Bu sayfadaki Notlar
9.sınıf Tarih 1.ünite Konu Özeti
A.TARİH BİLİMİ
TARİHİN TANIMI
Geçmişte yaşamış olan insan topluluklarının her türlü faaliyetlerini
(sosyal, ekonomik, siyasi, kültürel, dini) YER VE ZAMAN bildirerek, SEBEP-SONUÇ ilişkisi içinde bilimsel metotlarla
inceleyen ve anlatan sosyal bir bilim dalıdır.
TARİHİN KONUSU
Geçmiş zamanda yaşayan insan topluluklarının her türlü
faaliyetidir. Tarih geçmişte yaşayan insanların medeniyetlerini, bu
medeniyetlerin gelişimini, toplumların sosyal, ekonomik, siyasi, kültürel ve dini faaliyetlerini konu alır.
Bir olayın Tarih sayılabilmesi için gereken şartlar:
1-Olayın üzerinden belli bir zaman geçmiş olmalıdır.
2-Olayın geçtiği yer belirtilmelidir.
3-Olayın geçtiği zaman bilinmelidir.
OLAY : İnsanları ilgilendiren siyasal, sosyal, ekonomik, kültürel ve dini alanlarda meydana gelen oluşumlardır.
OLGU : Olayların sonuçlarına bağlı olarak ortaya çıkan uzun süreli gelişmelere denir.
Örnek : Olay-Malazgirt savaşı Olgu-Anadolu’nun Türkleşmesi
Olay-Talas Savaşı Olgu-Türklerin Müslüman olması
Olay-Kavimler Göçü Olgu-Feodalitenin yaygınlaşması
TARİH FELSEFESİ –> Tarihi tecrübeleri günümüz meselelerinin çözümü için yeniden yorumlamaya Tarih
Felsefesi denir. Bu aynı zamanda Tarihin amacını oluşturur.
TARİHİ OLAYLARIN ÖZELLİKLERİ
1-Tarih geçmişte yaşanan olaylardır.
2-Belli bir coğrafi yerde ve belli bir zaman içerisinde meydana gelir.
3-Olaylar belgelere dayanır.
4-Tarihi olaylar tekrarlanamaz. (Tarih araştırmalarında deney ve gözlem kullanılamaz.)
5-Olaylar tek bir nedene bağlı olarak açıklanamaz. (Bir olayın pek çok maddi ve manevi nedenleri vardır.)
6-Olaylar arasındaki neden-sonuç ilişkisi tarihi olayların kesintisiz olarak devam etmesini sağlar.
7-Tarihi olayların belli bir kanun ve kuralı yoktur.
8-Tarihi olayların sonuçları bulunan yeni belgelerle değişebilir.
TARİH BİLİMİNİN YÖNTEMİ: Tarihi olaylar ancak belgelere dayalı olarak açıklanır. Belge bulabilmek içinde Tarihçiler belli bir yöntem ve teknik kullanırlar. Tarihi olayları araştıran bir tarihçi sırasıyla şu yöntemleri uygular.
1-)KAYNAK ARAMA
Olayı doğru anlamaya yarayacak her türlü malzeme kaynaktır. Kaynaklar kapsadıkları bilginin değerine göre;
a)Ana kaynak: Doğrudan doğruya tarihi olayı yaşayan, gören veya olayın yaşandığı zamanda bulunan yazarların yazılarıdır.
b)Birinci elden kaynak: Bilgilerini bir ana kaynağa dayandırarak veren kişi ve yazılara denir.
c)İkinci elden kaynak: Ana ve Birinci elden kaynaklardan yararlanılarak yazılan tarihi kitaplardır.
Kaynaklar bilgi veren kaynağın ve malzemenin cinsine göre;
a)Sözlü – yazısız kaynaklar :Yazıya geçirilmeden halk arasında söylenerek günümüze gelen destan, atasözü gibi sözlü eserler; arkeolojik kazı eserleri, heykel, mezar taşları, resimler gibi yazısız eserler bu gruba girer.
b)Yazılı kaynaklar :Yazıya geçirilmiş her türlü kitabe, yıllık, kanunname, biyografi, hatıra arşiv belgesi, para, tuğra gibi belgelerdir. En güvenilir kaynaktır.Ayrıca günümüz teknolojisi ile elde edilen sesli plak, cd, vcd gibi kaynaklarda görüntülü belge olarak kullanılmaktadır.
2-) VERİLERİ TASNİF, TAHLİL VE TENKİT ETME
Tasnif: Tarihsel verilerin zamana, yere ve konuya göre bölümlere ayrılarak düzenlenmesine Tasnif denir.
Tahlil:Elde edilen verilerin kaynak ve bilgi yönünden yeterli olup olmadığının tespitine Tahlil etme denir.
Tenkit:Kaynakların kullanılmadan önce gerçek veya sahteliğinin incelenmesi, araştırılmasıdır.
3-) SENTEZ (BİRLEŞTİRME)
Kaynaklar sınıflandırma, çözümleme ve eleştiri aşamasından geçtikten sonra çalışmaları birleştirmek, bir araya getirmek ve sonuca gitmek işlemine Terkip, sentez yapma, birleştirme denir.
4-)TARİHİN TASNİFİ (SINIFLANDIRILMASI)
Tarihi sınıflandırmamızın nedeni öğrenmeyi, öğretmeyi, araştırmayı kolaylaştırmaktır.
1)- Zamana Göre Sınıflandırma: Tarih, zamana göre yıl, dönem, yüzyıl, çağ gibi bölümlere ayrılarak sınıflandırılır. (Örnek: Ortaçağ tarihi,15. yüzyıl tarihi gibi…)
2)- Mekana(Yere) Göre Sınıflandırma: Olayın geçtiği yere göre sınıflandırma, belli bir coğrafi bölgenin tarihini incelemek ve araştırmak için yapılır. (Örnek:Türkiye Tarihi,Avrupa tarihi gibi…)
3)- Konuya Göre Sınıflandırma: bu sınıflandırmada belli bir konu bütün tarih boyunca derinlemesine araştırılır. (Örnek: Tıp Tarihi, Sanat tarihi, Kültür tarihi gibi…)
TARİHE YARDIMCI OLAN BİLİMLER
1)- COĞRAFYA: Tarih olayın geçtiği YER-in fiziki ve beşeri özelliklerini coğrafyadan öğrenir.
2)- ARKEOLOJİ(Kazı Bilimi): Toprağın ve suyun altında kalmış olan tarihi eserleri ortaya çıkarır.
3)- KRONOLOJİ (Takvim Bilgisi): Tarihi olayların zamanlarını belirleyerek, meydana geliş sıralarını
düzenler.
4)- PALEOGRAFYA: Eski yazıların okunmasını sağlayan bilim dalıdır.
5)- EPİGRAFYA (Kitabeler Bilimi): Taş, mermer gibi sert cisimler üzerine yazılan yazıları inceler.
6)- SOSYOLOJİ (Toplum Bilimi): Sosyal olayları inceler.
7)- ANTROPOLOJİ: Toplumların ırk yapılarını inceler.
8)- FİLOLOJİDil Bilimi): Dilleri ve diller arasındaki bağları inceler.
9)- ETNOGRAFYA: Örf,adet, gelenek ve görenekleri inceler.
10)- DİPLOMATİK: Günümüze kadar gelmiş olan resmi belgeleri, fermanları vb. inceler.
11)- HERALDİK (Mühür bilimi): Resmi belgelerdeki mühür, arma ve özel işaretleri inceler.
12)- NÜMİZMATİK(Paralar bilimi): Eski Paraları inceler.
Bunlardan başka tarihe yardımcı bilimler arasına felsefe, istatistik, psikoloji, astronomi, Tıp,Kimya, sanat tarihi, iktisat, sicillografi (Mühür), onomastik (Yer adları) gibi bir çok bilimi katabiliriz.
9.sınıf Tarih Kitabının Özeti
ya ben tarih sınavıma çalışıyorum da bu senenin 9.sınıf son konularının özetini bulmam lazım ama bulamadım
9 Sınıf Tarih 4 Ve 5 Ünite Konu Özetleri
9 sınıf terih dersi 4 ve 5 ünite konu özetleri
Lise1 Tarih Ders Notları
FRİGLER
Anadolu da Hititlerden sonra kurulan devlet Friglerdir. Başkentleri GORDİON dur. Bilinene ünlü kralları Kral MİDAS tır. ‘KİBELE ‘ ünlü bereket tanrıçalarıdır.
LİDYA
Batı Anadolu da Gediz ve Menderes ırmakları arasındaki bölgede kurulmuş bir devlettir.Başkentleri SARD şehridir.Tarihte ilk defa parayı icat etmiş ve kullanmışlar, başkentleri SARD tan Mezopotamya ya kadar uzanan kral yolunu yapmışlardır.
İONLAR
Batı Anadolu da Ege denizi kıyılarında şehir devletleri kurmuşlardır. Bunların en önemlileri ‘MİLET, EFES , FOÇA ,İZMİR dir.İonlar ticaretle uğraşmışlar,bilim ve sanatta oldukça ileri gitmişlerdir. İon edebiyatının en önemli eseri HOMEROS un ‘İLYADA VE ODESA’ adlı destanıdır. Matematikte TALES ve PİSAGOR felsefede DİYOJEN tıp alanında HİPOKRAT en önemli isimlerdir.
URARTULAR
M.Ö. IX .yüzyılda VAN GÖLÜ çevresinde kurulmuş bir devlettir.Urartular Anadolu yu ASUR tehlikesine karşı korumuşlardır.
M.Ö. VI. YÜZYILDAN M.S. XI. YÜZYILA KADAR ANADOLU
PERSLER
M.Ö. VI. Yüzyılda Anadolu Perslerin egemenliğine girmiştir.İran da kurulan bu devlet yaklaşık üçyüz yıl Anadolu ya hakim olmuşlardır. Anadolu da hakim olan Persler BÜYÜK İSKENDER tarafından yıkılmıştır.
İSKENDER İMPARATORLUĞU
Makedonyalı Büyük İskender kısa sürede çok büyük bir devlet kurmuş Hindistan a kadar ilerlemiştir.Anadolu Perslerden sonra İskender İmparatorluğunun egemenliğine girmiştir. Büyük İskender in ölümünden sonra bu devlet üç parçaya bölünmüştür.Bunlardan SELEVKOS krallığı Anadolu ya hakim olmuş,daha sonra bu devlette yıkılmış ve Anadolu da küçük krallıklar oluşmuştur. Bu küçük krallıklar:
1.Bitinya krallığı 2. Pontus krallığı 3. Kapadokya krallığı 4. Bergama krallığı
ROMA İMPARATORLUĞU
Bergama krallığına son veren Romalılar Anadolu ya hakim oldular.Romalılar döneminde Anadolu da önemli ilerlemeler oldu,şehirler gelişti, nüfus arttı,ticaret gelişti. Roma İmparatorluğu Kavimler Göçü sonrasında Batı Roma ve Doğu Roma (Bizans) olmak üzere ikiye ayrıldı.
DOĞU ROMA (BİZANS) İMPARATORLUĞU
İkiye arılan Roma İmparatorluğunda Anadolu Doğu Roma imp. elinde kaldı. Anadolu uzun yıllar hakim olan Doğu Roma (Bizans ) imp. önce 1071 Malazgirt sonra 1453 İstanbul un fethi ile tarih sahnesinden silindi ve Anadolu da TÜRK HAKİMİYETİ başladı.
ANADOLU DA HAKİM OLAN MEDENİYETLER ZİNCİRİ
HİTİT-FRİG-LİDYA-URARTU-İON-PERS-İSKENDER-SELEVKOSLAR-BERGAMA-BİTİNYA-KAPADOKYA-PONTUS-ROMA-DOĞU ROMA (BİZANS)
MEZOPOTAMYA
Mezopotamya kelimesi iki nehrin arası anlamına gelir. Tarihte Dicle ve Fırat ırmakları arasındaki topraklara Mezopotamya denir.Bu bölge en eski medeniyet merkezlerinden biridir. Bu bölgede kurulan medeniyetler :
1.SÜMERLER 2. AKADLAR 3.ELAMLAR 4.BABİLLER 5.ASURLULAR
Mezopotamya da kurulan bu medeniyetlerden SÜMERLER ön plana çıkmaktadır.
SÜMERLER
Sümerler m.ö. 3500 yıllarında Mezopotamya ya gelip yerleştiler. Kullandıkları dilin TÜRKÇE ye benzer özellikte olması ORTA ASYA dan geldikleri görüşünü güçlendirmektedir.Sümerler astronomi,matematik,geometri ve tıp alanında bir çok buluş yapmışlardır.Tarihte ilk defa yazıyı kullanan medeniyet SÜMERLER dir.(M.Ö.-4000-3500) Bu açıdan tarih ve medeniyet Sümerler ile başlamıştır.
MISIR
Mısır Afrika da bir ülkedir. Mısır da medeniyet oluşumunda NİL nehri etkili olmuştur.( Tarihte kurulan medeniyetler genellikle akarsu kıyılarında oluşmuştur.) Mısır da ilk siyasi birlik KRAL MENES döneminde kurulmuştur. Mısır krallarına FİRAVUN denirdi.Firavunlar aynı zamanda dinsel bir nitelikte taşıyorlar kendilerinin tanrı olduklarını ileri sürüyorlardı. Mısır medeniyetinin en büyük tanrısı güneş tanrısı AMON RA idi. Mısır medeniyeti HİYEROGLİF (resim) yazını kullanmıştır. Mısır medeniyetinin bir diğer önemli unsuru da PİRAMİT lerdi. Firavunlar ölümsüz oldukları düşüncesi ile piramitleri yaptırmışlardı.Aynı zamanda öldükten sonra tekrar canlanacaklarına inanıyorlardı.
EGE YUNAN MEDENİYETİ
Ege denizi çevresindeki topraklarda kurulan medeniyetlere denir. Yunan medeniyeti de şehir devletlerinden oluşuyordu
Tarih Ders Notları[9. Sınıf]
Tüm konuları içermektedir
Linkler, telif hakları nedeniyle silinmiştir.
Konu Kapatılmıştır.
Edit: Wermidon76