Sağlıklı Yaşam Okulu Projesi kapsamında Fen Bilimleri öğretmenimiz Seçil ALGÜL sigara, alkol ve uyuşturucunun zararlarına dikkat çekmek için hazırladığı resim ve yazıları öğrencilerimizle birlikte okul bahçemizdeki ağaçlara astılar. Diğer öğrencilerimiz ise bu resim ve yazıları okuyarak bilgi sahibi oldular.
Sınav stresi, belki de sınav performansınızı etkileyen en önemli
sorundur. Sınav stresinin temel kaynağı endişedir ve yanlış yere bakmaktır. Her
insanın zihninde hayali bir zaman çizgisi vardır.
Zihnimizdeki zaman çizgisinden sınav günü, sınav saatinden bize adeta devamlı yanıp sönen bir uyarı gelir. Bu bizim sınav anına odaklanmamızdan kaynaklanmaktadır. Üstüne üstlük, bir de zihnimizde "Yapabilecek miyim acaba" gibi bir sorunun dolaşması da bu etkiyi daha fazla artırmaktadır.
Öğrenciler, yanlış yere (sınav anına) baktıkları için olumsuz bir duyguya kapılmaktadırlar. Yani öğrenci sınavı gereğinden fazla abartıp, zihninde büyülterek kontrolü sınav stresine vermektedir.
Oysa sınav stresini yenmenin en önemli yolu, sınav sonuna odaklanmaktır ve sınavın başarılı bir şekilde geçtiğini görmektir. Yani sınavın sonundaki en iyi ihtimale odaklanmaktır.
Sınav yaklaşırken, öğrencileri hem duygusal, hem de zihinsel olarak en üst seviyede tutan düşünce "Elimden gelinin en iyisini yapacağım" düşüncesidir..
Bir basketbol maçının son saniyelerini düşünün. Durum 72-72 ve Mehmet Okur, son saniyede topu eline geçiriyor. Eğer o anda, "Acaba atabilir miyim, bütün Türkiye benden bir sayı bekliyor" diye düşünürse, büyük ihtimalle atamaz. Çünkü zihninde atacağı basketin performansı ile ilgili bir düşünce oluşturmadı.
Tam tersine, stres oluşturan bir düşünce oluşturdu. Bunun yerine "En iyi atışımı yapacağım" diye düşünürse, zihni, hem fizyolojisini hem de duygularını ve enerjisini en iyi atışını yapmaya yoğunlaştırır ve büyük ihtimalle en iyi atışını yapar. Öğrenciler de sınav için "Elimden gelinin en iyisini yapacağım" düşüncesini içselleştirmelidir.
Unutmayın, siz neye hazırsanız, o da sizin için hazırdır.
Hayatta başarılı olan insanlar, hep yapacakları işe en iyi hazırlanan insanlardır. Bu hazırlık sadece fiziksel olarak yapılan hazırlık değil, asıl hazırlık zihinsel hazırlıktır. Çünkü insanlar ancak zihinlerinde gerçekleştirdikleri şeyleri gerçek hayatta gerçekleştirebilirler, zihinlerinde gerçekleştiremedikleri işleri gerçek hayatta gerçekleştiremezler.
Televizyon kanallarını karıştırırken bir kanalda BBC yapımı bir belgesel gözüme çarptı. Belgeselde biri bayan diğeri erkek iki karatecinin karşılaşmalarını gösteriyordu. Bayan karateci ile sunucu röportaj yapıyordu.
Sunucu:
- Bu erkek karatecinin karşısına çıkmadan önce neler yapıyorsunuz, kendinizi nasıl hazırlıyorsunuz?
Bayan karateci:
- Önce sakin bir yer buluyorum. Gözlerimi kapatıp derin nefes alıyor ve kaslarımı gevşeterek rahatlıyorum. Daha sonra karşımdaki rakibimi hem duygusal olarak hem de zihinsel olarak yendiğimi görüyorum ve "kazanacağım" diyorum. Böylelikle, rakibimin karşısına zaten 1-0 galip çıkıyorum.
Eğer hedefiniz daima zihninizdeyse engelleri görmezsiniz, aşarsınız, fark bile etmezsiniz. Gözleriniz hedefinizde değilse engelleri görmeye başlarsınız. Çünkü zihin boşluk kabul etmez. Bu nedenle gözünüz daima hedefinizde olsun
Bütün bunları yaparken kendinize gayet insani, küçük hata yapma payı bırakın. Çünkü herkes hata yapabilir. Önemli olan yapılan hatayı abartmamak, doğal görmek ve normalize etmektir.
Aksi taktirde yapılacak hataları büyültüp, abartıp yeni hatalar yapmaya başlarız.
Unutmayın hata yapmak insani bir durumdur ve herkes hata yapar..
Stresi yenmek için pratik öneriler:
1- Nefes eksersizi
Bir birim zamanda, burundan nefes alın.
Bu nefesi diyaframdan yani karından almanız gerekir. Bunu da nefesi alırken karnınızın şişmesine dikkat ederek anlayabiliriz. Diyelim ki nefes alma işlemi iki saniye sürdü.
İki birim zamanda içinizde tutun.
Karnınız nefesle dolduktan sonra nefesi içinizde biraz tutun. Bu süre nefes alma sürenizin iki katı olmalıdır. Yani 2 saniyede aldıysanız, 4 saniye içinizde bekletin. Çünkü hemen alıp verdiğinizde aldığınız oksijeni içerde kullanma imkanı bulamadan dışarı veriyorsunuz demektir. Yani yetersiz oksijen alıyorsunuz. Bu nedenle beyninizi etkin kullanamazsınız.
Dört birim zamanda ağzınızdan nefesinizi yavaş yavaş verin.
Bu zaman da 8 saniye olabilir.
Bu egzersizi gün içerisinde sabah ve akşam 5-10 dakika yapın.
Nefes egzersizi neler sağlar?
Ciddi bir rahatlama sağlar ve geriliminizi atarsınız.
Özellikle yavaş yavaş nefes verişinize odaklanırsanız konsantrasyon gücünüz inanılmaz derecede artar. Çünkü şimdi de olma bilinciniz güçlenir.
Kendinizi daha canlı ve neşeli hissedersiniz.
Beyninizi daha etkin kullanırsınız.
Beyninizi daha etkin kullandığınız için bilgileri daha güçlü kaydeder ve belleğinizdeki bilgilere çok kolay ulaşırsınız. Çünkü gerilim anında hafızanızın önemli bir bölümü devredışı kalır.
Duygularınızı daha kolay kontrol edersiniz.
Sabahları daha erken ve dinç kalkarsınız.
2 - Kasları gevşetmek
İnsanlar, eğer son zamanlarda yoğun olarak gerilim yaşıyorlarsa kaslarını nasıl gevşeteceklerini bilemezler.
Kasları gevşetmenin en iyi yolu bölgesel olarak kasları gerip yavaşça serbest bırakmak ve bunu vücudun bütün kaslarına sırayla uygulamaktır. Germe ve serbest bırakma işlemini en az iki defa yapmanız uygulamayı daha etkili yapacaktır. . Nasıl mı?
Örneğin el kaslarınızdan başlayabilirsiniz. Ellerinizin kaslarını önce gerin sonra yavaşça serbest bırakın. Ardından kol kaslarınızı gerin ve serbest bırakın. Sonra omuz kaslarınızı. Daha sonra boyun kaslarınızı..... Bunu bütün vücudunuza sırayla uyguladıktan sonra bütün vücut kaslarınızı hep birlikte kasıp yavaşça gevşetin.
Bunu birkaç kez yapın.
Burada özellikle alın, göz, yüz, çene ve omuz kaslarınızın gevşemesine özel önem verin. Bu kaslar gevşediğinde diğer kaslara aynı gevşekliğin yayılması daha kolaydır.
Zihin ve beden aynı bütünün parçalarıdır. Zihinde bir gerilim yaşadığınızda vücudunuzda da bir gerilim oluşur. Bunun tam tersi de doğrudur. Bedenen de bir rahatlama yaşarsanız zihniniz de rahatlama moduna girer. Yani fizyolojinizdeki değişiklikler beyninizi, beyninizdeki değişiklikler vücudunuzu etkiler.
3- Olumlu olmak
Bir önceki yazımda detaylı olarak aktardığım için kısaca hatırlatıyorum. (Ayrıntılar için önceki yazıma bakınız)
Olumlu olmanın iki şartı vardır.
1- Olumlu telkinde bulunun.
2- Sınavın sonundaki en olumlu ihtimale odaklanın
Hiçbir şey hatırlamıyorum sendromuna dikkat!
Sınava çok yakın zamanda en çok duyduğum sorun: Hiçbir şey hatırlamıyorum, sanki zihnimdeki bütün bilgiler silindi.
Bu, aslında sınava girecek herkesin yaşadığı çok doğal bir sorundur. Gerçekte hiçbir şeyin silindiği yoktur. Onun için gönlünüz ve zihniniz bu konuda rahat olsun. Her şey zihninizde kayıtlıdır sadece hatırlayamadığınızı hissedersiniz. Çünkü, bu dönemin yoğunluğu, yorgunluğu, uykusuzluğu ve stresi buna neden olur.
Ben, çok sayıda arkadaşın sınavdan bir gün öncesinde bile Hiçbirşey hatırlamıyorum, her şey silindi deyip ertesi gün sınava girip tıkır tıkır hatırlayarak çok iyi netler yaptığına şahit oldum. Çünkü bu sorun doğaldır ve geçicidir. Aslında bir sorun değildir, sadece öyle hissetmekteyizdir.
Bahar ayları geldi, bu mevsim kimileri için enerji kaynağı olsa da kimileri için yorgunluk sebebi. Kendinizi sürekli yorgun, halsiz hissediyor ve uykulu halinizden bir türlü kurtulamıyorsanız, beslenmenizde ve yaşam tarzınızda yapacağınız ufak değişikliklerle enerji kazanabilirsiniz. Bahar yorgunluğuyla başa çıkmanın 10 pratik yolu nelerdir dersiniz?
Havaların ısınmasıyla birlikte birçok kişi eklem ağrılarından, halsizlikten, sürekli uyku isteğinden bahsediyor ve bu da bahar yorgunluğu olarak adlandırılıyor. Bahar aylarında genelde sıkça karşılaşılan bir durum olan yorgunluğun nedeni insan metabolizmasında gerçekleşen bazı değişikliklerden kaynaklanabilir. Bahar mevsiminde havadaki elektrik yükü artar. Bu yük havada bulunan pozitif ve negatif yüklü iyonlar aracılığıyla taşınır ve mevsim değişikliklerinde taşınma sırasında birtakım değişiklikler ortaya çıkabilir. Bu durumda beraberinde ruhsal sıkıntılarla birlikte yorgunluğa neden olabilir.
Hayat tarzınızda ufak değişiklikler yapın
Akşam yatmadan önce ve sabah kalkınca odanızı mutlaka havalandırın. Oksijen sizi daha enerjik kılabilir.
Akşamları yatmadan önce sizi rahatlatacak bir kitap okuyabilirsiniz.
Düzenli uyku saatleri belirlemeli ve bu saatlere göre sadık kalmalısınız. Yeterli uyku gün boyunca enerjik kalmanıza yardım edecektir. Günde 7- 8 saat uyumaya çalışmalısınız.
Haftada en az 3 gün yapacağınız tempolu yürüyüşler ve aktif yaşam tarzını benimsemekte yine yorgunluğa karşı sizi koruyacaktır. Bu yürüyüşleri açık havada yapmanızı tavsiye edebiliriz.
Bazı gevşeme egzersizlerini öğrenmekte yine rahatlatıcı etki gösterecektir.
Sabahları ılık bir duş almak sizi dinçleştirebilir.
Beslenmenize dikkat edin.
Günde 2,5-
Bahar yorgunluğundan korunmak için bağışıklık sisteminizi güçlendirecek besinlere beslenmenizde özellikle yer vermelisiniz. Bağışıklık sisteminizi güçlendirebilecek besinlerin başında prebiyotik yoğurtları sayabiliriz.
Bahar yorgunluğuyla başa çıkmanın 10 etkin yolu
1) Sebze ve meyve tüketiminizi artırın. Sebze ve meyveler C vitamini açısından zengin besinlerdir. Mandalina, kivi, kuşburnu, karpuz, ve portakal gibi meyvelerle, ıspanak, pazı, sivribiber, brokoli, Brüksel lahanası gibi yeşil yapraklı sebzelerin tüketimini artırın.
2) Geceleri yağlı ve çok miktarda yemek yememeye özen gösterin.
3) Kafeinli içecekleri azaltın. Kahve, çay, soğuk içecekler, kakao ve benzerleri gibi kafeinli içecekler yerine bitkisel çayları rahatlatıcı etkilerinden de yararlanmak için tercih edebilirsiniz.
4) Sigara tüketiyorsanız C vitamini alımınızı içmeyen birine göre 2 kat daha fazla olacak şekilde ayarlamalısınız. Alkol rahatlatır, düşüncesiyle alkol tüketmeyin. Alkol tüketiminizi mümkün olduğunca sınırlandırın.
5) Beyin performansı için en önemli öğün olan kahvaltıyı kesinlikle atlamayın. Az az, sık sık yemek yemeği tercih etmeliyiz.
6) Beyaz rafine edilmiş besinler yerine tam buğday, çavdar, kepek gibi rafine edilmemiş tahılları tercih edebilirsiniz.
7) Antioksidan vitamin ve mineraller, vücuttan metabolizma sonucu oluşan zararlı maddelerin atılmasına yardımcı olur. Antioksidan vitaminler A, C, E vitaminleri, antioksidan mineraller ise selenyum ve çinkodur.
8) Günde 3 porsiyon meyve tüketmeyi hedefleyin. Kabuğu ile yenilebilen meyveleri kabukları ile tüketin.
9) Yeşil salata, havuç sofralarınızın vazgeçilmezi olsun. Yaban mersini antioksidan kapasitesi nedeniyle çok iyi bir ara öğün alternatifi olabilir.
10) Kefir ve prebiyotik yoğurtlar tüketmek sindirim sisteminizi ve dolayısıyla bağışıklık sisteminizi destekler. Ananaslı yoğurt vücutta oluşan ödemi atmadan lezzetli bir alternative olarak denenebilir.
KANSER NEDİR?
Vücudumuzda tüm organlar hücrelerden oluşur. Hücreler vücudumuzun en küçük yapıtaşlarıdır ve ancak mikroskopla görülebilirler. Sağlıklı vücut hücreleri (kas ve sinir hücreleri hariç) bölünebilme yeteneğine sahiptirler. Ölen hücrelerin yenilenmesi ve yaralanan dokuların (vücut içi ve dışındaki) onarılması amacıyla bu yeteneklerini kullanırlar. Fakat bu yetenekleri de sınırlıdır. Sonsuz bölünemezler. Her hücrenin hayatı boyunca belli bir bölünebilme sayısı vardır. Sağlıklı bir hücre gerektiği yerde ve gerektiği kadar bölüneceğini bilir.
Buna karşın kanser hücreleri, bu bilinci kaybeder, kontrolsüz bölünmeye başlar ve çoğalırlar. Kanser hücreleri birikerek tümörleri (kitleleri) oluştururlar, tümörler normal dokuları sıkıştırabilirler, içine sızabilirler ya da tahrip edebilirler. Eğer kanser hücreleri oluştukları tümörden ayrılırsa, kan ya da lenf dolaşımı aracılığı ile vücudun diğer bölgelerine gidebilirler. Gittikleri yerlerde tümör kolonileri oluşturur ve büyümeye devam ederler. Kanserin bu şekilde vücudun diğer bölgelerine yayılması olayına metastaz adı verilir.
Kanserler oluşmaya başladıkları organ ve mikroskop altındaki görünüşlerine göre sınıflandırılırlar. Farklı tipteki kanserler, farklı hızlarda büyürler, farklı yayılma biçimleri gösterirler ve farklı tedavilere cevap verirler. Bu nedenle kanser hastalarının tedavisinde var olan kanser türüne göre farklı tedaviler uygulanır.
Kanserin Nedenleri ?
Kanserin sebebi henüz kesin olarak bilinmemektedir. Kanser hastalığı için iki grup risk faktörü vardır. Kanser için risk faktörleri yaşam şekline, yaşa, cinsiyete, ve aile öykülerine bağlı olarak değişir. Bir başka risk grubu ise çevresel faktörlerdir.
* Sigara alkol kullanımı
* Uzun süre ve tehlikeli saatlerde güneş altında kalma
* Aşırı dozda röntgen ışınına maruz kalma
* Bazı kimyasal maddeler (katran, benzin, boya maddeleri, asbest v.b.)
* Bazı virüsler
* Hava kirliliği
* Radyasyona maruz kalma
* Kötü beslenme alışkanlığı
Kanser Tehlikesinin 7 Habercisi
Kanser belirti ve bulguları köken aldığı doku ve organlara göre değişir. Hatta bazen hiç belirti ve bulgu vermeden kontrol muayenelerinde kanser tanısı konulabilir.
Aşağıdaki belirtilere dikkat edin:
· Rahim ve makattan gelen normal olmayan bir kanama ve akıntı
· Memede veya vücudun herhangi bir yerinde ortaya çıkan şişlik ve sertlikler
· İyileşmeyen yaralar
· Uzun süreli ses kısıklığı ve öksürük
· Yutkunma güçlüğü ve ve hazımsızlık
· Ben ve siğillerde meydana gelen büyüme, kanama, renk değişikliği, yara…
· Büyük ve küçük abdest yapmakta ki değişiklikler
Bu değişiklikler görüldüğünde bir hekime başvurmayı ihmal etmeyiniz
En Sık Görülen Kanser Tipleri
· Meme Kanseri
· Akciğer kanseri
· Prostat
· Mide kanseri
· Kalın bağırsak kanseri
· Rahim ağzı kanseri
Kendi Kendinizin Bekçisi Olun
Önce kanserden korkmamayı öğrenmeliyiz. Korku doktora gitmeyi önler ve hastalığın iyileştirilmesini engeller. Hastalık belirtilerini yorumlamak yalnızca doktorların görevidir. Kanserin belirtilerini bilmek bu belirtilerin herhangi birini hissettiğimizde derhal doktora başvurmak şarttır. Hiç rahatsızlık duymasak da yılda bir kez mutlaka genel kontrolden geçmeliyiz. Kanserin iyileştirilir bir hastalık olduğunu unutmamalıyız. İyileşme oranı kanserin erken teşhisi ile doğru orantılıdır.
1. Akciğer Kanseri
Uzun süre devam eden öksürük, nefes darlığı. Akciğer kanserini önlemek için sigarayı bırakın ve sigara içilen kapalı ortamlardan kaçının.
2. Cilt Kanseri
* İyileşmeyen yara
* Ben ve siğillerde şekil, renk değişikliği
* Ani oluşan ben ve siğiller
Tehlikeli saatlerde güneşlenmeyin, mutlaka yüksek koruma faktörü güneş kremleri kullanın.
3. Meme Kanseri
* Memede ele gelen sertlik
* Meme başında içeri doğru çekilme
* Meme başında akıntı
* Meme şeklindeki değişiklikler
Aylık olarak kendi kendinize meme muayenesi yapın, düzenli olarak mutlaka doktora gidin.
4. Ağız Kanseri
Düzenli muayene ile diş hekiminiz ve doktoruz ağız kanserini saptar.
5. Rahim Kanseri
* Menopozdan sonra olan kanamalar
* Nedeni belli olmayan vaginal akıntılar
* Bir aydan fazla devam eden adet kanaması, düzensizlikler veya anormal kanamalar
* Karında şişlik
Düzenli olarak PAP smear testi yaptırın ve pelvik muayene olun.
6. Kolon Kanseri
*Makattan gelen kanama ve dışkılama alışkanlıklarının değişmesi
* Karın ağrısı
* Karında kitle
* Kilo kaybı
Sağlıklı ve dengeli beslenmeye dikkat edin. Az yağlı, bol lifli (sebze, meyve, kepekli unla yapılmış yiyecekler) besinleri tercih edin.
7. Prostat Kanseri
* Sık sık (özellikle geceleri idrara kalkma
* Kesik kesik , ağrılı sızılı idrar yapma
* İdrar kesesini tam boşaltamama hissi
* İdrar tutmada güçlük
* İdrar akış gücünde azalma
Hiçbir şikayeti olmasa da 45 yaş üzerinde her erkek, senede bir defa, PSA( prostat spesifik antijen) kan testi yaptırmalıdır.
Kanserde Erken Tanı
* Tedavi şansını artırır
* Tedaviyi kolaylaştırır
* Tedavi giderlerini azaltır.
* Doku ve organ kaybını önler
* Sakatlık bırakmaz
* HAYAT KURTARIR
Günümüzde milyonlarca insan kanserli ya da kanseri tedavi edilmiş olarak yaşamaktadır. Kanser tabısı ne kadar erken konursa, tedavisi o kadar erken başlar ve kanser tedavisi ne kadar erken başlarsa tedavinin başarıya ulaşma şansı da o kadar yüksek olur.
İlk
olarak 1876 senesinde Norveçli bilim adamı Armauer Hansen tarafından bulunan
cüzzam mikrobu deriyi tutarak yayılan ve vücuda bu şekilde hükmeden bir hastalıktır. Cüzzam hastalığı dünya çapında
sosyal ve toplumsal bir hastalık olarak
Cüzzam Hastalığı
Nasıl Yayılır?
Bu hastalık ırsi denilebilecek niteliktedir. Vücut mikroba karşı doğal bağışıklık sistemine sahiptir ancak bazı bünyelerde bağışıklık sistemi yoktur bu mikroba karşı bu da aileden gelen bir durumdur.Hastalığın tek taşıyıcısı insandır başka yollarla bulaşması mümkün değildir. Cüzzam hastası olan ve bu mikrobu taşıyan bir hasta ile en ufak bir yakın temas hastalığın bulaşmasına neden olur bu yüzden cüzzam hastaları sağlıklı insanlarla birarada yaşayamaz.
Cüzzam Hastalığının
Belirtileri Nelerdir?
- Vücutta,zamansız oluşan kepeksiz ve yuvarlak olmayan lekelerin belirmesi ve zaman zaman kaşıntı yapması
- Sık sık tekrarlayan burun kanamaları ve burun tıkanıklıkları
- Kol ve bacak sinirlerinde ağrıların başlaması ve el parmaklarının(4. ve 5.) içe doğru bükülme,eğilme göstermesi
- Alt göz kapaklarının hareketsiz duruma geçmesi ve kapanmaması durumu
- Dizlerde ve dirseklerde yara izleri
- Yüz bölgesinde oluşan ödem
Hastalığın Tedavisi
İlk teşhis çok önemlidir ve doğru teşhis sonrası tedavi mümkündür.Teşhis gecikmiş ve hiç tedavi görmemiş hastalarda 10-20 sene sonrası sakatlıklar ve vücutta dökülmeler baş göstermeye başlar.Tedavi süreci önemlidir ve en az 3 ilaç şeklinde kombine bir tedaviye başvurulur.Kısa zamanda hastalık sorunsuz şekilde tedavi edilebilir.Yaraların ve görsel sorunların giderilmesi adına hasta,doktor kontrolü altında kalabilir.
Yaz sonrası saçınızın cansız ve yıpranmış olduğunu mu düşünüyorsunuz? Ah bir de dökülüyor mu? Demek ki bir süredir yediklerinize hiç dikkat etmemişsiniz. Doğru besin maddelerini tüketerek çok daha sağlıklı ve parlak saçlara sahip olabilirsiniz. Vücutta yeterince protein depolanmamışsa sorun başlar. İhtiyaç duyulan proteini sebzeler, tahıllar, soya, et ve hayvansal kaynaklı diğer besinlerle alabilirsiniz. Yeteri kadar demir almamak da saç kaybına yol açabiliyor. Bu ihtiyacı sığır eti, midye, balık, istiridye ve sakatattan giderebilirsiniz. Ayrıca zenginleştirilmiş tahıllar, soya, kabak çekirdeği,, kuru fasulye, yeşil mercimek ve ıspanağı da unutmamalısınız. Diğer demir kaynaklarına gelince:
Vitaminsiz Olmaz!
Saçın sağlıklı uzaması için B vitamini, E vitamini ve D vitamini yönünden zengin besinleri tercih etmek şart.
B vitaminler (B 6, folik asit, biotin, ve inositol) sağlıklı güçlü saçtan sorumlu maddeler. Vücuttaki B vitamini azaldığında saç dökülmeye başlar. Yoğun B 6 vitamini içeren besinler şunlar: Ton balığı, ıspanak, zeytinyağı, karnabahar, ciğer, kırmızı ve yeşil biber, somon balığı, hardal yaprağı, tam tahıllar…
Folik asit yoğun olarak kuşkonmaz, lifli yapraklar, tam tahıllar, portakal, çilek, yumurta, fasulye, mısır gevreği ve kavunda bulunur. Biotin içeren yiyecekler ise; soya fasulyesi yulaf, bezelye, esmer pirinç, ayçekirdeği, ceviz. İnositol de yoğun olarak pancar, karnabahar, patlıcan, böğürtlen, bezelye, greyfurt, mandalina da var.
Vitamin E ise antioksidandır. Serbest radikallerle savaşarak
saçı yaşlanmanın ve çevresel faktörlerin olumsuz etkilerinden korur. Vitamin E kafa derisindeki kan dolaşımını hızlandırır ve hızlı uzamaya yardımcı olur. E vitamininden zengin yiyecekler: Yerfıstığı, ıspanak, buğday tohumu (rüşeym), yumurta, kuşkonmaz, bitkisel yağlar, avokado, çekirdek, süt, tam tahıllar, badem, şalgam.
Saç için hayati önem taşıyan D vitamini ise sadece güneşten alınabiliyor. Ancak cilt uzmanları çok fazla güneşe maruz kalmayı önermiyor, bu yüzden dozunu ayarlamak gerek.
SAĞLIKLI SAÇLAR İÇİN; BUNLARI MUTLAKA TÜKETİN
Sonbaharla birlikte hava sıcaklıkları düşmeye başladı. Okulların açılmasıyla birlikte çocuklarımızda soğuk algınlığı, nezle gibi rahatsızlıklar artmaya başladı. Her yıl bu mevsimde pek çok ebeveyn çocuğuna grip aşısı yaptırıp yaptırmamak konusunda tereddütte kalır. İşte her yönüyle grip aşısı…
Grip hastalığını etkeni Influenza virüsüdür ve sürekli yapısal değişime uğrayarak insan vücudunun oluşturduğu bağışıklıktan etkilenmez. A, B ve C olmak üzere üç tipi vardır. Influenza A, insanlar, yaban kuşları, kümes hayvanları ve domuzlar üzerinde hastalık yaparken, Influenza B, sadece insanlarda hastalık yapar. Influenza C ise salgınlara yol açmadığı için çok önemli değildir ve grip denince akla sadece A ve B tipleri gelir.
BELİRTİLERİ:
NASIL BULAŞIR?
Gripli birinin öksürük ve hapşırığı, partiküller halinde metrelerce uzağa yayılır, havada asılı kalan partiküllerin içindeki virüs sağlıklı kişilerin soluması sonucu solunum yoluyla hastalık oluşturmaya başlar. Ayrıca, kreş, okul gibi çocukların bir arada bulunduğu ortamlarda gripli kişinin ağız ve burun salgıları ile temas eden oyuncak ve buna benzer materyallerin üzerindeki virüs 48 saat bulaşıcılığını devam ettirebilir. Virüsü alan kişide hastalık belirtileri başlamadan bir iki gün önceden itibaren yeni bulaştırıcılık başlayabilir.
GRİPTEN KORUNMAK İÇİN 5 YOL:
KİMLERE AŞI ÖNERİLİR?
KİMLER GRİP AŞISI OLMAMALI?
NE ZAMAN VE NASIL YAPILMALI?
Her yıl o yıla ait hastalık yapacak virüs tipi belirlendikten sonra sadece üretildiği yıl yapılmak üzere aşı piyasaya verildikten sonra, eylül ve nisan arasında yapılabilir. Önerimiz grip görülmeye başlamadan mevsimin başında yapılmasıdır. Aşı, daha önce grip aşısı hiç yapılmamış ve 6 ayla 3 yaş arasındaki çocuklarda, dört hafta arayla iki kere yarım doz olarak uygulanır. Çocuk 3 yaş ile 9 yaş arasında ve daha önce hiç grip aşısı ile aşılanmamışsa yine dört hafta arayla iki kere, bu kez tam doz uygulanmalıdır.
Her yıl düzenli olarak grip aşısı yapılan, 3 yaşa kadar olan çocuklara yarım, 3 yaşın üzerinde olan çocuk ve erişkinlere tam doz olarak uygulanmalıdır.
Gastroenterit nedir? Belirtileri nelerdir?
Mide bağırsak sisteminin mikroorganizmanın kendisi veya toksinlerine maruz kalması
Sonucu ortaya çıkan duruma gastroenterit denir.
Bazen ishal bazen de daha belirgindir. Genellikle kusma şeklinde başlar, ardından ishal-karın ağrısı, karında şişlik, ateş huzursuzlukla devam eder.
İshalli çocuğa ne yapılmalıdır?
Öncelikle beslenmenin devam ettirilmesi gereklidir. Anne sütü alan bebeklerde emzirmeye devam etmek önemlidir. Daha büyük çocuklarda ise yağlı, şekerli ve sütlü yiyeceklerden kaçınmak, bol sıvı gıda tükettirmek, muz, haşlanmış patates, kraker, yağsız makarna ve pirinç gibi gıdalarla hem kalori alımının hem de hidrasyonun sağlanması gereklidir.
Çocuklarda kusma ve ishal kesici ilaçların kullanımı önerilmez. Antibiyotikler ise sadece çok özel durumlarda kullanılır.
Doktora ne zaman başvurulmalı?
*Kusmanın yoğun olduğu, ağızdan beslenmenin mümkün olmadığı durumlarda,
*Kanlı gaitanın görülmesi durumunda
*6 aydan küçük çocuklarda
* İshalin 4-5 günden fazla sürmesi durumunda
*Sıvı kaybının gelişmesi durumlarında doktora başvurulmalıdır.
İshalli hastalıklardan nasıl korunmalıdır?
Öncelikle el temizliğine dikkat etmek gerekir. Eller sabunla düzenli olarak yıkanmalıdır.
Yiyeceklerin hazırlanması ve saklanması sırasında hijyen kurallarına uyulmalıdır.
1998 doğumlu çocukların tetanoz ve difteri aşılarını tamamlamaları gerekmektedir.Aile hekimlerine müracaatları rica olunur.
Geçen 2011-2012 öğretim yılında aşılar zamanında temin edilemediği için aşı uygulaması yapılamadı. Tetanoz-difteri aşısı bebek doğduktan sonra 2,4 ve 6 aylıkken toplam 3 doz yapılır.18-24 aylıkken tekrar edilir.Daha sonra 15’inci yaşta aşılar bir doz daha yapılarak tam koruma sağlanır.Tetanoz hastalığından korunmanın tek yolu aşılanmadır.Tetanoz yüksek ölüm oranına sahip bir hastalıktır.Vakaların yaklaşık %30’u hayatını kaybeder.Tetanozun başarılı bir tedavisi da yoktur.Difteri mikrobunun salgıladığı toksin , insanlar için oldukça tehlikelidir.
Ülkemizde sıkça yaşanan arkadaş ya da komşu tavsiyesiyle ilaç almak sağlığı daha çok bozuyor. Her yıl 2 milyondan fazla kişinin yanlış ilaç kullanımına bağlı ilaçların ters reaksiyonları sonucu çeşitli zararlar gördüğü yapılan araştırmalarla ortaya konuldu.
Hastalıklarımızın tedavisinde kullanılan ilaçlar büyük oranda sentetik yapıda kimyasal maddelerdir. İlaçların hastalıkları tedavi etmesi sırasında, bu ilaçlara ait yan etkiler görülebilir. İlacı kullanan kişinin mevcut diğer hastalıkları kötüleşebilir. Veya kullandığı başka ilaçlarla etkileşime girerek hastaya faydadan çok zarar verebilir.
Bir ilacın piyasaya çıkmadan önce yapılan testlerinden elde edilen bilgilerle prospektüsü oluşturulur. Bu prospektüslerde ilaç ile ilgili uyarılar dikkate alınmadan ve hekime danışmadan ilaç kullanmak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle son zamanlarda Sağlık Bakanlığı tarafından da sıkça belirtildiği üzere ilaçların bir hekim tarafından doğru teşhis ile doğru miktarda, doğru zaman aralığında ve doğru sürede kullanılması gereklidir.
Mevcut rahatsızlığa uygun olmayan bir ilacın kullanılması hastalığın iyileşmemesine hatta daha ilerlemesine sebep olur.
Gribal enfeksiyon sanılarak arkadaşları tarafından grip ilaçları alması söylenen hastada zatürre başlamış olabilir. Midesi ağrıyor diye verilen bazı mide ilaçları altta yatan daha kötü bir hastalığın tanısını geciktirebilir. İlaç kullanılması gerekmeyen bazı hastalıklarda ilaçların kullanılması mevcut hastalığı kötüleştirebilir. Örneğin hepatit hastalığının başlangıcındaki bazı şikayetler hastalar ve yakınları tarafından soğuk algınlığı sanılabilir. Bu durumlarda yakınları tarafından ağrı kesici verilen hastanın karaciğer harabiyeti artarken geri dönüşümü olmayan bir noktaya bile varabilir.
Doktor tavsiyesi olmadan alınan vitaminler bile ciddi zararlar verebiliyor
Özellikle vitaminlerin tavsiye üzerine kullanımı oldukça yaygındır. Vücudun ihtiyaç duyduğu vitaminin önerilen dozda ve periyotta kullanılmadığında hiçbir işe yaramaz. Bu tür ek tabletler kişide doğuştan eksik bir mekanizma varsa verilmelidir. Gereksiz vitamin kullanımı bazı insanlarda risk oluşturabilir. Alınacak her ek tablet ve ilaç mutlaka doktor gözetiminde önerilen doz ve periyotta alınmalıdır.
Zaten var olan hastalığı için ilaç kullananlar ikinci bir hastalıkları olduğunda mutlaka hekim kontrolünde ilaç almalılar. Farklı ilaçlar arasında etkileşimler oluşabiliyor.
Bu etkileşimler sonucunda daha fazla yan etki ortaya çıkabiliyor. Hipertansiyonu olan hastaya grip ilaçları, burun damlaları, romatizmal ağrı kesiciler verilemez. Özellikle kolestrol ilacı, kan sulandırıcı ilaçlar, antibiyotik ve mantar ilacı kullananlar tanıdık tavsiyesiyle kesinlikle ilaç almamalılar.
KİLO ALDIRAN GÖRÜNMEZ TUZAKLAR
Geç yatmak yağlanma nedeni!
Günün erken saatlerinde hızlı olan metabolizma günün sonuna doğru artık yavaşlamaya başlar. Metabolizma hızının azalmasıyla yaşamsal faaliyetlerin devamı için kullanılan enerji de azalmaktadır. Gece geç saatlere kadar ayakta kalan bireyler için bir şeyler atıştırma isteği kaçınılmaz olacaktır. Dolayısıyla geç saatte tüketilen besinlerin sindirimi daha yavaş, içerdikleri enerjinin kullanım miktarı çok az olacaktır. Özellikle karbonhidrat ve yağ içeriği yüksek olan besinlerin tüketiminden alınan enerji, kilo artışını tetiklemektedir.
“Geç saatlere kadar çalışıyorum, uyanık kalmak zorundayım, açlığımı nasıl bastırmalıyım? Bu durumda, izlenecek en doğru yol, akşam yemeği saatini kaçırmamak, en geç 20.00 gibi akşam öğününü tüketmektir. Böylelikle geç saatlerde oluşacak açlık duygusu bastırılacaktır. Taze meyve, bir su bardağı kadar tam yağsız süt ya da yoğurt ya da 1 avuç leblebi gibi kalori değeri düşük olmasına rağmen tokluk hissettiren besinler tüketilebilir.
Kalabalık iştah açıyor
Belki çok uzun süredir görmediğiniz dostlarınızla bir araya geldiniz, belki sık sık yemekli iş toplantılarına katılmak zorunda kalıyorsunuz ya da doğum gününde sizin için hazırlanmış sürpriz partiniz var… Böyle durumlarda bulunduğunuz ortam, başka insanlarla muhatap olmak, sohbet etmek ve birlikte yemek sizin farkında olmadan kilo almanıza davetiye çıkarır! Nasıl mı?
Hem yemek yemek hem de ilginizin başka yerde olması tükettiğiniz besinin miktarının kontrolden çıkmasına neden olabilir.
Lezzetli yemekler iştah açıcı görüntüleriyle birlikte ortamın enerjisiyle buluşunca iştahınızın daha çok açılmasına neden olacak ve “yedikçe daha çok yemek” hissi oluşturacaktır. Sık sık kalabalık ortamlarda yemek yemek zorunda kalıyorsanız porsiyonlara dikkat!
Peki sofra düzeni nasıl olmalı? Evet, tek tip beslenmeyi yani sofradan sadece tek başına sebze yemeği, tek başına et yemeği, ya da tek başına salata ya da bir kâse çorbayı tüketip kalkmayı hiçbir diyetisyen onaylamaz. Dengeli beslenme için gerekli temel 5 besin grubunu sofraya koymak en doğru olanıdır. Gözümüzde doymak için en güzel yol; hacmi küçük tabaklar kullanarak çeşidi bol, porsiyonu kontrollü zengin sofralar yaratmaktır.
Düşünmek bile doyuruyor
Toksunuz o anda yapacak bir işiniz yok, sıkıldınız ve midenizle birlik olan zihniniz size oyunlar oynamaya başlıyor. Hayal ettiğiniz güzel bir çikolatalı pasta ya da güzel bir tatlı o an sizin için dayanılmaz bir istek haline geliyor. Ve bu istekle kendinizi en yakın pastanede buluyorsunuz. Yaptığınız ne kadar doğru ve böyle anlarda ne yapmak gerekiyor? Öncelikle sizi pastaneye sürükleyen midenizin sesini bastırın. Bir porsiyon kuru meyveyi yağsız yoğurtla buluşturup tarçınla renklendirerek kendi tatlınızı yaratabilirsiniz. Zaten pastayı yemenizi isteyen siz değildiniz. Zihniniz meşgul olmadığı için pastayı hayal ettiniz ve sonra aslında tok olan mideniz insülin salınımını tetikledi ve pastayı yeme isteği dayanılmaz oldu. Bu isteği meyveli yoğurdunuzla bastırıp pasta yemiş kadar tatmin olabilirsiniz. Düşünün ki pasta yediğinizde de durum farklı olmayacaktı. Zihninizi kontrol etmek hayal ettiğiniz besinlerin isteğini hafif şekilde geçiştirmek sizin elinizde. Bazen sadece düşünmek bile yeter!
Bilgisayar başında yemeyin
İçinde bulunduğumuz çağ hepimizi bilgisayar olmadan iş yapamaz hale getirdi. Maillerimiz, sosyal paylaşım ağları, eğitim için gerekli bilgi kaynakları vs. sebepler bilgisayar kullanımını zorunlu hale getirir oldu. Bu yüzden saatlerce bilgisayar başında oturmak kaçınılmaz hal alıyor.
Saatlerce oturur pozisyonda kalan vücut metabolizma hızını tam dinlenme haline getirerek minumuma çekiyor. Bilgisayar başında tüketilen her besinin kalorisinin vücut tarafından kullanılan miktarı yok denecek kadar az. İşte bu noktada en masum bildiğimiz besinler bile kilo aldırıcı hale gelebilir.
“İşim saatler boyunca bilgisayar başında kalmamı gerektiriyor” diyorsanız ne yapmalısınız?
Eğer bilgisayar başında uzun saatler oturmak zorundaysanız en fazla 40 dk. sonra küçük molalar verin, yerinizden kalkın, birkaç dakika ayakta bekleyin, bulunduğunuz yerde dolaşın. Böylece kaslarınızı uyararak metabolizmanız aktif halde kalacak, enerji tüketiminin devam etmesini sağlayacaksınız. Bilgisayar başından karnınızı doyurmak için kalorili atıştırmalıklar yerine porsiyonu kontrollü küçük dilimler halinde doğranmış meyve tabakları, lif oranı yüksek, 1-2 porsiyon kuru meyve, bir avucu geçmeyecek kadar ceviz, badem ya da leblebi gibi kuruyemişler, şekersiz bitki çayları ve bol su tüketebilirsiniz.
Sağlıklı kilo vermenin etkisi iştahınızı kontrol etme yeteneği sağlayacaktır. Dolayısıyla psikolojik yönden tekrar kilo alma korkusu üzerinizden kalkacağı için kontrollü ve rahat şekilde beslenmenize hakim olabileceksiniz. Sağlıklı kilo kaybı ve kilo koruma dönemi yeniden vücudunuza yerleşmeyi kollayan kilolara fırsat vermeyecektir.
Gribal enfeksiyonları, virüs denilen çok küçük canlı organizmalar oluşturur. Yüzlerce grip virüsü vardır. Grip, bilhassa havaların değişken olduğu mevsim geçişlerinde, soğuk havalarda daha çok görülür. Soğuk havalar, insanın vücut direncini düşürerek, grip virüsünün insan vücuduna yerleşmesini ve üremesini kolaylaştırır.
Bulaşma yolları, öksürmek, hapşırmak, havadan yakın temas ve mikropla bulaşmış eşyalarladır. Grip mikrobu insan vücuduna yerleşip çoğaldığında , gribal enfeksiyon denilen terleme, üşüme hafif orta derecede ateş yüksekliği, halsizlik, kırgınlık, burun akıntısı, göz yaşarması gözlerde kızarma, boğaz ağrısı gibi belirtiler görülür. Grip tedavisinin en etkili yolu, gribe hiç yakalanmamaktır.
Bu yüzden, çevremizde gripli birisi olduğunda yanına fazla yaklaşmamalı, öksürüp, hapşıran kişilerin ağzını burnunu mendil ya da eliyle kapatmasını tavsiye etmeliyiz. Gripli kişileri kalabalık ortamlara almamalıyız. Bilhassa okullar, özellikle de anaokulları gibi… Mevsime uygun giyinerek vücut direncimizin düşmesine engel olup, vücudumuzu güçlü tutmalıyız. Ayrıca başta C vitaminleri olmak üzere, sebze ve meyveleri bolca tüketmeliyiz.
Eğer sıkça gribe yakalanan biriysek grip aşısı olmalıyız. Gribe yakalanmışsak yapacağımız en güzel şey, istirahat etmek ,bol su tüketmek ve C vitaminlerinden bolca almaktır.
Ayrıca en önemlisi de, bir doktora görünmek ve doktorumuzun tavsiye ettiği ateş düşürücü, ağrı kesici ilaçları aksatmamalı, istirahat etmeliyiz.
MEYVELERİN BİLİNMEYEN YARARLARI
Çoğumuz portakal, greyfurt, havuç, mandalina gibi vitaminli meyvelerin sağlığa faydalarını biliriz. Peki diğer meyveler?
· Kavun: Kanı temizliyor ve antioksidan özelliği bulunuyor. Endişe ve uykusuzluğa iyi geliyor, bağırsak ve cilt kanserine karşı tavsiye ediliyor.
· Karpuz: Böbreği temizliyor, astım, damar tıkanıklığı, diyabet, kolon kanseri ve kireçlenme gibi hastalıklara iyi geliyor. Bağışıklık sistemini güçlendiriyor.
· Çilek: Strese iyi geliyor, sakinleştirici etkisi var. Sigara dumanın etkilerini azaltıyor.
· Kiraz: 20 tanesinde; 12-25 miligram arası antosiyanin maddesi bulunuyor ve bu maddenin ağrıkesici etkisi aspirinden 10 kat daha fazla
· Armut: Bağırsak hareketlerini düzenliyor ve sinirleri yatıştırıyor.
· Kivi: Kivinin içeriğinde bol miktarda C vitamini bulunuyor. Lif açısından oldukça zengin, bağırsakların yumuşamasını sağlayarak sindirimi kolaylaştırıyor.
· Muz: Enerji verici.
· Üzüm: Kronik yorgunluğa, damar sertliğine iyi geliyor ve kötü kolestrolü azaltıyor. Kanın temizlenmesini ve vücuttan zararlı maddelerin atılmasını sağlıyor.
· Şeftali: Sindirim sistemini rahatlatıyor. Kabızlığa iyi geliyor.
· Ananas: Sindirim sitemine yardımcı olan enzimler içeriyor.
· Vişne: İçinde bulunan ve meyveye kırmızı rengini veren antosiyanin , antioksidan etkisi taşıyor.Hücrenin yaşlanmasını önlüyor.
· Nar: Bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Tansiyon düşürücü özelliğe sahip. Prostat ve cilt kanserine karşı koruyucu özellik taşıyor.
· Kızılcık: Antioksidan özelliğe sahip, bağışıklık sistemini güçlendiriyor. Akciğer kanserini ve kalp rahatsızlıklarını önleyici etkiye sahip. Vücutta iltihaplanmayı önlüyor.
ÇAĞIMIZIN KABUSU KANSER
Çağımızın en yaygın ve en korkulan hastalığı kanser hakkında yeterince bilinçli miyiz? Hangi kanser nasıl belirtiler verir? Kanseri önlemek için yapabileceğimiz bir şey var mı?
MEME KANSERİ BELİRTİLER
AKCİĞER KANSERİ BELİRTİLERİ
KALIN BAĞIRSAK KANSERİ BELİRTİLERİ
PANKREAS KANSERİ BELİRTİLERİ
KORUNMAK İÇİN YAPILMASI GEREKENLER
Karaciğer, prostat, kolon ve pankreas kanserlerinden korunmak için yapmanız gerekenler:
· Domates, içerdiği yüksek likopen sayesinde karaciğer ve prostat kanseri riskini azaltır.
· Soya, nohut, mercimek ve fıstık gibi isoflavone içeren besinleri tüketmek de prostat kanseri riskini düşürür.
· Karaciğer kanserini önlemek için sigaradan ve pasif içicilikten uzak durmak gerekir.
· Özellikle erkeklere, multivitamin seçimlerinde düşük E vitamini olanları tercih etmelerini öneriyoruz.
· Günlük aspirin alınması ve lif yönünden zengin besinler tüketmek, kolon kanseriyle mücadeleye yardımcı olur.
· Pankreas kanserine yakalanma riskini azaltmak için, yağlı kırmızı et ve işlenmiş etten uzak durmak gerekiyor.
· Akşam yemeklerinde kırmızı ve sarı sebzelerin tüketilmesi de büyük önem taşıyor.
Meme, yumurtalık, mide ve cilt kanserlerini önlemenin yolları:
· Balıkyağı ve omega 3 asitleri (DHA ve EPA) ile günde 3 barka yeşil çay içmek, meme kanserine yakalanma oranını düşürür. Haftada en az iki kere brokoli ve Brüksel lahanasını tüketmeyi ihmal etmeyin.
· Cilt kanseri riskini azaltmak için günde iki bardaktan fazla alkol tüketilmemesi, 10-15 dakikadan daha uzun süre güneşte kalınmaması, ayrıca vücuttaki benlerin düzenli kontrol ettirilmesi de önemli unsurlardan biri.
· Mide kanserini önlemek için salamura, füme yada işlenmiş etlerden ve tuzlu, mayalı yiyeceklerden uzak durmak gerekir.
BİR AYDAN FAZLA SÜREN UYKUSUZLUK KRONİKLEŞEBİLİR !
Dünyada ve ülkemizde en sık rastlanan uyku bozukluğu insomni, bir başka deyişle uykusuzluk…. Öyle ki çok sayıda kişiyle yapılan anketlere göre; ABD’ de toplumun yaklaşık yüzde 60’ı hayatlarının bir döneminde uykusuzluk sorunu yaşıyor. Stresli bir yaşam ve hastalıklar gibi etkenler sonucu hemen herkes bazı zamanlar uyku sorunu yaşayabiliyor ve bu durum geçici olduğu takdirde bir dereceye kadar olağan karşılanabiliyor. Ancak uykusuzluk şikayetleri 1 ay ve daha uzun süre devam ediyorsa mutlaka bir uzmana başvurmak gerekir.
AZ UYUYANLAR HAYATINI ERKEN KAYBEDEBİLİYOR
Yeterli ve kaliteli bir uyku ile insanın yaşam kalitesi arasında bir bağ mevcut. Özellikle uykusuzluğun hem birey hem toplum sağlığı açısından çok ciddi global bir sorun olarak karşımıza çıktığı görülmektedir. ABD’ de Ulusal Uyku Birliğinin verilerine göre her yıl uykusuzluğa bağlı 100 bin trafik kazası ve 1500 ölüm ortaya çıkıyor. Araştırmalar gösteriyor ki ortalama 4,5 saatten az uyuyan hastaların bir kısmı olması gerekenden erken hayatını kaybediyor. Uykusuzluk aynı zamanda endokrin ve metablizma bozuklukları, hipertansiyon, depresyon, anksiyete ve fibromiyalji gibi pek çok tıbbi ve psikolojik rahatsızlığa da yol açıyor.
EN ÇOK KADINLARIN VE YAŞLILARIN SORUNU
Uykusuzluğa kadınlarda erkeklere oranla yüzde 40 daha fazla rastlanıyor. Uykuya özlem duyan diğer bir grup ta yaşlılar. Toplumda yaşlıların daha az uykuya ihtiyaç duydukları şeklinde yanlış bir inanış mevcuttur. Anneanne ve dedelerimizin gece kalkıp dolaşmaları ama gündüz kısa kısa kestirmeleri artık daha az uykuyla yetinmelerinden değil, uykularının kötü olmasından kaynaklanıyor.
İLAÇLAR BAĞIMLILIK YARATABİLİYOR
Uykusuzluk çeken hastaların yaptıkları en büyük hatanın kendi kendilerine veya yakınlarının tavsiyeleri ile uykuya yardımcı olacağını düşündükleri yöntemlere başvurmalarıdır.
Oysa ki uykusuzluğun ilaçsız tedavisi ilaçlı tedaviye göre her zaman daha üstün ve daha çok tercih edilir bir tedavi yöntemidir. Çünkü bu tür ilaçlar zamanla hastada alışkanlık ve tolerans oluşturabiliyor. Bu nedenle mümkün olduğunca uyku ilacından kaçınmak gerekiyor.
DELİKSİZ UYKUNUN 10 PÜF NOKTASI
1. Düzenli egzersiz yapın ve öğün atlamamaya dikkat edin
2. Akşam saatlerinde kahve alkollü içecekler, kola, çay ve enerji içeceğinden uzak durun.
3. Akşam yemeği ile yatış arasında en az 3-4 saat süre olmasına özen gösterin.
4. Planlanan yatma saatinden en az 2 saat önce tüm işleri bir kenara bırakın. Rahatlayın ve gevşeyin. Ev iş, temizlik, ödev veya proje gibi işler yapmayın.
5. Uykunuz gelmeden yatağa girmeyin.
6. Yatış, özellikle de uyanış saatlerinizi mümkün olduğunca sabit tutun. Hafta sonları uyku düzeninizi değiştirmeyin.
7. Ferah, karanlık, sessiz, huzurlu bir uyku ortamı sağlayın. Aşırı sıcak yatak odası yerine hafif serin bir uyku ortamını tercih edin.
8. Odada ışıklı, tik-taklı saat bulundurmayın.
9. Yatak odasını sadece uyku ve cinsellik için kullanın; yattığınız yerde yiyip içmeyin, TV izlemeyin, kitap okumayın, müzik dinlemeyin.
10. Eğer yatmanıza rağmen 15-20 dakika içinde uyuyamadıysanız yatakta uyuyabilmek için zaman geçirmeyin. Kalkıp başka bir odaya geçin ve rahatlatıcı bir şeylerle uğraşın. Uykunuzun geldiğini hissettiğinizde tekrar yatağa dönün.
Hastalıklarımızın tedavisinde kullanılan ilaçlar büyük oranda sentetik yapıda kimyasal maddelerdir. İlaçların hastalıkları tedavi etmesi sırasında bu ilaçlara ait yan etkiler görülebilir. İlaç kullanan kişinin mevcut diğer hastalıkları kötüleşebilir veya kullandığı başka ilaçlarla etkileşime girerek hastaya faydadan çok zarar verebilir. Bir ilacın piyasaya çıkmadan önce yapılan testlerinden elde edilen bilgilerle prospektüsü oluşturulur. Bu prospektüslerde ilaç ile ilgili uyarılar alınmadan ve hekimin kanaati olmadan ilaç kullanmak ciddi sağlık sorunlarına yol açabilir. Bu nedenle son zamanlarda Sağlık Bakanlığı tarafından da sıkça belirtildiği üzere ilaçların bir hekim tarafından doğru teşhis ile doğru miktarda, doğru zaman aralığında ve doğru sürede kullanılması gereklidir.
Mevcut rahatsızlığa uygun olmayan bir ilacın kullanılması hastalığın iyileşmemesine hatta daha ilerlemesine sebep olabilir. Örneğin gribal enfeksiyon sanılarak grip ilaçlarına başlanılan bir hastalık zatürre başlangıcı olabilir. Midesi ağrıyor diye verilen bazı mide ilaçları altta yaşanan daha kötü bir hastalığın tanısını geciktirebilir. İlaç kullanılması gerekmeyen bazı hastalıklarda ilaçların kullanılması mevcut hastalığı kötüleştirebilir. Örneğin hepatit hastalıkların başlangıcındaki bazı şikayetler hastalar ve yakınları tarafından ağrı kesici verilen hastanın karaciğer harabiyeti artarken geri dönüşü olmayan bir noktaya bile varabilir.
Doktor Tavsiyesi Olmadan Alınan vitaminler bile ciddi zararlar verebiliyor.
Özellikle vitaminlerin tavsiye üzerine kullanımının oldukça yaygındır. Vücudun ihtiyaç duyduğu vitaminin önerilen dozda ve periyotta kullanılmadığında hiçbir işe yaramadığı bilinmemektedir. Bu tür ek tabletler kişide doğuştan eksik bir mekanizma varsa verilmelidir. Gereksiz vitamin kullanımı bazı insanlarda risk oluşturabilir. Alınacak her ek tablet ve ilaç mutlaka doktor gözetiminde önerilen doz ve periyoda alınmalıdır. Zaten var olan hastalığı için ilaç kullananlar ikinci bir hastalıkları olduğunda mutlaka hekim kontrolünde ilaç almalıdırlar. Zira farklı ilaçlar arasında etkileşimler oluşabiliyor. Bu etkileşimler sonucunda daha fazla yan etki ortaya çıkabilmektedir. Hipertansiyonu olan hastaya grip ilaçları, burun damlaları, romatizmal ağrı kesiciler verilemez. Özellikle kolesterol ilacı, kan sulandırıcı ilaçlar, antibiyotik, ve mantar ilacı kullananlar tanıdık tavsiyesiyle kesinlikle ilaç almamalılar.
SİGARA, DİŞETİNİ DE TAHRİP EDİYOR
Dişeti hastalıkları, basit bir dişeti iltihabından (gingivitis) çene kemiklerinin eridiği, dişlerin sallanarak kaybedildiği şiddetli enfeksiyonlara (periodontitis) kadar geniş bir alanı kapsıyor.
Uzmanlar kanser, akciğer, kalp hastalıkları gibi bir çok önemli rahatsızlığa sebep olan sigaranın, ağız içi mukozası ve dişetleri için de çok zararlı olduğunu ifade ediyor. Dişeti hastalıklarının başında dişeti kanaması gelir. Sağlıklı dişeti, açık pembe renkli, mat, yüzeyi portakal kabuğu görünümünde, sert kıvamlı (kanaması olmayan) ve diş yüzeyinde kalınlaşmadan bıçak sırtı gibi sonlanan özelliklere sahiptir. Dişetlerindeki şişmeler ve kızarmalar dişeti hastalıklarının habercisidir. Dişetlerinde çekilmeler ve açığa çıkan kök yüzeylerinde oluşan hassasiyetin de hastalık belirtisi olabileceğini söyleyebiliriz. Dişeti kenarlarında ve dişler arasında, diş taşlarına bağlı olarak oluşan siyah alanların da risk oluşturduğunu kaydetti. Dişeti hastalığının temel sebebi bakteri plağı ve diş taşıdır. Dişler 24 saat fırçalanmadığı zaman üzerinde krem rengi, tırnakla sıyırdığımızda kolayca dişten ayrılan bir tabaka oluşur. Bakteri plağı dişetine sıkıca tutunan, yapışkan saydam bir tabakadır. Oluşumu sürekli devam eder. Plak bakteriler tarafından üretilir ve plağın bir miligramında 200-500 milyon bakteri bulunur. Dil, dudak ve tükürük; yiyecek ve içeceklerle birlikte bakterileri de dişlerin üzerinden alıp mideye gönderir. Bu yüzden bakteriler dişe tutunabilmek için bakteri yapıştırıcısı olarak bilinen dextran adında yapışkan bir madde salgılarlar. Bu madde suya dirençli olduğu için ağız çalkalandığında plak uzaklaşmaz Plak, bakteriler, bakterilerin salgıladığı yapışkan dextran ve gıda artıklarından oluşan bir yapıdır. Bakteriler besinleri sindirdikçe asit salgılarlar. Yapışkan madde içindeki asitler, diş yüzeyi ile temastadır ve bu temasın uzun sürmesi dişin mineral kaybına sebep olur ve çürük oluşur. Kötü ağız bakımının tek sonucu çürükler değildir. Plak daha çok dişeti hizasında oluşur ve irritasyona, kanayan dişetine veya daha ciddi problemlere yol açabilir.
Genetik Yapı Önemli, Sigara Hastalığı Tetikliyor
Yapılan araştırmalara göre, yüzde 30 oranında genetik bir yatkınlık olduğunu belirten uzmanlar, ağız bakımının kötü olması ile dişeti hastalığının gelişme olasılığının 6 kat arttığına dikkat çekiyorlar. Ailede dişeti problemi olan bir kişi olması durumunda ailenin diğer bireylerinin de mutlaka bir dişeti uzmanına muayene olması gerektiğini vurgulayan uzmanlar, sigaranın da hastalıkta etkili olduğunu söylüyorlar.
Sigara ağız içi mukozası ve dişetleri için de çok zararlıdır. Dişetinin yumuşamasına ve dişeti hastalıklarının gelişmesine neden olur. Doğum kontrol hapları, anti-deprasanlar, kalp ilaçları ağız sağlığınızı etkiler. Bu yüzden bu ilaçlardan birini kullanıyorsanız lütfen diş hekiminizi uyarınız ve ağız hijyeninize ayrıca önem veriniz. Hipertansiyon, kanser gibi pek çok rahatsızlığın nedenlerinden biri olmasının yanında dişeti hastalıkları da risk faktörlerindendir.
Dişinizi Gıcırdatmayın
Diş gıcırdatmak ta dişetine zarar vermektedir. Diş gıcırdatmak diş ve dişeti arasındaki kuvvetin azalmasına sebep olmakta ve periodontal yapıyı yıkmaktadır. Dişetlerindeki çekilmenin bir sebebi de diş sıkmak ve gıcırdatmaktır. Bunu önlemek için mutlaka gece plağı takılarak bu sıkmanın durdurulması gerekmektedir. Yaşam boyu dişleri ağızda tutmak için bakteri plağının, diş fırçalanarak, diş ipi kullanılarak ve kimyasal ajanlarla düzenli olarak her gün, dişlerden uzaklaştırılması gerekmektedir.
Göz tembelliği gözün sinir tabakasını ve sinir yollarını tutan belirgin bir hastalık değildir. Buna rağmen kişinin gözünün sağlıklı görmemesi olarak tanımlanabilir. Oluşum mekanizması, kullanılmayan sinirlerin atıl duruma geçmesi şeklindedir. Yani gözün öndeki kırıcı ortamlarından görüntü bir şekilde sinir tabakasına ulaşamaz ya da bulanık olursa kişide göz tembelliği oluşur. Göz tembelliğine sebep olan durumların bir an önce ortadan kaldırılması ve görme sinirinin uyarılmaya başlanması gerekir.
Hangi göz hastalıklarında göz tembelliği oluşur?
Anizometropi (iki göz arasında bir numaradan fazla fark ya da her bir gözde ayrı ayrı yüksek astigmat, miyop veya hipermetrop olması) diğer göz hastalıkları kornea,iris,lens ve vitreus gibi gözün kırıcı ortamlarının kesiflik veya anormal pozisyonda olmaları ile ilgili hastalıklar, en sık görülen tipi de kataraktlardır. Ayrıca göz kapağı düşüklükleri de görme eksenini kapayarak göz tembelliğini oluşturur.
Göz tembelliği 10 yaşına kadar tedavi edilebilir
Tedaviye ne kadar erken başlanırsa sonuç o kadar başarılı olacaktır. En başarılı sonuçlar 6 yaşına kadar alınmaktadır. Göz tembelliği tanısı zamanında konulduğu takdirde sağlam göz kapatılarak beyne bulanık gören gözün de gördüğü sinyali verilir. Kademeli olarak gözdeki görme yeteneğinin düzeltilmesi hedeflenir. Daha sonra gözlük verilerek iki gözün de sağlıklı olarak kullanılması sağlanır.
Göz tembelliği nasıl tespit edilir?
Göz tembelliği ebeveynler tarafından tespit edilememektedir. Ancak detaylı göz muayenesinde belli olmaktadır. Göz muayenesinin belli bir yaşı yoktur. Şikayeti olan çocuk hangi yaşta olursa olsun muayene edilebilir. Çocuğun muayeneye müsaade etmediği durumlarda uyutucu, sakinleştirici ilaçlar kullanılır. Onlarla da verimli sonuç alınamadığı takdirde genel anestezi verilerek muayenesi tamamlanır. Çocukların hiçbir şikayeti olmasa bile 3-4 yaşlarına kadar en az bir defa göz muayenesinden geçmiş olmaları gerekir. Erken tespit edilen göz tembelliğinde başarı oranı çok daha fazladır.
Göz tembelliğinin tedavisinde A vitamini kullanılması ve beslenme etkili olur mu?
Göz tembelliğinin temel tedavisi, hastanın uygun numaradaki gözlüğünü takıp iyi gören gözün kapatılması ve tembel olan gözün görmeye zorlanmasıdır. Alınan vitaminler direkt olarak tedaviye etki etmemektedir.
Sağlıklı bir yaşam için ince kalmak çok önemli, vücuda aldığımız kaloriden, daha azını yaktığımızda, bu otomatik olarak yağ hücresine dönüşüyor. Aşırı kilolu olma durumu da; kalp ve damar hastalıkları başta olmak üzere, karaciğer yağlanması, bazı kanser türleri, şeker hastalığı vs. neden oluyor. O nedenle, şekerli, tuzlu , yağlı ve beyaz un ile yapılan gıdalardan olabildiğince uzak durmakta fayda bulunmaktadır.
1. Uyandığınızda, 1 saat içinde kahvaltı yapın
Sabah uyandıktan sonra, 1 saat içinde kahvaltı yapmalısınız. Peynir, domates, salatalık, zeytin, 2 yumurta beyazına 1 yumurta sarısı (az yağda pişirilmeli), kepek veya çavdar oluşan zengin içerikli ve güçlü bir kahvaltı ile güne başlayın. Metabolizma hızı açısından ve kahvenin barındırdığı birçok fayda nedeniyle, kahve içmek unutulmamalıdır.
2. Her gün en az 10 porsiyon sebze ve meyve tüketin
Günde 10 porsiyon, sebze ve meyve tüketmelisiniz. Meyveleri sıkarak suyunu içmek yerine sadece meyve olarak yemek daha sağlıklıdır. Mevsimine göre, tüm sebzeleri alın. Pişireceğiniz yemeğin aşırı yağlı ve tuzlu olmamasına dikkat edin. Brokoli gibi bazı sebzeleri buharda pişirerek yemenizde fayda var. Öğün aralarına açlık hissettiğinizde ise meyve yiyin. Sabah ve akşam yemeğinde, sebze yemeği ve salata ağırlıklı beslenme modelini benimseyin.
3. Her gün en az 1 kase tam tahıl ve baklagil tüketin.
Tam tahıllı besin tüketiminin, erken ölüm oranını %15 ile %25 oranında azalttığı düşünülmektedir. Araştırmacılar, bir hafta boyunca 6 veya daha fazla porsiyon tam tahıl tüketen bireylerin arterlerinde, daha az tahıl tüketenlere oranla daha az plak olduğu ortaya çıkarmıştır. Aynı zamanda soya fasulyesi, nohut, mercimek gibi baklagiller lif açısından zengindir. Lifler, sindirim sistemindeki kolesterolle ilişkilidir.
4. Öğle ve akşam öğünlerinde genellikle beyaz et tüketin
Öğle ve akşam yemeklerinde, tavuk, hindi, balık gibi beyaz et tüketmeyi tercih edin. Yemekleri, aşırı yağlı ve tuzlu pişirmemeye özen gösterin. Beyaz et olarak da yağsız kısımları tercih edilmelidir.
5. Her gün yaklaşık 1/3 kase kabuklu yemiş tüketin. Bol baharat alın.
Kabuklu yemişi ham olarak tercih etmelisiniz. Her gün bir avuç çiğ badem veya çiğ fındık sağlık için yararlıdır. Aynı zamanda bol baharat tüketmeye özen gösterin. Bu beslenme tarzı zencefil sarımsak ve kurukumin içerir. Kurukumin bağırsakta kolesterol alımını önler. Vitamin deposu olan sarımsak ise kalp, safra kesesi, akciğer ve karaciğeri kuvvetlendirirken, mide ve bağırsakları dezenfekte edip, bağırsak kurtları gibi zararlı bakterileri yok eder.
6. Omega-3 içeren takviye besinler tüketin.
Temel yağ asitleri olan Omega-3, vucudumuzda üretilmediği için, mutlaka besinlerle alınmak zorundadır.
Yeterli miktarda alınmadığı takdirde, kardiyovasküler (dolaşım sistemi) bozukluğu başta olmak üzere diğer hastalıkları beraberinde getirecektir. Mevsimine göre balık çeşitleri, su yosunu ve balık yağında omega-3 bulunuyor.
7. Her gün en az 4 fincan çay için
Çay, kandaki kolesterolü düşürmeye, arteriyel plakları azaltmaya, kan damar fonksiyonunu geliştirmeye ve lipit oksidasyonunu azaltmaya yardımcı olur. Yeşil çayı da kanser riskini azaltıp, dolaşımı düzenlediği, vücuttaki yağ yakımı sürecini hızlandırdığı için tercih edin. Kahve veya soda tüketeceksiniz kafeini azaltılmış çeşitlerini için. Çünkü normal kahve her zaman daha iyidir.
8. Et, işlenmiş gıda, trans yağlar ve süt ürünlerini sınırlandırın
Yüksek miktarda et ve trans yağın, kandaki kolesterol için zararlı olduğu anlaşılmıştır. Otla beslenen hayvanlardan elde edilen bazı organik et çeşitleri uygun olmakla birlikte, kolesterol sorunları ile karşı karşıya kalabilirsiniz. Trans yağlar, işlenmiş gıda ve süt ürünleri ile ilgili olarak ise, kolesterolünüzü kontrol altına tutmak adına bu besinlere fazla rağbet etmeyin.
9. Diyet için vücudun ahengini bozmayın. Haftada 5 saat egzersiz yapın.
İnsanoğlunun vücudu, mucizevi bir ahenk içinde çalışır. Ahenkle çalışan vücut sistemi; yanlış beslenme veya aşırı şok diyetlerle bozulmamalıdır. Nitekim vücudumuzun karbonhidrat, protein, yağ, vitamin ve minerallere ihtiyacı vardır. Örneğin sadece protein ürünlerinin alındığı protein diyeti yapılarak; tek taraflı beslenme sonucu vücudun işleyişi bozulursa, bir daha düzelmesi süre alabilir veya hastalıklara neden olabilir. Diğer taraftan, haftada en az 5 saat egzersiz gerekiyor.
Bunu, direnç çalışması, kondisyon ve esneme egzersizlerinin karışımı olarak yapın.
10. Sigara ve alkol tüketmeyin
Sağlıklı ve uzun bir ömür geçirmeyi istiyorsanız, kesinlikle sigara ve alkol tüketmeyin.
Toplumsal kaygı bozukluğu olarak da bilinir. Temelde, başka insanların bulunduğu ortamlarda hata yapma , diğer kişiler karşısında küçük düşme korkusudur. Sosyal fobi bu yönüyle kişinin sosyal çevresini kısıtlayan, dar bir sosyal hayat sürdürmesine neden olan kısaca kişiye hayatı dar eden psikolojik bir rahatsızlıktır. Sosyal fobikler, başkalarıyla etkileşimde bulunmalarını gerektiren ya da bir eylemi başkalarının yanında yerine getirmeleri gereken durumlardan korkarlar ve olabildiğince kaçınmaya çalışırlar. Sık görülen toplumsal fobiler, başkalarının önünde konuşma , yemek yeme ya da yazı yazma, genel tuvaletleri kullanma, görüşmelere ve her türlü toplantılara katılmadır. Bu kişiler, ayrıca toplumsal durumlarda yaşadıkları kaygıyı diğer insanların anlayacağından ve gülünç duruma düşeceklerinden korkarlar
İlginç bir biçimde değişik kaygı bozukluklarında farklı bedensel belirtiler görülür. Mesela, panik bozukluğunda daha çok çarpıntı, göğüste ağrı ya da sıkışma görülürken sosyal fobide daha çok terleme, yüz kızarması ve ağız kuruluğu gibi fiziksel belirtiler görülür. Bu korkuyu yaşayan ergenler ve yetişkinler korkularının aşırı ya da anlamsız olduğunu bilirler. Bunu bilmelerine rağmen kaygı duymaktan kendilerini alamazlar, çoğunlukla kaygı duyacakları ortamlardan kaçınsalar da sosyal ortamda beklenmedik bir şekilde bulunmaları gereken durumlara korkuyla katlanırlar.Sosyal fobinin temelleri çocukluk çağında atılmaya başlar. Özellikle çocukların 'özerklik evresi' olarak bilinen 1-3 yaşları arası çocuğun anne bağımlılığından uzaklaşıp kendi ayakları üzerinde durabildiği zamandır. Özellikle bu dönemde sürekli cezalandırılan, aşırı korunan ya da anneye bağımlı bir şekilde yetiştirilen çocuk, baskı sonucu oluşan ezikliğin utancını yaşamaya başlar. Çevresinde huzursuzluk yaratacağı ve cezalandırılacağı endişesini taşıyan çocuk, araştırmaya yönelmez, kendi içine çekilir ve yeni başlangıçlar yapmakta zorluk çeker. Hakkını kolay kolay savunamaz. Doğal olarak böyle bir çocukluk yaşayan kişinin girişimcilik ya da bağımsızlık duygusu kısıtlı kalır. Bu koşullarda büyüyen çocuklar büyük bir olasılıkla pasif, çekingen ve utangaç ergenler olmaya adaydırlar Her ne kadar sosyal fobinin tohumları genellikle küçük yaşlarda atılsa da sosyal fobikler rahatsızlık başladıkatan 15-20 yıl sonra doktor arayışına girerler.
Çünkü sosyal fobinin tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğunu bilmezler ya da bu durumu kişiliklerinin bir parçası olarak görürler. Kimileri bu duruma tahammül etmeye çalışır, bazıları ise reddeder. Sosyal fobi her on kişiden birinde görülen bir rahatsızlıktır. Sosyal fobi ayrıca kişinin karşlı cinsle ve diğer insanlarla olan ilişkilerini de olumsuz yönde etkiler. Sosyal fobikler kendi başlarına karşı cinsten arkadaş sahibi olamazlar, hatta bu nedenle bekar kalabilirler Bunu aşabilmek için görücü usulüyle evlenme yoluna gidebilirler. Evlilik gerçekleştiğinde ise eşini memnun edememe endişesi ve bu endişenin sebep olduğu sorunlar üst üste binebilir ve evliliği yürütmekte zorluk yaşayabilirler. Sosyal fobi kişinin akademik başarısını ve iş yaşamını da olumsuz etkileyebilen bir rahatsızlıktır.Okulda derslere katılım gösteremeyen, derslerden çok kendi içsel kaygılarına odaklanan, öğretmenleriyle, arkadaşlarıyla etkili iletişim kuramayan , anlamadığı konuları soramayan sosyal fobik kişi gerçek potansiyelini ortaya koyamaz. Ve derslerinde başarısızlıklar yaşayabilir.
Aynı şekilde iş yaşamında çalışma arkadaşlarıyla rahat iletişim kuramayan, topluluk önünde konuşmaktan ya da diğer insanların karşısında performans kaygısı yaşayan sosyal fobik kişi kariyerinde, var olan potansiyelini ortaya koyamadığından, ilerleyemeyebilir. Ağır sosyal fobik olgularda işten atılmalar bile görülebilir. Sosyal fobinin nasıl bir rahatsızlık olduğunu ve kişinin soyal hayatında ne gibi olumsuzluklara yol açtığını kısaca ortaya koymaya çalıştık. Tüm bu olumsuz etkilerine rağmen unutulmaması gereken konu sosyal fobinin tedavi edilebilir bir rahatsızlık olduğudur.
Çocuk Gelişiminde Süt Dişlerinin Ağızda Kalması Süt Kadar Önemli
Çocuk yaşının küçük olması nedeniyle diş fırçalamasını doğru ve etkin olarak yapamaz. Süt dişlerin yapısının sürekli dişlerin yapısından daha ince ve kırılgan olması nedeniyle süt dişlerinde çürükler oluşabilir. Oluşan çürüklerin ilerlemesi ve kaybedilmesiyle dişlerin erken kaybı ve yer kayıpları sıklıkla görülür.
Süt dişlerinin gelişimi, çocuk anne karnındayken başlar. Doğduktan 6 ay sonra ağızda belirmeye başlayan süt dişleri, çocuk 3 yaşına geldiğinde 20 adede ulaşır. Çocuk 6 yaşına gelene kadar ağzında yalnızca süt dişleri bulunur. 6 yaşından itibaren, 6 yaş dişi dediğimiz azı dişleri çıkmaya başlar. Daha sonra süt dişleri yavaş yavaş yerlerini sürekli dişlere bırakır.
Süt dişlerinin ağızda kalmasının estetik açıdan önemi
Özellikle ön bölge dişlerinin erken yaşlarda (3-4 yaşlarında) kaybedilmesi, çocukta estetik probleme ve hatta psikolojik sorunlara neden olabilir. 6-7 yaşlarında bu dişlerin kaybı fazla bir problem teşkil etmez, çünkü zaten bu yaş grubu çocuklarda , süt dişlerinin değişme yaşıgelmiştir.
Konuşma açısından Önemi
Ön dişlerin bazı seslerin çıkmasında önemli katkısı vardır. Bazı sesler, dilin bu bölge dişlerinin arka yüzeylerine değmesiyle oluşur.
Ön grup dişlerin kaybında çocukta s,f,v,z,t,d seslerinin bozuk çıkması söz konusu olur.
Çiğneme Açısından Önemi
Çok derin çürüklerde ve fazla dişkayıplarında bu bölge kullanılamadığı için çiğneme yetersiz kalır. Bu, çiğneme kaslarının aktivasyonunda düşüşe sebep olabilir. Yetersiz çiğnemeden ötürü, sindirim bozuklukları da oluşabilir
Sürekli Dişlerin Sürmesinde Rehber Olmaları
Süt dişleri sürekli dişlerin sürmesinde rehber görevi yapar. Erken kayıplarda üzerindeki rehber dişi kaybeden sürekli diş, normalde olması gereken yerin dışında bir yerden sürebilir. Bu da ortodontik bozukluklara yol açar. Tüm bu nedenlerden ötürü çocuk, ilk dişlerinin çıkmaya başladığı andan itibaren diş hekimini ziyaret etmeli ve 6 ayda bir kontrole gitmelidir. Gerekiyorsa dişler mutlaka tedavi edilmeli ve gereken önlemler alınmalıdır.
Koruyucu Diş Hekimliği
Çocuklarda koruyucu diş hekimliği yaklaşım ve tedavileri; fırçalama, diş gelişiminin takibi, diş ipi kullanımı alışkanlığının kazandırılması, ailenin bilgilendirilmesi, uygun beslenme, kötü alışkanlıkların tesbiti ve önlenmesi, fluor uygulamaları, fissür örtücü uygulamaları,travma ve darbelerden korunmasının sağlanmasını içerir. Diş fırçalama , diş ipi kullanımı ve fluor uygulamalarının hepsi çocuğun diş sağlığının korunmasına yönelik uygulamalardır. Ama bunların dışında da uygulanan tedaviler vardır.
Koruyucu Diş Hekimliğinin Önemi
Koruyucu diş hekimliği, çocuk için sağlıklı ve güzel bir gülüş sağlar. Sağlıklı ağza sahip çocuklar daha rahat ve kolay çiğnerler; yemeklerin besin değerlerini tam ve etkin olarak alırlar Konuşmayı daha çabuk ve anlaşılabilir olarak kavrarlar. Ağızlarında vücudun diğer bölgelerini tehdit eden bir hastalık olmadığından genel sağlık durumları da daha iyidir. Sağlıklı bir ağız güzel göründüğü için çocuğun kendine ve görüntüsüne güveni fazladır. Bunların dışında koruyucu diş hekimliği daha az yorucu ve daha ucuz bir tedavi yaklaşımıdır.
Koruyucu Diş Hekimliğinin Başlama Zamanı
Koruyucu diş hekimliği, ilk dişlerin ağızda sürmesinden itibaren başlar Çocuğun ilk dişinin sürmesiyle beraber, diş hekimi görülmelidir. Böylece, çocuğun ağız sağlığını koruma konusunda bilgi sahibi olunabilir. Diş hekimi ziyareti ne kadar erken başlarsa, çocuğun diş hastalıklarından korunma şansı o kadar yüksek olacaktır. Bu sayede çürük oluşmadan önlem alınabilecek ve çürüksüz , sağlıklı bir nesil yetiştirilebilecektir.
Koruyucu Diş Hekimliğinde Ailenin Rolü
Çocuğun diş sağlığı tamamen sağlandıktan sonra diş hekimi , çocuğun bu sağlığını evde kendisinin de koruyabilmesi için , çocuğa fırçalama, diş ipi kullanımı; aileye de beslenme düzeni ve gerekirse flour kullanımı konusunda bilgiler verir. Aile de çocuğun bu uygulamalarını takip ve kontrol ederek , çocuğun bu alışkanlıkları yaşam boyu kazanmasına yardımcı olur
SEVGİLİ VELİLER
Çocuklarınızın ilkokula başladığı günü hatırlıyor musunuz? Artık çocuklarınız önceden olduğu gibi sizlerle birlikte değiller. Öğretmenleriyle ve arkadaşlarıyla birlikte yeni bir ortamdalar. Bir yandan da hızlı büyümeye devam ediyorlar, sürekli olarak yeni bir şeyler öğreniyorlar.
Artık eskisinden daha fazla ev dışında besleniyorlar. Acaba büyüme ve gelişmeleri için gerekli olan besinleri ve bunlardan ne miktarda yemeleri gerektiğini bilerek mi besleniyorlar? Yoksa amaçları sadece sevdikleri besinleri yiyerek karın doyurmak mı?
Her sevdikleri besin acaba onlar için yararlı mı? Gün boyu kaç kez yemek yerler? Hangi yiyeceklerin içinde neler var, bunlar onlar için neden gerekli? Acaba beslenme alışkanlıkları, sağlıklarını, başarılı ve mutlu olmalarını etkiler mi?
Kısacası öğrencilerimizin sağlıklı beslenmelerine yardımcı olabilmek amacıyla Atayurt Okulları Sağlık Birimi olarak bu metni hazırlamış bulunmaktayız.
BESİN ÖĞELERİ
Proteinler;
Karbonhidratlar;
Yağlar;
Vitaminler;
Günlük olarak tüketmemiz gereken besinleri yeterli miktarda tüketebilirsek, vücudumuz için gerekli vitaminleri almış oluruz.
Minareller;
ÖĞÜNLERİMİZ
Sabah kahvaltısı, öğlen ve akşam yemekleri ana öğünlerdir. Sabah ve öğle arasındaki ara öğün kuşluk adını alır. Öğle ve akşam yemeği arasındaki ara öğün ise ikindi’dir. Özellikle ana öğünleri atlamak yetersiz ve dengesiz beslenmeye neden olur.
Sabah Kahvaltısı;
Bütün gece açlıktan sonra günün en önemli öğünü sabah kahvaltısıdır. Sabahları çocuklarınızın kendilerini daha iyi hissetmeleri ve daha iyi öğrenmelerini sağlar. Kahvaltı etmeden okula giden çocukların daha az başarılı oldukları görülmüştür. Bu nedenle çocuklarınızı kahvaltı etmeden evden çıkarmamaya özen göstermelisiniz.
ANA ÖĞÜNLER İÇİN DENGELİ MENÜ ÖRNEKLERİ
KAHVALTI


PEYNİR
HAŞLANMIŞ YUMURTA
TAZE MEYVE SUYU
EKMEK


SÜT
POĞAÇA
MANDALİNA VEYA
PORTAKAL


SÜT
HAŞLANMIŞ YUMURTA
DOMATES –SALATALIK
EKMEK


PEYNİRLİ OMLET
DOMATES SALATALIK
EKMEK
IHLAMUR


KAŞARLI TOST
TAZE MEYVE SUYU


SÜT
TAHİN-PEKMEZ
EKMEK
PORTAKAL
ÖĞLE VE AKŞAM YEMEKLERi


KURU FASULYE YEMEĞİ
BULGUR PİLAVI
KARIŞIK SALATA
AYRAN


KIYMALI KABAK YEMEĞİ
MAKARNA
YOĞURT


KIYMALI TEPSİ BÖREĞİ
DOMATES SALATASI
AYRAN


MERCİMEK ÇORBA
ETLİ YAPRAK SARMA (YOĞURTLU)
MEYVE


FIRINDA TAVUK
PİRİNÇ PİLAVI
HAVUÇ-MARUL SALATASI


PÜRELİ KÖFTE
ZEYTİNYAĞLI TAZE FASULYE
SÜTLAÇ
Organ bağışı tıbben ölmüş kimselerden olan nakiller için ortaya atılmış bir kavramdır.
Canlıdan nakillerin genellikle akrabalar arasında olması nedeniyle tam bir bağış sayılmaması doğaldır. Akraba olmayan bağışlarda da özellikle dünyada uygulandığı şekliyle yakınlığın yanında diğer menfaatlerin de bulunabileceği göz ardı edilemez. Zaten canlıdan nakiller tıp etiği yönüyle de sağlıklı bir insanın hayatının riske edilmesi açısından bazı soru işaretleri taşımaktadırlar. Yine de bulunan organların yetmediği bu koşullarda insanları kurtarmanın en iyi yolu olmaları nedeniyle kaçınılmaz olarak uygulanmaktadır.
Yaşam boyu kullandığımız bizi yaşatan organlarımızın, bambaşka hem de tanımadığımız insanları yaşatmak amacıyla kullanılması ve bu organlardan, bağışlayanların herhangi bir menfaatinin olmaması, kavram olarak gerçek bağış olduğu gibi aynı zamanda büyük bir insanlık örneğidir.
Bu aynı zamanda insanın yaşama duyduğu saygının da bir ifadesidir. Dünya malının dünyada kalacağı bilinciyle, sadece insana has olan, ardından bir şeyler bırakabilme, insanlık adına bir şeyler yapabilme duygusunun da, doruk noktasıdır. Belki o anda organları bağışlanan kişi bunun bilincinde olamamaktadır ama zaten tüm dünyada olduğu gibi bu bağış daha çok yaşayanları ilgilendiren bir olgudur. Ölen kişinin bağış kartı olsa da olmasa da bağışı yapacak olanlar ölenin yakınlarıdır. Yakınlarının istememe halinde kişinin kendi organ bağışı hiçbir şey ifade etmez. O nedenle organ bağışı denildiğinde kendimize sormamız gereken asıl soru; kendi organlarımızı bağışladığımız kadar, en sevdiklerimizin organlarını bağışlayıp bağışlayamayacağımız olmalıdır? Görüldüğü gibi bu çok zor bir sorudur. Ama bir gün organ bekleyen bir yakınımızın olabileceği gibi organını bağışlamak veya bağışlamamak durumunda kalacağımız bir yakınımızda olabilir.
1979 tarih ve 2238 sayılı yasa gereği organ bağışı yapılabilmesi için 18 yaşını doldurmuş olmak ve bu dileğinizi iki tanık huzurunda sözlü olarak yapmanız, ayrıca bunun hekim tarafından tasdik edilmesi yeterli olacaktır. Bunun için en yakın sağlık kuruluşuna başvurarak “ Doku ve Organ Bağış Belge”nizi alabilirsiniz. Organ ve doku nakli hizmetleri tüm dünyada en önemli sağlık sorunlarından birisidir.Ülke insanları olarak bu konuda daha duyarlı olmamız gerekir
ŞEKER HASTALIĞI
Şeker hastalığı, insülin salgılanmalarında veya insülin etkisindeki yetersizlik sonucu ortaya çıkan, belirgin özelliği kan şekerinde yükselme olan kronik seyirli bir hastalıktır. İnsülin pankreasta yapılır ve eksikliğinde karbonhidrat, yağ ve protein mekanizmalarının bozulmasına yol açar.
İnsülin bağımlı şeker hastalığı çocukluk ve yetişkin çağının hastalığıdır. Genellikle erken yaşlarda hastalığın başlangıcı ani olup klinik belirtilerinin ortaya çıkışı ile tanı konulması arasında geçen süre kısadır.
Pankreasın insülin salgısındaki eksikliğe bağlı olarak gelişen metobolik değişiklikler klinik bulgulardan sorumludur. Şekerin kullanımı bozulduğu için kan şekeri yükselir ve buna bağlı olarak çok su içme, sık idrara çıkma ve fazla beslenmeye rağmen kilo kaybı, halsizlik gibi bulgular görülür. Tuvalet eğitimi tamamlanmış bir çocukta idrar kaçırmanın tekrar başlaması şeker hastalığının bir bulgusu olabilir. Bazen hasta bilinç bulanıklığı veya kusma tablosunda da başvurabilir.
Çocuk ve ergenlerde şeker hastalığının tanısı klasik klinik belirtiler ve biyokimyasal değerlere göre konur. Kan şekeri genellikle 200 mg/dl’nin üzerindedir. İdrar tetkikinde de şeker saptanır. Belirtisiz bireylerde açlık kan şekerinin 126 mg/dl’nin üzerinde olması tanı koydurucudur.
Şeker hastalığında, en sık görülen ve en önemli iki akut komplikasyonu ketoasidoz koması ve hipoglisemidir. Kandaki insülin yetersizliği ketoasidoza, fazlalığı ise kan şeker düşüklüğüne yol açar. Böylece hastada çarpıntı, terleme, açlık, halsizlik hissi ortaya çıkar. Eğre şeker düşüklüğü tedavi edilmezse baş dönmesi, bayılma, havale, komaya kadar ilerleyen sorunlar ortaya çıkar.
Uzun dönemde ise;
· İnsülin enjeksiyonlarının sürekli aynı yerden yapılması sonucu ortaya çıkan cilt problemleri
· Büyüme geriliği, ergenlik gecikmesi
· Katarakt
· Göz damarlarında bozukluk
· Böbrek problemleri
· Sinir tutulumu görülebilir.
Şeker hastalığının tedavisinde amaç;
· Hastanın şeker, yağ ve protein metobolizmasının düzeltilmesi
· Normal büyüme ve gelişmesinin sağlanması
· Hastanın rutin sosyal ve sportif aktivitelerinin sürdürülmesi
· Hastalıktan doğan psikolojik sorunların önlenmesi ve tedavi edilmesi
· Hasta ve ebeveynlerinin şeker hastalığı tedavisi ve komplikasyonları hakkında bilgilendirilmesi
Bütün bu amaçların sağlanabilmesi kan şekerinin iyi kontrolüne bağlıdır. Bu da;
· Oral antidiyabetik veya insülin
· Diyet
· Egzersiz ile sağlanabilir.
Diyabet kontrolünün istenen düzeyde gitmesini sağlamak için belli aralarla;
· Kan şekeri (en az günde iki kez)
· Hemoglobin A1C (üç ayda bir)
· İdrarda mikroalbüminüri (en az yılda iki kez)
· Sinir muayenesi (gerektiğinde) yaptırılmalıdır.
Kurallara uyulduğu taktirde ve iyi tedavi edildiğinde şeker hastalığının bütün komplikasyonları önlenebilir ve kişi normal bir hayat sürebilir.
11 12 Kasım 2010 tarihlerinde İlköğretim Bölümü, 22 -23 Kasım 2010 tarihlerinde ise Lise Bölümü öğrencilerimize yönelik olarak Acıbadem Hastanesi Göz Polikliniğinden gelen uzmanlarca göz taraması gerçekleştirilmiştir. Tarama sonucunda tedavi gerek öğrencilerimizin ailelerine haber vermiştir.
T.C
SAĞLIK BAKANLIĞI
Eskişehir İli Halk Sağlılğı Laboratuvarı Müdürlüğü
BAKTERİYOLOJİK SU ANALİZ RAPORU
Gönderen makam : Tepebaşı SGB
Gelen Yazının Tarih ve nosu : 06.09.2010-2472
Rapor Çıkış Tarihi : 08.09.2010
Protokol No : 4503
Suyun adı : Atayurt İ.Ö.O
100ml.de koliform Bak. Sayısı : 0 (Sıfır)
100ml.de E.Coli Bak. Sayısı : 0 (Sıfır)
Sonuç : Uygundur
Tatil havasından kurtulup okula başlamak genellikle zor gelir. Bu dönemde yaşanan konsantrasyon güçlüğü, sabah yorgun kalkma ve karamsarlık depresyon gösterisi olabilir.
Üzerinizden tatil havasını bir türlü atamazsınız. Aklınıza hep sabah uykusu, kahvaltılar, deniz ve yürüyüşler gelir.
Bireyler normalde yapamadıkları birçok aktiviteyi tatil zamanlarında gerçekleştirerek yaşamlarında bir değişim gerçekleştirirler. Okullarında düzenli ve disiplinli bir şekilde yaşayanlar, bu ortamdan uzaklaştıkları için okul yaşantısını kısa sürelide olsa unutuverirler. Ama mutlu geçen uzun tatilden sonra, düzenli bir şekilde yaşadığı aynı mekana dönmek bazen işkence haline dönüşebilir. Kısa süreli depresyon dönemi yaşayabilirler.
Planladığımız gibi geçmeyen tatillerde depresyon sebebi olabilirler. Zamanın boşa geçtiği hissini verir. Bu durumda en yakın hafta sonu tatilini daha güzel planlayın. Tatillerde sadece başkalarının istediği işleri yapmayın. Kendisini rahatlatmayan insanın çevredeki insanlara yararı olmaz.
Bu sosyal ve psikolojik etkenlerin yanı sıra tatil dönüşleri biyolojik ritmimiz açısından da risk altında olduğumuz mevsimsel bir döneme, sonbahara denk gelir. Güneş ışınlarının insanların biyolojik ritmi üzerinde etkin olduğu bilinmektedir. Havaların serinlemeye başlaması ile güneş ışınlarının giderek etkisinin azalması ruhsal problemlerin ortaya çıkmasında diğer bir etkendir.
Özetle ; tüm yaş grupları için , geçen yıl nasıl geçmiş olursa olsun , bu yılın yeni bir başlangıç olduğunu vurgulamak esastır. Ebeveyn olarak her zaman onların etrafında olduğunuzu göstermelisiniz. Çocuk belli konularda zorlanıyor olabilir, arkadaşlarıyla sorunları olabilir, öğrenme zorluğu çekebilir. Önce konuşup derdini anlamak gerekiyor. Çalışma süresi mi az, yoksa süre olması gerekenden de uzun mu? Yani öğrenme zorluğu mu var, yoksa esas olan isteksizlik midir? Bu gibi soruların yanıtlarını bulmak gerek. Öğretmenle ilişkiye geçmek ve çocukla birlikte onu sıkmadan ödevle uğraşmak çözümün ilk basamağıdır.
Gribe sebep olan virüslerin en önemli özelliği çok sık olarak kendi yapılarında da değişiklik yapabilmeleridir. Bu değişiklik sayesinde bağışıklık sistemini bozarak salgınlara yol açabilirler.
Grip, hasta kişilerin solunum yolu salgılarıyla ve bu salgıların bulaştığı eşyalar vasıtasıyla bulaşır. Özellikle okullar, yurtlar, kahvehaneler gibi toplu yaşanan kalabalık yerlerde daha kolay yayılır. Bu yayılmayı engellemede salgıların bulaştığı ellerin iyi temizlenmesi, öksürme ve hapşırma gibi durumlarda ağzın kapatılması faydalı olmaktadır.
Gribal enfeksiyon, bulaşmayı izleyen 1-3 gün içinde üşüme, titreme, ateş, halsizlik, kırgınlık, baş ağrısı, boğaz ağrısı, gözlerde yanma ve kızarma, kas ve eklem ağrıları, burun akıntısı gibi belirtilerle kendini gösterir. Yorgunluk, uykusuzluk, alkol ve sigara kullanımı gibi faktörler bağışıklık sistemini zayıflatarak hastalığa yakalanmayı kolaylaştırır. Bebekler, yaşlılar ve kronik hastalığı olanlarda hastalık daha ağır seyrederek ölümlere bile sebep olabilmektedir.
Gribal enfeksiyonun tedavisinde antibiyotiklerin yeri yoktur; antibiyotikler ancak komplikasyonlar (zatürre, ortakulak iltihabı vs.) gelişirse kullanılılır. Ayrıca gereksiz antibiyotik kullanımının bir zararı da bakterilerin direnç geliştirmesi ve daha ağır durumların ortaya çıkmasıdır. Bu hastalıkta esas tedavi yatak istirahatı, bol sıvı alımı, ateş varsa ateş düşürücüler ve gerekirse üst solunum yolu salgılarını yumuşatıcı ilaçlar kullanmaktadır.
Hastalıktan korunmada dengeli beslenme, hijyen kurallarına uyma, düzenli bir yaşam önemlidir. Ayrıca korunmada grip aşıları da etkilidir.
Grip aşısı her yıl Ekim – Kasım aylarında yapılmalıdır. Virüsün sürekli değişen yapısı nedeniyle aşının koruyuculuğu bir sezondur. Bu nedenle her yıl yenilenmelidir. Aşının koruyuculuğu % 67 – 92 ‘dir. Aşılanan kişilerde enfeksiyon gelişirse bile hafif seyreder.
Aşı;
• Yaşlılara,
• Kronik hastalığı olanlara (diyabet, akciğer, böbrek vs.),
• Sağlık personeline,
• Ayrıca aşı olmak isteyen kişilere yapılmalıdır.
Aşı yapılması sakıncalı kişilere antiviral ilaçlar kullanılır.