Kronik diz ağrısının başlıca nedeni diz kapağı altında bulunan, çeşitli nedenlerle aşınan ve yumuşayan kıkırdak nedeniyle diz kapağının hareket sırasında uyluk kemiğine (femur) sürtünmesidir. Kıkırdak zamanla tamamen erozyona uğrayabilir. Patellofemoral sendromu olarak bilinen ve tıptaki adı “kondromalazi patella” olan bu durum, ergenlik döneminde hızlı büyüme gösteren kız çocuklarda daha sık görülmektedir. Geçici diz ağrısı ise fazla kilo nedeniyle dizlere aşırı yük binmesi, spor sırasında dizlerin zorlanması, dize alınan darbeler veya yaralanmalar nedeniyle oluşabilir. Oldukça karmaşık bir yapısı olan diz, farklı hastalıkların bir belirtisi olarak ağrıyabilir.
Diz Ağrısı Nedenleri
Diz ağrısı nedenlerine geçmeden önce, dizin yapısı hakkında biraz bilgi verelim. Diz, 3 bölümden oluşan bir eklemdir. İç bölüm (medial), dış bölüm (lateral) ve diz kapağının (patella) kalça kemiğiyle buluştuğu bölge (patellofemoral eklem). Bu bölgelerden herhangi birinde meydana gelen rahatsızlıklar diz ağrısına yol açabilir.
Diz ağrısının nedeni yaralanmalar, dejenerasyon, artrit ve nadiren görülen enfeksiyon veya kemir tümörleri olabilir. Aynı zamanda dizler, romatizmal hastalıkların (100’den fazla) en çok görüldüğü eklemlerden biridir.
Bursit: “Bursa” adı verilen ve eklemleri koruyan sıvı dolu kesecikler olan “minderler” aşırı kullanım, bükülme ve düşme gibi nedenlerden dolayı tahriş olabilir ve bunun sonucunda dizde ağrı ve şişlik görülebilir.
Menisküs: Kaval kemiği ile kalça kemiği arasında amortisör görevi gören, sert, lastik benzeri kıkırdak, ters bir hareketle (dizin bükülmesi gibi) zarar görebilir ve bunun sonucunda diz ağrısı oluşabilir.
Patellar Tendinit: Bir veya daha fazla tendonu iltihaplanması olan “tendinit” diz ağrısına neden olabilir. Kayak ve bisiklet sporu gibi dizlerin yoğun olarak kullanıldığı sporları yapanlarda “patellar tendinit” riski daha yüksektir.
Dizin Hareketinin Engellenmesi: Bazen, yaralanma veya kıkırdak hasarı sonucu, küçük bir parça kemik veya kıkırdak koparak eklem bölgesinde, bir noktaya bağlı olmadan dolaşmaya başlar. Bu kıkırdak veya kemik, dizin hareketini engellemediği sürece herhangi bir soruna neden olmaz. Ancak dizin hareketini sağlayan bölgelere sıkışırsa hareket zorlaşır ve diz ağrısı görülür.
Diz Kitlenmesi: Bu durum kıkırdak yırtılması nedeniyle oluşur. Yırtılan kıkırdak, diz eklemi içine doğru hareket ederek eklemin hareketini tam olarak yapmasını engeller.
Kalça veya Ayak Ağrısı: Kalça ve ayaklarda meydana gelen ağrılar yürüyüş biçiminizi değiştirmenize ve dizlere normalden daha çok yük bindirmenize yol açabilir. Bunun sonucu olarak diz ağrısı yaşayabilirsiniz.
Diğer Nedenler
- Iliotibial band sendromu
- Chondromalacia patella
- Osgood-Schlatter hastalığı
- Osteokondritis dissekans
Görüldüğü gibi diz ağrısının pek çok farklı nedeni olabilir ve dizinizde şişlik, ağrı varsa nedeninin belirlenmesi için vakit kaybetmeden doktora görünmeniz gerekir. Doktor, doğru teşhis için röntgen filmi, MR isteyebilir. Bu dönemde dizinizi dinlendirmek, ağrıyı hafifletmek için buz kompresi yapmak, dize binen yükü azaltmak için bandajlamak, otururken dizin altın yastık koyup yüksek tutmak işe yarayabilir.
Uyarı: “Diz ağrısı nedenleri” yazısında yer alan bilgiler çeşitli kaynaklardan, okuyucuları bilgilendirmek amacıyla derlenmiştir. Hiç bir koşulda teşhis ve tedavi niteliği taşımaz ve bu amaçlarla kullanılmamalıdır. Diz ağrınız varsa nedeni ve en uygun tedavi yöntemleri ile ilgili bilgileri doktorunuzdan alabilirsiniz.
Kaynaklar