Klavye
Klavye, üzerinde harf, rakam, özel karakterler ve özel fonksiyon tuşlarının
bulunduğu bir bilgisayar giriş birimidir. Bilgisayar temelde klavye aracılığıyla
yönlendirilir ve kumanda edilir. Klavyenin tuşlarına basıldığında, basılan tuşun
kodu bilgisayarın CPUsu tarafından değerlendirilmek üzere belleğe aktarılır ve
yankısı yada neticesi ekrana gelir.
Klavyeler üzerindeki harf tuşlarının diziliş şekline göre F veya Q tipi
olurlar. Farklı firmaların ürettiği klavyelerde bazı farklı tuşlar bulunabilir.
Klavyenin üzerinde bulunan bazı tuşlar, ekrana bir karakterin yazılmasına
neden olmazlar. Çünkü bu tuşlar bir görüntüden öte bir etki oluştururlar. Ancak
bu tuşların işlevleri programdan programa değişiklik gösterebilir. Örneğin bir
çok programda F1 tuşuna basıldığı zaman o sırada çalışan program veya yapılan
işleme bağlı olarak ekrana yardımcı bilgi getirilmektedir.
Enter tuşu : Bilgisayara bir işi yapmasını söylemek, bir komutu
çalıştırmak için kullanılır. Kelime işlemcilerde ise yeni bir paragrafa geçmeyi
sağlar.
Esc (Escape) tuşu : O sırada yapılan işi yarıda kesmek, vazgeçmek veya
geriye dönmek amacıyla kullanılır. Windows uyumlu programlarda Esc tuşu
genellikle iptal düğmesini temsil eder.
Fonksiyon tuşları : Bu tuşlar belirli bir işlemi çabucak yapmak için
kullanılır. Örneğin F1 tuşu çoğu programda yardım bilgilerini ekrana getirir.
Tab tuşu : DOS ortamında bu tuşa basıldığı zaman imleç veya ekleme
noktası 5 karakter genişliği kadar sağa gitmektedir. Başka bir deyişle DOS
ortamında 5 kez boşluk tuşuna basmak yerine bir kez tab tuşuna basmak aynı
etkiye sahiptir. Kelime işlem programlarına paragraf girintisi için, windowsta
iletişim kutusu pencerelerinde ise düğmeler arası geçişte kullanılır.
Caps Lock tuşu : Bu tuşa bir kez basınca (klavyenin sağ üst köşesinde
ilgili ışık yanar ve) klavyeden hep büyük harf girebilirsiniz. Bir kez daha
basarsanız, yine küçük harf moduna geçilir.
Shift tuşu : Bu tuşa bir harf tuşu ile birlikte basıldığında, o harfi
büyük yazmakta veya bir rakam tuşu ile birlikte basıldığında ise o rakam tuşunun
üst kısmında belirtilen özel karakteri yazmaktadır.
Ctrl ve Alt Tuşları : Başka tuşlarla birlikte aynı anda bastığınızda,
belirli işlemleri yapmaya yarar. Örneğin bazı programlarda Ctrl+S dosyayı
kaydeder, Ctrl+Alt+Del bilgisayarı resetler.
Alt Gr tuşu : Q dizilişine sahip klavyelerde Türkçeye özgü ç,ş,ü ve ö
gibi harflere yer bulabilmek için bazı tuşlara 3. bir görev verilmektedir. Bu 3.
görevi kullanabilmek Alt Gr tuşu basılı iken söz konusudur.
Windows tuşu : Bu tuş Windows işletim sistemlerinde Başlat menüsünü
açar. Ayrıca başka tuşlarla birlikte kısa yol tuşu olarak kullanılır. Klavyenin
sol alt köşesinde Ctrl ile Alt tuşları arasındadır.
Sağ fare tuşu : Windowsta sağ fare tuşu ile aynı görevi görür.
Klavyedeki yeri boşluk tuşunun sağındaki Ctrl tuşunun solundadır. Bu arada Ctrl,
Shift ve Enter tuşları kullanım kolaylığı düşünülerek klavye üzerinde ikişer
adettir.
Back Space (Geriye Silme) tuşu : Klavyede rakamların bulunduğu sırada
en sağda olan bu tuş, ışıklı göstergenin(imlecin) solunda bulunan karakteri
silmek için kullanılır. İmlecin solundaki karakter silindiği için sağında
bulunan bütün karakterler bir karakter genişliği kadar sola kayarlar.
Del (Delete) tuşu : Del tuşu ise imlecin sağındaki karakteri siler.
İns (İnsert) tuşu : İnsert tuşu açık/kapalı mantığıyla çalışır. İnsert
açıkken yazılan karakterler sağdaki karakteri ileri doğru iterek araya yerleşir.
İnsert kapalı iken ise yazdığımız karakterler daha önceki karakterlerin üstüne
yazılır.
Home tuşu : Bu tuş satırın başına gitmemizi sağlar.
End tuşu : Bu tuş satırın sonuna gitmemizi sağlar.
Page Up tuşu : Bu tuş bir sayfa yukarı çıkmamızı sağlar.
Page Down tuşu : Bu tuş bir sayfa (bir ekran görüntüsü kadar) aşağı
inmemizi sağlar.
Pause tuşu : Bu tuş yapılan işlemin bir tuşa basana kadar
durdurulmasını sağlar. Bir tuşa basınca işlem kaldığı yerden devam eder.
Print Screen tuşu : DOS ortamında çalışırken bu tuşa basmanız halinde
o sırada ekranda ne görülüyorsa yazıcıya gönderilir. Windows ortamında bu tuşa
bastığınızda yine ekranın resmi çekilir. Ancak ekranın resmi yazıcı yerine,
geçici bilgi saklama ortamı olan ve Pano adı verilen ortama aktarılır. Daha
sonra panoda saklanan resmi Paint gibi bir boyama programına aktarıp istediğiniz
gibi kullanabilirsiniz.
İmleç tuşları : Bu tuşlarla imleci ekranda istediğiniz yere
götürebilirsiniz.
Nümerik klavye : Num Lock ışığına bağlı olarak, buradan rakamları
girebilir veya imleci kontrol edebilirsiniz. Num Lock ışığını Num Lock tuşu
yakar veya söndürür.
Bunlardan başka yeni tip klavyelerde Sleep(Stand-by/Bekleme uyuma modu), Power (açma-kapama) gibi bazı tuşlar da vardır.