Bitkilerde yaprak 3 ana kısımdan oluşur; yaprak ayası, yaprak sapı ve yaprak damarı.
Yaprak sapı : Yaprağın dala ya da gövdeye bağlandığı kısımdır.
Yaprak ayası : Yaprağın düz ve geniş kısmına yaprak ayası denir.
Yaprak damarı : Yaprak sapından başlayıp yaprak gövdesine doğru uzanan çizgi şeklindeki yapıdır.
Bitkilerin yaprakları farklı şekillerde olabilir. Bazı bitkilerin yaprakları ince şerit şeklinde, bazıları iğne şeklinde, bazılarının yaprakları ise geniştir.Bu farklılığın sebebi bitkinin Güneş ışığına duyduğu ihtiyaçtır. Örneğin çölde yaşayan bitkilerin yaprakları su kaybını önlemek için iğne şeklindedir. Ya da güneş almayan bir yerde yetişen bir bitkinin yaprakları yeterince güneş alabilmek için geniş olur.
Yaprak bitkinin hem solunum, hem boşaltım hem de fotosentez yaptığı organıdır.
Bitkiler solunum yapar mı?
Bütün canlılar solunum yapar. Bitki de canlı bir varlık olduğundan diğer canlılar gibi gece- gündüz solunum yapar. Bitkiler yapraklarındaki gözenekler sayesinde havadaki oksijeni alarak solunum yapar. Oluşan karbondioksiti yine yapraklarındaki gözeneklerden dışarı verir.
Bitkiler boşaltım yapar mı?
Bitkiler yapraklarındaki gözeneklerden terleme yolu ile boşaltım yapar. Bu sayede vücutlarındaki fazla suyu dışarı atmış olurlar. Terleme olayı bitkinin sıcaklığını ayarlar. Bitkinin vücudunda gerçekleşen faaliyetler sonucunda oluşan atıklar yine yapraklarda birikir, bitki mevsimi geldiğinde yapraklarını dökerek boşaltım yapar.
Bitkiler yemek yer mi?
Bitkiler de diğer canlılar gibi yaşamak ve büyümek için beslenir. Ancak bitkiler besinlerini dışarıdan hazır almaz, kendileri üretirler. Bitkilerin havadaki karbondioksiti, topraktaki mineralleri, suyu ve güneş ışığını kullanarak besin üretmesi olayına fotosentez denir. Bitki topraktan kökleriyle suyu ve mineralleri emer. Emilen su gövdeden yaprağa kadar taşınır. Yapraktaki gözeneklerden alınan karbondioksit ve güneş ışığı ile birleştirilerek besin üretilir. Bu olay sonucunda besin ile birlikte oksijen gazı da açığa çıkar. Bitkiler fotosentez yaparak atmosfere oksijen kazandırırlar. Bu nedenle ağaçlandırma yapmak havadaki oksijeni arttırmak, yani havayı temizlemek için önemlidir. Bitkiler ürettiği besini yine gövdeden vücudun diğer kısımlarını taşır. Bitki ürettiği besinin bir kısmını kullanır, bir kısmını depolar. Depoladığı besin başka canlılar için besin kaynağıdır.
Karbondioksit + Su (Güneş Işığı) ----------------> Besin(Basit Şeker) + Oksijen
Bitki Güneş ışığı olmadan fotosentez yapamaz. Bu nedenle gündüz fotosentez yapabilirken geceleri yapamaz. Ayrıca yapraklarını döken ağaçlar kışın fotosentez yapamadığı için baharda yaprakları çıktıktan sonra hızla büyüyüp gelişir, çünkü bahardan itibaren fotosentez yapar. Ürettiği besin bitkinin büyüyüp gelişmesine yardımcı olur.