2020 yılı herkes için büyük sürprizlerle geldi. YKS’ye hazırlanan öğrenciler Türkiye’nin kendi koşulları gereği her dönemde zaten farklı stres testlerinden geçiyorlardı. Bu dönemde YKS’nin önce ertelenmesi, sonra yeniden öne alınması gibi değişikler; karantinada üniversite sınavına hazırlık süreci gibi zaten stresli olan bir dönemi daha zorlaştırıcı hale getirdi.
Bunları zaten biliyoruz. YKS’ye çok az zaman kalmışken biraz da güzel şeylerden bahsedelim.
Vakıf üniversitelerindeki tam burslu kontenjanları arttı.
Meclis Genel Kurulu’nda 15 Nisan 2020’de kabul edilerek yasalaşan Yükseköğretim Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun’a göre vakıf üniversitelerinin tam burslu kontenjanları %15’e çıkarılacak.
Bu durum, vakıf üniversitelerinde toplam yaklaşık 10000 yeni tam burslu kontenjan anlamına geliyor.
Daha önce toplam kontenjanın %10’u olan tam burslu şartının %15’e çekilmesi ile ortaya çıkan duruma Bilkent Üniversitesi örneği üzerinden göz atalım.
Bilkent Üniversitesi 2020 tam burslu kontenjan artışı
|Lisans Programı||2019 Kontenjan||2020 Kontenjan||Artış Miktarı|
|Hukuk||16||24||%50|
|İktisat||14||21||%50|
|Uluslararası İlişkiler||14||21||%50|
|İşletme||20||27||%35|
|Mimarlık||7||10||%42|
ÖSYM, üniversitelerin 2020 kontenjanlarını henüz açıklamadı ancak üniversiteler kendi sayfalarında yeni kontenjanlarını duyurmaya başladı.
2020’de üniversite sıralamaları nasıl değişir?
Vakıf üniversitesi tam burslu sıralamaları düşecek.
Vakıf üniversitelerinin tam burslu kontenjanları arttığı için diğer tüm koşullar sabitken sıralamalarının (ve sınavın tamamen aynı zorlukta olduğu varsayımıyla puanlarının) kontenjan artışı miktarına göre düşmesi beklenir. Ancak tabii ki bu öngörü bilgisayar mühendisliği örneğinde olduğu gibi bir yükseliş trendi veya inşaat mühendisliği/mimarlık bölümlerinde gözlemlendiği gibi bir düşüş trendinden bağımsız değerlendirilmelidir.
%75 bursun kaldırılması
Vakıf üniversiteleri bu yıldan itibaren YÖK kararı gereği %75 burslu öğrenci alamayacak, buradaki kontenjanların bir kısmı tam bursluya giderken bir kısmı %50 burslu kontenjana gidecektir. Bunun doğrudan sonucu olarak %50 burslu sıralamalarının düşmesi beklenebilir. Hatta bazı programlarda taban puan ve sıralama oluşmayabilir.
İnşaat ve petrol sektörlerindeki yavaşlama
İnşaat sektöründeki yavaşlama, İstanbul vakıf üniversitelerindeki doluluk oranını 2016’da %91’den, 2017’de %76’ya, 2018’de %45’e, 2019’da ise %32’ye kadar düşürmüştü. Pandemi sebebiyle bu düşüşün devam edeceğini varsaymak mantıklı görünüyor. Bu sektörel etkiyi, mimarlık, şehir ve bölge planlama, jeoloji gibi bölümlerde görmek mümkün. Petroldeki arz fazlası ve fiyatlarındaki düşüş, petrol mühendisliği ve ilgili alanların sıralamalarını düşürecektir.
Bu bölümlere olan talebin geçici olarak azalması nedeniyle iyi üniversitelerde bu bölümlere yerleşebilmek kolaylaşacaktır.
Devlet üniversitelerine etkisi
Kamu üniversitelerindeki birçok bölümün sıralaması da vakıf üniversitesindeki kontenjan artışından bir kartopu etkisi ile etkilenecek ve düşecektir.
Merkezi yerleştirme puanı ile yatay geçiş
Alternatiflerin ortaya çıkması, yapay zeka mühendisliği gibi yeni açılan programlar ve son olarak vakıf üniversitelerinin tam burslu kontenjanlarının artması bir bölüme yerleşmeyi önceki yıllara göre daha kolay hale getirmiştir. Bununla birlikte devlet veya vakıf üniversitesi fark etmeksizin hemen her programın sıralaması düşecektir.
Bu durum sadece hedeflediğiniz bölüme girmeyi kolaylaştırmaz, aynı zamanda yaptığınız seçimin maliyetini de düşürür. Bir üniversiteye girdiğinizde memnun kalmazsanız, halihazırda tutturabildiğiniz bir bölüme bir sonraki yıl merkezi yerleştirme puanınızı kullanarak yatay geçiş yapabilirsiniz.
YKS’ye girmeden önce iyi hissetmek için bu maddeleri düşünebilirsiniz:
- Türkiye’de üniversiteye girmek kolaylaşmıştır. Bundan 30 yıl önce sınava girenlerin sadece %9’u üniversiteli olabiliyorken, 10 yıl önce sınava girenlerin %55’i üniversiteli olabiliyordu. Günümüzde ise bir çok üniversite kontenjanı boş kalıyor. Üniversite sayısı ve kontenjanları arttığı için artık hayallerine ulaşmak daha kolay.
- Üniversiteye girdikten sonra bölüm veya üniversite değiştirmek artık çok kolay. Bu durum, 5 yıl öncesine kadar istisnai durumlar dışında çok zordu ama değiştirilen yatay geçiş kuralları sayesinde bu hareketlilik çok kolaylaştı.
- Programlar giderek esnekleşiyor. Yandal ve seçmeli ders olanakları birçok üniversitede artış halinde. Kendi üniversitenizden aldığınız seçmeli derslerle veya dünyanın en iyi üniversitelerinden alabileceğiniz online derslerle çalışmak istediğiniz alanı belirleyebilir, farklı iş kollarına yönelebilirsiniz.