15.06.2010, 13:42 Yazan: Leyl-i Lal
REKLAM
Vitiligo hakkında bilgi - Vitiligo ne demektir - Vitiligo anlamı - Vitiligo ile ilgili bilgi - ciltte çıkan beyaz lekeler - Vitiligo Bilgi - Yüzde Cikan Lekeler
Vitiligo’; ciltte renk açılmaları ve beyaz lekelenmelerle seyreden bir hastalıktır ve vücudun herhangi bir yerinde görülebilir. Vitiligosu olan hastalarda bu lekelere aynı anda birçok yerde birden rastlamak mümkündür. Cilde rengini veren maddeye ‘melanin’ denilir. Vitiligo ise bu maddenin ciltte bulunmaması nedeniyle ortaya çıkar; melanini yapan ‘melanosit’ isimli hücrelerin bir sebeple tahrip olması altta yatan sebeptir.
Estetiği bozan lekeler
Vitiligo; özellikle koyu renkli teni olanlarda daha fazla dikkati çeken kozmetik problemlere yol açar. Önümüzün yaz olması nedeniyle, güneşe maruz kalan hastalarda normal alanlar koyulaşırken, vitiligolu kısım açık renkli kalacağından aradaki renk farkı daha belirgin olacaktır. Vitiligo bir ülke nüfusunun yaklaşık yüzde 1-2’sinde bulunur. Bu da Türkiye’de yaklaşık 700 bin ila 1.5 milyon hastanın bulunduğu anlamına gelir. Çoğunlukla ilk belirtiler genç yaşlarda çıkar; hastaların yüzde 95′i, 10-30 yaş arasında vitiligo tanısı alır. Kadınlarda ve erkeklerde aynı sıklıkta görülmekle birlikte aile hikayesi önemlidir. Ailesinde vitiligo olanlarda ve saçı erken beyazlamaya başlayanlarda hastalığın ortaya çıkma riski daha fazladır.
Bunun yanında insanın savunma sisteminin kendisine karşı reaksiyon verdiği bir otoimmun hastalığı olan kişilerde de risk yükselir. İlk başta cildin belirli bir bölgesinde, aniden yama gibi renk kaybı olur. Bunu uzun sessiz bir dönem izler. Bu sırada, ortaya çıkan renk açılmasında ne ilerleme ne de gerileme vardır. Daha sonra yine aynı şeyler birbirini takip ederek tekrarlayabilir. Vitiligo; daha çok cildin güneşe maruz kalan bölgelerini, ağız-burun gibi vücut deliklerinin etrafını ve kat yerlerini tutmayı sever. Oluşan lekenin geri dönme olasılığı düşüktür. Melanosit denilen hücrelerin neden tahrip olduğunun kesin sebebi bilinmemektedir. Bir ihtimal, vücudun savunma sisteminin kendi melanositlerini yok ettiğidir. Vitiligo tedavisindeki temel amaç hastanın görünüşünü düzeltmektir.
Böyle bir tedavi 6-18 ay gibi uzun bir zaman alır. Hangi metodun kullanılacağı; lekelerin yerine, sayısına ve yayılımına göre değişir. Bunun yanında her tedavi yolunun tüm hastalarda işe yarayacağını söylemek mümkün değildir. Tıbbi tedavi için kortizon içeren kremler kullanılır ya da ağızdan alınan ilaçlar ile mor ötesi ışınların birlikte kullanıldığı PUVA tedavisi uygulanır. Buradaki amaç derinin tekrar renk pigmenti üretmesini sağlamaktır. Başarılı sonuçlar alınsa da özellikle PUVA tedavisinde yan etki yaşamamak için uygulamanın dikkatli yapılması gerekir. Vücudunun yüzde 50’sinden fazlası vitiligo olan hastalarda, beyaz bölgelerin koyulaştırılması yerine koyu bölgelerin açılması da tercih edilebilir. ‘Depigmentasyon’ denilen bu yöntemde cilde uygulanan ilaçlar ile derinin renk üreten hücrelerinin çalışması durdurulur. Böylece cildin tamamı aynı rengi almış olur.
Psikolojik destek
Tıbbi tedavinin yanında cerrahi yöntemler de vitiligo tedavisinde kullanılır. Bunlar arasında vücudun başka yerlerinden alınan derinin transferi, dövme ve renk üreten melanositlerin laboratuvar ortamında çoğaltılıp geri verilmesi sayılabilir. Bunların yanında, hastanın kendi kendine uygulayacağı bazı metotlar tıbbi ya da cerrahi tedaviye yardımcı olacaktır. Vücudun geri kalan kısmının daha koyu renk almasına engel olacak yüksek koruma faktörlü güneş kremleri ya da leke kapatıcı ve yıkanınca çıkmayan makyaj malzemeleri, görüntünün düzeltilmesinde kullanılabilir. Vitiligosu olan hastalar zaman zaman hastalıklarla ilgili ruhsal desteğe ihtiyaç duyabilir. Bu yardım profesyonellerden ya da aynı hastalıktan yakınanların kurduğu destek gruplarından sağlanabilir.
Dr. Eren Eroğlu 28.06.2007 Sabah
Ciltteki Beyaz Lekeler
Güneşin zararlı ışınlarının etkisiyle oluşan kahverengi lekeler estetik olarak kötü bir görüntü yaratıyor. Ancak ciltteki beyaz lekeler lupus (pullu, kelebek tarzında lekelerin olduğu deri hastalığı), malign melanoma (deri tümörü), vitiligo (ciltte büyük beyaz lekeler oluşturan hastalık), mantar gibi önemli cilt hastalıklarının habercisi olarak ortaya çıkabiliyor.
International Hospital Etiler Tıp Merkezinden Dermatoloji Uzmanı Dr. Hasibe Özkılıç, beyaz lekelerin cilde rengini veren hücrelerin zarar görmesi ya da hücreye gönderilecek boyar renk maddesinin üretilememesi sonucunda oluştuğunu belirtiyor.
Özellikle de yaz mevsimi mantara hazır bir ortam yaratıyor. Sanki cilde yapıştırıcı sürülmüş gibi oluyor. Terli dolaşmak, sık duş almamak mantarın oluşumunu kolaylaştırıyor.
Ancak kişinin kolunda ya da bacağında zımba deliği gibi beyaz noktalar oluşuyorsa ve bunlar ileri yaşlarda görülüyorsa çeşitli cilt hastalıkları ortaya çıkıyor. Beyaz lekelerin çıktığı bölgelerde güneşin zararlı UV ışınlarına bağlı olan hasar, o bölgedeki pigmenti parçalıyor. Deri kendini tamir ediyor, gerekli ünitelere boyar maddenin gönderilmesi için çalışıyor.
Bu beyaz lekeler ciltte lupus hastalığının habercisi olabiliyor. Bu hastalıkta cildin üzerinde pullu, kelebeğe benzeyen lekelenmeler oluşuyor. Bu da bağışıklık sistemindenki sorundan kaynaklanıyor. Beyaz lekeler aling melanoma denilen, karışık renkli (kırmızı, kahverengi, mavimsi), kenarları düzensiz görünümlü benlerle ortaya çıkan deri tümörüne de yol açabiliyor. Vitiligoda ise, vücudun değişik bölgelerinde normal cilt renginden çok daha açık tonda önceleri küçük sonları giderek büyük lekeler oluşuyor. Vitiligo çok hızla birdenbire oluşuyor, çok büyük lekeler olabiliyor, bazen yarım santimetrelik de olabiliyor.
ERKEKLERDE BEYAZ LEKELİ MANTAR FAZLA
Bu nedenle tam beyaz değil ama normal deriden biraz daha açık renkte lekeler oluştuğunda mutlaka bir doktora gitmekte yarar var. Beyaz lekeler kadınlarda erkeklere göre daha yaygın görülüyor. Kadınlarda en fazla UV hasarına bağlı, küçük lekeler oluşuyor. Erkeklerde ise beyaz lekeli mantar hastalığı kadınlardan daha fazla görülüyor. Erişkinlerde sırt, omuz başları, göğüs orta hattına çok fazla yerleşiyor.Yarım santimetre çapında üzerine ince belli belirsiz kepekli normal deriden daha beyaz renkte lekeler oluşuyor. Yayılabiliyor, kaşıntı yaratmıyor. Görsel olarak vitiligo korkusuyla endişe ediyor hastalar.
İNDİRİMDEN ALDIĞINIZ ÜRÜNÜ GİYMEDEN YIKAYIN
Beyaz lekelerin oluşma nedenine göre tedavi planı yaptıkları belirten Dr. Hasibe Özkılıç, edene yönelik tedavilerde başarılı olunuyor. Bu hastalıkların her birine yönelik tedaviler yapıyoruz diyor.
Mantar enfeksiyonunu mutlaka tedavi etmek gerekiyor çünkü tekrar edebiliyor. Deri nin ph dengesi bir defa bozulduysa, bundan sonra da bozulabiliyor. Mantara karşı her yıl yaz mevsiminden önce koruyucu tedaviler vermek gerekiyor. Bunun için lokal ve ağızdan tedaviler uygulanıyor. Ayrıca çamaşırların iç yüzünden ütülenmesi tekrar bulaşmaması için büyük önem taşıyor. İndirimli satışlardan alınan, çok sık giyilip çıkarılan kıyafetlerin mutlaka yıkanıp iç yüzlerinden ütülendikten sonra giyilmesi gerekiyor.
ÇOCUKLARA FONDÖTEN ÖNERİYORUZ
Vitiligonun tedavisinde eskiye göre daha başarılı olduklarını anlatan Dr. Özkılıç, itiligonun tedavisinde lokal yöntemler ve ağız yoluyla verilerek ilaçla deriyi güneş ışığına karşı duyarlı hale getirmeye çalışıyoruz. Bölgeyi renklenmeye zorluyoruz. Ancak ayak ve el parmak uçlarında yerleştiyse başarılı olunamıyor dedi. Vitiligo, vücudun her yerinde olabiliyor. Göz kapakları, ağız, dudak kenarları ve genital bölge.
Vitiligo hastalığının tedavisinde profesyonel sahne kozmetikleri hastaların imdadına yetişiyor. Ciltle aynı tondaki bu kozmetikler çok iyi bir kapatıcı özelliğe sahip. Bu ürünler sayesinde çevrenin gösterdiği rahatsızlık tepkisi de azalıyor. Sahne kozmetikleri, çocuk hastalarla da kullanılıyor. Çünkü çocuk hastalara ilaç tedavisi verilemiyor, çocuklarda kirpiğin beyazladığı, göz çevresinde büyük beyaz lekelerin oluştuğu durumlarda kozmetik ürünler lekelerin üstünü tamamen kapatıyor. Üstelik kişinin eline de bulaşmıyor.