Bu yazı TMMTnin aylık İçsel Gazetesi Toyota Türkiye & SANet Web Sayfası için hazırlanmıştır. Belki sözü edilen ortamlarda kısaltılarak yayınlanabilir. Resimler özgün olup tarafımdan çekilmiştir. Erkan Kiraz firstname.lastname@example.org
[Sn. Savaş Karakaş, Mr. Christian Schidlowski, Ms. Barbara Rybol ve Çekim Ekibim ile İzmit, Derince, Hereke ve Gebze-Eskihisarda Belgesel Çekim Öyküsü]
Ülkemizde çekimi yapılmakta olan Berlin-Bağdat Demiryolu Belgeselinin İzmit ayağına ait çekimler 09/10/2001 Salı günü, saat 10:30 ile 18:00 arasında İzmit ve çevresinde gerçekleştirilmiştir. Bu belgeselin çekimlerinde naçizane benim katılarım olmuştur. Saygıdeğer sorumlu direktör yönetmen Mr. Christian Schdilowski, belgeselin bir kopyasının tarafıma iletileceğini belirtmiştir. Yaşadığı şehir İzmit ve doğup büyüdüğüm belde Derince için az da olsa kalıcı bir şeyleri geriden gelecek nesillere bırakabilme şansı yakalamam benim için büyük bir mutluluk olmuştur. Keşke kendi ülkemizden kendi insanlarımız benzer belgeselleri çekebilseler.
Belgesel filminin çekimine taraf olmam ve İzmit ve çevresinin belgesele aktarılmasında destek sağlamam tamamı ile tesadüf sonucu olmuştur. Uzun süredir üzerinde çalıştığım Derincenin Geçmişi ve bu kapsamda, araştırmalarıma konu olan İzmitin Geçmişi, Osmanlı Demiryollarının Öyküleri (çalışmalarımızın ayrıntılarını görmek için lütfen Fransız dostum Jean Patrick Charrey ve diğer dört Türk dostumun katkıları ile oluşturulan sitemizi ziyaret ediniz: http://www.trainweb.org/demiryolu) ve İzmitin ve çevre yerleşim birimlerinin Görüntülenmesi çalışmalarım esnasında Ağustos ayı başlarında Internette Sn. Savaş Karakaş ile tanışmam sayesinde olmuştur. Internetteki tanışmamız ve temasımızı kesmeden devam ettirmemiz sayesinde dostluğumuz gelişmiş ve bu işbirliği olanağını yaratmıştır.
Internet olanagi olanlar ve kullanmasini bilenler icin uzaklari yakinlastirmasi ve ulaşılmaz olanları ulaşılabilir hale getirmesi açısından çağımızın en inanılmaz olanaklarını sunmaktadır. Mesafeler uzak, insanlar birbirlerinden farklı yerlerde olsalarda, aynı amaç ve çabaları sürdürenler bir şekilde buluşabilmekte ve çabalarını ortak zeminlerde sürdürebilmektedir. Savaş Karakaş ile olan dostluğumuz Almanya Berlinde yaşayan film yönetmeni Mr. Christian Schidlowski ve asistani Ms. Barbara Rybol ile tanışma ve birlikte çalışabilme olanağını bana sunmutştur.
Üzerinde çalışmaları sürdürdüğüm sitelerimi ziyaret edip görüntüleri izleyebilir ve diğer sitelerde yer alan bilgileri inceleyebilirsiniz;
Sn. Savaş Karakaş, daha önceleri çeşitli ulusal televizyon kanallarında programlar yapmış tanınan bir kişidir. Örneğin her izleyicinin kolaylıkla anımsayacağı programı, TRTdeki Sabah Şekerleri gibi. Ancak Sn. Savaş Karakaş, son yıllarda başka özellikleri ile öz yüze çıkmış bir kişiliktir. Ülkemizde Cine 5, Show TV, NTV, TV8'de ve Avustralya SBS TV'de yayınlanan Çanakkale Savaşı ve batıkları üzerine yaptığı Derinlerdeki Tarih: Gelibolu belgeseli ile ülkemizde belgesel filmlerin çekilmesi ve araştırmacı yapısı ile tanınmıştır. Derinlerdeki Tarih belgeselinin ayrıntılarını görmek için lütfen Savaş Karakaşın Web Sidesini ziyaret ediniz: http://www.iit.edu/~agunsal/canakkale/depth/depth.html.
Sn. Savaş Karakaş, Berlin-Bağdat Demiryolu isimli bir belgesel dizi çekileceğini ve bu projeye Türkiye için yapım ve araştırma desteği vereceğini, belgeselin İzmit ayağı için işbirliği yapabileceğimizi ifade etmişti. Elimdeki konuyla ilgili tüm bilgi ve belgelerden faydalanmak istediklerini, bu projeye katkı sağlayacağını düşündüğüm herkesle de çalışmaya, fikir almaya açık olduklarını ifade etmişti. Ağustos ayında başlayan yazışmalarımız 9 Ekim 2001 günü İzmit ve çevresinde yapmış olduğumuz çekimler ile gerçekleşmiş ve işbirliğimiz diğer projelerinde de sürecektir.
Belgesel Alman NDR kanalı için iki bölüm olarak çekilmektedir. Yapımcı-Yönetmen Mr. Peter Bardehle, ayrıntılı bilgi için Web sitelerini ziyaret edebilirsiniz: http://www.vidicom-tv.com Belgeselin 1. Bölümü Osmanlı-Alman ittifakı, 1. Dünya Savaşı, Çanakkale Cephesi ve ağırlıklı olarak Berlin-Bağdat trenyolu üzerine kuruludur. 2. Bölümde Goeben ve Breslau gemilerinin Türkiye'ye gelişleri ve bu gemilerin akıbetleriyle Yavuz'un yasam öyküsü üzerine kurulacaktır. Kısaca filmin amacı karada ve denizde Türk-Alman ittifakının izlerini sürmek olacaktır.
Böyle bir belgesel çekilmeye kalkıldığı zamanda bölgemiz özellikle İzmit ve çevresi atlanmadan geçilemez. Demiryolu, Derince Limanı, İzmit Tersabesi, Yavuzun akibetinin İzmitte çizilmesi ve daha nice tarihi olaylar ve nesneler şehrimizde düğümlenmektedir.
Alman çekim ekibi 6 Ekim 2001 Cumartesi gününden itibaren Türkiye' de olacaktı. İzmit ayağı çekimleri için 9 Ekim 2001 Salı günü 11:00-15:00 arası olarak programlanmıştı. Herşey önceden belirlenen programa göre başlayıp öylece gelişti ve tam istenilen ve benim de arzu ettiğim şekilde sonuçlanmıştır.
İzmit ayağı çekimlerinin ayrıntıları şöyledir; Haydarpaşa Garından 08:55de hareket eden Toros Ekspresinde bulunan ve tren ile Anadoluya seyahat eden, bir grup Alman Demiryolu Hayranları ile çekim ekibinden senarist ve yapımcı Sn. Christian Schdlowski ile yardımcısı Sn. Barbara Rybol, Haydarpaşa Garından İzmite hareket edecekler ve tren içersinde çekimler yapılıp söyleşiler gerçekleştirecek ve İzmit Tren İstasyonunda saat 11:00de Sn. Savaş Karakaş ve bizimle buluşacaklardı. Tam saatine İzmit Garında buluştuk.
Biz Sn. Savaş Karakaş ile İzmit Batı Çıkış Gişelerinde saat 10:00da buluşup İzmit Tren İstasyonuna hareket ettik. Sn. Savaş Karakaş ve Alman NDR TV çekim ekibine İzmit ve çevresinde ben ve destek ekibim haline gelen sevgili eşim Hanife ve saygıdeğer kayınpederim Ali Osman Aykan birlikte destek sağlayacaktık. Gebze ve Eskihisar çevresinde ise, Gebze Gazetesinden Sn. İzmail Kahraman destek sağlayacaktı. (Bilgi için lütfen Gebze Gazetesi sitesini ziyaret edin; www.gebzegazetesi.com).
Film ekibine yapacağım destek için 41. Hafta (08/10/2001-12/10/2001) için yıllık izin almıştım. Eşimde 09/10/2001-10/10/2001 günleri için izin almış. Kayınpederim Ali Osman Aykan Beyde Salı günü için izin almış. Böylece gönüllü bir ekip oluşmuş oldu. Film çekimlerini eşim Hanife, sayısal görüntüleri ise Ali Osman bey yapacaktı. Belge ve kitapları arabanın bagajına doldurmuştuk. Evden çıkmadan önce Savaş Karakaşı aradık telefonla, Hereke cıvarlarında olduğunu söyledi. Ancak evden çıkıp tam arabaya binerken bu kez o bizi aradı ve İzmite ulaştığını ifade etti.
Biz İzmitte oturduğumuz halde o bizden hızlı davranmıştı. Ama hızına da diyecek yoktu yani. Adeta uçarak gelmişti Herekeden izmite. Bir gün önceki iletisinde arabası ile ilgili bazı ayrıntılı bilgiler vermiş, bir birimizi tanımamızı kolaylaştırması açısından.
Siyah renkli 4x4 çeker Subaru marka bir cip kullanmaktaydı. Plakası da doğal olarak SK idi. Yani Savaş Karakaş. Buluşmamızda kendimi ve oluşan gönüllü ekibimi tanıtınca duyduklarına inanamadı. Tam donanımlı ve gönüllü bir aile ekibi. Bence dedi, sizin aile belgeselini çeksem daha karlı olacak gibi geliyor bana. Herhalde içinden ne garip bir aile diye düşünmüştür. Bagajda beraberimde gerekebilir diye getirdiğim kitapları ve fotokopi çoğaltmalarını görünce, inanmıyorum siz gizli kalmış bir belgesel olmuşunuz dedi. Sizinle işbirliği yapacağım ve böylesi bir ekiple çalışacağım için mutluyum dedi.
İzmit Eski Garı ve çevresinde çekimleri gerçekleştirdik. Ardından Gayret Gemi Müzesinde çekimler yaptık. Öğle yemeği arasında yemeklerimizi Kapanönünde bulunan sevgili dostlarım sayın İlhan & Osman Aytuarların sahibi bulundukları Köfteci Memduhda yedik. Yemek sonrası, şehir içinden geçen eski demiryolu hattı, Foto Atmaca ve Saat Kulesi ve Kasr-ı Hümayun çevresinde gerçekleştirdik.
İzmitte gerçekleşen çekimler İzmitimiz için kanımca sonraki nesillere ışık tutacak bir belgeseldir. Belgesel tamamlandığında NDR TV Channel belgeselin bir kopyasını tarafıma iletecektir. Umarım böyle bir olay İzmitimizin belgeselini çekecek olan diğer özel girişimciler için başlangıç noktasını oluşturmuş olur.
Öğleden sonra, benim için ayrı bir anlamı olan Derincedeki çekimleri gerçekleştirmek için İstasyon Caddesi en güney ucuna arabalarımızı park edip, programımızı gözden geçirdik. Derince çekimlerimizi Eski Derince İstasyon Binası, çevrede yer alan Eklenti Binalar, Hatlar ve Travers Fabrikasında bulunan tarihi Buharlı Lokomotif ve çevresinde gerçekleştirdik. Derince çekimlerine oldukça fazla zaman ayrılmış oldu.
Doğduğum ve yetiştiğim ilçe Derince için geriye belgesellerde adı geçen bir katkı sağlama fırsatı yakalamıştım. Bu konuda özellikle Sayın Savaş Karakaş ile yönetmen Christian Schdlowski ve yardımcısı Barbara Rybolda müteşekkirim.
Derince çekimleri oldukça rahat bir ortamda gerçekleşti. Bizi tanıyıp etrafımızı sarmalayan insan kalabalığı ile uğraşma derdimiz olmadı. Ancak işçi lojmanları civarında görüntüleme yaparken Savaş Karakaşı tanıyıp gelen kişilerin sayısı artmaya başladı. Her ne kadar Travers Fabrikası alanı içersinde kalan eski buharlı lokomotifi görüntülerken, Savaş Karakaşın hayran sayısı gittikçe artmasına rağmen, hayranları çekime engel teşkil edebilecek her hangi bir harekette bulunmadılar. Bizlere kolaylık sağlayan yetkililere ve Sayın Savaş Karakaşın hayranlarına müteşekkirim.
Derince sonrası çekimler Hereke istasyon binasında idi. Herekede Eski İstasyon Binası halen kullanımda olduğu için buradaki çekimlere ilave ayrıntılar eklendi. Çevrede yer alan Eklenti Binalar ve Demir Su Sarnıcı görüntülere girdi. Bunlara ilave olarak sahilde yer alan Wilhelm II Köşkünün iç mekanların çekimleri yapıldı.
Wilhelm Köşkü için özel izin aldık. Köşk genel bir restorasyon altındaydı ama iç mekanlarda çekim izni almamız inanılmaz bir mucize idi bizim için. Köşkün içersinde adeta 1890lı yılları yaşadık. Müze Müdürünün aktardığına göre İpek Halı dokuma Fabrikası dünya çapında ün salıp çeşitli ülkelerden ödüller almış ve Herekenin dünyaca ünlü halılarını bizzat yerinde görmek için Alman Keiseri Wilhelm II Herekeyi bu amaçla ziyaeret etmiş.
Keiserin ziyareti için İstanbulda iki haftada hazırlanan köşkün malzemeleri denizyolu ile Herekeye taşınıp köşk bir hafta içersinde yaptırılmış. Yapımda hiç çivi kullanılmamış. Isınma için dünyada sadece üç adet olan üzeri çini kaplı bir soba kullanılmaktaymış. Ana salonun ortasında sedef kakmalı iki katlı bir sehpa bulunmaktadır. Kuzey duvarı etrafında sıralanan koltuklar ve güney duvarı etrafında ise pencere ve camın önünde tarihi bir albüm yer almaktadır.
Salondan ikinci bir odaya geçilmektedir. Bu odanın tavanı kubbe şeklinde yapılmış ve tamamı ile motifler ile süslenmiş. Duvarların bir kısmı sanki duvar kağıdını andıran üzerleri motiflerle süslü bezlerle kaplıdır. Hele WC ve Lavabo kısmı görülmeye değer kısımlardı. Kuzey tarafta kalan ayrı bina tamamı ile boştu ve ayrıntılı bir restorasyon altındaydı.
En son durağımız Gebze-Eskihisarda bulunan Taş Viyadük Ayaklarıydı. Sn. Savaş Karakaşın ifadelerine göre, Çanakkale Savaşları esnasında saldırıya uğrayan Taş Viyadükten geriye kalan taş ayaklarının görüntülerini aldık. Bize Gebze Gazetesi Sahibi Sn. İsmail Kahramanda eşlik etti. Çekim öncesi, Sn. İsmail Kahraman bizi ofisinde kabul etti. Elinde bulunan değerli bilgi ve belgeleri çekim ekibi ile paylaşıp belgesele katkıda bulundu.
Berlin-Bağdat Demiryolu belgeselinin İzmit ve çevresi ayağının çekiminde bizlere destek olup her türlü kolaylığı sağlayan, bilgi ve isimleri aşağıda yer alan kişi ve kurumlara Saygıdeğer Mr. Christian Schdilowski ve asistanı Ms. Barbara Rybol ve saygıdeğer sayın Savaş Karakaş ve kendi adıma teşekkürlerimizi ifade etmeyi bir borç biliriz;
-İzmit Gar Müdürlüğü,
-Gayret Gemiz Müzesi Komutanlığı ve bize çekim iznini veren Sn. Bn. Rıfat Tahmas,
-Derince İstasyon Müdürlüğü,
-Derince Travers Fabrikası Müdürlüğü,
-Hereke İstasyon Şefliği,
-Hereke Wilhelm Keiser Köşkü Müze Müdürlüğü,
-Gebze Gazetesi sahibi ve yazı işleri müdürü Sn. İsmail Kahraman,
-Sevgili Eşim Hanife Kiraz ve
-Saygıdeğer kayınpederim Ali Osman Aykan
Sn. Savaş Karakaş Türkiyede belge ve veriler konusunda İstanbul Beyoğlunda bulunan Denizler Kitapevi sahibi Sn. Turgay Erol ve üniversite çevresinden olan Prof. Dr. Murat Özyüksel ile çalışmaktadır. Diğer taraftan Alman NDR TV Channel ise Alman Araştırmacı yazar Sn. Manfred Pohl ile çalışmaktadır. Sn. Savaş Karakaş ile yapımını gerçekleştireceği Yavuz (Goeben) ve Dumlupınar belgeselleri alanlarında ilişkilerimiz ve işbirliğimiz devam edecektir. Alman ekiple de Türkiyeyi ilgilendiren konularda bilgi ve belge sağlama alanlarında Sn. Savaş Karakaş aracılığı ile ilişkilerimiz devam edecektir.
Böylesine güzel beraberliklere ve işbirliği olanaklarına üzerinde çalıştığım, Derincenin Geçmişi deneme çalışmam için Internette yaptığım araştırmalar ve yazışmalar sayesinde kavuşmuş oldum. Benzer dostlukları, İstanbuldan Saygıdeğer Marina Baumesiter Karaca, Mehmet Toluay ve Sevim Gökyıldız, Ankaradan sayın Mustafa Tuncel, İngiltereden saygıdeğer Saime Timms ve Greg Martin, Almanyadan saygıdeğer Rudi Heinrich, Fransadan sevgili dostum Jean Patrcik Charrey ve İsrailden saygıdeğer Prof. Sheffy Ygal, ABDden sayın David Landowne ile de kurdum. Internet üzerinden dostluklarımız ve birbirimize desteklerimiz sürmektedir.
Buraya ilave ettiğim görüntüler ĵ oranında küçültülmüştür. Özgün olanları http://www.community.webshots.com/user/erkankirazi3
isimli Web sayfamdadır.
Resimleri ĵ oranında küçültmek zorunda kaldım, Word Kelime İşlemcisi bu tür resim ve grafik ilavelerini taşımada oldukça zorlanmaktadır.
email@example.com 10/10/01
İ Copyrighted to Erkan Kiraz.
Bu yazı ancak kaleme alanın izni alınarak tekrar yayınlanabilir yada dağıtılabilir.
This study may be re-copied or re-distributed only with prior consent of its Author.
Prepared By Erkan Kiraz firstname.lastname@example.org on 10/10/01.