Mezotelyoma Nedir, Nasıl Tedavi Edilir?
Değerli hasta ve hasta yakınları, akciğer zarı mezotelyoması ile ilgili bilgilere bu aşağıda ulaşabilirsiniz. Hastaların mezotelyoma ile ilgili sormuş olduğu sorular ve aldıkları yanıtlara sayfanın alt kısmında ulaşabilirsiniz. Akciğer zarı mezotelyomasına ilişkin sorularınız olursa hasta hakkında ayrıntılı bilgiler vererek sormanızı öneririm.
Akciğer Zarı Mezotelyoması
Akciğer zarından (plevra) kaynaklanan tümörlerdir.
- Genellikle asbest ve erionit denilen maddelere uzun yıllar maruz kalmış olan kişilerde ortaya çıkar.
- Ülkemizde özellikle İç ve Güneydoğu Anadolu Bölgelerinde “ak toprak” olarak bilinen ve içerisinde erionit bulunan maddenin evlerin içinin badanasında kullanılması sonucu çok sayıda mezotelyoma hastası ortaya çıkmıştır.
- Birçok hastada ise herhangi bir asbest veya erionit maruziyeti bulunmaz.
- Ailesel yatkınlık bildirilmiştir.
- Asbestin sanayide kullanılması yasaklandıktan sonra hastalıkta belirgin azalma görülmüştür.
- Sıklıkla hastalarda şiddetli göğüs bölgesi ağrısı, zayıflama ve öksürük ortaya çıkar. Göğüs boşluğu içerisinde genellikle su toplanır ve bu suyun etkisi ile nefes darlığı da ortaya çıkabilir.
Akciğer Zarında Mezotelyoma Teşhisi
Hasta öyküsü
Özellikle ülkemizde “ak toprak” denilen bölgelerde yaşamış olan hastalarda mezotelyoma daha sıktır. Ayrıca, asbest maruziyeti olan bir mesleği olanlarda akciğer zarında ortaya çıkan durumlar mezotelyomayı akla getirir.
Mezotelyoma Belirtileri
Hastalarda ortaya çıkan en önemli belirti göğüs ağrısı yakınmasıdır. Bunu efor sırasında nefes darlığı, halsizlik ve zayıflama gibi belirtiler takip eder.
Mezotelyomada Muayene
Mezotelyomaya ait özel bir muayene bulgusu mevcut değildir. Her türlü akciğer hastalığında tespit edilen bulgular tespit edilir: hasta akciğer tarafında solunum seslerinde azalma gibi.
Radyolojik İncelemeler ve PET-CT
Normal akciğer grafileri mezotelyoma teşhisi için yeterli değildir. Öyküsünde mezotelyoma şüphesi olan ve akciğer grafisinde akciğer zarında kalınlaşma veya sıvı tespit edilen durumlarda mutlaka daha ileri yöntemlerle inceleme yapılır.
Bilgisayarlı Tomografi ve MR ile Mezotelyoma Teşhisi
Aşağıda yer alan resimde görüldüğü gibi Bilgisayarlı tomografide akciğer zarı üzerinde yer yer kalınlaşma alanları veya sıvı toplanması tespit edilir. Resimdeki kırmızı ok mezotelyomalı alanları işaret etmektedir.
MR ise tümörün diyafram ve kalp üzerindeki durumlarını daha ayrıntılı göstermek için yararlıdır. Bilgisayarlı tomografide bu açıdan şüphe varsa MR tetkiki yapılmalıdır. Aksi durumda MR gerekli değildir.
Diyaframın altına, karın bölgesine doğru uzanmış olan veya kalp zarını aşmış olan bir mezotelyoma 3. evreye geçer.
Hastalığın evresini tespit etmek uygun tedavinin seçilmesi için kritik derecede önemlidir. Bu nedenle uygun tedavi seçilmeden önce ayrıntılı incelemeler şarttır.
PET-CT ile Mezotelyoma Teşhisi
Akciğer zarında ortaya çıkan bir lezyonda mezotelyoma şüphesi olması durumunda PET-CT çekilerek bu lezyonun enerji tüketip tüketmediği araştırılır. PET-CT’de akciğer zarında görülen hastalıklı alanlarda artmış bir enerji tüketimi (tutulum) görülmüyorsa bu lezyonun bir mezotelyoma olma olasılığı son derece düşüktür.
PET-CT ayrıca mezotelyomanın vücudun diğer bölgelerine yayılmış olup olmadığını ortaya koymak bakımından önemlidir.
Hangi tedavi uygulanacak olursa olsun PET-CT olmaksızın bir mezotelyoma tedavisi başlanmamalıdır.
Biyopsi ile Mezotelyoma Teşhisi
Eğer sıvı mevcutsa sıvı örneğinin bir iğne yardımıyla alınması (torasentez), tümörden doku almak için iğne biyopsisi veya torakoskopik (VATS) biyopsi malin mezotelyoma teşhisinde kullanılan yöntemlerdir. Patoloji incelemesi sadece mezotelyoma tanısını koymamalı, hangi tip mezotelyoma olduğunu da belirtmelidir. Belirlenecek olan mezotelyoma türü (epiteloid, sarkomatoid veya mixt tip) uygulanacak olan tedaviyi belirlemekte yardımcı olur.
Malin Mezotelyoma Tedavi Yöntemleri Nelerdir?
(Burada yer alan bilgiler 16 Nisan 2015 tarihinde İtalya’nın Catania kentinde düzenlenen Uluslararası Mezotelyoma Sempozyumu’nun sonuç bölümünden alınmıştır.)
- Hastaların çok büyük bir kısmında Kemoterapi uygulanır.
- İlaçlar arasında Pemetrexed (Alimta) önemli başarılar sağlamıştır. Bu ilacın Cisplatin ile birlikte kullanıldığı hastalarda başarılı sonuçlar alınmaktadır.
- Kemoterapinin önemli yan etkileri olması sebebiyle kullanımından önce onkoloji uzmanı tarafından ayrıntılı değerlendirme yapılır.
- Isıtılmış kemoterapi ilaçların göğüs boşluğu içerisine verilmesi şeklinde uygulanan kemoterapi rejimi yaklaşık 10 yıldır uygulanmaya başlanmış bir yöntemdir. Uzun dönem sonuçlarında belirgin bir başarı mevcut değildir.
- Ameliyat sadece belli bir mezotelyoma türünde (Epitelyal tip) ve çok erken evrelerde (Evre I ve bazen Evre II durumlarında) kullanılır.
- Radyoterapi sıklıkla hastalığın metastaz yaptığı kemik, beyin gibi organlar için uygulanan bir yöntemdir. Bazı durumlarda mezotelyomanın kendisine de radyoterapi verilebilmektedir. Ancak, yaygın bir bölgeye radyoterapi uygulanması olumsuz sonuçlar doğurabildiği aklıda tutulmalı ve çok dikkatli hasta takibi ile uygulanmalıdır.
- Cyberknife veya IMRT denilen yöntemler özellikle hastalığın nüks etmiş olduğu bölgelere lokal şekilde uygulandığı durumunda yüz güldürücüdür (hastanın şikayetlerinin azaltılması açısından).
Mezotelyoma’da Ameliyat Hangi Durumlarda Uygulanmalıdır?
- Birinci evredeki mezotelyoma hastalarında (ve bazı 2. evredeki hastalarda) ve
- Mezotelyomanın “Epitelyal tip” olduğu durumlarda ameliyatın hastanın yaşam süresini uzattığın gösteren bilimsel araştırmalar mevcuttur. Bu nedenle seçilmiş bir grup olarak bu grup hastada cerrahi tedavi önerilir.
- Sarkomatöz veya mikst tip malin mezotelyomlarda veya Evre III ve Evre IV hastalarda ameliyat kesinlikle hasta için zarar vericidir!
Mezotelyoma Ameliyatı Yöntemleri Nelerdir?
Cerrahi tedavi iki ana gruptan oluşur:
- Küratif, yani hastalığı tam olarak tedavi etmeye yönelik cerrahi girişim
- Palyatif, yani hastalık sırasında hastanın yaşam kalitesini artırmaya, nefes almasını kolaylaştırmaya yönelik tedaviler
1. Tedavi Amaçlı (Küratif) Mezotelyoma Ameliyatı
A) Sadece akciğer zarı (plevra), diyafram ve kalp zarı (perikard) hastalıklı alanların alınması (Plörektomi-Dekortikasyon). Günümüzde daha çok tercih edilen yöntemdir.
B) Yukarıdakilere ilave olarak akciğerin de alınması (Ekstra Plevral Pnömonektomi). Bu yöntem nadir durumlarda uygulanır.
Hangi yöntemin uygulanması gerektiğine hem ameliyat öncesi yapılan ayrıntılı incelemelerle hem de ameliyat sırasındaki bulgulara göre karar verilir.
2. Hastanın Yakınmlarında Düzelme Sağlama Amaçlı (Palyatif) Mezotelyoma Ameliyatı
- Mezotelyomalı hastalarda göğüs boşluğu içerisinde toplanan sıvının ileri derecede nefes darlığı yapması halinde boşaltılması gerekir.
- Bu işlem genel durumu uygun olan tüm hastalarda endoskopik (VATS) yöntemle yapılmalı ve sıvının tekrar etmesini önleyici tedavi bu sırada uygulanmalıdır.
- VATS ile yapılan bu işlemden sonra sıvının nüks etme ihtimali son derece düşüktür.
Ameliyatın Riskleri Nelerdir?
- Tedavi amaçlı uygulanan plörektomi dekortikasyon operasyonlarında riskler genellikle uzun süren kanamalı drenaj, akciğerden hava kaçağı, kalp hızında artma ve kalp ritm bozuklukları şeklindedir. Ameliyat olan hastaların %3’ünde 30 gün içerisinde vefat olmaktadır.
- Akciğerin de alındığı (Ekstra Plevral Pnömonektomi) operasyonlarda ise yukarıdaki durumlardan farklı olarak daha uzun süre yoğun bakımda kalma gerekliliği vardır. Ameliyat olan hastaların %5’inde 30 gün içerisinde vefat ortaya çıkmaktadır.
- VATS plörodesiz denilen palyatif işlemde ise riskler düşüktür. vefat durumu yok denecek kadar azdır.
Ameliyat İçin Kaç Gün Hastanede Kalmalıyım?
Küratif ameliyatlardan sonra ortalama olarak 6-7 gün, VATS plöredesiz sonrası ise ortalama 3 gün hastane yatışı gerekli olur.
Mezotelyoma Ameliyatından Sonra Radyoterapi / Kemoterapi Gerekir mi?
Genellikle kemoterapi gerekli olur. Radyoterapi uygulaması her zaman gerekli değildir.
Ameliyat sonrası tedavi kararları ameliyatın patoloji incelemesine göre hastane tümör kurulu tarafından verilir.
Mezotelyoma nadir görülen bir hastalıktır. Tedavisi mutlaka bu hastalık konusunda tecrübeli merkezlerde gerçekleştirilmelidir.
Acıbadem Maslak Hastanesi Göğüs Cerrahisi Bölüm Direktörü
Randevu: 02123043940 / 05321519734