Toprak Dede’nin emanetine sahip çıkılmayacak mı?
Dünya’daki 14 Ağaç Parkından biri olan, yedi bin değişik ağaç türünü barındıran müze yok olmaya mahkum mu edilecek?...
İlerleyen yaşı ile birlikte sağlık sorunu yaşayan Türkiye'nin Toprak dedesinin "göz bebeğim" dediği Karaca Arboretum’u ekonomik sıkıntılar nedeniyle kapanma tehlikesi yaşıyor.
Yalova valiliğinde maddi imkanlar var. Elektrik,su,alet,ilaç,gübre gibi hizmetleri karşılarsa Müzenin kapısına kilit vurulmaz…Yalova'yı idare edenler bir an evvel harekete geçmeli.
***
Çevreci arkadaşlarımız bir haber paylaştı. 'Yalova'daki Karaca Arboretum kapanıyor" diye imdat çığlığı atıyorlardı. Aşağıdaki haberi okuyunca çok, hem de çok çok üzüldük. "Bu çığlığı herkes duysun diye" tüm haber kanallarımızda paylaşktık. Sizin de bu çığlığın duyulması için elinizden gelen herşeyi yapacağınızı biliyorum. Hatta bu konuda neler yapılabilir diye önerilerinizi bekliyorum.
KARACA ARBORETUM KAPANIYOR
1980 yılında TEMA Vakfı kurucusu Hayrettin Karaca tarafından kurulan ve dünya'nın sayılı canlı ağaç müzesi, kapılarına kilit vuruyor. Kapanma durumunda olan Arberetum dünyanın sayılı 14 Arberetumundan biri.
Karaca Arboretum (ağaç parkı) Hayrettin Karaca tarafından 13,5 hektar arazi üzerinde kurulmuş, bugün yaklaşık 7000 civarında değişik bitki türü, alttür, varyete ve kültür formunu barındıran ağaç parkı ekonomiye yenik düştü.
Türkiye’nin ilk özel Arboretumun’da dikkate değer koleksiyonları, Acer, Prunus, Malas, Magnolia, Quercus, Betula, Pinus, ağabeyes, Picea cinslerine ait önemli birçok tür ve kültür formunu barındırıyor.
DEDE HASTA
İlerleyen yaşı ile birlikte sağlık sorunu yaşayan Türkiye'nin Toprak dedesinin "göz bebeğim" dediği Karaca Arboretum’u birkaç sene öncesine kadar hemen karşısında bulunan ve 35 kişinin çalıştığı Karaca Fidanlığı'ndan elde edilen gelirle, giderleri karşılanmış fakat daha sonra bu fidanlık diğer üreticiler karşısında yenik düşmesinden sonra ekonomik sıkıntılarla boğuşmaya başladı.
GELİRLER YETMİYOR
Senede 15 bin çıvarında ziyaretçilerin ödediği giriş ücreti de müzenin 5 kişi kalan personelin aylıkları, elektrik, su, motorların akaryakıt ihtiyacını karşılamayınca kapılarına kilit vurulmasına karar verildi. 13.5 dönümlük milyonlarca lira değerindeki arazisini bir vakıf kurarak yeni nesillere bağışlayan Hayrettin Karaca'nın ülkemize armağanına sahip çıkılmasını isteyen Yalovalılar, "Yalova valiliği, Yalova belediyesi bu değeri para ile ölçülemeyecek müzenin açık kalmasını sağlamalıdır.
Bu ağaçlara bakım yapılmaz ise kısa zamanda 13.5 hektarlık alan çalı çırpı ile dolacak. Biz bunu Tigem arazindeki Arboretum’da gördük. O küçük alan bile birkaç ay içinde yok oldu. Ağaçlar kurudu.
PERSONEL MAAŞINI BELEDİYELER ÖDESİN
Bugün burasını beş kişilik ekip idare edebiliyorsa, Yalova belediyesi Vakıflar Genel Müdürlüğünün onayı ile bu ekibe sahip çıkıp kadrosuna geçirsin.
Yalova valiliğinde maddi imkanlar var. Elektrik,su,alet,ilaç,gübre gibi hizmetleri karşılarsa Müzenin kapısına kilit vurulmaz..Yalova'yı idare edenler bir an evvel harekete geçmeli.Belli ki 5 personel bu devasa arazi bakımına yetmez.Yalova da 14 belediye var.Her belediye müze personelinden birini kendi kadrosuna katsa bir şeyler yapılmış olur."dediler.
KARACA ARBORETUM’UN EN ÖNEMLİ FAALİYETLERİ
Üniversite öğrencilerine staj imkânı sağlamak, Halka açık olduğu için halkın konuyla ilgili bilgisini artırmak. Türkiye’nin çeşitli yerlerinde yapılan Arboretum ve Botanik bahçelere bitki materyali sağlamak. Bahçıvan eğitimi vermek, Dünyanın çeşitli yerlerinde bulunan Arboretum ve Botanik bahçeleri ile tohum değişimi yapılması, bitki koleksiyonunu genişlemeye devam etmek, Arboretum alanı içinde yeni bahçeler yapılması gibi faaliyetler içermektedir.
Hayrettin Karaca Kimdir?
Hayrettin Karaca 4 Nisan 1922 yılında Balıkesir, Bandırma doğdu. Babası Hocazade Halil Efendi, Annesi Zehra Hanım'dır. Her ikisi de Kırım muhaciridir. Hayrettin Karaca, orta öğrenimini İstanbul Boğaziçi Lisesi'nde tamamladı. Lise eğitiminden sonra trikotaj atölyesinin başına geçti. Karaca Trikoları'nı tanınmış bir marka haline getiren Hayrettin Karaca ilk triko ihracatını gerçekleştirdi.
Edebiyatı ve doğayı çok seven Hayrettin Karaca, Anadolu'yu karış karış gezmeye bağladı. Ağaçları ve bitki örtüsünü inceleyen Karaca, bunlardan örnekler toplayıp Yalova'da ki bahçelerinde yetiştirdi.
Hayrettin Karaca Anadolu'yu gezerken hızlı bir çölleşme tehditinin farkına vardı. Bitki türlerinin yok olduğunu gördü. Harap olmuş merdar, kuruyan şelaler ve tahrip edilen ormanlar onu harekete geçirmeye itti.
1972 yılında sanayici arkadaşı Nihat Gökyiğit ile birlikte TEMA'yı (Türkiye Erozyonla Mücadele ve Doğal Varlıkları Koruma Vakfı) kurmakta öncülük etti.
Hayrettin Karaca'ya layık bulunan ödüller
1990: Karadeniz Teknik Üniversitesi Orman Fakültesi tarafından Fahri Doktora
1992: Birleşmiş Milletler Çevre Programı'nın "Global 500 Roll of Honour" Ödülü
1992: Çevre Bakanlığı tarafından "Çevre Beratı"
1993: Uluslarası Olimpiyat Komitesi tarafından "Çevre Ödülü"
1994: Uluslararası Lions Club tarafından "Melvin Jones Fellow" Ödülü
1995: ODTÜ tarafından "Felsefe Onur Doktorası"
1995: Ege Üniversitesi Fahri Doktora'sı
1996: Gazeteciler ve Yazarlar Vakfı "Hoşgörü Ödülü"
1997: Atatürk Kültür Merkezi Başkanlığı tarafından "Şeref Üyeliği Beratı"
1997: Kırıkkale Üniversitesi ilk Fahri Doktora Ünvanı
1997: Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat Büyük Ödülü
1997: ÇEVRETED tarafından "Çereted 97 Onur Ödülü"
1998: Çanakkale OnSekiz Mart Üniversitesi "2000 Yılının Ödülleri"
1998: Gena Hukukçular Derneği tarafından Babalar Günü nedeniyle "Toprak Baba" ünvanı
1998: Anadolu Üniversitesi Fahri Doktora Ödülü
1998: BİLSES Vakfı "Çevre Ödülü"
1998: Ankara Çankaya İzci Grubu tarafından "Yılın Doğa Dostu"
1999: Ankara Gazeteciler Cemiyeti tarafından "Yılın Adamı"
2005: TBMM Onur Ödülü
2012: Right Livelihood Award (Alternatif Nobel Ödülü)
2013: Birleşmiş Milletler "Orman Kahramanı" ödülü