Medeni Kanun md 166/1’e göre evlilik birliği , temelinden sarsılmışsa eşlerden her biri boşanma davası açabilir. Ancak evliliğin temelinden sarsılması artık karı ve kocanın ortak hayatı sürdürmeleri beklenemeyecek derecede şiddetli olmalıdır. Eski Medeni Kanunumuzda bu boşanma sebebi şiddetli geçimsizlik ifadesiyle tarif edilmişti. Ülkemizde boşanmaların %90’dan fazlası bu boşanma sebebine dayanılarak açılmaktadır. Örneğin zina veya terk sebebiyle boşanma davası şiddetli geçimsizlik nedeniyle boşanma davasına göre daha az görülür. Hangi davranışların evliliği temelinden sarsmış olduğu kanunda tek tek sayılmamıştır. Ancak emsal niteliğindeki Yargıtay kararı doğrultusunda bu durumu Aile Mahkemesi hakimi takdir edecektir. Şiddetli geçimsizlik (evlilik birliğinin temelinden sarsılması) sebebine dayanan boşanma davasının kabul görmesi için şu şartların oluşması gerekir.
a) Evlilik birliğinin temelinden sarsılmış olması bu boşanma sebebinin ilk koşuludur.
Eşlerden birinin diğerine veya birbirlerine olan davranışları büyük bir geçimsizliğe ve uyumsuzluğa sebep olmalıdır. Yoksa her gün pek çok evlilikte görülen küçük tartışmalar ve anlaşmazlıklar boşanma sebebi olamaz. Bu sebeple yaşanan büyük geçimsizliğin ve anlaşmazlığı tarafların , ortak bir hayatı devam ettirmek konusundaki arzu ve gayretlerini ortadan kaldırıp kaldırmadığına bakılır. Eğer hakim aynı yuvayı paylaşma duygusu kalmadığına kanaat getirirse evliliğin temelden sarsıldığına ve boşanmaya hükmeder.
b) Evliliği temelinden sarsan olayların aynı zamanda evlilik hayatını çekilmez kılması gerekmektedir.
Yaşanan olaylar sadece büyük anlaşmazlıklar ve geçimsizliklere sebep olması yeterli değildir. Aynı zamanda bunların ortak hayatı çekilmez hale getirmesi gerekmektedir. Örnek vermek gerekirse eşlerden birinin aşırı içki içmesi tek başına boşanma sebebi olamayacaktır. Boşanma sebebi olması için aynı zamanda ortak hayatın diğer eş yönüyle çekilmez hale gelmesi ayrıca aranır. Şayet aşırı içki içen eş , her gün evine gece yarısı sarhoş arkadaşlarını getiriyorsa , sarhoşken sokakta sürekli kavga edip ağır yaralanıyorsa bu durum diğer eş için ortak hayatın çekilmez hale gelmesidir diyebiliriz. Ancak boşanma davasında hakim tarafların gayretleri ve fedakarlıkları ile bu durumları aşabileceklerini düşünüyorsa davayı reddedebilir.
Bir önceki yazımız olan Boşanma davalarında uygulanan önemli usul kuralları nelerdir ? başlıklı makalemizde Aile Mahkemesi, Boşanma ve Boşanma Avukatı hakkında bilgiler verilmektedir.