Genel:
Yarışma alanı bölgenin en yüksek arazilerinden birisidir ve Marmara Denizi ile kent merkezine hakim bir konumdadır. Arsanın kuzeyinde yer alan liman, endüstriyel taşımacılığa hizmet eden kamusal ilişkiden uzak bir fonksiyona sahiptir. Bu alan kentin doğusu ile batısı arasındaki deniz ilişkisini kesen ve kentin doğu yönünde gelişimini engelleyen bir tampon bölgedir.
Kent merkezinin kuzeyinde ve yarışma alanının doğusunda yer alan Yalı Sokak üzerinde deniz ile ilişkilendirilmiş olan kamusal alanın kendin batısına doğru gelişebilmesi ve beraberinde kente ait homojen bir gelişim stratejisi belirlemek mümkün olacaktır. Bu kıyı şeridi üzerinde yer alan Bandırma İskelesi, Çelebi Bandırma Limanı ve Bandırma Tren İstasyonu’nu büyük oranda endüstriyel taşımacılığa hizmet etmektedir. Önemli bir güce sahip olan bu ulaşım araçları, ticari olmak dışında kente ait ulaşım araçlarına dönüşme potansiyeli taşımaktadır.
Kentsel motivasyon kararı:
Kıyı kamusal şeridini devam ettirmek adına tüm ulaşım altyapılarının ve endüstriyel üretim stratejilerinin değiştirilmesi ve kent dışına taşınması gerçek dışı olacağından bu alanın kıyı düzenlemesi içindeki bypass edici rolünü kırmak ve yeşil alan sürekliliğini tasarım alanını üzerinden sürdürmek amaçlanmıştır. Daha önceden yapılan gelişim planı kapsamında Etibor depo alanının güneyinde kalan alan kentin doğusu ile bağlantı kurmak adına yeşil alana terk edilmiştir.
Gelişim planında yer alan bu tampon bölge ile beraber yorumlanan bu bağlayıcı tavır ile kentin kamusal gelişiminin katalize edilerek çoğalma potansiyeli oluşturmak alınan kentsel kararların omurgasını oluşturmaktadır. Bu oluşum ile kıyı ile kamusal ilişki güçlendirilerek kente terk edilecektir. Şartnamede belirtilen kamusal alan gelişimini hızlandıracak katalizörün oluşturulması bu omurga üzerinden geliştirilecektir. Kentin kıyı üzerindeki gelişim ihtiyacından doğan depresyon endüstriyel olarak ayrılmış tampon bölge üzerinden batı yakasına aktarılarak kamusal alan sürekliliği sağlanacak ve tekilselleşen kent merkezi gelişim aksı kırılarak zenginleşme potansiyeline sahip bir kıyı-kamu yüzeyi oluşturulacaktır. Tasarlanan yeşil omurga ile endüstriyel destek alanının kent içinde yarattığı ikiliğin engellenmesi ve doğu batı arasındaki kamusal akışın normal koşullarına dönebilmesi sağlanmıştır.
Düzenlenen bu kamusal yüzey yaya hareket yeteneğini arttırarak tampon alan rolündeki endüstriyel destek alanının bypass edilebilmesine olanak tanır.
Yarışma Alanı:
Yarışma alanı çok yönlü bir yaklaşım gerektiren bileşenler içermektedir.
• Birinci ve en önemli bileşeni kent içindeki konumu ve irtifasıdır. Alan Marmara Denizi ile görsel ilişki kurma potansiyelleri barındırırken bir yandan da kent merkezinin tamamına izlek oluşturabilecek bir çevresel panoramaya sahiptir.
• İkinci bileşen ise arsanın kuzeyinde yer alan endüstriyel tesisler ve depo yapılarıdır. Bu yapıların kamusal genişleme ile olan depresif ilişkisinin giderilmesi adına yarışma alanı önemli bir konumdadır.
• Üçüncü bileşen arsanın fizyolojik yapısıdır. Alan zirvesinde düzleşen ancak eteklerinde yüksek eğimlere çıkan bir fizyolojiye sahiptir.
• Dördüncü bileşen arsa içinde yer alan korunması beklenen yıkıntılardır. Bu yapılar hâlihazırda kullanılamayacak hale gelmiş tarihi duvarlardan oluşmaktadır.
• Beşinci bileşen arsa içinde yer alan mini ekolojik sistem içinde yer alan fauna ve yerleşik ağaçlardır. Bu ekolojik yapının korunması ve varlıklarının sürdürülmesi önemli bir karardır.
• Altıncı bileşen yürüme mesafesinde olan ken merkezi ve yakın çevrede yer alan kamusal yapılardır. Kent merkezi sosyal yaşamı ile ilişki kurarak yapı kompleksinin kamusal kullanımla zenginleştirilmesi gereklidir.
Tasarım kararları:
• Arsanın irtifa olarak en yüksek bölgesinde deniz ve kent ile görsel ilişkisi en yüksek olan düzlükte konumlanılmıştır. Ana yerleşim kurgusu korunacak olan harabelerinde tasarımın parçalarına dönüştüğü bir omurga belirlenerek oluşturulmuştur.
• Yüksek yoğunluktaki programın disipline edilirken arsa verileri ve eğimler kullanılarak olabildiğince yeşil alanı maksimumda tutmak hedeflenmiştir. Bu doğrultuda eğimin arttığı doğu yamacında konumlandırılan beş yıldızlı otel ve alışveriş hacmi tepe boyunca gelen kotu kente ait bir terası oluşturmaya olanak tanımıştır. Bu karar ile büyük hacimli program kot avantajı ile kontrol altına alınmıştır. Aynı yöntemle tasarım enstitüsü, arsanın batıdaki en yüksek noktasında doğan sekiz metrelik kota oturtulmuştur. Bu kararla yapıya ait teras batı yaklaşımındaki yeşil alanın devamına dönüştürülmüştür. Dört yıldızlı otel tasarım enstitüsü ile ilişkili olacak şekilde batıda enstitü ile karşılıklı konumlandırılmıştır. Programın yaklaşık 5000 metrekarelik bölümü korunan harabelerle beraber etkinlik alanının zenginleştirilmesi için omurga boyunca serpiştirilmiştir. Enstitüye ait atölyeler harabelerin içlerine de enjekte edilerek etkinlik alanına yayılmıştır.
• Ana kararlar doğrultusunda oluşturulan yapısal planlama sonrasında program yeşil alanı arttırmaya yönelik olarak eğim ile beraber kurgulanmıştır. Bu yapı organizasyonunda manzara olabildiğince rafine edilerek deniz ile ilişkilendirilen otel yapıları ile beş yıldızlı otel ile beraber kurgulanmış alışveriş birimleri özel kullanımlara hizmet etmesi amacı ile kamusal kullanımdan ayrıştırılmak yerine sosyal donatılara dönüştürülmüştür. Bunun temel nedeni kent merkezine doğru yönlenmiş olan otel ve alışveriş yapılarının oluşturduğu aralığın kentlinin araziye ulaşabileceği kavramsal bir yırtık olarak bölge ile bütünleşmesi çabasıdır.
Tasarım enstitüsü batı yakasında kurgulanmıştır. Bu programa dahil olan atölyeler ise korunan yapılar ile bütünleştirilerek bu alanın bütünsel bir etkinlik alanına dönüşmesi amaçlanmıştır. Enstitü ve korunan yapı arasında kalan alanlarda permakültür ve ekolojik bitki üretimine yönelik üretim hedeflenmiştir.
Tasarım arsanın kalan bölümüne ve kentsel tasarım kararları arasında yer alan kamusal alan üretimine dair yüzeylerle bütünleşebilmesi adına kılcal yollar arsaya enjekte edilmiştir. Bu enjeksiyon ile kamuya ait olan yüzeylere ulaşım ve kullanım maksimize edilirken oluşan tanımlı boşlukların çeşitli etkinliklerle dönüştürülmesi hedeflenmiştir.
2017
public
84500M2
Bandırma, Balıkesir, Turkey
concept
Kutlu İnanç Bal, Hakan Evkaya, Yasemin Kılıç, Cansu Dinç