?Bütün çocukların insan hakları olan yüksek kalitede eğitimden yararlanma hakkını yaşama geçirme yönündeki çabalar bir?eğitim devrimi? ile sonuçlanmaktadır… Tüm dünya çapındaki bu hareketin amacı Herkes İçin Eğitim?dir. Toplumsal değişimin itici gücü olan eğitim, yoksullukla mücadelede, kadının güçlendirilmesinde, çocukların sömürücü ve tehlikeli işlerle cinsel istismardan korunmasında, insan haklarının ve demokrasinin geliştirilmesinde, çevrenin korunmasında ve nüfus artışının denetlenmesinde en önemli biricik etmendir. Eğitim uluslar arası barışa ve güvenliğe uzanan yoldur… Herkes için eğitim vizyonunu küresel bir gerçekliğe dönüştürecek siyasal kararlıktır.?
Kofi A.Annan
1982 Anayasası?nda çocuklarla doğrudan ilgili bir çok hüküm yer almaktadır. Bunlardan 5 inci maddede, ?Devletin temel amaç ve görevleri… insanın maddî ve manevî varlığının gelişmesi için gerekli şartları hazırlamaya çalışmasıdır.? hükmü; 41 inci maddede, ?Aile toplumun temelidir… Devlet ailenin huzur ve refahı ile özellikle ananın ve çocukların korunması… için gerekli tedbirleri alır, teşkilâtı kurar? hükmü yer almaktadır. Burada aileye sunulacak hizmetler için örgütlenmeye gidilmesi ve idarece bu görevlerin yerine getirilmesi vurgulanmaktadır.
42.maddede eğitim öğretim hakkını belirterek,?Devlet,maddî imkânlardan yoksun başarılı öğrencilerin, öğrenimlerini sürdürebilmeleri amacı ile burslar ve başka yollarla gerekli yardımları yapar. Devlet durumları sebebiyle özel eğitime ihtiyacı olanları topluma yararlı kılacak tedbirleri alır? demektedir.
56. maddede sağlık hizmetleri ve çevrenin korunması vurgulanırken, 58. maddede ise ?Devlet gençleri alkol düşkünlüğünden, uyuşturucu maddelerden, suçluluk kumar ve benzeri kötü alışkanlıklardan, cehaletten korumak için gerekli tedbirleri alır? ifadesine yer vermektedir.
59. maddede sporun geliştirilmesi ilkesine yer verilirken, 62. madde yabancı ülkelerde çalışan Türk vatandaşlarının çocuklarının eğitimi, kültürel gereksinimlerinin karşılanması, anavatanla bağlarının korunması ve yurda dönüşlerinde yardımcı olunması gibi konularda devletin yerine getirmesi gereken görevlere yer vermektedir.
Ayrıca 61. maddede ?… korunmaya muhtaç çocukların topluma kazandırılması? için devletçe gerekli tedbirlerin alınacağı belirtilmektedir.
Yasalara gelindiğinde ise başta Millî Eğitim Temel Kanunu, Medenî Kanun, Sosyal Hizmetler ve Çocuk Esirgeme Kurumu Kanunu, Çocuk Mahkemelerinin Kuruluşu Görev ve Yargılama Usulleri Hakkında Kanun,Özel Eğitime Muhtaç Çocuklar Kanunu doğrudan çocuklarla ilgilidir.
Anayasa ve tüm yasalar irdelendiğinde çocuğun öneminin ve gereksinimlerinin farkedildiği görülmekle birlikte bunların uygulamaya geçirilmesinden kaynaklanan sorunların yoğunluk kazandığı görülmektedir. Uygulamada etkin ve verimli örgütlenme biçiminin olmaması, görev-yetki ve sorumlulukların açıkça tanımlanmaması, uygulamanın alanının uzmanı olan nitelikli personelle desteklenmemesi, ayrılan malî olanaklarının yetersizliği, ulusal bir eylem plânının olmaması, hedef ve stratejilerin anlaşılır biçimde belirlenmemesi, hizmetlerde sorumluluğu olan kurum ve kuruluşların etkili bir koordinasyon ile ekip çalışması içine girmemeleri, istatistikî verilerin yetersizliği vb. olumsuzluklar özenle gözden geçirilerek bu alandaki hizmetlerin sürekli, etkin ve yeterliliği sağlanmalıdır.
Çocuğun ve çocuk haklarının korunması günümüzün en önemli ve ivedilikle çözüme kavuşturulması gereken sorunlarından birisidir. Yetişkinlerin çocuk haklarını gerçekleştirme yükümlülükleri insan hakları ile ilgili her türlü düzenlemede yer almaktadır.
Anayasamız başta olmak üzere tüm mevzuatta çocuğun korunması esas alınmıştır. Anayasamızın 61/4 maddesinde, devlet korunmaya muhtaç çocukları topluma kazandırmak için her türlü tedbiri alır denmektedir. Bu hüküm çocuğun gelişmesi ve topluma yararlı bir birey olarak kazandırılması için devletçe gerekli tüm hizmetlerin sunulması anlamını içerir.
Hukuk çocuğu hem kendisine karşı işlenecek suçlardan korumak, hem de onu suç işlemekten korumalıdır. Çünkü çocuk suçluluğunda, çocuğu aşan nedenler, baskı ve yönlendirmeler söz konusudur.
0-18 yaş arası olarak tanımlanan çocukluk dönemi, tüm yaşamı belirleyen temel oluşumların gerçekleştiği bir dönemdir. Bu dönemde çocuğun kendisi ile ilgili kararlara katılımının sağlanması demokratik bir toplumun en önemli görevlerinden birisidir. Amaç, çocuğun kendi haklarının bilincine varması, kendini ifade edebilmesi, toplumun bireyi olduğunun ve bazı hak ve görevleri olduğunu bilmesi, düşünme, bilgilenme, değerlendirme, karar süreçlerinde rol alma ve sorunlarla başedebilme yeteneğinin geliştirilmesidir.
Çocuğun yararının öncelikli ve üstün kamu yararı sayılması ilkesi bir iç hukuk normu hâline gelmiştir.
Sonuç Olarak;
Değişim, dönüşüm, yaratıcı düşünce, motivasyon, ekip çalışması, etkili iletişim, önleyici yaklaşım,sorun belirleme ve çözme temeline dayalı, toplam kalite yönetiminin eğitim hizmetlerindeki yaşamsal önemi; katılımcı, paylaşımcı, astlarına güven duyan, yetki devri ile kaynak kullanımında esneklik sağlayan, performans yönlü kültürü geliştirmeyi benimseyen lider yöneticilere uygulanmalıdır. Zira küresel değişim ve gelişmenin itici gücü verimlilik ve kaliteli eğitimdir. Genelde çocuk hakları, özelde kaliteli eğitim hakkının CHS?inde yer alan vizyon doğrultusunda;
- Yaşam için öğrenme
- Erişilebilirlik
- Kalite ve esneklik
- Toplumsal cinsiyete duyarlılık ve kız çocukların eğitimi
- Küçük çocuğun bakımı
- Anahtar olarak Devlet
ögelerinin ışığında, geleneksel yaklaşımları aşarak, nitelikli insangücü potansiyeli ile 21 inci yüzyılda gelirini adaletle paylaşan, insan haklarını ve demokratik özgürlükleri tam olarak kullanan,barış içinde, gelişmiş dünya ülkeleri arasında seçkin yerini almış çağdaş bir Türkiye hedefinin gerçekleştirilmesini kolaylaştıracaktır.