AİHM’de Türkiye aleyhine açılan davalar artıyor
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinde Türkiye aleyhine açılan davaların giderek artmasıyla birlikte, tüm gözler ifade özgürlüğü, Kürt meselesi ve Terörle Mücadele Yasasına çevrildi.
SES Türkiye için Alakbar Raufoğlu’nun haberi --12/05/11
Avrupa İnsan Hakları Mahkemesinin (AİHM) önünde, çoğunluğu insan hakları ihlalleri, ifade özgürlüğü ve uzayan yargı süreçleri ile ilgili olmak üzere, Türkiye aleyhine açılmış yaklaşık 18.500 dava var. Bu rakam, ülkeyi Rusya’nın ardından AİHM’ye en fazla şikayet edilen ikinci ülke koltuğuna oturttu.
-
Şubat ayında Ankara’da düzenlenen bir eylemde, çevik kuvvet, göstericileri dağıtmak için tazyikli su kullanıyor. Türkiye, son dönemde yapılan başvurularla birlikte, Strazburg merkezli Avrupa İnsan Hakları Mahkemesine en fazla şikayet edilen ikinci ülke oldu. [Reuters]
İlgili Makaleler
AİHM’de görevli Türk hakim Işıl Karakaş, “Türkiye’ye karşı açılan davaların sayısında bu yıl yüzde 34 oranında bir artış gözlendiğini” ve bunun önlenmesi için Türk mahkemelerinin, AİHM kararlarını daha dikkatli şekilde uygulaması gerektiğini belirtiyor.
Avrupa Komisyonu İlerleme Raporunda da, hükümet eleştirilerek, “AİHM’nin, tutukluluk sürelerinin kısaltılması ve adli takibatların hızlandırılması yönündeki çağrılarına kulak verilmesi” istendi.
Kısa bir süre önce resmi bir ziyaret kapsamında Ankara’ya gelen Avrupa Konseyi Genel Sekreteri Thorbjorn Jagland da aynı konuya dikkat çekerek, özellikle gazetecilerin durumunun kaygı verici olduğunu ifade etti.
Jagland, “Aşırı geniş kapsamlı olduğu için eleştirilere hedef olan terörle mücadele yasası çerçevesinde çok sayıda gazeteci tutuklandı. Çoğu da mahkmeye çıkmadan önce çok uzun süre tutuklu kalıyor,” dedi.
Ancak Ankara’daki yetkililerin bu sözlerden pek de etkilendikleri söylenemez. TBMM İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu Başkanı Ayhan Sefer Üstün, “bu tür konuların AB müzakereleri kapsamında ele alındığını ve Türkiye’nin bu bakımdan Avrupa standartlarına yaklaştığını AB’nin de gördüğünü” söylüyor.
Öte yandan Türkiye’nin, davaların AİHM’ye taşınmasını önlemek için davacılara anlaşma önerisinde bulunacağını belirten Üstün, “Hükümet şimdilerde bu konuda reformlar yapmaya ve Avrupalı müttefikleri ile gerekli adımları atmaya hazırlanıyor,” diyor.
Muhalefet ise, çok sayıda gazeteci ve akademisyenin yasadışı örgüt üyeliği suçlamasıyla tutuklanmasının, AKP hükümeti karşıtlarını cezalandırmakla kalmayıp, ülkenin Avrupa gözündeki imajına zarar verdiğini öne sürüyor.
“Bu şekilde Türkiye’nin AB’ye katılım süreci baltalanmış oluyor. Tutuklamalara bir an önce son verilmeli,” diyor CHP Milletvekili ve Avrupa Konseyi Parlamenterler Meclisi Türk heyeti üyesi Ayşe Gülsün Bilgehan.
Avrupalı yetkililerin en çok üzerinde durduğu noktaların başında, terör kavramını fazlasıyla geniş bir şekilde tanımlayan ve çoğu kez ifade özgürlüğü ve barışçıl siyasi protesto ilkeleri ile çatışan Terörle Mücadele Yasası geliyor.
Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Uluslararası İlişkiler Bölümü Başkanı Cenap Çakmak’a göre, Türkiye ile Avrupa arasındaki anlaşmazlığın bir nedeni de, genel ve kabul edilebilir bir terör tanımı yapmanın esasen zor olması.
“Bu açıdan bakıldığında, insan hakları ve demokratikleşme alanındaki cesur girişim ve reformlara rağmen, PKK ve siyasi kanadı, şiddete dayalı yöntemlerden açık bir şekilde vazgeçmediği müddetçe, Türkiye’nin mevcut terörle mücadele yasasında büyük değişiklikler yapması beklenemez.”
Princeton Üniversitesi Türk ve Orta Doğu Araştırmaları Bölümü Ahmet Ertegün Kürsüsü öğretim üyesi Hamid Akın Ünver, AKP’nin, Kürtlerin hakları ve kültürel açıdan kendilerini ifade etmeleri konusunda AİHM ile sorun yaşama ihtimalinin düşük olduğunu düşünüyor.
“Türkiye’nin bu kadar çok sayıda dava ile karşı karşıya olmasının altında çalışan dinamikleri anlıyorlar,” diyen Ünver, “Cumhurbaşkanı Abdullah Gül’ün eşinin de AKP iktidara gelmeden önce türban meselesini AİHM’ye taşıyıp Türkiye’ye dava açtığını” anımsatıyor.
“Ancak son dönemdeki KCK operasyonları, AİHM nezdinde sorun yaratacaktır. Son operasyonlardan birinde, ülkenin önemli akademisyenleri, BDP Siyaset Akademisinde ders verdikleri gerekçesiyle tutuklandı.”
American University öğretim üyelerinden, Türkiye uzmanı Sarah Fischer ise, Türkiye ve Avrupa’daki hukuki ideallerin aynı doğrultuya oturtulmasının mümkün olduğunu öne sürüyor.
“Son dönemde sıklıkla dile getirilen görüş, Türkiye’nin AB’ye katılım sürecinin kısır döngü içinde ve yıllardır düşüş eğiliminde olduğu yönünde,” diyen Fischer, Türkiye ve AB’de ifade özgürlüğü ile ilgili tartışmalar ivme kazandığı takdirde, yeniden bir yükselme eğiliminin başlayabileceğini düşünüyor.
Fischer, Kürtlerin yıllardır üzerinde durduğu en önemli konulardan birinin, kendini özgürce ifade etme hakkı olduğunu anımsatarak, “PKK’yı destekleyenler arasında pek çok farklı kesimden insan var. Türkiye’de yargı reformu ve demokratik hakların genişletilmesi konusunda ciddi çabalar sarfedildiği takdirde, bu kişilerin bir kısmı, bu yeni sistem içinde çalışmaya yönelebilir,” diyor.