3
1- Yapısal/Biçimsel Elemanların Kullanım İlkeleri *Boşluk *Çizgi *Şekil-form *Doku *Renk 2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri *Oran-ölçek *Denge *Bütünlük *Ritim *Vurgu *Ahenk
4
Boşluk, belirlenmiş bir çerçeve içerisindeki kullanım alanı dışında kalan yerlerdir. Öğretim materyaline genel olarak bakıldığında görülen/hissedilen doluluk veya boşluktur. 1- Yapısal/Biçimsel Elemanların Kullanım İlkeleri *Boşluk
5
%41 %25%14 %20
6
1- Yapısal/Biçimsel Elemanların Kullanım İlkeleri *Çizgi Çizgilerin yatay, dikey veya eğik olarak kullanımı algılama üzerinde etkilidir. Yatay çizgiler sabitlik ve durağanlık etkisi, dikey çizgiler güçlülük etkisi ve eğik çizgiler ise hareket etkisi verir.
7
Güçlülük etkisi Hareket etkisi Sabitlik ve Durağanlık etkisi
8
1- Yapısal/Biçimsel Elemanların Kullanım İlkeleri *Çizgi Öğretim materyalleri üzerinde oluşturulacak kontrast/zıtlık daima dikkati çekecektir.
9
10
1- Yapısal/Biçimsel Elemanların Kullanım İlkeleri *Şekil-form Şekil bir yüzey üzerinde oluşturulan iki boyutlu biçimlerdir. Form ise kullanılan biçimlerin birbirine göre yerleşimidir.
11
1- Yapısal/Biçimsel Elemanların Kullanım İlkeleri *Doku Öğretim materyalinin hazırlanmasında kullanılacak malzemenin özelliğine bağlı olarak değişiklik göstereceği için tasarımda en az değişkenlik gösteren eleman dokudur.
12
1- Yapısal/Biçimsel Elemanların Kullanım İlkeleri *Renk Renkler, iyi tasarlanmış bir öğretim materyalinde anahtar rol oynar. Renklerin iyi seçilmesi ve çizgilerle birlikte iyi tasarlanması sonucu en etkili öğretim materyalleri gerçekleştirilir.
13
*Şekil-form *Renk *Doku
14
*Renk • Doğal renkler ile nesneler renklendirildiğinde görüntünün gerçekliğini artırır. • Benzerliklerin ve farklılıkların ortaya konuşuna yardımcı olur. • Önemli noktalar ve bilgiler üzerinde dikkati toplar. • Coşku, durgunluk, tek düzelik, canlılık gibi duyguların algılanmasına yardımcı olur. Renkler algılama üzerinde etki yaratırlar.
15
Öğretim Materyallerinin Tasarımında Renklerin Kullanımı • Renkler, fiziksel özellikleri nedeniyle algılama üzerinde etkilidir. Işık, Prizmadan geçtiğinde uzun ve kısa dalga boyları şeklinde kırılarak farklı renklere ayrılır. En uzun dalga boyu kırmızı, en kısa dalga boyu mor renklidir.
16
• Renklerin seçiminde farklı cinsiyetlerin de dikkate alınması gerekir. Öğretim Materyallerinin Tasarımında Renklerin Kullanımı Erkekler: Mavi, yeşil, bordo ve bunların canlı tonlarını seçerken Bayanlar: Sarı, mavi, pembe gibi renklerin pastel tonlarını daha çok seçmektedirler.
17
Sarı, mavi, pembe gibi renklerin pastel tonlarını daha çok seçmektedirler. Mavi, yeşil, bordo ve bunların canlı tonlarını seçerken
18
Öğretim Materyallerinin Tasarımında Renklerin Kullanımı • Renklerin kullanımında yaş gruplarının da dikkate alınması gereklidir. Çok parlak renkleri küçük yaş grupları için, daha ileri yaş grupları için de pastel tonları kullanmakta yarar vardır. Her iki yaş grubu için kontrast oluşturulmak istenildiğinde parlak renklerin kullanılması etkili olacaktır.
19
Öğretim Materyallerinin Tasarımında Renklerin Kullanımı • Etnik özellik ve çevre koşulları da renklerin algılanmasında etkilidir. Yeşil ve mavi gibi renkler bozkır bölgelerinde yaşayanlar üzerinde etkili olurken, Sıcak renkler ormanlık bölgelerde yaşayanlar üzerinde daha etkili olmaktadır.
20
Öğretim Materyallerinin Tasarımında Renklerin Kullanımı • Farklı renkler kullanılarak farklı bölümlerin algılanması kolaylaştırılabilir
21
Olsun artık dökülen kanlarımın hepsi helâl. Ebediyen sana yok, ırkıma yok izmihlâl: Hakkıdır, hür yaşamış, bayrağımın hürriyet; Hakkıdır, Hakk’a tapan, milletimin istiklâl! Zemin ve Şekiller Açısından Etkili Renk Bileşimleri Dalgalan sen de şafaklar gibi ey şanlı hilâl!
22
Öğretim Materyallerinin TasarImInda Harflerin Kullanımı Yazı, öğretim materyallerinin çoğunluğunda kullanılan bir öğretim elemanıdır. Diğer öğretim elemanları ile birlikte uyumlu bir şekilde kullanılmalıdır.
23
• Küçük harflerle yazılan yazılar daha kolay okunabilir. TAMAMIYLA BÜYÜK HARFLERLE YAZILAN YAZILARIN OKUNMASI ZORDUR. Öğretim Materyallerinin TasarImInda Harflerin Kullanımı • Dekoratif amaçlı süslü yazı yerine düz ve sade biçimde yazılmış yazılar kullanılmalıdır.
24
Öğretim Materyallerinin TasarImInda Harflerin Kullanımı Eşit olmayan insanlara eşit davranmaktan daha büyük eşitsizlik olamaz. Thomas Jeferson Eşit olmayan insanlara eşit davranmaktan daha büyük eşitsizlik olamaz. Thomas Jeferson EŞİT OLMAYAN İNSANLARA EŞİT DAVRANMAKTAN DAHA BÜYÜK EŞİTSİZLİK OLAMAZ. THOMAS JEFERSON
25
Öğretim Materyallerinin TasarImInda Harflerin Kullanımı • Satırlar çok sıkışık olduğunda metnin okunması güçleşir. • Satırlar çok seyrek olduğunda metinde kopukluk duygusu verir. • Satır aralıkları ortalama harf yüksekliğinin 1½ si kadar olduğunda metin çok okunaklı olur. Satırlar çok sıkışık olduğunda metnin okunması güçleşir. Satırlar çok seyrek olduğunda metinde kopukluk duygusu verir. Satır aralıkları ortalama harf yüksekliğinin 1½ si kadar olduğunda metin çok okunaklı olur. Satırlar çok sıkışık olduğunda metnin okunması güçleşir. Satırlar çok seyrek olduğunda metinde kopukluk duygusu verir.
26
2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri *Bütünlük *Denge *Oran-ölçek *Ritim *Vurgu *Ahenk
27
2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri *Oran-ölçek Objelerin büyüklüğü ile bağlantılıdır. Bir objenin diğer objeler ve bütün ile arasındaki ilişkiye göre objenin büyük, orta, küçük, ağır, hafif olduğu gibi duygular yaratabilir.
28
29
Objelerin büyüklüğünün doğru olarak algılanabilmesi için tanıdık başka bir obje ile ölçeklendirilmesi gerekir.
30
2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri *Denge Denge, objenin göz tarafından algılanan ağırlığı ile ilgilidir. Öğretim materyalleri üzerinde denge, yatay ve dikey eksenin her iki tarafına objelerin eşit olarak dağıtılması ile oluşturulur. İstenilen amaca yönelik olarak objelerin bütününe yerleşimi ile denge veya dengesizlik etkisi yaratılabilir.
32
2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri *Bütünlük Görsel elemanlar ve bunların fonksiyonları arasındaki ilişki bütünlüğü oluşturur. Her bir görsel unsur, bir mesaj iletmedeki fonksiyonu göz önüne alınarak yerleştirilmelidir.
33
34
*Ritim 2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri Kompozisyonda gözün bir objeden diğerine rahatça kayabilmesidir. Soyut bir kavram olmasına rağmen çizgi, şekil, form, yapı ve renk kullanımı ile sağlanabilir.
35
GÜNEŞ TUTULMASI
36
2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri *Vurgu Vurgunun bütüne baskın olması gereklidir. Öğretim materyalinin can alıcı noktasıdır. Dikkat çekmek istediğiniz nokta olarak tasarlanmalıdır. En ilgi çekici nokta olarak tasarlanıp en önemli unsurlar yerleştirilebilir.
37
ELEKTRİK AKIMI
38
2- Yerleşim Elemanlarının Kullanım İlkeleri *Ahenk Kompozisyonun bütünü ile bağlantılıdır. Parçalar bir araya geldiğinde ortaya çıkacak bütünlük duygusudur. Ahenk, bir bakıma bütünü oluşturan parçaların birbiri ile olan ilişkisine bağlı olarak ortaya çıkan uyumdur.
39
Bitkiler Otçul Hayvanlar Etçil Hayvanlar Ayrıştırıcılar
40
Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
41
Bir malzeme ne kadar anlamlı ise öğrenilmesi de o kadar kolaydır. 1-Anlamlılık İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
42
“ tin, nit, mel, yaz, şez, zed” Anlamlı sözcüklerin öğrenilmesinin anlamsız hecelerin öğrenilmesine oranla daha kolay olması.
43
En iyi öğretim somuttan soyuta, basitten karmaşığa ve bilinenden bilinmeyene doğru gidendir. 2-Bilinenden Başlama İlkesi ELMA Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
44
Bir kavramın genişliğini göstermek için çok sayıda örnekler sunmak gerekir. 3-Çok Örnek İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
45
Nesnelerin özellikleri birbirlerine göre algılanır. Resim ve şekilleri herkes başka şekilde algılamamalı, birbirinden ayırt edebilmelidir. 4-Görelik İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
46
c b a
47
Algılama seçicidir. İnsanın duyu organları uyarılmayı beklemezler, aksine belirli bir anda, anlatılamayacak kadar çok sayıda uyarıcıyla bombardıman edilirler. Öğretim materyalindeki önemli elemanları dikkati en çok çekecek şekilde yerleştirmek gerekir. 5-Seçicilik İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
48
Bir olayın ya da eşyanın tümüne ilişkin çizgileri vermek yerine bir kısmını vermek yeterli olabilir. 6-Tamamlama İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
49
50
Görsel yada işitsel olsun, öğretim materyali düzenlerken iletilmek istenen mesaja uygun olarak, figüre anlam katacak fonlara yer verilmesi gereklidir. 7-Fonun Anlamlılığı İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
51
Mavi Yeşil Kırmızı Mavi Siyah
52
Şekiller belirgin olmalı, açık ve yarım bırakılmamalı. Özellikle iki boyutlu figürler için şekil tam yapılmalıdır. 8-Kapalılık İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
53
54
Algılama birleştirici ve bütünleyicidir; birbiriyle benzerliği ve yakınlığı olan nesne ve olaylar ilişkili olarak algılanır ve daha iyi hatırlanır. 9-Birleştiricilik İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
55
56
Daha önceden bildiğimiz tanımış olduğumuz nesnelerin algılama işleminde çoğu özelliklerini sürdürmesi algısal değişmezliktir. 10-Değişmezlik İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
57
58
Doğadaki varlıklar bize yakınsa gerçek ölçüleri ve renkleriyle görünürler. Aynı varlıklar bizden uzaklaştıkça, küçülür ve renkleri de soluyor hissini verir. 11-Derinlik İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
59
60
Dikkat özellikle geçirilegelen ve yarın geçmişteki yaşantılara zıt olan durumlara ve yeniye çekilir.”Yenilik” izlenmekte olan görüntüdeki elemanlara yeni bir eleman eklenmesi anlamına gelmektedir. 12-Yenilik İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
61
Dikkat yöneltilirken bilinenle yenilik, basitlikle karışıklık, belirginlikle belirginsizlik, arasında bir denge aranır. 13-Basitlik İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
62
Kullanılacak aracın öğrenciyi dersin hedeflerine ulaştırabilecek nitelikte olması gereklidir. 14-Hedef Davranış İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
63
Kullanılacak araç, öğrencilerin özelliklerine (yaş, zeka ve geçmiş yaşantıların düzenine) uygun olmalıdır 15-Öğrenciye Uygunluk İlkesi Öğretim Materyalleri Hazırlama İlkeleri
64
Öğrenci Merkezli Eğitime (ÖME) göre öğretim materyallerinin tasarımı
65
Görsel ekipmanların sadece sözlü mesaj iletmek için kullanılması çok sık karşılaşılan bir durumdur Sayın Halil DOĞAN Aksu sok.No:2 Şişli/İstanbul Gön: Mehmethan EJDER Tuğ Sok. No:36/3 Keçiören/ANKARA
66
Renkli bir fotoğraf anlatılmak istenen nesnenin gerçekliğini oldukça yüksek düzeyde anlatır.
67
Karmaşık bir süreç birleştirilerek daha kolay, anlaşılır ve hatırlanır hale getirilir. Tahıllar Proteinler Şeker ve Yağ SebzelerMeyvelerSıvılar Sağlıklı Beslenme Vitamin ve minerallere de gereksinim duyarız Diğer besinlerden yeterince alınmalı Her gün ekzersiz yapılmalı Bazı besinler sınırlı tüketilmeli Sağlıklı Beslenme *Vitamin ve minerallere de*Diğer besinlerden*Bazı besinler gereksinim duyarız yeterince alınmalı sınırlı tüketilmeli *Her gün egzersiz yapılmalı TahıllarProteinlerŞeker ve Yağ Sebzeler MeyvelerSıvılar
68
İyi tasarlanmış bir görsel materyal ile dil ve kültür sınırları aşılarak iletişim kurulur.
71
Bir video programını hazırlamak görsel okuryazarlıkta “ kodlama” etkinliğidir.
72
Bir video programını yorumlamak görsel okur yazarlıkta “kod çözme” etkinliğidir.
73
Bir fotoğrafın düşündürdükleri her yaş grubuna göre farklılıklar gösterir.
74
Hareket duruşu (pozu) hareket kavramını, hız çizgisi gibi geleneksel uygulamadan daha güvenilir olarak iletir
75
At Fotoğraflar, resimler, çizimler ve sözcükler somuttan soyuta doğru süreklilik gösterir
76
SoyutSomutOrta Derece Soyut Düşük Yüksek Öğrenme Oranı Gerçeklik Düzeyi Görseller çok somut ya da çok soyut uçlara yaklaştıkça öğretimsel açıdan daha az yararlı olma eğilimindedir.
77
Atomun yapısını anlamak için güneş sistemi ile kıyaslama çok sıkça kullanılmaktadır
78
Sergileme alanı üzerinde yer alan öğeler belirgin geometrik yapılar, örneğin bir daire üzerine yerleştirilmesi kod çözme sürecini kolaylaştırır. Ekosistemde enerji akışı İkincil tüketiciler Ayrıştırıcılar Üçüncül tüketiciler Birincil tüketiciler Üreticiler
79
“Z” harfi şeklinde düzenleme resme bakan kişinin gözlerinin sol üstten sağ alta doğru bir yol izlemesini sağlar YUMURTA..
80
RENK BİLEŞİMLERİ BEYAZ KOYU MAVİ KIRMIZI-TURUNCU AÇIK GRİ MAVİ,YEŞİL,SİYAHKIRMIZI MAVİ AÇIK SARI, BEYAZSARI, KIRMIZI AÇIK MAVİ KOYU MAVİ, KOYU YEŞİL KIRMIZI, TURUNCU AÇIK SARI MOR, KAHVERENGİKIRMIZI ZEMİN ÖN PLAN VE YAZILAR VURGU