İnternette en çok rağbet gören sitelere baktığımız zaman ilk sırayı “pornografi” içerikli siteler almakta, peşi sıra gelenler ise; arkadaşlık siteleri, sohbet içerikli programlar, ürün alıp-satmak için açılan siteler takip ediyor. Hakkını yememek lazım bir kesimde kültür ve edebiyat sitelerine giriyor ama bu kesim diğer sıralanan kısmın yanında oldukça düşük bir oran… Birde öğrencilerin hal-ı hazırda bulunan araştırma ödevlerini indirdikleri siteler var ama bunu konu dışında tutacağım çünkü keyfi bir şekilde girmedikleri ortada. Anlaşılacağı gibi ele almak istediğim konu ülkemizdeki insanların interneti kullanım amaçlarını gözlem ve tecrübelerime dayanarak ele almak.
Pornografi içerikli siteler neden ülkemizde böylesine rağbet görüyor? Bunun nedenini ben toplumumuzun cinsel eğitim yönünden kişilere tatmin edici anlatımlar yapmaması olarak nitelendiriyorum. Küçük bir erkek çocuğunu ele alalım, henüz 2 yaşlarında ve cinsel dürtülerinin farkına yeni vardığı zamanlar, sürekli cinsel organı ile uğraşıyor, ne olduğunu kavramaya çalışıyor. Annesinde de var mıydı acaba? Neden göğüsleri yoktu babasının? Üstelik anne ve babası neden farklıydı beden olarak? Bir takım sorular yönelttiğinde “sus, ayıp!” gibi cevaplar aldığında öğrenme duygusu bastırılan çocuk yasak olanı öğrenmek ister ve bu durum bilinçaltına işler. Bilinçaltı onu ister istemez hayatı boyunca uyarır. Böylelikle o siteler vazgeçilmeyen siteler arasında yer alıverirler. Yasaklar her zaman insanoğlunu cezp etmiştir.
Arkadaşlık siteleri ve sohbet programlarının listede ikinci sırada olmalarının toplumumuzdaki nedenlerini ele almak gerekirse şöyle nitelendirebilirim. İnsanlar, yeni simalarla tanışmak, farklı bir ortamda olma gibi isteklerle bu tarz “internet mekânları”nı tercih ediyorlar. Ama belirtmekte fayda görüyorum ki; birçoğu farklı ortam yeni sima gibi girme nedenlerini “karşı cins” için tercih etmektedir. Bu durumun kaynağını toplumsal yapımızla bağdaştıracak olursak, erkekler arasında çok tanıdık gelen bir-iki söylem sanırım çok açıklayıcı olur; “manita yaptık”, “listeye bir tane daha eklendi”, “esmer 10, sarışın 7, kumral 12 oldu, dengeyi tutturmak gerek, sende durum ne hacım?” (hacım kelimesi Eskişehir’de kullanılan bir hitap şeklidir.)” …vs.
Gözlemlediğim kadarıyla öncelikle sohbet programlarındaki durumları aktarayım sizlere. Mirc tarzı programlarda sunucu içerisinde çeşitli kanallar bulunmakta (#oyun #sohbet #yardım #kullanıcılar_tarafından_açılan_özel_kanallar), Oyun kanalında soru botları soruları sıralamakta ve bu kısım, bilgin ve hızlı klavye kullanımın ile hava atma yeridir. Tabi maksat hava atmak ya! Kanalda bulunan admindi, soptu, optu komutu yazıyor ve aslında bilmediği sorunun cevabını yazmış oluyor… Şikâyetçi misin? Kimin mekânın da kimden şikâyetçisin, ya bu deveyi güdersin ya da bu diyardan gidersin. Genel sohbet odalarında ise boş muhabbetler göze çarpıyor herkes ayrı dilden konuşuyor. Özel sohbet odaları özel ya(!) neler olduğundan habersizim malum giremiyoruz, ama admin isek eğer sunucu üzerinden yazılanları okuma avantajımız var. Yazışma dilini hiç eleştirmeye hiç girişmiyorum işin geyiği kaçar(!). Yetkili arkadaşlar küfür edenleri atarken kendilerini atmayı unutuyorlar. İncir çekirdeğinin hacmini doldurmayacak işler. Boş vaktiniz varsa can sıkıntısına birebir ama ters tepki yaptığı da görülmüştür.
Arkadaşlık sitelerinde ise durum oldukça vahim bir durumda. İnsanlarımız tamamen amaç dışı kullanmaya başlamışlar. Bayanların ufak bir kısmı bu tür sitelerde resimlerini teşhircilik olarak nitelendirilen guruba dâhil etmişlerdir. Bir bayanın kendisini bir seks objesi gibi göstermek istemesi hiç hoş değil, kültürümüze ters düşen bir durum. Cinselliğin haddinden fazla gözler önüne serildiği bu sitelere üye olan her bayanı, erkeklerin yanlış nitelendirmeleri üyelerin resimlerine yapılan yorumlardan hemen göze çarpıyor. Taciz içerikli yazılar, bir bayana söylenmemesi gereken ve toplumumuzun erkeklerine yakışmayan davranışlar... Böyle sohbet sitelerinden bir-iki tanesine üye oldum ve tepkileri gözlemledim.
Resim koyan bir bayan profiline günde ortalama; 40 civarı taciz içerikli, iltifat dolu, sevgi sözü dolu. mesaj gelmekte, 70–80 civarı arkadaş listesine ekleme isteği gelmekte ve profil sayfasını 1107 den fazla kişi ziyaret etmektedir. Teşhirci bayan üyelerde durumu düşünemiyorum. Resimsiz bir bayanın profiline yazılan yorum hem sizleri biraz gülümsetir hem de durumu daha net anlatır diye yazmak istiyorum “Çok güzelsiniz. Hayranınızı arkadaş listenize eklerseniz beni dünyanın en mutlu erkeği yaparsınız. Sizi burada ilk gördüğüm an aşık oldum ne olur beni kırmayın.” evet imla bozukluklarını anımsayamadım ama gerçekten resimsiz bir profile bu yorum yapıldı.
Erkek üyeler bu konuda daha rahatlar. Resimli erkek profillerinin günlük ziyaretçi sayısı 100–200 arası, gelen mesaj nadiren oluyor daha çok göndermiş oldukları mesajlara gelen cevaplar oluyor, mesaj göndermeyen mesajda alamıyor pek. Bazen eşcinsel üyelerin tacizlerine uğradıkları oluyor, tabi yurdum insanı altta kalır mı anında küfür ediyorlar ve eğer ki dikkatsiz bir küfür edildiyse trajikomik durumlar ortaya çıkıyor ve pişkin eşcinsel “bende zaten onu istiyorum” tarzında bir cevap veriyor, sonrasında da ana bacı demeden küfürler birbirini takip ediyor. Yine hoş olmayan ve yurdum insanına yakışmayan davranışlar silsilesi.
Resimsiz erkek üye profillerine ise pek ilgi olmuyor, hatta çoğu zaman profil sayfalarına ziyaretçileri bile olmuyor. Netlog, Yonja tarzı arkadaşlık sitelerinden gözlemlerim böyle, amaç dışı kullanım had safhada.
Son günlerde gündemi kasıp kavuran Facebook henüz arkadaşlık sitelerine dönmedi, daha düzeyli bir durumda ve hatta daha faydalı… İlkokuldan arkadaşlarınızı görüyorsunuz ve eski günlerinizi anımsayıp bir ah! Çekiyorsunuz… Ne kadar değişmiş haytaya bak hele… Yarım kalmış bir dostluk devam ediyor ama bir farkla eski masumiyet yok! Keşke o günlerde kalabilseymişiz hep… Vicdan sorguluyor durmadan kendini. Nihayetinde güzel bir sorgulama. Facebook’u incelerken arkadaşlık siteleri ve sohbet programları kapsamında tutmak istemiyorum çünkü onlarda bir ahlaksızlık söz konusuyken bu sitede farklı bir durum var onun nedeni ise herkesin kendi isimlerini girmesine bağlıyorum. Ne olursa olsun toplumumuzun insanı kendini tanıyan insanların gözünde değerli görmek ister ve bunun için isimleri altında yazılabilecek her yazıyı 2 defa düşünerek yazar. Belki de yeni kullanılmaya başlanması nedeniyle böyle bir düzeylilik vardır. Site içerisinde liseden-ilkokuldan-mahalleden tutun akrabalarınıza kadar herkesi görebilirsiniz, resimler koyabilirsiniz ve üzerlerine kimin kim olduklarını belirtebilirsiniz, gruplar var birde onlara üye olabilir orada insanlarla diyalog kurabilirsiniz. Tüm dünyadan insanlar bir çatı altında yok böyle bir güzellik.
Bu kadar övgü yeter site için şimdi biraz toplumumuz insanının siteyi kullanımını inceleyelim. Bazı üyeler, toplumumuzda son günlerde yaşanan olayların etkisiyle milliyetçilik duygularını kabartmış durumda daha doğrusu benim ele aldıklarım bu duyguları sabote edenler, sömürenler. Açtıkları grubun üye sayısının diğer gruplara fark atması adına toplumumuzdaki bütün insanlara küfür edercesine isimler koymuşlar. Bu insanlara kızmamak elde değil, sonucunda etnik yapı olarak birçok halkın yaşadığı topraklardayız “ya Türksün ya piçsin” demekte neyin nesi oluyor anlamış değilim. Soruyorum sizlere; hani nerede bizlerin hoşgörüleri? Şu yeryüzünde saf kan sadece Geronimo kalmıştı ve safkan kalmasındaki en büyük etken de yaşadığı kabilenin yakınlarında başka ırkların olmamasıydı. Bir düşünün bizim coğrafyamızda safkan bir ırk kalmış mıdır? Sadece ahlaksızca davranmak olur böyle bir söylem, yeryüzünde yaşayan o kadar insanı ve kendini “piç” yapmak. Kendi ırkına saygı duymasını istiyorsa insanoğlu, görmek istediği saygıyı diğer ırklara da göstermelidir. Gruba üye eklemek adına, toplumumuzun duyguları sömürülmemeli! İnsanlarımız sömürülmeyi hak etmiyor.
Facebook’un güzel yönlerinden biride profil sayfanıza nazar değmesini istemiyorsanız “nazar boncuğu” ekliyorsunuz sayfanıza ve böylece kem gözlerden korunuyorsunuz. Yakında kurşun döktürenler de olur, henüz böyle bir atılım olmadı ama sevgili @ReşatDiker seni bu alanda da görmek isteriz. Kültürümüzün güzelliklerini profillerimize yansıtmak ve yabancı üyelere bunları göstermek oldukça hoş. Bu kültür zincirinde başı “halayperest” çekiyor. Onu anımsamazsak olmaz, ne kadar güzel düşünmüşler. Dünyanın en uzun sanal halayını oluşturduk ben de halayperestler arasında 190932. sıradayım. Bakalım horon için hazırlıkların başladığı duyumlarını aldım, ardından çiftetelli ve kolbastıyı bekliyorum büyük bir sabırsızlıkla. Facebook çok kapsamlı bir site yazarak bitirmek pek mümkün değil. Bir grubun adıyla son vereyim Facebook’a; “şerefsizim benim de aklıma gelmişti Facebook yapmak”… Yaşasaydı, belki Zeki Müren de belki bizi görebilecekti.
Birazda kültür ve edebiyat ağırlıklı siteleri ele almak istiyorum. Antoloji.com gibi bir siteyi uzun zamandır kullanmış birisi olarak, geçmişten günümüze bu tür sitelerde yozlaşma olduğunu söylemeden edemeyeceğim. Eskiden o sitelere tartışmak, fikir alış-verişi yapmak, şiir okuma ve okutmak için girerdik. Bizlere ağabeylik-ablalık yapan insanlar vardı bize hatalarımızı söylerlerdi ve ders çıkarmayı bilirdik bir düzeylilik, saygı olurdu. Tabi ki o ağabeyler-ablalar hala varlar o sitelerde ama artık maalesef onlarda, ‘kendini ön plana çıkarmak adına ortamı geyik alanına çevirenler’ yüzünden sitelerden soğumuş durumdalar, adı sanı duyulmamış forumlara giriyorlar, öğrenmek ve öğretebilmek adına paylaşımları oluyor. Tabii forumlarda birazcık daha ciddi bir yaklaşım oluyor onlara karşı, işin cılkını çıkartan üyelere bir tavır söz konusu ve ciddiyete davet var üsluplarda. Maksat bilgi paylaşmak olduğu için isim yapıp yapmaması da artık mühim değil onlar için.
Ele aldığım konular dikkatinizi çektiyse toplumumuz interneti –eğlence amaçlı, kendilerine pek bir şey katmayan- kısacası vakit öldürme aracı olarak kullanıyor. Öncelikle toplumumuzun aydın kesiminin üzerlerine düşen görev, bireylere interneti faydalı kullandırtmaya teşvik etmek olmalıdır. Aksi takdir de bizler kültürümüzü topyekûn kaybetmiş olacağız!