Eskişehir’de ne yenir? Tipik bir Anadolu kentinden çok daha farklı atmosfere sahip Eskişehir, gerek hafta sonu kaçamakları gerekse de uzun süreli tatiller için tercih edilebilecek ideal destinasyonlar arasında yer alıyor.
Kentin popülaritesindeki artış konusunda tabii ki Avrupai görünümünün payı büyük. Ancak Balkanlar‘dan ve Kırım‘dan göç edenlerin kentin kültürüne yaptıkları katkı da bu durumda önemli paya sahip.
Özellikle Tatarlar sayesinde Eskişehir, zengin bir mutfağa sahip. Bu zenginliği merak ediyor ve “Eskişehir’de ne yenir?” diyorsanız doğru yerdesiniz. Çünkü kentte tadına bakma fırsatı yakalayacağınız popüler lezzetler hakkındaki detaylı bilgileri bu yazımda sizler için derledim.
Kentte tatil yaparken ziyaret edebileceğiniz mekânların hangileri olduğunu “Eskişehir Gezilecek Yerler” başlıklı yazımızdan öğrenebilirsiniz. Alışveriş ve eğlence olanakları ile ulaşım seçenekleri içinse “Eskişehir Gezi Rehberi” başlıklı yazımıza göz atabilirsiniz.
Eskişehir’de Ne Yenir?
Son yılların en popüler turizm merkezlerinden Eskişehir’de bulabileceğiniz en ünlü yöresel lezzetlerden bazıları:
- Çibörek
- Balaban Köfte
- Kuzu Sorpa
- Met Helva
- Göbete (Tatar Böreği)
- Yufkalı Büryan
- Kıygaşa
- Cevizli Haşhaşlı Ekmek
- Leblebi Kurabiyesi
Adı geçen tüm bu lezzetlerin tadına bakabileceğiniz en popüler noktaların bilgilerini yazı devamında bulabilirsiniz…
Çibörek
Eskişehir’e özgü lezzetlerin başında, aslında bir Kırım Tatar yemeği olan çibörek geliyor. Kentin kültürel açıdan zenginleşmesinde büyük payı olan Tatarlar, lezzeti ile adeta bağımlılık yaratan bu hamur işine Şuberek, Çiberek, Şırbörek gibi isimler de vermiş.
Kıpçak lehçesinde “lezzetli börek” anlamına gelen tarif, ülkemizde ise genelde “çiğ börek” şeklinde yanlış yazılıyor ve telaffuz ediliyor.
Çibörek’in asıl tarifinde az yağlı kıyma ve ince kıyılmış kuru soğan kullanıyor. Tabii isteyen için peynirli olarak da hazırlanabiliyor. Börekler pişme aşamasında bol miktardaki yağa atlıyor. Ancak genel kanının aksine, kıvamında bir çibörek asla fazla yağ çekmiyor. Haliyle çıtırlığını da koruyor. Çiböreğinizin yanında siz de benim gibi bol köpüklü ayran tercih edebilirsiniz.
Nerede yenir? Başta büyük şehirlerimiz olmak üzere birçok yerde çibörek yapan yerleri kolaylıkla bulabilirsiniz. Ama bu lezzeti bir de yerinde denemek isterseniz Papağan Çibörek Evi, Eskişehir Mutfağı, Has Kırım Börekçisi, Tatar Evi Çibörek Evi, Alpu Çibörek Evi, Eskişehir Çibörek Evi‘ni tercih edebilirsiniz.
Balaban Köfte
Eskişehir tatili sırasında tadına bakma fırsatı bulacağınız bir diğer özgün lezzet ise Balaban Köfte. Bir benzeri Bursa’da “pideli köfte” adıyla tüketilen balaban da Kırım’dan kente göç eden Tatarlar’ın beraberlerinden getirdikleri tarifler arasında yer alıyor. Hatta bazı mekânlarda kebap olarak da nitelendirilen köftenin adının Kıpçak lehçesinde “büyük” anlamına geldiği söyleniyor.
Balaban köfte hazırlanırken pideler önce kare şeklinde kesiliyor ve ardından kemik suyuna batırılıyor. Bu şekilde lezzeti artırılan pide parçaları tabağa yerleştirildikten sonra sırasıyla sos, yoğurt ve tereyağı ekleniyor.
Hazırlanan tabağa ızgarada pişen köftelerin konulmasıyla balaban köfte servise hazır hale geliyor. Eğer bu tarifi denemek isterseniz çok geç saatlere kalmamanızı öneriyorum. Çünkü şehirdeki köfteciler, bu lezzeti her gün belirli bir porsiyon hesabıyla sunduğundan ve talep çok olduğundan erkenden tükenebiliyor.
Nerede yenir? “Eskişehir’de balaban köftesi yemek için nereye gitmeliyim?” sorusuna cevap arıyorsanız sizlere Fahrettin Usta Balaban Kebap Salonu, Abdülselam Balaban Kebap Salonu ve Es Balaban Kebap Salonu arasından seçim yapabileceğinizi söyleyebilirim.
Kuzu Sorpa
Kırmızı et tüketmeyi seviyorsanız Tatar kültüründe bin yıllık tarihe sahip kuzu sorpayı beğeneceğinizi düşünüyorum. Tatarlar, sadece kokusuyla bile birçoklarını etkilemeyi başaran çorbayı Kırım’da yaşamlarını sürdürürken yeni yılın başlangıcı sayılan tepreş kutlamaları için hazırlıyormuş. Şimdiyse bu lezzet onlar için hasreti, gezginler açısındansa damak çatlatan gastronomik şöleni simgeliyor.
Kuzu sorpa, besleyiciliği ve doğallığı ile öne çıkıyor. “Eskişehir’de ne yenir?” merakı içerisindekilerin rahatlıkla deneyebilecekleri bu tarifte; kuzu eti, yoğurt, soğan, un ve suya yer veriliyor. Lezzetinin artması ve görünümünün zenginleşmesi için ayrıca taze nane ve kırmızıbiber kullanılıyor.
Met Helva
Eskişehir’de deneme fırsatı bulacağınız özgün lezzetler yalnızca yemeklerden oluşmuyor. Met helvası gibi tatlılar da yöre mutfağının vazgeçilmezleri arasında.
Aslında şehirde helva denildiğinde akla birçok çeşit geliyor. Ancak met, gerek kültürel kökeni gerekse de lezzeti ile diğerlerinden ayrılıyor. Dokusu ve tadı ile pişmaniyeyi andıran helvanın, çelik-çomak olarak da bilinen geleneksel met oyunu ile bağlantılı olduğu biliniyor.
2-3 santimetre çapındaki silindir şekle sahip met helvasının yapımında un, yağ, şeker, limon ve su kullanılıyor. Eskiden, Eskişehir’e özgü tatlının yapımından oyunda yenilen taraf sorumluymuş.
O dönem elle çekilerek tüketime hazır hale getirilen enerji dolu yiyeceğin günümüzde imalat aşamasında kısmen de olsa makineleşme söz konusu. Tabii biraz araştırma yaparak halen daha klasik yöntemlerle helva yapan yerler bulabilirsiniz. Benim sizlere tavsiye edeceğim yer ise Odunpazarı’ndaki Tanınmış Helvacı.
Göbete (Tatar Böreği)
Eskişehir tatilim sırasında “Tatarlar hamursuz doymaz.” şeklinde bir söz duymuştum. Göbeteyi ya da diğer adıyla Tatar böreğini görene kadar ne demek istediklerini tam olarak anlamamıştım.
Geleneksel hamur işi; hazırlanışında kullanılan malzemeler, görünüm ve lezzet itibariyle Çerkezlerin fıccın adını verdikleri yemeği andırıyor. Anadolu’nun farklı yerlerinde ayrıca “leğen gömmesi” ya da sadece “gömme” adıyla anılan benzer lezzetleri görmeniz mümkün.
Göbete’nin yapımı için önce derin kapta hamur yoğruluyor. Daha sonra hamur iki parçaya bölünerek büyük kısmı tepsinin altına yayılıyor.
Bunun üzerine kuru soğan, kıyma ve tuz ve karabiberden oluşan iç harç dökülüyor. İç harç ne kadar çok olursa böreğin lezzeti de o kadar artıyor. Harcın üzeri kalan hamurla kapatıldıktan sonra pişmesi için fırına yerleştiriliyor. Tatar böreği, genelde ayran veya çay ile servis ediliyor. Bu güzel lezzeti dilerseniz Ayten Usta Gurme Restoran‘da deneyebilirsiniz.
Yufkalı Büryan
Siirt ve Bitlis yöresine ait bir yemek olan büryanı, günümüzde Türkiye’nin birçok yerinde iyi yapan yerler bolca bulunuyor. Ancak Eskişehir halkı, bu damak çatlatan tarife ufak eklemeler yaparak daha da tadına doyulmaz bir lezzete dönüştürmeyi başarmış. Haliyle ortaya “Eskişehir’de ne yenir?” diyenlere mutlaka yemelerini tavsiye edeceğim yufkalı büryan çıkmış.
Kuyu kebabının bir çeşidi olan yufkalı büryanın hazırlanışında çoğu adım aslında orijinali ile aynı. Ana malzeme olarak restoranlarda kuyuda veya fırında pişirilmiş kuzu eti kullanılıyor. Evlerde ise beyaz et kullanıldığı da oluyor.
Haşlanmış pirinç, soyulmuş badem ve soğan çeşitli baharatlar harmanlanarak pişen etle birlikte yufkanın içerisine koyuluyor. Servis öncesi son aşamada ise yemek yeniden fırına veriliyor.
Kıygaşa
Kahvaltıda hamur işi tüketmekten hoşlanıyorsanız pişiye oldukça benzeyen kıygaşayı da beğeneceğinizden eminim. Eskişehir mutfağının sevilerek tüketilen birçok lezzeti gibi diğer adı keşmeşe olan bu tarif de Kırım Tatar kökenli.
Tatarlar, tıpkı Ege’de olduğu gibi arife ve kandil gibi özel günlerde hamur işini pişirerek komşularına ve akrabalarına dağıtıyor. Böylece bu tarif, alelade bir yemek olmaktan çıkarak komşuluk ilişkilerini güçlendiriyor.
Yanında peynir ve çay olduğunda tabaklar dolusu yenebilecek hale gelen kıygaşanın yapımı oldukça basit. Hazırlanan hamur, kızgın yağa atılarak pişiriliyor. Ekstra lezzet vermesi için bazen hamura çörek otu eklenebiliyor.
Sadesi oldukça meşhur ve yaygın olsa da fırsatını bulursanız içli olanlarını denemenizi tavsiye ederim. İç olarak ya lor peyniri ya da kıyma kullanılıyor.
Cevizli Haşhaşlı Ekmek
Adı Eskişehir ile özdeşleşmiş cevizli haşhaşlı ekmeğin tadına bakma fırsatını, tarihi atmosfere sahip Odunpazarı’nı ziyaret ettiğimde bulmuştum. Her gün bölgedeki fırınlarda taze olarak satışa sunulan bu enfes lezzet, evlerde de sıklıkla yapılıyormuş. Haşhaş ve cevizin birlikteliği çöreğe hoş bir lezzet katıyor.
Cevizli haşhaşlı ekmeğin yapımında yoğurt, süt, zeytinyağı ve yaş maya içeren hamur kullanılıyor. Bu hamur küçük bezeler haline getirildikten sonra oklava yardımıyla açılıyor. İncecik hale getirilen hamurun üzerine haşhaşlı iç ve ceviz serpiliyor. Son safhada ise hamura şekil verilip fırında pişmeye bırakılıyor.
Leblebi Kurabiyesi
Çay saatlerine keyif katan leblebi kurabiyesi “Eskişehir’de ne yenir?” sorusunun cevaplarına odaklandığım yazımda sizlere tadına bakmanızı önereceğim son lezzet.
Üstelik bu tarifin, ufak çaplı da olsa çocukluk anılarınızı canlandıracağını düşünüyorum. Çünkü yapımında, 1980’li yılların sonuna kadar bakkallarda satışı yaygın olan leblebi tozu kullanılıyor. Kolayca anlayabileceğiniz üzere kurabiyenin adı da buradan geliyor. Ağızda dağılan leblebi kurabiyesinin bir diğer adı talkan kurabiyesi.
Odunpazarı Bölgesi‘nde gezerken met helva, cevizli ekmek ve leblebi kurabiyesi satan bolca dükkan bulabilirsiniz.
Eskişehir’deki Popüler Restoranlar
Eskişehir’de ne yenir yazısı boyunca aslında hangi yöresel lezzeti hangi restoranda yiyebileceğinizi yazdım. Ama bu bölümde ufak da olsa şehirdeki ünlü yöresel restoranlar hakkında da kısaca adres bilgisi vermek istiyorum.
Adı geçen bu yerde dışında Eskişehir’de birçok güzel restoran var tabi ki ama bu yerler daha spesifik, şehre özgü lezzetler sunan restoranlar. Bazı noktaların şehirde birden çok şubesi var, ben bu bölümde merkezde gezerken denk gelebileceğiniz adresleri yazdım.
Kahvaltı
- Kasr-ı Nur Kahvaltı Evi: Orta, Şeh Şemşettin Sk. 15/1, 26030 Odunpazarı/Eskişehir
- Acıktım Kafedeyiz: Hoşnudiye Mahallesi İsmet İnönü Caddesi No:61/A Tepebaşı, Eskişehir
- Doyuran Kahvaltı Salonu: İstiklal, Demirciler Sk. No:7/C, 26010 Odunpazarı/Eskişehir
Restoranlar
- Ayten Usta Gurme Lezzetler: Uluönder, Parklar Sk., 26000 Tepebaşı/Eskişehir
- Papağan Çibörek Evi: Arifiye, Köprübaşı Cd. Yalbı Sok No:5, 26010 Odunpazarı/Eskişehir
- Eskişehir Çibörek Evi: Akarbaşı, Atatürk Blv. No:97, 26020 Odunpazarı/Eskişehir
- Abdüsselam Balaban Kebap Salonu: Arifiye, Belediye Sk. No:11, 26010 Odunpazarı/Eskişehir
- Fahrettin Usta Balaban Kebap Salonu: Kurtuluş, Yolveren Sk. No:46, 26090 Odunpazarı/Eskişehir
- Pino: Hoşnudiye, İsmet İnönü_1 Cd 60/A, 26170 Tepebaşı/Eskişehir
- Tarihi Odunpazarı Köfteci Ahmet: Paşa, Pazaroğlu Sk. No:3, 26030 Odunpazarı/Eskişehir
- Köfteci Ali: Hoşnudiye, İstasyon Cd. 45/A, 26130 Tepebaşı/Eskişehir
- Rodop Köftecisi: Yenidoğan, 1. Soğuk Demirciler Sk. No:6, 26060 Odunpazarı/Eskişehir
- Ciğerci Ahmet: Mustafa Kemal Paşa, Sivrihisar-1 Cd. No:54, 26120 Tepebaşı/Eskişehir
- Trakya Restaurant: Hoşnudiye, Şahin Cd No:84, 26130 Tepebaşı/Eskişehir
- Mezze Restaurant: Hoşnudiye Mahallesi Kızılcıklı Mahmut Pehlivan Cad, Nazım Hikmet Sk. No:2 D:2, 26100 Tepebaşı, Eskişehir
- Cafe del Mundo & Varuna Gezgin: Hoşnudiye, Siloönü Sk. No:3 D:No:3, 26130 Tepebaşı/Eskişehir
- Sağlık Pide: İstiklal, Başarılı Sk. No:35, 26010 Odunpazarı/Eskişehir
Pastane vb.
- Mazlumlar Muhallebicisi: Eskibağlar, Üniversite Cad. Haller Gençlik Merkezi D:23, 26170 Tepebaşı/Eskişehir
- Dr. Beyaz Pastanesi: Vişnelik, Atatürk Blv. No:86, 26020 Odunpazarı/Eskişehir
- Madımak Pastanesi: Arifiye, Hamam Yolu Cd. No:11, 26010 Odunpazarı/Eskişehir
- Venedik Pastanesi: Hoşnudiye, İsmet İnönü Cad. No:1, 26130 Tepebaşı/Eskişehir
- Tadım Fadima Dondurma: Hoşnudiye, İsmet İnönü 1 Cd. No:37, 26130 Tepebaşı/Eskişehir
- Karakedi Bozacısı: Arifiye, no:, Köprübaşı Cd. No:22, 26750 Odunpazarı/Eskişehir
- Şerbet Evi (Odunpazarı): Paşa, Işıklar Sk. No:5, 26030 Odunpazarı/Eskişehir
- Tanınmış Helvacı: Deliklitaş, Değirmen Sk., 26090 Odunpazarı/Eskişehir
- İnan Met Helva: İstiklal, Reşadiye Esnafı Sk. No: 28, 26010 Odunpazarı/Eskişehir
Eskişehir’de ne yenir yazısı boyunca şehirdeki en popüler yöresel yemekler hakkında bilgi ve fotoğraflar paylaşmaya çalıştım. Yöresel yemekler dışında Eskişehir tatilinizi daha keyifli hale getirecek ipuçları, aşağıda başlıklarını sıraladığım içeriklerimizde sizleri bekliyor.