Diyabet, insülin hormonunun eksikliği veya etkisizliği sonucu ortaya çıkan ve kan şekeri yüksekliği ile seyreden, kronik, ilerleyici bir hastalıktır.
Tip 1 ve Tip 2 Diyabet olmak üzere iki temel tipi vardır. Bununla birlikte daha az sıklıkta olsa da gebelikte görülen özel bir diyabet türü de Gestasyonel Diyabet’tir.
Tip 1 diyabet daha çok 40 yaş altı kişilerde görülür. Bu tipte, insülin salgısı hiç yoktur veya yok denecek kadar azdır. Tedavisinde mutlaka insülin enjeksiyonu yapılmalıdır. Tip 1 diyabet otoimmün bir hastalık olup genetik geçişlidir, önlenebilir bir risk faktörü yoktur.
Tip 2 diyabet ise en sık görülen tip olup genellikle 40 yaş üstü ve kilolu kişilerde görülmektedir. Burada aslında vücutta insülin salgısı mevcuttur, ancak bir sebeple etkisizliği söz konusudur. Ailede diyabetli bireylerin olması, ileride tip 2 diyabet gelişimi için risk oluşturmaktadır.
Türkiye’de ve Dünya’da rakamlarla diyabet ne durumdadır?
Tedavisi nasıl yapılmaktadır?
• Tıbbi beslenme tedavisi ve kilo kontrolü,
• Eğitim,
• Fiziksel aktivite ve egzersiz,
• İlaç (OAD ve/veya İnsülin),
• Kendi kendine kan şekeri takibi,
• Eşlik eden hastalık varsa tedavisidir (hipertansiyon, dislipidemi vb).
İlaç tedavisinde temel olarak diyabetin tipi belirleyici olmaktadır. Eğer tip 1 diyabet ise mutlaka yoğun insülin tedavisi (bazal-bolus) uygulanmalıdır. Bunun için uzun etkili insülinlerle bazal insülin tedavisi, kısa ve hızlı etkili insülinerle ise yemeklerden önce bolus insülin tedavisi yapılmalıdır. Tip 2 diyabette ise ağızdan şeker düzenleyici haplar ve/veya insülin tedavide kullanılabilmektedir. Burada kişinin yaşı, yine kişinin diyabet yaşı, eşlik eden hastalık veya komplikasyon varlığı ve sosyoekonomik düzeyi tedavinin belirlenmesinde etkili olmaktadır. Gestasyonel diyabette ise beslenme tedavisi ile eğer denge sağlanamazsa doğuma kadar insülin tedavisi gerekebilmektedir.
Tedavisinde başarı oranı nedir ve nelere bağlıdır?
Şeker hastalarında kan şekerinin yanı sıra kan basıncının ve kan yağlarının da ciddiyetle takibi ve tedavisi son derece önemlidir.