S: Niçin değerleme yaptırmalıyım?
C: Bu soruya verilecek en basit cevap, gayrimenkullerinizin değerini öğrenmek içindir.
Ancak, arsa planlaması, gayrimenkul projelerinin gelir-gider ve karlılık analizi, gayrimenkul için en uygun kullanım alanının belirlenmesi ve sigorta amaçlı değer biçilmesi gibi durumlarda değerleme raporu yaptırmak, gayrimenkullerinizin değerinin yanı sıra önemli bir piyasa bilgisi edinmeyi sağlar.
S: Eksperler bir değeri nasıl tespit eder?
C: Hem geçmiş, hem de yakın zamanda gerçekleşen karşılaştırılabilir satışlar; beklemede olan satışlar ve gayrimenkul projelerine dair pazar verilerini analiz ederek tespit ederler.
Eğer bölgede kıyaslama yapmak için sağlıklı veri yoksa, gayrimenkulün gelirine veya maliyetine göre bir analiz yapılır. Bu işlem, değerleme amacına göre farklılık gösterebilir; örneğin, bir eksper sigorta değerlemesi yaparken maliyet yöntemine daha fazla ağırlık verebilir.
S: Bir değerleme raporu ne süreliğine geçerliliğini korur?
C: Değerlemelerde sabit geçerlilik süresi olmamasına rağmen, genellikle altı ay ile 1 yıl arasında güncelliğini yitirir.
S: Eksperler gayrimenkulüm ve değerleme raporu almamın sebepleri hakkında diğer insanlarla konuşabilir mi?
C: Hayır. Eksper ve müşteri arasındaki ilişki gizlilik şartları ile bağlıdır.
S: Değerleme yapılırken göz önünde bulunan standartlar var mı?
C: Değerleme yapılırken Dünya’da en fazla kabul görmüş birkaç standarttan biri kullanılır. En yaygın olanı ve Türkiye’de Sermaye Piyasası Kurulunun da baz aldığı Amerikan Değerleme Enstitüsü’nün(American Appraisal Institute) değerleme standartlarıdır. RICS, Tegova gibi diğer ülkelerin geliştirdiği standartları kullanan eksperler de vardır. Bu standartlar bazı açılardan birbirinden farklı olsa da temelde kullanılan standartlar birbirine benzer.
S: Eksperleri denetleyen herhangi bir lisans verme kurulu veya idari kurul var mı?
C: Sermaye Piyasası Kurulu listesinde bulundurduğu değerleme şirketlerini denetler.