Sindirim Sistemi, Yemek yediniz, sonra ise kaka yaptınız. Peki bu arada neler oldu?
Yediğiniz yemeğin dokuz metre uzunluğundaki yolculuğu yaklaşık 24 saat sürer. Bu yolculuk sırasında özel asitler ve sindirim suları ile iyice sıkıldıktan sonra vücuda yararı olmayan kısımları milyarlarca hücre ile vücuttan çıkmaya hazırdır. Plop!
Sindirim sistemini iyice öğrenmek için hadi yemeğimizi takip edelim.
İlginizi çekebilir: İnsan Vücudu: Anatomi, Hayati Organlarımız ve İşlevleri
Ağız
Her şey bu noktada başlıyor. 28 adet* güçlü diş yemeğinizi çiğner. Bu arada dil ise yiyeceği hareket ettirir ve o yemeği çiğneyebilecek en iyi dişe doğru kaydırır.
Yutkunduğunuzda, epiglot adını verdiğimiz küçük bir kıkırdak kanadı soluk borusunu kapatır. Böylece yemeklerin soluk borusunu tıkamasının önüne geçilir.
Burada ağzınızdaki sıvının çoğunu üreten tükürük bezleri de bulunur. Bu tükürük sıvıları nemlendirir ve yutmayı kolaylaştırır. Ayrıca enzim adı verilen kimyasallar da buradadır. Bunlar, güzel bir yemek kokusu duyduğunuzda ağzınızın sulanmasını sağlar.
Tükürük bezleriniz günde altı su bardağı sıvı üretebilir.
*Çoğu yetişkinde 32 diş bulunur. 17-24 yaşları arasında ise 28 diş vardır.
Yemek Borusu
Yemek Borusu adı verilen ~25 cm uzunluğundaki tüp çiğnenmiş haldeki gıdaları midenize ulaştırmak için kasılır. Kasların bu kasılma hareketine peristaltis denir. Yemeklerin yemek borusuna daha kolay girmesi için sümüksü bir mukus çıkar.
Peristaltis sayesinde başınızın üstünde dursanız bile yemekler midenize mutlaka ulaşırdı.
Mide
Şimdiki durağımız mide. Bu kaslı, esnek ve boş çanta yaklaşık bir tenis topu kadardır. Ancak yemek yediğiniz zaman bu çanta futbol topu büyüklüğüne kadar genişleyebilir. (Biraz daha yemeyin.) Yedikleriniz mideye ulaştığı anda mide astarı sayesinde sıkıştırılır. Bu işlem ayrıca bakteri ve zararlı organizmaları da öldürür. Kaslar, yemeği ince bağırsağa kadar iletmek için sularla birlikte sallanır ve emilim yapılır.
Midenizde bulunan asit demir bir çiviyi yok edecek kadar güçlüdür. Mideniz, kendi kendini yok etmesin diye özel bir mukusla kaplıdır. Bu mukus hücreleri 2-3 günde bir değişir.
İlginizi çekebilir: Mide Yanmasına Ne İyi Gelir?
İnce Bağırsak
İnce bağırsağı şu ana kadar gerçek ismiyle düşündüyseniz, YANILDINIZ. 6.5 mt uzunluktadır ve 3 cm kalınlığındadır. Bunun içinde katı hale getirilmiş besinler bulunur. Bu besinlerin içinde bulunan protein ve diğer yararlı organizmaları bağırsak astarı ile kana geçirir.
Tüm iyi şeyler alındığına göre kalan kötü şeylerle bir sonraki bölüme geçiyoruz.
İnce bağırsağın astarı villus adı verilen küçük, parmak benzeri yumrularla kaplıdır. Bu, astara besinleri emmesi için geniş bir alan sağlar.
Kalın Bağırsak
İnce bağırsaktan iki kat daha geniş, ancak yalnızca 1,5 mt uzunluğundaki kalın bağırsak, sindirilemeyen atıklardan tuz, mineral ve suları emer. Sonunda dışkı adı verilen katı atık Rectum’a gider ve orada depolanır. Tuvalete gittiğinizde ise anüs gevşer ve dışkı bırakılır.
İlginizi çekebilir: İnsan Vücudu Hakkında 15 İlginç Bilgi
Karaciğer
Bu büyük kahverengi organ, en büyük iç organdır ve sindirimde önemli rol oynar. Yaklaşık 500 farklı görevi vardır. Neredeyse bir fabrika! Kanınız, besin maddelerini bağırsaklardan buraya taşır, ardından Karaciğer bunlarla neler yapılacağına karar verir. Bu organ aynı zamanda toksinlerinizi atar, eski kan hücrelerini yeniler, sindirim sıvılarını üretir ve glikoz üretip depolar.
Kanın üçte biri her dakika karaciğerden geçirilir.
Safra Kesesi
Armuda benzeyen bu yeşil organ, sindirim sıvılarını depolamak ve bağırsağa geçirmeden önce daha güçlü hale getirmek.
Pankreas
Midenin arkasında durur ve kan şekerinizi düzenler. Aynı zamanda sindirimi rahatlatmak için enzimler üretir.
Ek
Uzmanlar, bu küçük şeyin işe yaramaz olduğunu düşünürlerdi. Ancak şimdi, iyi huylu bakteriler ürettiği ve depoladığı düşünülür.
Bilal Borazan