TÜBİTAK Bilim İnsanı Destekleme Daire Başkanlığı (BİDEB) tarafından yürütülen 2239 kodlu “Girişimcilik ve Yenilikçilik Eğitim ve Araştırma Faaliyetlerini Destekleme Programı” kapsamında 10 genç tekno-girişimci 24 Kasım- 23 Aralık tarihleri arasında ABD’deki Silikon Vadisi’ne gönderildi. TÜBİTAK’ın kişi başı tüm masraflar için 21 bin dolar desteklediği genç girişimciler, bir aylık eğitim boyunca Silikon Vadisi’ndeki şirketlerle görüşme imkanı buldular. Ayrıca diğer ülkelerden gelen girişimcilerle ve yatırımcı şirketlerle bir araya geldiler. Programın en önemli amacı kapsamında genç girişimciler, fikir ve projelerini Silikon Vadisi’ndeki uluslararası şirketlere sunma fırsatı elde ettiler.
Gezi sonrası değerlendirme yapılması amacıyla BİDEB Başkan Vekili Nursel Üstünsoy ve Yurt Dışı Burslar Müdür Vekili Harun Yılmaz ile bir araya gelen girişimciler, Silikon Vadisi'nde birçok insanla tanışarak işbirliği yapma fırsatı elde ettiklerini ve işlerini geliştirme yönünde birçok 'artı' kazandıklarını belirttiler.
"Bilişim Vadisi'nden Silikon Vadisi'ne Giden İlk Girişimciyim"
Salih Kükrek: Endüstri mühendisliği eğitimimi İTÜ'de tamamladım, Trakya Üniversitesi'nde Makine Mühendisliği üzerine doktora yapıyorum. Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı, KOSGEB ve TÜBİTAK'tan aldığımız desteklerle Ar-Ge projeleri yürütüyoruz. Bu destekler sayesinde ülkemizin ilk iş makinası simülatörlerini ve 6 DOF hareketli platformlarını geliştirdik. Silikon Vadisi'nde sıfırdan bir teknolojinin çıkıp milyar dolarlık endüstrilere dönüşmesinin ipuçları yakaladık. Kendi sektörümden 20 civarında önemli şirketle görüşme fırsatım oldu. Önümüzdeki dönemde bunlardan bazılarının firmamıza iade-i ziyaret yapmasını bekliyoruz. Biliyorsunuz ülkemizde de silikon vadisi kurulması yönünde önemli bir proje var. Bakan Nihat Ergün liderliğinde Gebze'de 'Bilişim Vadisi' kuruluyor. Benim firmam da "Bilişim Vadisi" bölgesi içinde. Bu anlamda Türkiye'nin Bilişim Vadisi'nden ABD'nin Silikon Vadisi'ne giden ilk girişimci statüsünü kazanmış oldum. Bu statü, Bilişim Vadisi'nin gelişmesine katkı koyma ve her iki vadi arasında köprü vazifesi görme vizyonunu bana yüklenmiştir. Girişimciler kendi kafalarından iş fikri üretmek yerine büyük şirketlerin zayıf yönlerine yönelik iş fikri üretirse daha başarılı sonuçlara ulaşabilir.
"İş Fikri Değil, Problem Bulun"
Umut Gültepe: Bilkent Üniversitesi Elektronik bölümünden mezun olduktan sonra, Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği Bölümü'nde yüksek lisansımı yapıyorum. Bilkent Cyberpark'ta bulunan firmam ile yapay zeka modülleri ve web teknolojileri geliştiriyoruz. Silikon Vadisi'ne düzenlenen gezi özellikle kültür ve bakış açıları yönlerinden çok faydalı oldu. Tanıştığım girişimciler ile birçok işbirliği kapısı açtığımı düşünüyorum. Elimdeki işleri Nisan'a kadar bitirerek, elimdeki projeyi çark ettirmeyi ve yeni bir iş modeline geçirmeyi hedefliyorum. Türkiye'deki girişimcilere şunları söyleyebilirim; önemli olan iş fikri değil, bir problem bulmak, aynı anda iki girişim ile uğraşmamak ve denemeyi asla bırakmamak. Bu noktada şunu da belirtmek gerekiyor; Türkiye'nin bazı eksikleri olsa da girişim için Amerika'ya göre avantajlı olan noktaları da var. Yoğun devlet desteği bunların arasında en öne çıkan unsur.
"Amerika'da Kardeş Şirket Kuruldu"
Kubilay Kaan Aydın: Gelişmiş Video Teknolojileri Ltd. Şti. 2010 yılında Tekno Girişim Sermayesi Desteği ile Gazi Üniversitesi Teknokent'te kuruldu. Geliştirdiği ileri teknoloji kullanan video uygulamaları TÜBİTAK tarafından iki ayrı otomotiv projesinde desteklendi. KOSGEB Endüstriyel Uygulama desteğinden faydalanarak makine parkını genişletti. Silikon Vadisi iş geliştirme girişiminde, Amerikalı yatırımcılar ile ortak teknoloji ve iş geliştirme fırsatlarını değerlendirildi ve Amerika'da bir kardeş şirket kuruldu. Yeni teşvik uygulamaları kapsamında yerli ve yabancı yatırımcılar ile sermaye artırımı konusunda görüşmelerimizi sürdürüyoruz. Otomotiv sektörüne yönelik ileri teknoloji ürünlerinin üretim, satış ve pazarlaması için 2013 yılında Bursa şubesi de açılacak.
"Beyin Dalgalarını Kullanan Yazılım Geliştirdik"
Ahmet Engin Bayrak: ODTÜ Bilgisayar Mühendisliğinde lisans ve yüksek lisans eğitimimi tamamladım. Aynı bölümde yapay zeka alanında doktora çalışmalarıma devam ediyorum. 3 yıldır beyin dalgaları ile ilgili araştırma geliştirme faaliyetleri yürütüyoruz. Daha önceden engelliler ve psikiyatrlar için beyin dalgalarını kullanan yazılımlar geliştirdik. Şu an üzerinde çalıştığımız proje beyin dalgaları üzerinden kişilerin bilinçaltı duygusal durumlarını tespit ve analiz etmek üzerine. Bu teknoloji ve sistemimiz, özellikle reklam ve pazar araştırmalarında kullanılıyor. Silikon Vadisi'ne düzenlenen gezi gerek habitatı tanımak gerekse de oradaki girişim ve girişimcilerin tecrübelerinden faydalanmak adına önemli bir fırsat oldu. Gezi sonrası hedeflerimdeki temel değişim işin potansiyeli ve globalleşmesi noktasında oldu. Ülke içi pazardaki ilk tepkileri aldıktan sonra yurtdışı pazarlara ve özellikle ABD pazarına girmenin önemini daha iyi kavrayabildik. Daha hızlı pazara çıkma, pazar odaklılık ve pazarı tanıma noktalarında Silikon Vadisi girişimleri bizden daha başarılılar. Bu konuda girişimcilerin çok daha hazır olması gerekli. Ayrıca, daha büyük düşünüp daha hızlı uygulamak girişimciye çok şey katıyor sonuçtan bağımsız olarak.
"Sosyal Ağları Karar Mekanizmasına Dahil Edecek Proje Üzerinde Çalışıyoruz"
Çağrı Karahan: 2006 da ODTÜ Bilgisayar'dan mezun oldum. Masterımı yine Bilgisayar mühendisliği üzerine İtalya'da Milano'da yaptım. Tam burslu okudum ve 3'üncülükle bitirdim. 2010 da Tekno Girişim sermaye desteği ile şirketimizi kuruduk. AVM cepte projesini Türkiye'de 7 AVM'ye ulaştırdık. Şimdi tüm dünyaya ulaşabilecek ve sosyal ağlarınızı gerçek zamanlı olarak yanınıza taşıyacak ve günlük karar verme mekanizmalarının içine sosyal ağınızın dahil olmasını sağlayacak bir mobil uygulama üzerine çalışıyoruz. Vadi'ye gezi çok faydalı oldu. Türk girişimcilere tavsiyem, Daha odaklı projeler gerçekleştirmeleri, günde 14 saat ve üzerinde çalışmaları, doğru takım kurmaları, hedef pazar olarak tüm dünyayı seçmeleri, satış ve pazarlama konularında çok daha detaylı düşünmeleri ve tecrübelerden faydalanmaları.
"Fabrika İçi Taşıma Maliyetlerini Yüzde 75 İndiriyoruz"
Ahmet Hidayet Kiraz: Fabrikalara ve taşıma problemlerine özel AGV adı verilen insansız taşıma araçları ve sistemleri geliştiriyoruz. Araçlar fabrika ve depo gibi alanlarda, otonom olarak taşıma işlemleri yapıyorlar. Fabrika içi taşıma maliyetlerini yüzde 75'lere varan oranda azaltabiliyorlar. Silikon Vadisi'ne düzenlenen gezi, hem yeni iş bağlantıları kurulması hem de vizyonumuzun genişlemesi açısından faydalı oldu. Basit iş fikirlerinin ulaşabileceği boyutlar konusunda vizyon kazandırdı. En önemlisi lokal yüz binlik vizyonlar yerine global milyonluk ve milyarlık vizyonlar kazanıldı. Farklı ülkelerden gelen birçok girişimci ve yatırımcıyla görüşmeler gerçekleştirdik. Potansiyeli yüksek kişilerle önemli iş bağlantıları kuruldu. Silikon Vadisi programı ihracata yönelik ürün geliştirme sürecimizi hızlandırdı. Yurtiçine yönelik olarak geliştirdiğimiz projelerimizi ihracata yönelik olarak değiştiriyoruz. Dolayısıyla dünyada var olan ve ülkemizde olmayan ürünleri geliştirmek yerine dünyada daha yeni gelişen ya da olmayan teknoloji ve ürünler geliştirme yönünde yeni hedefler belirledik.
"Ürünleşmeye Önem Verilmeli"
Hacer Yalım Keleş: Lisans, Yüksek Lisans ve Doktora derecelerimi 2010 yılında ODTÜ Bilgisayar Mühendisliği Bölünden aldım. 2010 yılında Sanayi Bakanlığı'nın Tekno Girişim Sermaye Desteği'ne başvurdum ve Ortak Test projesiyle destek almaya hak kazandım. Devamında Kolektif Bilişim Teknolojileri'ni kurarak, SOYA'yı hazırlayıp TÜBİTAK'ın 1507 desteğine başvurduk. SOYA projesi, simülasyon projelerini ortak-yaratıma açmak için tasarlanmış bir yazılım kütüphanesi ve uygulamalarını kapsayan bir proje. Silikon Vadisi'nde pek çok başarılı girişimci ile görüştük. Biz geliştirici araçları ve uygulamaları geliştiren büyük firmalarla görüşmeyi hedefliyorduk. Bu bağlamda Oracle, Microsoft ve Google'dan teknik ve pazarlama alanında görev yapan kişilerle bağlantı kurma şansımız oldu. Ürünleşme sürecini tamamlayıp, ürünü pazara sürdüğümüzde bu bağlantıları kullanarak işbirliği imkanlarını değerlendirmeyi hedefliyoruz. Vadi'de gözlemlediğimiz kadarıyla, girişimcilik faaliyetine giren ve başarıyı yakalayan girişimcilerin çoğu ürünleşme aşamasına gelmeden, ürünleşme konusunda şirkete katkı sağlayacak deneyimli firma ya da kişilerden destek alıyorlar. Daha ürün tamamlanmadan ürünün pazarda konumlanması için önemli bir efor sarf ediliyor. Bu anlamda işbirliklerine çok önem veriliyor.
"Orman Yangınlarına Müdahale Eden İnsansız Hava Aracı Ürettik"
Veli Burak Çelen: Hezarfen Uzay ve Savunma şirketinde Tekno Girişim Sermayesi Desteği ile insansız hava araçları ile orman yangınlarının tespit ve takip edilmesine yönelik bir proje geliştirdik. Silikon Vadisi'ndeki eko sistemi görmek ve insanlarla tanışmak önemli bir tecrübe oldu. Amerika'da insanlar girişimci olmak istiyorlar ve destek görüyorlar. Tabi ki bu destekleri almak o kadar kolay değil. İş fikrinizi kendi imkanlarınız ile ilerletebildiğiniz kadar ilerletiyorsunuz daha sonrasında insanlar iş fikrinizin paraya dönüşebileceğini görürlerse para yatırıyorlar. Herkesin amacı dünya ile yarışabilecek bir bilgisayar şirketi kurmak. Büyük düşünüyorlar. İnsanlar iş konuşuyorlar. Çevrenizde başarılı insanları görebiliyorsunuz. İnsanlar Facebook'un, Google'un kurucularına özeniyor, onlar gibi olmak istiyorlar.
"3 potansiyel müşteri ve 2 yatırımcıyla görüşüyoruz"
Serdar Alemdar: ODTÜ ve ETH Zürih'te mühendislik eğitimi aldım. 2011 yılında Exa-Tech'in kurucularının arasında yer aldım. Exa-Tech ile antrenörler ve sporseverlerin ilgi duydukları maç ve antrenman analizlerini gerçek zamanlı olarak sunan bir platform geliştiriyoruz. Silikon Vadisi'nde yüzlerce insanla tanışma fırsatı buldum. İki farklı yatırımcı grupla yaklaşık bir aydır görüşmeler halindeyiz. Bu gezi sonucunda 3 potansiyel müşteri ve 2 yatırımcı ile sürekli irtibat halindeyiz. Mart ayında ABD futbol ligi takımları idmanlara başladığında iki takımla test çalışmaları yürüteceğiz. Ayrıca bizimle ilgilenen yatırımcılarla da belli bir noktaya geldik. Teknolojik işbirliği alanında da University of Southern California ve Stanford'daki araştırmacı ve girişimciler ile irtibat kurduk. Bu alanlarda da işbirliklerimiz son derece verimli bir şekilde ilerliyor. Özellikle internet ve son tüketiciye yönelik çalışmak isteyen tüm girişimcilere ne yapıp edip işlerini Silikon Vadisi'nde yürütmelerini tavsiye ederim. Ancak gerçekten çok özgün fikirlerle gidilmesi gerekiyor.
"Akıllı projektör geliştirdik"
Mert Küçük: Bilkent Üniversitesi Bilgisayar Mühendisliği'nden 2011 yılında mezun oldum. Okulumun son senesi TÜBİTAK'ta yarı zamanlı araştırma görevlisi olarak çalışıyordum. Mezun olduktan hemen sonra Tekno Girişim Sermayesi Desteği ile Imcom adli bir şirket kurdum. Akıllı bir projektör imal ediyoruz. Sıradan projektörler ancak düz yüzeylere yansıtabiliyor. Bizim geliştirdiğimiz projektörler kıvrımlı, kırık gibi bütün yüzeylere yansıtma yapabiliyor. Örneğin siz bir mobilya mağazasına gittiğinizde koltuğun üzerindeki kumaşı değiştirmek istediğinizde, geliştirdiğimiz cihaz, ışık huzmesi ile koltuğu kaplayıp size koltuğun istenilen en son halini gösterebiliyor. ABD'de tanıştığımız kişilerden hala mailler alıyorum. Gerek yeni iş bağlama olsun, gerek yaptığım girişimler ile ilgili yeni haberler ile ilgili. Orada tanıştığımız insanlar hala bize destek vermek için uğraşıyorlar. Sanırım biz de dahil olmak üzere, Türkiye'deki girişimcilerin en büyük sorunu ofislerinde durup ürün geliştirme ile ilgili bütün vakitlerini harcamaları. Onun yerine bir an önce markete inip ürünlerini pazarla iç ice geliştirmeye başlamaları önemli.