Amerika Birleşik Devletleri, pek çok konuda yoğun eleştirilere maruz kalsa da, bazı konularda neredeyse tüm dünyanın takdirini üzerinde toplamaktadır. İşte bu konulardan bir tanesi 1857 yılında açılışı yapılan o muazzam park: Central Park.
New York City’de bulunan Manhattan, ilçenin ortasında bulunan devasa bataklık alandan dolayı oldukça rahatsızdı. Alanın hastalık saçması da Manhattan halkını bir hayli tedirgin etmekteydi. Alanın ortadan kaldırılması fikri hemen herkesin aklında olan bir şeydi ancak kimse bunun için somut bir adım atma kararlılığı gösteremiyordu. Bu durum 1857 yılında düzenlenen bir yarışma ile tamamen değişti. Oluşturulan Central Park komisyonu, alanın düzenlenmesine dair bir yarışma düzenlemiş; düzenlenen yarışmayı katılımcılardan iki ortak olan Frederick Law Olmsted ve Calvert Vaux kazanmıştı. Yarışmanın sonuçlanmasının ardından, Law Olmsted projenin kontrolünü eline almış, Central Park için harekete geçmişti.
Parkın Yapım Süreci
Parkın yapımı için öncelikle alanda yaşamını sürdüren ve bir çoğu afro-amerikalı olarak tabir edilen kişilerin alandan ayrılmasını sağlamak gerekiyordu. Yaklaşık 1600 kadar kişinin alanı boşaltmasının ardından parkın yapımına Olmsted liderliğinde başlanmıştı. Bataklık alanın kurutulmasının ardından parkın yapımına devam edilmiş, parkın inşaası 3000 işçinin çalışmasıyla yaklaşık 10 sene sürmüştü.
Central Park yapımı esnasında at arabalarıyla kum ve taşlar alandan çıkarılmış, alanda Manhattan’a dair kalan tek şey kayalıklar olmuştu. Kayalıkların alanda bırakılma sebebi o şekilde planlanması değil, dönemin teknolojisi ile kayalıkların yerlerinden oynatılamamasıydı. İlk aşamada yalnızca park olarak inşaa edilse de, Central Park zamanla içerisine tenis kortlarını, basketbol sahalarını ve daha pek çok spor için özel alanları alarak iyice büyümüştü. Elbette bu büyümede medyanın da payı çok büyüktü. Zira gerek tv programlarında, gerekse filmlerde Central Park sürekli gösterilmekteydi ve parktan övgü ile bahsedilmekteydi.
Parkta Neler Yapılabilir?
Parkın içerisinde yürüyüş yapılabildiği gibi, faytonlarla dolaşmak ya da yapay göllerde tekne gezisi yapmak da mümkün. Ayrıca parkın içerisinde bulunan devasa yeşil alanlarda uzanıp, hiç bir şey yapmadan dinlenmek de seçenekler arasında yer almakta. Central Park içerisinde bulunan ve Central Park Wildlife Center olarak anılan hayvanat bahçesi de ziyaretçilerin dikkatini fazlasıyla çekmekte. Hayvanat bahçesinde dönem dönem değişmekle birlikte 100’den fazla hayvan türü bulunmakta. Bu parkın dışında kalan ve 250’den fazla kuş türüne ev sahipliği yapan Ramble da gezginler tarafından, özellikle de kuş gözlemcileri tarafından sık sık ziyaret edilmektedir.
Parkın eşsiz yapısının en net görülebildiği yer olan Belvedere Castle, parkın içinde bulunan bir kale olmakla birlikte aynı zamanda bir gözlem noktası görevi görmekte. Central park içerisinde bulunan Dairy binası ise özellikle turistler için ayrı bir önem taşımakta. Zira park içerisinde yapılacak etkinliklerden haberdar olmanın en kolay yolu burası. Parkın toplam alanının 3.399 kilometrekare olduğu düşünüldüğünde, her etkinlikten haberdar olmanın en kolay yolu bir merkezden bilgi almak.
Türk Faytoncular
Central Park senelerdir bilinse de, parkı ülkemizde çok daha bilinir kılan şey: Türk faytoncular. Park içerisinde fayton hizmeti veren faytoncuların yaklaşık 30 tanesi Türk. Faytonlarla Central Park turu atmak isteyenlere hizmet veren Türk faytoncular, hem para kazanmakta hem de şehrin ortasında temiz havanın keyfini çıkarmaktalar. Faytonculuk ise New York City’de elde edilmesi zor bir meslek. Zira faytoncu olmak için yazılı ve sözlü bir sınavdan geçmek gerekiyor.
Central Park yapıldığı günden bu yana neredeyse tüm dünyaya şehir hayatına gömülüp kalmamanın, doğanın hayata dahil edilmesinin öneminin farkını anlatmak için Manhattan’da ziyaretçilerini bekliyor.