BOYUN VE KOL AĞRISI SEBEPLERİ


BOYUN VE KOL AĞRISI SEBEPLERİ
Boyun ve kol ağrısının birçok sebebi vardır. Çoğu zaman birden fazla sebep olabilir. Boyun omurlarındaki osteofitler (kireçlenme), kaymalar, disk hernileri, boyun kaslarında spazm, bazı anatomik anormallikler kola giden sinirlere ve omuriliğe baskı yaparak boyun, kol ve başta ağrı oluşturabilir. Omurilik basısı daha nadir ancak çok daha ciddi bir durumdur. Omuriliğin kendinden kaynaklanan bazı hastalıklar nadir de olsa boyun ve kol ağrılarına yol açabilir (ms, sirengomyeli, myelit). Ankilozan spondilit ve romatoid artrit gibi romatizmal hastalıklar da boyun ağrısı ve tutukluğuna sebep olabilir.
Kötü duruş ve boynu kötü kullanma
Günlük hayatta boyun sağlığına uygun olmayan her yanlış hareket ve duruş; omur, disk, eklem ve bağ dokusunda yıpranmaya ve yozlaşmaya sebep olur. Özellikle masa başında oturanlarda, sınavlara hazırlanan öğrencilerde, klavyeli cihaz kullananlarda, fazla miktarda el işi yapanlarda bu duruma sık rastlanır. Boyundaki doğal lozdozun (boyun çukurluğu) kaybolması boyunu kötü kullanmanın en önemli bulgusudur. Bu durum röntgende boyun aksında düzleşme olarak görülür. Bu durum boyun fıtıklarına ve osteoartritine (kireçlenmesine) zemin hazırlar.
Boyun incinmesi
Boyunun anatomik yapısının imkan verdiği normal hareketinden daha fazla bir zorlanma sonucunda; disk, kemik, bağlar ve eklemlerde incinmeler olabilir. Genelde araç içi trafik kazası sonrası boyundaki aşırı hareket ve zorlamadan dolayı giderek artan boyun ve kol ağrısı görülebilir. Buna Whiplash incinmesi denir. Bu durum boyunun öne ve arkaya aşırı hareketi sonucu oluşur.
Boyun Tutulması, Kas spazmı
Genellikle boyunu destekleyen kasların aşırı gerilmesi ile oluşur. Ağır bir şey kaldırmak, aşırı spor, iş aktivitesi, yanlış masa başı çalışması kas spazmına sebep olabilir. Ayrıca yanlış pozisyonda uyuma, yüksek yastık ve kötü seyahat şartları da boyun tutulması yapabilmektedir. Çoğu zaman basit ve kolay tedaviler ile spazm ve tutulma çözülmektedir. "Miyofasial ağrı, Fibromiyalji, Fibrosit ve Miyozit" diye de adlandırılan uzun süreli kas ağrısında, kas içerisinde ağrıyı tetikleyen noktalar ve elle de hissedilebilen sertlikler mevcuttur.
Boyun Fıtığı
Her iki boyun omuru arasında esnek bir yastık görevi yapan kıkırdak disk dokusunun omurilik ve kola giden sinirlere doğru taşmasıdır. Basının büyüklüğü ve yerine göre boyun ve kol ağrısı, omuz ağrır, baş ağrısı, kürek kemikleri arasına yayılan ağrı, kol kaslarında kuvvet kaybı, ellerde his kusuru, uyuşma ve beceriksizlik görülebilir. Nadiren omuriliğe doğru baskı olur ise yürüme zorluğu, bacaklarda kuvvetsizlik ve idrar şikayetleri de görülebilmektedir. Fizik tedaviye oldukça iyi cevap verir. Konservatif tedaviye rağmen şikayetler geçmiyor, ciddi omurilik ve sinir baskısı var ise, cerrahi tedavi önerilir.
Diskte dejenerasyon, yozlaşma, kireçlenme
Yaşın ilerlemesi, omurganın kötü kullanılması sonucu kemik yapıda, bağlarda ve disklerde yıpranma başlar. Jel kıvamındaki disk çekirdeği sertleşir ve incelir, diskin dış liflerinde yıpranmalar oluşur diskin şok emme özelliği ve esnekliği kaybolur. Kemik köşelerinde osteofit adı verilen çıkıntılar oluşur. Oluşan yeni kemikçikler, sertleşmiş ve esnekliğini kaybetmiş bağlar ve daralmış disk mesafeleri sinirlere baskı yaparak boyun, kol ve genel vücut ağrısına sebep olabilmektedir. Omurilik basısı yaparak el ve ayaklarda uyuşma, kuvvetsizlik oluşabilmektedir. Ayrıca tanın ruhsal yapısı da etkilenir. Fizik tedavi ve egzersizlere iyi cevap verir. Tedavinin belli periyotlarla tekrarlanması gerekebilir.
Nadiren cerrahi gerekir.
Gerilim, stres, sigara, kötü hayat koşulları
Boyun ağrısını artıran ve kronikleştiren en önemli sebeplerdir. Ekonomik, sosyal ve psikolojik sorunlar boyun ağrısını artırır. Boyunda sürekli gerginlik ve ağrılı noktalar tespit edilebilir. Gülmek, düzenli çalışmak, egzersizler, masaj, sosyal uğraşılar ve hayata bağlılık boyun ağrısına karşı önemli korunma yollarıdır.
Omurilik kanalında daralma (Servikal Dar Kanal, omurga stenozu, Servikal Spondilitik Myelopati):
Özellikle ileri yaşlarda ellerde uyuşma, kuvvetsizlik ve beceriksizlik, yürümede zorluk ve el-ayaklarda his kusuru görülebilmektedir. Omuriliğin ve/veya sinirlerinin geçtiği kanalların daralması ve omurilik beslenmesinin bozulması ile seyreder. Hastalığın erken dönemde tespit edilmesi ve erken tedavi gereklidir. Erken dönemde yapılan cerrahi girişim omurilikte oluşabilecek kalıcı hasarları önlemektedir.
Romatizmal Hastalıklar
Vücudun bağışıklık sisteminin kendi hücrelerine savaş açması sonucu oluşur. Omurgadaki normal kemik ve kıkırdak dokuları hasara uğrar. Romatoid artrit, ankilozan spondilit gibi hastalıklar boyun hareketlerinde kalıcı kısıtlılık yapabilir. Sabahları görülen en az bir saat süren eklem tutukluğu ve her yöne hareket kısıtlılığı romatizmal hastalıklardaki boyun tutulumunun tipik özellikleridir.
Osteoporoz (kemik erimesi)
Osteoporoz, en sık rastlana metabolik kemik hastalığıdır. Kemiklerde yumuşamaya ve incelmeye yol açarak kolay kırılmaya ve dolayısıyla ağrıya sebebiyet verir. En önemli sebebi kalıtımdır. Beslenmede kalsiyum ve D vitamini eksikliği, hareketsiz yaşantı, erken menopoz, aşırı alkol ve kafein tüketimi, kortikosteroidler ve bazı ilaçlar osteoporoz riskini arttırır.
Omurga kırıkları, omur kayması
Omurlar normalde oldukça sağlamdır. Bazen kaza ve başka sebeplerden zarar görüp çatlayabilir, bütünüyle kırılabilir.
Travma şiddetiyle boyun omurları kayarak omuriliğe zarar verebilir. Ciddi omurilik ve sinir kesileri görülebilir. Kaza sonrası boyunun mutlak boyunluk ile tespit edilmesi hayat kurtarıcıdır.
Kol ve el sinirlerinin tuzaklanması (sıkışması)
Boyunda omurilikten çıkan sinirler ele doğru giderken yol üzerinde bağ dokusu tarafından tuzaklanır. Buradaki sıkışma sonucu el ve kollarda kuvvetsizlik, uyuşma ve ağrı oluşur. Özellikle elin ilk 3 parmağında geceleri görülen uyuşma el bilek kanalı sendromu (karpal tünel sendromu) için tipiktir. Bu tip ağrı ve uyuşma olan hastalarda mutlak EMG testi ile ayırıcı tanıya gidilmelidir. Konservatif tedavi ile sonuç alınamayan hastalarda cerrahi olarak basının kaldırılması gereklidir. Ulnar sinir, radial sinir kol ve elde çeşitli bölgelerde sıkışabilir. Bazen kola giden sinir ve damarlar hepsi birden boyundaki normal yada anormal anatomik oluşumlar tarafından sıkıştırılabilir (torasik çıkış sendromu)
EVRELEMEYE YÖNELİK TEDAVİ PRENSİPLERİ:
Evre 1-2 de; öncelikle ilaç tedavisi, boyunluk kullanımı, fizik tedavi denenir. Bu dönemde hastalığın iyileşmesi, bu tedavilerle yırtılan disk dokusunun içeriğindeki su miktarının istirahat ve ilaçlarla azaltılmasına yöneliktir. Bu süre 1 ay içinde gerçekleşmelidir. Bir ayı geçen konservatif tedaviye rağmen düzelmeyen hastalar, cerrahi tedaviye adaydır.
Evre 3-4-5 de; omurilik ve sinir dokusundaki hasar artmadan cerrahi tedavi uygulanmalıdır. Sinir dokusundaki ileri derece hasarlar cerrahi tedaviyle düzeltilemez. Bu nedenle uyuşma, kısmi felç gibi bulgular saptanırsa erken dönemde ameliyat başarı sağlar.
KİMLERE CERRAHİ TEDAVİ ÖNERİLİR?
İlerleyici kas gücü kaybı, duyu ve refleks kaybı olanlara, (Nörolojik defisiti olanlar)
Yapılan radyolojik incelemelerle (BT, MRI, Myelogram ) tanısı doğrulananlara.
İdrar ve dışkı denetimini yitirenlere (Acil cerrahi tedavi gerektirir.)
Tedaviye rağmen şikayetleri 4-6 hafta sürenlere,
Omurgada tümörü veya apsesi olanlara,
Bazı tip omurga kırığı olanlara,
Cerrahi tedavi önerilir!!!
CERRAHİ YÖNTEMLER
Cerrahi tedavinin amacı, omurilik ve sinir dokusuna olan basıyı kaldırmaktır. Böylece hastanın, ağrısının geçmesi, uyuşma-kuvvetsizlik gibi bulgulardan kurtulması sağlanır. Uygun zamanda ve tecrübeli ellerde yapılan bu girişimler çok iyi sonuç verir.
Cerrah tarafından hastaya en uygun cerrahi teknik belirlenir. (anterior yaklaşımla; diskektomi, diskektomiyi takiben kemik füzyon (kafes veya kemik materyallerle desteklenebilir), anterior foraminotomi, oblik korpektomi, korpektomi ve füzyon, poterior yaklaşımla; posterior forominotomi, laminektomi laminoplasti veya posterior füzyon yapılabilir.)
Diskektomi ve Füzyon Cerrahisi:
Ameliyat genel anestezi altında, boynun ön yüzü, tercihen sağ taraftan uygulanır. Omurga ön yüzüne varan cerrah, skopi kontrolüyle istenilen omurga mesafesine ulaşır. Bu andan itibaren iki omurga arasındaki kıkırdağı temizlemeye başlar. En sonunda, sinire veya omuriliğe bası yapan yırtılmış kıkırdak kısımda alınarak, bası kaldırılır.
Bu andan itibaren kemik veya protez greft kullanımı yırtılan kıkırdağın omurgada yaptığı hasara bağlı olarak uygulanır. Yumuşak fıtık dediğimiz ve omurgada kireçlenmelere yol açmamış boyun fıtığında bu işlem gerekli değildir. Omurgada kireçlenme yapmış boyun fıtıklarında füzyon dediğimiz protez uygulamasının yapılması gerekir.
Laminektomi
Omurun arkasında lamina denilen kısmın tamamı çıkartılır. Dar kanalın ve omurilik sinirlerinin görülmesi istendiğinde kullanılır.
CERRAHİ ÖNCESİ
Anestezi hazırlığınız tamamlandıktan sonra ameliyat sonrası kullanacağınız boyunluğunuzu (Philedelphia tipi) doktorunuza veya fizyoterapistinize danışarak temin ediniz.
Ameliyattan bir gün öncesi gece saat 22:00den sonra kesinlikle bir şey yiyip, içmeyiniz.
CERRAHİ SONRASI
Cerrahiden 2-3 gün sonra evinize dönebilirsiniz. Eve dönmeden önce fizyoterapistinizin size öğreteceği yataktan kalkış, yürüme ve boynunuzu bundan sonraki yaşantınızda nelere dikkat etmeniz gerektiği hakkında bilgilendirileceksiniz.
Cerrahi sonrası ilk gün:
Yürüyüş için ayağa kaldırılacağınız ilk gün düşük tansiyon ve ateş problemi yaşamamak için mutlaka hafif bir kahvaltı yapın ve bol su için.
Doktorunuz tarafından yara yeri pansumanınız gerçekleştirildikten sonra ameliyattan hemen sonra takılan boyunluğunuz ile birlikte ayağa kaldırılıp yürüyüş analiziniz yapılacak ve ağrı ve uyuşma gibi şikayetleriniz değerlendirilecektir.
Yatakta yatarken
Mutlaka orta sertlikte (ortopedik) yatakta yatmaya özen gösterin. Ameliyattan sonra boynunuza en az yük binmesini sağlamak ve olağan ağrınızı en aza indirmek için sırt üstü yatış pozisyonunda dizlerinizin altına bir yastık ve boynunuzun altına bir yastık yerleştirin. Yan ve yüzüstü yatmayın.
Yataktan kalkarken
Önce yatağın kenarına yaklaşıp yan dönün, bacaklarınızı karnınıza doğru çekip kıvırın, bacaklarınızı aşağıya doğru sallandırırken dirseğinizden kuvvet alarak doğrulun ve oturun. Yatarken de önce oturun aynı işlemin tam tersini uygulayın.
Otururken
Otururken yüksek bir koltuğa ya da sandalyeye dik oturun. Sırtınızı arkaya yaslayın, belinizi küçük bir yastıkla destekleyin.
Yürürken
Uygun beden duruşu, diskler üzerindeki basıyı azaltmaya yardımcı olur ve daha az yorulmanızı sağlar. Yürürken, omurganızın dik durmasına özen gösterin.
Yürüyüş mesafesini yavaş yavaş artırın. Günde 3-4 kez yürüyüş yapınız.
1. hafta; 50-100 m. ile başlayıp her seferinde bu mesafeye 15-20 m. ilave edip
2. hafta; 400-500 m. yol yürüyün. Bu hafta ev dışına çıkabilirsiniz.
3. hafta; yaklaşık 1 km.
4. hafta; yaklaşık 2 km. yol yürür hale gelmeniz gerekmektedir.
Yürüyüş sırasında mutlaka dinlenme aralıkları verin.
Yürüyüş için kullanacağınız ayakkabının tabanının ve topuğunun yumuşak olmasına özen gösterin. Yüksek topuklu ayakkabı kullanmayın.
BOYUN VE KOL AĞRISI SEBEPLERİ ile İlgili Kavramlar : boyun ağrısı, kol ağrısı, boyun incinmesi, boyun tutulması, kas spazmı, boyun fıtığı, diskte dejenerasyon, osteoporoz, laminektomi


Kütüphanemizden İlginizi çekebilecek diğer bazı makaleler:

