Kuşların göç yollarının değiştirilemeyeceğini belirten uzmanlara göre çare, kanatlı hayvanların, kuşların uğradığı alanlarla temasını kesmek. Türkiye üzerinden geçen göç yollarının kilit noktası ise Karadeniz Bölgesi.
Türkiye, kuşların yerküre etrafındaki göç yolculuğunda seçtiği beş ana rotadan birinin üzerinde. Ülkede, göçmen kuşların uğrak yeri 300'den fazla bölge var. Kuş göçleri sayesinde H5N1 virüsünün söz konusu bölgelerde yetiştirilen kanatlı hayvanlara bulaşma riski de 'süreklilik' arz ediyor. Göç yollarının değiştirilemeyeceğine dikkat çeken uzmanlara göre kümes hayvanlarının göçmen kuşların uğradığı alanlarla temasının önlenmesi şart. Şu an Doğu Anadolu'da görülen hastalığın yer değiştirebileceğini söyleyen Ege Üniversitesi Fen Fakültesi Zooloji Anabilim Dalı öğretim üyesi ve kuşbilimci Prof. Dr. Mehmet Sıkı, dikkatleri Karadeniz'e çekiyor. "Türkiye, göçmen kuşların göç yolu üzerinde bulunuyor. Ve bu göçmen kuşlar, kuş gribi denilen hastalığı getiriyorlar. Karadeniz özellikle kilit bölge. Ukrayna ve Kafkaslar'dan kalkan kuşlar, Karadeniz'den geçerek, Afrika ile Ortadoğu'ya gidiyor. Ukrayna ve Kafkaslar'da hastalık görüldü, göçmen kuşların bu hastalığı Türkiye'ye taşımayacağını kimse garanti edemez. Eğer önlem alınmazsa, Karadeniz'de de vakaların görülebileceğini şimdiden söylemek mümkün." Özellikle doğuda evde kanatlı hayvan besiciliğinin yaygın olduğunu söyleyen Prof. Dr. Sıkı, evde ve açıkta kanatlı hayvan besiciliğinin yasaklanması gerektiğini söyledi. Asıl salgının şimdi başlayacağını, Kızıksa'da yaşananların sadece bir serpinti olduğunu belirten Sıkı, "Her an her yer patlayabilir. Romanya'da geçen hafta 15 kuğuda virüs görüldü. Romanya'da kış bizden iki hafta önce başladı. Burada H5N1 virüsünü taşıyan kuşlar daha sıcak yerler aramak için başta Karadeniz olmak üzere Marmara, Ege ve daha güneye inecek. Bu kuğulardan bir kısmı da İzmir Kuş Cenneti'nde konaklayacak. Asıl salgın o zaman kuğulardan gelecek." dedi. Manyas'ta görülen kuş gribi vakasından sonra uygulanan avlanma yasağının üç hafta sonra kaldırıldığını hatırlatan Sıkı, yasağın erken kaldırıldığını şu sözlerle vurguladı: 'Türkiye'de avlanma yasağının kaldırıldığı dönemde, Yunanistan, Romanya ve Ukrayna'da kuş gribi vakaları görüldü, tüm uyarılara rağmen Türkiye'de av yasağı kalktı."
RİSKLİ BÖLGELER
Doğa Derneği'nin çalışmasına göre göçmen kuşların konakladığı 'riskli bölgeler' şunlar: Beyşehir, Akşehir ve Eğridir gölü yakınlarındaki sulak bölgeler, Girdev Gölü, Olukköprü, Aksu ve Göksu Deltası, Dalaman sulak alanları, Dalyan ve Güllük Deltası, Adana ve Hatay'da Akyatan, Kesik ve Tuzla gölleri, Yumurtalık Lagünü, Büyük Menderes, Bafa Gölü ve İzmir'in sulak alanları."
GÖÇ MARTA KADAR SÜRECEK
Pendik Veteriner Kontrol ve Araştırma Enstitüsü Müdürü Dr. Muhammed Aksın: Rusya'dan gelip Doğu ve Güneydoğu Anadolu güzergâhını kullanan göçmen kuşlar ve Marmara'yı kullanan göçmen kuşlar var. Göç mevsimi marta dek süreceği için kuş gribi riski sürüyor. Hacettepe Üniversitesi Tıp Fakültesi Bulaşıcı Hastalıklar Bölümü öğr. üyesi Prof. Dr. Mehmet Ceyhan: Bölgede tek bir kanatlı hayvan bırakmayacak şekilde itlaf yapılmalı.