Şebnem TURHAN
Koronavirüs pandemisi döneminde alınan önlemlerde kredi ve kredi kartlarında takipteki alacak oranlarında gerileme sağlandı. Bireysel kredi kartı için bu tablo çok da geçerli olmadı. Koronavirüs pandemisinin başladığı 13 Mart haftasında bireysel kredi kartı borcundan takipteki alacak miktarı 6 milyar 563 milyon lira iken 5 Haziran haftasında 6 milyar 194 milyon liraya düştü. Ama takipteki alacak oranı da yüzde 5,63’ten yüzde 5,83’e yükseldi. Takipteki alacaklar oranı en çok yükselen ise yabancı bankalar oldu. 13 Mart’ta takipteki alacak oranı yüzde 6,32 olan yabancı bankaların 5 Haziran’da bu oranı yüzde 6,69’a yükseldi. Takibe düşen kart borçlarında en büyük pay da yüzde 44,6 ile yabancı bankalar oldu.
Bireysel kartta batık oranı yükseldi
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK), bankaların 17 Mart’ta borçları takip hesaplarına atmadan önce 90 gün değil 180 gün beklenmesi konusunda karar aldı. Bu karar ticari ve bireysel kredi borçlarında takipteki alacak oranlarının gerilemesini sağladı. Ayrıca kredilerde yeniden yapılandırma uygulamaları da takipteki alacak oranının düşmesinde etkili oldu. Ancak bireysel kredi kartı borçlarında aksi bir durum yaşanıyor. Bireysel kredi borcu toplamı 13 Mart haftasında 116 milyar 418 milyon lira idi. 5 Haziran haftasına gelindiğinde bu borç 106 milyar 138 milyon liraya geriledi. Takipteki alacak miktarı da azaldı ve 13 Mart’taki 6.5 milyar liradan 6.1 milyar liraya indi. Ama takipteki alacak oranı 0.2 puan yükseldi.
Bankaların sahiplik durumuna göre batık kredi oranında değişiklik yaşanıyor. Bireysel kredi kartı borcu en fazla olanlar özel yerli bankalar olmasına rağmen yabancı bankalar bireysel kredi kartında takipteki alacak miktarında öne çıkıyor. Yerli özel bankalarda 46 milyar 750 milyon liralık bireysel kredi kartı borcu varken takipteki alacak miktarı 2 milyar 327 milyon lira. Takipteki alacak oranı da yüzde 4.97. Yabancı bankalarda 41 milyar 316 milyon liralık borca rağmen takipteki kredi kartı borcu miktarı 2 milyar 765 milyon lira. Ve takipteki alacak oranı da yüzde 6,69. Toplam takipteki alacak miktarının yüzde 44,6’sı yabancı bankaların üzerinde.
Yerli özel bankalarda toplam borç geriledi
Yerli özel bankalar borç miktarı yüksek olmasına rağmen takipteki alacak oranının daha düşük olmasıyla öne çıkıyor. Yerli özel bankaların toplam takipteki kart borcu alacak miktarından aldığı pay yüzde 37,6 seviyesinde. Yerli özel bankalarda da takipteki kart borcu alacak oranı ise 13 Mart’a göre bir miktar arttı. 13 Mart’ta oran yüzde 4,84 seviyesindeydi. Yerli özel bankalarda kart borcu 13 Mart’ta göre gerileme gösterdi. 13 Mart’ta 51 milyar 793 milyon lira seviyesinde olan borçtaki düşüş yüzde 9,7 oldu.
Bireysel kart borcunda kamu riskli
Kamu bankaları bireysel kredi kartı alacaklarında kamunun payı ve miktarı düşük olsa da takipteki alacak oranı yerli özel bankaların üzerinde olmasıyla dikkat çekiyor. Kamunun 13 Mart haftasında bireysel kredi kartı stoku 20 milyar 33 milyon lira seviyesindeydi. 5 Haziran haftasında miktar 18 milyar 71 milyona geriledi. Takipteki alacak oranı ise yüzde 6,14’ten yüzde 6,09’a indi. Toplam takipteki kart borcu alacağı içindeki payı sadece yüzde 17,8 olsa da kamu bankalarının takipteki alacak oranı yabancı bankalara oldukça yakın. Miktarı az olsa da takip oranının yüksek olması kamu bankalarını yabancı bankaların ardından en riskli grup haline getiriyor.