AGRI VUCUDUN HERHANGI BIR YERINDE DUYULAN NAHOS BIR HIS OLARAK TANIMLANABILIR. DELINME, YANMA, BUKULME, SIKISTIRILMA VE GERILME GIBI YOLLARLA ORTAYA CIKAR. AGRI YARATAN UYARILAR BAZI KIMYASAL MADDELERIN DOKULARDA ACIGA CIKMASINA NEDEN OLUR. BU MADDELER AGRININ OLUSMA ......
Ağrı
Ağrı vücudun herhangi bir yerinde duyulan nahoş bir his olarak tanımlanabilir. Delinme, yanma, bükülme, sıkıştırılma ve gerilme gibi yollarla ortaya çıkar. Ağrı yaratan uyarılar bazı kimyasal Maddelerin dokularda açığa çıkmasına neden olur. Bu maddeler ağrının oluşma ve şiddetlenmesinde rol oynar. Sinir lifleri ile merkez sinir sistemine ulaşan sinyaller ağrının algılanmasını sağlar; buna karşı bedensel ve ruhsal cevap verilir. Aynı uyarının neden olduğu ağrı duyusu farklı koşullarda ve farklı kişilerde belirgin farklar gösterebilir. Özellikle psikolojik faktörler ağrının abartılı olarak algılanmasına ve kronik ağrıya neden olabilir. Sinirlerdeki hasar ağrı yaratabilir. Bu tip ağrılar daha çok yanma hissi ya da iğnelenme şeklinde hissedilir.
Göğüs ağrıları kalp, akciğerler, göğüs duvarını oluşturan kaslar, kemikler ve sinirlere ait olabilir. Özellikle şiddetli, birden başlayan baş, göğüs, karın ağrılarında rastgele ağrı kesici almak hayati sonuçlara neden olabilir.
Kalp ağrısı göğüs kemiğinin arkasında baskı, yanma tarzında hissedilir. Genellikle yürüme, yokuş çıkma gibi bir efor ile ortaya çıkar. Dinlenince geçer. Birkaç Dakika sürer. Uzun süreli, şiddetli, terleme, bulantı, kusma şikayetlerinin eşlik ettiği ağrılar kalp krizi ile ilgili olabilir. Bu tip ağrı varlığında gecikmeden hastaneye başvurmalıdır. Akciğer hastalıkları ile ilgili ağrılara genellikle ateş, öksürük, balgam, nefes darlığı gibi şikayetler eşlik eder.
Karın ağrıları batın içindeki organların herhangi birinden kaynaklanabilir. Bazen de göğüste bulunan kalp ve akciğerlerin ağrısı karna yayılabilir. Organların gerilme, büyüme, iltihap, bası ve damar tıkanmasına bağlı hasarlanmaları ağrı yaratır. Genel olarak mide ağrıları göbek ile göğüs kemiği arasında; karaciğer, safra kesesi ağrıları sağ böğürde; dalak ağrısı sol böğürde; bağırsak ve genital bölge ağrıları kasıklarda hissedilir. Böbrek ağrıları bele yayılır. Ancak her zaman bu ayırım doğru olmayabilir. Bir organ ağrısı beklenmeyen bir bölgede hissedilebilir. Şeker hastalığına bağlı komalar, ileri derecede Sıvı kaybı, bazı kan ve metabolizma hastalıkları karın ağrısına neden olabilir. Birden ortaya çıkan karın ağrılarında bu tablonun cerrahi tedavi gerektiren bir karın ağrısı olup olmadığı önemlidir. Bu amaçla hastayı farklı uzmanlık alanındaki doktorlar birlikte değerlendirerek karar verirler. Ağrıya bulantı, kusma, kabızlık, ishal, idrar şikayetlerinin eşlik edip etmediği sorulur. Karnın yumuşak veya sert oluşu, Gaz ve dışkı çıkışının devam edip etmediği, kadınlar için gebelik bulunup bulunmadığı gibi pek çok bulgu tanı açısından değerlidir. Karın ağrılarında da doğru tanı konmadan rastgele ilaç alınması klinik belirtilerin maskelenmesine, yanlış tanıya ve tedavide gecikmeye, hatta ölüme neden olabilir.
Kol- bacak ağrısı: Kollarda ve ellerde duyulan ağrılar omuz, dirsek, kol ve ellere ait kemik, eklem, kas, yumuşak dokular, damar ve sinirlerden kaynaklanabilir. Benzer olarak bacaklarda ve ayaklarda hissedilen ağrılar da bel, kalça, diz ve ayaklardaki aynı yapıların iltihabi, dejeneratif, tümöral ve infeksiyon nedeniyle hasarıyla gelişir. Bacaklarda birden ortaya çıkan şiddetli ağrı, hissizlik, solukluk ve soğukluk ani bir damar tıkanmasına bağlı olabilir. Acilen doktora başvurulmazsa o uzvun kaybına neden olabilir. Kişilerin kol ve bacaklarında şişlik, renk değişikliği, Sıcaklık farkı, döküntü gibi değişiklikler olup olmadığını kontrol etmeleri gerekir. Böyle bir durum saptadıklarında hekime başvurmaları gerekir.
Baş ağrısı: Kafatasına ait kemik zarı, kafatasına bağlı kaslar, bağlar, saçlı deri, boyun omurgası, sinüsler ve kafa içindeki damarlar ağrı yaratabilir. Baş ağrıları birdenbire ortaya çıkmış, akut ve uzun süreden beri mevcut, kronik olabilir. Akut başlangıçlı baş ağrıları ateşli hastalıklar, menenjit, beyin apsesi, beyin kanaması, göz tansiyonu krizi, sinüzit, beyin damar tıkanıklığı gibi nedenlere bağlı olabilir. Kronik baş ağrısı yapan nedenler arasında migren, gerilim baş ağrıları, Hipertansiyon, sinüzit, damar iltihapları, dolaşım yetersizlikleri, Kansızlık, beyin tümörü, sigara, Alkol kullanımı, karbonmonoksit (soba) zehirlenmesi sayılabilir.
Boyun bölgesindeki ağrılar omurganın iltihaplı ve dejeneratif romatizmal hastalıkları, travmalar, tüberküloz ve malta humması gibi enfeksiyonları, kırık, çıkıklarından kaynaklanabilir. Omurga kanalı içindeki omuriliğin tümörleri, omurilikten çıkan sinirlere bası yapan tümör, fıtık gibi nedenler ağrı yapabilir. Yine boyun bölgesinde bulunan kaslar, omuz eklemleri ve iç organlardan kaynaklanan bazı ağrılar boyunda hissedilebilir.
Bel ağrıları da boyun ağrılarına benzer nedenlerle ortaya çıkar. Ayrıca karın içi organlardan kaynaklanan ağrılar ve belkemiğine yayılan tümörler ve bazı kan hastalıkları, kemik erime ve zayıflığı da bel ağrısına neden olabilir.
sırt ağrıları kalp, akciğer, yemek borusu gibi göğüs boşluğunda yer alan organların hastalıklarına bağlı olabilir. Sırt omurgası, omurilik, bu bölgedeki kas, sinir yapılarından kaynaklanabilir. Kemiklerin osteoporoz nedeniyle zayıflaması sırt ağrısı yapabilir. Ayrıca karın boşluğunda yer alan mide, safra kesesi gibi organların ağrıları sırta vurabilir.
Yaygın vücut ağrısı sık rastlanan bir şikayettir. En çok yumuşak doku romatizmalarına bağlıdır. Depresyon, tiroid, paratiroid hastalıkları, çok eklemi tutan romatizmal hastalıklar, iltihabi kas hastalıkları, osteomalasi (kemiklerde zayıflama) bazı kan hastalıkları, tümöral hastalıklar yaygın ağrılara neden olabilir.
Ağrı yakınması ile gelen hastada ağrının ne zamandan beri bulunduğu, ağrıya eşlik eden başka şikayetler, iştahsızlık, zayıflama, ateş, bulantı, kusma, nefes darlığı, öksürük, idrar ve bağırsak şikayeti, hareketlerde zorluk varlığı soruşturulur. Her bir organ ve sisteme özel sorularla ve muayene bulgularıyla ön tanıya varılır. Daha sonra uygun olarak seçilen laboratuar testler, röntgen, tomografi, MR vb incelemelerle kesin tanıya ulaşılır. Bazen tüm incelemelere rağmen çok gelişmiş olanakları olan hastanelerde dahi kesin tanıya varılamaz. O zaman ön teşhisler ışığında hastayı rahatlatacak tedavilere başlanır ve hasta takibe alınır. Zaman içinde ortay çıkan yeni bulgular yeniden değerlendirilir. Hiçbir zaman rastgele tüm incelemelerin yapılması yarar sağlamaz. Çoğu zaman hastalara daha önce yapılan incelemeler ve verilen tedavilere cevabın değerlendirilmesi tanının çabuklaştırılması açısından yarar sağlar. Bu nedenle hastalar önceden yapılan inceleme ve verilen reçeteleri doktora göstermelidirler.
Ağrının ideal tedavisi nedenin ortadan kaldırılmasıdır. Ancak her zaman sebep bulunamayabilir, tümüyle ortadan kaldırılamayabilir. Ağrı çok şiddetli olabilir. Bazen de tanı için gerekli tetkiklerin yapılması zaman alacaktır, bu arada hastanın rahatlatılması gerekir. Bunun için sebep saptanmasa da ağrı kontrolü önemlidir. Tedavi için sıklıkla ağrı oluşumunda rol oynayan kimyasal maddelerin oluşumunu önleyen ya da bunları etkisiz hale getiren ilaçlar kullanılır. Özellikle baş ağrısı ve iskelet sisteminden kaynaklanan ağrılar için bu tip ağrı kesiciler kullanılabilir. Bu grup ilaçların mide-bağırsak sistemi üzerine yan etkileri vardır. Mide-bağırsak tahrişine bağlı bulantı, kusma, karın ağrısı, hatta kanamalara yol açabilirler. Kan hücrelerinde azalmaya, pıhtılaşma sistemine, karaciğer ve böbrek bozukluklarına neden olabilirler. Opium (morfin) türü ağrı kesiciler diğer ilaçlarla azalmayan ağrıların tedavisinde kullanılır. Bu tür ilaçlar bağımlılık yaparlar. Doktorlar tarafından özel reçeteler yazılarak elde edilebilirler.
HAZIRLAYAN; Dr. Füsun ERDENEN
KAYNAK
Semptomdan Teşhise, 2000 Harrison's Principles of Internal Medicine, 2008
Ağrı
-Doğum sonrası fazla kanamalar -Ateş, titreme, karın ağrısı -Ani tansiyon yükselmeleri -Aşırı ...
Akupunktur iğneleri acıtır mı?Akupunktur iğneleri tam olarak akupunktur noktasına batırıldığında genelde ağrı hissedilmez. Fakat ...
Kahveyle birlikte içilen ağrı kesici ölüme götürüyor Uzmanlar, en çok kullanılan ağrı kesici maddesi paracetamol'ün kahveyle ...
Türk halkının yarısından fazlası ağrı çekiyor. En fazla görülen baş ağrısı gençleri ve kadınları vuruyor. Türk halkının ...
Boyun, omuz ve bel ağrıları radyo frekans dalgaları ile tedavi edilebiliyor Boyun, omuz, kol ve bel ağrıları radyo frekans ...