WASHINGTON
Geçen hafta Amerikalı gazeteci Hersh’ün iddialarından bahsetmiştim. Hersh, 21 Ağustos 2013’te Şam yakınındaki Guta’da meydana gelen kimyasal silah saldırısının, Esad tarafından değil, ABD’yi Suriye’ye askeri müdahaleye zorlamak amacıyla Türkiye tarafından El Kaide’ye bağlı El Nusra Cephesi’ne yaptırıldığını öne sürüyor. Hersh’e göre El Nusra Türkiye’nin yardımıyla Halep’te bir kimyasal silah üretim merkezinde sarin üretiyor. İddiasını kanıtlamak için ise şu argümanları öne sürüyor: sarini fırlatmak için kullanılan füzeler Esad’ın elindeki sofistike füzelerin taklidi, yani El Nusra tarafından üretilmiş ‘ev yapımı’ füzeler; bu füzelerin menzili en fazla 2 kilometre ve ancak muhaliflerin hakimiyetindeki bölgeden ateşlenmiş olabilir.
BU YAZIYI SPİKERDEN DİNLEMEK İÇİN TIKLAYIN
Hersh’ün iddialarını teknik açıdan destekleyen sadece iki uzman var. Bunlardan bir tanesinin Hersh’ün söylediğini iddia ettiği şeyleri söylemediğini Vatan gazetesinin Washington temsilcisi İlhan Tanır’ın Eliot Higgins ile yaptığı röportajdan anlıyoruz. Diğer taraftan bu iddiaları çürüten kalabalık bir uzman grubu var. Bunların arasında Londra’da savunma üzerine araştırma yapan RUSI’de uzman Dr. Igor Sutyagin, İsrail Füze Savunma Organizasyonu direktörü Uzi Rubin, Amerikan gizli servisinde kimyasal silah biriminde uzmanlık yapmış Dan Kaszeta gibi isimler var. Bu uzmanların bilimsel literatürü, Birleşmiş Milletler’in saldırı sonrası bulgularını ve Rus haber kanallarının yayımladıkları görüntüleri referans göstererek yaptığı analizler Hersh’ün iddialarını çürütüyor. Bu analizlere göre sarin üretimi Hersh’ün iddia ettiği gibi kolay değil. Guta’ya yapılan ölçekte bir kimyasal saldırı için üretilmesi gereken sarin milyonlarca dolarlık teknik ekipmanı, özel olarak inşa edilmiş üretim merkezlerini ve onlarca uzmanın işbirliğini gerektiriyor. Bu üretim merkezlerinin inşasını gizli tutmak, fabrikadan çıkan kimyasal atıkları saklamak neredeyse imkansız. Bu kadar zor bir üretimin El Nusra gibi bir aktör tarafından, sivil savaş ortamında, dünyanın en güçlü istihbarat örgütlerinin burnunun dibinde onlardan gizlice yapılmış olması ihtimalinin ise sıfıra yakın olduğu söyleniyor.
Rus haber kanallarının youtube görüntülerine ve BM ekibinin bulgularına dayanarak yapılan analizler saldırıda iki tür roket kullanıldığını gösteriyor. Birincisi ‘ev yapımı’ değil Sovyet yapımı M14, diğeri ise Volkan denen, Esad rejimi tarafından 2012’den bu yana kullanılan roketler. Rejimin youtube’a yüklediği görüntülerden bu roketi rejimin kullandığı net olarak anlaşılıyor. Ayrıca roketlerin menzilinin 2 kilometreden fazla olduğu Hersh’ün kendi iddiasını kanıtlamak için referans verdiği iki uzmandan biri olan Richard Lloyd tarafından da doğrulanıyor. Yani füzeler saldırılan noktaya iki buçuk kilometre uzaklıkta olan rejim kontrolündeki bölgelerden fırlatılmış olabilir.
Tüm bunları bir yana bırakalım. Hersh kimyasal saldırının MİT tarafından yapıldığı tezini desteklemek için Davutoğlu, Güler, Fidan ve Sinirlioğlu’nun Suriye toplantısının ses kaydında söylenilenleri örnek veriyor. Fakat bence bu kadar önemli ve gizli bir toplantının dinlenilmiş ve kaydedilmiş olması bile MİT’in Hersh’ün bahsettiği türden komplike bir Suriye operasyonunu Amerikan istihbaratından gizli gerçekleştirme kapasitesinin olmadığını gösteriyor.