1 Ekim 2008 günü ve öncesinde ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alan kızlarımız, durumlarında değişiklik oluncaya kadar sağlık yardımı alabileceklerdi. Şimdi Torba Kanun ile eski kızları kurtardık, yeni kızlar ise ceplerinden prim ödeyerek sağlık yardımı alabilecekler
Sayın Ali Tezel, sizi Habertürk Gazetesi'nde ve fırsat buldukça da TVlerde ilgiyle ve takdirle izliyorum. Ben özel bir bankanın emekli sandığından maaş alan ve sağlık yardımından yararlanan bir emekliyim. Şubat 1984 doğumlu ve Temmuz 2007'de üniversiteyi bitirmiş kızım da herhangi bir işte çalışmadığı için (sadece 2006'da bir ay kadar çalıştı) benim üzerimden sağlık yardımından faydalanmaktadır. Son çıkan Torba Yasası'ndaki ilgili madde göz önüne alınarak;
1- Kızım bir işe girip çıksa, keza evlenip boşansa (sandık SGK'ya devredince) benim üzerimden sağlık yardımı almaya devam eder mi?
2- İşe girip çıksa veya evlenip boşansa benim vefatımdan sonra yetim maaşı alabilir mi? Alabilirse maaşımın yüzde kaçı oranında alır? (İsmimin saklı kalması ricasıyla)
1 Ekim 2008 günü ve öncesinde ana-babası üzerinden sağlık yardımı alan kızlar, yaşları kaç olursa olsun, evlenmedikleri veya işe girmedikleri sürece ölünceye kadar ana-babaları üzerinden prim ödemeden sağlık yardımı alabiliyorlardı. Ancak, bir gün dahi olsa işe girip çıksalar veya evlenip sonra boşanarak baba evine gelseler, ana-baba üzerinden sağlık yardımı hakkı olmuyordu.
Kamuoyundan gelen yoğun baskılarla, TBMM'de kabul gören 6111 Sayılı Torba Kanun sonrasında 5510 Sayılı Kanun'un geçici 12'inci maddesinde şöyle bir değişiklik yapıldı.
İŞTEN ÇIKINCA DÖNECEK
"Ancak durumlarında değişiklik olduğunda sağlık hizmetlerinden yararlanma koşulları bu kanun hükümlerine göre yeniden belirlenir" cümlesinden sonra gelmek üzere, "Kız çocuklarının durum değişikliklerinin ortadan kalkması halinde, bu kişiler tekrar ilgili kanunlara göre bakmakla yükümlü olunan kişi sayılır" ifadesi eklenmiştir.
Yeni duruma göre; 1 Ekim 2008 günü ana-babası üzerinden sağlık yardımı alan kız çocuklar bundan sonra işe girip çıksalar, evlenip boşanarak tekrar baba evine dönseler bile eski kanunlardan yararlanıp ana-babaları üzerinden sağlık yardımı alabilecekler. Sizin 1984 doğumlu kızınız da, bundan sonra bir işe girse kendi üzerinden sağlık yardımı alacak, ama işten çıkınca yine sizin üzerinize dönebilecek. Ayrıca, evlenip boşansa, yine işe girmediği sürece sizin üzerinizden sağlık yardımı alabilecek.
Herkes GSS primi ödemek zorunda
1 Ekim 2008 günü, ana-babası üzerinden sağlık yardımı alamayan kız ve erkek çocuklarımız ise 18 yaşından sonra, kendi ceplerinden sağlık yardımı almak zorundadırlar. Erkek veya kız fark etmez, 18 yaşından büyük çocuklara, şayet okumuyorlarsa ailenin geliri dikkate alınarak GSS primi alınıp sağlık yardımı veriliyor. Bu arada 1 Ocak 2012 gününe kadar GSS primini, isteyen ana-baba veya çocuklar ödeyecekler, ama bu tarihten itibaren istese de istemese de herkes GSS primi ödeme mükellefi olacak.
Yetim aylığıyla sağlık yardımı ayrıdır
Sağlık yardımı, ana-babası, daha doğrusu üzerinden sağlık yardımı alacağı ana-babası sağ olanlar için geçerlidir. Ana veya babası ölüp de kendilerine yetim aylığı bağlananlar, bu aylıkları aldıkları sürece sağlık yardımı da alırlar. Ana veya babası sağ olup da 18 (veya okuyorsa 25) yaşından sonra sağlık yardımı alamayanların, ana-babalarının vefatıyla kendilerine yetim aylığı bağlanmışsa (ki evli olmamak, çalışmamak, emekli olmamak şartıyla yetim aylığı verilir) kendilerine yetim aylığıyla birlikte sağlık yardımı da verilir.
18 yaş altı için borçlar 2012'ye kadar silindi
5510 Sayılı Kanun gereğince ana-babası sosyal güvenlik kapsamında olmayan yani işsiz olanların, 18 yaşından küçük çocukları hastaneye gittiklerinde bakılıyor ama aynı gün ana-babası zorunlu Genel Sağlık Sigortası sigortalısı sayılıp adlarına 796 lira ceza, aylık da 182 lira prim borcu çıkartılıyordu. Torba Kanun ile yapılan yeni düzenlemeyle 5510 Sayılı Kanun'a geçici 30'uncu madde eklenmiştir. Bu maddeye göre;
"1.10.2008 ila bu maddenin yayımı tarihine kadarki sürede geçici 12'nci maddenin beşinci fıkrası uyarınca 18 yaşını doldurmamış çocuklarından dolayı tescil süreci
başlatılanların kendileri ile 18 yaşını doldurmamış çocukları hariç bakmakla yükümlü oldukları kişilerin tescil tarihine kadarki genel sağlık giderlerine ilişkin fatura tutarları kurumca ödenir. Adı geçen bu maddenin yayımlandığı tarihe kadar söz konusu süreler için ödenmiş olan primler iade ve mahsup edilmez. 1.10.2008 ila 31.12.2011 tarihleri arasında, geçici 12'nci maddenin beşinci fıkrası uyarınca tescili yapılanların sağlık hizmet sunucusuna başvuru tarihinden kurumca tescil edildikleri tarihe kadarki sürede 18 yaşını doldurmamış çocukları adına düzenlenen genel sağlık giderlerine ilişkin fatura tutarları Hazine'den karşılanmak üzere kurumca ödenir" denilmiştir. Yani, devlete güvenip SGK'ya ceza ve prim borcu ödeyenlere ödedikleri iade edilmeyecek ama ödemeyenlerin borçları silinecek.
Usta öğreticilere borçlanma hakkı
Milli Eğitim'de usta öğretici olarak çalışanlar, her ay girdikleri ders saati kadar Sosyal Güvenlik Kurumu'na bildirge ediliyorlar. Bu sebeple usta öğreticiler ayda 3-5 gün çalışmış olarak göründüklerinden emekli olmaları da çok güç oluyor. Torba Kanun ile 5510 Sayılı Kanun'a eklenen geçici 31 'inci maddeyle, "Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuat çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanlar, bu durumlarını milli eğitim il veya ilçe müdürlüklerince belgelendirmeleri kaydıyla, bu maddenin yürürlük tarihinden önceki çalışmalarından dolayı ay içinde 30 günden eksik kalan sürelerini 41 'inci madde esaslarına göre kendileri veya hak sahipleri tarafından borçlanabilirler. Borçlanılan bu süreler 4'üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamında sigortalılık süresi sayılır" denilmiştir. Bu yeni maddeye göre usta öğreticiler, ayda 30 günden az olan SGK çalışmalarını tıpkı askerlik borçlanması gibi 30 güne tamamlayacak kadar süreyi kendi ceplerinden ödeyerek borçlanabilecekler.
Emekli zammı hâlâ verilemedi
2010 yılı ekim ayının 11'inde Başbakan, TBMM grup toplantısından yüzdelik oranlar vererek SSK ve Bağ-Kur emeklilerine 2011 yılı ocak ayında vereceği zam rakamını açıklamıştı. SSK ve Bağ-Kur emekli aylıkları 1500 liradan az olanlara Ocak 2011'de 60 lira seyyanen zam verilecekti. Emekli aylıkları 1500 liradan çok olanlara ise yüzde 4 zam yapılacaktı.
Bugün 21 Şubat 2011, verilen sözün üzerinden tam 4 ay geçti ama zam hâlâ ortada yok.
Yazarın diğer yazıları »