atatürkün kadın hakları ile ilgili anıları,sözleri
Cagdas hukuk devleti kurmanin ana sarti, toplum icinde erkege oldugu gibi kadina da sosyal, kulturel ve siyasal haklarini tanimak, bu haklara saygi gostermektir. Cagdaslasmanin ve cagdas bir toplum olabilemin yolu ve yontemi budur. Cunku kadin haklari bir anlamda insan haklarinin da ayrilmaz bir parcasidir.Zira insan kavramini kadin ve erkek birlikte olusturmakta, bu kavrama her iki cins birlikte anlam kazandirmaktadir.
Iste bu anlayisla hareket eden Ataturk, Turk kadinina, asirlarca ihmal edilen sosyal ve siyasal haklarini kazandirdi. Ataturk; bu haklarin kadin tarafindan kullanilmasinin insanligin mutlulugu ve sayginligi acisindan gerekli olduguna inaniyor, Turk kadininin, dunyu kadinligina elini vererek yine dunyanin baris ve guveni icin calismasini istiyordu.
Turkiye’de medeni alemin anladigi sekilde kadin haklarinin kabul edilmesi, Ataturk’un onderligiyle Cumhuriyetin kurulmasindan sonradir. Daha onceleri kadin, erkegin yarisi kadar miras alma hakkina sahipti. Kadinin sahitligi de ayni sekilde olmaktaydi. Zaten sadece bizde degil tum milletlerde kadina verilen deger tarih boyunca sinirli tutulmustu. Kadina taninan haklar hic bir zaman kanun hukmunu almamisti.
Kadinlarin hukuk alaninda gercek bir esitlikten yararlanmalari Cumhuriyeti izleyen yillarda mumkun olabildi. 1924 Anayasasi’nin Secme ve Secilme hakkindaki 10. ve 11. maddeleri, 2599 sayili ve 5 Aralikta 1934 tarihli kanun ile degistirilerek kadinlara da secme ve secilme hakki taninmistir. Ataturk’un Cumhuriyet’i izleyen yillarda yaptigi inkilaplarin bir dizisi kadin haklari konusundadir. Bunlardan en onemlisi kadini aile hukuku alaninda da erkeklerle esit hale getiren Medeni Kanun’dur.
Ataturk’un kadina ve kadin haklarina verdigi onemi su satirlar daha iyi anlatmaktadir:
“Bizce, Turkiye Cumhuriyeti anlaminda kadin, butun Turk tarihinde oldugu gibi bugun de en muhterem yerde her seyin ustunde yuksek ve serefli bir mevcudiyettir.”
” Erkeklere ilk ogudu, ilk egitimi veren ve onun uzerinde ilk analik nufuz ve tesirini kuran kadindir.”
“Suna inanmak lazimdir ki, dunya yuzunde gordugumuz her sey kadinin eseridir.”
“Herhalde kadinlarimizi da erkekler gibi ayni ogrenim derecesinden gecirmelidir. Onlara, erkeklere ogrettigimiz seylerden baska kadinlik vazifelerini de ogretmeye mecburuz.”