Bu yazı Mezopotamya Uygarlıkları Ve Özellikleri hakkında özet bilgiler içerir. İşinize yarayacağınızı düşünüyorum. Tam da not almalık…
xyzdelinetcilerresmixyz
Mezopotamya Uygarlıkları ve Özellikleri
SÜMERLER:
· Dünyanın bilinen ilk uygarlığıdır.
· M.Ö. 4.binde Mezopotamyaya gelmiş ve M.Ö. 3.binde ilk şehir devletlerini(siteleri) kurmuşlardır.
· Sitelerin başında Patesi adı verilen ve aynı zamanda rahip olan krallar bulunurdu.
· Bilinen en önemli siteleri Ur,Uruk,Lagaş,Eridu,Umma ve Kaş idi.Başkenti Ur idi.
· M.Ö. 2200 yıllarında Sümer egemenliğine Elamlılar tarafından son verildi.
· İlk defa yazıyı(çivi yazısını) kullanarak tarihsel çağları başlattılar.
· Mabetlere getirilen ürünleri tespit amacıyla ilk defa rahipler tarafından kullanılan Sümer yazısı kil tabletler üzerine üçgen uçlu bir çubukla yazılırdı.
· İlk yazılı kanunlar Sümer kralı Urukagina tarafından yapılmıştır.
· Urukagina tarafından çıkarılan kanunlardan kralın baskı ve zulme son vererek özgürlüğü getirdiği anlaşılmıştır.
· III. Ur krallarından Ur-Nammu çıkardığı kanunlarla haksızlığı,hırsızlığı,büyücülüğü ve askerlikten kaçmayı önlemiştir.
· Köleler dışında tüm erkekler askere giderdi.
· III.Ur krallarından Şulgi hafif piyade birliğini kurmuştur.
· Çok tanrılı bir dinsel inançları vardı.Tanrılar kuvvet ve kudretin,düzen ve ahlakın temsilcileriydi.Her sitede kendi tanrılarının yanında,komşu ve galip sitenin tanrılarına da tapılmaktaydı.
· En büyük tanrıları;gök tanrısı Anu,hava ve yeryüzü tanrısı Enlil,yer altı ve okyanus tanrısı Enki, güneş tanrısı Samas ve ay tanrısı Sin idi.
· Öldükten sonra yaşam olduğu inancı yoktu.(Bu yüzden mezarların bir şey koymazlardı.)
· Sümerler bilim alanında da oldukça gelişmişlerdi.
· Dört işlemi kullanmışlar sayıları bulmuşlar ve çemberi 360 dereceye bölmüşlerdir.Çarpma ve bölme cetvellerini hazırlamışlardır.
· Aritmetik ve geometrinin temelini atmışlardır. Sümerler ay ve güneş tutulmalarını hesaplamışlardır.
· Ay takvimini kullanmışlardır.(bu takvimde 1 yıl=360 gün)
· Burçları bulmuşlar,gece-gündüzü 12şer saatlik iki kısma ayırmışlar ve yılı da 12 aya bölmüşlerdir.
· Sümerlerde,sanat alanındakabartmacılık,oymacılık,kuyumculuk ve heykeltraşçılık önemli yer tutmuştur.
· İlk tarihsel anıt olan Akbabalar dikilitaşı bu dönemden kalmıştır.
ELAMLILAR:
· Orta Asya kökenli topluluklardır.Elamlıların tarihi M.Ö. 4.bine kadar dayanır.
· Kerha ve Karun ırmakları arasında yaşamışlardır.
· En önemli yerleşim merkezi ve başkenti Sus şehridir.(Ayrıca en önemli kültür ve uygarlık merkezi)
· Sümer egemenliğine son vermişlerdir.(M.Ö.2200 yıllarında)
· Seramik ve madencilikte gelişmişlerdir.
BABİLLİLER:
· M.Ö. 3.binlerde Arap Yarımadasından göçe başlayan Samilerin Mezopotamya tarihinde önemli rolleri olmuştur.
· Samilerin bir kolu olan Amurrular M.Ö. 2.binde Arabistandan Mezopotamyaya geldiler ve Babil merkez olmak üzere bir devlet kurdular. Bundan sonra devletin adı Babil Devleti olarak anıldı.
· Babilliler dünyada biline ilk mutlak monarşiyi kurdular.
· Daimi bir ordu kuruldu ve ordu piyadeler ve arabalılar olmak üzere iki sınıfa ayrıldı.
· Hammurabi zamanında I. Babil krallığının,Nabukodonosor zamanında II. Babil krallığının en parlak dönemi yaşanmıştır.
· I. Babil krallığını Kassitler,II. Babil krallığını Persler yıkmıştır.
· Hammurabi kendi adına kanunlar çıkarmıştır.Bunlar kişi ve toplum hukukunu birbirinden ayırarak, eski kanunları daha sistemli bir hale getirmiştir.(Babil kanunları genelliklekısasa kısas şeklindedir.)
· Çok tanrılı dine inanmışlardır.En büyük tanrıları Marduktur.
· Güçlerinin gökteki tanrılara değil,dünyevi bir kurum olan orduya dayanması dar anlamda laik devlet yönetimine kanıt sayılmıştır.
· Ayrıca II. Babil krallığının hükümdarı Nabukodonosor Fırat kıyılarındaki Babilde dünyanın yedi harikasından biri olan asma bahçeleri yaptırdı.Üst üste yedi kat olan bu asma bahçelerden her biri ,yüksekliği 25 m. olan kemerler üzerine oturtulmuştu.Kralın karısını memnun etmek için yaptırdığı bu bahçelerden bugün eser kalmamıştır.
ASURLULAR:
· M.Ö. 2000-612 yılları arasında yaşadılar.Başkenti Ninovadır.
· Asurlular tarihte ilk defa bir süvari sınıfı kurdular.
· Asur ordusu iyi örgütlenememişti.
· Mızraklı askerler ve okçular,örme zırhlar giyerlerdi.Savaş arabaları ile çok çabuk yer değiştirdikleri için kuşatma sistemleri çok iyi gelişmişti.
· En parlak dönemi Sargon Sülalesi zamanı idi.
· Asurlular Sargon zamanında Anadoluda koloniler kurdular.Kültepe bu kolonilerden birisidir.
· II. Sargon Ninovada büyük bir saray yaptırdı ve önemli bir kitaplık kurdurdu.
· Med ve Babillilerin ortak saldırısı sonucu yıkıldılar.
· Asurlular çok tanrılı dine inandılar.En büyük tanrıları Asurdur.
· Asur yasaları Sümer yasaları kadar insancıl değildir.(Kısasa kısas şeklindedir.)
AKADLAR:
· Samilerden olan Akadlar Sümerlerin kuzeyine yerleştiler.Başkenti Akad idi.
· M.Ö. 2400 dolaylarında Sümer şehir devletleri Akadların eline geçti.
· Akad krallığı,Doğu Anadoludan Akdenize kadar genişledi.Bir süre sonra üstünlük yeniden Sümerlere geçti.
· Akadlar dünyanın ilk merkezi ve ilk büyük imparatorluğunukurmuşlardır.
· İlk defa sürekli orduya geçmişlerdir.(Ayrıca paralı ordu vardı.)
· Akad en önemli kültür merkezidir.
· Çok tanrılı dine inandılar.
· Agade adını verdikleri tapınaklar en önemli mimari eserleridir.(Ayrıca Zafer Anıtını da diktiler.)