Akciğer en önemli fonksiyonlarından biri vücuttaki O2- CO2 transferini gerçekleştirmesidir. Bu yüzden insanoğlu kanda bulunan Co2 ve O2 miktarlarını ölçerek akciğerin fonksiyonları hakkında bilgi edinme yoluna gitmişlerdir. Arteriyel ( Atardamar ) kan gazlarının bakılması bakılması özellikle acil durumlarda ve hasta takibinde en önemli test haline gelmiştir. Normal değerlerde oluşan sapmalar hastanın O2 açlığı durumunu ve vücudunda aşırı CO2 bulunup bulunamadığının ölçülmesinde kilit öneme sahiptir. Şimdi bu değerleri ayrıntılı olarak inceleyelim.
PO2 nedir? PO2’nin azaldığı durumlar? Neden Tehlikelidir ?
PO2 kandaki parsiyel oksijen basınç anlamına gelmektedir. Yani PO2 hastanın kanında bulunan oksijen miktarı hakkında bize fikir vermektedir. Normal şartlar altında PO2 75-90 mmHg olmalıdır. Bu değerlerin azalmasına tıpta Hipoksemi ( oksijen azalması, açlığı ) denir. PO2 60 mmHg altına düştüğünde ise dokuların oksijenle beslenmesi bozulur. Her ne tip akciğer hastalığı olursa olsun, her ciddi akciğer hastalığı hipoksemi ortaya çıkarır. Doktorlar olarak hedefimiz PO2’yi her ne koşulda olursa olsun en az 60 mmHg üzerinde tutulmalıdır. Bunun nedeni 60 mmHg altındaki oksijen basınçlarının hastanın dokularında harabiyete yol açmasıdır.
PCO2 nedir?
PCO2 kandaki parsiyel karbandioksit basıncı anlamına gelmektedir, yani PCO2 kanda bulunan karbandioksit basıncı hakkında bize fikir vermektedir. PCO2’nin normal değerleri 35-45 mmHg’dir. PCO2’nin 45 mmHg’nin üzerinde olmasına Hiperkapni denir. Hiperkapni akciğerlerin CO2 değişiminin iyi olmadığını ve CO2’in kandan uzaklaştırılamadığını gösterir. Hiperkapni eğer akut ( ani ) olarak gerçekleşirse çok tehlikeli bir durumdur çünkü PH’ı ani olarak düşürerek solunum asidozuna yol açar ( respiratuar asidoz ). Vücut ani gelişen CO2 yüksekliğini tolere edemez ise hasta asidoz nedeniyle kaybedilir. Kronik ( zaman içerisinde gelişen ) hiperkapni vücut tarafından tampon sistemler kullanılarak ( bikarbonat vs. ) tolere edilebilir. Akut ( Ani ) solunum yetersizliğinden meydana gelen hiperkapni mutlaka tedavi edilmesi gereken acil bir durumdur. Alkolaza) neden olur.
Akut ( Ani ) Solunum Yetersizliği tanısı kan gazları ve fizik muayene ile konulur.
1-) Ani gelişen nefes darlığı
2-) PaO2 < 60 mmHg
3-) PaCO2 0> 55 mmHg
4-) Arteriyel PH < 7.35
**Bu kriterlerden 2 tanesinin bulunması akut solunum yetersizliği tanısı koymak için yeterlidir.
Mutlu ve Sağlıklı Günler Dileğiyle
Stj. Dr. Ahmet Bahadır UÇAR
Tibbiyardim.com editörü…
Telif Hakları Genel Müdürlüğü, 5846 Sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu uyarınca kaynak gösterilmeden kullanılamaz. Aksi Takdirde Yasal işleme başvurulacaktır. Bütün eserler Tibbiyardim.com Sağlık Personelleri ve Profesyonelleri tarafından yazılmaktadır.