İşe bir gün gelmeyen işçinin pazar yevmiyesi kesilir mi?
İşçilerin sık sık sorduğu sorulardan birisi de budur. Bu sorunun doğrusu aslında şöyle olmalıdır: İşe mazeretsiz olarak bir gün gelmeyen işçinin iki günlük yevmiyesi kesilebilir mi?
Hafta içi gelmeyen işçinin ücretinin kesilmesi
İşçiler iki şekilde işe gelmeyebilirler; kanunen mazeretli kabul edildikleri ya da işverenden izin aldıkları devamsızlıklar ile mazeretsiz ve izinsiz olarak işe gelmedikleri devamsızlıklar. İşte bu iki devamsızlık türünün ikincisinin sonuçlarından bir tanesi de işçinin gelmediği bu 1 gününe karşılık 2 günlük yevmiyesinin kesilmesidir.
Hangi devamsızlıklar mazeretli kabul edilir?
İşçinin raporlu olduğu günler, işvereninden yazılı olarak ücretli mazeret izni alarak işe gelmediği günler doğal olarak mazeret kabul edilir. Bunun dışında İş Kanununda belirtilen her türlü mazeret izni de bu kapsamdadır. Evlilik izni, babalık izni, doğum izni, ölüm izni gibi izinler de mazeret izinleri olarak değerlendirilir.
Hangi devamsızlıklar mazeretsiz kabul edilir?
Yukarıda belirtilen ve gerek İş Kanununun emredici hükümlerinden kaynaklanan ve gerekse de işverenin takdir hakkını kullanarak işçisine verdiği yazılı mazeret izinleri hariç olmak üzere diğer devamsızlıklar mazeretsiz işe gelmeme kabul edilir. Bunun başında da elbette haber vermeden yapılan devamsızlıklar gelir. İşçinin haber vermeden ya da mazeretsiz olarak işe gelmemesi durumunda bir yevmiyesinin kesilmesine çoğu zaman işçilerin de itirazı yoktur. Onların itirazı bu bir günlük devamsızlık karşılığında iki günlük yevmiyelerinin kesilmesinedir. Peki ama neden bu kesinti yapılır? Bunun için öncelikle hafta tatili kavramına bakmamız gerekir.
Hafta tatili nedir? Kimlere verilir?
Hafta tatili; işçilerin dinlenebilmesi için onlara tanınmış ve kullandırılması zorunlu olan bir haktır. İşçinin, rızası olsa bile, hafta tatilinde çalıştırılması mümkün değildir. İş Kanunu bu tatili önemsemiş ve işçinin onu mutlaka kullanmasını arzu etmiştir.
Peki bu hafta tatili kime verilir? İş Kanununun 46ncı maddesine göre hafta tatili; bu tatil gününden önceki iş günlerinde çalışmış olan ya da işçilere verilir.
Hangi durumlarda işçi bu iş günlerinde çalışmış sayılır?
Yine aynı maddeye göre aşağıdaki hallerde, işçi fiilen çalışmamış olsa bile çalışmış kabul edilecektir:
- Kanuni tatil günleri
- Mazeret izni süreleri
- Hastalık izinleri (Bir haftalık süreye kadar)
- İşverence verilen izinler (bir haftalık süreye kadar)
- Zorlayıcı sebeplerle işyerinde çalışılamayan günler
O halde, yukarıdaki durumlarda, işçi çalışmadığı halde fiilen çalışmış kabul edilecektir.
Mazeretsiz işe gelmeyen işçi hafta tatili hakkını kaybeder
İşte, işçilerin genelde gözden kaçırdığı nokta burasıdır. Hafta tatili, işçinin çalışmadığı ama buna rağmen de ücretine hak kazandığı bir süredir. İşte, bu afta tatiline hak kazanmanın ön şartı ise bu günden önceki 6 iş gününün tamamında çalışmış olmaktır.
İşe mazeretsiz olarak ya da haber vermeden gelmeyen işçi ise bu 6 iş gününün tamamında çalışmamaktadır. O nedenle de artık hafta tatili hakkı bulunmamaktadır. Böylece, normalde hafta tatili gününde dinlenen bu işçi; hem gelmediği günün ücretinden hem de hafta tatili ücretinden olacaktır.
SONUÇ
Hafta tatilinden önceki altı iş günü içinde 1 gün mazeretsiz olarak devamsızlık yapan işçinin hem işe gelmediği o güne ait ücreti hem de hafta tatili ücreti olmak üzere toplam 2 günlük ücretinin kesilmesi İş Kanunu bakımından doğru bir uygulamadır.