FELSEFE ZÜMRE TOPLANTILARI-3 (ÖĞRETİM STRATEJİLERİ)
Öğretmen felsefe grubu derslerde hangi öğrenme/öğretme modelini kullanacağını belirlemelidir. Bir başka deyişle öğretme stratejisini belirlemelidir.
Öğretme Stratejisi genel ifade ile sınıf içi öğretim etkinliklerinin belirlenmesinden bu etkinliklerin değerlendirilmesine kadar dersle ilgili öğretim sürecidir.
Felsefe öğretimi öğrenci merkezli olmalıdır[1]. Bu nedenle öğretme stratejileri öğrenme stratejilerinden daha önemlidir. Felsefe dersinde bireysel gelişimin önemi öğrenciye aktarılmalı ve öğrencilerde öğrenme stratejileri geliştirilmesine yardımcı olunmalıdır.
Felsefe dersinde öğretmen genelde üç öğretim stratejisi uygulayabilir. Bunlar:
1. Sunuş Yoluyla Öğretim Stratejisi
2. Buluş Yoluyla Öğretim Stratejisi
3. Araştırma Yoluyla Öğretim Stratejisi
10.2.1. Sunuş Yoluyla Öğretim Stratejisi
Felsefe öğretiminde sunuş yoluyla öğretim stratejisi bilgi düzeyine yönelik hedeflerin gerçekleştirilmesi için kullanılır. Bu strateji bilgi aktarılması amacıyla kullanılır. Bu nedenle bilgilerin önceden hazırlanmış ve düzenlenmiş olması gerekmektedir. Bunun için öğretmen –kendi hazırlığının dışında- ağırlıklı olarak ders kitabını kullanmalıdır. Felsefe dersinde öncelikle kavramlar sunulmalı ardından diğer bilgilerin kazandırılması sağlanmalıdır. Felsefe öğretmeni bilgi düzeyindeki konuların tam olarak öğretilmesini sağlamak amacıyla öğrencilere sorarak anlaşılmayan noktaları gerekirse tekrar tekrar anlatmalıdır.
10.2.2. Buluş Yoluyla Öğretim Stratejisi
Buluş yoluyla öğretim stratejisi kavrama ile ilgili hedeflerin öğretilmesinde kullanılmalı, öğrencilerin farklı düşünürlerin görüşleri arasında ilişki kurmaları aralarındaki farkları ayırt etmeleri sağlanmalıdır. Örnek verirken basitten karmaşığa şeklinde verilmelidir.
10.2.3Araştırma Yoluyla Öğretim Stratejisi
Bu strateji uygulama, analiz sentez ve değerlendirme aşamaları için kullanılmalıdır. Bu stratejiye bağlı olarak öğrenci çeşitli felsefe konuları ve sorunları arasında ilişki kurmalı, bunlar için çözüm yolu geliştirmelidir.
Yukarıda yer alan öğretim stratejilerini gerçekleştirmek için felsefe öğretiminde aşağıda yer alan yöntem ve tekniklerden yararlanılabilir.
Öğretim yöntem ve teknikleri, öğrenmeyi sağlamak için birer araçtır. Bu araçların başarısı kullananın onu kullanma becerisine bağlıdır. Kullandığı yöntem ve tekniklerin içini dolduracak onları yararlı hale getirecek öğretmenin kendisidir.
Yöntem genel olarak; Hedefe ulaşmak için önceden belirlenmiş en kısa yol olarak tanımlanabilir. Eğitimde yöntem kavramı ise öğrencilere yeni davranışların kazandırılması sürecinde izlenecek yolu gösterir. Bir konuyu öğrenmek veya öğretmek için bilinçli olarak seçilen ve izlenen yoldur.
Teknik genel olarak Özel bir davranışın biçimsel yönüdür. Öğretim açısından ise öğretim ilke ve yöntemlerinin özel kullanılış biçimlerini belirtir. Bir öğretim etkinliği için başvurulması gereken beceri ya da işlemdir.
Bir başka deyişle yöntem bir konuyu öğretme için seçilen ve izlenen yol, teknik ise öğretim etkinliği için başvurulması gereken beceri ve işlemlerdir. Teknik, Yöneteme göre daha dar kapsamlıdır. Teknik, yöntemi uygulamaya aktarmak için izlenen yol olarak görülebilir.
Öğretim etkinliklerinin verimli bir şekilde sonuçlanması için farklı yöntemler ve teknikler kullanılmalıdır. Felsefe grubu derslerde kullanılacak yöntem ve teknikleri belirlerken; öğrencilerin öğrenme şekli ve düzeyi, öğrenilecek konunun niteliği, okulda mevcut eğitim teknolojileri dikkate alınmalıdır.
10.3.1.1. Anlatım Yöntemi
Klâsik bir öğretim yöntemi olan anlatım yönteminde öğretmen, çok miktarda bilgiyi pasif alıcı durumundaki öğrenciye aktarır. Anlatım yöntemi öğretmenin bir konuyu belli bir sıra ve düzen içinde anlatmasıdır. Felsefe öğretmenleri arasında en fazla kullanılan yöntemdir. Neredeyse geleneksel bir yöntem haline gelmiştir. Bu yöntem bilişsel alanın bilgi, sunuş alanının ise alma ve tepkide bulunma basamaklarındaki davranışların kazandırılmasını sağlar. Yaratıcı bir yenilik getirmeyen bu yöntem sadece tanımlayıcı boyutta kalan bir yöntemdir.
Ø Özellikle görsel ve işitsel araçlarla anlatım desteklenmelidir.
Ø Öğrencilerin anlayabileceği bir dil kullanılmalıdır.
Ø Dersin başında öğrencilerin konuya ilgisi çekilmelidir.
Ø Etkileyici bir ses tonu, göz teması, jest ve mimiklerle öğrencilerin derse ilgisinin sürmesi sağlanmalıdır.
Ø Konular gündelik hayatla veya öğrencilerin yaşantıları ile ilişkilendirilerek anlamlı hale getirilmelidir.
Ø Birkaç öğrenciye yönelik konuşmalardan kaçınılmalı, tüm sınıfa yönelik konuşulmalıdır.
10.3.1.2. Tartışma Yöntemi
Bir konu üzerinde öğrencilerin düşünmelerini sağlama amacıyla kullanılır. Dinleme, sorgulama, fikir alış-verişi ve bir konuyu değerlendirme gibi etkinlikleri içerir. Belli bir konuda farklı iki görüş ortaya konarak çözüm aranması yoluyla kavranması sağlanır. Bu yöntemle Buluş yoluyla öğretim stratejisinin kavrama düzeyindeki hedeflerin gerçekleşmesini sağlar. Felsefe Tarihine bakıldığında; felsefe sorunlarının tamamen tartışma ortamında oluştuğu görülür. Örneğin; Sokrates’in, Platon’un dersleri. Tartışma yönteminde kullanılacak kavram ve terimler doğru seçilmeli, öğretmen ve öğrenciler tarafından bu kavram ve terimlere aynı anlamlar yüklenmelidir. Felsefe öğretiminde tartışma yöntemi kullanılmadan önce öğrenciler bilgilendirilmeli, hazırlıklı olarak derse gelmeleri sağlanmalıdır. Öğretmen de konunun tartışılmasını yönlendirebilmek için önceden hazırlık yapmalı ve bir takım sorular hazırlamalıdır. Gerek öğretmen gerekse öğrenci tarafından hazırlığın tam olarak gerçekleşmediği tartışmalar, tartışmanın ve yöntemin amacına ulaşmasını engeller.
Tartışma yöntemi uygulanırken:
Ø Tartışmanın yapılacağı konu ve hedefler önceden belirlenerek sınırlandırılmalıdır.
Ø Felsefenin bir sorgulama, sorgulamanın da bireysel farklılıklara ve algılamalara bağlı olduğu unutulmamalı, kalabalık sınıflarda tartışmanın amacının dışına çıkma olasılığı olduğu unutulmamalıdır.
Ø Felsefe tartışmalarında öğretmen demokratik bir tutum sergilemeli, katı, bağnaz, tutucu, sinirli, sabırsız ve aceleci tavırlar içinde olmamalıdır.
Ø Tartışmaya başlanmadan önce, tartışmanın çerçevesi, önemli noktalar, tartışmanın amacı, hangi sorulara yanıt aranacağı, tartışmanın süresi, tartışma sonucunda yapılacak işler tahtaya yazılmalıdır.
Ø Öğretmen ve öğrenciler konuya hazırlıklı gelmelidir.
Ø Öğretmen konuşmaktan çekinenleri teşvik ederek tartışmaya katılmalarını sağlamalıdır.
Ø Öğrencilere düşünmeleri ve kendilerini ifade edebilmeleri için zaman tanınmalıdır.
Ø Tartışmanın sadece birkaç öğrenci tarafından götürülmesine izin verilmemelidir.
Ø Niçin veya nasıl soruları ile tartışmaya başlanmalı, yanıtı evet veya hayır şeklinde verilebilecek sorulardan kaçınılmalıdır. Yerel olaylar, makaleler, televizyon programları güdülemeyi artıran konulardır.
Ø Tartışmanın seyri sürekli kontrol altında tutulmalı, tartışma sırasında yanlış anlama ve değerlendirmelere neden olunmamalı, siyasal veya ideolojik polemiklere girilmesine izin verilmemeli,
10.3.1.3. Problem Çözme Yöntemi
Problem çözme yöntemi öğrencilerin karar verme ve çözüm üretme yeteneklerini geliştirmek için kullanılan bir öğretim yöntemidir. Amacı öğrencilerin karar verme yetilerini geliştirmek ve yaşam boyu kullanabilecekleri problem çözme yeteneğini kazandırmaktır. Araştırma yoluyla öğretim stratejisinin bir parçası olarak analiz, sentez ve değerlendirme ile ilgili hedef davranışların kazandırılmasında kullanılır.
Problem çözme yönteminde birbirini izleyen beş adım vardır.
1. Problemi tanıma
2. Geçici hipotezleri formüle etme
3. Veri toplama, düzenleme, açıklama
4. Sonuca ulaşma
5. Sonucu belirleme
Problem çözme yöntemi eleştirel kültür bilincinin ve demokratik tavırların gelişmesine yardımcı olur. Güdülenmeyi artırır ve pekiştirir.
Bu yöntemin uygulanabilmesi için, öğrenci problem alanına ait bir takım temel bilgileri önceden edinmiş, yazılı ya da yazısız kaynak taraması yapmış yani hazırlanmış olmalıdır. Bu husus gerçekleşmemiş ise bu yöntemin kullanılması sınama- yanılmadan öteye geçemez.
Ø Öğretmen problemi kendisi çözmemeli, ancak çözmeleri için öğrencilere yol göstermelidir.
Ø Seçilen problem öğrencilerin ilgisini çekecek nitelikte olmalıdır.
Ø Her problemin birden fazla çözüm yolu olabileceği düşünülmelidir.
10.3.1.4. Örnek Olay Yöntemi
Bu yöntemde öğrencilerin sorunlu bir olaya etkin olarak katılmaları sağlanır. Sorunlu olay gerçek ya da kurgusal olabilir. Önemli olan öğrencilerin olayın çözümüne ilişkin öneriler getirmeleridir. Bu yöntem de tartışma yöntemi gibi buluş yoluyla öğretme stratejisinin kullanıldığı kavrama düzeyinde öğretme aşamasında kullanılır. Bu yöntem felsefeyle uygulanabilir olmakla birlikte ağırlıklı olarak diğer grup derslerinde daha kolay uygulanabilir.
Felsefe grubu derslerin öğretiminde örnek olay yönteminin kullanılması, öğrencileri sorunlarla karşı karşıya getirerek, olayın analiz edilmesi, nedenlerinin belirlenmesi ve çözümüne ilişkin öneriler oluşturulmasını sağlar.
10.3.1.5. Bireysel Çalışma Yöntemi
Bu yöntem öğrencinin kendi öğrenme modeline göre belirlediği bir yöntemdir. Araştırma yoluyla öğretim stratejisinin benimsendiği durumlarda kullanılabilir. Bireysel çalışma yöntemi kullanılırken öğrenci çalıştığı eser veya okuma parçası ile ilgili özet çıkarmalı, konunun ana bölümlerini belirlemeli kendi ifadesi ile not tutmalı kendi fikir ve yorumlarını eklemelidir. Öğrencilerin toplu halde tartışılacak, sınıfça işlenecek derslere gelirken bireysel çalışma yöntemi ile hazırlanmaları gerekir. Bu yöntem öğrenci merkezlidir.
10.3.2.1. Kavram Çözümleme Tekniği
Felsefe öğretiminde ortak bir söylemin olması gerekir. Bu nedenle kavram çözümlemesi yapılırken, anlatılan konuya göre kavram çözümlemesi yapılmalıdır. Çünkü bazı kavramlara düşünüre ve/veya zamana göre farklı anlamlar yüklenebilmektedir.
10.3.2.2. Beyin Fırtınası
Bir probleme çözüm getirmek ve çeşitli konularda fikir ve düşünce üretmek için kullanılan bir öğretim tekniğidir. Sayıları 5ila 10 kişi arasında değişen grupların spontane (kendiliğinden) olarak tartışmaları şeklinde gerçekleşir. Önemli olan çok sayıdan fikir ve düşünce üretmektir. Fikirler, iyi-kötü, doğru-yanlış yargılamasından bağımsız olarak üretilir. Felsefe etkinliği bir düşünme ve sorulara yanıt arama etkinliği olduğundan, bu teknik felsefe öğretiminde etkili olarak kullanılabilir. Ayrıca felsefe sorularının çözümlerinin tek olmaması da bu tekniğin kullanılmasını kolaylaştırır.
Bu tekniğin uygulanabilmesi için; önce öğrencilere beyin fırtınası tekniği ile ilgili ön açıklama yapılır. Gruplar oluşturulur. Süre belirlenir konu ya da problem seçilir. Öğrencilerin konu ya da problemle ilgili görüşlerini aktarmaları istenir. Gerekirse kendi düşüncelerini iyi ifade edemeyen öğrenciler konuya ilişkin not tutup bunu da okuyabilirler. Gerekirse öğretmen gruplara yardım eder. Seans bitmeden belli bir süre tanınır. Arkasından, grup, ortaya çıkan fikirlerin değerlendirmesini yapar. Her fikrin artıları ve eksileri göz önünde bulundurularak liste önem sırasına göre küçültülür. Sonunda gruplar fikirlerini öğretmenin liderliğinde tartışırlar.
Ø Beyin fırtınası informal ve rahat bir ortamda yapılmalıdır.
Ø Eleştiri ve yargılama dışarıda bırakılmalıdır.
Ø Fikirler ne kadar uçuk olsa da ifade edilebilmelidir.
Ø Önemli olanın üretilen fikirlerin sayısı olduğu bilinmelidir.
Ø Her grupta bir başkan ve bir not tutucu olmalıdır. Her fikir not tutucu tarafından mutlaka kaydedilmelidir.
10.3.2.3. Seminer Tekniği
Seminer tekniği bir konu veya problemin üzerinde araştırma yapmak, yapılan araştırmayı yazıya dökmeyi ve sözlü olarak sunmayı kapsar. Seminer tekniği birinci elden kaynaklara inmek gerekliliği nedeniyle metin çözümlemesi, felsefî kavramların açıklanabilmesi için de kavram çözümleme tekniğini de birlikte kullanmayı gerektirir. Seminere hazırlanacak öğrenciye konu en az üç hafta önce verilmeli, bu sürede öğrenci ile düzenli görüşme yapılmalı öğrenciye kullanacağı kaynaklar gerekiyorsa öğretmen tarafından sağlanmalıdır.
10.3.2.4. Metin Çözümleme
Metin çözümleme tekniği düşünür tarafından yazılan bir metnin öğrenci tarafından incelenip araştırılarak anlaşılıp anlatılması ve bunu yaparken de metinde yer alan görüşlerin yorumlanması söz konusudur. Felsefe konularının öğrenilmesinde metin çözümleme tekniği önemli bir yer tutar. Felsefe öğretiminde ne kadar çok metin çözümlemesi yapılırsa öğrencinin ilgisi ve bilgilenmesi o kadar artar. Ancak bu tekniğin yararlı olması için öğretmenin öncelikle konuya en uygun metni seçmesi, öğrencinin derse gelmeden önce metin üzerinde hazırlık yapmaları gerekir. Eğer öğrenciler metin üzerinde hazırlık yapmazlarsa bu yöntem, kavram tanıtmaya veya düz anlatıma dönüşebilir.
10.3.2.5. Soru-Cevap Tekniği
Soru-cevap tekniği öğretmenin konuya ilişkin can alıcı soruları öğrenciye yöneltmesi ve öğrencinin de sözel olarak yanıtlamasına dayanan bir tekniktir. Felsefe grubu derslerin öğretiminde bu tekniğin kullanılması, öğrencilerin hem düşünme hem de düşündüklerini doğru biçimde ifade etmelerini sağlar. Öncelikle sorular analitik düşünmeye yardımcı olmalı, öğrencileri yeni değerlere alıştırmalıdır. Bu teknikle, felsefe konularının bütüncül bir yaklaşımla ele alınması sağlanmalı, felsefî görüş ve sistemlerin değerlendirilmesine zemin hazırlanmalıdır. Sorular dikkatli bir şekilde seçilmelidir.
Günümüzde öğrencilerin ihtiyaçları ve derse ilgileri arasında doğru orantının olduğu konusunda şüphe götürmeyecek bir kanaat hâkimdir. Dersin ilgi çekici bir hale gelmesi ise ancak ve ancak dersin kimi öğretim materyalleri ile çeşitlendirilmesine bağlıdır. Ancak bu materyaller dersin içeriğine göre ve zamanında kullanılmalıdır. Felsefe öğretimi gibi düşünce ağırlıklı ve genel olarak soyut bir zeminde gerçekleşen bir öğretimin materyaller ile zenginleştirilmeye diğer alanlardan daha çok ihtiyacı vardır. Felsefe derslerinde öğretim materyallerinin verimli bir şekilde kullanılabilmesi için öncelikle bunların kendine özgü özelliklerinin bilinmesi gerekir.
11.1. Görsel Materyaller
Felsefe öğretiminde en fazla kullanılabilecek öğretim materyallerinin başında görsel materyaller gelmektedir. Görsel materyaller genellikle yazı tahtaları dediğimiz kara tahta, pazen tahta ve bülten tahtası, resimler, haritalar, grafikler, gerçek eşyalar ve çeşitli yansıtım makinelerinden oluşmaktadır.
Yazı Tahtaları Öğretimde kullanılabilecek görsel materyallerin başında çeşitli tahtalar gelmektedir. Bunların hem kullanılması kolaydır, hem de aynı anda birden fazla kişiyle iletişim kurulabilmesini sağlar. Konularına ve amaçlarına göre tahtalar çeşitli tiptedirler.
Kara Tahta: Okullarda kullanılan en temel araçlardan bir tanesi yazı tahtasıdır. Tahtanın uygun bir şekilde ve düzenli kullanımı öğrenmeyi etkilemektedir. Tahtaya herhangi bir şey yazılırken mutlaka başlıklandırma yapılmalıdır ki öğrenci hangi konuyu hangi başlığın altında sınıflandıracağını görmelidir. Yazılar en arkadaki öğrenciler tarafından da görülecek şekilde yazılmalıdır. Anlatılan konu ile ilgili düşünürlerin isimleri mutlaka yazılış şekilleri ile birlikte verilmeli öğrencilerin bunların yazılışlarını öğrenmeleri sağlanmalıdır. Bu durum aynı zamanda akım adları için de geçerlidir. Kimi durumlarda zamandan tasarruf etmek için yazıların bir kısmı ders öncesinden bir öğrenciye yazdırılmalıdır.
Pazen Tahta: Kara tahtanın dışında her sınıfta çerçeve içine geçirilmiş bir pazen tahtanın bulunmasında son derece fayda bulunmaktadır. Güncel felsefe sorunlarına dair yazıların asılabileceği bu tahta sınıfın en uygun yerinde bulunmalıdır. Tahtadaki yazılar çok uzun süre bekletilmemeli sürekli güncellenmelidir. Felsefe makaleleri, yazıları, haberleri bu tahtada yer alabilir. Ayrıca öğrencilerin kendi kompozisyonları ve denemeleri de bu tahtada yer alabilir.
Bülten Tahtası: Felsefe öğretiminde verimi arttırmak için sınıf dışında okulun içinde felsefe dersi alan veya almayan tüm öğrencilerin görebileceği bir yere bülten tahtasının asılabilir. Bülten tahtası genelde felsefi etkinlikler için yapılacak duyuruları içerir. Duyuruların yanında ders dışı konuların bu bölümde yer alması uygundur. Kısa felsefe öyküleri, zihin egzersizleri, düşünürlere ait özlü sözler ve karikatürleri bülten tahtasını zenginleştirici içeriklerdir.
11.2. Resimler, Haritalar ve Grafikler
Resimler Genellikle bir konuya giriş yapmak, desteklemek veya özetlemek için kullanılır. Felsefe derslerinde ilgiyi toplamak için filozofların resimlerinden faydalanılabilinir. Yaşadıkları çevre ve dönemi anlatan resimler de konunun bütüncül bir yaklaşım içerisinde algılanmasını sağlayacaktır. Öğrencilerin düşünürlerin yaşadıkları yerler ile ilgili resimler görmeleri onların motivasyonunu arttıracaktır. Felsefe derslerinde kullanılabilecek bir diğer materyal de haritalardır. Önceden hazırlanacak felsefe haritaları yeri geldikçe sınıf içinde kullanılabilir. Bu haritalar da filozofların kendi ülkeleri ve yaşadıkları yerler üzerinde resimleri yerleştirilebilir. Belli akımların cereyan ettiği coğrafyalar belirlenebilir. Bunlar farklı farklı yüzyıllar olarak haritalandırılıp ders içerisinde kullanılabilir. Felsefe derslerinde tıpkı tarih derslerindeki gibi kronolojik grafikler kullanılabilir. Bu grafikler önceden program dâhilinde geliştirilmelidir. Grafiklerde önemli sistemler, akımlar ve sorunların ortaya çıkış tarihleri yer alabilir. Bunun yanında düşünürlerin yaşadığı yıllar tarihi çağlar grafiği gibi hazırlanabilir. İki ya da daha fazla düşünürün görüşleri yalın bir dille karşılaştırılabilir. Bu tür grafikler öğrenmeyi hızlandırıcı ve kalıcı hale sokacaktır.
11.3. Gerçek Eşyalar ve Modeller
Felsefe derslerinde konu yeri geldikçe gerçek eşyalar ve modeller kullanılmalıdır. Filozofların minik heykelcikleri öğrencilerin ilgilini çekecek bir materyal olabilir. Bunun yanında bilim felsefesi gibi ünitelerin içerisinde çeşitli bilimsel teorilere ait modeller kullanılabilir. Örneğin yer merkezli ve güneş merkezli sistemlerin anlatıldığı derste bu sistemleri anlatan modeller kullanılabilir. Modellerden öğretimde etkin olarak yararlanmanın bir yolu da ders içerisinde kullanılan modele öğrencilerin yaklaşmasını sağlamaktır.
11.4. Projeksiyon Makineleri
Önceden hazırlanmış bir takım bilgi ve belgelerin çeşitli cihazlar yardımı ile duvara, tahtaya vb.. yansıtılması öğrencinin görsel algılamasını önemli ölçüde etkiler. Böylesi aletler ki bunların başında episkop, tepegöz ve slâyt makinesi gelmektedir, öğrenmeyi kolaylaştıran zamandan tasarrufu sağlayan aletlerdir.
Tepegöz: Tepegöz eğitimde son yılların en gözde makinesidir. Şeffaf materyalleri yansıtan bu araç her durumda kolayca kullanılabilir. Kullanımının kolay olması ve maliyetinin düşük olması önemli bir etkendir. Aynı zamanda ortamın karartılmaya ihtiyaç duymaması da tepegöz için bir öğretim avantajıdır. Felsefe dersi için büyük önemi olan bu araç öğretmenin tahtayı kullanarak öğrencilere sırtını dönmesini engellemekte ve iletişimi kuvvetlendirmektedir. Hazırlanan saydam araç ve gereçler defalarca kullanıldığı için ekonomiktir.
Slâyt Makinesi: Felsefe derslerinde slâyt makinesinin kullanılabilmesi için da önceden fotoğrafların hazırlanması gerekir. Bu amaçla felsefe derslerinde yeri geldikçe düşünürlerin kendilerinin ve yaşadıkları yerlerin fotoğrafları kullanılabilir.
11.5. İşitsel Araçlar
Öğrenme sadece görsel boyutta gerçekleşmeyen bir durumdur. Kimi durumlarda ilginç sesler ve ses dizeleri de öğrencinin zihninde yer tutar. Bu amaçla önceden hazırlanmış materyaller kullanılabilir. Teyp ve ses banlarının öğretimde kullanılması öğrencilerin dinleme yeteneklerine yardımcı olacaktır. Özellikle felsefe eğitiminde dinleme ve dinlediğini anlama, düşünce yeteneğini geliştirmeye yardımcı olur. Felsefe derslerinde önceden hazırlanacak çeşitli diyaloglar veya konu anlatımları banda kaydedilerek öğrencilere sunulabilir.
11.6. Görsel ve İşitsel Araçlar
Görsel materyaller ile işitsel materyallerin bir bileşimi olan video/vcd/dvd gibi materyaller hem sesin hem de görüntünün bir arada olduğu materyallerdir. Araştırılarak önceden tespit edilecek konuya uygun filmler ders içerisinde eğitim amaçlı kullanılabilir. Ancak felsefe öğretmeni filmi önceden izlemelidir. Felsefe derslerinde film sonunda sıcağı sıcağına mutlaka tartışma yapılmalı bu tartışma bir sonraki derse bırakılmamalıdır. Sonuçtaki tartışmaya hazırlık olması amacıyla öğretmen öğrencilere film esnasında hangi noktalara dikkat etmeleri gerektiğini belirtmelidir. Felsefe derslerinde uygun filmlere yer verilmesi soyut düşüncelerin daha kolay anlaşılmasını sağlayacaktır. Ancak tek film içerisinde birden fazla konu işlenmemelidir.
11.7. Teknoloji Destekli Araçlar
Günümüzde bilgisayar ortamı her alanda olduğu gibi eğitim alanında da önemli mesafeler kat etmiştir. Bu amaçla hazırlanan internet siteleri ile çeşitli çoklu ortam programları her geçen gün çoğalmaktadır.
İnternet: İnternet günümüzde artık çok yaygın hale gelmiş bir iletişim aracıdır. Tek bir bağlantı ile dünyanın her tarafına anında ulaşılabilmektedir. Felsefe öğretiminde internetin son derece kullanışlı olacağı bir gerçektir. Çeşitli ortamlarda e-mail, gruplar, forumlar ve soru-cevap yöntemleriyle felsefe tartışmaları gerçekleşmektedir. Böyle bir eylemin içerisinde bulunmak karşılıklı yazışmayı gerektirdiğinden kişilerin birbirlerinin sözlerini kesmemesi ve sırayla yazışmaları olumlu bir ortam oluşturmaktadır. Günümüzde felsefe tarihinden, konu alanlarına ve disiplinlere yönelik hazırlanmış binlerce internet sitesi mevcuttur. Ayrıca Türkiye’de de yavaş yavaş felsefe siteleri oluşturulmaya başlanmıştır. Bunların birçoğunda ders notları ve ÖSS için hazırlık çalışmaları yapılmaktadır. Ders içerisinde kullanılabilecek materyaller için de yararlı olabilecek olan İnternet taramaları birçok kaynağa ulaşılmasını sağlayacaktır. Ders içerisinde sitelerin tanıtılması ve içeriklerinin öğrencilere aktarılması öğrencilerin derse olan ilgisini bilgisayar vasıtası ile arttıracaktır. Bu durum felsefe öğretimine olumlu bir ortam hazırlayacaktır.
Mültimedya Programları: Bilgisayar ortamları günümüzde mültimedya ortamları ile aynı anlamı taşır hale gelmiştir. İnteraktif bir şekilde hazırlanmış paket programlar kullanılarak ders anlatımları gerçekleştirilmektedir. Bu çalışmalarda hem ders anlatımı hem de ÖSS sınavına yönelik çalışmalar mevcuttur. Çelişli grafik ve animasyonlar ile ders anlatımlarının gerçekleştirilmesi güdülemede önemli bir rol oynamaktadır.
[1] Sadece sınıf içi etkinlikler açısından “..öğrenci merkezli..” ibaresi kullanılmıştır. Genel anlamda “Öğrenci Merkezli Eğitim” sınıf içi etkinliklerin dışında bir çok aşamada değişik etkinlikleri kapsar ve eğitimde yeniden yapılanmayı gerektirir.
kaynak: meb tkb