İnsanlık tarihinin yaşı ne kadar eski? En eski insan fosili kaç yaşında?
En eski insan fosilleri kaç yaşında?
Çağdaş insana ait ilk izler ne kadar eski?
1967 yılında Etiyopya’nın Kibish bölgesinde Omo nehri yakınlarında erken dönem Homo sapiens insanlarına ait iki kemik kalıntısı Richard Leakey tarafından bulunduğunda insanların en az 130.000 yıl yaşında olduğu düşünülüyordu. Bu fosillerin yaşı o dönemde uranyum-238 – toryum-238 metoduyla saptanmıştı. 1974 yılında yine aynı bölgede Omo 2 adı ile adlandırılan yine Richard Leakey tarafından daha başka kemikler de bulundu. Bu kemikler arasında yüz kemikleri, el ve ayak kemikleri de bulunuyordu. Bunlar da aynı yaşlardaydı.
1997 yılında araştırmacılar yine Etiyopya’da, bu sefer Herto bölgesinde daha başka kafatası fosilleri buldular. Bulunan bu yeni fosiller 154.000 ile 160.000 yılları arasında tarihlendirildi ve bu kalıntılara Homo sapiens idaltu (veya Herto adamı) ismi verildi. Böylece en eski Homo sapiens insanı 1997 yılı itibarıyla en az 154.000 yaşında oldu.
Ancak daha sonra 1967’de bulunan bu ilk fosiller üzerinde 17 Şubat 2005 tarihinde daha modern yöntemlerle (potasyum-argon yöntemi ile) tekrar bir çalışma yapıldı. Bu yeni yapılan araştırmaya göreyse aslında Kibish’de bulunan bu ilk fosillerin 130.000 değil, bundan daha eski yani 190.000 (+/- 5000 yıl) yaşında olduğu ortaya çıktı. Böylece anatomik olarak modern insanın yaşı daha da eskiye, gelinen 2005 yılında 190.000 yılına kadar gitmiş oldu. Bu çalışma Avustralya’daki Canberra Australian National Üniversitesinden Ian McDougall ile New York Eyaleti Stony Brook Üniversitesinden antropolog John Fleagle tarafından Şubat 2005 yılında Nature dergisinde de yayınlandı.
Bu fosiller modern Homo sapiens’e ait şimdiye kadar tüm Dünyada bulunmuş olan en eski fosil kalıntılardır. Bunun yanında Çin’de 1978 yılında bulunan Dali fosili 209.000 yıl yaşında olup bu fosilin Homo sapiens’e mi yoksa Homo erectus’a mı ait olduğu belirlik kazanmamıştır. Eğer bu fosilin Homo sapiens türüne ait olduğu kesinleşirse bu durumda en eski insan en az 209.000 yıl yaşında olacaktır.
Homo sapiens’ten daha eski Homo türleri de vardır. Örneğin Homo habilis, Homo heidelbergensis, Homo rhodesiensis veya Homo erectus’un yaşı ise Homo sapiens’ten daha eskidir. Homo sapiens Homo erectus’tan evrilmiştir.
Homo türünün en eski iki temsilcisi, bugün Kenya’da Turkana Gölü olarak bilinen eski adıyla Rudolf Gölü’nün ismini taşıyan Homo rudolfensis ile Homo habilis’tir. Günümüzden 2,4 ile 1,4 milyon yıl önce yaşamış olan Homo habilis Güney ve Doğu Afrika’da Pliyosen ve Pleistosen dönemlerinde 2.5 ile 2 milyon yıl önce Australopithecine’lerden ayrılarak evrilmiştir. Homo rudolfensis ise günümüzden 1,9 ile 1,6 milyon yıl önce Kenya’da Turkana Gölü çevresinde yaşamıştı.