

|LinkBack||Seçenekler||Stil|
|26.09.12, 22:36||#1 (permalink)|


Müdavim Üye
Üyelik tarihi: Eyl 2012
Mesajlar: 4303
Ettiği Teşekkür Sayısı: 1648
955 Konuda 1982 Teşekkür Aldı


Türk Halı ve Kilimlerindeki Motiflerin Anlamları
MOTİFLERİN DİLİ
Halı ve kilimler başlangıçlarından itibaren sadece insanların fiziksel
ihtiyaçlarını değil, aynı zamanda psikolojik beklentilerini de karşılamak
için yapıldı. Dini inançlar ve dinsel yaşam filozofik düşünceleri, insan
ruhunu zenginleştirdi ve geliştirdi. Bu, sanatçı ve onun işini çeşitli
yollardan etkiler. Sadece halılar ve kilimlerdeki motiflere, kompozisyonlara
bakmak bile bunu aşikar kılar.
Türk halılarındaki motiflerin anlamları, bölgelere göre farklılık gösterir.
Ancak motifler genelde dini inançları, asaleti, gücü ve aşağıda açıkça
tanımlanmış temaları sembolize eder. Halı ve kilimlerin dili sadece
dokumacının hünerini göstermekle kalmaz, ayrıca onların mesajlarını da
iletir.
TÜRK HALI VE KİLİMLERİNDE KULLANILAN BAŞLICA MOTİFLER
Muska ve Nazarlık
Bazı insanların bakışlarında bir güç olduğuna, bu bakışların kötülüğe, zarara,
şansızlığa ve hatta ölüme bile sebep olduğuna inanılır. Nazarlıklar işte bu kem
bakışların etkisini azaltan çeşitli nesnelerdir. Böylece onu taşıyanları korur. "Muska" ise sahibini tehlikeli dış faktörlerden korumak için, sihirli ve dini
bir güce sahip olduğuna inanılan yazılı bir tılsımdır.
Kuş
Türk halılarında görülen kuş motifleri çeşitli anlamları ihtiva eder. Baykuş ve
kara karga gibi kuşlar kötü şans anlamına geldiği gibi; kumru, güvercin ve
bülbüllerde iyi şansı simgelemeleri için kullanılır. Kuş; mutluluk, keyif ve
sevginin sembolüdür. Güç ve kuvveti simgeler. O, Anadolu'da kurulmuş çeşitli
yerleşimlerin, imparatorluk sembolüdür. Kuşlar ayrıca ilahi mesajcılara ve uzun
bir yaşama işaret eder. Ejderha ile dövüşmüş Anka kuşu, baharı haber verir.
Pıtrak
Pıtrak, insanların giysilerine ve hayvanların tüylerine yapışan pamuksu bir
bitkidir. Onun, kem bakışları savuşturmaya gücünün yettiğine inanılır. Diğer taraftan çiçeklerle dolu anlamında gelen "Pıtrak gibi" deyimi, bu motifin bolluğun bir sembolü olarak un torbaları üzerinde kullanılmasını açıklar.
Sandık
Bu motif genelde genç bir kızın çeyiz sandığını simgeler. Bu sandığın içindeki
nesneler, eşinin evinde kullanılmak için olduğundan genç kızın beklentileri ve
ümitleri dokuduğu, ördüğü ve üzerine nakış işlediği parçalara yansıtılır.
Çengel ve Haç
Türk halılarında haçlar ve çeşitli çengel tipleri, insanları tehlikelerden koruması
için sık sık kullanılır.
Ejderha
Ejderha, aslan gibi ayakları, yılan gibi kuyruğu olan ve kanatları bulunan
mitolojik bir yaratıktır. Ejderha, hava ve suyun efendisidir. Ejderha ve Anka'nın
uçuşunun, bereketli bahar yağmurları getirdiğine inanılır. Kocaman bir yılan
olduğuna inanılan ejderha, hazinelerin ve hayat ağacı gibi sırlı nesnelerin
koruyucusudur.
Kartal
Güç, kudret, muska, hükümet egemenliği ve eski dini törelerden ortaya çıkan
tılsımlar gibi öğeleri temsil eden kartal figürleri, halı dokumacılığında totemleri
işaret eder.
Küpe
Anadolu'da küpeler evlilik hediyesi olarak vazgeçilmezdir. Bu motifi kullanan bir
kız, ailesine evlenmek isteğini dolaylı olarak belli etmeye çalışır.
Göz
Bazı insanları kötülüğe, zarara, şansızlığa ve hatta ölüme bile sebep olan
güçlü bakışları olduğuna inanılır. Göz motifleri, insan gözünün kem bakışlara
karşı en iyi koruyucu olduğu inancından dolayı ortaya çıkarıldı.
Bereket
Birlikte kullanılmış "elibelinde" ve "koç boynuzu" motifleri bir erkek ve bir kadını
belirtir. Bereket deseni, dişiyi gösteren iki adet "elibelinde" motifi ve erkeği
gösteren iki adet "koç boynuzu" motifinden oluşur. Kompozisyonun ortasındaki göz motifi, aileyi kem gözlere karşı koruması için kullanılmıştır.
Bukağı
Bukağı; aile birlikteliğinin devamına, aşıkların düşkünlüğüne ve birlikte olma
umuduna işaret eder.
El, Parmak ve Tarak
El, Parmak ve Tarak motifi, parmakların kem gözlerden koruduğunu temsil eden beş çizgi ve beş noktayı kapsar. El motifi, verimlilik ve iyi şansı birleştirir. Aynı
zamanda bu motif, Hz. Muhammed'in kız kardeşinin elini sembolize ettiği için de, kutsal bir anlam taşır. Tarak motifi genellikle evlilik ve doğum ile
ilişkilidir. Bu motif, evlenme arzusunu ve doğumu kem gözlere karşı korumayı ifade eder.
Elibelinde
Elibelinde, anneliğin, dişiliğin ve verimliliğin sembolüdür.
Saçbağı
Saçbağı motifi, evlenmeye olan istediği temsil eder. Eğer bir kadın saçından bir
tutamı dokumasında kullanırsa, bu onun ölümsüzlüğe olan arzusunu dillendirir.
Koç boynuzu
Koç boynuzu, Türk halılarında üretkenlik, kahramanlık, güç ve erkeksiliğe alamettir. Bununla birlikte bu simge, bunu dokuyan kişinin mutlu olduğunun ve bunu açıkça belirttiğinin ifadesidir.
Su yolu
Su yolu, suyun insan hayatındaki önemini vurgular.
Akrep
Akrebin zehrinin korkusundan dolayı, insanlar kendilerini bu hayvana karşı
korumak için, akrep veya akrep kuyruğuna benzer mücevherleri taşırlar. İşte akrep motifi de bu amaçla kullanılır.
Yıldız
Yıldız motifi, Türk halılarında üretkenliği temsil eder.
Hayat ağacı
Hayat ağacı motifi, sonsuzluğun sembolüdür. Bu motif, ölümsüzlüğü
araştırmanın ve ölümden sonra yaşam olduğu umudunun bir nişanıdır.
Kurt izi
İnsanlar bu motifi, kurtlardan ve canavarlardan korunmak için kullanırlar.
Tarih öncesi zamanlarda, insanlar tehlikeli hayvanlardan kendilerini korumak
için, bu hayvanları taklit etmenin veya onlara benzer şekiller yapmanın doğru
olduğuna inanırlardı
Alıntı
__________________
Her yağmur, her rahmet yıldırımlarla düşer toprağa.
Nurlar şimşeklerle yağar kalp denen İlahi Otağa
|Konuyu Toplam 1 Üye okuyor. (0 Kayıtlı üye ve 1 Misafir)|
|Seçenekler|
|Stil|

