Ayağınıza Sağlık
Çoğumuz koltuk altımız veya kasıklarımız gibi cildimizin kıvrım yaptığı bölgelerde ve ayaklarımızda kızarıklık, kaşıntı, kabarıklık, kötü koku ile ortaya çıkan mantar hastalıkları hakkında birşeyler duymuş, ya da bunlara yakalanmışızdır. Derinin mantar hastalığının yanı sıra, tırnaklarımızda beyaz-sarı renk değişikliği, kalınlaşma ve kırılma ile kendini gösteren tırnak mantar hastalığı da oldukça yaygın olarak görülür.
Bundan yalnızca 10 yıl önce, ayak ve tırnak mantar hastalıkları gibi inatçı hastalıkların etkili bir tedavisi yoktu. Eski ilaçlar, örneğin merhemler ve losyonlar mantarı öldürmüyor sadece üremesini durduruyorlardı, ayrıca tırnak mantarı tırnağın altında yerleştiğinden bu ilaçlar çoğunlukla etkisiz kalıyorlardı. Ancak günümüzde ağızdan alınarak kan yoluyla tırnağın altına nüfuz edebilen ve mantarlar üzerinde öldürücü etkisi olan ilaçlar bulunmaktadır.
Mantar Hastalığı Nedir?
Mantarlar, deride ve tırnakların altında çoğalan ve ancak mikroskop ile görülebilecek küçük organizmalardır. Bu organizmalar bütün çevremizde, özellikle ayakkabı ve terliklerde, havlularda, bahçede, evde, genel kullanıma açık duşlar, jimnastik salonları, yüzme havuzlarının basamakları, otel ve cami halıları gibi ortamlarda bulunurlar. Tüm mantar hastalıkları oldukça bulaşıcıdır ve kolaylıkla yayılabilir. Ayak ve tırnak mantar hastalıkları tedavi edilmediklerinde vücudunuzun diğer bölümlerine yayılabilir, yakınlarınıza bulaşabilir veya vücudunuzda bakterilere bağlı daha ciddi infeksiyonlara neden olabilir.
Ayak ve Tırnak Mantarı Nasıl Bulaşır?
Mantarların üremek için sıcağa ve neme gereksinimi vardır ve sıcak iklimler onlar için mükemmeldir. Havuzlar, plajlar, jimnastik kulüpleri, güzellik salonları, yatılı okullar ve camiler gibi ortak kullanım alanları ve ortak kullanılan havlu, terlik, ayakkabı gibi eşyalar mantarların çoğalması ve bulaşması için çok uygundur. Ayrıca pişikler, ayakkabı vurması, su, deterjan, sentetik giysi ve çoraplara bağlı tahrişler de ayaklarda mantar hastalığı gelişmesi için uygun zemin hazırlar. Ayak mantar hastalığı tedavi edilmediğinde tırnaklara bulaşabilir. Tırnak mantarı genellikle basit bir yaralanma ile başlar. Örneğin, el ve ayak tırnaklarının kırılması, tırnakların çok kısa kesilmesi, dar ayakkabının tırnağı sıkıştırması gibi. Yaralanan tırnağa mantarların yerleşmesi daha kolay olur.
Ayak ve Tırnaktaki Mantar Hastalıklarının Nasıl Farkına Varabilirim?
Ayak mantar hastalığı, ayak parmakları arasında kaşınan ve acıyan deri ile kendini gösterir. Ayak derisi soyulur ve yüzey açık hale gelir. Mantar bulaşmış kısımlar (ya da ara bölgeler) genellikle beyaz renkli ve sulantılıdır. Ayaklar sıklıkla terli ve kokuludur.
Tırnak mantar hastalıkları, genellikle el ya da ayağın bir ya da iki tırnağında başlar. Daha sonra bütün tırnaklara yayılabilir. Hastalığın erken dönemlerinde normal sağlıklı pembe renk kayboldukça, tırnağın dış köşesi hafif sarılaşır. Hastalık yayıldıkça tırnak sertleşir ve şekil değiştirir. Hastalıklı (mantarlı) doku zayıflar ve kolaylıkla kırılır. Tüm tırnak, dokunulmaya karşı hassastır ve ayakkabı hatta çorap giymek bile acı verir. Tırnak gevşeyebilir ve deriden ayrılabilir, hatta düşebilir. Tırnakları kesmek ve tırnak cilası sürmek işe yaramaz. Hastalığı yenmenin tek yolu tıbbi yardım almaktır.
Ayak ve Tırnak Mantar Hastalığını Nasıl Önleyebilirim?
- El ve ayakları, özellikle de parmak aralarını sürekli temiz ve kuru tutmak için çaba gösterin
- Sentetik ya da yün çoraplar yerine %100 pamuklu çorap giyin, çoraplarınızı sık sık değiştirin ve yıkayın
- Ayakkabı, terlik, havlu ve bornozlarınızı kimseyle ortak kullanmayın
- Ortaklaşa kullanılan duş ve soyunma odalarında çıplak ayakla dolaşmayın, terlik giyin
Eğer Bir Mantar Hastalığı Kaparsam Ne Yapmalıyım?
Hemen önlem alınmalıdır. Doktorunuza başvurun. Sorunu gözardı etmek sadece her şeyi daha da kötüleştirecek ve çok uzun sürecek tedavilere yol açacaktır.
Ayak ve Tırnak Mantarı Tedavi Edilmezse Ne Olur?
Tedavi edilmeyen ayak ve tırnak mantar hastalıkları kötü görünümünün yanı sıra, vücudunuzun diğer bölgelerinde mantar hastalıklarına yol açabilir. Daha da önemlisi, tırnak mantarı ciddi ve hastanede tedavi gerektiren bakteriyel infeksiyonlara da neden olabilir.
Unutmayın! Ayak ve tırnak mantarı bulaşıcıdır ve tedavi edilmediğinde, ailenize ve diğer yakınlarınıza bulaşabilir.
Ayak ve Tırnak Mantarı Nasıl Tedavi Edilir?
Ayak ve tırnak mantarlarına sıklıkla aynı mikroorganizmalar neden olur. Tırnak mantarı tırnağın altında gelişen bir hastalık olduğundan, tırnak üzerine sürülen kremler, losyonlar, jeller veya merhemler her zaman etkili olmayabilirler.
Ayak ve tırnak mantarının çoğunlukla ağızdan alınan ilaçlarla tedavi edilmesi gerekir.
Doktorunuzun Yazdığı İlacı Kullanırken Dikkat Etmeniz Gerekenler:
- İlacınızı doktorunuzun önerdiği gibi, her gün düzenli kullanın.
- Sabırlı olun. Bu tedavi zarar görmüş tırnağı iyileştirmeyecektir. Mantarı ortadan kaldırıp alttan gelecek olan tırnağın sağlıklı çıkmasını sağlayacaktır.
- Tırnağınız iyileşmiyor gibi görünse de, doktorunuzun yazdığı ilacı kullanmaya devam edin ve bitirin. Tırnaklar çok yavaş uzarlar ve sağlıklı yeni bir tırnağın çıkması birkaç ay alabilir. Tırnağın dip kısmında bir miktar yeni sağlıklı tırnak gördüğünüzde tedavinin işe yaradığından emin olabilirsiniz.
- Doktorunuzun belirttiği zamanda kontrole gelmeyi ihmal etmeyin. Tedavinizin yararlı olup olmadığını ancak doktorunuz söyleyebilir.
- Tam olarak tedavi edilmediğinde, ayak ve tırnak mantarı tekrar ortaya çıkabilir.