|ERKEN EMEKLİLİK 2014 SON DURUM|
Prim günü ve yıl şartlarını tamamlamış ancak yaşı bekleyen emekli adaylarına yönelik de çalışma yürütülüyor. Çalışma Bakanlığı bürokratlarının hazırladığı çalışmaya göre; yaşının dolup emekli olmasına 2 yıl kalanlar üzerinde ağırlıkla duruluyor. Bu kişilere, alacakları maaşlardan belirlenecek bir yüzdede kesinti yapılarak, emeklilik hakkı verilecek. Yapılan çalışmalarla ilgili ayrıca Maliye Bakanlığı’nın da görüşleri alınacak.
Erken emeklilikte son durum ne? Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik, yaptığı açıklamada, erken emekliliğin, hükümet ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı gündemlerinde bulunmadığını söyledi.
Türkiye’de bununla ilgili yapılan düzenlemeler nedeniyle çok acılar çekildiğini belirten Çelik, iktidar ile muhalefetin böyle bir düşünceyi projelerine koyarak ülkeyi yeniden o günlere döndürme hevesinde olmayacağına inandığını anlattı.
Ülkede zaten genç emeklilik olduğunu belirten Çelik, “Şu an 50 yaşında emeklilik var. Bunun daha ne gencini emekli edeceksiniz? Dünyanın hiçbir yerinde böyle bir şey var mı? Konuştuğumuz konu bu değil, karıştırılıyor. Art niyetli bazı kesimler ‘erken emeklilik’ deyip insanlara gereksiz yere ümit veriyor. Böyle bir şey söz konusu değil. Bunu bütün vatandaşlarımızın bilmesinde yarar var” ifadesini kullandı.
Erken emeklilik konusundaki yanlışın daha önce bir kez yapıldığını vurgulayan Çelik, bununla ortaya çıkan olumsuzlukları gidermeye çalıştıklarını bildirdi.
“38-40 yaş emekliliğinin ne anlama geldiğini, bunun acılarını, sıkıntılarını, Mali yükünü anlatacak olan tek ve en deneyimli ülke Türkiye’dir” diyen Çelik, 50 yaşında emeklilik varken erken emeklilik gibi bir şeyin gündeme getirilmesinin söz konusu olmadığını dile getirdi.
“2036'ya kadar 60 yaş emekliliğine ancak ulaşacağız”
Çelik, kadınlarla ilgili doğum borçlanması, erkeklerin askerlik borçlanması gibi yeni bazı haklar verildiğini hatırlatarak, bunların ayrı konular olduğunu belirtti.
Kademeli olarak emeklilik yaşının 60'a çıkarılmasıyla ilgili geçmiş dönemde yapılan düzenlemenin devam ettiği bilgisini veren Çelik, şöyle konuştu:
“Burada vatandaşın mağduriyeti esas değil. Tam tersine bunlar vatandaş merkezli düzenlemelerdir. Türkiye bir anda 60 yaş emekliliği getirmemiştir. 40 yaş emekliliğini kademeli olarak yaparak 2036'Lara kadar 60 yaş emekliliğine geçeceğiz. Şu anda gelişmiş ülkeler 67-70 yaş emekliliğini konuşuyor. 2036'ya kadar 60 yaş emekliliğine ancak ulaşacağız. Dolayısıyla ülke ve ülkenin geleceği önemli. Tabii birey olarak bizden talepler olabilir ama talepler kesinlikle ülkeyi karanlığa, sıkıntıya sokacak bir şekilde olmamalıdır.”
Faruk Çelik, 1999 yılında yapılan düzenlemede, emeklilik süresi 5-10 yıl uzayan çalışanların sorunlar yaşadığını vurguladı.
“Bu kişiler için dengelerimizi bozmayacak şekilde bir çalışma yapabilir miyiz?” diye görüşüldüğü sırada hiçbir ilgisi yokken birden erken emeklilik tartışmalarının ortaya atıldığına dikkati çeken Çelik, “Çok net söylüyorum; ‘erken emeklilik’ diye kim söylüyorsa en büyük yanlışı yapıyor. Görüşmemiz erken emeklilikle ilgili değildi. Vatandaşımızın sorununa çözüm bulma adına bir görüşmeydi. Asli görevimizi yaptık ama bu olayın bilen ve bilmeyenler tarafından hiç alakası olmayan bir tarafa çekilmesi bizi üzmüştür” değerlendirmesinde bulundu.
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan da Erken Emeklilik ile ilgili açıklamalarda bulundu.
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan, önceki akşam bir televizyon kanalında yaptığı açıklamalar ile ‘erken emeklilik’ meselesine son noktayı koydu. “Gündemde erken emeklilik var mı” şeklindeki bir soruya Babacan, “Böyle bir şey gündemimizde yok. Bir dönem yapılan o erken emekliliğin biz halen bedelini ödüyoruz” cevabını verdi.
Bugün dünyada emeklilik yaşını düşüren ülke bulunmadığını belirten Babacan, sosyal güvenlik sistemini kurgularken, gelecek nesilleri de düşünmek zorunda olduklarını söyledi.
41 yaşında emekli
Ali Babacan’ın bu çıkışıyla ‘erken emeklilik’ bekleyenler hayal kırıklığına uğrasa da, aslında Türkiye’de erken emeklilik uygulaması devam ediyor. 2005 yılında gerçekleştirilen Sosyal Güvenlik Reformu’ndan önce sisteme girenler, kademeli şekilde erken emekli olmaya devam ediyor.
Hazine ve OECD verilerine göre Türkiye’de halen kadınlarda ortalama emeklilik yaşı 41, erkeklerde ise 44.9 seviyesinde bulunuyor. Bu yaş ortalamaları, milli geliri ve refah düzeyleri bizden çok daha yüksek bütün Avrupa ülkeleri ile OECD ülkelerinden çok daha düşük.
Mesela OECD ortalamasına bakıldığında kadınların ortalama emeklilik yaşı 62, erkeklerde ise 63. Daha ilginci, Avrupa’daki krizden etkilenmeyen ve kişi başı geliri 50 bin euroyu bulan (Türkiye’nin yaklaşık 5 katı) Norveç’te hem kadınların hem de erkeklerin emeklilik yaşı 65'in üzerinde.
Emeklilik sonrası 37 yıl
Türkiye’de emeklilik sonrası yaşam beklentisine bakıldığında, erkeklerde 30 yıl, kadınlarda ise 37.8 yıl gibi bir tablo görünüyor. Türkiye bu açıdan da gerek AB, gerekse OECD ortalamalarının çok üzerinde. Avrupa’da emeklilik sonrası yaşam beklentisi en yüksek iki ülke yaklaşık 20 yıl ile krizi en derinden yaşayan İtalya ve Yunanistan. İtalya ve Yunanistan’ın emeklilik yaşı halen 60'ın altında olan iki Avrupa ülkesi olması da dikkat çekici.
Sistemin üzerindeki yük
Emeklilik Gözetim Merkezi Başkanı ve Vakıf Emeklilik Genel Müdürü Mehmet Bostan, 1950 yılından itibaren çoğu OECD’deki genel trendin tersine, Türkiye’de ortalama emeklilik yaşı, 1970 yılından itibaren ciddi oranda azalmış.
Türkiye’de emeklilik yaşı 60'lardayken, erkeklerde 45'e, kadınlarda ise 41'e gerilemiş. Bostan, Türkiye’de emeklilik sonrası ortalama yaşam beklentisinin, OECD ortalamasından hem kadın hem de erkeklerde yaklaşık 13-14 sene kadar daha fazla olduğunu da belirterek, “Tüm bu verilere bakılınca ülkemizin sosyal güvenlik sisteminde geçmiş dönemlerden kalan ciddi bir erken emekli yükü olduğu söylenebilir” dedi.
BES’E ilgi patlaması var
“Özellikle yüzde 25'lik devlet katkısının getirilmesiyle birlikte Bireysel Emeklilik Sistemi’ne adeta bir ilgi patlaması yaşandığını görüyoruz” diyen Bostan, geçen yılın aynı dönemine göre katılımcı sayısı üç katına, katkı payındaki artışın ise bir buçuk katına çıktığı bilgisini verdi.
Başbakan Yardımcısı Ali Babacan ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek’in ‘erken emeklilik’ olmayacağı yönündeki açıklamalarının sisteme ilgiyi daha da artırdığını vurgulayan Bostan, şu bilgileri verdi: “Bu yılın ilk yedi ayı sonunda toplam fon büyüklüğü 23milyar TL’ye, katılımcı sayısı 3,74 milyon kişiye ulaştı. Yıl sonunda, toplam fon tutarının 27-28 milyar TL, katılımcı sayısının 4,2 milyon kişi olacağını düşünüyoruz.
Erken emeklilik konusunda binlerce kişinin ısrarlı isteği devam ediyor. İşte erken emeklilik hakkında son açıklama
Emeklilik için prim günü ve yıl şartlarını tamamlamış ancak yaşı bekleyen emekli adaylarına yönelik çalışmalar ve istişareler devam ediyor. Erken emeklilik çalışmalarında gelinen son nokta ne? Kimler bu haklardan yararlanabilecek? Emeklilik için prim günü ve yıl şartlarını tamamlamış ancak yaşı bekleyen emekli adaylarına yönelik çalışmalar ve istişareler devam ediyor. Emeklilikte Yaşa Takılanlar 2014 Yaşa takılanlara düşük maaşla erken emeklilik son durum erken emeklilik şartları nelerdir yaşa takılanlarda neler oldu en son haber son durum emeklilik geliyor mu? Tüm bu gelişmeler beklenirken erken emeklilik bekleyenler için ve emekli olan bazı vatandaşlarımızı üzecek haber geldi. Mart ayında kira gelirleri beyan edilecek. Maliye Bakanlığı, emekli ikramiyesi almış olanların kira beyannamesinde istisnayı kabul etmeyecek. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın hazırladığı tebliğ taslağıyla birden fazla geliri olanların hangilerinde kira istisnasının kabul edilmeyeceğine açıklık getirildi. Tebliğ taslağında kamudan emekli olan bir kişi örneği verilerek, emekli olması halinde aldığı emekli ikramiyesinin de toplam kazanca dahil edileceği belirtilerek, kira istisnasından yararlanamayacağı kaydedildi. Vergi Uzmanı Şükrü Kızılot, yasanın zorlandığını belirterek, bu durumdaki kişilerin tebliğ Resmi Gazete ’de çıktıktan sonra 60 gün içinde Danıştay’a iptal davası açabileceklerini söyledi. Geçen yıl elde edilen kira gelirlerinin beyan dönemi 1 Mart tarihinde başlayacak. Maliye 1 milyon 170 bin evsahibinin beyannamesini önceden doldurmaya hazırlanıyor. İnternet ortamında Maliye tarafından doldurulacak olan beyannameler kira gelirlerinin otomatik olarak beyan edilmesini hedefliyor. Bu arada 2012 yılında çıkarılan bir yasal düzenleme ile de birden fazla gelir elde edenlerin kira istisnasından yararlanmasının önü kapatılıyor. Kira gelirlerinde belli bir sınırın altında kalan kiralar için beyanda bulunulmasına ve vergi verilmesine gerek yok. Kiralarda beyan için sınır 2013 için 3200 lira. Evsahibi eğer 5 bin lira kira geliri elde etmişse önce 3200 liralık sınır düşülüyor, ardından kalan kazanç için vergi ödeniyor. Yasa 2012 haziran ayında çıktı ama 2013 gelirleri için uygulanacak. 2013 gelirleri için bu sınır 94 bin lira. Gelir İdaresi Başkanlığı’nın hazırladığı 286 numaralı genel vergisi tebliğ taslağında uygulamaya açıklık getirmek için örnekler verildi. Tebliğ taslağında emekli olanların aldığı emekli ikramiyesi de 94 bin liralık sınıra dahil edildi.
Nasıl uygulanacak?
Taslakta yer alan örnekte, kamu kurumundan aylık 4.490 lira maaş alan Bay H’nin 1 Temmuz 2013’te emekli olduğu 60.140 lira emekli ikramiyesi aldığı ve 2700 lira da emekli maaşı bağlandığı belirtildi. Bay H ayrıca 7500 lira da kira geliri elde etti. Emekli Bay H’nın elde ettiği kira gelirine istisna uygulanıp uygulanmayacağı; 2013 yılında elde ettiği kazançlara göre belirlenecek. Gelir İdaresi Bay H’nin gelirini (6 x 4.490 + 60.140 + 6 x 2.700 + 7.500 = 110.780 TL) hesapladı. Yani Bay H’nin elde ettiği gelirlere emekli ikramiyesi de dahil edildi ve 94 bin liranın üstünde gelir elde ettiği için 7.500 liralık kira gelirine istisna uygulanamayacağı vurgulandı. Çalışma Bakanlığı bürokratlarının hazırladığı çalışmaya göre; yaşının dolup emekli olmasına 2 yıl kalanlar üzerinde ağırlıkla duruluyor. Bu kişilere, alacakları maaşlardan belirlenecek bir yüzdede kesinti yapılarak, emeklilik hakkı verilecek. Yapılan çalışmalarla ilgili ayrıca Maliye Bakanlığı'nın da görüşleri alınacak. Öte yandan Faruk Çelik, kadınlarla ilgili doğum borçlanması, erkeklerin askerlik borçlanması gibi yeni bazı haklar verildiğini hatırlatarak, bunların ayrı konular olduğunu belirtti. Kademeli olarak emeklilik yaşının 60'a çıkarılmasıyla ilgili geçmiş dönemde yapılan düzenlemenin devam ettiği bilgisini veren Çelik, şöyle konuştu: "Burada vatandaşın mağduriyeti esas değil. Tam tersine bunlar vatandaş merkezli düzenlemelerdir. Türkiye bir anda 60 yaş emekliliği getirmemiştir. 40 yaş emekliliğini kademeli olarak yaparak 2036'Lara kadar 60 yaş emekliliğine geçeceğiz. Şu anda gelişmiş ülkeler 67-70 yaş emekliliğini konuşuyor. 2036'ya kadar 60 yaş emekliliğine ancak ulaşacağız. Dolayısıyla ülke ve ülkenin geleceği önemli. Tabii birey olarak bizden talepler olabilir ama talepler kesinlikle ülkeyi karanlığa, sıkıntıya sokacak bir şekilde olmamalıdır." Faruk Çelik, 1999 yılında yapılan düzenlemede, emeklilik süresi 5-10 yıl uzayan çalışanların sorunlar yaşadığını vurguladı. "Bu kişiler için dengelerimizi bozmayacak şekilde bir çalışma yapabilir miyiz?" diye görüşüldüğü sırada hiçbir ilgisi yokken birden erken emeklilik tartışmalarının ortaya atıldığına dikkati çeken Çelik, "Çok net söylüyorum; 'erken emeklilik' diye kim söylüyorsa en büyük yanlışı yapıyor. Görüşmemiz erken emeklilikle ilgili değildi. Vatandaşımızın sorununa çözüm bulma adına bir görüşmeydi. Asli görevimizi yaptık ama bu olayın bilen ve bilmeyenler tarafından hiç alakası olmayan bir tarafa çekilmesi bizi üzmüştür" değerlendirmesinde bulundu. Emekli olmak için gerekli tüm şartların oluştuğu yaşa takılanlar neden emekli olamıyor. Hükümet yaşa takılanları sesini duyacak mı? Anayasa Mahkemesi iptal kararı, emeklilikte yaşa takılan ve bu nedenle emekli aylığı bağlanamayanlara bir kazanım sağlamamıştır. Anayasa Mahkemesi 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanunu Geçici Madde 206 hükmündeki "8.9.1999 tarihinde Sandık iştirakçisi olanlardan..." ibaresini iptal etmiştir. (İptal kararı 18 Ocak 2014 Tarihli ve 28886 Sayılı Resmi Gazetede yayımlanmıştır)
KARAR, 18 OCAK 2015 TARİHİNDE YÜRÜRLÜĞE GİRECEKTİR.
İptalden önce 206 hükmü;
"8.9.1999 tarihinde Sandık iştirakçisi olanlardan 50 ve daha yukarı yaşlarda bulunanlar, yaş haddi nedeniyle istekleri üzerine veya re'sen emekliye ayrıldıklarında fiili hizmet sürelerinin 10 yılını doldurmuş olmak şartıyla emekli aylığına hak kazanırlar."
Hükmün uygulanması;
8 Eylül 1999 tarihinde 5434 sayılı T.C.Emekli Sandığı Kanununa tabi Devlet memuru olarak görevde bulunan, 8 Eylül 1999 tarihinde de 50 ve yukarı yaşlarda bulunan memurlar, 61 veya 65 yaşlarını doldurduklarında şayet 10 yıl hizmetleri var ise yaş haddi sebebiyle istemeleri halinde (65 yaşını dolduranlarda istekle emeklilik olmamakta, resen memurlukla bağlantıları kesilmektedir) emekli aylığı alabilme şansları bulunuyordu. Emekli olmak için gerekli tüm şartların oluştuğu yaşa takılanlar neden emekli olamıyor. Hükümet yaşa takılanları sesini duyacak mı? Anayasa Mahkemesi iptal kararı, emeklilikte yaşa takılan ve bu nedenle emekli aylığı bağlanamayanlara bir kazanım sağlamamıştır. İptal sonrasında 206 hükmünden "8.9.1999 tarihinde Sandık iştirakçisi olanlardan" hükümleri kaldırıldığından, bu kez "50 ve daha yukarı yaşlarda bulunanlar, yaş haddi nedeniyle istekleri üzerine veya re'sen emekliye ayrıldıklarında fiili hizmet sürelerinin 10 yılını doldurmuş olmak şartıyla emekli aylığına hak kazanırlar." hükmü uygulanacaktır. Ancak, Anayasa Mahkemesi iptal kararının uygulanmasında 1 YIL SÜRE vermiş olduğundan, yeni şekliyle madde 18/1/2015 sonrası ifade edilecektir. Yeni hükmün anlamı; EMEKLİLİKTE YAŞA TAKILANLARIN BEKLENTİLERİNİ KARŞILAYACAK MADDE OLMAYACAĞINI değerlendirmekteyiz. Yeni hükümde 8 Eylül 1999 tarihinde yine 50 ve daha yukarıda yaşlarda bulunanlarda sadece memurluk görevinde bulunulma koşulu ortadan kaldırıldığından, memurluk görevinden ayrılan veya memurluk görevinde bulunanların;
61 yaş + 10 Hizmet Yılı = Emekli Aylığı
Veya
65 yaş (resen emeklilik) + 10 Hizmet Yılı = Emekli Aylığı
Şartını yerine getirirlerse emekli aylıklarının bağlanabileceğini değerlendirmekteyiz. Öz ifade ile her 50 yaşını dolduran memur 10 yıl hizmeti üzerinden emekli olması mümkün olmayacak, 61 yaşını doldurmasını bekleyecektir.
SİZDEN GELENLER
SORU: 19.02.1971 doğumluyum. 24.03.1990 tarihinde ilk iş hayatım başladı ve 01.05.1990 itibariyle sigortalı oldum. Prim gün sayısı dolup emeklilik yaşı bekleyen mağdurlardanım. Hak etmiş olduğum emekliliğe yakın tarihlerde kavuşma şansım var mı? -Arzu TURAN
CEVAP: Emekli olabilmek için 20 yıl sigortalılık, 5375 prim günü ve 46 yaşı tamamlamayı bekliyorsunuz. Sigortalılık süresi ve prim gününü tamamladığınız için 46 yaşınızı dolduracağınız 19 Şubat 2017 tarihinde emekli olabileceksiniz. Emeklilikte yaşa takılanlarla ilgili bir düzenleme yapılırsa ki yapılacağını şu an için sanmıyorum, yaş şartını karşılayıp emekli olabilirsiniz.
Sizin durumunuzda olan çok sayıda vatandaşımız bu umut içerisinde. 1999 yılında 4447 sayılı yasa ile getirilen yaş hadleri bir anda emeklilik hesaplarına dâhil edildi. Haksız bir uygulama olan yaş düzenlemesinin kaldırılması, prim ve sigortalılık süresi dolanların emekli edilmesi gerekir.Almanya ve Finlandiya’da ileride alacağınız emekli aylığının bir miktarı kesiliyor ve erken emekli olabiliyorsunuz. Örnek alınabilir. 8 Eylül 1999 öncesi sigorta başlangıcı olan 5 milyon kişi için düzenleme yapmak adaleti tesis etmek olur. Sadece 4-a’lı yani SSK’lıları değil esnaf ve memuru da kapsayacak bir düzenlemeye ihtiyaç var.
İki yerden aylık alınır mı?
SORU: 2009 yılında kaybettiğim babamdan dolayı SSK’dan yetim aylığı alıyorum. Geçtiğimiz ayEmekli Sandığı’ndan emekli annemi de kaybettim. Bekârım ve çalışmıyorum. Annemden de aylık alabilir miyim? – Ceyda Taşçı
CEVAP: 1 Ekim 2008’den itibaren yürürlüğe konan uygulamaya göre; hem annesinden hem babasından aylık almaya hak kazanan çocuğa, yüksek olan aylığın tamamı, düşük olan aylığın yarısı bağlanmaktadır. Anne ve babanızdan bağlanacak yetim aylığından yüksek olanın tamamını, düşük olanının yarısını alabilirsiniz.
Emekliye prim affı yok
SORU: Devlet Malzeme Ofisi’nden işçi emeklisi olarak ayrıldım, bir şirkete ortak oldum ve ortaklığım sona erdi. Sigorta destek primini ödemediğimden dolayı SGK cezalarla birlikte 7 bin TL kadar bir cezayı her ay maaşımdan kesiyor. Yeni beklenen SGK prim borçları affında bu konuda kapsama giriyor mu? – Mehmet Ali Kaynak
CEVAP: Yakında Meclis’e gönderilecek Torba Kanunda maalesef sizi ilgilendiren bir düzenleme daha doğrusu af ya da yapılandırma bulunmuyor. Emekli olduktan sonra yapılan kendi adınıza çalışmalarda Sosyal Güvenlik Destek Primi ödemeniz gerekirdi. Bu primi ödemeyen sizin durumunuzda olanlarla ilgili 2013 yılında bir yapılandırma yapılmıştı. Aslında bu yıl da yeni bir yapılandırmaya ihtiyaç bulunmakta. Çünkü bu yapılandırmadan sonra adına borç çıkanlar oldu. Muhtemelen siz de bu gruptasınız.
Gelir testi ve af
SORU: SGK’lıyım oğlum(1993 doğumlu). Liseyi bitirince benim sigortadan düştü dershaneye devam etti, bende GSS’den yararlansın diye gelir testi yaptırdım (NİSAN 2013) araya zaman girdi ve borçlu olduğumuzu sonradan sanal ortamdan öğrenmiş bulunmaktayım. Eylül 2013 tarihinde üniversiteye kaydını yaptırdık öğrenci belgesini SGK’ ya teslim ettim aktife ettiler (muhtemelen:). Mevcut gördüğüm GSS borcumu ödemek zorunda mıyım? Yoksa af tan yararlanır mıyım? – Gültekin ATİK
CEVAP: Oğlunuz adına çıkan borcu ödemekten başka bir çare bulunmuyor. Çünkü yine Torba Kanunla gelen Genel Sağlık Sigortası için yapılandırma gelir testine hiç girmemiş olanları kapsıyor. Sizin durumunuzda hâlihazırda oğlunuz teste girdiği için yapılandırma kapsamında değilsiniz.
Ayda 30 günden eksik çalışan için SGK’nın e-bildirge sisteminde “Neden?” diye sorulup karşısında da açıklama ve kodlar getirilir. Bu açıklama ve kodlardan “Kod-7” puantaj tercih edilirse eksik kalan günler için de GSS primi ödenmeyecektir. 2013’te bunu fark edenler 160 bin sigortalıya fırladı
Sosyal güvenlik sisteminde ayda 30 gün çalışmak esas, 30 günden eksik çalışmak istisnadır. SGK, ayda 30 günden eksik çalışanlardan Genel Sağlık Sigortası primlerini kendi ceplerinden 30’a tamamlamalarını ister. Ayda 30 günden eksik çalışanlar için SGK e-bildirge sisteminde “Neden?” diye sorulup kodlar getirilir. Bu açıklama ve kodlardan “Kod-7” puantaj seçilirse çalışan, eksik günler için de prim ödemekten kurtulur. Aksi halde başka koddan bildirilirse gelire göre 42 liradan 257 liraya kadar değişen primin tamamını ödeyecektir.
Torba yasa ile birikmiş GSS prim borçları için af geliyor ama asıl sorun üniversite öğrencileri ile ev hizmetlilerinde. Zorunlu Genel Sağlık Sigortası en çok iki grubu vuruyor. Birincisi öğrenciler, ikincisi ev hizmetlileri. Anne-babasından yeterli harçlığı gelmeyen ve bu sebeple part-time çalışan öğrenciler kazandıklarından fazla SGK’ya GSS primi ödeyecek. Ev hizmetlileri de kendilerini ayda birkaç gün SSK’lı yapan ev sahipleri yüzünden yevmiyelerini SGK’ya verecekler. Normalde öğrencilerden erkek olanlar 25 yaşına kadar anne-babası üzerinden sağlıktan faydalanıyorlar, 1.10.2008 gününden önce doğmuş (eski) kızlar da ömür boyu anne-babasından yararlanıyorlar.
PART-TIME ÇALIŞANLAR TAM AY GSS PRİMİNİ KENDİ ÖDER
Ancak ister erkek olsun ister kız, işe girmişlerse artık anne-baba üzerinden sağlık yardımı alamıyorlar. Ev hizmetlisi kadın ise evde otursa ya eşi ya da anne-babası üzerinden sağlık yardımı alabiliyor, ama çalışırsa ayda 1 gün bile SSK’lı olsa yararlanamıyor. Yetmiyor bir de SGK, “Bana seve seve 29 günlük GSS primi ödeyeceksin” diyor. Öğrenci oldukları halde ayda 30 günden az part-time çalışanlar da 30 günden eksik kalan süreleri için GSS primi ödemek zorundalar. Kamuoyunda bilinen adıyla parttime yani ayda 30 günden az çalışmak bir gerçektir. İşte bu çalışanlar için 1 Ocak 2012 günü yürürlüğe giren zorunlu GSS uygulamasına göre kısmi ay GSS primi ödenmeyecek, tam ay çalışmış gibi GSS primi ödenecektir.
Eziyet için memlekete!
Kayseri’de öğrenci olan Muğlalı’nın, part-time çalışıyorsa GSS priminin tespiti için illa memleketine gidip gelir testine girmesi gerekiyor.
İşçi 10’dan azsa 23’üne dek iletilmeli
30 günden eksik kalan süreler için Genel Sağlık Sigortası primi ödemekten kurtulmak için eksik gün sebebi “Kod-7”, yani puantajlı çalışma olarak bildirilmesi geekiyor. İşverenler, çalışanlarının 30 günden eksik bildirimlerini Kod-7 puantaj ile SGK’ya bildirirlerse her ay puantaj kaydı tutup dosyalamalıdırlar. Ayrıca işyerinde çalışan sayısı 10 veya daha çok ise bu puantaj belgelerini SGK’ya göndermelerine gerek yok. Çalışan sayısı 10’dan az ise her ayın puantaj belgelerini takip eden ayın 23’üne kadar SGK’ya elden veya taahhütlü postayla göndermelidirler. Puantaj kayıtlarında hem çalışanın hem çalıştıranın imzası olmalıdır.
18’den büyükler için prim ödenecek
5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası (SS ve GSS) Kanunu ile artık okumuyorlarsa 18 yaşından büyük çocuklarımız sağlık primi ödemeden sağlık yardımı alamayacaklar. Okuyorlarsa lise için 20, yüksekokul için 25 yaşına kadar prim ödemeyecekler. Liseden yeni mezun olmuş öğrenciler de 120 gün boyunca (üniversiteyi kazanıp kayıt oluncaya kadar) prim ödemezler, ama üniversiteye girememişlerse artık prim ödeyecekler.
OKUR SORULARI?
Kaza için tazminat davası açabilirsiniz
24.11.2011 günü çalıştığım şirketin şubesinin kapatma işlemleriyle ilgilenirken yaya halde bana bir minibüs çarptı ve sol ayak parmaklarımdan ikisini kaybettim. Yaklaşık 75 gün iş göremez raporu aldım. Yüzde 6 kayıp olduğuna dair raporum var. Yaptığım kaza bir iş kazasıydı. Sonuç olarak, kazada uzuv kaybından ötürü şirketimden tazminat alabilir miyim? Bunun için yapmam gereken bir şey var mı? Mehmet ÖKMEN
İşyeriyle ilgili bir işi yaparken veya bir yere giderken kaza yapmışsınız. Meslekte kazanma gücü kaybınız yüzde 10’un altında kaldığı için SGK size sürekli işgöremezlik geliri bağlamaz ve vermez. Yapmanız gereken iş, mahkemesinde maddimanevi tazminat davası açmaktır. Ayrıca size çarpan minibüsün trafik sigortası veya varsa kasko sigortasına karşı da aynı işlemi uygulayabilirsiniz.
Doğum borçlanması için daha çok erken
01.01.1996 sigorta girişliyim. Toplam prim ödeme gün sayım 3944 olup 07.05.2009 tarihinde 3.5 aylık hamileyken ekonomik kriz nedeniyle işten çıkarıldım. 19.10.2009 tarihinde ikiz bebeklerim dünyaya geldi. Şu anda çalışmıyorum. Bu bilgiler ışığında doğum borçlanmasından yararlanmak istiyorum. Doğum borçlanmasıyla ne kadar erken emekli olabilirim? Sevgül KURUMSAK
Girişinizle SSK’dan 58 yaşında en az 3600 günle veya 52 yaşında en az 5825 günle emekli olabilirsiniz. Zaten 3600 günü aştığınızdan bundan sonra prim ödemeseniz de 58 yaşınızda emekliliğiniz garanti. Ancak çalışarak veya doğum borçlanmasıyla 5825 güne ulaşırsanız 52 yaşında emekli olacaksınız. Şu an doğum borçlanması önermem, ileride çalışmayacak olursanız o zaman yaparsınız
Emeklilik için yıl ve yaş şartlarını tamamlayıp prim günü şartına takılanlar için heyecanlı bekleyiş başladı. Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk Çelik'in bu konuda gelen talebi değerlendirmek üzere ilgili birime talimat vermesiyle sevince boğulan yaklaşık 100 bin kişi, gelişmelere kilitlendi.
FORMÜLLER MASADA
Bürokratlar prim günü eksiği olanlara emeklilik yolunu açacak düzenleme için çalışmalara başladı. Çalışma ile eksik primi olanlara borçlanma imkanı getirilmesi öngörülüyor. Borçlanma yoluyla emeklilik için çeşitli formüller masaya yatırılıyor. Bu alternatifler arasında, belli bir süre hizmet şartı aranması da var. Örneğin; prim eksiği olanlara emeklilik imkanı sağlanması için en az bin 800 gün prim gününe sahip olunması şartı getirilebilir. Bu durumda yıl ve yaş şartlarını tamamlayıp bin 800 ve üzerinde prim günü olanlar, geriye kalan eksik süreyi borçlanma yoluyla ödeyerek emekli olabilir.
MERAKLA BEKLENİYOR
Prim günü eksiği nedeniyle emekli olamayanlar için nasıl bir formül uygulanacağı çalışma tamamlanınca ortaya çıkacak. Merakla beklenen çalışma, önce Ekonomi Koordinasyon Kurulu'nda ele alınacak. Konu üzerinde burada uzlaşma sağlanırsa, yasal düzenleme için düğmeye basılacak. Uzmanlar, Bakanlık'ta yapılan çalışma döneminin kısa sürede tamamlanmasını bekliyor.
TBMM Plan ve Bütçe Komisyonu’nda, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı’nın 2014 yılı bütçesinin görüşülmesine başlandı. Bütçe görüşmelerine katılan CHP İzmir Milletvekili Musa Çam ve İstanbul Milletvekili Süleyman Çelebi "Emeklikte yaşa takılanlar" yazılı tişörtler giydi.
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Faruk, bakanlığının bütçesini sunmaya başladı. Komisyonda; Mesleki Yeterlilik Kurum, Türkiye ve Orta-Doğu Amme İdaresi Enstitüsü, Devlet Personel Başkanlığı, Türkiye İş Kurumu ve Sosyal Güvenlik Kurumu"nun 2014 yılı bütçeleri görüşülecek.
Her fırsatta erken emeklilik değil haklı emeklilik istediklerini beyan eden emeklilikte yaşa takılanlar grubu, yepyeni eylemlerine hazırlık yapmaya devam ediyor. Son olarak Adana’da 27 Ekim tarihli bir protesto gösterisi düzenleyen inatçı grup, bu kez de İzmir’de 17 Kasım tarihli bir eyleme imza atacaklar
Emeklilikte yaşa takılanlar grubunun son eylemi İzmir’de gerçekleştirilecek. 17 Kasım 2013 tarihinde İzmir’de haklı seslerini duyuracak olan ve erken emeklilik değil, hakkımız olan emekliliği istiyoruz diyen emeklilikte yaşa takılanlar grubu, yine büyük ses getirecek.
EYT Grubu İzmir eylemine hazırlanıyor!
Yaptıkları eylemlere Twitter’dan da devam eden Emeklilikte Yaşa Takılanlar art arda faaliyet düzenliyor. Geçtiğimiz günlerda Ankara Sıhhıye’de eylem yapan Emeklilikte Yaşa Takılanlar platformu. 07 Ekim 2013 Pazartesi tarihinde Twttier’da da bir eylem yaptı. Twitter’da hahstag açarak seslerini duyuran yaş mağdurları İzmir’de de eylem hazırlığındalar.
Yıllardır yapılan eylemler bu yılda da devam ediyor. emeklilikte yaşa takılanlar grubu geçtiğimiz aylarda Ankara’da Çalışma Bakanlığı önünde ve Sıhhıye Abdi İpekçi Parkı’nda dikkat çeken eylemler yapmışlardı. Emeklilikte yaşa takılanlar eylemlerinde “erken emeklilik değili haklı emeklilik istiyoruz” diye sloganlar attılar. “Maç devam ederken kural değişmez” diyen emeklilikte yaşa takılanlar 17 Kasım 2013 yılında eylem yapmaya hazırlanıyor.
Günler öncesinden duyrulan Emeklilikte Yaşa Takılanlar Büyük İzmir eyleminde binlerce yaş mağdurunun toplanması bekleniyor.Emeklilikte yaşa takılanlar adı altında kalıplaşan grup, artık emekliliklerinin sağlanması için her yolu deniyor. Sürekli bir şekilde eylemler yapan ve seslerini duyurmaya çalışan emeklilikte yaşa takılanlar grubu, erken emeklilik değil haklı emeklilik istiyorlar. Özellikle yurdun çeşitli yerlerinde eylemler gerçekleştiren EYT grubu, son olarak Adana eylemi ile ses getirdi.
Emeklilikte yaşa takılanlar grubu hız kesmiyor. Pes etmeden seslerini duyurmayı ve haklarını geri almayı hedefleyen emeklilikte yaşa takılanlar grubu, her ortamda yaptıkları ses getiren eylemlerle dikkat çekiyor. Emeklilikte yaşa takılanlar son durum ne oldu? Henüz bu kadar eyleme devlet cephesinden bir adım gelmese de, Bakan Faruk Çelik’in yakın bir zamanda EYT tasarısı yapması isteniyor.
Son olarak önceki gün Adana’da yaptıkları eylem ile büyük ses getiren emeklilikte yaşa takılanlar, yeni eylemlerle seslerini duyurmaya devam edecekler. Hem meydanlarda, hem de sosyal medyada yaptıkları eylemlerle emek vermeye devam eden EYT grubu, bir sonraki durağını belirleyecek.
TWİTTER EYLEMİNDE 1 NUMARA
Kaynak: Kaynak belirtilmedi
Editör: Abdullah Ünlü
Haberin Devamı