"Küçükken anneme bir sanatçı olmak istediğimi söylerdim. O zamanlar beni ciddiye aldığını sanmıyorum, çünkü bu insana gerçekçi bir kariyer gibi gelmiyordu, hala da gelmiyor.
" Küçükken resim yapmayı çok severdim ve gençlik dönemimde, "iç dünyamı" kelimelerle de ifade edebileceğimi fark ettim. Hayatımın, görüntü ve kelimeleri birleştirme yollarını arama girişimi olduğunu söyleyebilirsiniz."
Malta Üniversitesi Eğitim Fakültesi'nden Sanat koordinatörü, sanatçı ve editör Raphael Vella, Babelmed.net'e sanata duyduğu ilgiyi bu şekilde anlatıyor.
Siz bir sanatçı, küratör ve eğitimcisiniz. Bu üç 'mesleği' birden nasıl yürütüyorsunuz? Bunlar hayatınızdaki ayrı ayrı faaliyetler mi, yoksa birbirlerini mi besliyorlar?
Aslında her üç faaliyeti de istediğim kadar iyi yapabildiğimden emin değilim. Kendimi, tam olarak gelişmiş ve serbest çalışan bir küratör olarak görmüyorum; aslında daha çok, başka insanların fikir ve eserleri üzerine çalışmakla ilgilenen bir sanatçı gibiyim.
Üniversitedeki öğretim görevlisi rolüm ise farklı sanat alanları ile uğraşmamı sağlıyor: eğitim, savunuculuk, yükselen sanat ve başkaları...
Ne yaparsam yapayım, gerçek sanat yaratma sürecinden hiçbir zaman uzak kalmıyorum. Dolayısıyla, sanat, çoğu veya tüm faaliyetlerimin merkezinde duruyor.
Ancak yıllar önce, diğer Avrupa ülkelerinde sanatçıların hak olarak gördükleri altyapıların Malta'da bulunmadığını fark ettim.
Dolayısıyla, Maltalı sanatçılar bunların gökyüzünden inmesini bekleyemez. Örneğin, kimsenin modern sanat ile ilgili ciddi ve teorik yazılar yazmadığını fark ettim ve sanat teorisi ve eleştirisi ile derinlemesine ilgilenmeye başladım.
Ve eğer kimse Malta modern sanatının tarihini yazma işi ile ilgilenmiyorsa veya bu tarih sadece modern sanatı gerçekten anlama isteği olmayanlar tarafından yazılıyorsa, o zaman Maltalı sanatçıların kendi tarihlerini yazması gerekir.
Akademik bir perspektiften bakılırsa, bu biraz gülünç, çünkü hem kendi tarihinizi yazıp hem de aynı zamanda 'konu' ile aranızda kritik bir mesafe koruyamazsınız.
Ancak, eğer benim ve Malta Modern Sanat'tan Mark Mangion gibi diğer kişilerin, sanatçı gruplarının oluşumunda, Maltalı ve Maltalı olmayan sanatçıların sergilerinde, sanatçı yayınlarında vs. merkezi bir rol oynadığı dikkate alınırsa, o zaman sanırım bazı şeyler gerçekleşirken orada bulunanları dinlemenin önemi de anlaşılır.
Malta'da modern sanatı teşvik etmek konusunda çok faalsiniz. En büyük başarınızın ne olduğunu düşünüyorsunuz? Neden?
Kişinin yardım almadan ve bazen başkalarının yönlendirmesi olmadan hiçbir şey yapamayacağını söylemek klişe olmaz. Bu çok doğru.
Asıl zor olan, doğru iş için doğru kişileri bulmak; başkalarına inanmak da bir 'başarıdır.'
Projelerimde başka kişiler ile çalışmaktan hoşlanıyorum, ama zaman zaman bunun pek de kolay olmadığını itiraf ediyorum. Başkaları için, özellikle de gençler için, işleri koordine etmek bana çok büyük bir haz veriyor.
Bu nedenle, eğitim ile ilgileniyorum. Fakültemdeki Sanat programında yaptığım değişiklikler öğrencilerimizin bakış açılarını tamamıyla değiştirdi.
Bunun da ufak bir başarı olduğunu düşünmek istiyorum, ama diğer öğretim üyelerinin yardımları olmaksızın bunu başarmam mümkün olmazdı.
Kısa zaman önce 'Relocation'u organize edip sergilediniz ve çok yakında yüksek lisans öğrencileriniz, yıl sonu sergileri 'Strati'yi açacak... Bunlar birbirlerine herhangi bir şekilde benziyor mu? Küratör rolünüz, çalışmaların seçilmesi, organizasyonu vs. nasıl değişiyor? Sanatçılar ve öğrenciler arasında ayırım yapıyor musunuz? Hangi şekillerde? Neden?
Aslında bu sergiler birbirlerinden çok farklı. Organize ettiğim sergiler için hiçbir zaman öğrencilerimi seçmem, çünkü bunun etik açıdan problematik olabileceğini düşünüyorum.
Öğrenciler mezun olup da kendi çalışmalarını geliştirmeye başladıklarında ise durum değişiyor. Aslında eski öğrencilerim ile zaman zaman çalışıyorum. Ve yüksek lisans ile lisans öğrencileri arasında da net bir fark vardır.
Tüm öğrencilerimi, kendi fikirlerini ve araştırmalarını sergilere ve enstalasyonlara aktarmaları konusunda teşvik etsem de, lisans öğrencilerinin genelde daha çok yönlendirmeye ihtiyacı oluyor, çünkü bu genellikle onların çalışmalarını ilk halka sunma tecrübesi oluyor.
Çalışmalarınızı ilk kez sergiliyor olmak kolay değildir, ama o hissi net şekilde hatırladığımı söyleyemem. 'Strati,' Malta Üniversitesi'nde benim koordinasyonum altında çalışan bir grup yüksek lisans öğrencisinin çalışma ve süreç dokümantasyonlarını içeren bir araştırma sergisi.
Serginin, tüm çalışmaları kapsayan bir teması yok. 'Relocation' farklıydı. Bir sergi için bir fikir üretmek, ve bu fikri destekleyecek ve belki bu fikire meydan okuyacak sanatçıları seçmekle görevlendirilmiştim.
Maltalı sanatçıların taşınması - hem fiziksel hem de entelektüel olarak Malta içinde ve ötesinde - probleminin güncel olduğunu ve çeşitli çalışma ve araçlarla 'anlatılabileceğini' düşündüm.
Temelde, modern Malta sanatı ile ilgili bir tezim vardı ve asıl zor olan da, ya direk olarak bu konuyu işleyen veya bundan kaçınarak konuyu dolaylı olarak işleyen çalışmalar seçerek bu teze görsel bir biçim vermekti.
Malta'da sanat eğitiminin zorlukları nedir? Maltalı sanat öğretmenleri ve genel olarak öğretmenler modern sanatın kendilerine sunduğu zorluklarla yüzleşmeye ne kadar hazırlıklıdır?
Sanırım sanat eğitimi sadece Malta'da değil, her yerde zorlu bir iştir. Kişileri, insan duyguları, fikirleri, performansı vb gibi değişken bir şeye para, zaman ve mekan ayırması için ikna etmek her zaman zordur.
Malta'da, son yıllarda bazı gelişmeler oldu, ama temel konu hala kaynakların yetersizliğidir. Bunu hem birincil aşamada hem de son aşamada görebilirsiniz.
Birçok genç öğretmenin konuyu okulda çocuklara nasıl aktaracakları konusunda daha büyük bir farkındalık kazanmış olduklarını ve diğer Avrupa ülkelerindeki eğitim kuruluşlarındaki farklı fikirlerle yüzleşmeye başladıklarını düşünüyorum.
Malta'nın bir Ulusal Modern ve Çağdaş Sanatlar Müzesi'ne sahip olmaması konusunda ne düşünüyorsunuz? Bu sizin pozisyonunuzu/işinizi nasıl değiştirirdi?
Temel endişem bir çağdaş sanatlar müzesinin kurulup kurulmayacağı değil, kurulduğunda ortaya iyi bir şeyin çıkıp çıkmayacağı.
Böyle bir müzeye ihtiyacımız olup olmadığı ise artık bence sorulabilecek bir soru bile değil. Ülkenin entelektüel, sanatsal ve teknolojik gelişimine ilgisiz kalarak Avrupa Birliği gibi daha büyük bir dünyanın veya siyasi varlığın bir parçasını oluşturmayı umamazsınız.
Ama, utanç verici bir müzemizin olması yerine hiç müzemizin olmamasını tercih ederim. Hepimiz biliyoruz ki, eğer elinizde bir şey yoksa, en azından iyi bir şeylerin yapılacağına dair umudunuz olabilir.
Ama eğer yeni bir mekan kötü bir şekilde oluşturulmuşsa, iyileştirme umudu olmaksızın bu mekan ülkenin başına kalacaktır.
Sürekli olarak genç insanlarla, sanat açısından gelecek vadeden, bir klişe kullanmak gerekirse, insanlarla temas halindesiniz. Bu yeni kuşakla ilgili ne düşünüyorsunuz? Bir önceki kuşaktan ne farkları var?
Çok fark var: daha büyük bir uluslar arası bakış, daha çok seyahat imkanı, yurtdışında daha çok sayıda düzenli gösteriler, daha ileri teknoloji kullanımı, daha az didaktik, daha az varoluşçu...
Aslında, temel fark bence genç sanatçıların artık "Maltalı" olmalarından dolayı daha az mahcubiyet duymaları... Kültürel adalı olma durumunun ve yerel kısıtlamaların çalışmalarını direk olarak etkilemesine daha az izin veriyorlar.
Bir keresinde, ancak bağımsız olmayı düşünmeyi bıraktığımız zaman sanatsal olarak 'bağımsızlığımızı', tabii ki bu mümkünse ve arzulanan bir şeyse, kazanacağımızı yazmıştım.
Bu hem 'merkezin' hem de 'kenarlardakilerin' problemi ve bu problemin benim kuşağımı ve daha genç sanatçıları nasıl etkilediği kafamı birkaç yıldan beridir meşgul eden bir konu.
'Merkez' olarak algılanan bir yerin dışında doğmuş olmak, ancak bunu yaşamışsanız anlayabileceğiniz bir şey.
Kısa bir süre önce, çağdaşlık ve marjinalite ile ilgili yazdığım bir yazıyı Viyana'dan genç bir sanatçıya gösterdim ve onu okuduktan sonra, Maltalı sanatçıların tersine, Avusturyalı sanatçıların, nispeten küçük bir ülkeden geliyor olmalarına rağmen, kendilerini merkezde hissettiklerini fark etti.
Sanırım, melez sanatsal metodolojilerin yanı sıra eğitim, bugün genç Maltalı sanatçılara bu marjinallikten veya 'kenarda hissetme' durumundan kurtulmalarına yardımcı oluyor. (GC/EAY)
* Gilbert Calleja'nın metnini Esra Aygın Yalgın Türkçeleştirdi.
İlgili Haberler
-
Akdenizli gençler çokkültürlülük ve sanatı tartışıyor Malta Modern Sanatı 22 Mart 2011Mangion, Malta’da modern görsel sanatları teşvik etmek görevini üstlendi, yerel ve uluslararası sanatçılarla ...
-
Akdenizli gençler çokkültürlülük ve sanatı tartışıyor Lübnan’da Grafiti: Yükselen Bir Kültür 22 Mart 2011Beyrut’ta, şehrin duvarları savaşın izlerini taşıyor. Propaganda posterleri ile dolu terkedilmiş duvarlar, etiketler, ...
-
Akdenizli gençler çokkültürlülük ve sanatı tartışıyor Fathy Salama veya Oryantalleştirilmiş Caz 21 Mart 2011Fathy Salama’nın ana sanatsal meşgalesi, oryantal ve Batı ritimlerinin etkileşim içerisine girmesini sağlamak. ...
-
Akdenizli gençler çokkültürlülük ve sanatı tartışıyor Fotoğraflarla Lübnan Underground Müziği 21 Mart 2011Avusturyalı-Lübnanlı fotoğrafçı Traboulsi, 2007’den beridir Beyrut ve banliyölerindeki underground konserlerinin izini sürüyor, ses ...
-
AKDENİZLİ GENÇLER ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK VE SANATI TARTIŞIYOR Gazze’nin Küçük Sanat Filosu 04 Mart 2011Gazzeli sanatçılar rağmen 2010 başlarında yapılan ilk Uluslararası Video Sanatı Festivali’nin de kanıtladığı ...
-
AKDENİZLİ GENÇLER ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK VE SANATI TARTIŞIYOR Fransa’da Hip-Hop, Sokaktan Sahneye 04 Mart 2011Yirmi yıl önce banliyölerde doğan hip-hop, artık Fransız kültürel mirasının bir parçası. Şehir ...
-
AKDENİZLİ GENÇLER ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK VE SANATI TARTIŞIYOR İspanya: Sokak Kültürünün Zaferi 04 Mart 2011Grenada’nın en kötü şöhretli mahallelerinden Almanjáyar’ın sokaklarında, iki genç direktör, Starsky ve Hutch ...
-
akdenizli gençler çokkültürlülük ve sanatı tartışıyor Fransa’nın Eksik Yüzleri 03 Mart 2011Sophie Bachelier dönüşü olmayan bir yolculuğun yol açtığı engin kaybetmişlik ve boşluk duygusunu ...
-
akdenizli gençler çokkültürlülük ve sanatı tartışıyor İspanya’da Müzik Üzerinden Entegrasyon 03 Mart 2011Çok kültürlü bir toplumda kültürel engeller yıkılıyor. Madridli Ska P isimli punk grubunun, ...
-
AKDENİZLİ GENÇLER ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK VE SANATI TARTIŞIYOR Cezayir’in Nirvana’sı Nadir’den Grunge ve Chaâbi Füzyonu 02 Mart 2011Nadir Leghrib genç bir müzisyen. Başlarda, grunge Nirvana grubunun şarkılarını yeniden yorumlayarak yaptığı ...
-
AKDENİZLİ GENÇLER ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK VE SANATI TARTIŞIYOR Essaadani: Fas’ın Kültür Kamikazesi 02 Mart 2011Yorulmak bilmeyen mücadeleci Aadel Essaadani, Kazablanka’daki kültürel hayata kilit katkı yapan insanlardan biri. ...
-
AKDENİZLİ GENÇLER ÇOKKÜLTÜRLÜLÜK VE SANATI TARTIŞIYOR Gazze’nin Küçük Sanat Filosu 02 Mart 2011Gazzeli sanatçılar rağmen 2010 başlarında yapılan ilk Uluslararası Video Sanatı Festivali’nin de kanıtladığı ...
-
Akdenizli Gençler Çokkültürlülük ve Sanatı Tartışıyor Cezayirli M’kachiche: Oryantal Caz 01 Mart 2011Mükemmel bir füzyon müzisyeni olan Kheireddine M’kachiche, klasik müzikten geleneksel Cezayir repertuarına, caz’dan ...
-
Akdenizli Gençler Çokkültürlülük ve Sanatı Tartışıyor Kazablanka’da 5 Hektarlık Kültür 01 Mart 2011Bir grup dernek, eski Kazablanka Mezbahalarını Arap dünyasının ilk kültür mekanına dönüştürerek, onlara ...
-
Akdenizli gençler çokkültürlülük ve sanatı tartışıyor Halklar Türküleriyle Radyoda Buluşuyor 01 Mart 2011Yön Radyo Çin’le Rusya’ya müzikli köprüler kurmuş, şimdi de Ermenistan’dan Radyo Van’la radyocu ...
-
Akdenizli Gençler Çokkültürlülük ve Sanatı Tartışıyor İstanbul'da Kongolu Bir Müzisyenin İsyanı 28 Şubat 2011Türkiye aldığı göçle birlikte gitgide çokkültürlü bir ülke haline geliyor. Burada geçici olarak ...
-
Akdenizli Gençler Çokkültürlülük ve Sanatı Tartışıyor Sanatçılar Değil, Eserleri Göç Ediyor 28 Şubat 2011Kültürlerin buluşma merkezi Kuledibi’nde Japonya’dan Brezilya’ya insanların kendilerini ifade ettiği fanzinler “even my ...
Yazarın Önceki Yazıları
-
The Artist, The Teacher and The Curator 08 Haziran 2011When I was a kid, I'd tell my mother that I wanted to ...
-
Malta Contemporary Art 25 Mayıs 2011Mark Mangion has taken it upon himself to promote the contemporary visual arts ...
-
Malta Modern Sanatı 22 Mart 2011Mangion, Malta’da modern görsel sanatları teşvik etmek görevini üstlendi, yerel ve uluslararası sanatçılarla ...
-
Malta: Göçmenlerin “Trafik Adası” 19 Kasım 2010Sarı Tutukevi’nde Somalili, Eritreli, Sudanlı, Etyopyalı kadın göçmenler “Özgürlük! Kapıları açın – biz ...
Bugün En Çok Okunanlar
-
Türkiye’nin Çoğalan Suriyeli Çocuk Gelinleri 20 Eylül 2014
-
NİLAY VARDAR MAHMUR'DAYDI Mahmur Kampında Kadınlar Yönetimde 20 Eylül 2014
-
DENİZ ALAN HELD YAZDI Erotikten Ziyade Epik Bir Film: Nymph()maniac 08 Şubat 2014
-
BAHAR KILINÇ'TAN First Lady: Bir Zarif Çerçeve 20 Eylül 2014
-
Neşe Ozan Sulukule'de Yıkımı Fotoğraflarla Anlatıyor 30 Ağustos 2008