Türkiye, Dünyanın en önemli taze incir üreticisi olmasının verdiği bir avantajla, kuru incir üretiminde ve ihracatında lider ülke konumundadır.
Aydın iline özgü bir meyve olan incir, ilin simgesi haline gelmiştir. Ülkemizin ihraç ettiği incirin % 65’i Aydın’da üretilir. Aydın, kaliteli incir üretimi ve kapasite üstünlüğü ile Türkiye incir üretiminde ilk sırayı alır. Yetiştirme açısından en uygun koşulları Menderes havzasında bulan incir, çeşit ve üretim zenginliği ile ilimiz tarımı ve ekonomisinde önemli bir yere sahiptir.
Türkiye’nin incir merkezi olan Aydın İl sınırları içerisinde 6,4 milyon ağaç sayısı mevcuttur.Yıllara göre 140-170 bin ton arasında taze incir üretilmekte ve bunun büyük bir bölümü kurutulmaktadır. İlimiz kuru incir üretimi 34-37 bin ton arasında değişmektedir. Kurutmalık incirin ticari anlamda yetiştiriciliği Aydın dağlarının her iki yönündeki yamaçlarıyla, kır-taban ve taban arazilerde yapılmaktadır. Bu bölgelerimizin ekolojik koşulları, özellikle meyvenin olgunlaşma dönemindeki sıcaklık, nem ve rüzgar durumu kaliteyi olumlu yönde etkilemektedir.
2013 Yılına Kadarki İncir Varlığı ve Üretimi
İncir ihracatında en büyük sorun, aflatoksindir. Aflatoksin bir çok gıda maddesinde olduğu gibi incirde de oluşmakta, tüketim aşamasında insan sağlığı ve dış satım açısından sorun yaratmaktadır. Aflatoksin oluşumunun engellenmesi için;
zamanında ve tekniğe uygun şekilde budanması, temiz ilek kullanılması, hasat döneminde yere düşen meyvelerin sık sık toplanması, kurutmanın tahta ızgaralar üzerinde yapılması gerekmektedir. Pazarlama sorunlarının giderilebilmesi açısından, üreticilerin örgütlenmeleri, ürünün serbest piyasada fiyatının oluşabilmesi için çok fazla alıcı ve satıcının bir arada bulunması gerekmektedir. Bunun için ürün ihtisas borsalarına işlerlik kazandırılmalıdır.
İhracatla ilgili sorunların giderilebilmesi için de; Her yıl Ege İhracatçı Birliklerinde tüm incir ihracatçılarının katılımıyla gerçekleşen Genel Kurul toplantılarında, Gümrük Beyannamelerinin ilk kayda alınış tarihi yani İlk Gemi olarak tabir edilen İlk Yükleme tarihi belirlenmekte ve Dış Ticaret Müsteşarlığı’nın onayına sunulmaktadır. İlk Yükleme Tarihinin geç açıklanması kuru incir sektöründe birçok olumsuz sonuçları beraberinde getirmektedir;
1-)
Kuru incir rekoltesinin yüksek olduğu dönemlerde, İlk Yükleme tarihinin geç açıklanması nedeniyle sezon başında tüccar ve ihracatçının ürün alımlarında isteksiz davranması, ürünün piyasa fiyatları ve dış piyasada belirsizlik yaşanmasına neden olunmaktadır.
2-)
Uzakdoğu ülkelerine sevkiyatın en az 1 ay sürmesi nedeniyle, yeni sezon ürününün pazara ulaşması oldukça uzun bir zaman almakta, Ramazan ayının her geçen yıl daha öne gelmesi nedeniyle de, ramazanda kuru incir tüketiminin yoğun olduğu Müslüman ülkelerin kuru incir talebinin yeni sezon ürününden karşılanması mümkün olmamaktadır.
3-)
Dünya Kuru İncir ihracatında ülkemizden sonra yer alan İran ve Yunanistan gibi ülkeler geç açıklanan ihracat tarihi nedeniyle piyasada rakipsiz kaldıklarından, Türk incirinden daha düşük kalitedeki ürünlerini uygun fiyatlarla satmakta ve pazarlarımızı kaybetmekteyiz.
4-)
Dış alıcıların kuru incir dışında alternatif olabilecek diğer ürünlere yönelmelerine neden olunmaktadır.(Kuru kayısı, kuru erik, hurma, kurutulmuş elma vb)
5-)
Büyük bir kısmı Noel’den önce tüketilen incirin il yükleme tarihinin geç olması, tüketim süresindeki daralmaya bağlı olarak sezon başında siparişlerin yığılmasına neden olmakta, ilk gemi için gelen yoğun siparişler işletmelerin çalışma koşullarını da zorlaştırmaktadır.
6-)
İlk yükleme tarihinin geç belirlenmesi; ürünün sağlıksız ve hijyenik olmayan şartlardaki üretici depolarında uzun süre kalmasına neden olmakta, yapısı nedeniyle uzun süre saklanamayan ve çeşitli zararlara karşı mutlaka fümüge edilmesi gereken kuru incirin kalitesinin bozulmasına neden olunmaktadır.
7-)
Kuru incir piyasasındaki belirsizlik ve oluşan fiyat istikrarsızlığının ihracatçılar arasında yarattığı olumsuz rekabeti, alıcı ülkelerin kendi lehlerine kullanmaları nedeni ile ihraç fiyatlarının düşmesi sonucu ülkeye giren döviz miktarında azalma olmaktadır.