Yeni Türkiye Dergisi Türk Eğitimi Özel Sayısı’nda TEDMEM Direktörü Prof. Dr. Ziya Selçuk’un yazısını aşağıda bulabilirsiniz.
» Genlerimizi sınırlı da olsa bizden sonraki birkaç kuşağa aktarabiliyoruz. Peki, öldükten sonra arkamızda bıraktığımız tek şey genlerimiz mi?
» Varlık olarak insan’ı sadece genlerle açıklamaya çalışmak ne derece yeterli?
» Neden bazı fikirler, düşünceler, şarkılar nesiller boyu aktarılırken, bazıları çok kısa ömürlü olur?
» Günümüze Mozart’tan geriye ne kadar gen kalmıştır bilinmez, peki Mozart’tan bize kalan tam olarak nedir?
» Lise öğretmenlerimizin lakapları, nasıl nesilden nesile aktarılabiliyor?
Bu sorulara cevap verebilmek için bir analojiden yararlanmakta fayda var. Bilindiği gibi, biyolojik aktarımın temel yapıtaşı olarak bilinen genler "ebeveynden çocuklarına geçen, belirli bir karakteristiği taşıyan biyolojik birim" olarak tanımlanır. Biyolojinin organizmalardaki kalıtım ve çeşitliliğini inceleyen bilim dalı olarak bilinen genetikte ise son yıllarda oldukça büyük gelişmelerin kaydedildiği bilinmektedir. Gelişmeler çoğunlukla kök hücre tedavisi, gen tedavisi, insan genom projesi, biyoteknoloji ve klonlama konularında yoğunlaşmaktadır. Peki, bu gelişmeler tıp, biyoloji ve biyoteknolojinin ötesinde hangi alanların anlaşılmasında bize yardımcı olmaktadır?
Bu noktada, genetik iletim ve kültürel iletim arasındaki benzerlikten faydalanabilir; gen ve genetiğe benzer şekilde mem ve memetikten bahsedebiliriz. Mem kavramı ilk kez 1976 yılında Richard Dawkins’in The Selfish Gene kitabında ortaya atılmış, sonrasında pek çok araştırmaya konu olmuştur. Memin kökeni Yunanca’da "taklit" (kopya, replika) anlamına gelen "mimeme"'den gelir. Ancak Richard Dawkins, kitabında belirttiği üzere "gen" gibi tek heceli bir kelime istediğinden bunu "mem" olarak kısaltmıştır.
7 ziyaretçi ve 0 üye çevrimiçi