Denizcilik Şirketleri Personel Müdürleri Hakkında...
Başlık aslında denizcilik şirketlerinde insan kaynakları yönetimi olacaktı. Ama, sektör o kadar yetersiz bireylerle dolu ki başlığı personel müdürü olarak yazmayı uygun gördüm. Bu adamlar genelde ağzı iyi laf yapan, kolay yalan söyleyen kişilerden seçilir. Armatörün akrabası ya da eşi dostudur.
Kısaca, insan kaynakları müdürünün görevi; işletme kültürünü oluşturulacak, işletmeye kaliteli personelin alınması, personelin eğitimi ve iş gören devir hızının azaltılarak verimliliğin artırılmasını sağlamaktır.
Zabit olarak ilk gemiye katılışımı hatırlıyorum da, evlere şenlikti. Gemiye gittiğimde sertifikalarım yoktu. Liman devleti kontrollerinde sertifikasyon eksiklikleri tespit edildiğinde madde.17 (liman kalkışından önce düzeltilmeli) yazılır. Gemi eksiklik giderilene kadar limanda kalır. Tesadüf ilk limanda PSC geldi ve bu eksikliği farketti. Sonrasında bir sürü curcuna… Bu kadar işi bilen bir insan kaynakları müdürü beni işe aldı ve gemiye gönderdi.
Türk denizcilik firmaları, gemilere personel donatma işlerini organize edecek, doğrudan genel müdüre bağlı zavallı personel müdürleri ile doludur. Ne bir insiyatif kullanma yetkileri vardır, ne de personel politikaları. Yok kaliteli personel işe almakmış, yok personel eğitmekmiş… Bu adamlar, personeli gemiye katılışında masraf olmasın diye uzun aktarmalı uçuşlarla gemiye gönderirler. Otel masrafı yapmamak için gerekirse ayrılan-katılan personeli gemide bir gün beraber yatırır.
Personel değişimi için herhangi bir planlamaları olmaz. İnme zamanın gelir; yok bu limanda vize alamıyoruz, yok personel değişimi çok pahalı… onlarca yalanı ardı ardına sıralarlar. Amaç basit, günü kurtarmak.
Gerekirse gemiadamı bulan internet sitelerinden ne idüğü belirsiz, iş bilmez adamları göndermekten çekinmezler. Çünkü bu siteler aracılığıyla, çalıştıracağı adamın maaşından alınacak komisyonu aracı site ile paylaşırlar.
Gemi kaptanı, bir personel hakkında olumsuz değerlendirme yapıyor ve şirkette tekrar işe alınmasını istemediğini belirtiyor. Personel müdürü, hakkında raporlar tutulmuş, şirkette tekrar işe alınmaması yönünde görüş bildirilmiş bu personeli ilk fırsatta şirketin diğer bir gemisine gönderir. Dolayısıyla sorunlu personel her ne terbiyesizlik yaparsa yapsın yanına kar kalacağını düşünür.
Gönderdikleri personelin yeterlikleri de tartışılır. Arkadaşım, yoğun hatta çalışan tehlikeli yük taşıyan kimyasal tankere hiç tanker tecrübesi olmayan, valf açıp kapamasını bile bilmeyen usta gemici gönderdiklerini söylemişti. Zaten tehlikeli olan operasyonlarla mı uğraşacaksın, acemi gemicinin peşinden mi koşacaksın!
Kriz zamanları gemide iş bulma imkanı azaldığından, burunlarından kıl aldırmazlar. Ararsın telefonuna bile çıkmaz, sekreteri ‘şu anda boş pozisyonumuz yok’ der. Yaz başlangıcı ya da yılın ilk aylarında ise ehliyeti olan kim var kim yoksa telefonunu bulur, gemiye göndermek için telefonda yalvarır, farklı maaş bile teklif ederler.
Gazeteye, ‘şu kadar bin dolar maaşla gemilerde çalışmak ister misiniz’ şeklinde cezbedici ilan veren uyanıkları da var. Tuzaklarına düşürdükleri cahil vatandaşın cebindeki son parayı gemiadamı cüzdanı, sertifika ve sağlık raporu masrafı adı altında alıp, maaş yatırmayan denizcilik şirketlerinin gemilerine gönderenleri de var.
İnsan kaynakları yönetimini profesyonelce yapan birkaç denizcilik firması var. Zabitini daha okul sıralarındayken seçen, kendi ihtiyaçlarını karşılayabilecek çerçevede eğitim veren firmalardan bahsediyorum.
İşin özü, deveye sormuşlar : "boynun neden egri ?". Deve de "nerem dogru ki ?" demiş.