Rahim ağzı (serviks), rahimin vajene açıldığı alt bölümünü oluşdurmaktadır.
Rahim ağzı hastalıkları gurubu, basit bir enfeksiyondan rahim ağzı kanserine
kadar uzanan geniş bir yelpazeyi içermektedir. Bir çok rahim ağzı hastalığı,
kansere gidişhatı başlatan neden olabilir. Pap smear testi adı verilen tarama
yöntemi ile, rahim ağzında oluşan değişiklikler erken dönemde tanınarak, bu
hastalıkların tedavisi ile kansere dönüşüm engellenebilmektedir.
Bu bilgi broşürü sizlere
Rahim ağzı hastalıklarının tipleri
Bu hastalıkların nasıl teşhis edileceği
Teşhis edilen bu hastalıkların nasıl tedavi edileceği hakkında bilgi vermek
amacı ile hazırlanmıştır.
Rahim Ağzı Hastalıkları Tipleri
Rahim ağzı enfeksiyonu (servisit)
Rahim ağzının, kişide belirti veren veya tamamen hiç belirti vermeden sessiz bir
şekilde seyreden enfeksiyonudur. Özellikle doğurganlık döneminde sık
rastlanmaktadır. Bakteri veya çeşitli virüs enfeksiyonları nedeniyle
oluşabileceği gibi, spiral veya tampon kullanan kadınlarda da rastlanabilir.
Bazı hastalarda ise hiç bir sebeb bulunamamaktadır. Enfeksiyonlar kendilerini
akıntı ile belli ederler ve bu akıntı kokulu da olabilir. Bazı hastalarda adet
dönemi sonrasında veya cinsel ilişki sonrasında lekelenme tarzı kanamalar
olabilmektedir.
Polipler
Rahim ağzından dışarı doğru bir çıkıntı oluşturan ve çeşitli boyutlara ulaşan,
iyi huylu kitlesel oluşumlardır. Vajinal kanamaya, özelliklede cinsel ilişki
sonrasında kanamaya sebep olabilirler. Muayene esnasında rahatlıkla teşhis
edilirler ve alınmaları çok kolay bir işlemdir.
Genital siğiller
Genital bölgedeki siğiller (kondilom da denmektedir) human papilloma virüsü (HPV)
adı verilen bir virüsün neden olduğu oluşumlardır. Bazı human papilloma virüs
tiplerinin genital kanserlerle ilişkisi vardır. Bu tip lezyonu olan kadınların
düzenli Pap smear kontrolleri yaptırmaları önerilmektedir.
Displaziler
Rahim ağzının yüzeyini döşeyen hücrelerde, hücresel boyutta olan değişiklikler
displazi denilen hastalık gurubunu oluştururlar. Normal yapıdaki hücerler,
anormal yapıdaki hücrelere dönüşmüştür. Displazinin mevcut olması kişinin kanser
olduğu anlamına gelmez fakat bu durum tedavi edilmez ise, uzun vadede kansere
ilerleme görülebilir. Günümüz koşullarında displazi rahatlıkla teşhis ve tedavi
edilip kansere ilerleme engellenebilir. Rahim ağzından sürüntü örnek (Pap-smear)
alınarak displazi teşhis edilen hastalara; doktoru gerekli gördüğü takdirde,
biyopsi alınması işlemini uygulayabilir.
Rahim ağzı kanseri
Rahim ağzının tedavi edilmediği takdirde ölümcül olan, kötü huylu hastalığıdır.
Kanser dokusu rahim ağzı dışında diğer organlara da yayılabilir. Hatta lenfatik
dolaşım adı verilen sistemle veya kan yoluyla uzak organlara da yayılabilmektedir.
Rahim ağzı kanseri, anormal hücrelerin Pap-smear muayenesinde ortaya
çıkmalarından yıllar sonra gelişmektedir. En sık 35-50 yaşları arasında görülür.
Rahim ağzı kanserine karşı aşı geliştirilmiştir. 3 doz olan bu aşı ergenlik
çağından itibaren 40lı yaşların ortalarına kadar uygulanabilmektedir.
Rahim ağzı kanseri risk faktörleri:
Halen veya önceden geçirilmiş genital bölgede siğili olan veya HPV virüsü
taşıyan kadınlar
Birden fazla cinsel partneri olan kadınlar veya cinsel partnerinin birden
fazla eşi olan kadınlar
Genç yaşda cinsel hayata başlayan kadınlar
Sigara içimi
Rahim Ağzı Hastalıklarının Teşhisi
Rahim ağzı hastalıklarının tedavisinde en önemli basamak, bu hastalıkların erken
teşhisidir. Erken teşhisde en önemli basamak rutin muayene ve Pap testidir.
Pap-testi: Cinsel hayatın başlaması ile veya 18 yaşından itibaren yapılan ve bu
hastalıkların taramasında çok etkin olan bir yöntemdir. Bir tarama testidir. Bu
test ile hastalık daha belirti vermeden, hücre seviyesinde iken tanınabilir.
Rahim ağzının enfeksiyonları, siğilleri, displazileri, ve kanserleri bu tarama
testinde açığa çıkarılabilir. Bu test rutin jinekolojik muayene esnasında rahim
ağzından bir sürüntü alınarak, bunun labratuarda muayenesi ile yapılmaktdır.
Bazen örneğin enfeksiyon varlığında, yeterli hücrenin alınamamış olduğu
durumlarda testin tekrarı gerekir. Bu durum kötü huylu bir durumun varlığı
anlamına gelmemektedir. Pap smear testinin anormal olduğu durumlarda aşağıda
anlatılan ek bir takım muayene yöntemleri gerekebilir.
Kolposkopi : Pap-test anormal olduğunda yapılması gereken bir sonraki
muayenedir. Görüntüyü büyüten ve kolposkop adı verilen özel bir aletle rahim
ağzı incelenir. Kolposkopi için, muayene esnasında olduğu gibi bir spekulum
vajene yerleştirilir. Rahim ağzı özel solusyonlara tabi tutularak erken dönemde
olan ve gözle net olarak görülemeyen değişimlerin görünür hale gelmesi sağlanır.
Biyopsi: Kolposkopi esnasında anormal olarak dikkati çeken bir bölge varlığında,
rahim ağzından ufak bir parça alınarak mikroskobik muayeneye yollanır. Alınan
biyopsi ufak çapta olabileceği gibi, doktorunuzun gerekli gördüğü takdirde
elektrocerrahi veya konizasyon yöntemi ile daha geniş çapta da olabilir.
Rahim Ağzı Hastalıklarının Tedavisi
Tedavinin şeklini belirleyen en önemli faktör, var olan problemin tipidir.
Burada doktorunuzun gerekli gördüğü ve sizin için en uygun tedavi şekli seçilir.
Bu tedavi şekilleri: Kriyoterapi (dondurma)
Elektrocerrahi ile yakma
Elektrocerrahi ile kesme
Laser ile tedavi
Konizasyon (koni şeklinde bir parçanın cerrahi olarak çıkarımı).
Sonuç
Rahim ağzı hastalıklarının tedavisinde en önemli olan şey, erken dönemde teşhis
ve bunun erken dönemde tedavisidir. Yılda bir kez rutin bir jinekolojik muayene
ve Pap smear testi, ilerde sizlerin ve bizlerin üzülmesine neden olacak kötü
huylu hastalıkların gelişmesine engel olacaktır. Sormak istediğiniz her şey için
kapılarımız daima açıktır. Anormal vajinal kanamalarınız veya akıntınız varsa
veya bir şeylerin ters gittiğine inanıyorsanız, doktorunuza başvurunuz.