86.400'DE 1 İHTİMAL
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız elektriklerin neden kesildiğine yönelik soruları yanıtladı.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız, elektrik kesintilerine ilişkin, "Aliağa bölgesinde birbirini ardı ardına tetikleyen yapının, frekansın düşmesiyle beraber olduğunu grafiklerle gözlemledik ama bunu tetikleyen sebebin ne olduğunu, bir müdahale mi, teknik gerekçelerle mi, yoksa bir manipülasyonla mı alakalı olduğu konusunda nihai cümleyi kullanmıyor, söylemiyoruz" dedi.
Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız'ın konuşmasının satır başları;
86.400'DE 1 İHTİMAL...
-Kesinti nereden kaynaklandı? Bunun teşhisini koyduk... Birer saniye arayla Atatürk Barajı'ndan, Çukurova bölgesinden ve Elbistan'da çıkan hatların aştığını görüyoruz. Çukurova bölgesinin izole bir yapı haline gelmesiyle beraber, batıdaki İzmir Aliağa bölgesindeki santrallerin peş peşe çıkması böyle bir çöküşün tetiklenmesine sebep oldu. Vakayı okuyoruz ama hangi sebeplerden olabileceği konusundaki araştırmalarımız devam ediyor. Bir kısım olasılıklar var. 1 dakika 60 saniye, 1 saat 3600 saniye, 1 günde 86.400 saniye var. Bütün bu 3 tane olumsuzluğun aynı ana rast gelebilmesinin ihtimali normalde 86.400'de bir. 33 yıllık işi yalnızca iletim olan arkadaşlarımızla konuştuğumuzda böyle bir olasılığın şu ana kadar gerçekleşmediğinden bahsettiler. 1999'da hepimizi derinden yaralayan depremle fiziken bir kısım çökmeler oldu, onu ayrı tutuyorum. Orada, iletim hatları, dağıtım hatları, bir kısım direkler ve trafo merkezleri fiziken bir darbeye maruz kaldılar."
-Toplam 1,2 milyon kilometrelik iletim ve dağıtım hattı olan ve atmosfere açık olan bir işletmedir. Biz başında da şunu söyledik. İster teknik gerekçelerle isterse başka gerekçelerle ne olursa olsun, bunu saniye saniye izleme imkanımız var. Geriye dönük bütün detaylarına baktığımızda, bir iletim hattının Atatürk Barajı'ndan Yeşilhisar, onun üzerinden Konya'ya giden iletim hattından sonra, açan bir hattın, 17 salise sonra açtığını görüyoruz, yani saniyenin dilimlenmiş mertebelerinde, bunu çalışıyoruz. Sistem kendini korumak için gerekirse frekans seviyelerini, gerekirse dalgalanmaları ve gerekirse salınımların her birini tek tek gözlemliyor ve bunu lokalize etmek için belli bir bölgeye hapsetmek için sistem böyle çalışıyor. Ne için? 'Türkiye geneline yayılmasın, sirayet etmesin' diye."
SANİYELER İÇİNDE...
-Türkiye'nin enerji iletim sistemi, AB üyesi ülkeler tarafından kabul görmüş bir sistemdir. Ama bunun sebebini net olarak, bütün detaylarıyla beraber tekrar kamuoyuyla paylaşacağız. Bu süre içerisinde 10.36'da başlayan yapı, çok kısa saniyeler mertebesinde sistemin çökmesine sebep olmuştur. 14.00 itibariyle sistemin yüzde 50'si, 16.30 itibariyle yüzde 90'ı ve saat 20.00 itibariyle sistemin yüzde 100'ü aynı şekilde devreye alınmıştır. Bu açıdan sanayicilerimizin, vatandaşlarımızın ve bütün kesimlerimizin bundan tabii ki tesir altında kaldığını biliyorum. Bütün kurumlarımız ve sistem adına bunun bir kez daha tekrarlanmayacağını inşallah, bunla alakalı çalışmalarımızın devam ettiğini söylemem lazım."
SİBER SALDIRI OLABİLİR Mİ' SORUSU ÜZERİNE
-Bunları konuşmak için hala erken ama siber saldırı ihtimal haricinde değildir. Sonuç böyle çıkmayabilir. Bu teknik bir gerekçede olabilir."
- Siber saldırı cümlesini kullanmam için henüz çok erken. Bu bir ihtimal dahilindedir. Bir yerde şifre varsa, bir yerde kripto varsa siber saldırı ihtimal dahilindedir. 17-25 Aralık sürecinde kriptoların ne kadar delik deşik edildiğini gördük. Bunun siber saldırıdır demem için, arızanın tetiklenmesine sebep budur demem için erken. Bu sistemin koruması için ayrı bir ekip çalışıyor. Bakanlığımızda bütün konuları şeffaf bir şekilde ele alıyoruz. O yüzden böyle bir şey söylersem kamuoyunu yanlış yönlendirmiş olurum. 3 santralin 1'er saniye arayla devreden çıkıyo olmasının teknik mi yoksa siber saldırıdan mı kaynaklanıyor bunu söylemek için erken. Saliselerin belirleyici olduğu bir süreç söz konusu. Sakin olup doğruyu açıklayacağız.
- Kesintinin maliyeti ile ilgili birşey söyleyemeyeceğim bizim için şu an öncelikli olan sistemin toparlanmasıdır. Bu konu yalnızca bizim Bakanlığımız ile ilgili bir konu değildir.
- Amerika'da 2003'de 36 saatlik bir kesinti oldu. Onlarda oldu bizde de olur demiyorum. Ama atmosfere açık işletmelerde bu durumların olabileceğini ve bu durumun Batılı ülkelerde de karşılaşılabileceğini söylüyorum.
- Türkiye'de son 3 yılda arz tüketimden daha fazladır. Bu sistem çöküşünün üretim arzı ile bir sıkıntısı yoktur, tam tersi arz fazlamız vardır.