Yeni kurulacak ya da kurulu bir işletmede finansal planlamayı açıklamak
Girişimcinin uzun dönemli amaç ve hedeflerini ortaya koyduktan sonra ve bu hedef ve amaçlara ulaşmada ihtiyaç olunan fonların nereden ve ne şekilde sağlanacağının belirlenmesi finansal planlama ile mümkündür. Finansal planlamaya ilişkin çalışmalar, hangi risklerin alınacağına, hangi risklerin alınmayacağına karar verilen süreçler toplamı olarak ifade edilebilir.
Finansal planlama, bir işletmenin belirlenen bir dönem için ihtiyaç duyacağı fonları, nakit giriş ve çıkışlarının zamanlaması, en uygun fon kaynaklarının bulunması ve bu kaynakların ne şekilde kullanılacağının belirlenmesi amacıyla yapılır (Berk, 2000. s. 71). İşletmenin gelecek dönemlerde ihtiyaç duyacağı fonların belirlenmesinde en önemli faktör, satışlarıdır. Finansal planlar belirtilen dönem için, üretim maliyeti, satın alma ve beklenen satış tahminlerine dayandırılarak yapılır. Girişimciler, yukarıda belirtilen bu tahminleri nakit girişlerinin ve nakit çıkışlarının tutar ve zamanlarının belirlenmesinde kullanırlar (Akgüç, 1994, ss. 168- 169). Finansal planlar temel olarak aşağıdaki üç önemli soruya cevap vermek amacıyla hazırlanır.
Bunlar:
- Gelecek dönemdeki faaliyetlerde firmanın ihtiyaç duyduğu fonlar ne kadardır?
- Gerekli fonlar nasıl ve hangi kaynaklardan sağlanacaktır?
- İlave fonlar gerekecek midir?
İyi bir finansal plan, finansal kontrolü de içerir. Finansal kontrol, periyodik olarak tahmini değerlerle fiili olarak oluşan değerler (gelirler, maliyetler ve diğer harcamalar) arasında karşılaştırma yapılmasına olanak veren bir süreçtir. Eğer tahmin edilen ile fiili rakamlar arasında önemli farklar oluşmuşsa bunların düzeltilmesinde bu süreç daha da etkin olur. Bazı durumlarda işletme içi uygulamalar finansal planda belirtilen amaçlara uygun hale getirilebilir; ancak finansal plan uygulanamayacak amaçlar içeriyorsa bu durumda planın tamamen değiştirilmesi gerekebilir. Finansal planlar, girişimcinin kısa, orta ve uzun vadede parasal gereksinimlerinin belirlenmesi amacıyla yapılır. Finansal planlar ister kısa süreli isterse uzun süreli olsun işletmenin nakit akışlarının diğer bir ifadeyle para giriş ve çıkışlarının gerçeğe yakın bir şekilde tahmin edilmesini gerektirir.
Bir işletmede finansal planlamanın gerektiği gibi yapılmaması ne tür sonuçlar doğurabilir?
Finansal stratejilerin oluşturulması, en uygun finansman kaynaklarının bulunması, alternatif borç- özsermaye yapılarının değerlendirilmesi ve buna bağlı olarak finansal faydanın en yüksek düzeye çıkarılması amaçlanır. Bu amaç doğrultusunda sermaye maliyetinin ve finansal risklerin en aza indirilmesine yönelik çeşitli stratejiler geliştirilir.
Bu stratejiler (Başar, Tosunoğlu & Demirci, 2001, s. 51);
- borçlanmadaki vadeyi uzatmak,
- mümkün olduğu ölçüde sabit faiz oranı üzerinden borçlanmak,
- alınan borçların yenilenememe riskini en aza indirmek ve
- döviz kuru risklerinden korunmak şeklinde olmalıdır.
Finansal planlar, işletmenin diğer tüm bölümlerinde üretilen pazarlama, dağıtım, üretim ve yönetim bilgilerini birleştirir. Girişimci iş fikrini yatırıma dönüştürürken ayrıntılı bir biçimde düşünmek ve değerlendirmek zorundadır. Pazarı araştırmak, hedef kitleyi belirlemek, rakipleri incelemek, teşvik imkânlarını araştırmak, yatırımın kârlılığı konusundaki sonuçları değerlendirmek ve gerekli önlemleri almak, hatta gerekli görülürse yatırımdan vazgeçmek gibi alternatifleri göz önünde tutmalıdır.
İşletme yöneticileri, uzun dönemli finansman gereksinimlerinin tahmininde proforma tablolardan, kısa dönemli finansman ihtiyacının belirlenmesinde de nakit bütçelerinden yararlanırlar. Proforma bilanço, proforma gelir tablosu ve nakit bütçesi gibi normal finansal planlar, işletmenin faaliyetleriyle ilgili nakit giriş ve çıkışlarını uyumlaştırmak amacıyla düzenli olarak ve sık sık yapılan planlardır.
Sermaye bütçelemesi veya yatırım bütçeleri denilen olağanüstü finansal plânlar ise işletmelerce düzenli olarak ve sık sık yapılan planlardan değildir. Bununla birlikte girişimci ve/veya küçük işletme sahibi finansal yönetimde başarılı olması için çalışma sermayesi ve duran varlık yönetimi konularında da bilgi sahibi olmalıdır. Duran varlık ve çalışma sermayesi yönetimi konuları finansal yönetim kitabınızda ayrıntılı olarak açıklandığı için burada kısaca çalışma sermayesi yönetiminin öneminden bahsedilmiştir. Bu konularda da ayrıntılı bilgi için finansal yönetim kitabınıza ve çeşitli yatırım projeleri kitaplarına bakabilirsiniz.