Karayolları Trafik Kanunu'nun 84 üncü maddesi ve Karayolları Trafik Yönetmeliği'nin 157 inci maddesi ile trafik kazalarında araç sürücüleri için asli kusur halleri sayılmış ve Kanunda belirtilen bu kusurlar, trafik kazası tespit tutanağına sürücü asli kusurları olarak aynen alınmıştır. Bunun yanında, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nda yer alan ve kazaya sebebiyet verdiği belirlenen kural ihlalleri ise diğer sürücü kusurları olarak tutanakta belirtilmiştir. Sürücü kusurları dışında, tutanakta matbu olarak sayılan yolcu kusurları, yaya kusurları ve yol kusurları bulunmaktadır.
01.06.2005 tarihinde yürürlüğe giren 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu'nda taksirle adam öldürme ve yaralama suçlarında önceki kanundan farklı olarak kusur oranında indirim yapılacağı belirtilmemektedir. Failin kusuruna göre Hakimin cezayı belirleyeceği öngörülmektedir. Buna paralel olarak, trafik zabıtasınca düzenlenen trafik kazası tespit tutanağında kazaya karışanların kusur durumları genelde asli/tali olarak tespit edilmekte ve kusur oranları belirtilmemektedir.
• Tutanakta asli/tali şeklinde belirtilen kusurlara karşlık gelecek şekilde belirli bir sabit kusur oranları kabul edilebilir. Örneğin; birden fazla kusurlu bulunan kazalarda asli kusurlu %75, tali kusurlu ise % 25 olarak kabul edilebilir.
Tarafların kusurlarının asli/tali olarak belirlendiği dosyalar, bu kusur oranlarının tespiti açısından kusur bilirkişisine gönderilerek, kazanın oluş şekline göre bu oranlar tespit ettirilebilir.
Tarafların kusur oranlarını Mahkeme tespit ettireceğinden, başvuranlardan Mahkeme kararı veya kesinleşen kusur raporu talep edilebilir.
Bu yollardan birincisi tam ve kesin olmamakla birlikte tazminatın en kısa sürede ödenebilmesi açısından tercih edilebilecek bir yoldur, ikinci yol ise biraz zaman, biraz da harcama gerektiren bir yoldur. Ortada bir tereddüt olması halinde tercih edilebilecek bir yoldur. Üçüncü yol ise çok uzun ve gecikme yaratacak bir yoldur.
Sonuç olarak, zarar görenin zararının en kısa zamanda giderilmesi açısından, birinci veya ikinci yolların seçilmesi doğru bir uygulama
TRAFİK KAZASI TESPİT TUTANAĞINDA BELİRTİLEN KUSURLAR;
I- SÜRÜCÜ KUSURLARI: A- ASLİ KUSURLAR
1- Kırmızı ışıklı trafik işaretinde veya yetkili
memurun dur işaretinde geçme,
2- Taşıt giremez trafik işareti bulunan kara
yoluna veya bölünmüş karayolunda karşı yön
den gelen trafiğin kullandığı şerit, rampa ve
bağlantı yollarına girme,
3- ikiden fazla şeritli taşıt yollarında, karşı
yönden gelen trafiğin kullandığı şerit veya yol
bölümüne girme,
4- Arkadan çarpma,
5- Geçme yasağı olan yerlerde geçme,
6- Doğrultu değiştirme manevralarını yanlış
yapma,
7- Şeride tecavüz etme,
8- Kavşaklarda geçiş önceliğine uymama,
9- Kaplamanın dar olduğu yerlerde geçiş
önceliğine uymama,
10- Manevraları düzenleyen genel şartlara
uymama,
11- Yerleşim birimleri dışındaki karayolunun
taşıt yolu üzerinde, zorunlu haller dışında park
etme veya duraklama ve her durumda gerekli tedbirleri almama
li tedbirleri almama,
12- Park için ayrılmış yerlerde veya taşıt yolu
dışında kurallara uygun olarak park edilmiş
araçlara çarpma,
B- TALİ KUSURLAR
1- Dur işaretinde durmama
2- Hatalı şekil veya yerde yük ve yolcu al
ın a-indirme
3- Hatalı şekil veya yerde yük ve yolcu taşı
ma.
4- Trafiğe Salih olmayan araçla yola devam
etme.
5- Uykusuz, yorgun, hasta, dalgın olarak
araç kullanma.
6- Karşılaşma halinde veya şehir içinde se
lektör yapmama, kısa huzmeleri kullanmama.
7- Araçta reflektör bulundurmama.
8- Araçta çekme halatı, takoz, zincir bulun
durmama.
9- Alkollü olarak araç kullanma.
10- Aşırı hızla araç kullanma.