Bayburt Gezi Rehberi
Bayburt Gezi Rehberi
Doğu Anadolu’yu Karadeniz’e bağlayan Erzurum-Trabzon yolu üzerinde yer alan Bayburt, Doğu Karadeniz Bölgesi’nde 3.6 kilometrekarelik bir alan üzerine kuruludur. Bayburt; kuzeyde Trabzon, kuzeydoğuda Rize, doğu ve güneydoğuda Erzurum, güneyde Erzincan, batıda da Gümüşhane illeriyle komşudur. Halkının kayda değer bölümü Türkmen-Çepnilerden oluşan şehir, tarihî İpek Yolu üzerinde yer alır. Bu nedenle tarihinde birçok medeniyete ev sahipliği yapmış olan Bayburt şehrinin adı eski Kafkas dillerden birini konuşan Urartu/Khaldiler'in bölgeye egemen olduğu dönemlerde verilmiştir. Bayburt, kısa bir dönem Roma İmparatorluğu hakimiyeti altına girse de bu imparatorluğun ikiye ayrılmasıyla Doğu Roma topraklarına katılmıştır. Başka bir tarih sahnesinde ise Bayburt'un Türkmenlerin ilk yerleşim yeri olduğu rivayet edilmektedir.
Öte yandan Bayburt'ta Doğu Karadeniz iklimiyle Doğu Anadolu’da hakim olan karasal iklim arasındaki geçiş iklimi görülmektedir. Bu sebeple yazları sıcak ve kurak, kışları soğuk ve yağışlı geçen kentin ekonomisinde ise tarım ve hayvancılık etkilidir. Tarım ürünü olarak hububat çeşitleri, yem bitkileri, şeker pancarı ve az da olsa meyve sebze yetiştirilir. Yer aldığı bölgenin büyük bir kısmı kıraç olan Çoruh Vadisi'nde halk, Aydıntepe ve Sünür ovalarında sulu tarım yapmaktadır. Rafting yapabileceğiniz Çoruh Nehri de Bayburt sınırları içinde bulunur. Bayburt'ta halk için el sanatları ekonomik açıdan önem taşımaktadır. Bakır işlemeciliği, taş işlemeciliği, ehram ve kilim dokumacılığı da bölgede oldukça yaygın faaliyetlerdendir. Hediyelik eşya olarak satılan bu el sanatı ürünlerinden alıp evinize götürebilir veya sevdiklerinize armağan edebilirsiniz. Özellikle tamamı ile koyun yününden yapılan ehram bu yöreye özgü kadınların giydiği özel bir kıyafettir. Bayburt el değmemiş doğasıyla adeta huzurun kentidir. Ulu dağların, kar suyunun biriktirdiği dağ göllerinin, yüce çam ormanlarının muazzam bir manzara sunduğu Bayburt’ta kamp ve sevdiklerinizle piknik yapabileceğiniz birçok yer bulunur. Bayburt'ta bu saklı cennetleri doya doya keşfetmek için birkaç hafta yeterli olacaktır. Yakupabdal Göleti ve Doğa Parkı, Aslandağı Vilayet Ormanı, Kavakyanı Şelaleleri, Kaçkar Dağları Balıklı Göl ve Aygır Gölü kentin el değmemiş doğal alanları olarak öne çıkmaktadır.
Bayburt’a nasıl gidilir?
Bayburt ulaşım seçenekleri arasında karayolu ve havayolu vardır. Türkiye'nin her yerinden otobüs firmalarının sefer düzenlediği Bayburt; İstanbul’a 1.1 kilometre, İzmir’ e 1.3 kilometre, Antalya’ya 1.1 kilometre, Ankara’ya 778 kilometre, Gaziantep 715 kilometre mesafededir. Havayolunu seçeceği olarak kentte havalimanı olmaması nedeniyle Erzurum Uluslararası Havalimanı tercih edilmektedir. Bayburt merkez ile Erzurum Havalimanı arası 50 kilometredir.
Bayburt’ta gezilecek yerler
Bayburt’ta gezilecek yerler
Önemli tarihî yapılara ve doğal güzelliklere ev sahipliği yapan Bayburt, Çoruh Nehri sayesinde her yıl birçok su sporları ile uğraşanların uğrak noktasıdır. Bayburt tarihî güzelliklerinin yanı sıra el değmemiş doğal güzellikleri ile Anadolu'nun kayda değer kentlerinden biridir. Tarihî İpek Yolu'nun kadim kenti Bayburt'ta doğa ile baş başa kalmak, Çoruh Vadisi'ne kulak kabartmak, yüzyıllarca geriye gitmek size ve sevdiklerinize çok iyi gelecek.
Çoruh Nehri Rafting Parkurları
Çoruh Nehri dünyanın en süratli ve en derin nehirlerinden biri olarak öne çıkar. Nehirde zorluk derecesine göre dört parkur bulunur. Özellikle Bayburt-Yusufeli-Oltu arasındaki parkurda uluslararası yarışlar düzenlenir. Mayıs ve haziran ayları arasında nehrin en verimli olduğu dönemdir. 1993 yılında Dünya Rafting Şampiyonası'na ev sahipliği yapan Çoruh Nehri, kaynağını Mescit Dağı’ndan almaktadır. Borçka’nın Muratlı kasabasından sonra Türkiye sınırlarından çıkan nehir, Batum’dan Karadeniz’e dökülür. Birçok balık türüne yaşam alanı sağlayan bu suların toplam uzunluğu ise 376 kilometredir. Çoruh Nehri’ne dünyanın her bölgesinden rafting, kano ve nehir kayağı gibi sporlar için yerli ve yabancı sporcular gelmektedir.
Bayburt Kalesi
Şehrin kuzeyinde yalçın kayalar üzerine kurulu olan kalenin kim tarafından yapıldığı bilinmemektedir. İlk yapının Ermenilere ait olduğu iddia edilse de Bağrat ailesi zamanında (885–1044) varlığından söz edilen Bayburt Kalesi’nin çok daha önce yapıldığı ve tarihi mücadelelere tanık ettiği rivayet edilmektedir. Selçuklu döneminde tekrar inşa edilen ve onarılan kalenin üzerinde bu yapımı anlatan 20 adet Arapça kitabe vardır. Tarih boyunca sık sık işgale uğrayan Bayburt Kalesi, en son 1828 yılında Rus Savaşı'nda işgal edilmiştir. Dış yüzeylerinde mor ve yeşil firuzeden çiniler bulunan kale, bu görüntüsünden dolayı da "Çinimaçin" Kilisesi olarak da bilinmektedir. Ancak savaşlardan ve doğal olaylardan dolayı günümüzde bu eşsiz çinilere rastlamak mümkün değil. Kale, Dede Korkut Hikayeleri'nde görkemli bir yapıt olarak betimlenmiştir.
Aydıntepe Yer Altı Şehri
Bayburt'un Aydıntepe ilçesinde yer alan antik kent yerleşkesinin hemen altında bulunan Aydıntepe Yer Altı Şehri dehliz şeklinde meydana gelmiştir. Resmi olarak, 1988 yılında bir inşaat kazısı sırasında tesadüfen gün yüzüne çıkarılarak Kültür ve Tabiat Varlıkları Kurulu tarafından koruma altına alınmıştır. Yeraltı şehri, uzunluğu 1 kilometreyi bulan galerilerden oluşmuştur. Galeri tavanlarında gözetleme kulesi veya havalandırma olarak kullanıldığı düşünülen konik biçimli gözler vardır. Gezilebilir alanı 200 metre olan yer altı galerisinin hangi amaçla yapıldığı hala gizemlidir. Yer yüzeyinden 2 ila 5 metre derinlikte ana kayanın oyulmasıyla oluşturulmuştur. Aydıntepe Yer Altı Şehri içinde koridor boyunca odalar, galeriler, su arkları, havalandırma bacaları ve duvarlarda açılmış oyuklar yer almaktadır. Turizme açık olan yeraltı şehri, Bayburt'ta görülmesi gereken yerlerdendir.
Helva Köyü Buz Mağarası
Helva Köyü Buz Mağarası'nda buzdan oluşmuş sarkıt ve dikitlerin bulunduğu bu mağara doğanın ilginçliğini gözler önüne sermektedir. Bayburt il merkezine 33 kilometre uzaklıkta bulunan mağaranın, zamanında köy halkı tarafından soğuk hava deposu olarak kullanıldığı söylenmektedir. Sıcak yaz aylarında bile dışarıdaki yüksek sıcaklığa rağmen mağara içi dondurucu derecede soğuktur. Mağaranın geniş bir girişi olmasına rağmen buzdan sarkıt ve dikitlerin erimediği mağara yöre halkı tarafından et ve yiyeceklerin korunması amaçlı kullanılmaktadır. Turistik açıdan yörede pek bilinmeyen bu mağaranın önemi son yıllarda artmıştır.
Baksı Müzesi
Bayburt'a 45 kilometre mesafede olan Baksı Müzesi, 2014 Yılı Avrupa Konseyi Müze Ödülü almıştır. Müze içerisinde çağdaş sanatla geleneksel sanat bir araya gelmektedir. Çoruh Nehri'ne bakan vadide kurulan bu sıradışı müze, sergi salonları, depo müze, atölye, konukevi ve kütüphaneden oluşan 40 dönümlük bir araziye yayılmıştır. Müze'nin doğuşunda Bayburtlu bir sanatçı ve akademisyen olan Prof. Dr. Hüsamettin Koçan’ın emeği çoktur. Müze'nin isminin belirlenmesinde içinde bulunduğu Bayraktar köyünün eski adının Baksı olmasının yanı sıra baksı sözcüğünün şamanizme göre "şifacı, koruyucu" anlamı taşıması belirleyici oldu. Müze'nin içinde sergilenen eserlerle birlikte temsil ettiği kavramlar; gelenek, gelecek ve sürekliliktir. Baksı Müzesi'nin, sadece seyirlik bir müze olarak kalmayıp bulunduğu bölge insanlarına eğitim veren, burs sağlayan, istihdam eden bir misyonu vardır.
Dede Korkut Türbesi
Bayburt ili sınırları içinde Masat köyünde bulunan Dede Korkurt Türbesi, yılın belirli zamanlarında yerli ve yabancı pek çok turisti ağırlamaktadır. Her yıl temmuz ayında Bayburt Dede Korkut Uluslararası Kültür-Sanat Şölenleri kapsamında köyde etkinlikler düzenler.. 9. yüzyılda kesme taşların üst üste konulması ile yapılan türbe, 1994 yılında restore edilmiştir. Türbenin üzerinde eski Türkçe rakamlarla 718 yazmaktadır. Türbe, halk arasında Ali Baba Türbesi olarak da bilinmektedir.
Bayburt’ta nerede ne yenir?
Türkiye’nin hemen her şehrinde olduğu gibi Bayburt ilinin de kendine has yöresel lezzetleri vardır. Sebze yemeğinden et yemeğine, salata çeşitlerinden tatlılarına kadar Bayburt’u diğer mutfaklardan ayıran bazı yöresel tatları bulunur. Öncelikle Bayburt denince akla ilk gelen yöresel lezzetler; galacoş, tel helvası, lor dolmasıdır. Lahana yaprağından yapılan yalancı dolma, salamura lahanadan yapılan ekşi lahana, bir tür yeşil mercimek yemeği olan galacoş, lor peynirinin ön planda olduğu lor böreği, süt ile kavrulmuş fındığın buluştuğu süt böreği Bayburt'ta denenmesi gereken yemeklerdir. Ayrıca meşhur kuşburnu marmeladından yapılan bir lezzet olan tatlı çorbayı da seveceğinizden eminiz. Un, tereyağı, şeker ve limonun maharetli ellerde yoğrulması ile hazırlanan tel helvası, yörenin en çok tatlarındandır. Mercimek, soğan, un, tuz ve yumurta ile yapılan kesme çorbası ise kuşkusuz damaklarınızda hoş bir tat bırakacaktır. Öte yandan Bayburt'un ünlü lokantalarından biri olan Bayburt Lokantası, Bayburt döneri ile meşhur bir mekandır. Aile yemeklerinin adresi olan lokanta geniş bahçesi ve kapalı alanı Cumhuriyet Caddesi’nde yer alır. Bayburt merkezde Türkistan Caddesi’nde bulunan Aktaş Pide Salonu, teleferik manzarası ve lezzetli pideleri ile ailece gidebileceğiniz bir mekanların başında gelir.