Şinasi Dikmen ile birlikte Almanya’da ilk göçmen kabaresini kurdu. Solo programı “İstanbul’daki Bir Dazlağın Günlüğü” ile çifte yeteneğini kullanarak “karikatür kabareyi” geliştirdi. “Gündüzleri Alman Geceleri Türk – Kanakman” gösterisi ile Alman vatandaşlığına geçen Türklerin kimlik bunalımını anlattı. Ünlü yönetmen Fatih Akın’ın 2004 yılında Berlin Film Festivali’nde “Altın Ayı” ödülünü kazanan “Duvara Karşı” adlı filminden operaya uyarlanan aynı isimli oyunda rol aldı, sahnede dev karikatürler çizdi.
Muhsin Omurca, “İstanbul’daki Bir Dazlağın Günlüğü”adlı gösterisi ile
çifte yeteneğini kullanarak “karikatür kabareyi” geliştirdi
Yarattığı “Biodeutsche” yani “Organik Alman” sözcüğü Duden sözlüğüne dahi girdi. “Integration a la IKEA” (İKEA Usulü Uyum) programı ile ise uyum tartışmalarının perde arkasına ışık tuttu.
Muhsin Omurca, ısıran tarzı, mizahı ve ironisi ile “ev sahibi” Alman toplumu ile göçmenler arasındaki “birlikteliği” ve “karşı karşıya” gelişi tefe koydu.
“Herkes Almanya’ya geliyor, herkes Suriyeli olmak istiyor. Peki ya entegrasyon endüstrisi ne âlemde? Entegrasyon ustası Türkler burada devreye giriyor. Türklerin deneyimleri altın değerinde” diyen Muhsin Omurca, Akdeniz’deki mülteci ölümleri ile ilgili sert çıkışlarıyla da belleklerde yer aldı.
Omurca’nın, Avrupa ülkelerinin siyasi kararları
neticesi Akdeniz sularında can veren binlere
işaret eden “Haçtan Yelek” karikatürü büyük ses getirdi
Omurca, göç ve mülteci geçmişi bulunan Avrupa’daki Türklerin insanlık dramına karşı ilgisiz kalmasını sert bir dille şöyle eleştirmişti:
“Ne çabuk unuttunuz ? Siz yüzerek gelmediniz belki. Ama ülkenizde bir şeyler yolunda gitmediği için Avrupa’ya dağıldınız. Kimi ekonomik kimi siyasi sebeplerle. Tüm bunlar olurken sesiniz, soluğunuz neden duyulmuyor?”
Muhsin Omurca’nın, Avrupa ülkelerinin siyasi kararları neticesi Akdeniz sularında can veren binlere işaret eden “Haçtan Yelek” karikatürü ise büyük ses getirmişti.
Şimdi salgın günlerindeyiz. Almanya salgının yanı sıra manşetlere sağ popülist eylemlerle de gündeme geliyor.
Almanya’nın star kabare oyuncularından ve bol ödüllü karikatüristlerinden Muhsin Omurca ile pandemiye eşlik eden komplo teorilerini, sağ popülist hareketi ve çalışmalarını konuştuk:
“TAM BİR KOMEDİ. BAKIP BAKIP GÜLÜYORUM”
– Temel haklarına tecavüz edildiğini, demokratik haklarının ellerinden alındığını, işlerini kaybettiğini düşünen halkın bir bölümünün korkuları, sağ popülistler için adeta “Tanrı’nın bir lütfuna” dönüştü. Halkın korkularını ustaca kullanıyorlar. Bir yandan da elitlerin dünyayı ele geçirmesine ilişkin komplo teorileri aldı başını gidiyor. Hatta Merkel’i diktatör bile ilan ettiler. Senin ne tür endişelerin var?
MUHSİN OMURCA – Saçmalıktan başka bir şey değil. Dinleyip gülüyorum. Bunlar Xavier Naidoo ile başladı. Geçmişteki sağcı kesimle beraberliği, neredeyse Nazi tarzı söylemleri ile şimdi de komplo teorileri ile pes. ‘Virüsün varlığını ispat etsinler’ bile dedi. Git o zaman sana şırınga etsinler. Dış mihraklar aramak falan olacak gibi iş değil. ‘Ben her şeyi bilirim’ tarzındaki insanların komedisinden başka bir şey değil.
Almanya’nın star kabare oyuncularından ve bol ödüllü karikatüristlerinden Muhsin Omurca ülkedeki
– Bu kadar farklı görüşte, farklı kentten insanı yan yana getirmeyi nasıl başarıyorlar, sokağa çıkmaya nasıl ikna ediyorlar?
MUHSİN OMURCA – İnsanlar hazır bu tür şeylere inanmaya. Ne elle tutulur ne gözle görülür bir varlık var ortada. Hepimizi evlere kapattı. Yaşadığımız olayların ardında gizem ve güçler aramak hamurumuzda var. Cinler falan arama durumu. Uçuk hikayeler. İstedikleri masalı anlatıp milyonlara satıyorlar.
– Demokratik hak ihlalleri üzerinden yürüyorlar. Korona önlemlerine karşı çıkanları anlayabileceğin tek bir nokta bile yok mu?
MUHSİN OMURCA – Anlamak istediğim halde olmuyor. Anlayabilirsem tabii düşünceleri üzerinden kabareme espriler, anekdotlar yazabilirim. Beni şaşırtan bir olay yok ortada. Covid-19 görünebilir bir şey olsaydı tüm bunlar olmazdı. Görünmüyor, kime yapıştığını da bilmiyoruz. Kim bilir, belki milyonlarca insan taşıyıcı durumda. Bu tür insanlar için de Bill Gates’in korona salgınını yarattığını öne sürüyorlar.
“KORONA ELBETTE SAHNEYE DE ÇIKACAKTIR”
– Bu teoriye inanan çok sayıda insan var. Ne dersin, salgın günlerindeki komplo teorilerinden bir oyun çıkar mı?
MUHSİN OMURCA – Zaten şu sıralarda herkes koronayı konuşuyor. Bütün malzememizi sosyal medyadan alıyoruz. Ne uyum, ne göç, ne mültecilerin durumu ne de batma noktasındaki ekonomi konuşuluyor. Varsa yoksa korona da korona. Ben de bir günlük tutuyorum dolayısıyla. Almanca, Türkçe, İspanyolca takip ediyorum olanları. O üç dünyada şaşırtıcı, şapşallaştırıcı yorumlarla karşılaşıyoruz. Tekrar sahneye çıktığımızda herkes korona üzerinden espriler yapacaktır. Tamamıyla korona üzerine bir program olabilir mi, onu henüz bilemiyoruz. Çizimler, animasyonlar, videolar gelecek benden. Şimdi bol bol zamanımız var. Bol bol okuyoruz. Okumayan insanlar da okuyor bu dönemde. İnterneti kullanmayanlar bile zoom üzerinden iş yapıyor.
Muhsin Omurca “Koronanın aşısı bulunur, ırkçılığın aşısı bulunmaz”
– “Dijital kimliği protesto edip dijital dünyadan da vazgeçemiyorlar” diyorsun. Bu “Yeni Dünya Düzeni” iddialarına ne diyorsun?
MUHSİN OMURCA: Şimdi de bu muhabbet çıktı. Aşısı bulunsun geçsin gitsin yeni dünya düzeni falan yok. Korona hikâyeleri ile kalacak. Sosyal ilişkilerimizi değiştiremeyecek. Yepyeni bir politik sistemin gelmesi de mümkün değil. Arzulardan başka bir şey değil bu. Var olan sistemden başka bir şey olmayacak.
“KORONANIN AŞISI BULUNUR, IRKÇILIĞIN AŞISI BULUNMAZ”
– Salgınla şaka olur mu? Mizaha dönüştürülür mü?
MUHSİN OMURCA – Hitler ve Nazi dönemi koronadan çok daha berbat bir dönemdi. Tüm dünyayı kasıp kavurmadı ama Avrupa’da çok kötü esti Nazi döneminde yaşananlar koronadan da büyük felaketti, aşısı olmayan bir felaketti üstelik. Hatta bilim adamları dahi bu sisteme alet oldu. Bu dönemin üzerine mizah da yapıldı. Mizah dünyasının peygamberi Charlie Chaplin o dönemle ilgili bir komedi yaptı. Koronada evlerimizde sıkışıp kalsak bile yine de spor yapıyoruz, ormanda yürüyoruz. Alıp götürülen hastaları görmüyoruz. Bunun üzerine mizah yapmaya başlayan insanlar oldu. Çizenler, yazanlar, ohoo bir dolu.
– Korona döneminin en komiği sağ hareket mi sence?
MUHSİN OMURCA – Evet. Bilseler komedi yaptıklarını iyi para kazanırlardı. Çok ciddi satıyorlar düşüncelerini. Gerçekmiş gibi satmaya kalkarsan dünya sana güler.
“BİLL GATES ZATEN HER YERDE, KORONAYA MI İHTİYACI VAR?”
– Protesto edilen korona tedbirleri otoriterleşme tehdidi altındaki ülkeler için tehlike oluşturmuyor mu?
MUHSİN OMURCA – Evet gerekçeleri doğru. Protesto ettikleri konu doğru. Devletler istedikleri gibi kararlar alıyorlar, bize soran yok. Ama bu öylesine uydurulmuş bir olay değil ki. Koronayı madem Bill Gates bulmuş öldürücüsünü yapsın da hepimiz ölelim. Bill Gates’in buna ihtiyacı yok. Senin bilgisayarının, teefonunun içinde zaten Bill Gates var.
Korona tedbirleri karşıtlarına Muhsin Omurca’dan
mesaj var: “Madem korona yok öpüşün”
-Sahnelere ne zaman dönebileceksiniz?
MUHSİN OMURCA – Onu korona bilir. Plan yapmak mümkün değil büyük bir umutla eylülde turnenin başlayabileceğini sanıyorum. İyimserim. Şu anda çıt yok. Zaten mayısın sonuna geliyoruz. Aralığın sonuna dek olan dönemde takvimin dolmuş olması gerekirdi. Kimse bilmiyor. Tek tabanca çalışıyoruz. Aldığımız yardımlar da yok. Bizim gibi kabare yapanlara hiçbir şey yok.
“VİRÜS YOK DİYENLER BOL BOL ÖPÜŞÜP SEVİŞSİN O ZAMAN”
-Komplo teorisyenlerine bir mesajın var mı?
MUHSİN OMURCA –“Her gün öpüşün, her gün kucaklaşın.” Diyemiyoruz tabii. Böyle yaparlarsa taşıyıcı olup başkalarına bulaştırırlar. Bulaştırmayacaklarını bilsem buluşup sevişsinler derim.
IŞIN TOYMAZ – STUTTGART