Stres, egzersiz, ilaçlar, ya da bilmediğiniz başka sebepler sizde hızlı, titreyen, çarpan hatta darbe gibi vuran kalp atışları yaratıyorsa bunun adı kalp çarpıntısı.
Kalp çarpıntısı zaman zaman endişe verici, bazen de can sıkıcı olabilir. Ancak kalbiniz hala etkili şekilde attığı sürece çarpıntının pek fazla zararı yok.
Kalp çarpıntısı başka bir sorunla ilişkili olabilir. Örneğin aritmi belirtilerinden biri de kalp çarpıntısı. Böyle durumlarda tedavi gerekebilir.
Kalp çarpıntısı belirtileri
Kalp çarpıntısı belirtilerini sıralayalım:
• Kalp atışlarının darbe ya da sıçrama gibi olması
• Kalbinizin kuş çırpıntısı gibi atması
• Çok hızlı atması
• Normalden daha fazla zorlanarak atması
Kalp çarpıntısını göğsünüzde olduğu kadar boğazınızda veya boynunuzda da hissedebilirsiniz. Bedeniniz aktifken ya da dinlenirken, ayaktayken ya da yatarken fark etmez. Her an olabilir.
Sık sık gelmeyen ve birkaç saniye süren kalp çarpıntısı genellikle zararsızdır. Tedavi gerektirmez. Geçmişte kalp sorunu yaşadıysanız ya da kalp çarpıntısı rahatsızlık verecek düzeydeyse zaman kaybetmeden uzmana başvurmalısınız. Doktorun yapacağı testlerle kalp çarpıntınızın daha ciddi bir sağlık sorunuyla ilişkili olup olmadığı anlaşılacak. Bir an önce doktora görünmenizi gerektiren işaretler:
• Göğsünüzde rahatsızlık ve ağrı
• Baygınlık ya da fenalık geçirmek
• Aşırı nefes darlığı
• Aşırı baş dönmesi
Kalp çarpıntısının nedenleri
Kalp çarpıntısının neden kaynaklandığı çoğunlukla bulunamıyor. Belirlenebilen bazı nedenler var. Örneğin:
• Stres ya da anksiyete gibi aşırı duygusal tepkiler
• Ağır egzersizler
• Kafein
• Nikotin
• Ateş ya da hararet
• Adet dönemi, hamilelik ya da menopoz gibi dönemlerde oluşan hormonsal değişimler
• Psödoefedrin içeren soğuk algınlığı ya da öksürük ilaçları
• Uyarıcı içeren bazı astım ilaçları
Kalp çarpıntısının altında çok daha ciddi bir sorun yatıyor olabilir. Aşırı faaliyet gösteren tiroit bezi ve aritmi bunlardan en yaygınları. Aritminin de türleri var. Hızlı kalp atışlarına neden olan türü taşikardi, kalbin yavaş atmasına neden olansa bradikardi. Düzensiz kalp atışlarıysa atrial fibrilasyon.
Kalp çarpıntısı ölümcül mü?
Kalp çarpıntınız daha ciddi bir sorundan kaynaklanmadığı sürece risk neredeyse yok denecek kadar az. Ama başka nedenlerden kaynaklıysa kalp çarpıntısının da riskleri oluyor. Kalp çarpıntısının tehditlerinden bazılarına bakalım:
Baygınlık. Kalbiniz olması gerekenden hızlı atıyorsa kan basıncınız aniden düşebilir. Sonucu da baygınlık. Özellikle belli bir kalp sorununuz varsa baygınlıkla karşılaşmanız muhtemel. Doğumsal kalp hastalığı ve kalp kapakçığı sorunları buna örnek.
Ani kalp durması. Kalp çarpıntısı özellikle aritmiden kaynaklanıyorsa kalbinizin aniden durması riskiyle karşı karşıyasınız.
İnme. Kalp çarpıntınız atrial fibrilasyondan kaynaklanıyorsa kan pıhtılaşması riski de var. Kan pıhtıları damar boyunca hareket ederek beyne ulaşırsa inmeye neden olabilir.
Kalp yetmezliği. Kalbiniz aritmi gibi bir nedenle uzun zamandır etkili biçimde çalışamıyorsa kalp yetmezliği baş gösterebilir. Aritmiyi kontrol altına alacak tedavi yöntemleriyle kalbin işlevi arttırılırsa kalp yetmezliği riski de azalır.
Kalp çarpıntısı için önlemler
Kalp çarpıntısına neden olan faktörleri en aza indirmek çarpıntıyı da azaltır. İşte kalp çarpıntısını önlemenin ipuçları:
Stresi üzerinizden atın. Kalp çarpıntınızın özellikle stresli zamanlarda arttığını hissediyorsanız çarpıntının nedeni stres olabilir. Rahatlama teknikleri, egzersiz ya da dostlarınızla sohbet size iyi gelecek, stresi azaltacak.
Uyarıcılar faydalı değil. Çay, kahve, nikotin, enerji içecekleri, kışın bol bol aldığımız soğuk algınlığı ilaçları… Çarpıntınızı arttıran birçok uyarıcı madde var. Bunları kullandığınızda birden çarpıntı başlıyorsa azaltmakta fayda var. En iyisi uzak durmak.
Uyuşturucu maddelerden kaçının. Zararları saymakla bitmez. Listede çarpıntı da var.