Çoğumuzun adını duyduğu ama faydalarını tam olarak bilmediği bitkilerden biridir. Aslında yöre yöre çeşitli illerde farklı isimlerle anılır ve bu isimle bilinir. Meyan kökü aslında hepimizin evinden eksik etmediği, köklerini tükettiğimiz ve faydalarını bilmemiz gereken bitkilerden biridir. Bizimde yazımızda bu şifalı bitkiden bahsetmemizin sebeplerinden biri hem içinde birçok tıbbi açıdan yararlı madde bulundurması hem de tüm dünyanın bu bitkiden tıpta yararlanmasıdır. Yurt dışında birçok ülkede tedavi amaçla kullanılır. Kök kısımları kullanılmasının yanı sıra çayı yapılarak da tüketilebilir. Siz de evinizde mutlaka bu şifalı bitkiyi bulundurmalı ve faydalarından yararlanmalısınız.
Latince Adı : Glycyrrhiza glabra
İçindeki Maddeler (Etken Maddeler) ve İçeriği
Glikoz, sakaroz, nişasta, tanen, asparagin, yağ, zamk, reçine, çok tatlı olan glycyrhizik asidi ve glychrizin içermektedir.
Halk Arasındaki Adı (Diğer İsimleri)
Tatlı kök, boyam, piyam ve biyam adlarıyla da anılır.
Meyan Kökü Hakkında Bilinecekler
Ülkemizin daha çok Anadolu kesiminde yetişen bu şifalı bitki dünya üzerinde de birçok ülkede yetiştirilir ve kullanılır. Latincesi glycyrrhyza glabra olan bitki ülkemizde çeşitli yörelerde farklı isimlerle anılır. Biyam, piyam, mayan, boyam, tatlıkök gibi birçok isimle anılan meyan kökü, Doğu illerimizde çokça bilinir ve kullanılır. Özellikle Güney Avrupa’daki birçok ülkede, Asya’da, Kuzey Amerika, Güney Amerika’da, Çin’de ve eski Yunan uygarlıklarında çok uzun yıllardan beri tüketilmekte ve kullanılmaktadır. Kullanılan yaklaşık 20 farklı türü vardır. Bitkinin kök kısımları tüketilir, çayı yapılır. Bitkinin üzerinde lila, mor renkte çiçekler vardır.
Haziran temmuz aylarında sarı, mavimsi mor veya kahverengi renkli çiçekler açan, genellikle akarsu kenarlarındaki kumlukları seven bir bitkidir. 7–15 cm boyunda parçalı yaprakları ve toprağın altında boyu 1 metreye ulaşan bir kök yapısı vardır. Bazı türlerin kökleri acıdır, bazı türlerin kökleri ise tatlıdır. Genellikle sonbahar bitiminde eylül ekim aylarında toplanır, kurutulur ve kullanım için saklanır.
Meyan Kökünün Faydaları
Bağışıklık sistemini güçlendirir, ses kısıklığına iyi gelir, balgam sökülmesi, öksürük gibi rahatsızlıklar için de kullanılır. Ateş düşürücü ve hücrelerdeki tahrişe bağlı ağrıları azaltıcı etkisi de vardır. İdrar söktürücü etkisi de bulunan meyan kökü, midedeki ülser, gastrit gibi mide hastalıklarına fayda sağlar. Kabızlığa karşı da iyi gelen meyan kökü, kramp çözücü olarak da kullanılabilir.
Meyan kökü siroz gibi karaciğer hastalıklarına fayda sağladığı gibi akne, sivilce, sedef hastalığı gibi ciltte oluşan problemler için de meyan kökü kullanılabilir. Ağız içindeki yaralar için de meyan kökü gargara yapılarak faydalı olabilir. Tansiyonun düzene sokulması ve addison hastalığı için de meyan kökü ile tedavi sağlanabilir.
Birçok kişinin yakındığı peptik ülsere karşı koruma sağlar. Böbrek üstü bezi hastalıklarına karşı kullanılması da meyan kökü faydaları arasındadır. Hormonal dengesizliklere karşı kullanılabilir. Karaciğeri korur. Kışın sıkça karşılaştığımız hastalıklardan olan soğuk algınlığı, grip, nezle, bronşit, balgam oluşması gibi üst solunum yolu rahatsızlıklarına karşı şifa sağlar. Kışın sık sık karşılaştığımız ses kısıklığına karşı da koruma sağlar. Dalak, böbrek ve karaciğere fayda sağlar. Vücudu toksinlerden korur. Antimikrobiyal, antioksidan ve tonik özellikleri vardır. Gut hastalığına karşı da kullanılabilir. Ferahlatıcı ve rahatlatıcı etkisi vardır. Vücuttaki çıbanlar ve yaraları iyileştirir. Sindirim sistemini rahatlatır, hazımsızlığı ve kabızlığı önler. Mesane taşlarına ve idrara çıkma zorluğuna karşı tüketilebilir. Ağzınızda çıkan aftlar için gargara yapmak suretiyle kullanabilirsiniz. Egzama için jel haline getirilerek kullanılır.
Adet dönemi veya menopoz sorunlarına fayda sağlayabilir. Yapılan araştırmalarda kolon ve meme kanserine karşı koruma sağladığı görülmüştür. Polistik over sendromu rahatsızlığı çekenler de bu şifalı bitkiyi tüketmelidir. Kronik yorgunluğa fayda sağlaması da meyan kökünün faydaları arasındadır. Tüberküloz, baş dönmesi gibi rahatsızlıklara karşı da kullanılabilir.
Balgam söktürücü olarak günde 3 kez 1 gr. bu şifalı bitkinin tozu yutulur.
Gastrit ve ülser tedavisi için günde 20-25 gr. meyan kökü çiğnenerek tedavi sağlanabileceği gibi, 30 gr. meyan kökü tozu ile 1 tatlı kaşığı ketenotu 1 lt. suda 20 dk. kaynatılarak bu sıvıdan günde 3 bardak içilebilir. Bu sıvı öksürük tedavisine de uygundur.
Meyan Kökü Çayı Nasıl Hazırlanır?
Meyan kökü çayı hazırlamak için 3 bardak suyun içine 3 tatlı kaşığı meyan kökü karıştırılır, 20 dk. kadar kaynatılır. Daha sonra 10 dk. kadar da kaynatılmaya devam edilir ve soğuduktan sonra meyan kökü çayı tüketilebilir.
Peki çayı ne zaman içilmelidir yada günde kaç kez içilmelidir? Çayı açken veya yemeklerden sonra tüketebilirsiniz. Öğle yemeği ve akşam yemeğinden sonra bir bardak içilebilir.
Herhangi Bir Hastalığımız Olmadan Meyan Kökünü Hastalıkları Önlemek İçin Nasıl Kullanabiliriz?
Meyan kökü bilinen etkilerinden dolayı bu şifalı bitkinin çayı ve meyan kökü şerbeti olarak tüketilebilir. Sağlık için birçok faydası bulunan meyan kökü, bazı yan etkileri dolayısıyla dikkatli tüketilmelidir.
Meyan Kökünün Zararları, Yan Etkileri ve Kimler Kullanmamalıdır?
Fazla tüketilirse eklemlerde ve yüzde ödem oluşturabilir, yüksek tansiyona sebep olabilir ve vücutta potasyum kaybına yol açabilir. Bu yüzden bu bitkinin fazla tüketilmesi zararlıdır. Ayrıca vücutta sıvı birikmesine ve böbrek rahatsızlığına yol açabilir.
Bu şifalı bitkinin faydaları kadar zararları da bulunabilir. Öncelikle şunu belirtmeliyiz ki her bitkinin fazlası zarardır ve meyan kökünün de aşırı kullanımı zarar verebilir. Ayrıca bazı durumlarda, bazı kişilerin kullanmaması gerekir. Gebelik yani hamilelik sırasında ve emziren bayanların kullanmamasını tavsiye ederiz. Anemi yani kansızlık hastalığı bulunanlar ile hipertansiyon yani yüksek tansiyon hastaları kullanmamalıdır. Çocukların da tüketmemesini tavsiye ederiz. Fazla miktarda tüketilirse yüksek tansiyona yada baş ağrısına sebep olur.
Muz kabuğu çoğu kişinin önem vermeden çöpe attığı bir kabuktur. Muz meyvesi yendikten sonra
Yazar Hakkında
Prometya
İnsanların doğal ve bitkisel ürünler ile şifaya kavuşabileceğine inanan Prometya, şifalı bitkiler, alternatif tedavi yolları ve bitkilerin faydaları üzerine araştırmalar yapmaktadır. Yapmış olduğu araştırmalarını da sitemizde yayınlamaktadır.