faaliyet-i rububiyet nedir? faaliyet-i rububiyet ne demek? »
allah'ın rububiyet faaliyeti ve icraatı.(hâlik-ı zülcelâl hayret-nümâ, dehşet-engiz bir surette bir faaliyet-i rububiyetiyle, mevcudatı mütemadiyen tebdil ve tecdit ettiğinin bir hikmeti budur: nasılki mahlukatta faaliyet ve hareket; bir iştiha, bir iştiyak, bir lezzetten, bir muhabbetten ileri geliyor. hattâ denilebilir ki: herbir faaliyette, bir lezzet nev'i vardır; belki herbir faaliyet, bir çeşit lezzettir. ve lezzet dahi, bir kemâle müteveccihtir; belki bir nevi kemâldir. mâdem faaliyet; bir kemâl, bir lezzet, bir cemâle işaret eder. ve mâdem kemâl-i mutlak ve kâmil-i zülcelâl olan vâcib-ül-vücud, zât ve sıfât ve ef'âlinde, bütün enva-ı kemâlâta câmi'dir; elbette o zât-ı vâcib-ül vücud'un vücub-u vücuduna ve kudsiyetine lâyık bir tarzda ve istiğnâ-i zâtisine ve gına-i mutlakına muvafık bir surette ve kemâl-i mutlakına ve tenezzüh-ü zâtisine münasip bir şekilde; hadsiz bir şefkat-i mukaddese ve nihayetsiz bir muhabbet-i münezzehesi vardır. elbette o şefkat-i mukaddesen ve o muhabbet-i münezzeheden gelen hadsiz bir şevk-i mukaddes vardır. ve o şevk-i mukaddesten gelen hadsiz bir sürur-u mukaddes vardır. ve o sürur-u mukaddesten gelen, tâbiri câiz ise, hadsiz bir lezzet-i mukaddese vardır. ve elbette o lezzet-i mukaddese ile beraber; hadsiz onun merhameti cihetiyle faaliyet-i kudreti içinde, mahlukatının istidatları kuvveden fiile çıkmasından ve tekemmül etmesinden neş'et eden, o mahlukatın memnuniyetlerinden ve kemallerinden gelen zât-ı rahman ve rahim'e ait, tâbiri câiz ise, hadsiz memnuniyet-i mukaddese ve hadsiz iftihar-ı mukaddes vardır ki; hadsiz bir surette, hadsiz bir faaliyeti iktiza ediyor. ve o hadsiz faaliyet dahi, hadsiz bir tebdil ve tağyir ve tahvil ve tahribi dahi iktiza ediyor ve o hadsiz tağyir ve tebdil dahi; mevt ve ademi, zeval ve firakı iktiza ediyor.bir zaman, hikmet-i beşeriyenin masnuâtın gayelerine dâir gösterdiği faideler nazarımda çok ehemmiyetsiz göründü. ve ondan bildim ki, o hikmet abesiyete gider. onun için feylesofların ileri gidenleri, ya tabiat dalâletine düşer veya sofestai olur veya ihtiyar ve ilm-i sâni'i inkâr eder veya halika "mûcib-i bizzat" der. m.)
faaliyet-i rububiyet hakkında sözler
Henüz kimse birşey yazmadı. İlk yazan siz olun!