B6 Vitamini
B6 VİTAMİNİ(PRİDOKSİN)
GENEL BAKIŞ
B6 vitamini de denilen piridoksin, 8 adet olan B grubu vitaminlerinden biridir. Tüm B grubu vitaminleri vücuda enerji üretmek için yani vücut için yakıt üretmek için karbonhidratlı gıdaların glikoza dönüştürmeye yardımcı olur. Ek olarak hem B kompleks vitaminleri hem de B6 vitamini sık sık vücutta yağ ve protein metabolizmasına yardımcı da olmaktadır. Tüm B vitaminleri vücutta depo edilmezler ve suda erime özelliği gösterirler.
FONKSİYONLARI
Piridoksal fosfat(PLP) B6 vitamininin aktif formudur. Bu form nörotransmitter sentezi, histamin sentezi, hemoglobin sentezi, salınımı ve gen ekspresyonu ve makro besinlerin metabolizmasının birçok yönü ile ilgilidir. Piridoksal fosfat genellikle pek çok reaksiyon için koenzim görevi görür ve dekarboksilasyon transaminasyonunu, rasemizasyon, eleme, değiştirme ve beta-grup evirtimi reaksiyonlarını kolaylaştırmaya yardımcı olabilir.
Amino asit metabolizması:
Piridoksal fosfat (PLP) amino asitleri katabolize olan transaminaz bir kofaktörüdür. PLP ayrıca iki reaksiyon üzerinden sisteini için metiyonin dönüştüren önemli bir bileşendir. Düşük B6 vitamini durumunda bu enzimlerin aktivitesinin azalmış olacaktır.
Glukoneogenez:
B6 vitamini ayrıca glukoneogenezde bir rol oynar. Piridoksal fosfat transaminasyon reaksiyonlarını katalize edebilir. Ayrıca B6 vitamini glikojen fosforilaz gerekli bir koenzimdir. Bu koenzim glikojenoliz olayının meydana gelmesi için gerekli olan bir enzimdir.
Lipid metabolizması:
B6 vitamini sfingolipidlerin biyosentezini kolaylaştırmak için enzimlerin vazgeçilmez bir unsurudur. Özellikle seramid sentezi için PLP gerekir.
Sponsorlu Bağlantılar
VÜCUTTAKİ GÖREVLERİ
B6 vitamini amino asit, glikoz ve lipit metabolizması, nörotransmitter sentezi, histamin sentezi, hemoglobin sentezi ve işlevi, gen ekspresyonu gibi hayati önemi olan reaksiyonlarda rol almaktadır.
B kompleks vitaminleri sağlıklı cilt, saç, düzgün sinir sistemi fonksiyonlarına yardımcı olmak, göz ve karaciğer için gereklidir.
B6 vitamini vücutta bir sinir hücresinden başka bir sinir hücresine sinyalleri taşıyan birçok nörotransmitter adı verilen kimyasal madde yapılmasına yardımcı olur. Bu olay beynin normal gelişimi ve işlevi için gerekli olan ve vücut hormonlarından serotonin ve norepinefrin (ruhsal duruma etki eden) ve melatonin (vücut saatini düzenlemeye yardımcı olan) hormonu yapılmasına yardımcı olur.
B6vitamini B12 ve B9 (folik asit) ile birlikte kandaki homosistein düzeylerinin kontrol edilmesine yardımcı olur. Homosistein kalp hastalığı ile ilişkili olabilen bir amino asittir. B6 ayrıca B12 vitamini emilimi için uygun bir vitamindir.
Buna ek olarak B6 vitamini kırmızı kan hücreleri ve bağışıklık sisteminin hücrelerinin(antikor )üretimi için gereklidir. Antikorlara birçok hastalık ile mücadele için ihtiyaç vardır. Vücut proteinleri yıkmak için kullanır. Eğer fazla protein almışsanız B6 vitaminine ihtiyacınız daha fazladır.
B6 VİTAMİNİ EKSİKLİĞİ
Çalışmalarda çoğu insanda özellikle çocuklar ve yaşlılarda orta derecede eksiklikleri olabileceğini göstermekte lakin B6 vitaminin önemli bir eksikliği olması çok nadirdir. Önemli bir noktada bazı ilaçlar vücuttaki B6’ nın düşük seviyede olmasına neden olabilmektedir. Ciddi B6 vitamini eksikliği belirtileri kas güçsüzlüğü, sinirlilik, huzursuzluk, depresyon, konsantrasyon güçlüğü ve kısa süreli hafıza kaybıdır. Ek olarak B6 vitamininin eksikliği ağız ve dil yarası, irritabilite ve konfüzyona(bunama, yaşlılığa bağlı hafıza bozukluğu) neden olabilir.
B6 VE KALP HASTALIKLARI
B6 vitamini ve kalp hastalığı arasındaki ilişki sorgulandığında araştırmacılar diyetlerinde yeterli B6 alamayan insanların kalp hastalığı riskinin daha yüksek olduğunu tespit etmişlerdir. Ayrıca B6 vitamini kan homosistein seviyelerinin düşürülmesinde rol oynar.
B6 VE GEBELİKTE BULANTI, KUSMA
Çeşitli çalışmalar B6 vitamininin günlük 30 mg’lık dozlarının sabah bulantısını azaltmaya yardımcı olabileceğini göstermiştir. Eğer hamile iseniz B6 vitamini de dahil olmak üzere herhangi bir beslenme takviyesi almadan önce doktorunuza danışıp emin olduktan sonra kullanınız.
B6 VE DEPRESYON
Vitamin B6 serotonin üretiminde önemli rol oynar. Serotonin seviyesinin düşük olması depresyon ile ilişkili olduğu belirtilmektedir. Serotonin seviyesini yükselten bazı antidepresan ilaçlarla yapılan araştırmalarda bazı araştırmacılar B6 vitaminin depresyon belirtileri azaltmaya yardımcı olabileceğini düşünmektedirler.
B6 VE PREMENSTRÜEL SENDROM (PMS)
Bazı çalışmalarda B6vitamininin PMS belirtilerini iyileştirmeye yardımcı olabileceğini göstermektedir. Bu durumda B6vitaminini kullanmadan önce sizin için uygun ve güvenli olup olmadığını bilmek için mutlaka bir doktor tavsiyesi almalısınız. Daha sonra vitamin alma durumunda yakından takip edilmelidir. Değişiklikleri görmek 3 ay kadar sürebilir.
B6 VE KARPAL TÜNEL SENDROMU
Bazı çalışmalarda B6 vitamininin karpal tünel sendromu belirtileri ve enflamasyonu azaltmaya yardımcı olabileceği gösterilmiştir.
B6 VE ROMATOİD ARTRİT
B6 vitamini düzeyinin düşük olması romatoid artrit(RA) ile ilişkilidir. Araştırmalar bazı çalışmalarda kronik enflamasyonda B6 düzeylerinin düşük olduğunu belirlemiştir. Yemeklerde tam bir B vitamini kompleksi içeren dengeli bir diyet romatoid artrit gibi kronik bir hastalıktan korunmakta herkes için iyi bir fikirdir. B6 takviyesi almadan önce doktorunuzla konuşun.
B6 VE PARKİNSON HASTALIĞI
Bazı çalışmalar B6 vitamini yönünden dengeli beslenmenin Parkinson Hastalığı riskini azaltabileceğini göstermiştir. Fakat bu hususta daha fazla araştırmaya ihtiyaç vardır.
B6 BESİN KAYNAKLARI
B6 vitamininin en iyi besin kaynakları aşağıda sıralanmıştır.
- Tavuk, Hindi
- Ton balığı, Somon
- Karides
- Dana karaciğeri
- Süt, Peynir
- Mercimek, Fasulye,
- Ispanak, Havuç,
- Kahverengi pirinç, Kepek
- Ayçiçeği tohumu, buğday tohumu ve tam tahıllı unları içerir.
Ek olarak B6 vitamini fındık, baklagiller, yumurta, et ve balıklarda bulunur.
MEVCUT FORMLARI
B6 vitamini (çocukların çiğneyebildiği ve sıvı damlalar dahil) B kompleks vitaminleri multivitaminler şeklinde bulunabilir veya tek tek satılabilir. Bu tabletler Softjel ve pastiller olmak üzere çeşitli biçimlerde mevcuttur. B6 vitamini piridoksal, pyridoxamine, piridoksin hidroklorür ve piridoksal-5-fosfat isimleri altında satılmaktadır.
NASIL ALINMALIDIR?
B6 vitamini kaynaklarını içeren dengeli bir diyet yemek insanlara ek vitamin almadan günlük ihtiyacını karşılamak için yeterlidir. Vitamin takviyeleri su ile alınmalıdır tercihen yemeklerden sonra. Tüm ilaçlar ve besin takviyeleri bir çocuğa verilmeden önce sağlık kuruluşundan onay alınarak kullanılmalıdır. Diyetlerde B6 vitamini için günlük öneriler aşağıda sıralanmıştır.
PEDİATRİK
|Yenidoğan – 6 ay||0.1 mg (yeterli alımı)|
|Bebekler 7 ay – 1 yıl||0.3 mg (yeterli alımı)|
|Çocuklar 1-3 yaş||0.5 mg|
|Çocuklar 4-8 yaş||0.6 mg|
|Çocuk 9-13 yaş||1 mg|
|Erkekler 14-18 yaş||1.3 mg|
|Kadınlarda 14-18 yaş||1.2 mg|
ERİŞKİN
|19-50 yaş||1.3 mg|
|Erkeklerde 51 yaş ve üstü||1.7 mg|
|Kadınlarda 51 yaş ve üstü||1.5 mg|
|Hamile kadınlar||1.9 mg|
|Emzikli kadın||2.0 mg|
|Kalp hastalığının önlenmesi ve homosistein seviyelerinin düşürülmesi||Günde 3,0 mg|
Bir doktor gözetiminde olmadan günde 100 mg dozda alınmamalıdır.
ÖNLEMLER VE YAN ETKİLER
Potansiyel yan etkileri ve ilaçlar için olan etkileşimleri nedeniyle bilgili bir sağlık kuruluşu gözetimi altında diyet takviyeleri ile alınmalıdır.
B6 vitamini çok yüksek dozda (günde 200 mg veya daha fazla) alındığında bacaklarda duyu kaybı ve dengesizlik gibi nörolojik bozukluklara sebep olabilir. Durdurulan yüksek dozlarda, genellikle, 6 ay içinde tam bir iyileşme olur.
B6 vitamini takviyeleri yüksek dozda alerjik deri reaksiyonları olarak nadir bildirilmiştir.
Diğer yan etkileri ise güneş ışığına duyarlılık, bulantı, karın ağrısı ve iştah kaybı oluşabilir.
DİĞER İLAÇLARLA OLAN ETKİLEŞİMLERİ
Eğer hasta aşağıdaki ilaçların herhangi biriyle tedavi ediliyor ise ilk olarak sağlık kuruluşundaki doktorunuzla konuşmadan B6 vitamini takviyeleri almamalısınız. İlaçlar vücuttaki B6 düzeylerini düşürmektedir. Bu nedenle bu ilaçlarla yeterince B6 vitamini aldığınızdan emin olun:
- Sikloserin (Seromycin): Tüberküloz tedavisinde kullanılır.
- Hidralazin (Apresoline): Yüksek tansiyon tedavisinde kullanılır.
- Isoniazid: Tüberküloz tedavisinde kullanılır.
- Penisilamin: Romatoid artrit tedavisinde kullanılır.
- Teofilin (TheoDur): Astım tedavisinde kullanılır.
- Antibiyotikler, Tetrasiklin: B6 vitamini dahil tüm B kompleks vitaminleri antibiyotik tetrasiklinin etkinliğini ve emilimini engeller. Bu yüzden eğer B6 vitamini ve diğer B vitaminleri kullanılıyorsa tetrasiklinden farklı zamanlarda almalıdır.
- Antidepresan İlaçlar: B6 vitamini takviyesi alınması yaşlılarda özellikle nortriptilin (Pamelor) gibi bazı trisiklik antidepresanların etkinliğini artırabilir. Diğer trisiklik antidepresanlara desipramin (Norpramin), amitriptilin(Elavil) ve imipramin (Tofranil) örnek verilebilir. Öte yandan, antidepresanlar monoamin oksidaz inhibitörleri (MAOI)olarak isimlendirilen B6 vitamini kan düzeylerini azaltabilir. MAOI örnekleri (Nardil) fenelzin ve tranilsipromin (Parnate) içerir.
- Kemoterapi ilaçları: Vitamin B6 kemoterapinin etkinliğini azaltmadan kanser tedavisinde kullanılan ilaçlar, 5-Fluorourasil ve doksorubisin, , bazı yan etkileri azaltabilir. Eğer kemoterapi görüyorsanız herhangi bir takviye almadan önce doktorunuzla konuşun.
- Eritropoietin (EPO): Eritropoietin -şiddetli anemi tedavisinde kullanılır- tedavisi kırmızı kan hücrelerinde B6 vitamini düzeylerini düşürebilir ve B6 takviyesi gerekebilir.
- Levodopa (L-dopa): Vitamin B6, Levodopa -Parkinson hastalığı tedavisinde kullanılan bir ilaç- etkinliğini azaltır. Ancak, doktorunuz ilaç eylemine engel olmadan levodopa yan etkilerini azaltmaya yardımcı olarak belirli bir B6 vitamini dozu belirlemesi mümkün olabilir. Levodopa ile birlikte B6 vitamini almak bir hekimin sıkı rehberliği altında yapılmalıdır.
- Fenitoin (Dilantin): Vitamin B6 fenitoin- nöbet tedavisinde kullanılan bir ilaç- etkinliğini azaltır.