Bilimsel Yöntemin Adımları
1. Bir Soru Sorun: Bilimsel yöntem, gözlemlerinize ilişkin bir soru sorduğunuz zaman başlar. Nasıl, Ne, Ne zaman, Kim, Hangi, Neden ya da Nerede?
Proje konusu; ilgi çeken, üzerinde düşünülen, merak edilen konulardan seçilmelidir. Akla pek çok fikir gelebilir. Bunlar not edilmeli hemen karar verilmemelidir. Bunlar arasından; yapılabilecek, merak duyulan ve ilgi uyandıran bir konu seçilmelidir.
2. Konuyla İlgili Araştırma Yapın: Sorunuzu cevaplamak için konuyla ilgili var olan bilgilerle ilgili araştırma yapmalısınız. İyi bir bilim insanı olmak, başkalarının önceden yaptığı yanlışları yapmamak ve araştırmada elde ettiğiniz, bir araya getirdiğiniz, bilgilerin boşa gitmemesi için, kütüphanede ve internette araştırma yapmadan önce bir araştırma planı yapmalısınız. Konuyla ilgili yazılı, sözlü, görsel her türlü materyal toplanabilir.
3. Varsayım Oluşturun, Projenizi Tanımlayın: Varsayım, olayların nasıl meydana geldiğine ilişkin düzenlenmiş tahmindir.
“Eğer…….(ben bunu yaparsam)………..,(sonra)……..(bu)………….(olur)”
Varsayımınızı kolayca ölçülebilir ve asıl sorunuzu yanıtlamaya yardımcı olacak biçimde oluşturmalısınız.
Proje fikrinin ortaya çıkmasından sonra elde edilen bilgiler ışığında projenin amacı, hedefleri, yöntemi, uygulama adımları, çalışma takvimi ve beklenen sonuçlar da tanımlanmalıdır.
Amaç, elde edilmek istenen sonucun basit anlatımıdır. Projelerin genelde tek bir amacı vardır. Projenin amacı iyi tanımlanmadığında amaca yönelik hedefler ve faaliyetleri tanımlamada sorunlarla karşılaşılır.
Hedefler, tanımlanan amaca hizmet etmelidir. Hedef, birden fazla olabilir. Hedeflere ulaşılıp ulaşılmadığını belirleyebilmek için ölçülebilir hedefler belirlenmelidir.
4. Varsayımınızı Bir Deney Yaparak Sınayın: Deneyiniz varsayımınızın doğru mu yanlış mı olduğunu sınayacak, gösterecektir. Deneyinizin hassas ve kurallara uygun bir şekilde yapılması çok önemlidir.
Deneyinizi uygun ve geçerli bir şekilde yapmak için bir faktörü değiştirirken diğer tüm koşulları aynı tutmalısınız. Deneyinizde elde ettiğiniz ilk sonucun kaza sonucu ulaşılmış bir sonuç olmadığından emin olmak için deneyinizi birkaç sefer tekrarlamalısınız.
5. Verilerinizi Değerlendirin ve Sonuç Ortaya Koymaya Çalışın: Deneyinizi yaparken ve tamamladığınızda kaydettiğiniz ölçümlerinizi varsayımınızın doğru mu yanlış mı olduğunu görmek için analiz etmelisiniz.
Bilim adamları çoğunlukla varsayımlarının yanlış olduğu sonucuna ulaşırlar. Böyle durumlarda en baştan başlayarak yeni bir varsayım oluştururlar. Varsayımlarının doğru olduğu sonucuna ulaşırlarsa da bu defa başka bir yoldan bu sonucu sınamaları gerekebilir.
6. Sonuçlarınızı Açıklayın-Paylaşın: Projenizi tamamlamak için sonuçlarınızı bir raporla ya da pano-posterle açıklamalı, paylaşmalısınız. Bilim insanları da bunun benzerini yaparlar. Elde ettikleri sonuçlara ilişkin raporları ya bilimsel bir dergide yayımlarlar ya da bilimsel bir toplantıda sunarlar.