Yapı Kayıt Belgesi, Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından imar mevzuatına aykırı yapılan yapıların kaydı için alınması zorunlu tutulan bir belgedir. 31 Aralık 2017 öncesinde yapılan yapıları kapsar. Yapı kayıt belgesi, yapının sahipleri için çeşitli faydaları da peşinde getirmektedir. Bu belge sayesinde doğalgaz, su, elektrik gibi abonelik çeşitlikleri resmi olarak bağlatılabilir. Aynı zamanda daha öncesinde alınmış olan yıkım kararı ve buna ek olarak para cezaları da belge sayesinde iptal edilebilmektedir.
İmara aykırı durumunda olan yapının sahipleri, e-devlet uygulamasını kullanarak Çevre ve Şehircilik Bakanlığına yapı kredi belgesi için başvuruda bulunabilir. Başvuruyu tamamlayanların belgeyi alabilmeleri için yapıya özel olarak çıkan bedelin ödenmesi gerekecektir. Ödemeyi gerçekleştiren kişilerin ise yapı kayıt belgeleri 24 saatlik süreç içinde çıkartılır. Toplam olarak 9.6 milyon binanın kayıt aldığına alındığı bu sistem, ilerleyen dönemlerde 4 milyona yakın bina içinde kullanılabilecek.
Ödemeler Nasıl Belirleniyor?
Yapı kayıt belgesi başvurusu aşamasında gerekli olan bedeli ödemeniz belgeyi almanıza olanak sağlar. Bunun için binanın özelliklerine bağlı olarak fiyat aralıklarının değiştiğini belirtmek gerekir. Tarımsal amaçlı olarak kullanılan binalarda metrekare başına 200 TL, 1-2 katlı binalar ve basit yapılı binalar için metrekare başına 600 TL, 3 ile 7 kat arasında ve entegre sanayi yapılar için metrekare başına 1000 TL, 8 lira ve daha üzerindeki binalar için metrekareye 1600 TL, lüks binalar, villalar, kompleksler, hastaneler vs. için metrekare başına 2000 TL ve Güneş enerji santrallerinde metrekare başına 100 bin TL üzerinden hesabı yapılacak. Öte yandan binanın konut veya ticari anlamda kullanılıp kullanılmadığına bakılacak. Karma kullanımlı olarak ön plana çıkan binalarda arsa oranları ayrı ayrı düşünülerek ticari kullanımda yüzde 5, konutlarda ise yüzde 3 katsayı ile çarpılacak.
Yapı malikleri, yapıdaki aykırılıklarda hesaplanan toplam tutarı eşit olarak ödemek durumunda kalacak. Yapı ruhsatı bulunmayan yapılarda ise yapı kayıt belgesinin tamamı ödenmeden belgenin düzenlenmesi söz konusu olmayacak. Buna göre bedelin tümünü ödeyen malik, yapının diğer maliklerinden de kendi paylarına düşen talepleri isteyebilme hakkına sahiptir.