Siz hiç üflemeden ve hava vermeden bir balonun şiştiğini gördünüz mü?
Deney/Etkinlik Malzemeleri:
- Kuru Maya
- Su
- Şeker
- Balon
- Yemek kaşığı
- Tatlı kaşığı
- Plastik su şişesi
Deneyin Yapılışı:
- Plastik su şişesinin içine iki tatlı kaşığı maya konur.
- Üzerin 2 tatlı kaşığı şeker ilave edilir.
- Üzerine ılık su ilave edilir ve karıştırılır.
- Şişenin ağzına bir balon geçirilir.
- Şişe ılık su dolu bir kabın içinde 20 dakika kadar bekletilir.
- Şişe ve balon aralıklı olarak gözlemlerinir.
Ben bu deneyin sonuna yetişmişim. Çünkü deneyden haberim yoktu. Her akşam, Arka Bahçede Bilim izleyip, ne yapacaklarını planlıyorlar. Taylan’ın “Anneee, bunu biz de yapabiliriiiiiz!!!” deyip, deneyi baştan sona anlatıyor. Neyse ki ertesi sabah, bunlar unutuluyor. Yoksa ev neye dönüşür bilemiyorum. Evde kapı açılır açılmaz, “Anneee!!! “şeklinde bir sevinç çığlığı ve ardından kaybolmaları bir anda oldu. Hemen neler yaptıkları gösterdiler. Balonun şiştiğini görünce başardıkları için pek sevinmişler. Hatta bizim küçük zıpır, şişeyi çalkalayarak balonun daha çok şiştiği keşfetmiş. Böylece her on dakikada bir çalkalama işine girişince, ha balon yırtılıcak, ha şimdi çıkacak diye yüreğimiz ağzımızda ailecek hop oturutup hop kalktık. :)
Biraz da teorik bilgi:
Mayalar, uygun sıcaklıktaki ortamda, yeterli nem ve besin bulunduğunda çoğalan tek hücreli canlılardır.
Bu canlıların başlıca besin kaynağı şekerdir. Mayaların, besinleri parçalaması sonucunda da alkol ve karbondioksit açığa çıkar.
Şişenin içinde de şeker olduğu için mayalar hızla çoğalmaya başladı ve besinleri parçalamlı ile karbondioksit açığa çıktı. Karbondioksit şişenin ağzına taktığımız balonun içine doldu ve şişmesini sağladı.
Bir de bunu deneyin:
Çocuklarla birlikte ekmek mayalanıp hamurun kabarması ve piştikten sonra da karbondioksitin neden olduğu kabarcıklar gözlemlenebilir.