Orta Vadeli Belgeler 2021-2023 Ne Diyor?
Özü
29 Eylül 2020’de yayımlanan Orta Vadeli Program ve Yeni Ekonomi Programından sonra 09 Ekim 2020 tarihli Resmî Gazetede tüm ekonomiyi çok yakından ilgilendiren Orta Vadeli Mali Plan (2021-2023), aynı döneme ilişkin Yatırım Programlarının Hazırlanmasına İlişkin 2020/12 sayılı Genelge ile Bütçe Çağrısı ve Bütçe Hazırlama Rehberleri yayımlanmış ve yürürlüğe girmiştir.
Kamu bütçe hazırlık sürecinde yer alan en önemli belge Orta Vadeli Programdır. Bütçe sürecinde ikinci önemli doküman Orta Vadeli Mali Plandır. 5018 sayılı Kanuna göre Orta Vadeli Mali Plan, Orta Vadeli Program ile uyumlu olmak üzere, gelecek üç yıla ilişkin toplam gelir ve gider tahminleri ile birlikte hedef açık ve borçlanma durumu ile kamu idarelerinin ödenek teklif tavanlarını içeren bir belgedir.
Bu maksatla hazırlanan orta vadeli mali plan, orta vadeli programda belirlenen temel amaç ve politikaların hayata geçirilmesine yönelik olarak hazırlanan, merkezi yönetim bütçe büyüklüklerini ve kurumsal bazda ödenek teklif tavanlarını belirleyen bir belge niteliğindedir.
Bütçenin hazırlanması ve uygulanmasında etkinliğin artırılarak mali disiplinin güçlendirilmesi, kamu maliyesi politikası hedeflerinin başında gelmektedir. Bu kapsamda çok yıllı bütçeleme anlayışı, bu amaca ulaşma çabalarına önemli bir katkı sağlayacaktır.
Önemi
Orta Vadeli Programın Temel Özellikleri:
– Kamu ve özel kesim için öngörülebilirliği artıracak bir yol haritası niteliğindedir.
– Çeşitli alanlarda birbirleriyle tutarlı bir amaç, politika ve öncelikler seti sunmaktadır.
– Makro politikaların yanı sıra, temel gelişme eksenlerini ve ana sektörleri kapsar.
– Uzun vadeli amaçlara katkıda bulunacak şekilde, üç yıllık dönemde üzerinde yoğunlaşılacak öncelikleri tespit eder.
– Uygulamaların sonuçları ve genel şartlardaki değişmeler dikkate alınarak, her yıl yenilenecek dinamik bir yapı arz eder.
– Üç yıllık perspektife sahiptir.
Orta Vadeli Program, bütçe sürecini başlatarak stratejik amaçlar temelinde kamu politikaları ve uygulamalarını şekillendirecek ve kaynak tahsisini bu çerçevede yönlendirecektir. Aynı zamanda, kamu ve özel kesim için öngörülebilirliği artıracak bir yol haritası niteliğinde olan bu Program, son yıllarda sosyal ve ekonomik alanda sağlanan gelişmelerin daha sağlam bir zeminde sürdürülmesi suretiyle güven ve istikrara katkıda bulunacaktır.
Çeşitli alanlarda birbirleriyle tutarlı bir amaç, politika ve öncelikler seti sunan Orta Vadeli Program, makro politikaların yanı sıra, temel gelişme eksenlerini ve ana sektörleri kapsamaktadır.
Temel Parametreler
Temel metinlerde kullanılan önemli parametreler aşağıdaki tabloda yer almaktadır.
|2021||2022||2023|
|GSYH Büyümesi (%, Sabit Fiyatlarla)||5,8||5,0||5,0|
|GSYH (Milyar USD, Cari Fiyatlarla)||926||812||702|
|TÜFE Yılsonu (%)||6,0||6,0||8,0|
Orta Vadeli Mali Planda temel makroekonomik göstergeler yanında, bütçe giderlerine ilişkin temel politikalar, bütçe gelirlerine ilişkin temel politikalar, merkezi yönetim bütçe büyüklükleri ve merkezi yönetim bütçe açığının finansmanı ile kurumsal ödenek teklif tavanları ile bütçe sürecine ilişkin hususlar yer almaktadır.
Bütçe Gelirlerine ilişkin olarak öngörülen temel politikalar, kamu kurum ve kuruluşları kadar mükellefler için de özellikle önemli tahmin, politika öncelikleri ve inisiyatifleri yansıtması açısından önem arz etmektedir.
Ne Diyor
Bütçe Gelirlerine İlişkin Temel Politikalar (OVP)
Orta Vadeli Mali Planın “Bütçe Gelirlerine İlişkin Temel Politikalar” başlığı altında özet olarak; vergisel teşviklerin gözden geçirilmesi, etkinliği olmayan vergi harcamalarının yeniden düzenlenmesi, lüks ve ithal ürünlerde vergisel değişiklikler yapılması, katma değerli yatırımlar ve istihdamın desteklenmesi, kayıt dışı ile mücadele, vergiye gönüllü uyum ve elektronik uygulamalar ön plana çıkan başlıklardır. Temel politika öngörüleri şunlardır;
- Vergi politikaları vergide adalet ve eşitlik ilkelerini pekiştirecek şekilde sürdürülmeye devam edilecek, vergi tahsilatının etkinliği artırılacak ve kayıt dışı ekonomiyle mücadele sürdürülecektir. Program süresince, vergi affına gidilmeyecektir.
- Teşvik ve destek sisteminin verimliliğinin artırılması amacıyla destek uygulamaları ilgili kurum ve kuruluşlarca yapılacak etki değerlendirme çalışmaları dikkate alınarak revize edilecektir.
- Vergi mevzuatının sadeleştirilmesine, etkin olmayan istisna, muafiyet ve indirimlerin gözden geçirilmesine ve kademeli olarak kaldırılmasına devam edilecektir.
- Vergi mükelleflerimizin vergi bilincinin güçlendirilmesi ve vergiye gönüllü uyumun artırılması için davranışsal kamu politikalarından faydalanılacaktır.
- Dijital ekonomik faaliyetlerin tam ve doğru şekilde vergilendirilmesi sağlanacak, matrah aşındırma ve kaydırma kaynaklı vergi kaybı azaltılacaktır.
- Vergisel işlemlerde uzaktan denetim ve risk bazlı incelemelerin yaygınlaştırılması için Risk Analizi Değerlendirme ve Araştırma (RADAR) Sistemi kurulacak, farklı veri kaynaklarından edinilen bilgiler RADAR sisteminde toplanacak, risk senaryoları oluşturulacak ve modelleme yapılacaktır.
- Kamu gelirlerinin tahsilat performansı artırılacak kayıt dışılıkla mücadeleye devam edilecek, vergi kayıp ve kaçağı ile mücadelede bilgi teknolojilerinin kullanımı yaygınlaştırılacak, elektronik ortamda yapılan ticari faaliyetlerin ve sosyal medya kullanılarak kazanılan gelirlerin vergilendirilmesine yönelik düzenlemeler gözden geçirilecektir.
- Kayıt dışı ekonomi ile mücadele 2020 yılında başlayan Vergi Denetim Kurulu’ndaki organizasyon ve denetim sistematiği değişikliği ile birlikte 2021 yılında dijital takip ve risk yaklaşımı ile izlemenin etkinliği artırılacaktır.
- Vergiye gönüllü uyumun ve iş yapma ve kolaylığının artırılmasına yönelik olarak vergi beyannameleri gözden geçirilecek ve mükelleflerin ve meslek mensuplarının görüşleri doğrultusunda sadeleştirilecektir.
Bütçe Gelirlerine İlişkin Temel Politikalar (OVMP)
- Vergi bilincinin güçlendirilmesi ve vergiye gönüllü uyumun artırılması amacıyla davranışsal kamu politikalarından faydalanılacaktır.
- Vergiye gönüllü uyumun ve iş yapma kolaylığının artırılmasına yönelik olarak vergi beyannameleri gözden geçirilecek ve mükelleflerin ve meslek mensuplarının görüşleri doğrultusunda sadeleştirilecektir.
- E-ihracat yoluyla ülke ekonomisinin uluslararası rekabetçiliğinin artırılması, yeni ihracat alanlarının oluşturulması, istihdam imkanlarının artırılması ve dijitalleşmesinin getirdiği yeni fırsatlarla beraber bu alanda oluşacak yeni pazarlarla ülkemizin payının artırılması amacıyla bireysel e-ihracatçılara yeni bir vergi teşviki
- Avrupa Birliğine katılım sürecinde müktesebata ve üyesi olduğumuz diğer uluslararası kuruluşlarca vergisel alanda belirlenen standartlara uyum çalışmalarına devam edilecektir.
- Yerli üretimi desteklemek amacıyla ithal yoğunluğu yüksek ürünlerin vergi oranları gözden geçirilerek bu ürünlerin ithalatının azaltılmasına katkı sağlanacaktır.
- Kamu gelirlerinin kalitesi artırılarak, bütçenin gelir performansının yükseltilmesi amacıyla vergi tahsilatında etkinliğin artırılması, vergi ve diğer gelirlerin sürekli ve kalıcı kaynaklardan modern yöntemlerle ve en az maliyetle toplanması sağlanacaktır.
2021 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanun Teklifi, 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanununa uygun olarak ve aşağıdaki linkte yer alan hedefler doğrultusunda hazırlanmıştır.
Program bütçe reformu topyekûn bir bakış açısı değişikliği gerektirdiğinden uzun soluklu bir çalışma sürecini içermektedir. Reformun tümüyle uygulamaya geçirilebilmesi ve beklenen faydaların tam anlamıyla sağlanabilmesi bakımından aşağıda yer verilen adımların kademeli şekilde hayata geçirilmesi öngörülmektedir.
Yeni Ekonomi Programı olarak bilinen ve açıklanan orta vadeli program ve orta vadeli mali planda yer alan vergisel önlem ve projeleri sizler için özetledik.
Bu bültende geçen herhangi bir konuyla ilgili sorularınız için danışmanlarımıza ulaşabilirsiniz
Merve Özsarıkaya & İlker Ersoy & Bulut Bellet & Bahar Uçar & Gülten Çevik & Erhan Gürler
Saygılarımızla…
Tax & International Advisory