1815’in 17 Nisan’ı en büyük ve tartışmasız en ölümcül patlamasına şahit oldu: Endonezya’nın Tambora yanardağının resmen tepesi attı.
İstatistikler akıllara durgunluk verecek cinsten. Öncül olaylar dizisini takiben, birbirinden bağımsız bütün depremlerin ardından, yanardağ tahminlere göre 150 kilometre-küpün üstünde (iki gün boyunca göğü karartan) toz ve 50 kilometre-küp, en az 44 km yüksekliğinde toz bulutu oluşturan magma püskürttü.
Patlama sonucunda yanardağın yüksekliği –tahmini olarak- 4 bin 300 metreden bugünkü yüksekliğine, yani 2 bin 850 metreye düştü.
Tahminler çok değişken: Küresel Volkanizma Programı (Global Volcanizm Program) 60 bin kişinin öldüğünü öne sürerken yanardağ bilimci Clive Oppenheimer “71 binin üzerinde” bir tahminde bulunuyor. Birleşmiş Milletler Jeoloji İncelemeleri (United States Geological Survey) ise (açlıktan ölenlerle birlikte) 92 bin kişilik bir yıkım ortaya koyuyor. Bu rakamlar, bazı depremlerin yol açtığı yıkımla ölçülebilir cinsten değil. Bu nedenle Tambora patlaması, insan kayıpları yönünden dünyanın en ölümcül ve yıkıcı patlamalarından biri, diyebiliriz.
Tambora, Endonezya'da, Sumbawa'nın kuzey kıyısında bulunan volkanik dağdır. 1815 yılında patlayan Tambora yanardağı son 200 yıllık dilimdeki en büyük yanardağı felaketi olarak adlandırılır. Tambora yanardağı felaketi 90.000 cana mal olmuş ve etkisi birçok kıtada hissedilmiştir. 11.000-12.000 kişi direkt patlama anında, büyük bir kısmı ise patlamadan sonra meydana gelen kıtlık ve hastalıklardan ölmüştür.
Tambora, Java’dan Sumatra adaları yayı boyunca uzanan, oldukça aktif volkan zincirinin bir parçası ve henüz işi bitmedi. 2014’ün ilk yarısında Küresel Volkanizma Programı (1-4 arasındaki bir ölçekte) Tambora’nın alarm düzeyinin 2 olduğunu raporladılar. Ancak önceki üç patlamaları en fazla VPE 2 büyüklüğündeydi – yani henüz panik yapmak için bir neden yok gibi görünüyor.