Çocuklar başlangıçta kendilerine anlatılan şeyleri düşünmeden, itiraz ve şüphe duymadan kabul ederler. Çünkü çocukta kendine anlatılanlara kolayca ve samimiyetle inanma özelliği vardır. Kaldı ki çocuk sadece kendine anlatılmasını beklemez ve merak ettiği inançla ilgili soruları büyüklerine sorar. Çocuk sorduklarında samimidir ve söylenilen her şeyi doğru olarak algılar. Bu nedenle anababalar çocuklarının özellikle dini konulardaki sorularına kesin ve doğru cevap vermeye özen göstermelidirler. Çocuklar sorularına aldıkları cevaplarla, kendilerine öğretilenlerle kendi dini dünyasını kurmaya çalışır. Eğer çocuğunuzun iç dünyasının doğru bilgilerle dolmasını istiyorsanız, onları uyduruk ve yalan şeylerle doldurmayın.
Çocukta oluşmakta olan dini inanç her ne kadar anababasının yaşadığı inanca ya da dindarlığa benzese de bu, onların aynen çocuğa aktarılması değildir. Çocuğun inancı anababasınınkine benzese de muhteva bakımından farklıdır. Çocukların yetişkinlere benzemesi sadece bir dış görünüştür. Çünkü onlar çocuğun Allaha yönelmesinde sadece bir vasıtadır. Ebeveyn çocukta var olan Allaha inanma kabiliyetini geliştirme yönünden önemlidir. Ama bunun tersi de olabilir. Çocuğun inanma istidadı ailesi tarafından yıkılabilir de. Çocuğun büyükleri dini yönde taklit etmesinin arkasında çocukların Allahı içten gelen bir istek ve samimiyetle kabul etme ve ona kendini gösterme arzusu yatar. Çocuk büyüklerinden aldığı bilgileri ve fiilleri kendi iç dünyasında benim diyebileceği yeni bir formata getirir.
SORUN:
3, 5 ve 8 yaşındaki çocuklarıma Allah inancını vermek istiyorum. Bunu ona nasihat etmeden nasıl anlatabilirim?
NE YAPMALI?
Çocuklar annebabalarından gördüklerini duyduklarını taklit ederek öğrenir. Kişiliği de böyle oluşur. Eğer sağlıklı bir dini temeli olmasını istiyorsanız onun dini hayatın yaşandığı bir aile ortamında bulunmasını sağlamalısınız.
NASIL DAVRANMALI?
Çocuk ilk günlerden itibaren annebabasından Allah sözcüğünü duymalı. Bunu da Allah lafzının geçtiği Maşallah, Allah bağışlasın, Allaha emanet ol, Allaha ısmarladık gibi sözler söyle-yerek yapabilirsiniz. Yine zaman zaman dilinizde dualara yer vermelisiniz. Çocukların bu sözlerden olumlu bir etkileşim alacağını göreceksiniz.
Dünya Sağlık Örgütüne (WHO) göre, zayıflık, korunmasız cinsel ilişki, yüksek tansiyon, tütün, alkol, sağlıksız su, hıfzıssıhha, yüksek kolesterol, demir eksikliği ve obezite sağlığı tehdit eden 10 temel sorun. Önlem alınmazsa 2020 yılına kadar, bugün 5 milyon olan tütünden kaynaklanan ölümün 9 milyon, bugün 3 milyon olan aşırı kilo ve obezitenin sebep olduğu ölümün 5 milyon olacağı tahmin ediliyor.
Dünya Sağlık Raporu 2002de yer alan sağlık tehditlerini önleme, sağlıklı yaşamı iyileştirme hedefinde, dünyadaki hastalığa, sakatlığa ve ölüme karşı bazı temel küresel tehditler tanımlanarak, bu tehlikelerin bölgeden bölgeye kesin etkileri ve bu tehditleri azaltmak için uygulanabilecek modellere yer verildi. Raporda, yoğun çalışma için seçilen 25ten daha fazla önlenebilir sağlık tehdidinden küresel çapta en önemli 10 tanesinin şunlar olduğu belirtiliyor:
Zayıflık, korunmasız cinsel ilişki, yüksek tansiyon, tütün, alkol, sağlıksız su, hıfzıssıhha, yüksek kolesterol, demir eksikliği ve obezite. Rapora göre, bu sağlık tehditlerinin hepsi, dünya çapında her yıl meydana gelen 56 milyon ölümün yaklaşık yüzde 40ını ve sağlıklı yaşam yılı kaybının 3te 1ini oluşturuyor. Zenginler ve fakirler arasındaki gelir dağılımındaki çarpıcı eşitsizliğe de değinilen rapora göre, sağlık tehditleri yükünün çoğu gelişmekte olan ülkelerden kaynaklanıyor. Fakir ülkelerdeki yaklaşık 170 milyon çocuk, özellikle besin ihtiyacı nedeniyle düşük kiloluyken, orta ve yüksek gelirli ülkelerdeki 1 milyondan fazla genç aşırı kilolu veya obez.
Kuzey Amerika ve Doğu Avrupada yaklaşık yarım milyon insan her yıl aşırı kilodan (obezite) kaynaklanan hastalıklardan ölüyor. Rapor, coğrafya ve sağlıkta kaydedilen ilerlemelere dayanarak dünyayı 14 farklı bölgeye ayırıp, her bölgedeki en önemli sağlık tehdidini ve başarılabilen sağlıklı yaşam süresindeki kazanımları inceliyor. Başlıca sağlık tehditleri, Afrikanın pek çok ülkesindeki zayıflık ve korunmasız cinsel ilişkiden Kuzey Amerika, Doğu Avrupa ve Japonya gibi gelişmiş Doğu Pasifik ülkelerindeki tütün kullanımı ve yüksek tansiyona kadar değişiklik gösteriyor.
Rapora göre, zayıflık, Afrikada gerçekleşen 14 ölümden yaklaşık 1inin sebebi. Kötü beslenme ise gelişmekte olan ülkelerdeki bütün çocuk ölümlerinin yarısından fazlasına sebep oluyor. Kötü beslenme ve etkilerini azaltmanın en etkin yolu, vitamin A, çinko ve demir gibi destekli beslenme programlarının etkin kılınması.
Korunmasız cinsel ilişki sebebiyle HIV virüsünden etkilenen pek çok kişi bu virüsü taşıdığından habersiz. Bu durum da AIDSin önlenmesini ve kontrolünü zorlaştırıyor. Birçok cinsel ilişki, cinsel yolla bulaşan enfeksiyon tehditlerine sebep oluyor. Raporda, bunun önlenmesi için basın aracılığıyla sağlığın iyileştirilmesi, gönüllü danışmanlığı ve testleri, okul temelli AIDS eğitimi, cinsel yolla bulaşan enfeksiyonların tedavisi, HIV virüsü taşıyan annelerin tedavisi, antiretroviral terapinin değerlendirilmesi ve müdahalelerin birleştirilmesi uyarıları yapılıyor.
Erciyes Üniversitesi Tıp Fakültesi İç Hastalıkları Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Mehmet Yücesoy, Çok sıkı bağlanan kemer ya da korse, asitlerin geriye kaçmasına ve mide kapağının gevşemesine neden olabilir. dedi. Yücesoy, yiyecek ve içecekler kadar, kullanılan eşyaların da mide sağlığı açısından büyük önem taşıdığını söyledi. Kemerlerin çok sıkı bağlanmaması ve şişman kişilerin korse takmaması gerektiğine işaret eden Yücesoy, şunları anlattı:
Çok sıkı bağlanan kemer ya da korse, asitlerin geriye kaçmasına ve mide kapağının gevşemesine neden olabilir. Karabiber, acı biber, çiğ soğan ve sarmısak ise asit salgısını artırdığı için yemek borusu kapağının gevşemesine yol açar. Ayrıca, sigara midenin hareketlerini bozar. Safra asitleri ve pankreastaki asitler geriye kaçar ve görevlerini yapamaz. Aşırı sıcak ve soğuk yiyecekler ile içecekler de midede yaralara neden olur. Sık sık tekrarlayan bu yaralar, kanser riskini artırmaktadır.