Karnın üst kısmında yaşanan ağrının pek çok farklı nedeni olabilir. Ağrının tam nedeni doktorun yapacağı kontrolde ağrının yeri, zamanlaması, sıklığı ve şiddetinin belirlenmesinin ardından öğrenilebilir. Ancak bu bölgede yaşanan ağrılar genellikle kolayca tedavi edilebilir ve sorun zaman içinde kendiliğinden çözümlenebilir. Şiddetli ve ani ağrıların oluştuğu durumlar ise reflü, safra taşı ve ülser gibi daha ciddi bir soruna işaret ediyor olabilir.
Üst Karın Ağrısı Nedenleri
Reflü: Milyonlarca insanın şikayeti olan reflü hastalığının en çok görülen belirtilerinden birisi de karnın üst bölgesinde yaşanan ağrılardır. Mide yanması ya da mide ekşimesi gibi reflünün diğer belirtileri ağır bir yemek sonrası oluşabilir ve bu normaldir. Ancak haftanın 3*4 günü mide ekşimesi yaşıyorsanız bunun nedeni reflü olabilir. Reflü; mide ile yemek borusu arasında bulunan ve mide asidinin yemek borusuna çıkmasını engelleyen kasın düzgün çalışmaması nedeniyle oluşur. Ağrı genellikle göğüs kemiği arkasında, karnın ortasında ya da üst kesiminde hissedilir. Mide asidinin yemek borusuna sık temas etmesi dokuyu tahriş edebilir ve daha ciddi sorunlara yol açabilir.
Safra Taşı: Safra kesesinde oluşan sertleşmiş birikimlere safra taşı adı verilir. Bunlar safradaki pigmentten veya biriken kolesterolden meydana gelebilir. Sayıca ve büyüklük olarak farklılıklar gösterebilen safra taşları karnın üst bölgesinde veya üst sağ bölgesinde ağrıya neden olabilir. Yağlı yemeklerden sonra safra taşı ağrıları artabilir. Tedavi edilmeyen safra taşları enfeksiyona yol açabilir.
Ülser: Peptik ülser de denen “mide ülseri” mide çeperinde veya ince bağırsağın ilk bölümünde oluşan yaralardır. Çoğunlukla “H. pylori” adlı bakteri veya anti-inflamatuar ilaçların aşırı kullanımı (aspirin gibi) nedeniyle meydana gelir. Belirtileri kişiden kişiye değişmekle birlikte karnın üst ve orta bölgesinde ağrılar hastaların ortak şikayetleri arasında yer almaktadır. Karnın sağ tarafında görülen ağrı mide astarındaki yaralara işaret ediyor olabilir ve bu ağrılar geceleri şiddetlenebilir. Ülserler dengeli ve hafif bir beslenme programı ile tedavi edilebilir ancak kanamalı ülserler ciddi komplikasyonlara neden olabileceğinden doktor kontrolü şarttır.
Gıda Zehirlenmesi: Tükettiğimiz gıdalar pek çok sağlık sorununa yol açabilir. Gıda alerjisi ve gıda zehirlenmesi karnın tamamında, alt veya üst bölgelerinde şiddetli ağrılara yol açabilir. Bazen bu ağrılara mide krampları eşlik eder. Gıda zehirlenmesi sık yaşanan bir durumdur ve doğru beslenme ile tedavi edilebilir. Ancak zehirlenme nedeniyle oluşan karın ağrıları uzun sürdüyse, ağrılara ateş ve/veya şiddetli ishal eklendiyse bir uzmana görünmelisiniz.
Diğer Nedenler
Apandisit İltihabı: İltihaplanan apandisit şişer ve mideye basınç yapmaya başlar. Basınç karın bölgesine yayıldıkça ağrı şiddetlenir ve karnın üst kısmına kadar ulaşabilir.
Sinir ve Kas Sıkışması: Mideye yakın bölgelerde yaşanan kas zedelenmeleri, sinir hasarı veya sıkışması karnın çeşitli bölgelerinde ağrıya neden olabilir.
Akciğer Enfeksiyonu: Akciğer enfeksiyonu, akciğerlerde kan pıhtılaşması veya kalp krizi durumunda karın bölgesinde ağrılar görülebilir. Bu durumlarda karın ağrılarına nefes darlığı ve göğüs ağrısı da eşlik edebilir.
Sonuç olarak; karnın üst kısmında görülen ağrılar sadece yemeği fazla kaçırmanız nedeniyle oluşabileceği gibi bir hastalığın belirtisi olarak da ortaya çıkabilir. Öncelikle, karın ağrılarının ne kadar sık yaşandığına, belirli bir neden olmadan ortaya çıkıp çıkmadığına dikkat edin. Eğer ağrı dışında başka rahatsızlıklarınız da varsa bir diğer sağlık sorununuz olup olmadığını net olarak öğrenebilmek adına bir doktora görünebilirsiniz.
Kaynaklar
- American College of Gastroenterology: Abdominal Pain
- MayoClinic.com: Peptic Ulcers
- FamilyDoctor.org: Gallstones
- National Digestive Diseases Information Clearinghouse: Gallstones