a) Elektriksel metodla ( Ph metre)
b) Boya metodlarıyla (İndikatörler)
6- TOPRAĞINPh DEĞERİYLE O TOPRAK İÇİN GEREKLİ CALNE VEYA BARKİSAN GÜBRE MİKTARI ARASINDAKİ BAĞLANTI NEDİR?
Toprağın Phdeğeri, toprak su karışımı üzerinde yapılan ölçümden bulunan değerdir. Asitli topraklar, aynı zamanda pH metre ile ölçülemeyen bir rezerv asitliğe sahiptir. Toprağın pH değeri istenilen düzeye çıkarılmadan önce bu rezerv asiditenin de nötralize edilmesi şarttır. Kil oranı yüksek veya organik maddece zengin topraklar yüksek miktarda rezerv asidite ihtiva ederler.
7- ASİTLİ TOPRAKLARDA BULUNAN BAZLARIN MİKTARLARI NEDİR?
Asitli topraklarda pulluk derinliğine kadar bir dekar toprakta:
-Potasyum miktarı : 87,5 10.625 Kg /dak
-Kalsiyum miktarı : 62,5 - 9.300 Kg / dak
-Magnesyum miktarı : 21,2 2125 Kg / dak arasında değişebilir ve bu bazlar büyük ölçüde silikat mineralleri şeklinde bulunurlar. Bunların küçük bir bölümü bitki hayatiyeti için önemi büyük olan değişebilir tipte bazlardır. Kalsiyumun % 20 25 i değişebilir tiptedir. Magnesyum, potasyum ve sodyum için bu oran çok çok düşüktür.
8- TOPRAKTA ASİTLİK ARTARKEN NE GİBİ DEĞİŞİKLİKLER OLUR?
Öncelikle topraktaki değişebilir bazlar hidrogen ile yer değiştirir. Yer değiştiren bazlar ya bitkiler tarafından alınırlar, ya da çözünebilir tuzlar şeklinde sulama ve yağmur sularıyla topraktan yıkanarak uzaklaşırlar. Böylece toprak asitliği yükselir ve demir, aluminyum ve manganın çözünürlükleri artar. Fosfor, bu elementlerle birleşerek çözünmeyen bileşikler oluşturur.
Organik maddelerin parşalanmasını sağlayan , nitrat üreten ve atmosferdeki azot miktarını sabit tutan bakterilerin aktifkiği azalır. Sonuçta toprağın drenaj ve havalanma kabilyeti düşer. Toprak yağış sularını zor emer, işlenmesi zorlaşır. Organik madde (hayvan gübreleri, anız ve bitki artıkları, vs...) parçalanmadan uzun süre toprakta kalır. Bazı durumlarda suni gübre olarak verilen fosfor, toprakta birikir ve toprak yüzeyi mazot dökülmüş gibi renk alır.
Toprak ph'sı şu yöntemlerle düşürülebilir.
1)-Organik metodla: ph seviyesini 1.0 unite düşürebilmek için toprağa ilave edilmesi gereken materyal:1 metrekare alana 1 kg kadar turba toprak, 6 kg kadar kompost, 2.5 kg civarında hayvan gübresi toprağa karıştırılabilir.
Alkali topraklara yanmış ahır gübresi gibi bol organik gübre verilmesi sonucunda bakterilerilerin bu organik maddeleri parçalama sürecinde oluşan salgıları ile çürütme olayı sırasında asitlik dengelenebilir.
Organik gübrenin yanma hızı toprak tipine, sıcaklığa,bakteri içeriğine bağlı olarak değişecektir.Gerekli gübre miktarı ise tahminen değerlendirilecektir.
2)- Asitliği artırıcı gübreler kullanılabilir:
Alkali toprağa azot uygulamak istediğinizde bunu asit etkili bir gübre ile yapınız.
Örneğin Amonyum sülfat.Eğer metrekareye 30 gr Amonyum sülfat uygulanırsa toprak ph'sını 1.0 birim kadar düşürebilir.
3)- Alkali toprağınızın üzerine asit bir toprağa sahip tarladan toprak taşıyıp karıştırmak suretiyle yapılabilir.
4)- Kükürt(sülfür)kullanarak toprağın ph'ı düşürülebilir. Toprak ph'sını bir birim düşürebilmek için kumlu topraklarda metrekareye 30 gram kadar diğer topraklarda ise 100 gram kadar kükürt(sülfür) kullanılabilir.
İdeal olanı kükürdün (sülfürün) ekimden önce toprağa karıştırılmasıdır. Her yıl toprak ph' ının ölçülerek izlenmelidir.
Modern bir toprak analiz laboratuarında yapılabilecek analizler;
1. PH
2. Tuzluluk
3. Organik Madde
4. Kireç
5. İşba
6. Bünye
7. Total Azot
8. P205 Faydalı
9. K20
10. Na
11. Fe
12. Cu
13. Zn
14. Mn
15. Ca
16. Mg
17. Bor
9-ALKALİLİK DERECESİ pH OLARAK NEDİR?
Kurak bölgelerde pH 10 a kadar çıkabilir. Bu yüksek değerler sodyum karbonatın varlığına bağlıdır. pH 8,4 den yukarıda ise bunun nedeni sodyum tuzluluğudur. Kireç, Ph 7 den yukarı olan topraklarda toprağın pH sını daha da yükseltemez, aksine pH yı bir nebze olsun düşürür. Topraktaki CO2, derhal kireç ile reaksiyona girip karbonat formunu alır ve karbonatın kendi pH sı 7 (nötr) dür. Tarım Kireci, Poliflaltik etkiye sahiptir. Ph derecesi, baz doyum derecesi ve ürün büyümesi arasındaki ilişki: Ph Toprak reaksiyonu Ürüne etki
3 Çok yüksek asitlik Tüm ürünlere zehirli
4 Kuvvetli asitlik Çoğu ürünlere zehirli
5 Orta asitlik Bazı ürünlere zehirli
6 Hafif asitlik Bütün ürünler yetişir
7 NÖTR Bütün ürünler yetişir
8 Hafif alkali Çoğu ürün yetişir
9 Orta alkali Birçok ürün için zehirli
10 Kuvvetli alkali Bütün ürünler için zehirli