İsveçli Löwinder, küresel ağı ABD ordusunun geliştirdiğini hatırlatarak “CIA elbette herkesin internet hesabına ulaşır. İnternet, sizin güvenliğiniz için yaratılmadı ki. Ama digital imza, parmak izi ve kriptolanmış yazışmayla kendinizi koruyabilirsiniz” dedi.
Herhangi bir şekilde çökmesi durumunda, internet ağının tamamını re-start edebilecek anahtara sahip dünyadaki 7 dahiden biri olan 56 yaşındaki bilgisayar mühendisi Anne Marie Löwinder ile görüşüldü. İnternet anahtarı ile yılda iki kez ABD’nin başkenti Washington’da bulunan Internet Corporation for Assigned Names and Numbers (ICANN-Tayin Edilmiş İsimler ve Rakamlar için İnternet Kurulu) Merkezi’ne giderek kök sistemi yeniden tesis eden Löwinder, “CIA elbette herkesin internet hesabına ulaşır. İnternet, sizin güvenliğiniz için yaratılmadı ki. Ama digital imza, parmak izi ve kripto edilmiş yazışma ile siz de kendinizi koruyabilirsiniz” dedi.
Nükleer savaş ya da büyük bir deprem olması durumunda internet ağının yeniden ve kaldığı yerden devam edebilmesi için kurulan sistem, 7 anahtardan en az 5 tanesinin bir araya gelmesini gerektiriyor. Sistemin sürekliliğini garanti altına alınması içinse, 7 anahtar, Afrika’dan Avusturya’ya kadar dünyanın 7 kıtasına dağıtılmış durumda. Avrupa kıtasındaki anahtarın sahibi, İsveç’in resmi sitelerinin güvenliğinden sorumlu Löwinder, Star’ın sorularına şu yanıtları verdi:
- İnternetin ‘kök’ü, ICANN Merkezi’nde. ICANN Nedir?
İnternette bir kişiye ulaşmak istediğinizde, bir adres ya da numara yazıyorsunuz, öyle değil mi? Bu adres ve numaraların biricik, tek olması gerek ki, bilgisayarlar, birbirlerini nerede bulacağını bilsinler. ICANN, dünya çapında, bu benzersiz tanımlayıcıları koordine eden, bağımsız, kar amacı gütmeyen bir örgüt. ICANN’in sağladığı bu koordinasyon olmasaydı, tek bir küresel internet olmazdı.
- Anahtarlar, digital kart şeklinde mi yoksa sadece sözlü parolalardan mı oluşuyor?
Anahtarlar, bildiğiniz anahtar görüntüsünde... Hatta ben bir yedeğini bile çıkarttım, kaybolmasın diye. Bir tanesini evimdeki kasada, diğerini ise banka kasasında saklıyorum.
Yedek anahtar bankada
- Çalınırsa neler olur?
Korkunç olaylar çıkmaz. Washington’a kayıp raporu yazmam gerekir. Bu durumda, kutu için yeniden bir kod oluşturulur ve bana da yeni bir anahtar verilir. Sırf bu yüzden, anahtarımın bir kopyasını yaptırdım. Anahtarlardan biri evimdeki kasada, diğeri ise banka kasasında.
- Diğer anahtar sahiplerini tanıyor musunuz?
Yılda 2 kez, internet kök bölgesi sistemi, anahtarlarla yeniden tesis ediliyor. Buna, “Anahtar İmza Töreni” deniliyor. Törenler, Washington’daki ICANN Merkezi’nde yapılıyor. Biz dünyanın 7 kıtasından seçilmiş 7 kişi, hepimiz gönüllüyüz.
- Daha çok, “CIA bilgilerimizi izliyor mu” esprileri yapıyoruz.
CIA elbette, isterse bunu yapabilir. Şunu unutmamanız gerek: İnternet, kişisel güvenlik için yaratılmadı. İnternet aslında, ABD Ordusu tarafından, eski telekomünikasyon sistemindeki bozuklukları aşmak amacıyla, istikrarlı ve ölçeklendirilebilir bir iletişim denemesi olarak oluşturuldu. Yani amaç, güvenlik değil, depremler olsa, nükleer savaş çıksa dahi kırılmayacak, istikrarlı iletişimdi. Yani internette herkes, kendi güvenliğinden sorumludur.
Özgürlük ve güvenlik
- Siz kendinizi internette güvenli hissediyor musunuz?
Aslında, oldukça güvenli hissediyorum. Çünkü digital imza kullanıyorum, kripto ile yazışıyorum ve kendime parmak izi anahtarı yarattım. Bunları, tüm internet kullanıcıları yapabilir. Hack’lenmek sadece maillerinizin okunmasından ya da fotoğraflarınızın çalınmasından ibaret değil ki. Bunları yapmazsanız, sizin ruhunuz dahi duymadan, mailleriniz üzerinden terör örgütleriyle yazışılması ya da çocuk pornografisi izlenmesi çok çok kolay.
- İnternette özgürlük ile internette güvenlik dengesi nasıl sağlanacak?
(Gülerek) İşte cevabını hala bulamadığımız soru bu; siz bulursanız, bize de söyler misiniz lütfen? Çünkü bu tartışma çok önemli. Hayatta, kullanılabilir olan her şey gibi, internetin kullanımında da aynı sorun var: Bir bıçağı, ekmek kesmek için de kullanabilirsiniz, bir dostu arkadan hançerlemek için de. İfade özgürlüğü, bilgilerin açıklığı, internet özgürlüğü gibi kavramları sağlayan güçlerle, dolandırıcılığı önlemeye çalışan güçler arasıda dengeyi bulmalıyız. Aslına bakarskanız, internetin güvenliğini tartışamazsınız; çünkü o kadar geniş ki... O nedenle ben, internette özgürlük - güvenlik bağlamındaki soruları Otostopçunun Galaksi Rehberi kitabında, “Evren ve Hayata Dair Nihai Sorunun Cevabı Nedir?” sorusuna benzetiyorum. Cevabım ise, kitaptakiyle aynı: 42! Yani cevap yok!
Ricacılardan kurtulmak için benim bulduğum bir formül var
-Şimdi bir dehasınız. Çocukken nasıl bir öğrenciydiniz?
O kadar tembeldim ki anlatamam. Üniversitede bile, ‘Eğer mezun olursam, tek bir program dahi yazmayacağım’ diye yemin etmiştim. Aslında, bugün yaptığım işe bakarsanız, yeminimi tuttuğumu görürsünüz.
-Çocuklarınızın internetteki sakıncalı bulunan yayınlardan korumak için nasıl bir yol izlediniz?
Mesleğimden dolayı, bu benim için bu gayet kolay oldu. Kızıma tek dediğim, “İnternette ne yaptığını öğrenmem benim sadece 5 dakikamı alır, biliyorsun”. Ama aslına bakarsanız, bunu asla yapmam. Fiziksel hayatta olduğu gibi sanal hayatta da özel alan çok kutsaldır.
-Kapınızı çalıp, “Bilgisayarım hacklendi” ya da “Sevgilimin maillerine ulaşabilir misin” diye soran tanıdıklarınız oluyor mu?
Olmaz mı? İnsanları kırmadan gönderebilmek için, şöyle bir formül buldum. (Gülerek) Bilgisayarlarını elime alıp, şöyle bir ekrana bakıp, “Üzgünüm, bu benim yeteneklerimin çok üstünde. Fena hacklenmiş ya da korunuyor” deyip, geri veriyorum.
-Sizin yaşınızdaki çoğu kişi, bir mail bile gönderirken zorlanabiliyor. Bu alanda kendinizi nasıl yetiştirdiniz?
Meraklı bir insanım. Bilgisayar Mühendisliği okudum ama sanırım ‘Merak’ tek yanıt olacak. Bilgisayar ve internet, benim için ömür boyu sürecek bir aşk.
‘Akıl sağlığı yerinde’ raporları verdik
- Anahtar sahibi diğer 6 kişi de sizinle benzen özellikler taşıyor mu?
Bir araya geldiğimizde teknolojik gelişmelerden bahsediyoruz. 7 farklı kıtadan geldiğimiz için kendi alanımızdaki yenilikleri anlatıyoruz. Kendi aramızda geliştirdiğimiz espriler var. Kısacası bayağı iyi vakit geçiriyoruz.
- Anahtar törenlerinde seramoni var mı?
O kadar rahat ve spor giyiniyorduk ki bu törenlerde... youtube’a tören görüntüleri yansıyınca, çok sayıda eleştiri aldık. Koca koca adamlar, kadınlar, başka giyecek bulamadı mı diye soran bir sürü insan yorum yapmış. Bizden rica ettiler, artık daha resmi giyiniyoruz. (Gülerek) ICANN’in, gönüllü olmamız dışında, bizden ‘Akıl sağlığı yerindedir’ raporu da almamızı istediğini biliyor musunuz?
Star