Karında şişkinlik hissi, çoğu insan tarafından karında oluşan fazla gaza bağlı olarak görülse de karında şişliğin nedeni bazı hastalıkların gaza hassasiyeti de olabilmektedir.
Karında şişkinlik nedenleri ve tedavisi
Çoğu insan karında şişkinlik hissinin çok fazla gaz oluşmasına bağlı olduğunu düşünür. Aslında çoğunlukla gaz miktarı normaldir ancak bazı rahatsızlıklara bağlı kişi çok gaz varmış gibi algılar çünkü gaza karşı hassasiyeti artmıştır.
Aşırı karın şişkinliği neden olur?
Aşırı karın şişkinliği genellikle bağırsak çalışma bozukluklarına bağlıdır. En sık olarak irritabl bağırsak sendromu veya spastik kolon denilen durumlarda oluşur. Bu kişilerde bağırsak çalışması bozulmuş ve bağırsak adalelerinde kasılmalar oluşmuştur. Kalın bağırsağın splenik fleksura denilen dalak bölgesindeki kısmında gaz sıkışması olabilir. Bu duruma splenik fleksura sendromu denir ve karın üst kısımlarında, özellikle sol üst kısımda rahatsızlık, adale spazmı, şişkinlik, ağrı ile kendini gösterir.
Bağırsaklarda iltihaba, bunun sonucu da daralma ve tıkanıklıklara yol açan divertikülit, kron hastalığı gibi durumlarda ve bağırsak kanserlerinde de karında şişkinlik oluşur. Daha önce karın ameliyatı geçirmiş kişilerde oluşabilecek bağırsak yapışıklıkları da karında şişkinlik yapabilir.
Ayrıca çok yağlı gıda yendiğinde de mide boşalması gecikir ve kişiler fazla gaz oluşması olmadan da şişkinlik ve rahatsızlık hissi duyabilirler.
Karın ağrısı ve huzursuzluğu
Bazı kişiler bağırsaklarda gaz olduğunda karın ağrısı duyabilirler. Gaz kalın bağırsağın sol tarafında toplandığında kalp sıkışması hissi ile kalp rahatsızlığı ile karışabilir. Kalın bağırsağın sağ tarafında aşırı gaz olduğunda ise safra kesesi ve apandisitte duyulan ağrılara benzer ağrılar oluşabilir.
Karında şişkinliğin teşhis yöntemleri
Gaz yakınması bazı ciddi hastalıklarda da oluşabileceği için kişiye tanı konup bu hastalıklar ekarte edilmelidir. Kişinin yeme alışkanlıkları ve yakınmalarının birbiri ile ilgisini belirlemek önemlidir. Hangi gıdaların daha çok gaz yaptığı araştırılır.
Eğer laktoz yetersizliğinden şüphelenilirse bir müddet için süt ve sütlü gıdalar yasaklanarak durum takip edilebilir. Karında aşırı şişkinlik olanlarda karında su toplanıp toplanmadığı, bağırsaklarda iltihabi hastalık olup olmadığı incelenmelidir.
Karında şişkinlik ve gaz yakınmaları
Karında şişkinlik ve gaz yakınmaları olan 50 yaşın üzerindeki kişilerde kalın bağırsak kanseri olasılığı dikkate alınmalıdır. Özellikle ailesinde bağırsak kanseri olan kişilerde bu durum daha önemlidir. Bu durumda bağırsakların endoskopla incelenmesi gerekir. Özellikle açıklanamayan kilo kaybı, ishal veya gaitasında kan olan kişilerde bu olasılık çok dikkatle araştırılmalıdır.
Karında şişkinliğin tedavisi
Belirli bir hastalık sonucu oluşmadığı gösterilen gaza bağlı rahatsızlıkları geçirmek için diyet değişikliği, gerektiğinde ilaç kullanılır ve hava yutmayı azaltmak gereklidir. Doktorların azaltmalarını veya kesmelerini önereceği gıdalar maalesef genellikle meyve, sebze, hububat ve süt ürünleri gibi sağlıklı gıdalardır.
Ayrıca şişkinlik ve hazımsızlık hissini azaltmak için yağsız gıdalar yenmelidir. Böylelikle mide daha hızlı boşalır ve gaz bağırsaklara daha hızlı geçip ileriye doğru gider.
Her bir gıdanın gaz yapıp yapmayacağı ve eğer gaz yaparsa ne kadar gaz yapacağı kişiden kişiye değişiklik gösterdiği için her bir bireyle ayrı ayrı konuşup ona göre diyet düzenlemesi yapılmalıdır.
Gaz yakınmaları diyet düzenlemesi ile geçmiyor ise antiasitler, sindirim enzimleri, karbon preparatları, bağırsak çalıştırıcı ilaçlar kullanılabilir.
Yutulan havayı azaltmak için sakız çiğnememek, sert şekerleme yememek, yemekleri küçük lokmalar halinde ve yavaş yavaş yemek gereklidir. Eğer takma diş kullanılıyorsa bu mutlaka çeneye oturan bir protez olmalıdır.
Sonuç olarak, görüldüğü gibi gaz ve şişkinlik yakınmaları basit hazımsızlık şeklinde olabileceği gibi, bazı enzim eksiklikleri, iltihaplanmalar, yapışıklık, kanser gibi değişik birçok rahatsızlıktan da meydana gelebilir. Bu nedenle bu tip yakınması olanlar, eğer yakınmaları süreklilik kazanıyorsa mutlaka teşhis ve tedavilerinin doğru bir şekilde yapılması sağlanmalıdır.