Çocuklar neden utangaç olur?
Çocukların bazıları yeni bir ortama girmek ya da tanımadığı bireylerin olduğu ortamlarda tek başına olmak konusunda yoğun derecede kaygı ve huzursuzluk yaşarlar. Psikolojide bu duruma “sosyal kaygı” denir. Sosyal kaygıya sahip olan çocuklar, utangaçlığın ötesine geçen aşırı bir kaygı duygusuyla hareket eder. Buna bağlı olarak da özellikle sosyal ortamlarda utanç verici bir duruma düşmekten ya da yargılanmaktan çok korkarlar.
Çocuklar neden utangaç olur?
Çocukların utangaç olmalarının birkaç farklı nedeni olabilir. İşte bazı olası sebepler:
-
Yeni deneyimler: Çocuklar, yeni ortamlarda veya sosyal durumlarda kendilerini rahat hissetmeyebilirler. Yabancı insanlarla tanışmak, yeni bir okula başlamak veya bir etkinlikte ön plana çıkmak gibi durumlar, bazı çocuklar için utangaçlık hissi yaratabilir.
-
Düşük özgüven: Çocukların kendilerine olan güvenleri henüz tam olarak gelişmemiş olabilir. Kendilerini diğerleriyle karşılaştırabilir ve kendi becerileri veya görünüşleri konusunda kaygı duyabilirler. Bu da utangaçlığa neden olabilir.
-
Aile etkisi: Aile yapısı ve ebeveynlerin tutumu, çocukların utangaçlık düzeylerini etkileyebilir. Örneğin, aşırı koruyucu bir ebeveynlik tarzı veya sürekli eleştirilen bir çocuk, utangaçlık duygusunu güçlendirebilir.
-
Olumsuz deneyimler: Geçmişte yaşanan olumsuz deneyimler, çocukların utangaçlık geliştirmesine neden olabilir. Örneğin, dalga geçme, alay etme veya reddedilme gibi durumlar, çocuğun sosyal çevreden çekinmesine sebep olabilir.
-
Genetik faktörler: Utangaçlık eğiliminin, bazı çocuklarda genetik faktörlerle ilişkili olduğu düşünülmektedir. Yani, çocukların kişilik yapılarına bağlı olarak utangaçlık duygusu daha yoğun olabilir.
Çocukların utangaçlık duygusu genellikle zamanla azalır ve sosyal becerilerini geliştirdikçe kendiliğinden azalabilir. Ancak, utangaçlık çocuğun günlük yaşamını etkilerse veya ciddi bir durum gibi görünüyorsa, bir uzmana danışmak faydalı olabilir.
ÇOCUKLARDA AŞIRI UTANGAÇLIĞA DİKKAT!
Uzman Klinik Psikolog Müjde Ya
Çocukların bazıları yeni bir ortama girmek ya da tanımadığı bireylerin olduğu ortamlarda tek başına olmak konusunda yoğun derecede kaygı ve huzursuzluk yaşarlar.Psikolojide bu duruma “sosyal kaygı” denir.Sosyal kaygıya sahip olan çocuklar, utangaçlığın ötesine geçen aşırı bir kaygı duygusuyla hareket eder.Buna bağlı olarak da özellikle sosyal ortamlarda utanç verici bir duruma düşmekten ya da yargılanmaktan çok korkarlar. Aşırı utangaç ve aşırı çekingen bir çocuğun aklından geçenler;“ Ya benimle alay ederlerse, ya beni dışlarlarsa, ya beni oyunlarına almazlarsa” gibi kendiyle ilgili değersizlik düşünceleridir. Bu düşünceler sosyal ortamda ve durumlarda artar ve çocuk yoğun kaygı yaşar, kaygısından dolayı kaçınma davranışları gösterir. Yani online derslerde kamerasını açmaktan kaçınan, marketten yanlış ürün aldığında bunu kasiyere söylemekte zorlanan, kendisine verilen sunumu tahtada sunarken kan ter içinde kalan bir çocuğunuz varsa çocuğunuz ''Sosyal kaygı bozukluğu'' yaşıyor olabilir. Benim de sosyal kaygı yaşayan çocuğum var o halde ne yapabilirim diyorsanız; En etkili yaklaşımınız çocuğunuzu sık sık sosyal ortamlara maruz bırakın ve korktuğu şey ile yüzleşmesini sağlayın ama bunu birden bire değil kademeli olarak yapın. Çocuğunuza başlangıçta küçük sorumluluklar verin, daha çok parka bahçeye götürün, arkadaş edindirin, bakkaldan ekmek aldırın, garsondan mendil istetin... Yani çocuğunuzu daha çok sosyalleştirin ki çocuğunuz sosyalleşmekten korkmasın, benlik algısını yükseltsin. Ama herşeyden önce siz kendi kaygılarınızdan çocuğunuzu koruyun ki çocuğunuz özgüvenini geliştirebilsin.
YENİGÜN HABER MERKEZİ