DİJİTAL “U – DÖNÜŞÜ”
2015 yazılarına bakarken dijital dönüşümden ne kadar da çok bahsettiğimiz fark ettim. Fakat bu yazıların bir çoğunda Bankacılık ve Fintech’lerden bahsetmişim. Bu ay sizlere değişen veya değişmesi gereken endüstrilerden bahsedeceğim
Konuya girmeden önce her Türk şoförünün hâkimiyetinin yüksek olduğu ve bu ayki başlıkta geçen “U- dönüşü”nün ne olduğu ile başlayalım. Sözlük anlatımıyla “U-dönüşü” gidiş yönünün 180 derece değiştirilmesi. Adını, yapılan manevranın U şekliyle benzerliğinden alıyor. U-dönüşü bazı ülkelerde tümüyle yasak iken bazılarında belirli kurallara bağlıdır. İşte bazı sektörlerin ihtiyacı olan durum da tam anlamıyla bu gibi gözüküyor. Fakat bu dönüşü yapabilmek önünde birçok engeli barındırıyor. Buna birçok örnek verebiliriz ama seçtiğim 3 farklı sektör şu şekilde;
Enerji: Tüm dünyada özgürleşen bir piyasa olan enerji, üretiminden tedarikine, hatta son kullanıcı tarafında takibine kadar değişen bir yapıya sahip. Sektörün tamamını böyle kısa bir yazıda anlatmak zor olmakla beraber size bir sorum var: En son ne zaman gaz veya elektrik faturanıza baktınız? Bu noktada aslında kamu yararı ve hizmeti için kurulmuş (utility) şirketler için hem çok büyük bir tehlike, hem de büyük bir fırsat var. Müşterileri dijitalle değişen bu kurumlar bu keskin dönüşü mutlaka iyi görmek zorundalar. Eski nesil hizmet şirketlerinden, dijital dönüşüme ayak uydurmuş servis şirketlerine muhakkak dönüşmeleri gerekiyor. Dünyada ve Türkiye’de en önemli örnekleri elektrik abonelerinin hayatlarındaki değişikliklerde görüyoruz. Dünyadaki en önemli örneklerinden birisi olan npower.com yeni nesil bir elektrik tedarikçisi olarak, aynı numara taşımada olduğu gibi, aboneliğinizi bu servise taşımanızı sağlıyor. Faturalarınızı daha anlaşılır bir şekilde görüyor, cep telefonunuzdaki bir uygulama ile takip etmekle kalmayıp, tarifenizi kendiniz yönetebiliyorsunuz. Türkiye’de Cerean ve Dinamo Elektrik gibi şirketler hizmet işinin gerçek bir servis işine dönüşmesini sağlayan ilk oyuncular gibi görünüyor. Bu arada sektörün hali hazırdaki oyuncuların fırsata çevirebileceği çokça nokta var.
Sağlık: Dünyadaki örneklere baktığımızda sektörün temel sıkıntıları dışında oyunu değiştiren en önemli faktörün doktora ulaşma, randevu alma ve sonrasında tedavi sürecini takip edebilme olduğu görünüyor. “Breakthrough” gibi bazı örnekler tüm bu süreci dijitale taşıyarak fark yaratıyor. Son kullanıcı için ciddi bir şeffaflık yaratırken diğer yandan algısal olarak çok bariyeri olan bir süreci çözmüş oluyor. İstendiği anda doktorunuza bir konuda danışabilme hatta görüntülü destek alabilme duygusu bile çok katma değerli bir servis olmasını sağlıyor. Türkiye’de henüz birkaç hastanenin ve ufak birkaç denemenin dışında örnekleri göremedik. Uçtan uca servisler sektörün U dönüşü için çok önemli.
Basın: Her gün yaşadığımız bilgi bombardımanı içinde gerçek habere ulaşmanın zorluğu tartışılmaz. Ne kadar kendi haber akışlarımızı düzenlemeye çalışsak da birden fazla kaynağın yönetimi ve istenen habere erişim bir süre sonra önemli konuların bile kaçırılmasına sebebiyet veriyor. Bir süredir en çok dijitalleşen sektörlerden biri olarak henüz para kazanma modelini tam oturtamamış olsa bile, basında yeni yöntemlerin geldiğini görüyoruz. İletişimi gerçek anlamda çift taraflı hâlâ getiren servisler sayesinde artık bir sohbet uygulamasında arkadaşınızla tartışıyormuşçasına habere ulaşabiliyorsunuz. Dünyadaki ilk örneklerinden biri olan Quartz, seçtiklerinizle öğrenen yapısıyla habere erişimin formatını değiştirdiği gibi, aynı zamanda büyük zaman tasarrufu yaptırıyor. Akıllı ve rahatsız etmeyen reklam yapısı ise cabası.
Bu 3 örnekte birbirinden farklı dinamikler var ancak ortak paydaları şu: Değişimin hangi aşamasında olursa olsunlar, her zaman çok ciddi U-dönüşlerine ihtiyaç duyuyorlar. Sadece dijital odaklı değil, dijitalle beslenmiş dönüşüm planları da geleceğin kazananlarını belirleyecek gibi görünüyor.