I. Bir iletken telin direnci, telin uzunluÄu ile doÄru orantılıdır.
Telin uzunluÄu arttıkça, direnci artar. Bunu, içi çakıl dolu su borusu modeli ile açıklayabiliriz. Içi çakıl dolu su borusunun uzunluÄu arttıkça, suyun akıŠhızının azaldıÄı görülür.
II. Bir iletken telin direnci, telin kesit alanı (kalınlıÄı) ile ters orantılıdır.
Telin kesit alanı (kalınlıÄı) arttıkça, direnci azalır. Kesit alanı S ile gösterilir. Iletken telin kalınlıÄı arttıkça, direnç azalır, devrede dolanan akım artar.
III. Bir iletkenin direnci, iletkenin cinsine baÄlıdır.
Bütün iletkenlerin aynı uzunluk ve kalınlıktaki parçalarının direnci farklı farklıdır. Iletken bir maddenin, birim uzunluÄunda ve birim kesitindeki parçasının direncine, öz direnç adı verilir. Her iletkenin öz direnci farklıdır.Bazı maddelerin öz dirençlerinin küçükten
büyüÄe doÄru sıralaması Åu Åekildedir:
Bir iletkenin direnci, telin uzunluÄuyla doÄru, kesit alanı ile ters orantılı ve iletkenin cinsine baÄlıdır. Metallerde iletkenliÄi saÄlayan esas faktör, atomların çevresinde bulunan serbest elektronlardır. Serbest elektronlar, atomların en dıŠyörüngelerinde bulunan elektronlardır. Bunlar atom çekirdeÄine çok uzakta bulunduÄu için, atomlar arasında serbestçe hareket edebilirler.
Elektrik Enerjisi Direnç Nedeniyle Isıya DönüÅür
Elektronlar iletken içinde rahatça akamayıp atomların engellenmesiyle karÅılaÅırlar. IÅte bu direnç yüzünden elektronların enerjisinin bir kısmı, iletken içinde ısı enerjisine dönüÅür. Elektrikli su ısıtıcıları, elektrik sobaları, elektrikli fırınlar, elektrik ampulleri içlerindeki direnç nedeniyle ısınır.
AÅaÄıda verilen etkinlikler iletkenin direncinin nelere baÄlı olarak deÄiÅtiÄini göstermektedir.
[flash=700,500]http://www.fenrehberi.com/Sayfalar/VideoMp3/VideoMp3Res/6fenuzunluk.swf[/flash]
[flash=700,500]http://www.fenrehberi.com/Sayfalar/VideoMp3/VideoMp3Res/6fenkesiti.swf[/flash]
[flash=700,500]http://www.fenrehberi.com/Sayfalar/VideoMp3/VideoMp3Res/6fencins.swf[/flash]