Kadın-erkek eşitliği
©Hallgeir Vågenes/ScanpixKadın-erkek eşitliği nedir?
Kadın-erkek eşitliği kadınların ve erkeklerin aynı hak ve yükümlülüklere sahip olması ve herkesin toplum içinde aynı fırsatlara sahip olması demektir. Kadın-erkek eşitliği aynı zamanda, gerek aile gerekse toplum içinde, adaleti ve sorumluluk paylaşımını ifade eder. Eğer cinsiyet bireyin güçlü ve zayıf yönlerini görmemize engel olursa, bu durum birey için ayrımcılığa ve fırsatların sınırlandırılmasına yol açabilir.
Norveç Kadın-Erkek Eşitliği Yasası 1978 yılında onaylanmıştır. Yasanın amacı kadın ve erkeklere eşit muamele yapılmasını sağlamaktır. Özellikle odaklanılan şey kadınların durumu olsa da, yasa her iki cinsiyet için de önemlidir.
Norveç Kadın-Erkek Eşitliği Yasası onaylanmadan önce kadınlar uzun yıllar eşitlik için mücadele etmiştir. Kadınlar erkeklerle eşit miras haklarını 1854 yılında kazanmış ve evli olmayan kadınlar ise bağımsız yetişkin olarak görülme hakkını 1864 yılında kazanmıştır. Evli kadınlar bu hakkı ancak 1888 yılında kazanmıştır. Buna göre, artık kendilerine ait mal ve mülk üzerinde kontrol hakkı kazanmışlardır.
Norveç Kadın Hakları Derneği 1884 yılında kurulmuştur. Üyeleri arasında kadınlar olduğu gibi erkekler de yer almıştır.
©Universitetsbiblioteket i Bergen
1800'lü yılların sonlarına doğru, kadınlar eğitim ve meslek seçimleri konusunda yeni haklar edinmiştir. Kadınlar 1870 yılında öğretmen olarak çalışma hakkını kazanmıştır. Bu dönemde toplum hızla değişmekteydi ve yeni işgücüne büyük ihtiyaç duyuluyordu. Birçok kadın telgraf hizmetlerinde veya telefon santrallerinde çalışmaya başladı. Bu işyerleri yeni teknolojiye sahipti. Yeni kadın mesleklerinin pek çoğu eğitim gerektiriyordu. Yeni imkanlar orta sınıf kadınları için öncelikle önemliydi.
İşçi sınıfı kadınları uzun süre fabrikalarda çalışmaktaydı. 1800'lü yılların sonuna gelindiğinde, çalışma yaşındaki tüm kadınların yaklaşık 1/3'ü ücretli işlerde çalışıyordu. Bunların çoğu genç ve evlenmemiş kadınlardı.
Norveç'teki kadın-erkek eşitliği sürecinde önemli yıllar
- 1910 Kadınlar yerel yönetim seçimlerinde oy hakkını kazandı.
- 1911 Storting'deki ilk bayan üye yardımcısı (Anna Rogstad)
- 1913 Kadınlar erkeklerle aynı koşullarda genel oy hakkını kazandı.
- 1922 Storting'in ilk bayan üyesi (Karen Platou)
- 1945 İlk bayan bakan (Kirsten Hansteen)
- 1961 İlk bayan papaz (Ingrid Bjerkås)
- 1968 İlk bayan Yüksek Mahkeme hakimi (Lilly Bølviken)
- 1974 Bir ilin ilk bayan valisi (Ebba Lodden)
- 1978 İlk bayan cinsiyet eşitliği ombudu (Eva Kolstad)
- 1981 İlk bayan başbakan (Gro Harlem Brundtland)
Gro Harlem Brundtland (İşçi Partisi) 1981 yılında bir hükümet kurdu. Uzun yıllar başbakanlık yaptı. ©Helge Mikalsen/Scanpix
Kadın-erkek eşitliği konusunda daha fazla bilgi için, Eşitlik ve Ayrımcılıkla Mücadele Ombudunun web sitesini ziyaret edin.