Soru: 31 Ocak 2010’da müşterimize 8500 lira olarak düzenleyeceğimiz hizmet faturasını yanlışlıkla 28 bin 500 lira olarak düzenlemişiz. Müşteri de yanlışlığı fark etmeyerek, fatura bedelini 8 Şubat’ta banka hesabımıza havale ederek borcunu ödemiş. Ancak yapılan yanlışlığın yeni farkına varan müşteri, haklı olarak fazla ödediği paranın iadesini istiyor. Bunun için de faturayı göndereceğini, bu faturayı iptal ederek, 8500 liralık yeni bir fatura düzenlememizi öneriyor. Cezalı duruma düşmemek için bu yanlışlığı nasıl düzeltebiliriz? Müşterimizin önerdiği gibi faturayı iptal ederek yeni bir fatura düzenleyip fazla aldığımız parayı iade edebilir miyiz? Y.Ş. Cevap: Fatura düzenlenen gün içinde farkına varılan yanlışlıklar, müşterinizin önerdiği gibi düzeltilebilir. Ancak, düzenlenme tarihi üstünden 15 günden fazla süre geçen ve gerek faturayı düzenleyen, gerekse müşteri kayıtlarına giren, bedeli bankacılık sistemi üstünden ödenen bir fatura, müşterinizin önerdiği şekilde düzeltilemez. Yapmanız gereken işlem, müşterinin size ‘iade faturası’ kesmesidir. Müşteri, yanlışlıkla fazla fatura edilen 20 bin lira için fatura keser ve faturanın üstüne ‘iade faturasıdır’ ibaresi yazıp, faturanın bir yerine yanlış kestiğiniz fatura ilgili gösterilerek yapılan yanlışlığı kısaca not ederse, bu, iade faturası olur. Bu faturayı kayıtlarınıza geçtiğinizde, fatura bedeli olan 20 bin lirayı müşteri hesabına havale ettiğinizde yanlışlık da düzeltilmiş olur.
Yabancı bankadan alınan faizde beyan haddi 1.070 lira
Soru: Yurtdışında yabancı bankadan elde edilen mevduat faizlerinin beyan edilmesi gerekiyor mu? Gerekiyorsa 2009’da elde edilen mevduat faizi nasıl beyan edilecek? Örneğin, 2000 dolarlık bir faiz gelirinin beyan edilmesi zorunlu mu? Sadullah KILIÇ Cevap: Yabancı ülkelerdeki bankalardan elde edilen faiz gelirlerinin, stopaja tabi tutulmadığından beyan edilmesi gerekiyor. Ancak gerek vergi dairelerinin iş yükünü gereksiz yere artırmamak, gerekse mükellefleri küçük tutarlar için beyan külfetinden kurtarmak için, yabancı ülkede elde edilen faiz tutarının belli tutarı aşması gerekiyor. 2009 yılında yabancı ülkelerdeki bankalardan elde edilen ve tutarı 1.070 lirayı (2010’da 1.090 lirayı) aşan faiz gelirlerinin beyanı zorunlu. 1.070 lirayı aşmayan faiz gelirinin beyan edilmesi gerekmiyor. Yurtdışında yabancı bankadan 2009 yılında elde edilen 2000 dolarlık faiz gelirinin 1-25 Mart 2010 tarihleri arasında beyan edilmesi ve tahakkuk eden Gelir Vergisi’nin de Mart ve Temmuz 2010 aylarında olmak üzere iki eşit taksitte ödenmesi gerekiyor.
Makam tazminatı için 1’inci derecede 2 yıl çalışmanız gerekiyor
Soru: 6 Nisan 1970 doğumluyum. 4 Ocak 1996’da bir kamu bankasında müfettiş yardımcısı olarak göreve başladım. 22 Mart 2000’de müfettiş, 27 Mart 2006’da da başmüfettiş oldum. Halen bu unvanda çalışıyorum. Askerliğimi bedelli olarak 2000’de yaptım. Bankadan önce 1 aylık sigortalı olarak çalışma sürem vardı. Finans alanında yüksek lisans yaptım. Emeklilik derece kademem 2’nci derecenin 1’inci kademesidir. Ek göstergem 3000’dir. 4603 sayılı Kanun’dan sonra sözleşme imzaladığım Nisan 2002’den beri, aylık derece kademem yok. Emeklilik yönünden Emekli Sandığı’na tabi olarak özel hukuk hükümlerine göre çalıştığımdan, torba kadro gibi aylık derecesine etki eden olanaklardan faydalanamıyorum. Sorum şu, 1’inci dereceye düşmeden şube müdürlüğü gibi makam tazminatı bulunmayan bir unvana geçersem ve süresinde (56 yaşımda) emekli olmam durumunda, makam tazminatı almaya hak kazanabilir miyim? Kazanamazsam, bu tazminatı hak etmek için bankamızda hangi görevde ne kadar süre ile daha çalışmam gerekir? Halil ERDOĞAN Cevap: Makam tazminatı alabilmek için, öncelikle 1’inci dereceye düşmek ve makam tazminatına müstahak bir görevde en az iki yıl çalışmak gerekiyor. Bundan dolayı 1’inci dereceye düşmeden makam tazminatı olmayan şube müdürü atanmanız halinde 56 yaşında emekli olduğunuzda makam tazminatı alamazsınız. Makam tazminatı almanız için ya halen bulunduğunuz görevde 1’inci dereceye düşmeniz ve en az iki yıl çalışmanız gerekiyor. Ya da makam tazminatına müstahak herhangi bir görevde iki yıl çalışmanız gerekiyor.
Geçiminiz oğlunuzca sağlanıyorsa, oğlunuzun sigortasından sağlık yardımı alabilirsiniz
Soru: 1 Ocak 1954 doğumluyum. 1968-1979 yılları arası SSK’ya 469 gün prim ödedim. 19 yıl 24 gün Bağ-Kur’um var. Bağ-Kur’a primlerimi hiç aksatmadan yatırdım. Ne zaman emekli olabilirim? Eğer emekliliğime daha varsa, oğlumun Bağ-Kur’undan faydalanabilir miyim? Ziyattin MOĞULTAY Cevap: Yaş haddinden emekli olmak için 15 yıl prim ve 57 yaş şartlarına tabisiniz. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, 57 yaşınızı dolduracağınız 1 Ocak 2011’de emekli olabilirsiniz. Faaliyetinizi terk edip Bağ-Kur sigortanızı kapatmanız ve geçiminizin de oğlunuzca sağlanması şartıyla, oğlunuzun sigortasından sağlık yardımı alabilirsiniz.
Engelliler isteğe bağlı prim ödeyerek de erken emekli olabilir
Soru: Engelli SSK’lı olarak 5 yıl görev yaptım. Bundan sonra isteğe bağlı engelli sigortamı dışarıdan ödeyip emekli olabilir miyim? Ahmet YAMAN Cevap: İsteğe bağlı prim ödemeleri 1 Ekim 2008’den itibaren 4/b sigortasına (Bağ-Kur) sayılmaktadır. Yeni yasa ile 1 Ekim 2008’den itibaren 4/b sigortalısı olan engellilere de erken emeklilik hakkı tanındığından, isteğe bağlı prim ödeyerek, engel derecenize göre aranan şartları sağladığınızda 4/b sigortasından emekli olmanız mümkün.
Eksik bilgi rahasız etmiş yapılan işlem doğru
Soru: 28 Ekim 1955 doğumluyum. 2 Aralık 1991’de SSK’lı oldum. Emeklilik için yaşımın dolmasını bekliyordum. Yaşım dolduktan sonra emeklilik için başvurduğumda, iki ay prim eksiğim olduğunu söylediler. Bunun üzerine Aralık 2009’da tekrar işe giriş yapıp 39 gün prim ödedikten sonra Ocak 2010’da çıkış yaptım. Emeklilik için tekrar başvuru için gittiğimizde bu seferde 56 yaşımda emekli olacağımı söylediler. Ben ne zaman emekli olabileceğim? EMİNE AKTUNÇ Cevap: Emekli olmak için aranan 15 yıl sigorta süresi, 3600 gün prim ve 56 yaş şartlarını sizin gibi 24 Mayıs 2008 ile 23 Mayıs 2011 arasında sağlayan kadın sigortalılar 56 yaşını doldurduğu tarihte emekli olabiliyor. Prim ödemeniz yeterli olduğundan, bundan sonra prim ödemeseniz de 28 Ekim 2011’de emekli olabilirsiniz. Yetkililerin taksit taksit bilgi vermelerinden rahatsız olduğunuz anlaşıyor. Ancak, yapılan işlem doğru.