Pandeminin başlangıcında, yüksek tansiyon için bazı ilaçların COVID-19 hastaları için daha kötü sonuçlarla bağlantılı olabileceği endişesi vardı.
İlaçların çalışma şekli nedeniyle, koronavirüsün vücut hücrelerine girmesini kolaylaştıracaklarından korkuluyordu. Yine de, birçok ulusal tıp topluluğu hastalara ilaçlarını almaya devam etmelerini tavsiye etti.
İkinci bir dalga potansiyeli ile, hastaların bu ilaçları güvenle kullanmaya devam edip edemeyeceklerini araştırmak çok önemliydi. Bu nedenle, East Anglia Üniversitesi’ndeki ekibimiz, COVID-19’un ilerlemesi üzerinde ne gibi etkileri olduğunu keşfetmeye başladı.
Bunun yerine risk altındaki hastaları koyma, bulduğumuz bu ilaçlar aslında COVID-19 hastada ölüm ve ciddi hastalığı riskini düşürmek söyledi.
Kötü sonuçlar üçte bir azaldı
İki özel tipte kan basıncı ilacı alan hastaları içeren COVID-19 çalışmasının verilerini bir araya getirdik: anjiyotensin dönüştürücü enzim inhibitörleri (ACEI’ler) ve anjiyotensin reseptör blokerleri (ARB’ler). Bu ilaçların etkilerini değerlendirmek için 28.000’den fazla COVID-19 hastasının sonuçlarına bakmamızı sağladı.
ACEI’ler ve ARB’ler, kan basıncını ve sıvı ve elektrolit dengesini düzenlemek için gerekli olan renin-anjiyotensin-aldosteron sistemi (RAAS) üzerinde hareket ederek çalışır. Bu ilaçların ayrıca, anjiyotensin dönüştürücü enzim 2 (ACE2) adı verilen hücrelerin yüzeyinde bulunan bir proteinin ekspresyonunu potansiyel olarak artırdığı düşünülüyordu.
Kan basıncını düzenlemeye yardımcı olmanın yanı sıra, ACE2 proteini aynı zamanda koronavirüsün vücut hücrelerine girmesine izin veren şeydir. Bu nedenle bu ilaçları kullanan hastalarla ilgili endişeler vardı. İlaçlar hücrelerde bulunan ACE2 miktarını arttırırsa, virüsün onları enfekte etmesini kolaylaştırarak hastanın durumunu kötüleştireceğinden şüpheleniliyordu .
Ancak ACEI ve ARB alan hastaların sonuçlarına, bu ilaçları kullanmayanlara kıyasla baktığımızda, durum böyle değildi.
Bu ilaçların COVID-19’un şiddetini veya ölüm riskini artırabileceğine dair hiçbir kanıt bulamadık. Aksine, yüksek tansiyonu tedavi etmek için reçete edilen ACEI’leri ve ARB’leri alan hastalar arasında, aslında önemli ölçüde daha düşük ölüm riski, yoğun bakıma kabul edilme veya ventilasyona bağlanma vardı. Bu grupta bu tür olayların üçte bir oranında azaldığını gözlemledik.
Bu ilaçların aslında koruyucu bir rolü olabilir – özellikle yüksek tansiyonu olan hastalarda.
Bu etkinin arkasında ne var?
ACEI ve ARB alan hastaların neden daha az şiddetli hastalık yaşadıkları net değil, ancak dikkate alınması gereken birkaç nokta var.
Birincisi, teorik olarak bu ilaçların ACE2 seviyelerini artırdığı düşünülürken, bunun gerçekten olduğuna dair ikna edici bir kanıt yok . Bu ilaçların insan dokusunda ACE2 ekspresyonu üzerindeki etkilerine dair herhangi bir klinik veriye sahip değiliz.
Ve bu ilaçlar hücrelerde ACE2 seviyelerini artırsa bile, hepsi yüzeye bağlı değildir. Hücrenin başka bir yerinde görünen ek ACE2, SARS-CoV-2 için bir giriş noktası olarak işlev görmeyebilir.
Ayrıca potansiyel olarak alakalı ikinci bir bilgi parçası da var. SARS-CoV-2 ile enfeksiyon , RAAS yolağının aşırı reaksiyonuna – bu tansiyon ilaçlarının hedeflediği şeydir – ve iltihaplanmaya da yol açabilir . Bu artan enflamatuar sürecin, akut akciğer hasarının suçlusu olduğu ve kötüleşen pnömoniye ve akut solunum sıkıntısı sendromuna yol açabileceği düşünülmektedir . Bu nedenle, RAAS sistemini inhibe eden ilaçların alınması, bu tür bir olay dizisini önleyebilir ve COVID-19’da klinik sonuçları iyileştirebilir.
Bildiğimiz şey, çalışmamızın, hastaların güvenli oldukları için pandemi sırasında bu ilaçları kullanmaya devam etmeleri gerektiğine dair önemli kanıtlar sağlamasıdır. Akut hasta COVID-19 hastalarında bu tabletleri başlatmanın sonuçlarını iyileştirip iyileştirmeyeceğini araştırmadık, ancak bu şimdi randomize kontrollü bir çalışmanın konusu.
Senior Clinical Lecturer in Cardiovascular Medicine, University of East Anglia
Visiting Researcher (Academic Foundation Doctor FY2), University of East Anglia