon lira katkı sağlıyoruz. Bu 1 milyar liraya yükselebilir. 10 yıl önceki fiyatlarla şimdiki fiyatlar aynı. Bu konuda ciddi bir çalışmaya ihtiyaç var. Farklı ürün geliştirecek herkese kapımız açık. İran’da nanoteknoloji ile yapılmış ürünleri getirerek üniversitede sergiledik. Işığı absorbe edip dışarıya yansıtan, havayı temizleyen farklı ürünler getirmişlerdi. Bu bizim için mutluluk verici.” ifadelerini kullandı.
Van Gölü Ponza Ocağı işletme sahibi Murat Barut, ponzanın ekonomik değerinin yükseltilmesi ve ekonomiye daha çok katkı sağlanması amacıyla bir kooperatif çatısı altında birleşmeleri gerektiğini aktardı.
Ponzanın değerli bir maden olduğunu ve Ağrı’nın Patnos ilçesinden İsviçre’ye ihraç edildiğini anlatan Barut, şunları kaydetti: “Orada kot taşlamada ve diş macunlarında kullanılıyor. Uçak kanatlarında bile ponza var. Amacımız büyük bir istihdam yaratması ve farklı sanayilerde kullanılmasıdır. Kayseri, Nevşehir, Erzurum’da da ponza var ama Türkiye’nin en kaliteli ponzası burada. Ponzanın gelecek yıllarda en değerli madenlerden biri olacağı kanaatindeyim. Sektörlerde değerlendirilirse Bitlis ve bölgede 1 milyon insan bundan ekmek kazanır. Ponzanın ısı yalıtımı çok iyi ve binaların temelinde kullanılıyor. Ponzanın anavatanı Bitlis’tir. Bu kalitede ponza hiçbir yerde yok.”
UYARI
Bu haber bir “Madencilik Türkiye Dergisi” haberidir. Her Hakkı Mayeb Ltd.’ye ait olup izinsiz olarak kopyalanıp yayınlanması suçtur ve yasaktır. Kaynak gösterilmeden kullanılması durumunda yasal işlem başlatılacaktır. Kaynak gösterilerek kullanılmak istenmesi halinde “Bu haber/makale Madencilik Türkiye Dergisi’nden alınmıştır” ibaresi ile birlikte haberin linki verilmeli, link de web sitemize yönlendirilmelidir.