GÜNLÜK DERS PLANI (FEN VE TEKNOLOJİ)
SINIF : 5
DERS : FEN VE TEKNOLOJİ
ÖĞRENME ALANI : CANLILAR VE HAYAT
ÜNİTE : VÜCUDUMUZ BİLMECESİNİ ÇÖZELİM
KAZANIMLAR :
4.1. Sigaranın ve alkol kullanımının vücuda verdiği zararlarla ilgili bilgi toplar ve sunar (BSB-19, 20, 24).
4.2. Sigara ve alkol kullanan kişilerin çevreye verdiği zararları fark eder (BSB-1, FTTÇ-18).
4.3. Sigara ve alkol içilen ortamlardan uzak durur.
SÜREÇ
Öğrencilere aşağıdaki sorular yöneltilerek bir beyin fırtınası yapılır:
1. Sigarada sağlığa zararlı kaç çeşit madde vardır?
2. Sigara, vücudumuzda en çok hangi organlara zarar verir?
3. Alkol kullanımının vücudumuza verdiği zararlar nelerdir?
4. Sigara ve alkol kullanımı, kişilerin sosyal hayatlarını nasıl etkiler?
Öğrenciler, sigaradaki zararlı maddeleri ve etkilerini göstermek amacıyla, plastik küçük bir şişe, bir miktar pamuk, pipet (veya plastik boru), mantar tıpa, üç tane sigara kullanarak; sigara içen bir insanın soluk alıp vermesinde sigaranın etkisini temsil eden bir modeli nasıl oluşturacaklarını tahmin etmeye çalışırlar.
Bu amaçla sınıf gruplara ayrılır. Model oluşturulurken; plastik şişenin içine bir miktar pamuk (akciğeri temsil eder) konur. Şişenin içinde biraz su bulunması daha iyi sonuç alınmasını sağlar. Plastik şişenin ağzı, içinden pipet veya plastik boru (soluk borusunu temsil eder) geçirilmiş mantar tıpa ile kapatılır. Eğer mantar tıpa ve pipet bulunamıyorsa, plastik şişenin kapağı, sigara girecek şekilde delinir. Pipetin dışarıda kalan ucuna sigara yerleştirilir. Sigara yakıldıktan sonra plastik şişe sıkılıp gevşetilir. Bu işlem üç adet sigara bitene kadar sürdürülür.
Bu sırada çıkacak dumandan öğrencilerin etkilenmemesi için grup sayısına dikkat edilmeli ve sınıf havalandırılmalıdır. Hava şartları uygunsa, etkinliğin bahçede yapılması daha uygun olacaktır. Öğrenciler şişedeki pamuğun, pipetin, su damlalarının rengindeki değişimleri gözlemler. Hangi maddelerin bu renk değişimlerine neden olduğunu irdeler. Sigara içen kişilerin ağız, diş, soluk borusu ve akciğerlerinin nasıl etkilendiği ile ilişki kurarlar.
Gruplara çalışma kağıtları dağıtılarak, grupların tartışıp soruları uygun şekilde cevaplamaları istenir. Gruplar sonuçlarını sınıfla paylaşır.
Grup Çalışma Kağıdı
Günde iki paket sigara tüketen bir kişi haftada kaç lira harcar?
Bu kişi aylık bütçede sigara için kaç lira ayırır?
Bu gider yıllık bütçede ne kadar görülür?
Bu kişi sigara içmeseydi, tasarruf edebileceği parayla neler satın alabilirdi?
DEĞERLENDİRME
Proje ve Poster Çalışması Öğrenciler, sigara ve alkolün zararlarını anlatan bir proje ve poster çalışması hazırlarlar. Araştırmalarında;
1. Sigara ve alkol hangi hastalıklara yol açar?
2. Sigara içmediğiniz halde kendinizi sigaranın zararlı etkilerinden korumak için neler yapıyorsunuz?
3. Günde bir paket sigara içen bir insan bir ay, bir yıl, on yıl süre içtiğinde parasal açıdan ne kadar zarar görür?
4. Günde bir paket sigara içen bir insan bir ay, bir yıl, on yıl süre içtiğinde attığı sigara paketi, izmariti vb. atıkların çevreye etkileri nelerdir?
Sorularının cevabının bulunması istenir. Hazırlanan projeler ve posterler aşağıdaki formlar kullanılarak değerlendirilir ve portfolyo dosyalarında saklanır.
KAYNAK: MEB Talim ve Terbiye Kurulu Başkanlığı Eğitim Öğretim ve Program Dairesi Başkanlığı. İlköğretim 1-5. Sınıf Programları Tanıtım El Kitabı. Ankara-2005. (s. 50-52).