Yeşil çay ve siyah çay içinde bulunan “tanenler” gıdalar yoluyla alınan demirin vücut tarafından emilmesini olumsuz yönde etkileyebilir.
Düzenli olarak çay içmenin demir eksikliğine yol açıp açmadığı konusunda yapılan araştırmalar, kontrollü çay tüketiminin demir oranında bir değişikliğe yol açmadığını ancak günde 4-5 bardaktan fazla çay tüketmenin demir seviyesini düşürebileceğini ortaya koymaktadır.
Demir seviyesi normal kişilerde, çayın demir seviyesi üzerindeki etkisi daha azken, halihazırda demir eksikliği yaşayanlarda daha fazla etkiye yol açabilmektedir.
Uzmanlar, düzenli olarak çay içenlere, çayın demir üzerindeki olumsuz etkisini azalmak için, demirin vücut tarafından emilmesini arttıran C vitamini bakımından zengin meyveleri tüketmelerini tavsiye etmektedir.
Çay ve Demir Eksikliği
“İnsan Beslenme ve Diyetetik Dergisi”nde 2004 yılında yayınlanan bir araştırmaya göre, düzenli olarak çay içmek net bir şekilde demir emilimini azaltıyor.
Özellikle hamilelik ve doğurganlık döneminde bulunan kadınlar, böbrek yetmezliği olan kişiler, düzenli olarak diyaliz tedavisi görenler, çölyak hastalığı ve Crohn hastalığı gibi vücuttaki demir seviyesini düşüren hastalığı veya durumu bulunanlar, diğer kişilerden daha fazla demir eksikliği riski altında oldukları için çay tüketiminde dikkatli olmalıdır.
Bunlar dışında, sınırlı miktarda veya hiç hayvansal gıda tüketmeyenlerin demir eksikliği yaşama riski yükseldiğinden düzenli çay içmeleri önerilmemektedir.
Demli çay ya da çayın uzun süre demlenmesi bardak başına tüketilen “tanen” miktarını arttırdığından demir üzerinde daha olumsuz bir etki yaratacaktır. Ayrıca siyah çay demir seviyesini yeşil çaydan daha fazla düşürmektedir. Çay içmek alışkanlığını bırakamıyorsanız en azından yeşil çaya veya çok demli olmayan açık çaya yönlenebilirsiniz.
Kandaki demir düzeyinin sağlıklı seviyelerde olması için demir bakımından zengin gıdaların tüketilmesi tek başına yeterli olmayabilir. Beslenirken gıdalardan alınan demirin emilimini etkileyen diğer besin kaynaklarından da mümkün olduğunca kaçınılmalıdır. Çay içinde bulunan tanenler dışında soya proteini, kalsiyum, polifenoller ve baklagiller ve tam tahıllar da demir emilimi sürecini engelleyebilir.
Demir Eksikliği Belirtileri
Demir seviyesine göre demir eksikliği belirtileri kişiden kişiye göre değişebilir. Ancak demir eksikliğinin genel belirtileri arasında halsizlik, kronik yorgunluk, dil ve boğazda sık iltihaplanma, konsantrasyon güçlüğü ve sinirlilik hali gösterilmektedir. Demir eksikliği bağışıklık sistemini zayıflatır ve kişinin okulda ya da işteki performansını düşürebilir. Eğer demir eksikliği şüpheniz varsa sizin için en uygun beslenme programının belirlenmesi için bir uzmana danışmalısınız.Kaynaklar