Ayak bileğinde kıkırdak lezyonları, tıbbi adıyla TOL (Talusun Osteokondral Lezyonları), bir travma sonucu (burkulma, düşme, spor yaralanması) olabileceği gibi hiçbir travma olmaksızın da ortaya çıkabilmektedir. Hastalar ayak bileği çevresinde, genellikle ön kısımda yol yürümekle ağrı hissederler. Sportif aktiviteler ağrıdan dolayı kısıtlanır, aktivite sonrası ağrıyla birlikte ayak bileği çevresinde şişlik de gözlenebilir.
Ayak bileği burkulmasını takiben ayak bileği ağrısı iki aydan daha fazla devam ediyorsa bu durumda bir uzmana başvurmakta yarar vardır. Yapılacak fizik muayene ile birlikte gerekli filmler istenir, eğer ihtiyaç varsa MRG ile eklem kıkırdağı daha detaylı olarak araştırılır.
Tedavi
Talusun osteokondral lezyonları (ayak bileği eklemini oluşturan kemiğin kıkırdak lezyonları) saptandığında, MRG ile derecelendirmesi yapılarak iyileşme potansiyeli olup olmadığı, eklem yüzeyini örten kıkırdağın sağlam olup olmadığı incelenir ve bir tedavi yolu çizilir.
Kıkırdak lezyonu iyileşebilecek yapıda ve çok büyük değilse, eklem yüzeyini örten kıkırdak sağlam ise o takdirde öncelikle ameliyatsız bir tedavi denenir. Bu tedavinin içinde ayak bileği çevresini güçlendirici egzersizler, su içi rehabilitasyon, proprioseptif duyuyu güçlendirici egzersizler ve geçici bir süre yük verdirmeme yer alır.
Kıkırdak lezyonu büyük, iyileşme potansiyeli olmayan bir lezyon ise cerrahi tedavi yolu seçilir ve hastaya bilgi verilir. Cerrahi tedavide artroskopik (kamera ile eklemi açmadan) yöntemler ve açık yöntemlerden faydalanılır. Lezyon çok büyük değil ise artroskopik olarak temizlenir ve kıkırdağın kendini yenilemesine yardımcı olacak girişimler (delme, traşlama gibi) uygulanır. Fakat lezyon büyük ise o takdirde dizden alınacak kıkırdak silindir, ayak bileğindeki bozulmuş kıkırdağın yerine yerleştirilir.(mozaikplasti)
Cerrahi işlem sonrası lezyonun büyüklüğüne bağlı olarak hastalar 6 ile 12 hafta arasında üzerine basmadan yürütülür, bu arada rehabilitasyona başlanır ve ayak bileği çevresi güçlendirilir.
Başarılı bir cerrahi ve rehabilitasyon sonrası hastalar sportif faaliyetlere dönebilmektedirler.