Yenilik türlerini listelemek
Yenilik, çeşitli kriterler dikkate alınarak türlere ya da tiplere ayrılmaktadır. Yenilik OECD tarafından bilim ve teknoloji faaliyetleriyle ilgili hazırlanan el kitabında (“Türkiye’de Girişimcilik”, 2002, s. 27):
- Teknolojik ürün yenilikleri
- Teknolojik süreç yenilikleri
- Örgütsel yenilikler olmak üzere üçe ayrılmaktadır.
Teknolojik Ürün Yenilikleri
Ürün ve hizmetlerde yapılan değişimler ürün yeniliği olarak tanımlanmaktadır (Durna, 2002, s. 66). Teknolojik ürün yeniliği, yeni bir ürün olabileceği gibi geliştirilmiş bir ürün de olabilir. Yeni ürün yenilikçi özelliği ile tanınmış, hemen her yıl beş yüze yakın patent alan ve bu konuda büyüklüğüne göre ilk onda yer alan Amerikan şirketi 3M, teknolojik ürün yeniliğini, A, B ve C tipi yenilik olarak üçe ayırmaktadır. A tipi yenilik en radikal olanıdır. Bu yenilikte yeni iş alanı ve sektör yaratılır. Esas özelliği dile getirilmemiş ihtiyaçları karşılamaya yöneliktir. Yeni tüketiciler veya pazarlar bulmak için yapılır. A tipi yenilik o anda dile getirilmemiş ihtiyacı karşıladığı gibi, acaba bu ürün bundan sonra hangi dile getirilmemiş ihtiyacı karşılayabilir. Bu teknoloji ile hangi sorun çözülebilir şeklinde sorular sorularak çözüm elde edilmiş sorunlar bulmaya çalışılır. B tipi yenilik, tüketicinin istediği bilenen bir ürünle ilgili yeniliktir. Bu yenilik, rekabet tabanını değiştirir ve yeni uygulama alanları bulur. C tipi yenilik ise alan genişletmektedir ve dile getirilen tüketici ihtiyaçlarıyla ilgilidir. B ve C tipi yeniliklerde tüketicinin isteği bellidir. Bu isteğe nasıl cevap verebiliriz sorusuna cevap aranır.
Demek ki ürün yeniliği, yeni bir ürün üretmek veya var olan bir ürünün yaşamını uzatmaktır.
Teknolojik Süreç Yenilikleri
Süreç yeniliği üretim ve dağıtım süreçlerindeki değişimi kapsar. Üretim ve dağıtım yöntemleri için de geçerlidir. Bu yenilik örgütün tüm eylemleri ile de ilgilidir. Örneğin, maliyetlerin azaltılması, kalitenin arttırılması, ürünün pazara hızla sunulması gibi.
Ürün yeniliğinde olduğu gibi teknolojik süreç yeniliğinde de yeni süreç ve geliştirilmiş süreç olabilir. Şimdiye kadar bilinmeyen bir süreç çıkarılabilir. Buna yeni süreç denilir. Ayrıca bilinen veya var olan süreçte değişiklikler de yapılabilir. Buna da geliştirilmiş süreç denilir. Diğer yandan; A, B, ve C tipi yeniliği aynı şekilde süreçlere de uygulanabilir. A tipi süreç yeniliği üründe olduğu gibi radikal bir yenilik olarak ortaya çıkarken, B ve C tipi süreç yeniliği ise var olan süreçlerin iyileştirilmesiyle ilgilidir. Teknolojik ürün yenilikleriyle teknolojik süreç yenilikleri birbirini tamamlar.
Örgütsel Yenilik
Örgütsel yenilik şu durumlardan biri şeklinde ortaya çıkar (“Türkiye’de Girişimcilik”, 2003, s. 27):
- Örgüt yapısının önemli sayılabilecek şekilde değiştirilmesi
- Gelişmiş yönetim tekniklerinin uygulanması
- Yeni stratejilerin uygulanması Örgütsel yenilik, örgüt yapısında ve işleyişinde yapılan yeniliktir.
O halde yenilik derken, yeniliğin derecesi de değişmektedir. Bir ürün, bir süreç ve bir örgüt işleyişi dünyada yeni, ülkede yeni, firmada yeni olabilir. Bu yenilik derecesi dünyada yeni ise ilk defa üretilmiştir. Ülkede yeni ise başka ülkede/ülkelerde üretilmiş demektir. Firma yeniliği ya kendisi üretir ya da satın alır. Alınan yenilik firmayı yarışta geriden başlatır. Bu yarış çoğu zaman kazanılamaz. Çünkü aynı yenilik rakiplerde de vardır. Bu durumda rekabette üstünlük farklılık ile, farklılık ise yenilik ile sağlanmaktadır. Girişimcilikte de herkesin yaptığı şeyi yapmak değil; hiç kimsenin yapmadığı şeyi yapmak esastır.