Bilim ve Gelecek yayın kolektifinin başlattığı “Çocuk Kitaplığı”nın ilk kitabı “Hayal Hızı Çetesi İnsanın Atasını Arıyor”un yazarı, aynı zamanda Bilim ve Gelecek dergisinin Yayın Yönetmen Yardımcısı Nalân Mahsereci ile, kendisinin çocuklara dönük ilk ürünü olan, “maceralı bilim” diye nitelediği çocuk kitabıyla ilgili bir söyleşi gerçekleştirdik.
- Emel Seçen: Merhaba Nalancığım, öncelikle seni kutluyorum. Çocuklar için yapılan her doğru projenin geleceğin temel taşlarını oluşturacağına inanıyorum. Senin asıl mesleğin eczacılık. Ama yaklaşık olarak 22 yıldır yayın dünyasının da içindesin. Ve 14 yıldır da Bilim ve Gelecek dergisinde etkinsin. Çocuk kitaplığı fikri nasıl doğdu?
- Bilim ve Gelecek bildiğin gibi, toplumcu bilim yayıncılığı yapan bir oluşum. Bilim ve Gelecek olarak, düşünceyi pratikle, olgularla sınama-kanıtlama gerekliliği getiren, dogmayı sorgulamak demek olan bilimsel düşünme biçiminin toplum içinde yaygınlaşması gerektiğini düşünüyoruz. Bunun bir aydınlanma sorunu olduğunun bilinciyle üretim yapıyoruz. Bu çerçevede düşündüğümüzde, bugüne kadar çocuklarla ilgili bir yayınımızın olmaması çok büyük bir eksiklikti. Çocuklara verdikleriniz, sunduklarınız aslında gelecekte yeşerecek birer tohum gibidir. Geleceği karanlıktan kurtarmak, geleceğe kök salmak istiyorsak, çocukları bilimsel düşünceyle tanıştırmayı her şeyin üstünde tutmamız gerekir. Bilim ve Gelecek gibi bir oluşum için, giderek dinselleştirilen bir eğitim ve kültür ortamında, çocukları bilimsel düşünmeyle, bunun temel kavramlarıyla tanıştırmak artık kaçınılmaz bir görevdi. Zaten çok uzun süredir, neden çocuklara dönük bir yayın yapmadığımız yönünde eleştiriliyorduk; çocuklara bilimsel içerikli ne okutabileceğini soran dostlarımıza gösterebileceğimiz çok fazla adres de yoktu. Artık var...
Ben Hayal Hızı Çetesi’nin bu ilk kitabı ve devam edecek maceralarında, çocukları, edebi bir kurgu içinde, gözlem, araştırma, deney, kanıtlama, sınama, test etme gibi bilimin temel kavramlarıyla tanıştırmaya; bilimsel düşünmenin ilkelerine alıştırmaya ve farklı bilim alanlarının neyle ilgilendiğine, nasıl bilim ürettiğine, yöntemlerinin ne olduğuna tanıklık etmelerini sağlamaya çalışacağım.
- Kitabını okurken aklıma kendi çocukluğumda beni çok etkileyen Enid Blyton’un Milliyet Çocuk Yayınları’ndan çıkan “Afacan Beşler Dizisi” geldi. Bu dizi nedense bana, sonraki serisi (Gizli Yediler) dahil, biraz öksüz bırakılmış gibi gelir. Sonra okumaya doyamadığımız Milliyet Çocuk Dergisi de vardı. Uzayı 1999 yılında göreceğine inanan, tahta ev taburelerinin içine girip, uzay mekiği yapan bir kuşaktık. Benden sonrakiler evin bilumum perdelerini pelerin yaparak, kendini Süperman sanarak tatmin oldu. “Hayal Hızı Çetesi“ adı nereden çıktı? Bunu kitabının 6. Bölümünde açıklıyorsun, ama okurlarımıza buradan da anlatır mısın?
- Çocuklarda hayal gücü, yaratıcılığı besleyen en önemli damarlardan biri. Aslında hepimiz için böyle. “Hayal gücü”, insanları bilim ve sanata yönelten itkilerden önemli bir tanesi. Hayal, çocuklar için olduğu kadar yetişkinler için de, gerçekleri aşma isteğinin bir yansıması. Örneğin uçma hayali kurmak. Yerçekimiyle Dünya’ya bağlıyız, uçamayız. Gerçek bu. Peki insanoğlunun farklı nesillerdeki kimi temsilcileri, uçma hayali kurmasaydı, uçmayı denemeseydi, bu gerçeği aşmak için uğraşmasaydı; uçabileceği çeşitli araçları, teknolojileri yaratabilir miydi? Aslında söz ettiğin Süperman gibi uçabilen kahramanlar da bu hayalin cisimleşmiş halleri.
Hayal Hızı Çetesi’nin adı da, bilimsel bir meraka işaret ediyor. Bilindiği gibi, evrendeki hız sınırı ışık hızıdır. Evrendeki hiçbir şey ışıktan hızlı gidemez. Ama bir tek şey ışık hızını aşabilir; ışık hızından daha hızlı gittiğini hayal etmek! Teorik olarak, ışık hızına aşarsanız, zamanda geriye de gidebilirsiniz… Hayal Hızı Çetesi’nin adını almasının böyle bir alt metni var. Hayal Hızı Çetesi, evrenin en hızlısı. Kitapta, Bilimci Ender Dayısı Ilgaz’a, “Evrende hiçbir şey ışıktan daha hızlı gidemez” dediğinde, Ilgaz onu şöyle yanıtladığını anlatıyor: “Tek bir şey ışıktan hızlı gidebilir, hayal gücü…”
Özetlersem, hayal gücünü çok önemsediğimden, Hayal Hızı Çetesi’nin kahramanlarından birine süpergüç olarak hayal gücünü uygun buldum. Hayal Hızı Çetesi’nin üç çetedaşının her birinin birer süpergücü var. Bunlar doğaüstü süpergüçler değiller. Bu çocukların en iyi oldukları, kimliklerinde belirgin olan özellikler. Ama bu özelliklerini, yani süpergüçlerini birleştirerek, karşılaştıkları sorunları, gizemleri çözüyorlar; başarılar kazanıyorlar.
- Hikâye gerçek kişiler üzerinden gelişiyor, bunu kitabının sonunda “Meraklı Çocuklar İçin Notlar” bölümünde anlatıyorsun. Bunu biraz açıklar mısın lütfen… Ayrıca gitgide büyümekte olan Bilim ve Gelecek’e emeği geçen diğer kahramanlar da zaman içerisinde olaya dahil olacaklar mı?
- Hayal Hızı Çetesi İnsanın Atasını Arıyor’da, kurgunun bir parçası olan karakterlerin önemli bir bölümü için, gerçek kişilerden esinlendiğim doğru. Bunun başlıca iki nedeni var: Birincisi, çocukların kafalarında biliminsanı tipi olarak kalıcılaşmasını istediğim karakterlerin, gerçekten birer biliminsanından esinlenmiş olmasını bilmelerinin, onları bilim üretimine özendirebilmek açısından önemli olduğunu düşünmem. Örneğin kitapta Doktor ve “Doktoriçe” Leyki olarak geçen Richard ve Meave Leakey, Afrika’da hem birlikte hem de ayrı ayrı kazı çalışmaları yürütmüş ve insanın evriminin kimi kayıp halkalarını ortaya çıkarmış gerçek biliminsanlarıdır. Hâlâ saha çalışmaları yapıyorlar. Aslında Leakey’ler, üç nesildir insan evrimi araştırmalarında efsaneleşmiş bir ailedir. Richard ve Meave Leakey, bu ailenin ikinci neslindenler. Ailenin diğer üyeleri hakkında da, “Meraklı Çocuklar İçin Notlar” bölümünde bilgi veriyorum.
Gene kitapta Hayal Hızı Çetesi’nin kafatası fosilini bulduğu Turkana çocuğu, Dr. Richard Leakey’in ekibindeki Kamoya Kimeu tarafından keşfedilmiş, iskeletinin önemli bir bölümü bulunmuş, 1,6 milyon yıl öncesinde yaşadığı ve 11-12 yaşlarında bir çocuğa ait olduğu ortaya çıkarılmış bir Homo erectus fosilidir. Kitapta Hayal Hızı Çetesi kitapta Turkana çocuğunun kafatası fosilinin bulunmasına yardım ediyor, gene Kamoya’nın da sahneleri var.
Gene, hikâyemizin abisi, Hayal Hızı Çetesi’ne anne-babalarının yokluğundan göz kulak olan; onları eski insan bilimi ve kazı çalışmaları hakkında bilgilendiren Ferhat karakteri de, Meave Leakey ile ortak çalışmalar yapmış, Afrika’da Etiyopya ve Kenya’da kimi kazı çalışmalarında bulunmuş olan paleoantropolog Dr. Ferhat Kaya’dan esinlenmiştir. Ferhat’a büyük teşekkür borçluyum. Kitabın hazırlık aşamasında metni iki ayrı kere okuyarak, hem paleoantropoloji bilimi açısından, hem de bir baba olarak kimi düzeltmeler önerdi, yönledirmeler yaptı.
Gerçek kişilerden esinlenmemin ikinci nedeni, yazar olarak bana kolaylık sağlamasıydı. Aslında her yazar, kahramanlarını, kendi hayat deneyimlerinden çıkarır. Bir ya da daha fazla gerçek kişi ya da yapıtlarda rastladığı kurgusal kişilerin kendisindeki imgesinden yoğurur. Ama tabii, isimlerini, konumlarını farklılaştırarak yapar bunu. Benim için, sürekli gözlemlediğim, ben de birer duygu ve imge yaratan kişilerden yola çıkmak, onların isimlerini olduğu gibi korumak, onların bu kurgu içinde nasıl davranabileceği üzerine düşünmemi, bunu tasarlamamı kolaylaştıran bir etkendi.
Aslında üçüncü bir nedenden daha söz etmeliyim; en büyük esin kaynağım olan oğlum Ilgaz’a, onu bir kitap kahramanı yaparak bir armağan vermek istedim. Kitapta Hayal Hızı Çetesi’nin üyesi olan Ilgaz, gerçek yaşamdaki Ilgaz’a oldukça benziyor. Onun davranışları, düşünceleri, ilgileri, merakları, gerçek yaşamdaki Ilgaz’dan önemli izler taşıyor. Öyle ki, kitabın kahramanı Ilgaz’ın kimi konuşmaları, gerçekten oğlumla aramızda geçmiş konuşmalardır. Onun dışında, oğlum Ilgaz’ın iki yakın arkadaşı Efe ve Ali de, Hayal Hızı Üçlüsünü tamamlayan üyeler olarak, isimleri ve en belirgin birer özellikleriyle kahramanlarıma esin oldular.
Ama tabii, gerçek kişilerden esinlenmiş olsa da, bütünüyle yazarının hayal gücünde biçimlenen bir hikâyede, yazarının onlara yakıştırdığı kişilik özellikleriyle ve başka hayali karakterlerle iç içe olarak bir araya getirildiler.
Hayal Hızı Çetesi’nin yeni maceralarına, Bilim ve Gelecek’in giderek genişleyen ailesinden de gerçek kişiler esin verebilir gerçekten. Örneğin benim Bilim ve Gelecek’i hazırlarken kolektif üretim yaptığım, önemli destekler aldığım genç bilimci arkadaşlar içinde, Hayal Hızı Çetesi’ne yeni maceralarında onlara ablalık, ağabeylik yapacak bir sürü aday var...
- Afacan Beşler’de kahramanlar dört çocuk bir de köpekleriydi. Akıllarına esince tası tarağı toplayıp kamp kamp gezerlerdi. Ne çok isterdim onlarla gezmeyi. Merak ve keşif duygum tavan yapmıştı. Büyüdükçe onların gittikleri Kepçe Adası’nı unuttum ama, ama ev kekine düşkünlüğüm belki de bilinçaltımda o yıllardan kalma. Tabii hep keyif yoktu. Kötü adamlar vardı; bunlardan kurtulmak, aklını çalıştırmak gerekirdi. Bugün bile gülümseten anılardır. Senin kitabında da işin içine bir bilim dalı giriyor; paleoantropoloji (eski insan bilimi). Peki, evrim konusu bugün müfredattan çıkarılırken, sen nasıl işliyorsun kitapta?
- Öncelikle şunu söyleyeyim; bu bir evrim kitabı değil, çocuklar için yazılmış bir macera kitabı. Ama hikâyenin akışı içinde insan evrimine ve insan evriminin araştırıldığı bilim dalı olan paleoantropolojiye ve nasıl bilimsel üretim yaptığına dair ufak tefek bilgiler de verebilmek için, macerayı insanın atalarının araştırıldığı bir kazıda geçecek şekilde kurguladım. Bol macera ve güldürücü, eğlendirici unsurlar arasında, dünyanın ve canlılığın dinamik yapısının somut kanıtlarından olan fosiller hakkında da bilgi veriyorum: Fosil nedir, günümüze nasıl kalır, bize ait olduğu canlı hakkında neler söyler, bu canlının ne zaman ve nasıl bir ortamda yaşadığı nasıl anlaşılır, bulduğumuz bir fosilin insanın atası olduğunu nereden anlarız gibi bilgiler, kurgu içine yerleştirilmiş durumda. Kitapta biliminsanları, iskeletlerle muhabbet ederek bu bilgileri ediniyorlar...
- Gizli Yediler’deki gibi özel parolalar, zencefilli kurabiye ve limonata var mı diye sormayacağım. Marie Curie’yi özendirecek altyapı çalışmaları düşünülüyor mu? Veya Tesla?
- Aklında bunların da kalmış olması ilginç, Gizli Yediler kitabından. Koku ve tat gibi duyuların, belleğin çalışmasını kolaylaştıran bir yanı olduğu biliniyor; sanırım bununla ilgili. Hayal Hızı Çetesi’nin ilk kitabında yeme-içme açısından, leğenkemiği partisinde ikram edilen hindistancevizi sütü ve Hayal Hızı Çetesi için verilen partide ikram edilen kurukafa biçiminde pastadan söz edebilirim! Mısır unundan yapılma, Kenya’ya özgü bir ekmek olan ugali de var… Bu arada, çocukların tırmanmak zorunda kaldığı Patates Dağı da var! Kamptaki kolektif işlerden onların payına, patatesleri soymak düşüyor da...
Marie Curie ve Tesla’yı özendirmek konusuna gelince, Bilim ve Gelecek olarak, bilimsel içerikli çocuk yayıncılığına, yayınlarımızı zenginleştirerek devam etmek istiyoruz. Önemli biliminsanlarını çocuklara anlatan ya da biliminsanlarının çocukluklarını anlatan kitaplar çıkarmak da projelerimiz arasında var.
- Çocuklara dokunmak biraz da çocuk kalabilmek, ruhunun bir yerlerinde onu her ne pahasına olursa olsun korumakla sağlanabilir. Sen öğretmen anne-babanın çocuğusun. Bilim ve Gelecek dergisindeki söyleşinde, diğer kardeşlerine “oku”, sana ise “ okuma” dendiğini ifade ediyorsun. Nalân Mahsereci en çok neler okurdu? Çok okuyan bir birey olarak, çocuklarımıza okuma alışkanlığını kazandırmak için ne önerirsin?
- Nalân Mahsereci eline ne geçse okurdu… 80 darbesine giden tantanalı aylarda, babam ve annem sürgün edilme korkusuyla apar topar İstanbul’a tayinlerini istemişlerdi. 12 Eylül darbesinden sadece günler önce Gaziantep’ten İstanbul’a yola çıkmıştık; bu ani toparlanışta, biraz da ürküldüğünden olsa gerek, ailemizin geniş kütüphanesi, bir akraba evine emanet edilen kolilerde kalmış. Pek çocuk kitabım yoktu. Babamın mı, annemin mi kitapları arasından geldiğini bilemediğim, Doğan Kardeş Yayınları tarafından 1960'lı yıllarda basılmış Halime adlı roman, çocukluk okumalarım arasında, bende en derin izler bırakmış olanlardandır. Grace Rasp-Nuri adında yabancı bir yazar tarafından yazılmakla birlikte, Cumhuriyetin ilk yıllarındaki bir Anadolu köyünü gerçekçi bir biçimde resmeden romanda, annesi ile yoksul bir hayat sürmekte olan Halime, kızların okula gitmelerinin önündeki engellere isyan eden, okula gitmeyi, okuma-yazma öğrenmeyi tutkuyla isteyen bir köylü kızı olarak anlatılıyordu. Defalarca okumuşumdur.
Bizimle gelebilen tek tük kitaplardan Jane Eyre, Madam Bovary gibi ilkokul çağında bir çocuğa aslında pek hitap etmeyen klasikleri defalarca okuduğumu bilirim. Sonra yaz tatillerinde annemin Beypazarı’ndaki aile evine gittiğimizde, Hayat mecmuasının çeşitli sayılarından annemin bir genç kızken ciltlediği bir derlemeyi, her yaz yeniden satır satır okurdum, artık ezberlemiştim.
Konuk olduğumuz her evde, öncelikle hangi kitapların olduğuna bakardım. Ödünç isteyebileceğim yakınlıkta bulduğum kişilerin bir eviyse, mutlaka şansımı denerdim…
Derken babam kitap pazarlayan bir arkadaşından Aziz Nesin kitapları aldı ve ciltleri dağılıp parçalanana kadar onun kitaplarını tekrar tekrar okudum. Şimdiki Çocuklar Harika’nın yanı sıra diğer öykülerinin derlendiği pek çok kitabını…
Çocuklara kitap okutabilmek meselesine gelince… Bir kere çocukların eğlenmedikleri hiçbir kitaptan öğrenmediklerini unutmamamız gerekir. En başta sevecekleri, keyifle okuyacakları, kahramanlarıyla özdeşleşecekleri, düşünce dünyalarını zenginleştirecek, perspektiflerini ve algılarını geliştirecek, estetik duyarlılıklarını biçimleyecek kitaplar seçmeliyiz onlar için. Onların kendilerinin de kendi okumak istedikleri kitapları seçmesine izin vermeliyiz.
Çevremdeki ebeveynler gibi, ben de şimdiki çocukların sanal dünyayla bu kadar içli dışlı olmasından rahatsızım. Çocuklar, bilgisayar oyunlarındaki tempoyu ve albeniyi gerçek hayatta bulamadıklarında, tabii kitaplarda da, kolaylıkla sıkılıyorlar. Bu nedenle çocuklara kitap okutmak çok daha zor eskiye göre. Benim oğlumla bulduğum yol, çok küçüklüğünden beri birlikte kitap okumamızdı. Ben oradaki konuşmaları, karakterleri canlandırarak okurdum ve sonra onun kendi kendine kaldığı zamanlarda da, daha 2-3 yaşındayken benim seslendirmelerimi taklit etmeye çalışarak sayfaları çevirdiğini görürdüm. Hâlâ birlikte okuduğumuz zamanlar, en eğlendiğimiz zamanlar arasındadır. Bazen o bana, bazen ben ona okuyorum. Sonrasında hikâye hakkında, karakterler hakkında konuşuyoruz. Bazen okuduğumuzun üstüne, onunla karşılıklı yaratmaya devam ederiz. Hikâyeyi değiştirerek ya da devam etmesini istediğimiz yöne ilerleterek ya da komiklikleri daha da abartan sahneler kurarak tekrar anlatıyoruz birbirimize… Bu belki okuma eylemini genel olarak keyifli bulmasına yol açıyor. Ama gene de ancak Ipad elinde değilse, kendi başına okumayı yeğliyor. Günümüz çocuklarının ortak sorunu olduğunu gözlemliyorum bunun. Kuşkusuz her anne-baba, kendi çocuğuna özgü yöntemler bulacaktır. Ama şunu biliyorum ki, çocuğun okumayı bir ceza gibi algılamasına yol açacak, zorunlu tutma türünde uygulamalardan mümkün olduğunca kaçınmak gerekiyor.
- Bir dönem Kaynak Yayınları’nın çocuk kitabı dizisini yönetmişsin. Bu birikim dahilinde Aziz Nesin ustanın eseri olan “ Şimdiki Çocuklar Harika”daki gibi biz de çocuklarımıza yeterince, biz büyükleri de eleştirebilme özgüveni kazandırabiliyor muyuz? Ve kendi çocukluğundan bu zamana kadar geçen süreçte çocuklarımızın ileriye dönük doğru ve sağlıklı bilgi alabilmeleri için yeterli ve nitelikli eserler basılıyor mu?
- Büyüklerin, çocuklarla ilişkilerinde eşit bir ilişki kurmaları, özgüven geliştirebilmeleri açısından çok önemli tabii. Bunu söylemeye bile gerek olmamalı aslında ama onların varlıklarına, düşüncelerine, duygularına saygıyla yaklaşmalıyız. Senin de söylediğin gibi, çocuklara büyükleri eleştirebilme hakkı vermek, buna saygı duymak da çok önemli. Hayal Hızı Çetesi İnsanın Atasını Arıyor’un ilk bölümünün adı, “Sakar Anne”. Kitap, çocukların gözünden annenin sakarlığı ve sürekli öğüt vermesiyle dalga geçilen bir bölümle başlıyor.
Sorunun devamına gelince, izlediğim kadarıyla özellikle son 15-20 yılda ülkemizde çocuk yayıncılığı çok gelişti. Sadece çocuklara ve gençlere yönelik yayın yapan, ürünlerine hem iyi edebiyat, hem de sol değerler açısından baktığımda, nitelikli işlere imza atan yayıncılarımız var. Çocuklara yönelik, bir bölümü oldukça iyi dergiler çıkaran gruplar var. Yayıncılık alanının tekeli haline gelmiş yayınevlerinin de, ciddi çocuk kitapları bölümleri var. Sonra sadece çocuklar için yazan iyi yazarlarımız olduğu gibi, esasta yetişkinlere yazan kimi iyi yazarlarımızın, çocuklar ve gençler için de üretmeye başladıklarını görüyorum. Gene çocuklara çizmekte yetkinleşmiş illüstratörlerimiz var.
Ama “bilimsel içeriği” kriter yaptığımızda, aynı olumlu tabloyu yineleyemiyorum. Kuşkusuz bilimsel içerikli çocuk yayınları var; bir bölümü de oldukça iyi, ama bunların çok büyük çoğunluğu çeviri. Çocuklarla aralarında en başta bir “kültür” engeli var, hele hele iyi bir çevirmenin eline de düşmedilerse.
-Belki bir hayalin de çocuk kitabı yazmaktı. Neticede topluma faydalı bir esere imza atmak çok güzel heyecan verici. Duyguları diri de tutan bu güzellikte sana ortak olan, kitabın çizimlerini gerçekleştiren Demet Özge Aykan var. Kendisi Ekonometri okumuş, sonrasında Leman dergisinin paf takımı ile çizerliğe başlamış. Demet Özge Aykan ile bu projeye başlamanız nasıl gerçekleşti?
Metin hemen hemen tamamlandığında çizer arayışına girdik. Bilim ve Gelecek’in Kitapçıl sayfalarının editörü ve Nautilus köşesinin yazarı olan Özer Or’a danıştığımda, Özge’den söz etti. Özge daha önce hiç çocuk kitabı çizmemişti; ama ilk görüştüğümüz andan itibaren, birbirimizin dilinden anladığımızı ve uyumlu çalışabileceğimizi fark etmiştim. Gerçekten de Özge ile verimli, yoğun ve çok keyifli bir kolektif çalışma yürütebildik: Hangi sahneler, nasıl çizilmeli; içeride kullanılabilecek başka motifler neler olabilir; bunlar üzerine sürekli konuştuk. Sayfa tasarımları için de kitabı güzelleştiren öneriler yaptı. İkimizin de içine sinene dek sahneleri yeniden yeniden çizmekten hiç yerinmedi. Bence metni tamamlamakla kalmayan, aynı zamanda güçlendiren, bilginin kısmen ağır bastığı bölümleri rahatlatan, bence çok sevimli karakterler ve sahneler yarattı. Artık metni hayalimde Özge’nin karakterleri olmadan canlandıramıyorum; öyle benimsedim. Kapak tasarımı da bence harika oldu. Birlikte çalışılması çok keyifli bir insan, sinerjik bir çalışma yapabildik. Özge ile yolumuz kesiştiği için kendimi çok şanslı sayıyorum. Sonra bir başka kişinin katkısından da söz etmeliyim: Seferihisar’a yerleşse ve Keçi adlı bir dergi çıkarsa da, hâlâ sayfa tasarımlarımızı yapan, kolektifimizin önemli bir parçası, eski editörlerimizden Baha Okar da, tasarım üzerinde yeniden yeniden çalıştı; çıkardığımız ilk çocuk kitabı olduğundan ve özel tasarım gerektiğinden yoğun emek verdi.
- Kitap Haydarpaşa Garı’nda düzenlenen 9. Kitap Günlerine yetişti. Bilim ve Gelecek dergisinin standında 11 Haziran Pazar günü imza günü gerçekleştirdin. Nasıldı? Bir ilk olması sebebiyle hem duygun, hem ilgi olarak soruyorum.
- Fuarda standımız, kitaplarımız ve düzenlediğimiz Prof. Dr. Ergi Özsoy, Doç. Dr. Hasan Aydın ve Ender Helvacıoğlu’nun katıldığı “Evrim nedir? Evrimi anlamak neden önemlidir?” paneli yoğun ilgi gördü. Hayal Hızı Çetesi İnsanın Atasını Arıyor ise, fuarda en çok satılan kitaplarımız arasında açık ara ile birinci. Benim, Özge’nin ve yayınevinin de ilk çocuk kitabı olması, gördüğü ilgiyi artırdı diye düşünüyorum. Özge ve ben de, kitabın gördüğü ilgiden çok mutlu olduk, heyecan, coşku duyduk. Bunlar, maceraların devamını getirebilmek açısından da özendirici tabii ki.
Kitap henüz basılmadan önce okuyan, oğlum Ilgaz haricindeki üç çocuktan da, ki Maya İnanç, İpek Fındık ve Deniz Güner’dir kendileri, olumlu geribildirimler almıştım; ama kitap halini okuyan çocuklardan henüz geribildirimler almaya başlamadım. Okuyan ya da karıştıran büyükler çok olumlu şeyler söylüyorlar. Potansiyel okurlarımdan, çocuklardan ve anne babalardan eleştirel değerlendirmeler yapmalarını da bekliyorum. Nasıl bulunduğunu bilmek, devam edebilmek için de önemli…
- Kitabın içerisindeki diğer incelik ise postitler ile Swahili dili, İngilizce ve Türkçe arasında çevirilerin olması. Böylelikle çocuklara yabancı dil aşinalığı da sağlanıyor. İlk kitapta Kenya ile başlayan serüvende, başka nereleri dolaşacaklar? Yoksa mesela ülkemizde Efes Antik Kenti içerisinde kaybolup, telefonlarının şarjları bitince, bir fener yardımıyla gizli geçitler mi arayacaklar… Dediğin gibi hayalde sınır yok. Söz konusu çocuk hayali ise… Uçsuz bucaksız. Yeter ki onları kirletmeyelim ve kirli bir dünya bırakmayalım.
- Sonraki maceralar için kimi düşüncelerim var tabii. Ilgaz’ın da bence çok kayda değer önerileri var... CERN’e gidip, atomun sırlarını çözmeye çalışacaklar; uzay istasyonuna çıkıp, evren hakkında öğrenecekler; yapay zekâ laboratuvarına girecekler, robotları, akıllı sistemleri tanıyacaklar; hackerlarla arkadaş olacak, bilgisayar programlama, oyun üretme vs. üzerine düşünecekler; dinozor kazısına katılacaklar, yeryüzünün canlılık tarihine bakmış olacaklar vs. Elbette bu maceraların bir bölümü de ülkemizde geçecek…
- Ben okul arkadaşlarıma yaş gözetmeksizin aynı sıralardan geçtiğimiz için sıradaş derim. Sen de çetedaş diyorsun oğlun Ilgaz ve onun en yakın arkadaşlarına. Çocuklar ilhamı kesintisiz veren enerji kaynaklarımız. Yolunuz açık olsun yoldaşlar. ODATV adına da teşekkürlerimizi sunuyoruz.
- Ben de sana ve Odatv’ye çok teşekkür ederim Emel.
Röportaj: Emel Seçen
Odatv.com
Türkiye'deki orman yangınlarından en fazla etkilenen...