Necati Cumalı
Ay Büyürken Uyuyamam
Cumhuriyet Kitapları
İstanbul
2004
s. 7-12
İndirmek için tıklayın:
Öykü forumdan kaldırılmıştır (Bkz: Forum İşleyişi).
öykü kişisinin ani değişiminin sebebini kavrayamadım.
Öyküde doktorun kızının da geçmişte kalmış bir aşk olduğunu düşnüyordum ki, son anda şimdi olduğunu anladım; yani zamanla ilgili kafa karışıklığı yaşadım. Galiba bunu öykü yaptı,ben değil.
Öyküde hemen, şimdi kurulan bir ilşkiye, onca sıcaklık katılıyor olması etkileyici. Yadırgamamıza izin vermiyor öykü kişilerini, onların oracıkta gelişen yakınlığını hemen benimsetiyor. "Ooo oldu mu şimdi!" demeye hazırlanırken, diyemiyoruz. Öyküde bana en güçlü gelen bölüm de bu kısım:Öykü kişisinin kiraladığı odaya dönmek üzere içeriye girmesi ile başlayan bölüm.
Öyküyle beraber Cumalı'yı tekrar yaşamak çok güzel. Öykünün hemen başındaki taşta tasvirini defalarca okudum, tek kelimeyle mükemmel. Kahramanın aşk yaşamının epey kalabalık olmasına rağmen, uzun süredir aşk yaşamamış, ya da hiç ilişki yaşamamış birinin hislerine sahip. Öykü bende yaşamında hep karşı cins olan, boş olmayı, kendiyle kalmayı sevmeyen kişilerin yaşamına bakmayı sağladı.
Cumalı'yı tanımasak, epey cinsiyetçi bir bakış açısından kaleme alınmış, ataerkil tonu ağır basan bir öykü bu diyebiliriz. Ancak Cumalı'nın aynı adı taşıyan öykü kitabında "Ay Büyürken Uyuyamam"ın hemen ardından gelen öykünün "Soluk Almak" olduğunu düşünürsek, hiç de öyle olmadığını gönül rahatlığıyla söyleyebiliriz. Kitap içinde ilerledikçe sürekli sezilebileceği gibi, Cumalı'nın öykülerinde kırda, kentte ya da taşranın uzak bir kasabasında anlatılan hikâyelerin hep tensel hikâyeler olduğunu söyleyebiliriz. Tenin tenle konuştuğu, tabulardan, yasaklardan, genel geçer ahlâk kurallarından arınmış insana özgü olanı bulmaya çalışan öyküler bunlar.
Ay Büyürken Uyuyamam'ın kahramanı da insan oluşunu teniyle duymaya özlem duyan, yalnızlığının bir başınalığa dönüşmemesi için dünyaya arayış içinde bakan bir karakter. Güzel olan, gençlik düşleri içinde gezinip dururken ansızın karşısına çıkan evsahibesinin de aynı duygulanımların penceresinden bakması dünyaya.
Ay ve uluma imgeleri hakkındaysa daha uzun düşünmek lazım. Yusuf Atılgan'ın Evdeki öyküsünde de benzer imgeler kullanılmıştı diye anımsıyorum.