

Tacirin sorumlulukları


1- VERGİ DAİRESİNE KARŞI SORUMLULUKLARI
A) VERGİ DAİRESİ İLE İLGİLİ İŞLEMLER
Mükellef ile vergi dairesi arasındaki ilişkilerin sağlıklı bir biçimde sürdürülebilmesi mükellefiyetle ilgili çeşitli hususların ve bunlardaki değişikliklerin bildirilmesine bağlıdır. Bildirimler, vergi dairelerine, öngörülen zamanda ve yazılı olarak yapılmalıdır.
İşe başlayacaklarını, vergi dairesine bildirmek zorunda olanlar şunlardır:
* Vergiye tabi ticaret ve sanat erbabı. (Birinci ve ikinci sınıf tacirler)
* Serbest meslek erbabı.
* Kurumlar vergisi mükellefleri
* Kolektif ve adi şirket ortakları ile komandit şirketlerin komandite ortakları.
İşe başlama bildiriminin,işe başlamadan önce yapılması zorunludur.
1)İşe Başlama Bildirimi
Vergi dairesince hazırlanan form dilekçe ile birlikte aşağıda yazılı olan ekleri vergi dairesine verilir.
* İkametgah adresi
* Nüfus cüzdanı örneği
* İşyerine ait kira kontratı
* İmza sirküleri (Noterden tasdikli)
2)Vergi Levhasının Tasdiki
Vergi levhasının tasdik edilmesini talep eden dilekçe ile boş bir vergi levhası mükellefin bağlı bulunduğu vergi dairesine tasdik ettirilir.
3) Vergi Usul Kanununa Göre Düzenlenmesi Gereken Belgenin Basım ve Tasdiki
Vergi usul kanunu hükümlerine göre düzenlenmesi gereken belgelerin Defterdarlıklarca sözleşme imzalayan matbaalarda basımı veya noterlere tasdiki için vergi dairesinden izin talep eden dilekçe ve bu dilekçeyle vergi dairesinden alınan cevaplardır.
4) Ödeme Kaydedici Cihaz Kullanımı ve Bildirimi
Perakende satış yapan mükellefler, ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorundadır. İşyerlerinde ödeme kaydedici cihaz kullanmak zorunda olan mükellefler, işe başlama tarihinden itibaren 30 gün içinde ödeme kaydedici cihaz almak ve kullanmak zorundadırlar.
Ödeme kaydedici cihazı, yazar kasa bayiinden satın alarak kullanmak isteyen mükelleflerin yapacağı işlemler sırası ile şunlardır:
· Bağlı bulunulan vergi dairesinden yazar kasanın satın alınması için ön izin dilekçesi ile müracaat edilerek yazı alınır.
· Yazar kasayı satan bayi, izin yazısına dayanarak satmış olduğu yazar kasa için fatura düzenler. (Bu faturada izin yazısının tarih ve sayısı belirtilir.)
* Yazar kasa ruhsatına, alan ve satan kişinin kaşeleri vurularak imza atılır.
* Yetkili servis tarafından çalışır hale getirilen yazar kasadan, kullanılacak KDV oranlarını gösteren 1 Nolu örnek yazar kasa fişi alınır.
* Yazar kasa ruhsatı için vergi dairesine dilekçe yazılır.(Dilekçeye örnek fiş eklenir.) ve yazar kasa levhası onaylattırılır.
Onaylatılan bu levhanın, iş yerinin uygun bir yerine asılması zorunludur. Bu mükellefler, her iş günü sonunda o güne ait günlük satış toplamlarını gösteren Z Raporu alacaklardır.
2. TACİRİN SSK YA KARŞI SORUMLULUKLARI
A-)İş Yeri Bildirgesi:
İş veren örneği kurumuna hazırlanacak bildirgeyi,sigortalı çalıştırmaya başladığı tarihten itibaren bir ay içinde kurumun ilgili teşkilatına vermekle veya taahhütlü olarak bildirmekle yükümlüdür.İş verene(S.S.K.)kurumca bildirgenin alındığına dair bir belge verilir veya taahhütlü olarak gönderilir.Bildirgenin verilmemesi veya geç verilmesi halinde kanunda belirtilen hak ve yükümlülükler kalkmaz.
Sigortalı çalıştırılan bir işin veya iş yerinin başka bir iş verene devir olunması halinde de yeni iş veren bildirge vermekle yükümlüdür.Bu işlerde çalışan sigortalıların hak ve yükümlülükleri devam eder.İş yeri iki nüsha düzenlenir.Kurumca iş yerine bir sicil numarası verilir.İş yeri sicil numarası ile birlikte iş yerinin tehlike sınıfı da belirlenir.Kurum ile ilgili yazışmalarda bu sicil numarası kullanılır.
*İş Yeri Bildirgesinde Bulunması Gereken Bilgiler;
-İş yerinin ünvanı ve adresi,
-Çalıştırılan işçi sayısı,
-Çalışma konusu,
-İşçilerin çalışmaya başladığı tarih,
-İş veren veya iş veren vekilinin adı,soyadı,adresi,imzası,
-S.S.K.'da bildirgeyi teslim alan memurun adı,soyadı,imzası,
-Teslim tarihi.
SİGORTALI İŞE GİRİŞ BİLDİRGESİNİ EXCEL DEN GÖRMEK İÇİN TIKLAYIN
B-)Sigortalı İşe Giriş Bildirgesi:
İş verence işe alınan sigortalılar için nüfus cüzdanlarına göre düzenlenecek işe giriş bildigeleri işe başladıkları tarihten itibaren bir ay içinde kuruma gönderilir.İlk defa işe giriliyorsa 3 tane,tekrar işe giriliyorsa 2 tane düzenlenir.
Kurumlar ilk defa sigortalı olacak kişiye sigortalı sicil numarası ve adına düzenlenmiş bir sigorta sicil kartı verir.
C-)Aylık Prim ve Hizmet Belgesi Verme
İşverenler her ay için çalıştırdığı sigortalıların sigorta primleri hesabına esas tutulan kazançlar toplamını, prim ödeme gün sayıları ile gerekli diğer bilgileri gösteren aylık prim ve hizmet belgesi düzenlemek ve bu bildirgeyi en geç ait olduğu ayı takip eden ayın sonuna kadar kuruma vermek zorundadırlar.Hesaplanan prim tutarlarını da bu süre içerisinde öderler.
bu bildirgeler her iş yeri için ayrı ayrı düzenlenir.Aylık Prim ve Hizmet bildirgesi iki nüsha düzenlenir.Birinci nüshası kuruma, ikinci nüshası iş veren ya da aracı tarafından saklanır.
İşveren sigortalı çalıştırmayacaksa bu hususu önceden kuruma yazılı olarak bildirmekle yükümlüdür. Sigortalı çalıştırmaya ara verdiğini önceden bildirilen iş verenin, her ayrıca,sigortalı çalıştırmadığına ve ücret ödemediğine ilişkin bir bildirimde bulunması gerekmez.
3. TACİRİN BAĞ-KUR" A KARŞI SORUMLULUKLARI
Zorunlu BAĞ-KUR sigortalısı sayılmak için şu üç şartın birlikte gerçekleşmesi gerekir:
· Kendi nam ve hesabına bağımsız çalışmak
· Bir meslek grubuna girmek veya belli şirketlerin ortaklarından biri olmak
· Başka bir sosyal güvenlik kurumu dışında bulunmak
1) Giriş Formunun Düzenlenmesi
Zorunlu sigortalılık niteliği taşıyanlar, Bağ-Kur’ a müracaat ederek sigortalılıklarını başlatmaları gerekir. Bunun için işe başlama tarihinden itibaren en geç 3 ay içinde giriş formlarını doğru olarak doldurup bağlı bulunduğu mesleki teşekküllere ve vergi dairesine tasdik ettirerek Bağ-Kur’ a vermek zorundadırlar.
Giriş formlarını vergi dairelerine, mesleki teşekküllere onaylattırdıkları tarih, Bağ-Kur’ a başvurma tarihi sayılır.
2) Basamak Seçme
Sigortalı, Bağ-Kur kanununa göre, sigortalılığın başlandığı tarihte aylık gelir basamaklarından (24. Basamaktan) dilediğini seçer ve giriş formu üzerinde veya dilekçesine yazılı olarak bildirir. Üç ay içinde basamak seçilmemesi halinde birinci basamak seçilmiş sayılır. Kendiliğinden sigortalılıkları tescil edilenler, birinci basamağı seçmiş kabul edilirler.
3) Basamak Yükseltme
İlk beş basamaktan herhangi birinde bulunanların, her bir basamakta bekleme süresi bir yıl olup basamak yükseltilmesi, bu basamaklarda prim ödemeye ve isteğe bakılmaksızın kendiliğinden kurumca yapılır. Sigortalı; 6, 7, 8, 9, 10, 11 ve 12. Basamaklarda en az iki yılını doldurmadıkça ve yazılı istekte bulunmadıkça sırası dışında basamak yükseltemez. Basamak yükseltilmesi durumunda sigortalı, basamak yükseltme isteğini takip eden ay başından itibaren yükseldiği basamak üzerinden yükseltme farkı ile primlerini öder.
Sigortalının, 6. Basamaktan itibaren basamak yükseltebilmesi için altı ay öncesine kadar olan prim ve her türlü borçlarını ödemiş olması şarttır.
Sigortalı, 13. Basamaktan 24. Basamağa kadar olan basamaklarda bir yılını doldurmadıkça ve yazılı talepte bulunmadıkça sırası dışında basamak yükseltemez. Basamak yükseltme işlemi, Bağ-Kur tarafından hazırlanan BY (basamak yükseltme dilekçesi) formu kullanılarak gerçekleştirilir.
4) Bağ-Kur Primlerinin Ödenmesi
Sigortalı, basamağına esas olan aylık prim borcunu, ilgili ayın sonuna kadar kuruma ödemek zorundadır. Sigortalının ödeyeceği primler ve bağlanacak aylıkların hesabında, tespit edilen basamak göstergelerinin her yıl genel bütçe kanunu ile kabul edilen kat sayı ile çarpılması suretiyle bulunacak tutarlar esas alınır.
Primler süresi içinde ve tam olarak ödenmezse, gecikme zammı uygulanır. Gecikme zammı, sadece prim alacaklarına uygulanır ve borç ödeninceye kadar devam eder.
Sigortalının ödeyeceği giriş keseneği, ilk aya ait prim ile yükseltme primi, yükselmenin geçerli olduğu ayın primi ile aynı sürede ödenir.
Kuruma ödenmesi gereken prim, giriş keseneği ve yükselme primi, gecikme zammı vb. sigortalı tarafından kuruma ödeneceği gibi, kurumun anlaşma yaptığı bankalar ve PTT aracılığıyla da ödenebilir.
4.TACİRİN BELEDİYEYE KARŞI SORUMLULUKLARI
1. İşyeri Açma İzin Belgesi
Belediye gelirleri kanununa göre, belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde iş yeri açmak isteyen tacirler, çalışma ruhsatı almak için bağlı bulundukları yerin belediyesine müracaat ederler. İş yeri açma ve çalışma ruhsatı almak için düzenlenen başvuru formuna şu belgeler eklenir:
Vergi levhası
Kira sözleşmesi veya tapu sureti
Çevre temizlik vergisinin ödendiğine dair makbuz
Sicil tasdiknamesi veya ticaret odası sicil kaydı
İlan ve reklam vergi kaydı yazısı
Ticaret Sicili Gazetesi, imza sirküleri (şirketler için)
Belediye, gerekli incelemeleri yaptıktan sonra uygun bulunan iş yerlerine, iş yeri açma ruhsatı verir. İş yeri açma ruhsatı belgesinin iş yerinin görünür bir yerine asılma zorunluluğu vardır.
Tatil günlerinde ve milli bayramlarda faaliyet göstermek isteyen iş yerleri, ilgili belediyeden izin almak zorundadır. Tatil günü çalışma ruhsatı almak isteyenler ilgili belediyeye yazılı başvuruda bulunurlar. Belediye, gerekli incelemeleri yaptıktan sonra uygun bulunan iş yerlerine, hafta tatili ruhsatı belgesini verir. Belediye tarafından verilen, her türlü ruhsat harca tabidir. Bu belgenin de, iş yerinin görünür bir yerine asılması zorunludur.
İş yeri ruhsatı ve tatil günleri çalışma ruhsatı olmadan iş yeri açmak ve çalıştırmak, kanunen yasaktır.
2. İlan ve Reklam Vergisi İçin Dilekçe
Belediye sınırları ile mücavir alanlar içinde yapılan her türlü ilan ve reklamlar, ilan ve reklam vergisine tabidir. İş yerleri, işe başlamadan önce ilgili belediyelere ilan ve reklam vergisine tabi faaliyetleri için ilan ve reklam vergisi beyannamesi ile başvurarak ilan ve reklam vergisi numarası alırlar. Daha sonra belediye tarafından tasdik edilen ilan ve reklam vergisi levhasını tacirler, iş yerlerinin görünür bir yerine asarlar. İlan ve reklam vergisi levhası, her yıl Kasım ve Aralık aylarında tasdik ettirilmelidir. İlan ve reklam vergisi, ilan veya reklamın yapıldığı ayı izleyen ayın 20. Günü akşamına kadar verilecek beyanname üzerinden tarh ve tahakkuk ettirilir. İlan ve reklam vergisi, iki eşit taksitte ilgili belediyeye ödenir.
3. Çevre temizlik vergisi için bildirim
İş yerleri, Belediye Gelirleri Kanununa göre, belediyelerce tespit edilen ve derecesi itibarıyla ilgili tarifede gösterilen tutarda Çevre Temizlik Vergisi (ÇTV) ödemek zorundadırlar. ÇTV mükellefleri, düzenledikleri Çevre Temizlik Vergisi Bildirimini binanın bulunduğu yerdeki belediyeye vereceklerdir.
Çevre temizlik vergisi bildirimi ekinde belediyeye verilecek belgeler şunlardır:
Nüfus cüzdanı sureti
Kira kontratı veya tapu fotokopisi
İmza sirküleri (tüzel kişiler için)
Ticaret sicili gazetesi (tüzel kişiler için)
İş yeri açma ruhsatı
Vergi levhası
Bildirimi alan belediye, mükellefe ÇTV sicil numarası verir. Tahakkuk eden ÇTV, her yıl Ocak ve Temmuz aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenir.
5. TİCARET SİCİLİNE KARŞI SORUMLULUKLARI
Her tacir, ticari işletmesini ve işletme ile ilgili hususları ticaret siciline kaydettirmek zorundadır. Birinci sınıf tacirler de, ticaret odalarına kayıt olurlar. Tescil, gerekli bir işlem olduğundan, tescil gereken hususlar 15 gün içinde ticaret siciline tescil ettirilmelidir. Sicile, TTK’ nin emrettiği hususlar kaydedilir. Sicile tescil edilen hususlar; Türkiye, Ticaret, Sanayi, Deniz Ticaret Odaları ve Ticaret Borsaları Birliği tarafından Ankara’ da çıkarılan Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi ile ilan edilir. Tescil, ilgilinin talebi ile gerçekleşir.
Tacir, ticari işletmeyi açtığı günden itibaren 15 gün içinde kullanacağı ünvanı, atacağı imzayı hangi işle uğraşacağını usulüne uygun bir şekilde düzenlenmiş belgelerle ticaret sicil memurluğuna başvurarak tescil talebinde bulunur.
Ticaret sicili tescil prosedürü sırası ile şu şekildedir: Talep++++ Sicilmemurunun inceleme yetkisi++++ Sicil memurunun kararı++++ Tescil++İlan
Ticaret siciline tescil edilecek hususlar için bir dilekçe ile müracaat edilir. Bu dilekçe sicil memurluğundan temin edilebilir. Dilekçenin ekine gerekli belgeler eklenir. Ticaret siciline kaydını tescil ettiren tacir, bu kurumdan alacağı sicil tasdiknamesini diğer işlemlerde kullanabilir.
6. BÖLGE ÇALIŞMA MÜDÜRLÜĞÜNE KARŞI SORUMLULUKLARI
A) İşyeri Bildirgesi
İş yerinde işçi çalıştıran işverenlerin, işe başlatılan işçiler ile işten ayrılan işçileri, işe başlama ve işten ayrılma tarihlerinden itibaren bir ay içinde Bölge Çalışma Müdürlüğüne bildirmeleri gerekir.
İlk defa işçi çalıştırmaya başlayan işverenler, üç nüsha olarak İşyeri Bildirgesi düzenleyerek kurumdan bir iş yeri sicil numarası alırlar. Kurum ile ilgili tüm yazışmalarında bu sicil numarasını kullanırlar. Verilen işyeri bildirgesinde SSK şube müdürlüğü tarafından verilen iş yeri sicil numarası yer alır.
B) Ek.1 (İşçi Bildirim Listesi)
İşverenler, iş yerinde ilk defa işe başlayan işçileri bu bildirgeyle bildirirler.
İşçi bildirim listesi, üç nüsha olarak düzenlenir. Bir nüshası Bölge Çalışma Müdürlüğüne verilir. Diğer nüshası Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğüne verilir. Bölge Çalışma Müdürlüğü ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğüne onaylatılan üçüncü nüshası da işverende kalır.
C) Ek 2 (İşçi Çıkış Bildirim Listesi)
İşverenler, işten ayrılan işçileri bu bildirgeyle bildirirler.
İşçi çıkış bildirim listesi, üç nüsha olarak düzenlenir. Bir nüshası Bölge Çalışma Müdürlüğüne verilir. İkinci nüshası Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğüne verilir. Son nüshası Bölge Çalışma Müdürlüğü ve Sosyal Güvenlik Bakanlığına onaylatıldıktan sonra işverene verilir.
Muhasebe ve Mevzuat Grubu
Hüseyin Ust Mevzuat Forumu Facebook Sayfası
Kişisel Blog Sayfam