Giyim, giyim sektöründeki sürdürülebilir yenilikler yardımıyla kumaş israfı, karbon emisyonu, su kullanımı ve daha birçok kaynak ihtiyacı azaltılabilir.
Sürdürülebilir giyim fikri, giyim üretimini, dağıtımını, kullanımını ve geri dönüşümünü içine alan bir süreçtir. Ortaya çıkan karbon emisyonu şeklinde birçok alanda meydana getirilen yenilemelere gidilerek üretilen sürdürülebilir giysiler yardımıyla, gezegen için uzun vadeli pozitif sonuçlar elde edilebilir.
Her yıl averaj 60 milyon ton civarında giyim üretiliyor. Bunun sonucunda, devasa tekstil sektöründeki en küçük bir değişim bile kayda kıymet sonuçlar ortaya çıkarabiliyor. Bu yazıda da giyim üretiminde ve tüketiminde sürdürülebilirliği ön plana çıkaran yenilikleri ele alıyoruz. Aşağıdaki listede, son birkaç ay içinde kumaş israfını engellemekten karbon emisyonunu azaltmaya ve geri dönüşümlü malzemelerden tekstil ürünleri üretimine kadar birçok başlıkta öne çıkan yeni fikirler içeriyor.
Makalede Neler Var ?
- 1 1- İkinci El Mağazaları İle Müşterileri Buluşturan Platform
- 2 2- Bedeninize Uygun Giyim Bularak Kumaş İsrafını Önleyen Suni Zeka Platformu
- 3 3- Dylecious Şirketi Atık Gıdaları Lüks Ürünlere Dönüştürüyor
- 4 4- Hususi ve Sürdürülebilir Tasarımlar Sunan Moda Platformu
- 5 5- Kimyasal Kullanılmadan Üretilen Geri Dönüştürülmüş T-Shirtler
- 6 6- H&M Şirketi Ananas Yaprağı ve Portakal Kabuğu Kullanarak Kumaş Üretiyor
- 7 7- Sürdürülebilir, Kendini Temizleyen İç Çamaşırları Haftalarca Kullanılabiliyor
- 8 8- Sürdürülebilir Moda ve Biçim Sunan E-Tecim Platformu
- 9 9- Kumaş İsrafını Önlemek İçin 3D Tarama Kullanan Araştırma Topluluğu
- 10 10- Moda İle Beraber Değişebilen Konsept Ayakkabı
1- İkinci El Mağazaları İle Müşterileri Buluşturan Platform
İngiltere’de kurulan girişim şirketi Upright, ikinci el giyim satan mağazalar ile müşterileri çeşitli çevrimiçi platformlarda bir araya getiriyor. Firmanın akıllı telefon uygulaması da bulunan yazılımı, ikinci el kıyafetlerin fotoğraflarının, açıklamalarının ve görntleme sayılarının gösterildiği bir ürün olarak sunuluyor. Şirket hemen sonra bu verileri kullanarak daha açıklayıcı tanımlar ve uygun fiyatlar öneriyor.
İkinci bir yazılım ise, ikinci el ürünleri çeşitli çevrimiçi mağazalara ve satış sitelerine koymanın yanı sıra, kullananların aradıkları ikinci el giysileri de listeliyor. Bu iki uygulama da, satışa sunulan ürün sayısına gore fiyatlandırılarak aylık faturalandırılıyor. Upright Labs şirketi ek olarak, e-ticaret, depo ve mağaza başlıklarında müşterilerine destek de sağlıyor.
2- Bedeninize Uygun Giyim Bularak Kumaş İsrafını Önleyen Suni Zeka Platformu
Metail şirketi MeModel ve Composed Photography adlı iki hizmet sunuyor. MeModel müşteriden bazı ölçüleri isteyip bu tarz şeyleri makine öğrenmesi teknolojisi ile değerlendiriyor ve kişiselleştirilmiş biçim ve gövde önerilerinde bulunuyor. MeModel satıcılar için verileri çözümleme ederek depoda tutmaları ihtiyaç duyulan ürünleri ve tedarik zincirlerinin güçlenmesini sağlarken alan kişi tercihlerini belirlediği için de sadık müşteriler kazanmalarını sağlıyor.
Composed Photography ise, satıcılara oldukca daha rahat bir yöntemle yeni koleksiyonlarının fotoğraflanmasını ve yayınlanmasını sağlıyor. Dijital olarak giydirilen modeller, sayısız ürün ve seçimi, yeniden yeniden fotoğraf çekimi yapılmasını gerektirmeden müşterilerinin zevkine sunabiliyor.
3- Dylecious Şirketi Atık Gıdaları Lüks Ürünlere Dönüştürüyor
Hong Kong’ta kurulan girişim şirketi Dylecious, organik besin boyama olarak malum yöntemi kullanarak atık gıdalardan lüks giysiler ve daha değişik ürünler elde ediyor. Şirket üretim tesislerinde mutfak atıklarını kullanarak boya elde ettiklerini, bu boyaların organik yollarla elde edilmiş olduğu için de geleneksel üretimlerdeki dere, dere ve okyanusları kirleten zararı olan yan ürünlerin oluşmadığını iddia ediyor.
Organik besin boyası aralarında çıkartma, sıvı hazırlama ve renklendirme şeklinde adımların da olduğu bir takım işlemden geçiyor. Boyanın standardını çoğaltmak için kullanılan ilaçlar yardımıyla değişik renk tonları, daha keskin renkler ve hatta tamamen başka renkler de elde edilebildiği şirket tarafınca dile getiriliyor.
4- Hususi ve Sürdürülebilir Tasarımlar Sunan Moda Platformu
Küresel moda yazılım şirketi Unmade, siparişe hususi üretim ile tekstil endüstrisini değiştirmeyi amaçlıyor. Şirket sürdürülebilirlik hedefine ulaşmak için Unmade platformunu kullanarak kişiselleştirme, ortaklık ve kısa vadeli emek harcama yöntemlerini ön plana çıkarıyor.
Unmade şirketi ile ortaklık meydana getiren firmalar, müşterilerine kişiselleştirme seçenekleri sunabiliyor. Kişiselleştirme editörü yardımıyla müşteriler, kendi tasarımlarının tam olarak iyi mi görüneceği hakkında düşünce sahibi olabiliyor. Unmade’in elbise haritalandırma teknolojisi, ısmarlanan ürünün gerçek renginde, doğru ışıkta ve uygun bedende iyi mi görüneceğini karşınıza çıkarıyor. Üretim aşamasına gelindiğinde ise, Unmade’in sipariş yönetim sistemi olan OMS, fabrikalar ile direkt bağlantı kurarak en uygun üretim programını ortaya çıkarıyor.
5- Kimyasal Kullanılmadan Üretilen Geri Dönüştürülmüş T-Shirtler
ABD Birleşik Devletleri menşeili Marine Layer kıyafet şirketi, geri dönüştürülmüş kıyafetlerden t-shirt üretmek amacı ile İspanyol tekstil fabrikası Recover ile ortaklık başlattı. Re-Spun üretim hattı, kumaş karışımını parçalayıp birbirinden ayırdıktan sonrasında pamuk liflerinin çıkarılması ile hayata geçiriliyor. Elde edilmiş pamuk lifleri sürdürülebilir özellikli pamuk, kenevir ve sağlamlık katması için plastik lifleri ile bir araya getiriliyor.
Recover şirketi bu lifleri renklerine gore ayırdığı için herhangi bir kimyasal ya da boya kullanılmasına gerek kalmıyor. İşlem esnasında temizlik için eski kıyafetlerin yıkanmasındansa her bir lif morötesi ışıkt ile temizleniyor. Bir kilogram pamuk kumaş elde etmek için 15 bin ton su kullanılması gerektiği gerçeğini göz önüne alırsak, bu yöntem çevreyi korumak için devasa bir adım olarak değerlendirilebilir.
6- H&M Şirketi Ananas Yaprağı ve Portakal Kabuğu Kullanarak Kumaş Üretiyor
Küresel H&M tekstil firmasının çöpe atmak yerine kumaş üretimi için meyve ve apraklarını kullandığı dokuzuncu hususi Conscious Exclusive seris tanıtıldı. BLOOM Foam, Orange Fiber ve Pinatex firmaları ile ortaklık içinde geliştirdiği firmanın son olarak serisi, artık derhal her insanın bilmiş olduğu moda sektöründeki israfa daha çok dikkat çekmeye yarayacak şeklinde görünüyor.
BLOOM Foam şirketi ayakkabı tabanlarında kullanmak için esnek ve hafifçe bir araç-gereç haline gelen algleri değerlendiriyor. Orange Fiber şirketi, narenciye sularının üretimi esnasında ortaya çıkan portakal kabuğu atıkları ile ipek kumaşa eşdeğer, çevreye duyarlı bir ürün geliştiriyor. Pinatex şirketi ise, ananas yaprakları ile tarımsal atıklar kullanarak vegan deriler üretiyor.
7- Sürdürülebilir, Kendini Temizleyen İç Çamaşırları Haftalarca Kullanılabiliyor
Bir giyim şirketi, kokuya sebep olan bakterileri öldüren ürünlerini kullanarak iç çamaşırı geliştirmeyi başardı.
Danimarkalı girişim Organic Basics, geliştirdikleri iç çamaşırlarının haftalarca temiz kaldığını iddia ediyor. Organic Basics CEO’su Mads Fibiger firmanın iç çamaşırlarının günlerce, hatta haftalarca yıkamaya gerekseme duyulmadan giyilebileceğini belirtiyor. Şirket bu başarıya ulaşmak için, gümüş klorür kullanan Polygiene adlı ürünlerinden faydalandıklarını, bu ürün de fena kokulara yol açan baktirileri öldürdüğünü iddia ediyor. Gümüş antik çağlardan bu yana antimikrobiyal ve enfeksiyon önleyici olarak kullanıldığı şeklinde, koku önlemede de yararlı olduğu biliniyor. Gümüş, ortamdaki bakterilerin neredeyse yüzde 99’unu öldürebiliyor.
8- Sürdürülebilir Moda ve Biçim Sunan E-Tecim Platformu
Agatha Lingott tarafınca kurulan Antibad, bir e-ticaret platformudur. 2018 yılının Nisan ayında faaliyete geçen platformun amacı, çevre ve insanoğlu için eski ve yeni tarzlardan oluşan bir moda yaratmak. Lingott ek olarak, sürdürülebilir kıyafetlerin, geleneksel moda kadar etkisi altına alan ve çekici olması için de çalışıyor. Çevrimiçi bir platform olarak çalışan site, 25’in üstünde bağımsız moda markası ile ortaklık halinde. İşbirliği yapmış olduğu firmalar içinde köklü Amerikan firmalarının yanı sıra azca tanınan moda markaları da bulunuyor.
Platformdaki ürünler de, ayakkabıdan mayoya, kot pantolondan iş giysilerinde kadar çeşitlilik gösteriyor. Bu ürünlerin ortak noktası ise, çevreye olan etkilerinin ve sürdürülebilirliklerinin ön plana alınarak üretiliyor olmaları. Antibad, ortaklık yapmış olduğu firmalar için oldukça seçici davranan ve sürdürülebilir olup olmadıklarını derinlemesine inceleyen bir platform. Mesela sık sık karşılarına çıkan ve bu mevzuda iyi bir örnek olabilecek durumlardan biri; geri dönüşümlü malzemelerin yanında bileşik parçalar da kullanarak üretim meydana getiren firmalardır. Bu tür firmaların hiçbiri, Antibad’in elemelerinden geçemiyor, zira tam anlamıyla sürdürülebilir ürünler üretmiyorlar.
9- Kumaş İsrafını Önlemek İçin 3D Tarama Kullanan Araştırma Topluluğu
Araştırma Grubu Synflux, kumaş israfını en aza indirmek için müşterinin bedenine tam olarak uyan giysiler üreterek yeni bir tutum yöntemi ortaya çıkardı. The Algorithimic Couture* projesi 3 boyutlu tarama teknolojisi kullanarak kişinin ölçülerinin alınması ve makine öğrenmesi algoritmaları ile ideal tasarımın elde edilmesini elde eden, bu sayede de kumaş israfını sıfıra indiren bir proje.
Synflux, moda tasarımcısı Kazuya Kawasaki, tasarım mühendisi Kye Shimizu, tasarımcı Kotaro Sano ve makine öğrenmesi mühendisi Yusuke Fujihira’nın ortak bir girişimi. Ekip, günümüzde kullanılan tasarım uygulamalarının, kullanılan kumaşın yüzde 15’ini israf ettiğini ve buna karşın müşterilere uymayan giysiler üretildiğini iddia ediyor.
*Couture: Müşterinin gereksinimlerine ve bedenine tam olarak uygun giysiler tasarlama ve üretme.
10- Moda İle Beraber Değişebilen Konsept Ayakkabı
İrlanda’nın Dublin Teknoloji Enstitüsü’nde eğitim hayatına devam eden Evan Stuart, kullananların istedikleri şeklinde modifiye ve onarım edebilecekleri bir ayakkabı tasarladı. Stuart’ın Layer adını verdiği projesi dört bölümden oluşuyor; Üst katman, taban, tabanlık ve bağcıklar. Ayakkabının bazı parçaları eskidikçe ya da moda değiştikçe, kullanıcılar da İnternet üstünden yenilerini sipariş edip ayakkabılarını elden geçirebiliyor. Ayakkabı, yapıştırıcı yerine bağcıklar yardımı ile bir araya getiriliyor. Eski parçalar kolaylıkla ayırılıp yerlerine yeni parçalar takılabiliyor. Ayakkabının tüm parçaları doğada çözünebilir plastik ve geri dönüştürülmüş polyesterden üretildi. Bu da her şeye karşın ayakkabının, çöpe atılması halinde bile, geri dönüşüme uygun olduğu anlamına geliyor.