Paris nedir?
Fransa’nın başşehri. Paris Havzasının ortasında, Manş Denizine dökülen Sen Nehrinin ağzından 375 km içeride yer alır. Şehrin nüfusu iki milyonun üzerinde, metropoliten alanın nüfusu ise on milyonun üzerindedir. Şehrin alanı 105 km 2 olup metropoliten alanla 2118 km 2 dir
Paris’te serin yazlar ve oldukça yumuşak kışlarla belirlenen ılıman bir deniz iklimi görülür. Ortalama sıcaklık temmuzda 18°C, ocakta ise 3°C’dir. Yağışlar da yıl içinde dengeli bir dağılım gösterir. Yıllık yağış miktarı 619 mm yi bulur.
Paris’in nüfusu 19. asrın ortalarında beş yüz bin civarındayken, sanayileşmenin getirdiği göçlerle 1871’de bir milyonu geçti 1931’de ise beş milyona ulaştı. İkinci Dünya Savaşından sonra büyümenin sürmesiyle 1980’li yıllarda metropoliten alan nüfusu on milyon sınırını aştı. Şehre sonradan yerleşenlerin oranı asıl Parislilerin oranını geçer. Nüfusla ilgili önemli bir özellik de nispeten yaşlı bir nüfusun bulunması ve evlerin hemen hemen yarısının tek kişiyi barındırmasıdır. Bu arada yabancı uyrukluların oranı da beşte bire yaklaşmıştır. Yabancıların içinde Cezayir, Fas ve Tunus uyruklular ekseriyeti teşkil eder ve bunlar genellikle kötü işlerde çalışırlar. Oldukça kalabalık olan siyahların büyük bölümünü Fransız Antilleri’nden gelen göçmenler oluşturur. Çok eski bir maziye dayanan Yahudi topluluğu Marais’te toplanmıştır. Paris aynı zamanda siyasi sürgünlerle yabancı yazar ve sanatçılar için gözde bir merkezdir.
Paris, Fransa’nın finans ve ticaret merkezi olmanın yanında sanayi kuruluşlarının da yaklaşık dörtte birini barındırır. imalat sektörünün en gelişmiş dalları otomobil, uçak, elektronik, kimya, ilaç ve gıda sanayileridir. Diğer önemli sanayi dalı mücevherat, deri eşya, seramik, kadın giyimi ve parfüm gibi ürünleri kapsayan lüks eşya yapımıdır. Ayrıca banliyölerde mobilyacılık, ayakkabı ve optik cihaz yapımı gibi sanayi dalları da yer alır. Fransız sinemasının odağı durumunda olan Paris’te birçok film yapım şirketi ve stüdyo bulunur. Turizm şehrin önemli bir gelir kaynağıdır. Yine ülkedeki birçok banka, sigorta şirketi ve finans kuruluşunun merkezi de Paris’tedir. Şehir merkeziyle iç banliyölerde toplu taşımacılığı Paris Özerk Taşımacılık İdaresinin (RATP) işlettiği metro ile otobüsler sağlar. Bölgesel Ekspres Şebekesi (RER) yönetimindeki ekspres demiryolu hatları dış banliyölere kadar uzanan geniş bir ağ oluşturur. Fransa’nın kara ve demiryolları bütün istikametlerden Paris’te buluşacak şekilde tanzim edilmiştir. Orly ve Charles de Gacılle havaalanları iç ve dış seferlere açıktır.
Paris Üniversitesinin yeniden tanzim edilmesiyle oluşturulan 13 özerk üniversitede yaklaşık 250.000 talebe okur. Belli sahalarda uzmanlaşmış yüksek öğretim kurumları arasında Yüksek Ticaret Araştırmaları Okulu, Politeknik Okulu, Yüksek öğretmen Okulu ve Siyasal Bilimler Enstitüsüsayılabilir. Şehirdeki araştırma kurumlarının en meşhuru Pasteur Enstitüsüdür.
Paris şehrinin ilk çekirdeği, M.Ö. 3. yüzyılda Gal kabilesi tarafından atıldı. M.Ö. 1. yüzyılda Romalıların eline geçen şehir, Sen Nehrinin sol yakasına doğru gelişmeye başladı. Şehrin büyümesinde II. Philippe dönemi (1179-1223) önemli bir dönüm noktası oldu. On altıncı yüzyılda İtalyan Rönesansının tesiri şehrin mimari yapısını değiştirdi. On yedinci yüzyılda yeni yolların açılması düzenli bir büyümeyi sağladı. On sekizinci yüzyılda çevredeki köylerle birleşmeye başladığı gelişmelerle beraber zenginlerin evlerinin yer aldığı gösterişli semtlerde ortaya çıktı.
Fransız Devrimi boyunca yaşanan siyasi olaylar Paris’in merkezi ağırlığını daha da pekiştirdi. Napoléon dönemindeki geniş çaplı bayındırlık işleri ve düzenlemeler şehrin modernleşmesinin ve sanayileşmesinin yolunu açtı.
İkinci Dünya Savaşındaki Alman işgali sırasında Direniş Hareketinin merkezi olan Paris yine de pek az yıkım gördü. Savaş yaralarının sarıldığı dönemde şehirde toplumsal gerginliklerin yanısıra canlı bir fikir ortamı da hakim oldu. Mayıs 1968’deki talebe hadiseleri ülke çapında bir grev dalgasına yol açtı. Bu gelişme Paris’in ekonomik ve toplumsal meselelerinin daha dikkatli ele alınmasına yol açtı.