Bu fotoğraf, Amerikalı gazeteci Arthur Brisbane’in, “Bir resim binlerce söze bedeldir.” sözünü kanıtlar nitelikte. Böyle bir fotoğraf karşısında insan önce duraksıyor ve ardından insanlığın en saf halinin, yaşın aksine, o küçük bedenlerde saklı olduğunu hatırlıyor.
Sırtımdaki Güç
Henüz onlu yaşlarında bir çocuk,sırtında kardeşi, yüzünde bu şekilde öğrenmemesi gereken muhteşem bir ciddiyet… Bu dönemlerde normaldi, çoktu, minicik yürekleriyle, kardeşlerine sahip çıkmak için onları yanından ayırmayan çocuklar. Fakat bu çocuktaki ciddiyet, şüphesiz ayırıyordu diğerlerinden onu. Merakla araştırdım ve derinine indim, bu fotoğrafta saklı olan sözlerin.
Çıplak ayaklarıyla, doğası bozulmuş toprağa gösterdiği direniş; yerin altındaki kayalara sertliği öğreten yüzü… Sırtındaki kardeşini verirken adamlara, hiç bozmamış istifini. Gözleri önünde kardeşinin krematoryuma yerleştirilmesini izlemiş, sesini çıkarmadı zannetse de herkes, kanayan dudağı, öfkesinin şiddetini sermiş gözler önüne. İzlemiş, yavaş yavaş yanan ateşi ve bitmiş. Usulca dönerek arkasına sessizce uzaklaşmış.
Savaşlar, yüzyıllardır en büyük zararı insanlığa veriyor. Tahrip edilen; binalardan, plazalardan, gösterişli saraylardan ötede minik bedenleriyle böylesine ağır bir yükü taşıma cesaretini gösteren çocuklar oluyor.
Herbert Clark Hoover’ın da dediği gibi,
“İhtiyar adamlar, savaş ilan ederler; fakat savaşan ve ölen gençlerdir ve her türlü meşakkat ve sıkıntıyı çeken de gençlerdir.” Devletler, savaşlarda kullanmak için hatırlarken çocukları, savaş sonucu hiçbir başarıyı bağlamıyorlar onlara. Çünkü insanlık nezdinde en önemli şey güç ve iktidardır, bunu sağlayan ise para, şan ve şöhret. Günümüzde hala devam eden bu düşünce sistemini onaylamadığım gibi eleştiriyorum da.
Dünya üzerinde onlarca savaş, çeşitli güç gösterileri yapıldı, insan bedeni umursanmazcasına. İnsan, hele ki çocuksa veya sömürge yönetimi altında hayat sürdürmeye çalışıyorsa, değersizleştirilerek hiçe sayıldı. Çok ağır bedeller ödendi defalarca kez ve yalnızca fiziksel açıdan değil, duygusal bağlamdan da çok ağır yükler bindi insanoğlunun sırtına.
Kendi fikrimi beyan edecek olursam; onlarca güvenlik önlemiyle gezme şansını elde edemeyen çocukların olduğu, eşitliğin sağlanamadığı gibi adının dahi geçmediği toplumlarda iktidar asla sağlanamaz. Bence gerçek güç, toplumsal birlik ve beraberliğin tam anlamıyla sağlanarak, çocukların böyle olaylara damga vurmadığı bir ülke yaratmaktır.
O’Donnell,
bu fotoğrafı çektiği andaki psikolojisini, “Hatırladığım kadarıyla tanıştığım insanlar, şahit olduğum acı ve inanılmaz tahribat beni sözde düşmanlarımıza karşı farklı bir sorgulamaya yöneltti.” şeklinde özetliyor. Bu sözde benim en çok dikkatimi çeken ise şüphesiz, “sözde düşmanlarımız” kısmı oldu. İnsan, yaratıldığı ilk andan itibaren, diğer tüm canlılara ihtiyaç duyan bir varlıkken; birbirimize karşı göstermek istediğimiz gereksiz güç gösterisi, şahsen, bizleri gülünç bir duruma düşürüyor.
Bana kalırsa savaşların en temel nedeni, insanın ta kendisi. Günlük yaşantımızda dahi kendi kişiliğimiz ile çoğu kez tartışır, bir kişilik çatışması içine girer, çoğu kez yaptıklarımızdan dolayı pişmanlık duyarak kendimize düşman oluruz. Kendimizi değiştirmek adına veyahut kendi gücümüzü fark etmek adına yine kendimize savaş açarız. Kazanan da kaybeden de başından belli iken bunu yapmamızın tek nedeni, kendimizi tatmin etme isteğidir. Toplumu da bireyler oluşturduğuna göre savaşların çıkması kaçınılmaz. Lakin kanaatimce savaşlarda oluşan tahribatın en aza indirgenmesi yine insanın elinde olan bir durum.
Yazımın sonuna gelirken, beni çok etkileyen şu sözü sizinle de paylaşmak istiyorum;
“Uygarlığımız ilerlemiyor diyemeyiz; çünkü her savaşta daha yeni öldürme yöntemleri kullanılıyor.”, Will Rogers. Bilimle, barışla ve çocuklarımızın gülümsemeleriyle yarışıp, savaşacağımız günlerin bir an önce gelmesi temennisi ile.