Abrek
Abrek Kuzey Kafkasya kökenli bir kelimedir. Çerkes dillerinde kelime "adalet için mücadele eden cesur kişi" anlamına gelir. Çeçen kullanımında abrekler aynı zamanda Allah için savaşmaktadır. Çoğu Kuzey Kafkasyalıya göre, "abrek" alınabilecek en büyük unvandır. Rus dilinde, abrek kelimesi bir hakarettir, çünkü Kuzey Kafkasyalıları temsil eder.
Çeçen ve İnguş dillerinde, kelime "(Ruslara karşı) intikamcı" anlamına gelirken, Çerkes ve Karaçay dillerinde kelime "(Bağımsızlık savaşındaki) cesur kişi" anlamına gelir. Kafkasya'da bu kelimeyi bir aşağılama olarak kullanan tek diller Osetçe ve Rusça olmakla beraber, bu dillerde kelime "Haydut" anlamına gelir. Bunun sebebi, Oset ve Rusların, abreklik yaşam biçimini benimsemiş halklara tarihsel düşman olmasıdır.
Abrek terimi, herhangi bir zevkten kaçınan ve hayatını iyilik, onur ve adalet için mücadele etmek uğruna adayan kişiler için de kullanılırdı. Abrekler, arkadaş ve akrabalarıyla herhangi bir temastan vazgeçerdi. Abrek yaşam tarzı, keşfedilmemiş vahşi doğada ve dualarda yalnız bir yaşamı da içeriyordu.
|“||Yurdumun bağımsızlığı için, tüm yaşamımı yanarak geçirdim. Ömrüm attan inmeden savaşlarda geçtiği için, doğan çocuğumu bile ancak ata binecek kadar büyüyüp dizgin elinde karşıma geldiği zaman tanıdım. Vücudumda otuz beş yıl boyunca düşmanın kılıç ve kurşunlarının açtığı on altı yara var. Ve uğurlarında bu zorluklara katlandığım insanlar peşime düşmüş ağlıyor, Allah rızası için bizleri bırakma diye haykırıyorlar.||”|
—Çerkes abrek Hacı Gerandoq Berzeg
Ayrıca bakınız[değiştir | kaynağı değiştir]
- Hacı Gerandoq Berzeg - Rus-Çerkes savaşı sırasında askerî komutan ve ilk Çerkesya başkanı olan abrek.
- Şerel'ıqo Tığujıqo Kızbeç - Rus-Çerkes Savaşı sırasında en etkili Çerkes abreklerden birisiydi.
- Sefer Bey Zanuqo - Çerkes abrek.
- Zelimkhan Gushmazukayev - en önde gelen Çeçen abrek.
- Khasukha Magomadov - Çeçen abrek, KGB tarafından öldürüldü.
- Buzurtanov - İnguş abrek. Rus komünistleri tarafından idam edildi.
- Uzhakhov - İnguş abrek. Rus komünistleri tarafından idam edildi.
- Sulom-Beck Sagopshinski - İnguş abrek ve Zelimhan Gushmazukayev'in yakın arkadaşı
- Akhmed Khuchbarov - İnguş abrek, NKVD tarafından öldürüldü
- Laysat Baysarova - Dağlara çıkarak Rus askerlerinı ve NKVD subaylarını öldüren İnguş kadın keskin nişancı abrek. Asla öldürülmedi veya ele geçirilmedi.