“Seyahat edin sıhhat bulun” Hadis-i Şerifine ittibaen yine yollara koyulduk.
Çevremizi gezerek tanıma ve öğrenme yolunu seçtik. ‘Çok okuyan mı, yoksa çok gezen mi bilir?’ diye bir soru sorulur. Elbette okumak da önemli ama gezmek de... Okuyan bir başka bilir, gezen daha başka. Öğrenmek için hem okumak hem de gezmek gerek. Gezdiğimiz yerleri okuyucularımız da tanısın görmek istesin diye yazmaya gayret ediyoruz.
***
Denizli’nin Buldan ilçesini görmek için yollardayız. Tarihî el dokumaları ile meşhur bir ilçe Buldan. Padişahlara, şehzadelere elbise dokuyan, kumaş üreten şirin bir ilçe...
Ve sabahın erken saatinde yollara düştük.
Buldan içinde bir parkta kahvaltımızı yaptıktan sonra, tarihî yerlerini gezdik.
El dokuma ürünlerinin satıldığı mağazalara uğrayarak hem alış veriş yaptık, hem de o güzel el dokuma ve el işi Buldan’ın meşhur ürünlerini gördük.
Buldan’da üretilen üzümün çeşitlerini gördük, bahçelerinde kuru üzüm çubuklarındaki bal şurubu gibi üzüm salkımlarının tadına baktık ve Rabbimize bu nimetleri bize ikram etmesinden dolayı şükrettik.
Kuru topraktan, kuru üzüm çubuğundan bal şurubu gibi üzümleri veren Rabbimize binlerce hamdolsun.
Üzüm üreticilerinden Sabri Bey üzümleri göstererek “Her birinin ayrı tadı, lezzeti var” dedi.
Ben de “Bu tat ve lezzeti kim vermiş?” dedim. O da “Elbette Allah vermiş” diye cevap verdi. “Bunu bilmeyenler de var ne yazık ki” diyerek lâtife yaptık.
GÖRÜLECEK YERLER ÇOK
Buldan’da görülecek yerlerden birisi de 7-8 km yukarısında, orman içinde bulunan Süleymanlı Köyü’nün yanındaki Yayla Gölü piknik alanı dediler. Biz de oraya doğru yola koyulduk. Arabamızla yarım saatlik tırmanıştan sonra Yayla Gölü’nün kenarına vardık. Hakikaten güzel bir yer. Koruma altında olan, ama bakımsız ve sahipsiz bir alan olarak kalmış. Çevre düzenlemesi yapılırsa daha güzel bir yer olur ve turizme kazandırılabilir.
Gezimizin son durağı Tripolis Ova’nın üç ayrı yüksek yerinde üçgen bir şekilde üç şehir kurulmuş. İşte bunlardan birisi, diğerleri de Pamukkale (Hierapolis) ve Laodikya. Tripolis, Buldan sınırları içinde bulunan bir şehir harabesi ve kazılar devam ediyor. % 20-30’luk kısmı ancak temizlenmiş ve hizmete açılmış. Pamukkale ve Laodikya harabelerine benzer bir şehir yapılanması var. Burayı da gezerek fotoğraflarını çektik. Bir bekçiden başka da resmî görevli göremedik. Sakin olan buraları serbestçe gezdik.
Buldan’ın merkez ilçe nüfusu 27.500
Buldanlılar geçimlerini dokuma ürünleri ve el dokumalarından üretilen konfeksiyon işi giyim malzemelerini ilçeye gelen yerli ve yabancı turistlere satarak sağlamaktadırlar. Ayrıca ürünlerini Türkiye’nin her tarafındaki mağazalara göndererek ticaret yoluyla geçimlerini temin etmektedirler. Buldan’ın yakın çevresi ve (şimdi) -mahalle- denen köylerinde ise üzüm bağlarında bol çeşit üzüm üretimi vardır. Ve bu ürünler hem Türkiye iç pazarında tüketime sunulmaktadır. Bunun yanında kaynatılıp pekmez yapılarak ve kısmen kurtularak iç piyasada tüketilmektedir. Ayrıca ihracat yoluyla dış pazarlara satılarak da değerlendirilmektedir. Bunun yanında çeşitli tarım ürünleri üreterek de geçimlerine katkı sağlamaktadırlar.
Yeri ve konumu
Denizli’nin şirin ilçesi yeşil Buldan, gerek tabiî güzelliği ve havası, gerekse dokuma ve el sanatları ile Ege’nin görülmeye değer bir ilçesidir. Buldan kuzeyden Uşak, batıda Manisa ve Aydın, kuzey ve doğuda Güney İlçesi, güneydoğuda Denizli merkez, güneyde ise Sarayköy ilçesi ile çevrili olup, 518 km² yüzölçümü ve 27 köyü bulunan bir ilçedir. Batı Anadolu’nun her yöresinden Buldan’a ulaşım kolaydır. Denizli’ye 45 km olan Buldan’a İzmir’den, Aydın üzerinden veya Alaşehir üzerinden kolayca gidilebilir. Buldan, Akdeniz ve Ege Bölgesi’nin bütün turistik merkezlerine yakın olup, ulaşım sorunu yoktur. Buldan’ın denizden yüksekliği 690 m. olup, batısında 1150 m. yükseklikte Süleymanlı Gölü ve yaylası orman içi dinlenme alanıyla görülmeye değer bir tabiat alanıdır. Tarihte kültürel ve el sanatlarındaki zenginliğiyle yörenin dokuma ve ticaret merkezi olmuştur.
Dokumacılığı 12. yüzyıl öncesine kadar dayanır. Yörede ağırlıklı olarak Buldan bezi, havlu, bornoz, ham bez, Halep işi, masa örtüsü, yatak örtüsü, perdeye dönüştürülebilen bezler ve ipek işlemeler ev tekstili ürünleri üretilir.
Buldan ve çevresinde belli bir oranda da üzüm bağcılığı yapılmaktadır.
Coğrafik yapı
3 yanı dağlarla çevrilidir. Güney ve batısını Sazak dağları (Aydın) çevreler. Geleyli, Kumralı ve Karlık tepeleri vardır.
İlçenin güneyinde Haydar ve Koçan sırtları; batısında Toprakçı Kaşı, Topdamı Kayalıdökük; kuzeyinde Gümüşlükaya Tepeleri vardır.
İçme deresi, Karadere, Çayır Deresi, Kestanederesi önemli derelerdir. İlçeye yakın Derbent Barajı sulama amaçlıdır ve Sarıgöl Ovası’nı sular. Akdeniz iklimi ile karasal iklim arasında bir geçiş iklimi hüküm sürer. Orman yönünden zengindir.
Fakat 1994 yılındaki orman yangını ile 2000 hektar orman yanmıştır. Ağaçlandırma çalışmalarına hızla devam edilmektedir.