Kirli hava ve sigara, sesin uzun süre, aşırı yüksek tonda veya uygun olmayan bir şekilde kullanılması, reflü dediğimiz asitli mide sıvısının yemek borusundan yukarı çıkarak ses tellerini tahriş etmesi ve gırtlak kanseri ses kısıklığının önemli ve sık rastlanan nedenleridir.
Alerji, tiroid problemleri (guatr), nörolojik problemler, yaşlılık, ses telleri bölgesine travma, kadınlarda âdet dönemleri ve hamilelikte ses değişikliklerine ve kısılmalarına sebep olabilir.
Daha çok soğuk algınlığı ve nezle gibi hastalıklarla birlikte yeni oluşmuş ses kısıklığı, aile doktoru, çocuk doktoru veya dahiliye uzmanı tarafından değerlendirilebilir. Ancak ses kısıklığı, belli bir neden olmadan iki haftadan uzun sürerse,tükrükle kan geliyorsa yutma güçlüğü varsa boyunda şişlik varsa kulak burun boğaz ve baş – boyun hastalıkları uzmanınca değerlendirilmelidir.Muayenede endoskop ve kamera sistemleri yanında stroboskopi denilen ses teli hareketlerini yavaşlatarak gösterebilen sistemler kullanılır. Gereken durumlarda ses terapisi ve konuşma uzmanlarından görüş alınır.
Tedavi, sebebe bağlıdır. Bazı ses kısıklıklarında ses istirahati yeterlidir. Sigara dumanından uzak durulması ve sıvı alınımı faydalıdır.Bazı hastalara gereken ses terapisi yani sesi kullanma tekniğinin belirlenmesi ve ses eğitimi ses terapisi uzmanlarınca yapılır. Ses terapistleri, ses-dil laboratuarında, ses bozukluğu olan kişilere eğitim verir. Seslerini uygun kullanmama ve yüksek sesle konuşma, bağırma gibi kötü alışkanlıkların nasıl düzeltilebileceğini ve tekrarlanmaların nasıl önlenebileceğini gösterir. Ses sanatçılarında ise şan eğitimi sesin korunmasında çok önemlidir.
İlaçla veya terapiyle düzelmeyecek ses hastalıklarında, büyük nodül ve poliplerde microcerrahi yöntemi ile operasyon yapılır.