Erken emeklilik bekleyenlerin hala şansı var mı? Torba yasa neler getiriyor? Erken emeklilik ne zaman? Prim günlerinde arttırım olabilir mi? Bu haberde erken emeklilik bekleyenlere ipuçları var! Engelliler için torba yasada neler var? ÖTV indirimi olacak mı?
Çalışanlar, emeklilik günü bekleyenler dikkat! Size tanınan bazı avantajlarla erken emeklilik imkânınız var. Bunları kullanarak hem beklediğiniz yaşı geriye çekebilir hem de prim günlerini artırabilirsiniz Bu aralar kiminle konuşsak emekli olacağı günü merak ediyor. Emeklilik için bazı aşamalar var. Bugün hem o aşamaları hem de erken emeklilik fırsatlarını anlatmak istiyorum.
Emeklilik için 3 önemli şart var. Birincisi, belirli bir süre sigortalı olma şartı. Belli bir yaşa da ulaşmak gerekiyor. Üçüncüsü ise prim ödeme gün sayısı. İki tarih çok önemli. Birincisi doğum tarihi, ikincisi de ilk sigortalı olduğunuz tarih… Emeklilik şartlarında eski adıyla SSK’lılar için çok önemli iki tarih daha söz konusu: 8 Eylül 1999 ve 30 Nisan 2008… 9 Eylül 1999′da ilk kez sigortalı olan bir kişi emekli olabilmek için kadın ise 58, erkek ise 60 yaşını doldurmak ve 7000 gün prim ödemek zorunda. Buna karşılık 7 Eylül 1999′da ilk kez sigortalı olan kişi, kadın ise 56, erkek ise 58 yaşını doldurduğunda ve 5975 gün prim ödediğinde emekli olabiliyor. Bu konuda Bağ-Kur ve Emekli Sandığı uygulamaları da farklılık gösterebiliyor. Bugün konumuz erken emeklilik olduğu için, bu detayları bir başka yazıya bırakarak, bazı bilgiler vermek istiyorum. 5510 sayılı Yasa ile annelere iki doğuma kadar borçlanma imkânı getirildi. Her çocuk için 2 yıldan tam 4 yıl, yani 1440 gün borçlanarak primlerinizi artırabilirsiniz.
4 YILLIK AVANTAJ VAR
Bunun anlamı da iki çocuğu olan bir 4a’lı (SSK) kadın çalışan, borçlandığı takdirde 4 yıllık bir avantaj elde eder. Fakat prim eksiğiniz yoksa ve yaşı bekliyorsanız doğum borçlanması yapıp boşuna para ödemeye gerek yok. Bu durumda yaşı geri çekmiyor. Önemli bir ayrıntı var. Stajyerken verilen girişler emeklilik hesabında geçerli değil, ancak bununla doğum borçlanması yapılabiliyor. Şartlar ise şöyle: 1- Doğumdan önce SSK tescili, 2- Doğumun gerçekleştiği tarihten sonraki iki yıl içinde adına herhangi bir prim yatmamış olmak (Bazı bölümlerinde prim yatmışsa yine aynı süre içinde prim yatmayan süreler borçlanılır.), 3- Doğumdan sonra iki yıl içinde çocuğun sağ olması. Erkeklerde ise askerlikle ilgili borçlanma imkânı var. Bu da, sigortalıların, er veya erbaş olarak veya yedek subay okulunda geçen sürelerinin tamamını veya bir kısmını para ödeyerek emeklilik hesaplarına saydırmaları şeklinde oluyor.
ASKER LİK YAŞI AZALTIR
Askerlik borçlanması yapanın sigorta giriş tarihi borçlandığı gün kadar geriye gidiyor. 1988 girişli birisi 1 yıl askerlik borçlanırsa 1987 girişli oluyor ve şartları buna göre belirleniyor. Böylece en az bir yaş önce emeklilik imkânı bulunuyor.
EKSİK PRİMİ OLANA MÜJDE
Sayıları 5 milyonu bulan ‘Emeklilikte yaşa takılanlar’ ile ilgili çalışmalardan henüz bir netice alınamadı. Yaşını, yılını tamamlamış sadece prim eksiği olanlar için ise yeni bir imkân geliyor. Bu vatandaşlarımıza, geriye doğru primlerini ödeme imkânı ile emeklilik fırsatı verilecek. Bunun için bir çalışma başlatıldı.
İTİRAZIM VAR!
Doğum borçlanması, 5510 sayılı Yasa’da herkes için tarif ediliyor. Oysa, genelgelerle bu haklar sadece SSK’lı kadınlara ve sigortalılıktan sonraki doğumlara kadar daraltıldı. Mahkemeler ise tam tersi kararlar veriyor. SSK’lı kadın doğum yapınca iş hayatından ayrılıyor da, Bağ-Kur’lu ayrılmıyor mu? Bu konuda çalışmalar olduğunu duyuyoruz. Hem esnaf kadınlara hem de sigortalılıktan önceki doğumlar için de borçlanma imkânı gündemde. Hatta borçlanmanın 3 çocuğa çıkacağını da duyuyoruz. Umarız bu haklar annelerimize verilir.
EVLİLİK SEBEBİYLE TAZMİNAT ALIRSINIZ
* 2013 yılının Mayıs ayında evlendim. Hem işten çıkıp hem tazminatımı alabilir miyim? Kadriye GÜNDÜZ
Kadın işçiler evlendiği tarihten itibaren bir yıl içerisinde iş sözleşmesini kendi arzuları ile sona erdirebilir ve tazminatlarını alabilir. Bunu pek çok çalışan bilmiyor ve işverenler istifa muamelesi yapıyor. Hakkınızı bırakmayın, alın. Sonrasında tekrar çalışabilirsiniz.
HAKLI FESİH İLE İŞSİZLİK MAAŞI
* İşyerimi beğenmediğim için istifa etmek istiyorum işsizlik maaşı alabilir miyim? İsmi saklı
Her istifa eden işsizlik maaşı alamaz. Geçen hafta detaylı yazmıştık. 4447 sayılı Yasa’nın 51′inci Maddesi’nde haklı fesihle ayrılanların işsizlik maaşı alacağı açıkça yazıyor. 4857 sayılı Yasa’nın 24′üncü maddesi bu halleri sıralıyor.
ÇALIŞANA YOL İZNİ VERİLİR
* Bir şirkette yöneticiyim. Bir çalışanımız yol izni istedi. Böyle bir hak var mı? Semih Kurt
Çalışanların izinlerini kullanırken yol izni isteme hakları var. İl dışına çıkacaklar için kendilerinin talep etmesi halinde yolda geçecek süreler için en fazla 4 güne kadar yol izni verilir. Çalışanın bunu belgelemesi gerekir. Ayrıca bu izin ücretsiz izindir.
NE ZAMAN EMEKLİ OLURUM?
* 01.02.1977 doğumluyum. 2000 yılında sigorta başlangıcım ve 1050 gün primim var. Ne zaman emekli olurum? Fatih KARTAL
60 yaş ve 7000 prim günü şartlarına tabisiniz. Bu yüzden çalışmaya devam etmeniz ve 01.02.2037 tarihini beklemeniz gerekiyor. Çalışma imkânınız olmazsa, bu kez 4500 prim günü ve 25 yıl şartlarıyla yine 60 yaşında emekli olabilirsiniz. Ayrıca SSK girişiniz askerden sonra ise borçlanma ile girişinizi 08.09.1999 tarihinden önceye çekebilirseniz, bu durumda 58 yaş ve 5975 prim günle de emekli olabilirsiniz.
20.11.1975 doğumluyum. 01.12.1993 sigorta başlangıcım. 5522 gün de primim var. Ne zaman emekli olabilirim? Sevgi BİLİR
50 yaş, 20 yıl ve 5675 prim günü şartlarına tabisiniz. Yıl şartınız tamam, prim için 153 güne ihtiyacınız var. Bunu tamamlayınca 20.11.2025 tarihinde emekli olabilirsiniz
20.06.1966 doğumluyum. 26.02.1986 yılından sigorta başlangıcım var. 6500 gün primim var. Ne zaman, kaç yaşında emekli olabilirim? Sadık Suna
49 yaş 5300 prim günü ve 25 yıl şartlarına tabisiniz. Priminiz tamam yaşı da tamamlayıp emekli olabilirsiniz. Emeklilik tarihi 20.06.2015.
Ocak 1988′de sigortalı oldum ve 5 gün sigortam yattı. Şu an 6427 günüm var. 03.05.1970 doğumluyum. Ne zaman emekli olurum? Hasan Akkaya
25 yıl, 50 yaş ve 5375 prim gün şartlarına tabisiniz. Yaş hariç tüm şartlar tamam. 50 yaşınızın dolacağı 03.05.2020 tarihinde emekli olabilirsiniz.
Torba yasa tam metni- torba yasa maddeler 13/02/2014. Torba yasa metni. Torba Yasa tüm maddeler. Torba Yasa’nın detayları.
TORBA YASA ile ilgili tüm haberler BURADA
- Kabul edilen maddelere göre, korumalı iş yerinde çalıştırılan ve iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel ve ruhsal engellilere işverenlerce zamanında ödenen ücretler Hazine tarafından işverene ödenecek.
MİLYONLARCA ÇALIŞANA ZAM VE KADRO YOLU GÖZÜKTÜ!
- Engellilerin yüksek tavanlı araçları için de ÖTV indirimi yapılacak
Son Torba Kanun’dan memurlara neler çıktı?
- İş ilişkisinde, “eşit davranma ilkesi” kapsamında, engellilik nedeniyle ayrım yapılamayacak
- Doğrudan ve dolaylı ayrımcılık dahil olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılık yasak olacak
Korumalı iş yerinde çalıştırılan ve iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel ve ruhsal engellilere işverenlerce zamanında ödenen ücretler Hazine tarafından işverene ödenecek
Torba Yasa’nın kabul edilen 3. bölüm maddeleri-tüm bölümler
TBMM Genel Kurulu’nda, “temel kanun” olarak görüşülen kamuoyunda “Torba Kanunu Tasarısı” olarak bilinen Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı’nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Kanun Hükmünde Kararname ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı’nın Üçüncü Bölümü kabul edildi.
Kabul edilen maddelere göre, tekerlekli sandalye ya da sedye kullanımı zorunlu olan engellilerin yüksek tavanlı araçları için ÖTV indirimi yapılacak. Söz konusu engelli kişiler tekerlekli sandalye ya da sedye kullanımı zorunluluğunu sağlık raporu ile belgeleyecek.
İş ilişkisinde, “eşit davranma ilkesi” kapsamında, engellilik nedeniyle ayrım yapılamayacak. Buna göre, iş ilişkisinde dil, ırk, cinsiyet, siyasal düşünce, felsefi inanç, din, mezhep ve benzeri sebeplerin yanı sıra renk ve engelliliğe göre de ayırım yapılamayacak.
Engellilere ve yaşlılara yeni maaş ödenecek!
Korumalı iş yerinde çalıştırılan ve iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel ve ruhsal engellilere işverenlerce zamanında ödenen ücretler, bu ücretlere ilişkin yasal yükümlülüklerinin tam ve zamanında karşılanmış olması kaydıyla, İşsizlik Sigortası Fonu yerine Hazine tarafından işverene ödenecek.
İşverenler, çalıştırmakla yükümlü oldukları işçileri Türkiye İş Kurumu aracılığı ile sağlayacak. Bu kapsamda çalıştırılacak engelli işçilerin nitelikleri, hangi işlerde çalıştırılabilecekleri, bunların iş yerlerinde genel hükümler dışında bağlı olacakları özel çalışma ile mesleğe yöneltilmeleri, mesleki yönden işverence nasıl işe alınacakları, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca çıkarılacak yönetmelikle düzenlenecek.
-Her türlü ayrımcılık yasak
Engelliler Hakkında Kanun’un amacı, “Engellilerin temel hak ve özgürlüklerden faydalanmasını teşvik ve temin ederek ve doğuştan sahip oldukları onura saygıyı güçlendirerek toplumsal hayata diğer bireylerle eşit koşullarda tam ve etkin katılımlarının sağlanması ve engelliliği önleyici tedbirlerin alınması için gerekli düzenlemelerin yapılmasını sağlamaktır” şeklinde değiştiriliyor.
Engelliler Kanunu’na ” Doğrudan ve dolaylı ayrımcılık dahil olmak üzere engelliliğe dayalı her türlü ayrımcılık yasaktır. Eşitliği sağlamak ve ayrımcılığı ortadan kaldırmak üzere engellilere yönelik makul düzenlemelerin yapılması için gerekli tedbirler alınır. Engellilerin hak ve özgürlüklerden tam ve eşit olarak yararlanmasını sağlamaya yönelik alınacak özel tedbirler ayrımcılık olarak değerlendirilemez” ile “Engellilerin toplumdan tecrit edilmeleri ve ayrı tutulmaları önlenir. Engellilerin diğer bireylerle eşit koşullarda bağımsız olarak toplum içinde yaşamaları esas olup, özel bir yaşama düzenine zorlanamazlar. Engellilerin topluma dahil olmaları ve toplum içinde yaşamaları amacıyla bireysel destek hizmetleri de dahil olmak üzere ihtiyaç duydukları toplum temelli destek hizmetlerine erişimleri sağlanır” maddeleri ekleniyor.
Engellilikle ilgili derecelendirmeler, sınıflandırmalar ve tanımlamalarda uluslararası temel ölçütler esas alınacak, engellilik durumunun tespiti ve uygulama esaslarını Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığının görüşleri alınarak Maliye Bakanlığı, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı ve Sağlık Bakanlığınca müştereken belirlenecek.
Engellilerin öncelikle bulundukları ortamda bağımsız yaşayabilmeleri için durumlarına uygun olarak gerekli psikososyal destek ve bakım hizmetleri sunulacak. Destek ve bakım hizmetlerinin sunumunda kişinin biyolojik, fiziksel, psikolojik, sosyal, kültürel ve manevi ihtiyaçları ailesi de gözetilerek dikkate alınacak. Destek ve bakım hizmetlerinin standardizasyonu, geliştirilmesi ve yaygınlaştırılması için gerekli olan çalışmalar Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca yürütülecek.
Yapılı çevrede engellilerin erişebilirliğinin sağlanması için planlama, tasarım, inşaat, imalat, ruhsatlandırma ve denetleme süreçlerinde erişilebilirlik standartlarına uygunluk sağlanacak. Özel ve kamu toplu taşıma sistemleri ile sürücü koltuğu hariç sekiz veya daha fazla koltuğu bulunan özel ve kamu toplu taşıma araçlarının engellilerin erişebilirliğine uygun olması zorunlu olacak.
Bilgilendirme hizmetleri ile bilgi ve iletişim teknolojisinin engelliler için erişilebilir olması sağlanacak.
-Engellilere habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri
Toplumsal hayata katılım ve eşitlik temelinde engellilere habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri verilecek. Habilitasyon ve rehabilitasyon kararının alınması, planlanması, yürütülmesi ve sonlandırılması dahil her aşamasında engelli ve ailesinin aktif ve etkin katılımı sağlanacak. Habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetlerinin mümkün olan en erken evrede başlaması ve engellinin yerleşim yerine en yakın yerde verilmesi esas olacak. Habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetlerinde ihtiyaç duyulan personelin yetiştirilmesine yönelik eğitim programları geliştirilecek.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca yapılan iş ve meslek analizleri doğrultusunda engelliler için Milli Eğitim Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca mesleki habilitasyon, rehabilitasyon ve eğitim programları geliştirilecek. Engellilerin mesleki habilitasyon ve rehabilitasyon hizmetleri, kamu kurum ve kuruluşları ile belediyeler ve diğer gerçek veya tüzel kişiler tarafından da gerçekleştirilebilecek.
Engellilerin işgücü piyasası ve çalışma ortamında sürdürülebilir istihdamı için kendi işini kurmaya rehberlik ve mesleki danışmanlık hizmetlerinin geliştirilmesi de dahil olmak üzere gerekli tedbirler alınacak.
İşe başvuru, alım, önerilen çalışma süreleri ve şartları ile istihdamın sürekliliği, kariyer gelişimi, sağlıklı ve güvenli çalışma koşulları dahil olmak üzere istihdama ilişkin hiçbir hususta engelliliğe dayalı ayrımcı uygulamalarda bulunulamayacak. Çalışan engellilerin aleyhinde sonuç doğuracak şekilde, engelinden dolayı diğer kişilerden farklı muamelede bulunulamayacak.
-Hiçbir gerekçeyle engellilerin eğitim alması engellenemeyecek
Çalışan veya iş başvurusunda bulunan engellilerin karşılaşabileceği engel ve güçlükleri ortadan kaldırmaya yönelik istihdam süreçlerindeki önlemlerin alınması ve engellilerin çalıştığı iş yerlerinde makul düzenlemelerin, bu konuda görev, yetki ve sorumluluğu bulunan kurum ve kuruluşlar ile işverenler tarafından yapılması zorunlu olacak. Engellilik durumları sebebiyle iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan engellilerin istihdam edildiği korumalı iş yerlerinin statüsü ve bu iş yerleriyle ilgili usul ve esaslar Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Maliye Bakanlığı ile Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle düzenlenecek.
Hiçbir gerekçeyle engellilerin eğitim alması engellenemeyecek. Engellilere özel durumları ve farklılıkları dikkate alınarak, yaşadıkları çevrede bütünleştirilmiş ortamlarda, eşitlik temelinde, hayat boyu eğitim imkanından ayrımcılık yapılmaksızın yararlandırılacak. Genel eğitim sistemi içinde engellilerin her seviyede eğitim almasını sağlayacak bütünleştirici planlamalara yer verilecek. Örgün eğitim programlarına farklı nedenlerle geç başlamış engellilerin bu eğitime dahil edilmesi için gerekli tedbirler alınacak. Üniversite öğrencilerinden engelli olanların öğrenime etkin katılımlarını sağlamak amacıyla Yükseköğretim Kurulu koordinasyonunda, yükseköğretim kurumları bünyesinde, engellilere uygun araç gereç ve ders materyallerinin, uygun eğitim, araştırma ve barınma ortamlarının temini ile eğitim süreçlerinde yaşadıkları sorunların çözümü gibi konularda çalışma yapmak üzere Engelliler Danışma ve Koordinasyon Merkezleri kurulacak.
-Türk işaret dili sistemi oluşturulacak
İşitme engellilerin eğitim ve iletişimlerinin sağlanması amacıyla Türk işaret dili sistemi oluşturulacak. Bu sistemin oluşturulmasına, geliştirilmesine ve uygulanmasına yönelik çalışmaların esas ve usulleri Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı koordinatörlüğünde, Milli Eğitim Bakanlığı ve Türk Dil Kurumu Başkanlığınca müştereken çıkarılan yönetmelikle belirlenecek. Engellilerin, her türlü eğitim, sosyal ve kültürel ihtiyaçlarını karşılamak üzere kabartma yazılı, sesli, elektronik kitap, altyazılı, işaret dili tercümeli ve sesli betimlemeli film ve benzeri materyal üretilmesini teminen gerekli işlemler Milli Eğitim Bakanlığı ile Kültür ve Turizm Bakanlığınca yürütülecek.
Bireylerin eğitsel değerlendirme, tanılama ve yönlendirilmesi ile ilgili iş ve işlemler rehberlik ve araştırma merkezi bünyesinde oluşturulan özel eğitim değerlendirme kurulu tarafından yapılacak. Bu sürecin her aşamasında aile bilgilendirilerek görüşü alınacak ve sürece katılımı sağlanacak. Eğitsel değerlendirme ve tanılama sonucunda özel eğitime ihtiyacı olduğu belirlenen bireyler için özel eğitim değerlendirme kurulunca rapor hazırlanacak ve eğitim planı geliştirilecek. Bu planlama her yıl revize edilecek.
-Toplu taşıma engellilerin erişilebilirliğine uygun olacak
Büyükşehir belediyeleri ve belediyeler, şehir içinde kendilerince sunulan ya da denetimlerinde olan, sürücü koltuğu hariç 9 veya daha fazla koltuğu bulunan araçlarla sağlanan toplu taşıma hizmetlerinin engellilerin erişilebilirliğine uygun olması için gereken tedbirleri alacak.
Mevcut özel ve kamu toplu taşıma araçları, bu düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihten itibaren sekiz yıl içinde; sürücü koltuğu hariç dokuz ila on altı oturma yeri olan toplu taşıma araçları, yolcu gemileri ile özel ve kamu şehirlerarası toplu taşıma araçları ile turizm taşımacılığı yapılan araçlar, 7 Temmuz 2018 tarihine kadar engelliler için erişilebilir duruma getirilecek.
Karayolu ile turizm taşımacılığı yapan veya şehirlerarası toplu taşıma hizmeti veren gerçek ve tüzel kişiler, 7 Temmuz 2018 tarihine kadar, engelli bireyin erişilebilir toplu taşıma hizmeti sağlanmasına ilişkin talebini azami yetmiş iki saat içinde karşılamakla yükümlü olacak. Servis taşımacılığı yapan gerçek ve tüzel kişiler, 7 Temmuz 2018 tarihine kadar engelli personel veya öğrenciye erişilebilir taşıma hizmetini sağlayacak.
Düzenlemenin yürürlüğe girdiği tarihi takip eden altı aylık süreden sonra üretilen, sürücü koltuğu hariç dokuz veya daha fazla oturma yeri olan araçlardan erişilebilir olmayanlara, şehir içi ve şehirlerarası yolcu taşıma hizmeti için yetki belgesi, izin veya ruhsat verilmeyecek.
-Türkiye’de ortaya çıkarılan buluşların kullanımı teşvik edilecek
Türkiye’de gerçekleştirilen araştırma, geliştirme ve yenilik faaliyetleri ile yazılım faaliyetleri neticesinde ortaya çıkan buluşların; kiralanması neticesinde elde edilen kazanç ve iratların, devri veya satışı neticesinde elde edilen kazançların, Türkiye’de seri üretime tabi tutularak pazarlanmaları halinde elde edilen kazançların, Türkiye’de gerçekleştirilen üretim sürecinde kullanılması sonucu üretilen ürünlerin satışından elde edilen kazançların patentli veya faydalı model belgeli buluşa atfedilen kısmının yüzde 50′si kurumlar vergisinden müstesna olacak.
İstisnanın uygulanabilmesi için; buluşun, Patent Haklarının Korunması Hakkında KHK kapsamında patent veya faydalı model belgesi verilerek koruma altına alınan buluşlar arasında yer alması ve buluşa ilişkin incelemeli sistem ile patent veya araştırma raporu sonucunda faydalı model belgesi alınması şartı aranacak.
Kurumlar Vergisi’nde, Engelliler Hakkında Kanun’a göre kurulan korumalı iş yerlerinde istihdam edilen ve iş gücü piyasasına kazandırılmaları güç olan zihinsel ve ruhsal engelli çalışanlar için diğer kişi ve kurumlarca karşılanan tutar dahil yapılan ücret ödemelerinin yıllık brüt tutarının yüzde 100′ü oranında korumalı iş yeri indirimi yapılacak.