Çocuklarda uyku problemi ciddi sağlık sorunlarına yol açıyor
Çocuklarda uyku problemi sadece fiziki gelişimi değil, zihinsel gelişimi de engellemektedir. Çocuklarda uyku probleminin 7 nedeni haberimizin detayında...
Çocuklarda uyku problemi çok önemli sağlık sorunlarına neden olabilmektedir. Çocukların büyümesini engellediği gibi okul başarılarını da ciddi anlamda düşürebilmektedir. Peki çocuklarda uyku problemlerine ne neden olur? İşte çocuklardaki uyku problemlerinin 7 nedeni...
Uykusuzluk
Okul çağına gelen çocukların uyku özellikleri bellidir ve bu ömür boyu fazla değişikliğe uğramaz. Çocuğu ne kadar uyuduğu, geç mi ya da erken mi yattığı anne ve babanın bildiği hususlardır. Bazı anne ve babalar, çocuğunun geö yattığını ve 8-10 saat uyumadan uyandırmadığını söylerken, bazı anne ve babalar ise çocuğunun küçüklükten beri 6-7 saat uyuduğunu ve çok dinç kalktığını söylüyor. Çocuğun uyku özelliklerinin bilinmesi önemlidir. Aksi takdirde çocuğun uyku özellikleri değişirse anne ve baba bunun farkına varamaz. Mesela 22.00-23.00 saatleri aralığında uyuyan bir çocuk, bu saatler arasında uyuyamıyor ve uykusuzluk problemi yaşıyorsa çocukluk çağı uyku rahatsızlıkları dikkate alınmalıdır. Okul çağında baş gösteren uyku problemleri ise genellikle ailesel kaynaklıdır. Yani anne ve baba veya aile üyelerinden birinde mutlaka uykusuzluk problemi vardır.
Huzursuz Bacaksız Sendromu
Ayakta ve bacaklarda uyku ile alakalı hareket bozukluklarına huzursuz bacak sendromu denir. Uyku esnasında ayakta ve bacaklarda hoşa gitmeyen hisler görülür. Çocuk yatağına girdiği andan itibaren hareket etmeden yapamaz. Ayakları 'niye yatıyorsun' 'kalk da yürü' modundadır. Aksi takdirde kendisini rahat hissedemez. Uykuya geçilmesinde zorluk oluşturduğundan dolayı uyku bozukluğunun altında huzursuz bacak sendromu yatabilir.
Bilgisayarda Aşırı Vakit Harcamak
Çocukların teknolojik oyuncakları bilgisayar, tablet ve akıllı telefonlardır. Günümüzün akıllı cihazları, özellikle ergenlik çağı gençlerinin uykuya geçememesindeki en önemli nedenlerden biridir. Ayrıca anne ve babası çalışan çocuklarda da uykuya geçilmesinde sorunlar görülebilir. Çünkü ailesiyle daha fazla vakit geçirmek isteyen çocuğun uyku saati bilinçli olarak ileri saatlere ertelenebilir. Bu da çocuğun zamanla uykuya geçmesini zorlaştırır.
Uyurgezerlik, Gece Terörü, Kabuslar Gibi Parasomniler
Uykuda yapılan davranışlara hareketlere parasomni denilmektedir. Uyku halinde yürüme, gece uyurken doğrularak etrafa bakınma, gece terörü, kabus bozukluğu çocukluk döneminde çok sık rastlanan parasomniler arasındadır. Uyku düzenini bozduğundan dolayı çocuklar parasomnilerden fiziksel, duygusal ve zihinsel olarak negatif etkilenir. Çocuk uyku halinde iken çok sık yürüyorsa kesinlikle bir uyku doktoruna götürülmelidir. Çünkü çocuğun kendisini yaralama riski oldukça yüksektir. Gece terörü olarak adlandırılan durumda ise ağlayarak ve çığlık atarak kalkabilir. Çocuğun gözleri açık olduğundan dolayı anne ve babalar tarafından çocuk uyanık sanılsa da uyku halindedir. Uyku halinde olduğundan dolayı çocuğun kendisini korumak maksadıyla agresif hareketler de bulunması gayet normaldir. Kabusta ise çocuk, içinde bulunduğu durumun bilincindedir. Çok sık aralıklarla kabus gören çocuklarda uykuya dalma problemi olabilir.
Uyku Esnasında Hareket Bozukluğu
Uyurken Sallanma: Bu durum çocuk uyuduğu esnada ya da uykuya dalarken olabilir. Çocuk, ne yaptığının bilincinde olmadığından dolayı bu durum anne ve baba tarafından gözlemlenmelidir. Çocuğun sallanma hareketleri ritmik olarak gelişir. Mesela baş ya da gövde öne-arkaya, sağa-sola ritmik olarak sallanabilmektedir. Uykuyu böldüğü gibi uyku düzenini de çok bozan bir durumdur.
Periyodik Hareket Bozukluğu: Çocuk ne yaptığının bilincinde değildir. Periyodik hareket bozukluğunda çocuk, ritmik hareketlerde bulunmaz. Tam aksine peş peşe ayak ya da ellerde ufak ufak sıçramalar, hareketler görülür. Uykunun içerisinde bozukluğa neden olduğu gibi uykuya geçmede ve uykunun sürekliliğinde problem oluşturabilir. Çocuklarda görülen hareket bozukluğunun yetişkinlerden farkı ise yetişkinler yorgunluk hissinden dolayı gündüz uyuklayabilirler, çocuklar ise tam aksi aşırı hareketlidirler. Bu aşırı hareketlilik nedeniyle çocuklara dikkat eksikliği, hiperaktivite bozukluğu gibi hatalı tanılar konabilir. Hareket bozukluğu nedeniyle çocukların dikkat, hafıza ve öğrenme kabiliyetleri bozulabilir, eğitim hayatındaki başarılarında ciddi düşüşler görülür. Hatta büyümesinde gerileme dahi olabilir.
Hipersomniler
Çocukluk döneminde ortaya çıksa da genellikle erişkinlik döneminde atlatılır. Ancak bu hastalığı, çocuğun yaşamını ciddi şekilde etkilediği için hafife almamak gerekir. Hipersomni, gündüz vakti uyuklama anlamına gelmektedir. Çocuğun gece uykusunda hiçbir sıkıntı görülmez. Gece rahat uyusa da gündüz vakti yine uyuklama halleri olur. Bu uyuklamalar farklı şekillerde ortaya çıkabilir. Mesela kısa süreli minik uyuklamalar nedeniyle çocuğa tembel teneke lakabı takılabilir. Oysa bu durum ne psikolojiktir, ne de tembelliktir. Gündüz vakti uyuklama rahatsızlığının bir türü olan narkolepsidir. Bu rahatsızlıkla çocuk gündüzün gelen o tatlı uykuya karşı koyamaz. Bu kısa süreli uyuklamalar zaman içerisinde düşme ataklarına neden olabilir. Hiçbir alakası olmadığı halde epilepsi tanısı konabilir. Çocukta sürekli uykusuzluk hali gözlenebilir. Okulda, serviste, gece, fırsat bulduğu her yerde uyuklar. Üç ay boyunca her şey normal seyrindedir. Daha sonra ise öyle bir uyku hali gelir ki çocuk, günde 16 saat, 18 saat uyuyabilir. Ortalama iki-üç gün süren bu sürekli uykusuzluk hali daha sonra normale dönmektedir.
Uyku Apnesi
Çocukluk döneminde görülen uyku apnesi sendromu, erişkinlere göre çok farklılıklar içerir. Çocuklarda horlama net olmamakla birlikte solunum seslidir. En belirgin özelliklerinden biri çocuğun uyurken ağzının açık olmasıdır. Uyku apnesi sendromu olan çocukların uyudukları esnada kafaları biraz daha arkadadır. Bunun nedeni ise uyku apnesi nedeniyle nefes durmaları yaşadığından dolayı soluk borusunu açmaya çalışmalarıdır. Bu tür çocuklar, uykuda iken idrar kaçırabilir. Uyku apnesi olan çocuklar, nefes alıp verebilmek için o kadar fazla efor sarf ederler ve o kadar aşırı terlerler ki kan revan içerisinde kalabilirler. En önemli belirtileri ise uyandırılırken çok zor uyanırlar, sakardırlar ve ara sıra uyku halleri olabilir. Bu ciddiye alınması gereken bir sağlık problemidir. Çünkü uyku apnesinde çocuğun gecesi ve gündüzü dahil olmak üzere bütün dünyası negatif etkilenir.