Sedat ALP
İZMİR - Türkiye, Nijerya'da Türk KOBİ'lerin üretim yapıp, ürünlerini bu ülke ve Afrika pazarında kolaylıkla satabilmesi için ülkenin en büyük sanayi kenti olan Lagos'da bir Türk sanayi bölgesi kuruyor.
Nijerya, Afrika'nın önemli bir petrol ve gaz üreticisi. Güçlü bir tarım ülkesi de olan Nijerya, aynı zamanda zengin maden rezervlerine sahip. Türkiye, Nijerya ile 2010 yılında 1 milyar dolarlık ticaret yaptı. İki ülke arasındaki ticaret bu yıl yüzde 46 artış gösterdi. Hedef bu miktarı 2015 yılında 5 milyar dolara çıkarmak. Türk firmaları bu ülkede daha çok müteahhitlik işlerini üstleniyor. Enerji, gıda ve savunma sanayi sektörlerinde de iki ülke arasında önemli bağlantılar olacak.
Bunun yanında çeşitli sektörlerde yatırım yapan Türk firmalarının sayısı da artıyor. Türkiye, Afrika pazarı için stratejik öneme sahip olan bu ülkede yatırım yapmak isteyen firmalarına avantaj sağlamak için ülkenin en önemli ticaret ve sanayi kenti Lagos'ta bir Türk sanayi bölgesi kurmak için girişimlerini sürdürüyor.
Türk KOBİ'lerin yatırım yapacağı bir OSB kurma fikrinin bir süredir gerçekleştirmek için Nijerya'da görüşmelerde bulunduklarını söyleyen DEİK Türk-Nijerya İş Konseyi Başkanı Hakan Özel, Türkiye Abuja Büyükelçiliği ile birlikte yaptıkları girişimler neticesinde Nijerya'nın Başkenti Abuja'da Türk sanayi bölgesi kurmaları için arazi tahsis ettiğini ancak kendilerinin ülkenin sanayi ve ticaret merkezi olan Logos'un Türk firmaları için kurulacak bir OSB için daha doğru bir seçenek olarak gördüklerini söyledi. Özel, girişimlerini bu yönde sürdürdüklerini belirterek, “Büyükelçiliğimizle Logos Valisi arasında bu ilde OSB kurulması yönünde görüşmeler sürüyor. Türkiye'nin buradaki talebi de olumlu karşılanıyor. Girişimlerin 2012 başında sonuç vereceğini umuyoruz" diye konuştu.
Kurulacak Türk sanayi bölgesi ile bu ülkede yatırım planları olan Türk firmalarına kolaylık sağlamayı hedeflediklerini kaydeden Özel, şunları söyledi: “Küçük firmalar, aslında orada çok iş yapacaklar ama oraya gidene, ülkenin koşullarını öğrenene kadar yolda, gümrükte zebil oluyorlar, çoğunun pili bitiyor. Her hata para ile çözüldüğü için cebinde parası da kalmıyor. Ama birlikten güç doğar fikrinden hareket ederek, bir Türk sanayi bölgesi kurarsak, bölge yönetimi orada yatırım yapacak Türk firmasının bütün prosedürlerini çözecek, gümrük işlerini halledecek ve firmanın ekstra maliyetlere maruz kalmadan Nijerya'da çalışması sağlanacak. Nijerya'da en büyük sorun; tek tek iş yapan firmalar Nijerya'daki bazı grupların hedefi olabiliyor. Sistemi bilmeyen bu firmaların mağduriyetini önlemek için Türk sanayi bölgesi tüzel kişiliği ile buradan gidecek KOBİ'lerin arkasında bir güç olarak durulmasını sağlayacağız."
Lagos, Nijerya'nın İstanbul'u gibi
Nijerya, Abuja'da bu proje için bir arazi tahsis ettiğini ancak Türkiye Büyükelçiliği ile birlikte bu Türk sanayi bölgesi için Lagos'un daha uygun bir seçenek olduğunu düşünerek, bu bölgede bir yer arayışına girdiklerini belirten Özel, “Lagos, Nijerya'nın İstanbul'u gibi. Liman şehri ve kapitalin olduğu bir yer. Bize Logos'a yakın, limana 100 kilometre mesafede bir yer önerildi. Burada Türk sanayi bölgesini kurarsak hem hammadde tedariğinde, hem kalifiye elaman bulmada, hem de lojistik anlamında Türk firmalarına avantaj sağlanacak. Üstelik pazara hızlı entegrasyon sağlanmış olacak. Logos, 20 milyon nüfusa sahip ve ülkenin ticaretinin yaklaşık yüzde 80'i bu bölgede dönüyor. Çevre ülkelerden de buraya gelip mal alan firmalar oluyor. Bunu planlıyoruz. Burada 1 ile 2 milyon metrekare büyüklükte arazi tahsisi söz konusu olacak. 2012'de projenin netleşeceğini umuyoruz" dedi.
DEİK olarak Nijerya'ya daha yoğun seyahatler düzenlemeyi planladıklarını aktaran Özmen, THY'nın Logos'a haftada 4 olan sefer sayısını, her güne çıkaracağı, bunun yanında Başkent Abuja'ya da sefer düzenleyeceği bilgisini verdi.
Hampetrolü paraya çevirmede kolaylık sağlansın
Hakan Özel, Türkiye ile Nijerya arasında önümüzdeki 10 yılda ticaret hacminin çok büyük miktarda artacağını, bu öngörüden hareketle şimdiden büyük Türk firmalarını götürmeye çalıştıklarını belirterek, “İnşaat firmalarını götürdük. Hepsi Nijerya ile çok ilgilendiler. Altyapı yatırımları yeni yeni başlayacak. Ancak Nijerya, 'İş yapın karşılığında size para yerine, ham petrol verelim diyor. Bu durumda Türkiye'de devletin devreye girerek, Türk işadamlarının alacağı bu ham petrolün paraya çevrilmesinde bazı kolaylıklar geliştirmesi gerekiyor ki firmalar da bu şartlarda Nijerya'ya girebilsin. Türkiye'nin zaten ham petrole ihtiyacı var. Bunun önü açıldığında çok sayıda Türk firması bu ülkeye gidecektir. Türkiye olarak bu ülkede bir referans projenin yapılmasına ihtiyaç var. Bu olursa önümüz açılacak" diye konuştu.