Polikistik Over Sendromu
Polikistik Over Sendromu yumurtalıklarda aşırı androjen erkek hormonları üretimine neden olan bir grup klinik durumu ifade eder. Yumurtalıklar normalden büyüktür ve birçok ufak kist içi sıvı dolu kesecikler içerir. Bu nedenle polikistik olarak tanımlanır. Polikistik Over Sendromu üreme çağındaki bayanların % 5-10’unda görülür ve kısırlığın önemli nedenlerinden biridir.
Polikistik Over Sendromunun Belirtileri Nelerdir?
PKOS’ta çeşitli klinik bulgular yer almaktadır. Adet düzensizlikleri sıklıkla görülmektedir. Genellikle adet siklusları 6 haftadan daha uzun sürer. Yılda sekiz veya daha az adet siklusu olur. Düzensiz kanamalar, uzun süren kanama, fazla miktarda adet kanaması ve adet kanamaları arasında lekelenmeler görülür. Yumurtlama bozuklukları bir diğer belirtidir. Polikistik Over hastalarında yumurtalıklarda çok sayıda içi sıvı dolu yumurta kesesi (folikül) vardır. Bu yumurta keseleri olgunlaşarak yumurtlama aşamasına gelmez ve ovulasyon (yumurtlama) oluşmaz. Bunun sonucunda yumurtalıklarda kistler oluşur. Tedavi edilmediği noktada ise kısırlık görülebilmektedir. Doktor kontrolünde uygun tedavi yaklaşımları ile çoğunlukla gebelik elde edilebilir. PKOS’ta yumurtalıklarda kist oluşumu da fazladır. Bazı durumlarda çok iri yumurtalıklar da görülebilmektedir. Bu durum ağrılara neden olabilir.
Yüksek hormon düzeyleriyle de sıklıkla karşılaşılmaktadır. Androjen olarak adlandırılan erkeklik hormonları Polikistik Over Sendromu olan kadınlarda yüksektir. Bunun sonucunda tüylenme, ciltte yağlanma ve sivilce oluşumu gibi bulgular ortaya çıkar. Hormonsal değişimler insülin seviyelerini de etkileyebilmektedir. Bu durum şeker hastalığı ve kilo almayla beraber gelen obeziteye sebep olabilir. Yüksek tansiyon da görülen diğer bulgular arasındadır.
Polikistik Over Sendromunun Teşhisi Nasıl Konur?
Polikistik Over Sendromunun teşhisinde hastadan alınan anamnez ve muayene bulguları önemlidir. Kan hormon düzeylerinin belirlenmesi ve ultrasonografik inceleme, tanıyı doğrulamak için yapılır. Böylelikle PCOS benzer klinik bulguları veren hastalıklardan ayrılmış olur.
Polikistik Over Sendromu Tedavisi
PKOS, doğum doktoru ve endokrin uzmanı ile birlikte takip edilmesi gereken bir hastalıktır. Özellikle ilerleyen aşamalarda tespit edilen bir durumda ise bu iki bölümün yanında PKOS’un neden olduğu hastalıklara yönelik de bir tedavi uygulanmalıdır. Tedavi olarak ilk belirlenen yöntem, androjen seviyelerini düşürmeye yönelik kullanılan ilaçlardır. Bu sayede hormon seviyelerinde dengelenme oluşturulur. Özellikle yüksek kilolarda veya insülin direnci olan kişilerin diyetisyen kontrolüyle beslenmesi son derece önemlidir. Fazla kilo alımının önüne geçilmesi ve insülinin kontrol altında tutulması hastalık seyri için oldukça mühimdir. Gerekli durumlarda antidiyabetik ilaçlar da kullanılmaktadır. Bunların yanı sıra hem adet düzenlenmesi hem de sivilce ve tüylenme problemlerinin önüne geçilebilmesi için doğum kontrol hapı kullanılır. Doğum kontrol hapları sayesinde rahim içi kalınlaşmanın da önüne geçilir.
Kısırlık semptomunun önüne geçilmesi içinse yumurta gelişimini destekleyecek ilaç tedavileri uygulanır. Zamanında ve doğru tedavi ile PKOS kontrol altına alınabilen bir rahatsızlıktır. Uygun ilaç kullanımı ile yumurta gelişimi desteklenebilir ve kısırlık oluşumunun önüne geçilebilir.