Sönmemiş Topak Taş Kireç
Sönmemiş kireç, doğada bulunan en eski bağlayıcı kimyasallardan biri olan malzemedir. Kalsiyum oksit yada sönmemiş kireç geniş bir yelpazede kullanım alanı bulunan bir çeşit kimyasal bileşiktir. Beyaz renkli aşındırıcı ve alkalik bir katıdır. Bilimsel adı kalsiyum oksidin olan maddenin halk dilindeki adına sönmemiş kireç denir. Sönmemiş kireç, kireç taşından elde edilir. Kireç taşı 900 derecenin üzerinde ısıtıldığında içerisindeki kalsiyum oksit ile karbondioksit birbirinden ayrışır. Yurdumuzda bu sönmemiş kireç taşı çoğunlukla kireç ocaklarında yakılır. Yerde yada bir yamaçta kazılmış büyük çukura sönmemiş kireç ve odun parçaları ile çalılar gevşek olarak yerleştirilir. Üzeri örtüldükten sonra çalılar tutuşturularak ısının etkisi ile kireç taşı 900 derecenin üzerinde bozularak sönmemiş kirece dönüşür. Bu yöntem ile devamlı kireç elde etmek mümkün değildir. Her seferinde ocağı yeniden yıkıp yeniden kurmak gerekir. Sürekli ve ucuz kireç elde etmek için kireç fırınlarına benzer döner fırınlar kullanılır. Sönmemiş kireç su ile ısı meydana getirip. Birleşerek kalsiyum hidroksit oluşturur yani buna sönmüş kireç denir. Bu tepkime sonrasında sönmemiş kireç elde edilir. Sönmemiş kirecin ana kaynağı kalsiyum, karbonhidrattır. Hamur kireç ise sönmemiş kirecin su ile reaksiyonu neticesinde oluşan kalsiyum hidroksittir. Ülkemizde kireç ocakları kaynakları bulunmaktadır. Ülkemizin ihtiyacı olan kireç taşını kendi içinde temin edebilmektedir.
Sönmemiş kireç kullanım alanları, kalsiyum oksit su tepkilmeye girdiğinde bu etkileşim çok şiddetli olur ve ısı açığa çıkar. Tepkime sonucunda suyu uzaklaştırıldığında sönmüş kireç ortaya çıkar. Sönmemiş kireç inşaat yapı malzemelerinde bağlayıcı madde olarak ve boyacılıkta katkı maddesi olarak kullanılır. Sönmemiş kireç suda ve havada sertleşerek katı hale geçtiğinden dolayı çimento sanayisinde önemli bir bileşen olarak kullanılmaktadır. Sönmüş kireç kaymak şeklindedir ve kullanıma hazırdır. Sönmemiş kireç ise su katılarak kullanılır. Sönmemiş kireç kullanım alanları olarak sanayiden inşaata geniş bir yelpazeye sahiptir. Sönmemiş kireç direk veya dolaylı olarak çeşitli endüstriyel ürünlerinde kullanılmaktadır. Ülkemizde sönmemiş kireç üretimi yaklaşık olarak ortalama 10 milyon ton kullanılır. Yoğun olarak kullanıldığı bazı sektörler ise şunlardır;
Yapı malzemeleri, inşaat, harç ve sıva katkısı, otoklaf, gazbeton, kara yolları,
Çevre rehabilitasyonu, atık arıtma, çöp suyu arıtma, körfez göl ph dengelemek, atık çamurlarının kaplanması, dere ıslahı, gaz baca gazı, desülfürizasyonu, katı ortamlar,
Metalürji ve madencilik, demir çelik, demir dışı maden,
Kimya endüstrisi, Anorganik,organik,
Tarım, Gübreleme,
Diğer endüstriler, Gıda, cam, deri, refrakter, kağıt, PVC, lastik vs.