SULAMA SİSTEMLERİ
Bitkilerin sulanması, insanoğlunun bitki yetiştirmesi kadar eskidir.Muhtemelen insanoğlunun tohumdan bitki üretmesini öğrendikten sonra ilk işi verimliliği arttırmak için ürettiği bitkiyi sulamak olmuştur.Tüm dünyada sulama,içme suyundan sonra suyun en fazla kullanıldığı yer olmuştur. Günümüzde gelişmiş ülkelerde suyun %50-60 kadarı tarımsal sulama amaçlı kullanılmaktadır.Su kaynaklarının her geçen gün daha da önemli olduğu dünyada, sulama suyunun efektif kullanılması gerktiği açıktır.
Bitkilerin gelişmeleri ve olgunlaşmaları için fazla miktarda suya ihtiyaç vardır.İhtiyaç duydukları tohum ekiminden hasat dönemine kadar tarlada bitki kök bölgesinde yeterli rutubetin bulunması gerekir.Bu rutubetin kaynağı yağışlar ve sulamadır.Sulama sistemleri; ilkel metotlardan başlayarak teknolojik aşamalardan geçmiş ve yeni ve modern uygulamalara ulaşmıştır.Bu gelişim süresinde sulama sistemleri de değişmiştir
•Yüzeysel sulama (Salma,Tava,Karık,Delikli Boru)
•Toprak Altı (Subirrigation) Sulama
•Damlama Sulama
•Yağmurlama Sulama
PE YAĞMURLAMA BORULARI
Bağlantı şekline göre ARILI iki tür yağmurlama sistemi üretmektedir. Bu borular Yüksek Yoğunluklu özel boruluk polietilenden 5 ve 6 metrelik boylarda üretilmektedir. Düşük basınçlarda dahi bağlantı noktalarından su sızdırmayacak şekilde tasarlanan ARILI Polietilen Sulama Boruları her türlü arazi ve koşullarında ve yüksek basınç altında yıllar boyu güvenle kullanılabilecek niteliktedir.
PE KELEPÇELİ YAĞMURLAMA SİSTEMLERİ
Yılların birikimi ve tecrübesi sonucunda üetilmekte olan bu sistem, Türk Patent Anstitüsü'nce de onaylanmış olup Ø75 mm, Ø90 mm, Ø110 mm,Ø125 mm, Ø140 mm ve Ø160 mm çaplarında üretilmektedir.
PE MANDALLI YAĞMURLAMA SİSTEMLERİ
ARILI nın en son geliştirdiği sistem olup şu anda Ø75 mm, Ø90 mm, Ø110 mm ve Ø125 mm çaplarında üretilmektedir. Sökülüp takılması kolay olan bu sistem, gerek sağlamlığı ile gerekse kullanışlı ve estetik olması açısından daha şimdiden kendini kanıtlamıştır.
YAĞMURLAMA SULAMA SİSTEMİ NEDİR?
Suyu toprak yüzeyine belirli bir basınç altında ince damlacıklar biçiminde yağmur şeklinde püskürten meme veya başlıkların yer aldığı borulardan oluşan sisteme YAĞMURLAMA SULAMA SİSTEMİ diyoruz.
Günümüzde modern ve etkili sulama sistemlerinden olan bu sistem, "sprinkler" adı verilen bir tabanca ile su havaya doğru püskürtülerek yağmur yağmasına yakın bir sulama etkinliği elde edilir.Diğer yöntemlerde ise su direkt olarak toprağa yüzeyden veya toprak altından verilir.
Yağmurlama sistemi genellikle birden fazla sprinklerden meydana gelir. Birden fazla sprinkler kullanıldığında her bir sprinkler boru hattında önceden belirlenen aralıklarda yerleştirilerek üniform bir sulama elde edilir.
Sprinklerden Abot adı verilen boru hattı üzerine yerleştirilen bir ara parçaya bağlı uzatma borusuna monte edilerek çalıştırılırlar. Uzatma borusu ile sprinklerler arasına bağlanan Küresel Vana sayesinde arzu edildiği anda ilgili sprinkler devre dışı bırakılabilir.
Yağmurlama sulama sistemleri genel olarak üç kısımda incelenebilir:
Taşınabilir Sistemler
Bu sistemde motopomp ünitesi, ana boru ve lateraller taşınabilmektedir.Yurdumuzda en yaygın uygulanan sistem taşınabilir sistemdir.
Yarı Taşınabilir Sistemler
Motopomp ünitesi ve ana boru hattı sabit lateraller hareketlidir.Bu sistem meyve ve sebzeliklerin sulanmasında geniş ölçüde kullanılmaktadır.
Taşınamayan (Sabit) Sistemler
Bu sistemde motopomp,ana boru ve lateraller sabittir.
Yağmurlama sulama sisteminin faydaları:
Yurdumuzda son yıllardak hızlı bir gelişme gösteren yağmurlama sulama metodu diğer sulama metotlarına göre aşağıdaki üstünlüklere sahiptir.
•Sistemde su kaybı sözkonusu olmadığından sulama suyunun az olduğu (3.5 lt/sn) yerlerde dahi sudan azami ölçüde yararlanılır
•Meyilli topografyası bozuk (onduleli) yerlerde erozyona neden olmadan sulama yapılabilir.
•Su; toprağa,yağmurda olduğu gibi ince zerreler halinde verildiğinden; mahsul veriminde diğer sulama metodlarına mnazaran %20-50 arasında artış sağlar ve kaliteyi yükseltir.
•Tohum çimlenme zamanında toprağın kaymak bağlaması nedeniyle bitkinin toprağın üzerine çıkamama durumunu ortadan kaldırır.
•İşletme masrafından ve işçilikten tasarruf sağlanır.
•Toprak derinliği az ve (Sığ) geçirgen topraklarda en ideal sulama sistemidir.
•Özellikle denize yakın yerlerde rüzgarla taşınan tuzlu suların bitkilere bıraktığı tuz zerreleri,tozlar ve zararlı haşareler yağmurlama ile yıkanabilir.
•Yağmurlama sulama ile kontrollü su verme imkanı olduğundan; taban suyu yüksek (Drenaj) sorunu olan yerlerde en uygun sulama metodu olmaktadır
•Tarla hendeklerine gerek kalmadığından, ekim alanı artmakta ve tarımsal işlemler kolay yürütülebilmektedir.
•Eriyebilir suni gübreler; sulama suyu ile birlikte işçiliğe gerek kalmadan bitkilere verilebilir.
•Sebze, narenciye,bağ ve diğer meyvelikler dondan ve sıcaktan korunabilmektedir.
PE Yağmurlama borularının döşenmesi:
Polietilen yağmurlama boruları sulanacak alana döşenirken aşağıdaki kurallara dikkat edilmelidir.
•Motopomp çıkışından sonra mutlaka (ES) kullanılmalıdır.(ES) kullanılmadığı takdirde motopomptaki titreşim direkt olarak askıda kalan boru sistemine iletilecek ve bu titreşim de borunun bağlantı yerlerinde hasarlara neden olabilecektir.Ayrıca (ES)' in kullanılmaması durumunda motor ve motopomp sisteminde titreşimler de artacağından bundan hem motopomp hemde boru sistemi zarar görebilir.
•Kelepçeli borular döşenirken her üç boruda bir son borunun ucundan tutularak sistemdeki kelepçe boşlukları alınmalıdır.
•Boruların bağlantılarında kullanılan contalar takılmadan önce conta yuvalarının kum ve topraktan arındırılmasına dikkat edilmeli; conta tam olarak yuvaya yerleştirildikten sonra boru bağlantısı gerçekleştirilmelidir.
•Sistemi devreye alırken,önce küçük debilerde çalışılarak ana boru ve lateraller su ile doldurulmalıdır.Sistemin sonundaki körtapalar bir süre açık tutularak boruda kalan arzu edilmeyen yabancı maddelerin dışarı atılması sağlanmalıdır.
•Yabancı maddelerin boruya girmemesi ve yağmurlama memelerinin tıkanmaması için pompa emme borusunun ucuna süzgeç takılmalıdır.
•Sistemdeki en son abottan sonra fazladan bir boru daha kullanılarak istenmeyen maddelerin bu boruda birikmesi sağlanmalıdır.
•Yağmurlama sezonu sonunda sistem sökülerek abotun üzerindeki vana ve tabancalar birbirlerinden ayrılarak temizlenmeli ve gerekli bakım yapılarak muhafaza edilmelidir.