Şark çıbanı
Halk arasında şark çıbanı olarak bilinen leishmaniazis (layşmanyaz) hastalığı, dişi tatarcık sineğinden (dişi sivrisinek) bulaşmaktadır. Sinek kan emerken, leishmania denilen paraziti insana bulaştırır.
Şark çıbanının farklı formları mevcuttur. Tatarcık sineğinin ısırmasının yanı sıra ;cinsel ilişki ile, kan nakli ile ve plasenta yoluyla da bulaş söz konusu olabilmektedir.
Şark çıbanı öldürücü bir hastalık değildir. Ancak tedavi edilmediği zaman ömür boyu kalıcı yara izleri bırakabilmektedir. Bu nedenle mutlaka doktora başvurup tedavi olunmalıdır.
Deri leishmaniasisi/ şark çıbanı; deri ve mukozaları etkiler. %90 oranında akut formdadır. Kuru (kentsel) ve ıslak (kırsal) tip olarak 2 formu vardır.
Leishmania paraziti taşıyan dişi tatarcık sineğinin ısırığın ardından 2 ay-1 yıl sonra deride kızarıklıklar şeklinde başlar. Oluşan kırmızı kabarıklık 6 ay içinde büyür ve ortası yara halini alır. Yaranın üstü zor kalkan bir kabuk ile kaplıdır. Yaranın içinde bol parazit bulunur. Aynı anda birden fazla ısırmada çoğul lezyon gelişebilir. Özellikle giysinin kapatmadığı yerler de gözlenen yara ortalama 1 yıl içinde iyileşir.
; Leishmania paraziti taşıyan dişi tatarcığın kan emdiği yerde büyük sivilce benzeri kızarıklık oluşur. Çevresinde kabarıklıklar vardır ve kısa sürede büyüyerek yara halini alır. Sert ve ağrılıdır. Komşu bölgelerde lenf bezleri büyüyebilir. 2-6 ay içinde iyileşir ancak iz bırakabilir.Kronik tipte ise belirtiler yıllarca iyileşmeden devam eder.Tanı için biyopsi gerekebilir.