Hisse Senetleri Borsa'da İşlem Görmeyen Şirketlerin Yükümlülükleri
Hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen halka açık anonim ortaklıkların genel yükümlülükleri ana başlıklar itibarıyla aşağıda verilmiştir.
Söz konusu yükümlülüklerden muafiyet ve Kurul kaydından çıkma şartları hakkında bilgi edinmek için ilgili linklere gidilebilir.
Ayrıca, hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen halka açık anonim ortaklıkların, sermaye piyasası araçlarının (hisse senedi, tahvil vb.) ihraç ve halka arzı, birleşme, devir, bölünme, çağrıda bulunma ve vekâletle çağrı toplanması gibi özellikli durumlarda Kurulumuz web sayfasında yer alan ilgili düzenlemeler çerçevesinde gerekli bilgi ve belgeler ile birlikte Kurulumuza başvurma zorunlulukları bulunduğu da dikkate alınmalıdır.
Son durum itibarıyla sermaye piyasası mevzuatından kaynaklanan yükümlülüklerin yerine getirilebilmesini teminen sermaye piyasası mevzuatının ve Sermaye Piyasası Kurulu'nun internet sayfasında yayımlanan Kurul Haftalık Bülteni'nin takip edilmesi gerekmektedir.
A) TEMETTÜ DAĞITIM YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Halka açık anonim ortaklıkların temettü dağıtım yükümlülüğü ve temettü avansı dağıtımına ilişkin esaslar Seri: IV, No: 27 sayılı "Sermaye Piyasası Kanununa Tabi Olan Halka Açık Anonim Ortaklıkların Temettü ve Temettü Avansı Dağıtımında Uyacakları Esaslar Hakkında Tebliğ" ile düzenlenmiştir.
I. Birinci Temettü Oranı ve Temettü Dağıtım Yöntemleri
Ortaklıkların esas sözleşmelerinde birinci temettü oranının gösterilmesi zorunludur. Ortaklıkların birinci temettü tutarı, hesap dönemi karından kanunlara göre ayrılması gereken yedek akçeler ile vergi, fon ve mali ödemeler ve varsa geçmiş yıl zararları düşüldükten sonra kalan dağıtılabilir karın %20'sinden az olamaz.
Hisse senetleri borsada işlem görmeyen anonim ortaklıkların birinci temettüü nakden dağıtmaları esastır. Ancak, bu ortaklıklardan Seri: IV, No: 39 sayılı "İhraççıların Muafiyet Şartlarına ve Kurul Kaydından Çıkarılmalarına ilişkin Esaslar Tebliği"nin 4'üncü maddesinin (a) bendinde yer alan bağımsız denetim muafiyeti kapsamına girmeyenler, birinci temettüü nakden ve/veya hisse senedi biçiminde dağıtabilirler.
Birinci temettüü kısmen veya tamamen hisse senedi biçiminde dağıtmak isteyen ortaklıkların, yıllık olağan genel kurul toplantısı için TTK'nın 368'inci maddesinde öngörülen toplantıya davete ilişkin sürenin başlangıç tarihinden en az bir ay önce, biri Türkiye çapında yayın yapan iki günlük gazetede olmak üzere Tebliğ ekinde yer alan forma uygun olarak yapılacak bir ilanla ortaklarından talep toplamaları zorunludur. Talep toplama süresi en az 15 gün olmalıdır. Talepte bulunmayan ve/veya bulunamayan ortakların iradeleri temettüün nakden ödenmesi şeklinde değerlendirilir.
Esas sermaye sistemindeki ortaklıklarda, toplanan talepler dikkate alınarak birinci temettüün kısmen veya tamamen hisse senedi biçiminde dağıtılması yönünde talep oluşması durumunda, sermaye artırımının karara bağlanacağı genel kurula davete ilişkin süreler çerçevesinde madde tadil tasarısı için Kuruldan uygun görüş alınır.
Temettüün hisse senedi olarak dağıtılması durumunda ihraç edilecek temettüün hisse senedi biçiminde dağıtılmasına ilişkin genel kurul kararının alınmasından sonra hisse senetlerinin Kurul kaydına alınması için Seri: I, No: 40 sayılı "Hisse Senetlerinin Kurul Kaydına Alınmasına ve Satışına İlişkin Esaslar Tebliği"nde belirtilen bilgi ve belgelerden ilgili olanları ile Kurul'a başvuru yapılması gerekmektedir.
II. Temettü Dağıtımında Esaslar
Hisse senetlerine ilişkin temettü, kıstelyevm esası uygulanmaksızın hesap dönemi sonu itibarıyla mevcut hisse senetlerinin tümüne, bunların ihraç ve iktisap tarihleri dikkate alınmaksızın dağıtılır.
Esas sermaye sistemindeki ortaklıklarca ihraç edilen hisse senetleri sermaye artırımının tescil edildiği hesap dönemi itibarıyla temettüe hak kazanır.
Kayıtlı sermaye sistemindeki ortaklıklarca ihraç edilen hisse senetleri, yeni pay alma hakkına ilişkin sirkülerin yayımlandığı hesap dönemi itibarıyla temettüe hak kazanır. Bu ortaklıkların nakdi sermaye artırımı nedeniyle ihraç edecekleri hisse senetlerinin satış süresi içinde hesap dönemi sona ererse, hesap döneminin son gününü takip eden tarihten başlamak üzere, hisse senetleri geçmiş hesap dönemlerine ilişkin kâr payı kuponları iptal edilerek satılır.
III. Temettü Dağıtım Zamanı
Seri: IV, No: 27 sayılı Tebliğin "Hisse senetleri borsada işlem gören ortaklıklarda birinci temettü oranı ve temettü dağıtımı" başlıklı 5'inci maddesinin 4'üncü fıkrasının Kurulumuza verdiği yetki çerçevesinde, Kurulumuzun 25-29/01/2010 tarih ve 2010/4 sayılı Haftalık Bülteni'nde ilan edilen 27/01/2010 tarih ve 2/51 sayılı Kararı ilgili Tebliğin 6'ncı maddesinde yer alan temettü dağıtım zamanına ilişkin sürelerin uygulanmasında;
Temettüün tamamı nakden dağıtılacaksa, temettüün hesap dönemini izleyen beşinci ayın sonuna kadar dağıtımının yapılması uygulamasına devam edilmesine,
Temettü pay olarak dağıtılacaksa, bu nedenle ihraç edilecek payların Kurulca kayda alınması için hesap dönemini takip eden beşinci ayın sonuna kadar Kurula başvuruda bulunulması ve pay dağıtımının hesap dönemini izleyen altıncı ayın sonuna kadar tamamlanmasına,
(1) ve (2) nolu alt bentlerindeki seçeneklerin birlikte kullanılması durumunda ise, anılan bentlerde belirtilen işlemlerin ayrı ayrı ancak anılan bentlerde yer alan süreler dâhilinde yerine getirilmesine,
karar verilmiştir.
IV. Yönetim Kurulu Üyeleri, Memur, Müstahdem ve İşçilere, Katılma, Kurucu ve Adi İntifa Senedi Sahiplerine, Çeşitli Amaçlarla Kurulmuş Olan Vakıflara ve Bu Gibi Kişi ve/veya Kurumlara Kâr Payı Dağıtımı
Yönetim kurulu üyeleri ile memur, müstahdem ve işçilere, katılma, kurucu ve adi intifa senedi sahiplerine, çeşitli amaçlarla kurulmuş olan vakıflara ve bu gibi kişi ve/veya kurumlara kâr payı dağıtılabilmesi ve çeşitli amaçlarla kurulmuş olan vakıflara ve bu gibi kişi ve/veya kurumlara bağışta bulunulabilmesi için ortaklık esas sözleşmesinde hüküm bulunması gerekir.
Halka açık anonim ortaklıkların çeşitli amaçlarla kurulmuş olan vakıflara ve bu gibi kişi ve/veya kurumlara bağışta bulunmaları veya kârdan pay ayırmaları durumunda;
- Bu ödemelerin, SPKn.'nun. 15'inci maddesinin son fıkrası (*) kapsamına girebilecek sonucu doğurmaması,
- Yıl içinde yapılanlar dâhil bağışların, genel kurulda ortakların bilgisine sunulması
zorunludur.
(*) Halka açık anonim ortaklıklar; yönetim, denetim veya sermaye bakımından dolaylı veya dolaysız olarak ilişkili bulunduğu diğer bir teşebbüs veya şahısla emsallerine göre bariz şekilde farklı fiyat, ücret ve bedel uygulamak gibi örtülü işlemlerde bulunarak karını ve/veya mal varlığını azaltamaz.
V. Temettü Dağıtımında İmtiyaz
Temettü dağıtımında imtiyaz, dağıtılabilir kârın, birinci temettü dağıtıldıktan sonraki kısmı için tanınabilir. Yasa hükmü ile ayrılması gereken yedek akçeler ayrılmadıkça, esas sözleşmede pay sahipleri için belirlenen birinci temettü ve oydan yoksun hisse sahipleri için belirlenen kâr payı nakden ve/veya hisse senedi biçiminde dağıtılmadıkça; başka yedek akçe ayrılmasına, ertesi yıla kâr aktarılmasına ve temettü dağıtımında imtiyazlı pay sahiplerine, katılma, kurucu ve adi intifa senedi sahiplerine, yönetim kurulu üyeleri ile memur, müstahdem ve işçilere, çeşitli amaçlarla kurulmuş olan vakıflara ve bu gibi kişi ve/veya kurumlara kâr payı dağıtılmasına karar verilemez.
VI. Birinci Temettü Tutarının Eksik Dağıtılmasında Sorumluluk
Ortaklıkların birinci temettü tutarını Tebliğ'de belirtilen orana göre eksik olarak dağıtmaları durumunda, Kurul bu ortaklıklara eksik dağıtılan temettü tutarını temettü dağıtım zamanı esas alınarak Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasının kısa vadeli avanslar için uyguladığı faiz oranı üzerinden hesaplanacak faiz tutarı ile birlikte nakden veya olağanüstü yedek akçelerin sermayeye ilave edilmesi suretiyle hisse senedi şeklinde dağıtılması zorunluluğunu getirebilir. Eksik temettü dağıtımından zarar görenlerin, yasal koşullar oluştuğu takdirde, eksik temettü dağıtımından dolayı yönetim kurulu üyelerinin hukuki sorumluluğu için yasal yollara başvurma hakları saklıdır.
VII. Temettü Avansı
Ortaklıklar, sermaye piyasası mevzuatına uygun olarak düzenlenmiş ve incelemeden (sınırlı bağımsız denetimden) geçmiş 3, 6 ve 9 aylık dönemler itibarıyla hazırladıkları ara mali tablolarında yer alan kârları üzerinden nakit temettü avansı dağıtabilirler. Kurul, temettü avansı dağıtacak ortaklıkların ara mali tablolarının bağımsız özel denetlemeye tabi tutulmasını isteyebilir.
Temettü avansı dağıtmak isteyen ortaklıkların esas sözleşmelerinde hüküm bulunması ve genel kurul kararıyla ilgili yılla sınırlı olmak üzere yönetim kuruluna yetki vermeleri zorunludur. Anılan genel kurul toplantısında, dağıtılacak temettü avansının, ilgili hesap dönemi sonunda yeterli kâr oluşmaması veya zarar oluşması durumlarında, bir önceki yıla ait bilânçoda yer alan olağanüstü yedek akçelerden mahsup edileceği hususunun da karara bağlanması gerekmektedir. Yönetim kuruluna genel kurul tarafından temettü avansı dağıtımı için yetki verildiği takdirde, yönetim kurulu tarafından, ilgili hesap döneminde her 3 aylık dönemi izleyen 6 hafta içerisinde, temettü avansı dağıtma veya dağıtmama konusunda bir karar alınması zorunludur. Söz konusu yönetim kurulu kararı Seri: VIII, No: 57 sayılı "İhraç Ettiği Sermaye Piyasası Araçları Bir Borsada İşlem Görmeyen Ortaklıkların Özel Durumlarının Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği" kapsamında kamuya açıklanır.
Temettü avansı dağıtımına karar verilmesinde ve avansın ödenmesinde; TTK'nın bilânço ve gelir tablosunun kabulüne ve kârın dağıtılmasına ilişkin hükümlerinden SPKn'nun 15'inci maddesine aykırı olanları uygulanmaz.
Dağıtılacak temettü avansı tutarının hesaplanması, imtiyazlı pay sahiplerine, OYP sahiplerine ve ortaklar dışında kârdan pay alacak kişi ve/veya kurumlara temettü avansı dağıtılamaması, ilan ve bildirim esasları, temettü avansı dağıtım zamanı ve temettü avansı ödemeleri gibi temettü avansına ilişkin ayrıntılı düzenlemeler Seri: IV, No: 27 sayılı Tebliğde yer almaktadır.
Temettü avansı dağıtacak olan ve hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen ortaklıkların ayrıntılı ara finansal tablolarını, Seri: IV, No: 27 sayılı Tebliğin ekinde yer alan temettü avansı dağıtım tablosunu ve bağımsız sınırlı veya özel denetleme raporunu ilgili ara dönemi izleyen 6 hafta içerisinde Kurul'a göndermeleri ve iki mahalli gazetede ilan ettirmeleri zorunludur. Mahalli gazetelerden birinin ortaklık merkezinin bulunduğu yerde yayımlanan en yüksek tirajlı gazete olması şarttır. Mahalli gazetede yerine getirilecek ilan yükümlülükleri Türkiye çapında yayın yapan gazetelerde de yerine getirilebilir.
VIII. Tahsil Edilmeyen Kâr Payı ve Temettü Avansı Bedellerinin Zaman Aşımına Uğraması
Ortaklar ve kâra katılan diğer kimseler tarafından tahsil edilmeyen kâr payı bedelleri ile ortaklar tarafından tahsil edilmeyen temettü avansı bedelleri dağıtım tarihinden itibaren beş yılda zaman aşımına uğrar. Zaman aşımına uğrayan temettü ve temettü avansı bedelleri hakkında 2308 sayılı "Şirketlerin Müruru Zamana Uğrayan Kupon Tahvilat ve Hisse Senedi Bedellerinin Hazineye İntikali Hakkında Kanun" hükümleri uygulanır.
B) ÖZEL DURUMLARIN KAMUYA AÇIKLANMASI YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Özel durumlarının kamuya açıklanmasına ilişkin esaslar Seri: VIII, No: 57 sayılı "İhraç Ettiği Sermaye Piyasası Araçları Bir Borsada İşlem Görmeyen Ortaklıkların Özel Durumlarının Kamuya Açıklanmasına İlişkin Esaslar Tebliği" ile düzenlenmiştir.
Anılan Tebliğ ile belirlenen özel durumların gerçekleşmesi durumunda sermaye piyasası araçları Borsa'da işlem görmeyen ortaklıklar söz konusu Tebliğin ekinde yer alan formata uygun olarak hazırlayacakları özel durum açıklamasını Kurul'a göndermek zorundadırlar. Kurul gerekli gördüğü durumlarda bu Tebliğ uyarınca gönderilen bilgilerin, elektronik ortam da dâhil, basın yayın organlarında ilan edilmesini ilgili ortaklıktan veya açıklama yapmakla yükümlü diğer kişilerden isteyebilir.
I. Özel Durumların Bildirim Şekli
Seri: VIII, No: 57 sayılı Tebliğ'de belirtilen özel durumlar veya özel durumlardaki değişiklikler ortaya çıktığı veya öğrenildiğinden itibaren beş işgünü içinde Kurul'a bu özel durum hakkında bir açıklamanın ulaştırılması zorunludur.
Kurul'a ulaştırılan özel durum açıklamaları Kurul Haftalık Bülteni vasıtası ile kamuya duyurulmaktadır.
II. Hisse Senetlerinde İşlem Yapanların Açıklaması
Bir gerçek veya tüzel kişinin veya bu gerçek veya tüzel kişi ile birlikte hareket eden diğer gerçek veya tüzel kişilerin, doğrudan veya dolaylı olarak ortaklıktaki toplam oy hakkının veya sermayenin %5, %25, 1/3, % 50 ve 2/3 üne veya daha fazlasına sahip olması veya ortaklıktaki toplam oy hakkının veya sermaye payının söz konusu oranların altına düşmesi ya da bir sözleşme nedeniyle veya sair yollarla ortaklığın yönetim kontrolünün doğrudan veya dolaylı el değiştirmiş olması,durumunda işlemi gerçekleştirenler tarafından özel durum açıklaması yapılır.
C) FİNANSAL TABLO VE YILLIK RAPORLARIN HAZIRLANMASINA İLİŞKİN YÜKÜMLÜLÜKLER İLE SORUMLULUK ESASLARI
I. Finansal Tablo ve Yıllık Raporların Hazırlanması
Hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen şirketler yıllık finansal tablolarını esas olarak Seri: XI, No: 1 sayılı "Sermaye Piyasasında Mali Tablo ve Raporlara ilişkin ilke ve Kurallar Hakkında Tebliğ" hükümleri uyarınca hazırlarlar. Yüksek enflasyon dönemlerinde finansal tabloların hazırlanmasına ilişkin esaslar ise Seri: XI, No: 20 sayılı "Yüksek Enflasyon Dönemlerinde Mali Tabloların Düzeltilmesine ilişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" ile düzenlenmiştir. Ayrıca, bağlı ortaklığı, müşterek yönetime tabi teşebbüssü veya iştiraki bulunan şirketler Seri: XI, No: 21 sayılı "Sermaye Piyasasında Konsolide Mali Tablolara ve İştiraklerin Muhasebeleştirilmesine İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Tebliğ" uyarınca mali tablolarını konsolide olarak hazırlayabilirler.
Bunun yanında, hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen ortaklıklar hesap döneminin ilk üç ayından sonraki bir süre içinde menkul kıymetlerin halka arzı için Kurula başvuruda bulunulması durumunda, birleşme, devir veya tasfiye hallerinde, Seri: XI, No: 3 sayılı "Sermaye Piyasasında Ara Mali Tablolara ilişkin İlke ve Kurallar Hakkında Tebliğ" de yer alan esaslara göre ara finansal tablo düzenlemekle yükümlüdürler. Diğer taraftan, payları Borsa'da işlem görmeyen halka açık ortaklıklardan bağımsız denetim muafiyeti bulunmayanların paylarının, hesap döneminin bitimini izleyen ilk 6 ay içinde halka arz edilmesi durumunda yıllık finansal tablolar için bağımsız denetim raporları, 6 aydan sonraki bir dönemde halka arz edilmesi durumunda ise düzenlenecek 6 ya da 9 aylık ara dönem finansal tabloları hakkındaki sınırlı bağımsız denetim raporları esas alınır.
Ortaklıklar yıllık faaliyet raporlarını Seri: XI, No: 1 sayılı Tebliğ'in 53'üncü maddesi ve Tebliğ ekinde yer alan açıklamalar çerçevesinde hazırlamak zorundadırlar.
II. Sorumluluk Esasları
Finansal tablo ve raporların finansal raporlama standartlarına uygun olarak hazırlanmasından, sunulmasından ve gerçeğe uygunluğu ile doğruluğundan, TTK ve sermaye piyasası mevzuatı çerçevesinde işletmenin yönetim kurulu sorumludur. İşletmenin yönetim kurulu, belirtilen kapsamda hazırlanacak mali tablolar ve yıllık raporların kabulüne dair ayrı bir karar almak zorundadır. Mali tabloların bağımsız denetime tabi tutulmuş olması işletme yönetim kurulunun sorumluluğunu ortadan kaldırmaz.
Ayrıca işletmelerin finansal tablo ve yıllık raporlarının ilanı ve bildirimi sırasında söz konusu yıllık ve dönem finansal tabloları ile yıllık raporların; işletme genel müdürü, finansal tablo ve yıllık raporların hazırlanmasından sorumlu bölüm başkanı veya bu sorumluluğu üstlenmiş görevli ile yönetim kurulunca bir iş bölümü yapılmış ise, finansal tablo ve yıllık raporların hazırlanmasından sorumlu yönetim kurulu üyesi tarafından Seri: X, No: 22 sayılı Tebliğ 2'nci Kısım 26'ncı maddesi uyarınca yapılacak açıklamalarla birlikte imzalanması ve kamuya yapılacak açıklamalarda da bu konuya yer verilmesi zorunludur.
İşletme yönetim kurulu; finansal tablo ve yıllık raporları imzalamakla yükümlü olan görevlilerin, ortaklıkla ve konsolide mali tablolar kapsamına giren bağlı ortaklıklar, iştirakler ve müşterek yönetime tabi teşebbüsler ile ilgili önemli bilgilere ulaşmalarını sağlayacak tedbirleri almakla yükümlüdür. İmza yükümlüsü görevliler, gerek işletmenin iç kontrol sistemiyle, gerekse kendilerinin bilgiye ulaşma sistemiyle ilgili eleştiri ve önerilerini işletme yönetim kuruluna, denetimden sorumlu komiteye, işletmenin bağımsız denetimini yapmakta olan bağımsız denetim kuruluşuna bildirmekle ve yıllık raporu incelemeleri sırasında kullandıkları iç kontrol sistemi hakkında bilgi vermekle yükümlüdürler.
D) BAĞIMSIZ DENETİM YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen ortaklıkların hazırlayacakları yıllık finansal tabloların, Seri: X, No: 22 sayılı "Sermaye Piyasasında Bağımsız Denetim Standartları Hakkında Tebliğ"e göre bağımsız denetimden geçirilmesi zorunludur. Bağımsız denetim yükümlülüğünden muafiyet şartları için ilgili linke gidilebilir.
Bunun yanında, sermaye piyasası araçlarının halka arzı, temettü avansı dağıtılması ile birleşme ve devir durumlarında kullanılan finansal tablolar da bağımsız denetim yükümlülüğüne tabi olabilmektedir. Dolayısıyla, ilgili düzenlemelerdeki bağımsız denetim yükümlülüklerinin ayrıca dikkate alınması gerekmektedir.
E) FİNANSAL TABLO VE YILLIK RAPORLARIN AÇIKLANMASI VE KURUL'A GÖNDERİLMESİ
I. Yıllık Finansal Tabloların Kurul'a Gönderilmesi
Seri: XI, No: 1 sayılı "Sermaye Piyasasında Mali Tablo ve Raporlara İlişkin İlke ve Kurallar Hakkında Tebliğ"in 48'inci maddesi uyarınca hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen ortaklıklar, ayrıntılı bilanço ve gelir tablolarını yıllık olağan genel kurul toplantı tarihlerini izleyen 1 ay içinde Kurul'a göndermekle yükümlüdürler.
II. Ek Finansal Tabloların Kurul'a Gönderilmesi
Hisse senetleri Borsa'da işlem görmeyen ortaklıklardan cari hesap dönemi sonu itibariyle bilanço aktif toplamı 100 bin TL'yi, brüt satış hasılatı 200 bin TL'yi ve çalışan personel sayısı 50 kişiyi aşan ortaklıklardan, bu kriterlerden en az ikisine sahip olanların, tipleri Tebliğ ekleri arasında yer alan fon akım tablosu, nakit akım tablosu, kar dağıtım tablosu, satışların maliyeti tablosu gibi ek finansal tabloları düzenlemeleri ve ayrıntılı bilanço ve gelir tabloları ile birlikte Kurul'a göndermeleri şarttır.
Seri: XI, No: 1 sayılı "Sermaye Piyasasında Mali Tablo ve Raporlara ilişkin ilke ve Kurallar Hakkında Tebliğ"inin 49'uncu maddesinde mali tabloların ilanı hususu düzenlenmiştir.
III. Finansal Tabloların İlanı
Seri: XI, No: 1 sayılı Tebliğ'in 49'uncu maddesi uyarınca ortaklıklar Tebliğ ekleri içinde yer alan tiplere uygun olarak hazırladıkları finansal tablolarını her yıl olağan genel kurul toplantılarını izleyen 30 gün içinde Türkiye Ticaret Sicili Gazetesinde yayımlatmak zorundadır.Ancak genel kurul yapılsın, yapılmasın bu ilan en geç yıllık hesap döneminin bitimini izleyen altıncı ayın sonunda yapılır. Finansal tabloların genel kurul onayından geçmemiş olması durumunda, ilanda bu hususa açıkça ve görünür bir şekilde yer verilir. Ayrıca, bu tablolar ile genel kurulda kabul edilen mali tablolar arasında fark bulunması halinde, bu farklılıklara ilişkin gerekli açıklamaların yapılması zorunludur.
Bu ilan zorunluluğuna ek olarak menkul kıymetleri bir borsada işlem görmeyen ortaklıklar, biri merkezlerinin bulunduğu yerde yayımlanan en yüksek tirajlı iki yerel süreli yayından birinde olmak üzere iki yerel süreli yayında söz konusu finansal tablolarını yıllık olağan genel kurul toplantılarını izleyen 30 gün içinde ilan ederler.
Menkul kıymetleri bir borsada işlem görmeyen ortaklıklar yerel süreli yayında ilan yükümlülüklerini, yönetim kurulu yıllık faaliyet raporu ile söz konusu finansal tablolarını ve varsa buna ilişkin bağımsız denetim görüşünü, finansal tablo kullanıcıları tarafından kolaylıkla ulaşılabilecek şekilde kendi internet sitelerinde yayımlamak suretiyle de yerine getirebilirler. Bu durumda söz konusu bilgilerin, ilgili internet sitesinde en az 5 yıl süreyle yayımlanması zorunludur.
IV. Denetçi Rapor Özetlerinin İlanı
Ortaklıklar, Seri: XI, No: 1 sayılı Tebliğ'in ekinde yer alan "denetçi raporu özetlerini", mali tablolar için getirilmiş hükümler çerçevesinde anılan finansal tablolar ile birlikte ilan etmek zorundadır. Sürekli bağımsız denetlemeye tabi ortaklıklar ise, denetçi raporu özeti yerine bağımsız denetleme raporlarının özetlerini yayımlamak zorundadırlar.
V. Faaliyet Raporlarının Kurul'a Gönderilmesi
Ortaklıklar, Kurulumuz düzenlemeleri çerçevesinde hazırladıkları faaliyet raporlarının bir örneğini olağan genel kurul toplantılarını izleyen bir ay içinde Kurul'a göndermek zorundadırlar.
VI. İlanların Kurul'a Gönderilmesi
Finansal tablolarla birlikte yayımlanan özet denetçi raporu veya bağımsız denetleme raporu özetlerinin yer aldığı gazetelerin birer örneğinin ilanı izleyen 6 işgünü içinde Kurul'a gönderilmesi gerekmektedir.
Denetçi rapor özetleri yerine bağımsız denetleme rapor özetlerinin yayımlandığı durumda (ortaklık sürekli denetlemeye tabi ise), denetçi rapor özetlerinin yıllık faaliyet raporları ile birlikte ayrıca Kurul'a gönderilmesi gerekmektedir.
F) BİRİKİMLİ OY YÖNTEMİNİ UYGULAMA ZORUNLULUĞU
Seri: IV, No: 29 sayılı "Sermaye Piyasası Kanununa Tabi Anonim Ortaklıkların Genel Kurullarında Birikimli Oy Kullanımına İlişkin Esaslar Hakkında Tebliğ"in 5'inci maddesinin son fıkrası uyarınca hisse senetleri borsada işlem görmeyen ve geçmiş iki yıl içerisinde pay sahibi sayısı sürekli olarak 500'ün üzerinde olduğu herhangi bir şekilde anlaşılan ortaklıkların birikimli oy yöntemini uygulamaları ve ana sözleşmelerinde birikimli oy yöntemine yer vermeleri zorunludur. Tebliğ kapsamındaki ortaklıkların ana sözleşmelerinde birikimli oy yöntemine yer vermelerini teminen esas sözleşme değişikliğine uygun görüş almak üzere Kurul'a başvurmaları zorunludur. Diğer ortaklıklar bakımından birikimli oy yönteminin uygulanması ihtiyaridir.
G) ESAS SÖZLEŞME DEĞİŞİKLİKLERİ İÇİN KURUL'UN UYGUN GÖRÜŞÜNÜ ALMA YÜKÜMLÜLÜĞÜ
Sermaye Piyasası Kanunu'nun 11'inci maddesinin son fıkrası hükmü uyarınca halka açık anonim ortaklıkların esas sözleşmelerinin değiştirilmesi için Sanayi ve Ticaret Bakanlığına başvurulmadan önce Kurulun uygun görüşünü almaları zorunludur.
H) HALKA AÇIK BİR ANONİM ORTAKLIĞIN ÖRTÜLÜ KAZANÇ AKTARIMI YOLUYLA YILLIK KARINI AZALTAMAMASI
Sermaye Piyasası Kanunu'nun "Temettü ve Bedelsiz Payların Dağıtım Esasları" başlığını taşıyan 15'inci maddesinin son fıkrasında; "halka açık anonim ortaklıkların; yönetim, denetim veya sermaye bakımından dolaylı veya dolaysız olarak ilişkili bulunduğu diğer bir teşebbüs veya şahısla emsallerine göre bariz şekilde farklı fiyat, ücret ve bedel uygulamak gibi örtülü işlemlerde bulunarak karını ve/veya mal varlığını azaltamayacağı," hükme bağlanmıştır.
SPKn.'nun 47/A-6 maddesinde, 15'inci maddenin son fıkrasında belirtilen işlemlerde bulunarak karı ve/veya mal varlığını azaltan tüzel kişilerin yetkililerinin hapis ve ağır para cezası ile cezalandırılacakları öngörülmüştür.
I) ÇAĞRIDA BULUNMA ZORUNLULUĞU
Kurulumuzun Seri: IV, No: 44 sayılı "Çağrı Yoluyla Ortaklık Paylarının Toplanmasına İlişkin Esaslar Tebliği"nin 6'ncı maddesi uyarınca isteğe bağlı olarak yapılan kısmi çağrı, blok veya münferit alımlar ya da diğer herhangi bir yöntemle, tek başına veya birlikte hareket ettikleri kişilerle beraber, doğrudan veya dolaylı olarak bir ortaklığın yönetim kontrolünü sağlayan paylarını iktisap edenler, diğer ortaklara ait payları da satın almak üzere çağrıda bulunmak zorundadırlar.
Ortaklığın sermayesinin veya oy haklarının %50 ve daha fazlasına tek başına veya birlikte hareket ettikleri kişilerle beraber, doğrudan veya dolaylı olarak sahip olunması yönetim kontrolünün elde edilmesidir. Bunun dışında, söz konusu orana bağlı olmaksızın, yönetim kurulu üye sayısının salt çoğunluğunu seçme veya genel kurulda söz konusu sayıdaki üyelikler için aday gösterme hakkını veren imtiyazlı payların elde edilmesi de yönetim kontrolünün elde edilmesi anlamına gelir.
Yönetim kontrolünü sağlayan payların ve oy haklarının iktisabını izleyen altı iş günü içerisinde, çağrı yapmak üzere Kurul'a başvurulması gereklidir. Çağrı yükümlülüğünün doğduğu günden itibaren kırkbeş iş günü içerisinde ise ortaklığın diğer ortaklarına ait payları satın almak üzere fiili çağrı işlemine başlanması zorunludur.
Aşağıdaki hallerin varlığı halinde ise çağrıda bulunma yükümlülüğünün doğmadığı kabul edilir.
Yönetim kontrolünün, bu Tebliğ hükümlerine uygun olarak tüm pay sahiplerine ellerinde bulundurdukları payların tamamı için yapılan isteğe bağlı bir çağrıyı takiben elde edilmesi,
Pay devrinden önce yönetim kontrolüne sahip olunan bir ortaklıkta, pay devri ile yönetim kontrolünün daha önce ortaklıkta yönetim kontrolüne sahip olanlar ile eşit olarak paylaşılması,
İmtiyazlı paylarla yönetim kontrolüne sahip olan ortak veya birlikte hareket ettiği kişiler tarafından gerçekleştirilen pay alımları ile ortaklık sermayesinin veya oy haklarının %50 veya daha fazlasına sahip olunması,
Yönetim kontrolüne sahip olan ortağın, ortaklıktaki sermaye payının bu Tebliğ'in 5 inci maddesinde belirtilen oranın altına düşmesinden sonra yönetim kontrolü üçüncü kişilere geçmeden, yapacağı pay alımları ile ortaklık sermayesinin veya oy haklarının %50 veya daha fazlasına tekrar sahip olması,
Yönetim kontrolünü sağlayan ortaklık paylarının ve oy haklarının, aynı gerçek veya tüzel kişi tarafından kontrol edilen grup içerisinde yapılan devir işlemleri sebebiyle elde edilmesi.
Kurul, aşağıdaki hallerin varlığı halinde çağrıda bulunma zorunluluğuna muafiyet getirebilir:
Ortaklık paylarının veya oy haklarının iktisabının, finansal güçlük içinde bulunan ortaklığın mali yapısının güçlendirilmesi bakımından zorunlu olan bir sermaye yapısı değişikliği gereğince gerçekleştirilmesi. Kurul, bu şartın varlığını şirkete yeni fon girişi sağlanması şartına bağlayabilir veya bağımsız bir kuruluş raporuyla kanıtlanmasını isteyebilir.
Ortaklık sermayesinde sahip olunan paylardan veya oy haklarından çağrı yapma zorunluluğunu gerektiren kısmın Kurulca uygun görülecek sürede elden çıkarılacağının taahhüt edilmesi veya elden çıkarılması. Bu bent gereğince yapılacak muafiyet başvurularında, payların veya oy haklarının elden çıkarılması için Kurul tarafından verilecek süre içerisinde, sahip olunan paylar sebebiyle ortaklık yönetim kurulunda herhangi bir değişiklik yapılmaması gerekir.
Ana ortaklıktaki yönetim kontrolü değişikliğinin, ana ortağın paylarına sahip olduğu halka açık anonim ortaklıktaki yönetim kontrolünün elde edilmesi amacını taşımaması. Bu şartın varlığının tespitinde halka açık ortaklıktaki iştirakinin son bilanço aktif toplamının %10'unu aşmaması, faaliyet hacmi içinde önemli bir yer taşımaması ve benzeri gerekçeler Kurulca dikkate alınır.
Özelleştirme kapsamındaki ortaklıklarda kamu paylarının satışı.
Muafiyet başvurularının, çağrı yapma zorunluluğunun doğmasını izleyen altı iş günü içerisinde çağrı yapmakla yükümlü olanlar tarafından Kurul'a yapılması gerekir. Kurulca yapılacak incelemeler ve talep edilecek bilgi ve belgelerin değerlendirilmesi sonucunda muafiyet koşullarının gerçekleştiği sonucuna varılırsa, ilgililer, çağrı yapma yükümlülüğünden muaf tutulabilir.
Muafiyet başvurularının Kurulca uygun görülmemesi halinde ise Kurul'un muafiyet başvurusunu uygun görmeme kararından itibaren altı iş günü içerisinde çağrı yapılmak üzere Kurul'a başvurulması gerekmektedir. Ayrıca, bu durumda kırkbeş iş günü olarak öngörülen fiili çağrıya başlama süresi, Kurul kararından itibaren otuz iş günü olarak uygulanır.