İnfertilite yani kısırlık ya da halk arasında hamile kalamama olarak adlandırılan durum nedir?
Çiftler evlendikten bir süre sonra çocuk sahibi olmayı planlarlar. Fakat çocuk sahibi olmak için doğum kontrol yöntemlerine başvurmamalarına karsın bazı çiftler de gebelik gerçekleşemez. Bu tip vakalarla günümüzde sıkça karşılaşmaktayız. Yoğun iş hayatına sahip olmak, düzenli beslenmemek ve stres gibi faktörler çiftlerde doğal yolla çocuk sahibi olmayı tehdit altında bırakmaktadır. Kısacası kısırlık sebepleri arasında yer almaktadır. Çiftler aile planlama yöntemlerine başvurmamalarına karşın gebelik gerçekleşmeyen çiftlerde ilk akla gelen infetilite yani kısırlık vakasıdır. Çiftler bu durumdan şüpheleniyorsa endişe duymaktadır. Fakat modern tıp sayesinde kısırlık nedeni ile gebeliğin gerçekleşmemesinin önüne geçilebilmektedir.
Kısırlık tıp literatüründeki bilinen ismi ile infetilite vakasına rastlanan çiftler, yardımcı üreme tedavi yöntemlerinden yararlanarak annelik ve babalık duygusunu tatma hayaline kavuşabilmektedir. Hiç bebek sahibi olmama veya daha önce gebelik gerçekleşmesine karşın bir daha gebeliğin gerçekleşmemesi hali kısırlık bir diğer ismi ile infertilite sorunudur. Çiftler 1 yıl sureli doğum kontrol yöntemine başvurmaksızın düzenli olarak cinsel birliktelik yaşıyor fakat gebelik gerçekleşmiyorsa kısırlık vakası gündeme gelmelidir.
Kısırlık sorunu ikiye ayrılmaktadır. Birincil infertilite ya da birincil kısırlık; kadında gebeliğin hiç gerçekleşmemesidir. İkincil infertilite ya da ikincil kısırlık da; kadında daha önce gebeliğin gerçekleşmesi fakat daha sonra gerçekleşememesidir. Yaklaşık oranla kadınların %25’inde kısırlık vakasına rastlanmaktadır. Kadınların en doğurgan olduğu yaslar 25 yaş civarıdır. 35 yaş ardından kadınlarda yaş ilerlemesinden sebebi ile gebeliğin gerçekleşme şansı azalmaktadır. Kısırlık vakasına sadece kadınlarda değil erkeklerde de bazı sebeplerden ötürü rastlanmaktadır. Kısırlık yalnızca kadınlarda görülen bir vakadır söylemi halk arasında yaygın olsa da gerçeği kesinlikle yansıtmamaktadır. Kısırlık sorunu kadınlarda olduğu gibi erkeklerde de görülebilmektedir.
Kısırlık şüphesi ile hekime danışan çiftlerden bazı tetkikler talep edilmektedir. Bu testler:
Sperm Testi: 2 ile 5 gün sureli cinsel ilişkiye girmeyen ve boşalmayan erkekten mastürbasyon ile alınan spermler; laboratuvarda sayı, canlılık oranı, şekil ve hareketlilik bakımından değerlendirilir. İltahabik bir durum söz konusu ise bu test sayesinde gözlemlenebilmektedir.
Kısırlık; hekim kontrolünde tahlil ve testlerle sebebinin değerlendirilmesi ile tedavi planlanmasının yapılması gereken bir sorundur. Evde yapılabilen kısırlık testleri de mevcuttur. Fakat bu gibi testler; çiftlere kısırlık sorunu ile alakalı kesin bir bilgi vermez. Kısırlık şüphesi olan çiftler sadece ön bir bilgi sahibi olmak için bu testi uygulayabilir.
İnfertilite yani kısırlık tedavisi mümkün müdür sorusunu kısırlık şüphesi olan ve sorununu yaşayan çiftlerde merak uyandırmaktadır. Bu sorunun yanıtını vermek gerekirse;
İnfertilite yani kısırlık tedavisi mümkündür. Kısırlık tedavisinde yardımcı üreme yöntemlerinden yararlanılır. Kısırlık tedavi protokolü en az 6 ay devam etmelidir. Çiftler, kısırlık tedavisi boyunca birbirilerine karşı sabırlı olmalı ve destek vermeye çalışmalıdır.
Erkeklerde kısırlık vakasının sebebi yapılacak olan sperm testi yardımıyla araştırılmalıdır. Kadının yaş faktörü infertilite veya kısırlık sorunu konusunda büyük bir rol üstlendiği için kadınlar kısırlık tedavisine geç kalmamalıdır. Erkekteki yaş faktörü kadınlardaki gibi kısırlık ya da gebelik gerçekleşmemesi acısından etkili değildir. Son senelerde tıp bilimine gerçeklesen önemli gelişmeler kısırlık tedavisinde de etkisini göstermektedir.
Kadında rastlanan kısırlık sorununun önüne yumurta uyarılması, tüp cerrahisi ve tüp bebek yöntemi uygulaması ile geçilebilmektedir. Kadınlar yaş faktörü sebebiyle yardımcı üreme tedavilerinden faydalanmak için geç kalmamaya dikkat etmelidir. Aksi halde geç kalınmış olabilir. Yaş ilerlemeden kadında bir kısırlık sorunu gözlemleniyorsa bu durum en kısa surede çözüme kavuşturulmalıdır.
Erkeklerde görülen kısırlık sorunu tüp bebek tedavisi yöntemlerinden olan mikroenjeksiyon uygulaması ile giderilebilmektedir. Erkekteki sperm hücresinin elde edilmesi konusunda mikroenjeksiyon oldukça yararlı bir yöntemdir. Özetle kadınlarda ve erkeklerde kısırlık tedavisi için uygulanan yöntemler bulunmaktadır. Kısırlık nadir vakalar haricinde genel olarak tedavi edilebilir bir üreme problemidir. Kısırlık şüphesi olan erkekler üroloji uzmanına danışmalı kadınlar ise kısırlık şüphesi halinde kadın doğum uzmanının görüşünden faydalanmalıdır.
Muayene ve bazı testler neticesinde kısırlık tespit edildikten sonra neticeye göre çift için en uygun olan kısırlık tedavisine karar verilir ve tedavi süreci planlanarak tedaviye başlanır. İlk muayene itibariyle tedaviye kadar vermeye kadar devam süre 15 günlük bir zaman dilimini kapsamaktadır. Tüp bebek tedavisini kısırlık nedeni ve kısırlık süresi etkilemektedir. Kısırlık vakasını oluşturan sebepler saptanır ise ya da kısırlık erken tespit edilir ise tüp bebek tedavisinde başarılı netice elde etme olasılığı artar. Bu yüzden tüp bebek tedavisinden destek alan kısırlık vakasına rastlanan çiftler ilk önce tüp bebek tedavisi için geç kalmamaya dikkat etmelidir. Bu konu özellikle kadınları ilgilendirmektedir çünkü yaş faktörüne bağlı olarak kadınlarda doğurganlık azalmaktadır.
Tüp bebek tedavisinde kısırlık sebebi ve süresi haricinde başarı oranını etkileyen diğer nedenler ise;
• Rahim zarının kalınlığı
• Rahim zarı yapısının bozukluğu
• Uygun embriyonun transferi
• Dış gebelik
• Damarlanma ile alakalı problemler
• Rahim kasılmasının yanlış gerçekleşmesi Embriyonun genetik yapısındaki birtakım bozukluklar
• Anne adayının ilaç protokollerine uygunluk durumu
• Embriyo kültür ortamının yeterli düzeyde olup olmaması
• Miyom, polip gibi oluşumlar
• Rahim içinde yapışıklıklara neden olabilen cerrahi girişimler, kürtaj, enfeksiyon
• Çikolata kistleri
• Anne adayının tüplerinde rastlanan sorunlar