Anemi halk arasında "kansızlık" olarak biliniyor. Günlük hayatta birçok hastalığa davetiye çıkaran aneminin çeşitli sebepleri bulunuyor. Aneminin en sık rastlanılan belirtisinin halsizlik olduğunu belirten uzmanlar, yaşlanmış ve yıpranmış alyuvarları vücuttan uzaklaştıran dalağın hastalandığında anemiye yol açabileceğini kaydetti.
İHA'ya açıklamalarda bulunan Erişkin Hematoloji Uzmanı Doç. Dr. Handan Çipil, halk arasında “kansızlık” olarak da bilinen aneminin, kandaki alyuvar sayısı ya da hemoglobin düzeyinin hastanın yaşı ve cinsiyetine göre normal değerin altına düşmesi olduğunu söyledi.
Aneminin aslında yalnızca bir laboratuvar bulgusu olduğunu kaydeden Doç. Dr. Handan Çipil, anemiyle ilgili şu bilgileri verdi:
“Ama her zaman bir hastalığın işaretidir. Sebeplerini araştırıp asıl tanıya ulaşmak ve tedavi etmek gerekir. Aneminin başlıca üç nedeni vardır; kan kaybı, alyuvar üretiminde yetersizlik, alyuvar yıkımının fazla olması. Bazı hastalarda bu nedenlerin birden fazlası anemiye yol açar.”
“EDİNSEL VEYA KALITSAL OLABİLİR”
Kan kaybının aneminin, özellikle de demir eksikliği anemisinin en sık görülen sebebi olduğunu kaydeden Doç. Dr. Handan Çipil, şu şekilde konuştu:
“Kısa süreli olabileceği gibi uzun bir zamana da yayılabilir. Kan kaybının temelinde kadınlarda adet döneminin uzun sürmesi, sindirim kanalındaki veya idrar yollarındaki kanamalar, cerrahi operasyonlar, travma veya kanser gibi pek çok başka odak olabilir. Vücudunuzun yeteri kadar alyuvar üretmesini engelleyen edinsel faktör ve durumlara örnek olarak beslenme, hormonlar, bazı kronik hastalıklar ve gebelik gösterilebilir. Aplastik anemi de vücudunuzun yeterli düzeyde alyuvar üretmesini engelleyebilir. Bu durum edinsel veya kalıtsal olabilir.”
ANEMİNİN SEBEPLERİ NELERDİR?
Alyuvar yapımı için kemik iliğini uyaran eritropoietin hormonunun azalmasının da bir anemi sebebi olduğunu anlatan Doç. Dr. Çipil, “Yeterince demir, folik asit (folat) veya B12 vitamini içermeyen bir beslenme tarzı vücudunuzdaki alyuvar yapımını engelleyebilir. Vücudunuz alyuvar üretebilmek için ayrıca C vitamini, riboflavin ve bakıra da gereksinim duyar. Vücudunuzda besin maddelerinin emilimini zorlaştıran durumlar da alyuvar yapımını engelleyebilir.” ifadelerini kullandı.
ANEMİDE TEŞHİS VE TEDAVİ
Hastanın tıbbi ve ailesel geçmişi, muayene bulguları ile laboratuvar tahlillerinin anemi tanısı koymak için yeterli olduğunu belirten Çipil, şu bilgileri paylaştı:
“Anemi tanısında ilk yapılan test genellikle tam kan sayımıdır.. Hemogramda kanın birçok bölümü ölçülür. Anormal sonuçlar anemi dışında başka bir kan hastalığı, enfeksiyon veya başka bir durumun habercisi de olabilir. Yani anemi bazı durumlarda belirti olarak da ortaya çıkabilir. Hematolog gözüyle altta yatan sebeplerin ayırıcı tanısı çok iyi yapılmalıdır.”
“AMAÇ, KANIN TAŞIYABİLECEĞİ OKSİJEN MİKTARINI ARTIRMAKTIR”
Anemi tedavisinin nedenlerine göre değiştiğinin altını çizen Çipil, şunları kaydetti:
“Tedavide, aneminin nedeni ve şiddetine göre beslenme değişiklikleri, takviyeler ve bazı ilaçlar, kan nakli veya kemik iliği nakli ile cerrahi, başvurulan yöntemler arasındadır.
Tedavide amaç, kanın taşıyabileceği oksijen miktarını artırmaktır. Bu da alyuvarların sayısını ve hemoglobin düzeylerini artırarak yapılır.
Tedavide diğer bir amaç, aneminin altında yatan nedeni ya da durumu tedavi etmektir.
Enfeksiyon tedavisi için antibiyotikler, aşırı adet kanamasını önlemeye yönelik hormonlar, daha fazla alyuvar yapımını uyarmak için yapay eritropoietin hormonu, bağışıklık sisteminin kendi alyuvarlarını yok etmesini önleyecek ilaçlar, kan veya ilik kök hücre nakli, anemiye neden olan ve hayati tehlike oluşturan ciddi bir kanama varsa cerrahi müdahale bunlar arasındadır.”