Transkript
1 SCHAFFHAUSEN E HOŞ GELDİNİZ Yeni Taşınanlar için Rehber
2 2 KÜNYE: Yayıncı: Kanton Schaffhausen, Departement des Innern 1. Baskı: 2015 Redaksiyon: Integres, Integrationsfachstelle für die Region Schaffhausen Chantal Bründler Teminat adresleri: Sekretariat Departement des Innern 8200 Schaffhausen Tel / E-posta Integres 8200 Schaffhausen Tel / E-posta Tasarım: Sepp Pircher Görseller: BBF Communication + Design: Sayfa 19 sğ, 20 sğ, 21, 23 o, 24, 31 sl, 34 o, 35 Chantal Bründler: Sayfa 11 sğ, 23 sl / sğ, Kültürler Evi: Sayfa 11 sl Höhere Fachschule Schaffhausen, Fotoğrafçı Michael Kessler: Seite 29 Koordinationsstelle öv, Kt. SH: Sayfa 16 Sepp Pircher: Sayfa 6 o / sğ, 8 sl, 12, 15 sğ, 18, 20 sl, 26, 28, 30, 31 sğ, 34 sğ, 36 Stadtarchiv Schaffhausen: Sayfa 9 sl Wirtschaftsförderung Kanton Schaffhausen, Fotoğrafçı Röbi Bösch: Sayfa 1, 2, 3, 4, 5, 7, 8 o, 10, 13, 14, 15 sl, 16, 17, 19 sl, 22, 25, 27, 32, 33, 34 sl, 40 Sayfa 9 sl (sl = solda, o = ortada, sğ = sağda) Baskı: Unionsdruckerei AG Schaffhausen Baskı kağıdı: REFUTURA FSC; %100 dönüşümlü kağıt, klorürsüz ağartılmış, nötr CO2 emisyonlu.
3 İÇİNDEKİLER Hoş Geldiniz! 4 Willkommen! 5 Çok yönlü İsviçre 6 Schaffhausen Bölgesi 7 Temel Değerler 9 Varmak ve İkamet Etmek 10 Anlaşmak ve Entegre Olmak 11 MESKENLERDE OTURMAK 13 Mobilite 16 İş 18 Sosyal Güvence 20 Vergiler 22 Evlilik, Aile ve Çocuklar 23 Okul 26 Eğitim ve Yüksek Tahsil 28 Sağlık 30 Rekreasyon ve Kültür 32 Günlük İşler 34 Siyasi Yaşam 35 Adresler 37 3
4 HOŞ GELDİNİZ! 4 Schaffhausen Kantonuna Hoş Geldiniz! Grüezi mitenand! Schaffhausen Kantonuna yerleşmeye karar vermiş olmanız bizi çok sevindirmiştir. Kantonumuzun size sunduğu olanaklar sayısızdır: Cazip mesken ve iş olanakları, iyi ulaşım imkanları, modern bir eğitim sistemi ve bozulmamış bir tabiat. Görkemli Ren nehri, yeşil Randen ve Klettgau dağlıkları, etkileyici Rebberg dağları, keşfedilmeye ve dinlenmeye davet çıkarır. Schaffhausen Kantonunda en farklı köken ve kültürden insanlar barış içerisinde bir arada yaşamaktadır. Herkesin bireyselliğine ve kimliğine eşit şekilde saygı gösterilir. Bu saygı ve hoşgörü kendiliğinden oluşan bir şey değildir; dolayısıyla buraya göç edenler de, yerli halk da buna katkıda bulunmak zorundadır. Bunun temelinde, karşılıklı saygı, açık olma ve hoşgörülü davranma yatar. Canlı bir cemiyet coğrafyası, çok sayıda eğitim olanağı ve sayısız kültürel etkinlikler, yerel halk ile temasa geçmek ve toplumsal hayata katılmak için birer fırsattır. Bu fırsatlardan yararlanın! Amacımız, siz ve ailenizin Schaffhausen Kantonunda kendinizi iyi hissetmeniz, başarılı olmanız ve aktif bir şekilde toplumsal hayata katılmanızdır. Bu broşür size destek olması ve yeni yurdunuzla ilgili önemli ve faydalı bilgiler sunması için hazırlandı. Size yeni evinizde iyi bir başlangıç yakalamanızı, çok sayıda etkileyici insanlarla karşılaşmanızı ve heyecan verici deneyimler edinmenizi dileriz. Kantonun bakanlar kurulu adına sizi Schaffhausen Kantonunda içtenlikle selamlıyorum. Ursula Hafner-Wipf, Kanton Başkanı
5 Willkommen! Herzlich willkommen im Kanton Schaffhausen! Grüezi mitenand! 5 Es freut uns sehr, dass Sie sich entschieden haben, im Kanton Schaffhausen zu leben. Unser Kanton hat viel zu bieten: Ein attraktives Wohn- und Arbeitsplatzangebot, gute Verkehrsverbindungen, ein zeitgemässes Bildungssystem und eine intakte Landschaft. Der majestätische Rhein, der grüne Randen und der Klettgau mit seinen beeindruckenden Rebbergen laden zur Erkundung und Erholung ein. Im Kanton Schaffhausen leben Menschen unterschiedlichster Herkunft und Kulturen friedlich zusammen. Die Individualität und Identität aller werden respektiert. Dies ist nicht selbstverständlich und alle Beteiligten - die Zuziehenden wie auch die einheimische Bevölkerung - müssen ihren Beitrag leisten. Zentrale Grundlagen dafür sind gegenseitiger Respekt, Offenheit und Toleranz. Ein reges Vereinsleben, zahlreiche Bildungsangebote und eine Vielzahl kultureller Veranstaltungen bieten die Chance, mit der einheimischen Bevölkerung in Kontakt zu treten und am gesellschaftlichen Leben teilzunehmen. Nutzen Sie diese! Unser Ziel ist, dass Sie und Ihre Familien sich wohl fühlen im Kanton Schaffhausen, dass Sie erfolgreich sind und aktiv am gesellschaftlichen Leben teilnehmen. Diese Broschüre soll Sie dabei unterstützen und Ihnen wichtige und nützliche Informationen zu Ihrer neuen Heimat liefern. Wir wünschen Ihnen einen guten Start an Ihrem neuen Lebensort, viele eindrückliche Begegnungen und spannende Erlebnisse. Im Namen des Regierungsrates heisse ich Sie herzlich willkommen im Kanton Schaffhausen. Ursula Hafner-Wipf, Regierungsrätin
6 ÇOK YÖNLÜ İSVİÇRE 6 İSVİÇRE DE SİYASİ VE KÜLTÜREL OLUŞUM İsviçre, dört farklı dil bölgesinden oluşan küçük bir ülkedir. Bu dört bölgede ülkenin dört resmi dili konuşulur: Almanca, Fransızca, İtalyanca ve Romanşça. Bu bölgelerdeki yaşam tarzlarında da ufak tefek farklılıklar fark edeceksiniz. İsviçre bir irade ulusudur: Ne etnik açıdan, ne de dilsel veya dinsel açıdan bir bütünlük oluşturur. İsviçre nin devlet yapısı federal bir yapı olup siyasi açıdan üç düzeye bölünür: Konfederasyon, kantonlar ve belediyeler. Federal anayasa, yasamanın temelini oluşturur ve birlikte yaşamın temel ilkelerini düzenler. Konfederasyon ile kantonlar arasındaki görev paylaşımı ile resmi kurumların yetkilerini tarif eder. KONFEDERASYON Konfederasyon, İsviçre de devlete verilen addır. Ülkenin Türkçedeki resmi adı İsviçre Konfederasyonudur. Konfederasyon, federal anayasanın ona yetki verdiği bütün alanlarda yetkilidir. Örneğin bütün ülkede geçerli yasaların düzenlenmesinde, dış ve güvenlik politikasında veya gümrük ve para konularında. Anayasal olarak konfederasyonun yetki alanına doğrudan girmeyen görevler, bir alt düzeydeki yetki alanına girer: kantonlara. KANTONLAR Eskiden loca da denen kantonlar, 1848 yılında bir konfederasyonu oluşturmuş olan devletlerden oluşur. Her kantonun kendi anayasası, kendi parlamentosu, hükümeti ve mahkemeleri vardır. BELEDİYELER Bütün kantonlarda olduğu gibi, Schaffhausen Kantonu da belediyelere bölünmüştür. Belediyelerin yaklaşık beşte birinin kendi parlamentosu vardır. Bunlarda halk, istek üzerine veya yasa gereği düzenlenen referandumlarda önemli hususlarda doğrudan karar verebilmektedir. Schaffhausen Kantonundaki belediyelerin beşte dördü dolaysız demokrasi ile yönetilmektedir. Bunlarda kararlar, belde sakinleri toplantılarında alınır. Belediyeler, konfederasyon ve kanton yönetimi adına nüfus kayıtlarını tutarlar. Bunlar ayrıca okul ve sosyal hususları, enerji tedariki, yol yapımı ve şehir planlaması ya da vergiler hakkında karar verir. Belediyelerin özerklik derecesini ilgili kanton belirler. Bu nedenle bu özerklikler yer yer çok farklı olabilir. >Dokumentation >Publikationen: Federal Broşür İsviçre ye Hoş Geldiniz - Yeni Taşınanlar için Bilgiler Birçok dile çevrilmiştir. İsviçre ve kurumları kısa kısa. İsviçre hakkında bilgiler.
7 SCHAFFHAUSEN BÖLGESİ BAĞIMSIZ BÖLGE Schaffhausen de yaşayanlar, kısa mesafeleri, yüksek yaşam kalitesini, güzel yerleşim yerlerini, adeta kapının önünde bulunan dinlenme alanlarını ve olağanüstü kültür ve spor olanaklarını takdir eder. İsviçre nin en kuzey kantonu olarak Schaffhausen sınırları büyük ölçüde Almanya ya bitişiktir. 185 kilometrelik sınırlarının %85 i Almanya nın Baden-Württemberg eyaletine dayanır. Kanton toplam 1740 sınır taşı ile çevrilidir. Bu nedenle kantonun kurumları farklı düzeylerde sadece komşu kantonlarla değil, aynı zamanda Alman komşularıyla da açık ve yapıcı bir temaslar içindedir. Kantonumuz, her biri Ren nehrinin kuzeyinde bulunan ve aralarında bağlantı bulunmayan üç farklı bölgeden oluşur. Bu bölgelerin en büyüğü, Schaffhausen deki Ren kıvrımı ile Neuhausen/Rheinfall dan Klettgau dağlığına, Randen bölgesine ve Reiat yaylasına kadar uzanır. Kantonun doğusunda Untersee gölünün çıkışında Steiner Zipfel adı verilen daha küçük bir bölge bulunur; güney doğusunda ise Buchberg ve Rüdlingen köylerinin bulunduğu kantonun en güney bölgesi yer alır. Schaffhausen etrafındaki coğrafya orta İsviçre topraklarının kenarında yerleşir. Sarp olmayan tepeleri ve vadileri, Jura dağlarının uzantıları olarak, en son buz devrinde meydana gelmiş olan buzul hareketlerinin izlerini taşır. Bölgenin coğrafyası çok yönlüdür ve özellikle eşsiz Ren havzasının manzaraları, geniş ormanlar ve ekin alanları ve özenle budanan üzüm bağları ile karakterize olunur. Kantonun yüzölçümü 298 kilometre kare olup İsviçre toprağının %0,7 sini temsil eder. Kantonun 26 beldesinde yaklaşık 78 bin kişi yaşamakta olup bu rakam bütün İsviçre halkının yaklaşık %1 idir. Bu rakamlarla Schaffhausen İsviçre nin en küçük kantonlarından biridir. Schaffhausen Kantonunun resmi internet sitesi. Yerel idareler, hükümet ve parlamentodan bilgiler içerir. >Kurzportrait: Kantona ait özet tablo Rhein Bargen 2 Beggingen 3 Beringen 4 Buch Buchberg 6 Büttenhardt 7 Dörflingen 8 Gächlingen 9 Hallau 10 Hemishofen 11 Lohn 12 Löhningen 13 Merishausen 14 Neuhausen 15 Neunkirch 16 Oberhallau 17 Ramsen 18 Rüdlingen 19 Schaffhausen 20 Schleitheim 21 Siblingen 22 Stein am Rhein 23 Stetten 24 Thayngen 25 Trasadingen 26 Wilchingen
8 SCHAFFHAUSEN BÖLGESİ 8 TARİHÇE Alemanların erken Ortaçağda buraya yerleşmesiyle Schaffhausen bölgesinin günümüzdeki yerleşim düzeninin temeli atılmış oldu. Neredeyse kantonun tamamında 7. yüzyıldan kalma Aleman kalıntıları bilinmektedir. En önemli yerleşimler, Roma döneminde olduğu gibi Schleitheim ve Stein/Ren de bulunmaktadır. Milattan sonra ilk binyıl geride bırakıldıktan sonra, o zamana kadar özellikle tarım yöresi olan bölge ekonomik bakımından büyük bir dinamizm göstermiştir. En geç 11. yüzyılda Ren ırmağı ile bağlantısı önem kazanmıştır. Schaffhausen ve Stein/Ren şehirlerine para basma ve pazar açma hakkı verilmesi, özellikle Schaffhausen şehrinin sergilediği hızlı büyüme ve artan ticaret faaliyetlerine borçludur. En önemli suyolu olan Ren nehrinin Rheinfall şelalesi ile kesilmiş olmasını Schaffhausenliler, talep ettikleri vergi ve gümrük ücretleri karşılığında yük indirmebindirme ve taşıma hizmetleri sunarak değerlendirmiştir. Çevredeki beldeler üzerine egemenlik hakları elde edilmesiyle güçlü bir şehir devletinin kurulması başlamıştır. Ortaçağda Schaffhausen sık sık bölgedeki büyük güçlerin arasında kalmıştır. Bağımsızlığını sürdürebilmek amacıyla, Schaffhausen 1501 yılında İsviçre konfederasyonuna katılmış ve konfederasyonun kuzey sınırını muhafaza etme görevini üstlenmiştir. Bu görevi kapsamında, büyük ölçüde feodal beylerin hizmetindeki serflerin eliyle ile kurulmuş ve günümüzde şehrin simgesi haline gelmiş olan Munot hisarı da yapılmıştır. DEMOKRATİK DEĞİŞİM 18. yüzyılın sonuna kadar şehirlerdeki esnaf localarının temsilcileri sınırsız olarak kırsal alanlarda yaşayan halkın üzerinde hükmediyordu. Fransız Devrimine paralel olarak gelişen akımlarla birlikte, kırsal alanlardaki halk, şehirlilerle aynı hak ve özgürlükleri elde etmek için savaşmıştır. Schaffhausen Kantonu ve şehri ile 35 bağımsız belde, 19. yüzyılda kurulmuştur. 19. yüzyılın başına kadar Schaffhausenliler büyük ölçüde tarım faaliyeti, el sanatları ve ticaretle geçiniyordu. Ekonomide meydana gelen köklü değişimin temelini atan bir takım sanayi öncülerinin özverisiyle bu durum değişmiştir. Schaffhausen 19. ile 20. yüzyılda, ünlü çok sayıda şirket ile önemli bir sanayi beldesi haline gelmiştir. EKONOMİK KALKINMA 1950 li ve 1960 lı yıllarda bölge genel ekonomik büyümeden nasibini alır. Georg Fischer, SIG, IVF gibi köklü şirketlerin yanı sıra başka şirketler de ileri düzeyde gelişme gösterir, yeni şirketler kurulur. Neredeyse işsiz kimse yoktur. Aksine: işgücü darboğazı yaşandığı için yurt dışından o zamanlar özellikle İtalya dan işçi çağrılmak zorundaydı lı yıllarda baş gösteren ekonomik kriz ise endüstriyel istihdamda önemli düşüşe neden olur. Schaffhausen durumunu düzeltmek amacıyla ekonomik yapılanmasını daha geniş tutmak zorundadır. Yeni işletmelerin bölgeye yerleşmesi ve mevcut işletmelerin reformlar gerçekleştirilmesi ile birlikte hizmet sektörünün önemi artar lı yıllarda göç sonucu nüfusta önemli ölçüde azalma yaşandıktan sonra, birkaç yıldır nüfusta yeniden bir artış görülmektedir. Yurtdışından özellikle komşu Almanya dan yeniden çok sayıda insan buraya göç etmeye başlamıştır. Allerheiligen Manastırı Müzesi (Museum zu Allerheiligen), özellikle Schaffhausen bölgesi ile ilgili tarih, arkeoloji, sanat ve tabiat bilimini bir çatı altında toplamaktadır.
9 TEMEL DEĞERLER TEMEL HAKLAR İsviçre ve onunla birlikte Schaffhausen Kantonu da, her bireyin özgürlüğü, hakları ve yükümlülüklerine önem vermektedir. İyi bir birlikteliğin temeli karşılıklı saygı ve hoşgörü ile aynı temel değerlerin kabul edilmesinde yatar. Temel değerler Federal Anayasa ile Kanton Anayasasında saptanmıştır. Bu haklar, İsviçre de yaşayan herkes için geçerlidir, yani yabancı uyruklu kişiler için de. Hak Eşitliği Devlet bütün insanlara eşitçe davranmalıdır. Bu demektir ki, hiç kimse cinsiyeti, yaşı, kökeni, ırkı, dili, dini, sosyal konumu, dünya görüşü, yaşam tarzı veya engelliliği nedeniyle ayrımcılığa maruz bırakılamaz. Kadın-Erkek Eşitliği Erkekler ile kadınlar, aile, eğitim ve iş hayatında eşit haklara sahiptir. Erkekler ve kadınların aynı iş için aynı ücreti almaya hakları vardır. Yaşama ve Kişisel Özgürlük Hakkı Her insanın yaşamaya hakkı vardır. İdam cezasının verilmesi yasaktır. Herkesin kişisel özgürlük hakkı vardır. Bu demektir ki, hiç kimsenin yaralanmasına izin verilmemeli ve herkes dilediği gibi özgürce yerini değiştirebilmelidir. Evlenme Hakkı 18 yaşını tamamlayan herkes evlenme hakkına sahiptir. Dini Özgürlük Herkes dinini özgürce seçebilir ve ifa edebilir. Hiç kimse bir dine mensup olmaya ya da katılmaya zorlanamaz. Fikir Özgürlüğü Herkes görüşlerini özgürce geliştirebilir ve kanun çerçevesinde serbestçe ifade edebilir. Bu hakların belirli koşullar altında devlet tarafından kısıtlandırılması mümkündür. Ancak bunun için yasal temellerin bulunması şarttır. Kişisel haklarınızın tehdit altında olduğunu düşünürseniz, duruma göre danışmanlık hizmeti veya yasal destek sunan yerler vardır. Schaffhausen de bütün yasal konular için ücretsiz veya ekonomik yasal danışmanlık merkezleri vardır adresler için bkz. s. 37. Yükümlülükler: Zorunlu Askeri Hizmet ve Oy Kullanma Yükümlülüğü Temel hakların yanı sıra, İsviçre vatandaşları için bir takım yükümlülükler de söz konusudur. Örneğin İsviçre de milis ordusunda genel askeri hizmet yükümlülüğü vardır. Bu yükümlülük bütün İsviçreli erkekler için geçerlidir. Schaffhausen Kantonunda ise özel bir yükümlülük söz konusudur. Burada bütün vatandaşlar, seçim ve referandumlarda oy kullanmak zorundadır. - İsviçre Konfederasyonunun federal anayasası >Staat/Volk/Behörden >10 Verfassung - Schaffhausen Kantonunun anayasası. 9
10 VARMAK VE İKAMET ETMEK 10 İKAMETİN DÜZENLENMESİ İsviçre de bulunduğu sürece çalışan veya üç aydan fazla süreyle İsviçre de kalanlar izne tabidir. Kısa (1 yıldan az) süreli izinler, oturma izinleri (süreli) ve yerleşme izinleri (süresiz) arasında ayırt edilir. İkamet kayıtları, oturduğunuz beldenin nüfus denetim yerine yapılır. Daha önce bir Schaffhausen beldesinde ikamet etmiş olsanız bile, nüfus denetim yerine kişisel kaydınızı yaptırmalısınız. Yabancılara verilen en önemli kimlik türleri şunlardır: Kimlik B: Sınırlı süreyle ikamet edenler Kimlik C: Yerleşmiş olanlar Kimlik L: Kısa süreyle ikamet edenler Kimlik G: Sınırı günaşırı geçenler Kimlik N: Sığınma talebinde bulunmuş olanlar Kimlik F: Geçici olarak kabul edilen yabancı uyruklular Kimlik S: Korumaya muhtaç olanlar Mülteci statüsü kabul edilenlerin ikamet hakkı doğar. Bu ikamet hakkı yabancılara verilen kimliğe kaydedilir. AİLE BİRLEŞİMİ AB/EFTA ülkesi vatandaşları genellikle ikamet statülerine bakılmaksızın aile fertlerini yanlarına alabilir. Aile fertleri olarak eşler, anne-baba ve 21 yaşını tamamlamamış olan ya da nafaka ödenen çocuklar sayılır. AB/EFTA üyesi olmayan ülkelerin vatandaşları, yasal koşullar dikkate alınarak ikamet ettikleri beldenin nüfus denetim yerlerine (eşler ve 18 yaşını tamamlamamış çocuklar için) aile birleşimi başvurusu yapabilirler. Detaylı bilgileri ve uygun başvuru formlarını Kanton Göçmenlik Dairesinden alabilirsiniz. > Verwaltung > Departement des Innern >Migrationsamt - Kanton Göçmenlik Dairesi (Kantonales Migrationsamt): Yurda giriş, ikamet izinleri, aile birleşimi hakkında bilgiler. >Themen >Einreise bzw. >Aufenthalt: Göçmenlikten sorumlu müsteşarlığın İsviçre ye giriş ve İsviçre de ikamet ile ilgili geniş kapsamlı dokümanlar. >Verwaltung >Gemeinden: Kantonun bütün beldeleri ile ilgili, beldenin nüfus denetim merkezinin adresini de içeren linkler. >Verwaltung >Volkswirtschaftsdepartement >Arbeitsamt: Çalışma izni ve kayıt süreci hakkında bilgiler.
11 ANLAŞMAK VE ENTEGRE OLMAK ENTEGRASYON POLİTİKASI VE DANIŞMANLIK Schaffhausen Kantonunun Bakanlar Kurulu ile Schaffhausen şehrinin belediye encümeni ile birlikte 2003 yılında tutarlı bir entegrasyon politikasının ilkeleri üzerinde mutabakata varmıştır. Bu ilkeler, göçmen toplumun mesleki, sosyal, kültürel, dilsel ve politik günlük yaşama erişiminin nasıl iyileştirilebileceğini belirler. Bu şekilde Schaffhausen Kantonu hükümeti ve Belediyesi aktif olarak Schaffhausen bölgesindeki entegrasyon olanaklarının iyileştirilmesi için çaba göstermektedir. Integres, Schaffhausen bölgesinde entegrasyondan sorumlu uzmanlık merkezidir. Burada bireylere, ama aynı zamanda resmi kurum ve kuruluşlara, entegrasyon ve göçmenlik ile ilgili soruları hakkında danışmanlık hizmeti verilir. - Integres, Schaffhausen bölgesinde entegrasyondan sorumlu uzmanlık merkezi: entegrasyon ve göçmenlik konularında ücretsiz danışmanlık hizmeti. >Publikationen & Formulare: Tutarlı Entegrasyon Politikası İlkeleri ALMANCA ÖĞRENMEK Schaffhausen bölgesinde çok sayıda Almanca kursu verilir. Sunulan programlar çok çeşitlidir; geleneksel Almanca kurslarının yanı sıra çocuklara bakım hizmetinin sunulduğu, annelere yönelik kurslar, okul eğitimini de kapsayan genç yetişkinlere yönelik kurslar ve de çocuklara ve başka toplumsal kitlelere yönelik özel kurslar verilmektedir. Integres size uygun programı seçmede danışmanlık edebilir. >Deutschkurse & Integrationsangebote: Sunulan Almanca ve entegrasyon kursları hakkında özet bilgiler. Yabancı Uyruklu Kişiler Hakkında Federal Kanunun 4. maddesi uyarınca, ikamet izninin uzatılması, dil veya entegrasyon kurslarının tamamlanması şartına bağlanması mümkündür. Bu koşul aile birleşimi çerçevesinde ikamet izinlerinin verilmesi için de geçerlidir. 11 ORTAK DİL OLARAK ALMANCA İsviçre çok dilli bir ülkedir. İyi işleyen bir iletişim, entegrasyonun anahtarıdır. İletişim demek, anlamak ve anlaşılmak demektir. Ortak bir dil bunun temelini oluşturur. Schaffhausen Kantonunda Almanca konuşulur. Resmi dilimiz yüksek Almancadır. Günlük konuşmalarda İsviçre Almancası (Schweizerdeutsch) adlı lehçeyi kullanırız. Almancayı anlamak ve konuşabilmek, günlük yaşamda ve iş hayatında anlaşabilmek için şarttır. Ortak dil, ortak yaşam için esastır.
12 ANLAŞMAK VE ENTEGRE OLMAK 12 KÜLTÜRLER ARASI DİYALOG Ortak diyalog iyi bir işbirliğinin başlıca koşullarından biridir. Kültürler arası tercümanlık, sözlerin salt kelime anlamıyla tercüme edilmesinden çok öte bir hizmettir. Kültürler arası tercümanlık sayesinde, farklı köken ve kültürlere rağmen sahip olunan değerler ve içinde bulunulan durumun bireysel değerlendirilmesi hakkında anlaşılması mümkün olmaktadır. Bu şekilde elde edilen güvence ile süreçlere dahil olan herkesin hareket kabiliyeti artar ve ortakça çözümlerin aranması kolaylaşır. Derman adlı uzmanlık merkezi bu tercümanlık görevlerine profesyonelce eşlik eder. Derman, pazartesi-cuma arası ofis saatlerinde açıktır. Ulusal telefonla tercümanlık hizmeti merkezi (Telefondolmetschdienst - TDD), hafta içi her gün tüm İsviçre içinden gelen telefon aramalarına yanıt verir ve uygun tercümanlar temin eder. Bu hizmet özellikle kısa konuşmalar, acil durumlar ve tercümanların hazır bulunmadığı görüşmeler için uygundur. YEREL MEDYA Schaffhausen gazeteleri Schaffhauser Nachrichten Schaffhauser az Schaffhauser Bock Thaynger Anzeiger Klettgauer Bote Schaffhausen Bölgesi için aylık gazete Neuhauser Woche Lappi tue D Auge uf, Schaffhauser Schurnalismus Yerel Radyo İstasyonları Radio Munot Radio Rasa Radio Top Regionaljournal SH >Regionaljournal Zürich/Schaffhausen: Schweizer Radio SRF Yerel Televizyon Kanalları Schaffhauser Fernsehen Tele D Tele Top Regionalinfos SH Çevrimiçi Medya İş duyuruları, kültür, emlak piyasası ve daha birçok konuda bölgesel bilgiler. >Angebot >Interkulturelles Dolmetschen - Derman Uzmanlık Merkezi, İsviçre İşçi Destek Kurumu Schaffhausen: Tercüman temini. - Ulusal telefonla tercümanlık hizmeti merkezi: günde 24 saat boyunca tercüman temini. BİLGİ ANLAŞMAYI KOLAYLAŞTIRIR Schaffhausen Kantonu hakkında geniş bilgileri internet veya medyadan edinebilirsiniz. Özellikle yerel gazeteler bölgedeki yaşam hakkında bilgiler yayınlar. Bu gazetelerde ayrıca iş ve emlak ilanlarını, etkinlik haberlerini ve faydalı adresleri bulabilirsiniz. Schaffhausen Kantonunun resmi web sitesinde de bölgedeki önemli etkinlik ve olaylarla ilgili haberler bulabilirsiniz.
13 MESKENLERDE OTURMAK EV BULMAK İster kiralamak, ister satın almak için uygun bir daire bulmak için aşağıdaki yöntemleri kullanmanız tavsiye edilir: yerel gazetelerdeki ilanları incelemek; eş-dosta boşalan evler sormak; bir toplu konut idaresine başvurmak; internette bulunan çok sayıdaki emlak sitelerinden birini incelemek. Emlak piyasası da dahil olmak üzere yerel bilgiler içeren site. >wohnen: kiralık ve satılık gayrimenkuller hakkında yerel bilgiler. KİRALAMA Bir daire ile ilgilenenler, genellikle başta bir formu doldurmak zorundadır. Bu formda örneğin kişinin yaşı, medeni hali, mesleği, çocuk sayısı, ikamet statüsü, işvereni, geliri ve evcil hayvanları hakkında bilgiler verilir. Kirayı ödeyecek ekonomik güce sahip olunduğunu belgelemek amacıyla çoğunlukla tahsilat sicilinden kayıt örneği istenir. Bu belge Schaffhausen Kantonu veya kanton dışında en son oturduğunuz beldeye ait Tahsilat Müdürlüğünden alınır. Kira kontratlarına çoğunlukla genel kiralama koşulları ve bina tüzüğü dahildir. Kiracılar, tuttukları daireye taşınmadan önce çoğunlukla, kira sözleşmesinin bitiminden sonra faizi ile birlikte geri ödenecek olan bir kira teminatı ödemek zorundadır. Kira ödemesi çoğu zaman ay başında yapılmalıdır. Salt kiranın yanı sıra ayrıca yan giderler (ısıtma, sıcak su, vs. için) ödenmelidir. Sözleşmede yan giderler ayrı olarak yazılı olmazsa, zaten kira bedelinin içinde hesaplanmıştır. - Schaffhausen Kantonu Tahsilat ve İflas Müdürlüğü (Betreibungs- & Konkursamt Kanton Schaffhausen): Tahsilat Sicili Özeti için kontuarda (veznede) bireysel başvuruda bulunulması gerekir. ALTYAPI Her ev ya da daire İsviçre de bir telefon bağlantısı ile donatılmıştır. Telefon cihazı, modem gibi üniteler, ev sakini tarafından temin edilmelidir. Sabit telefon hattı için Swisscom telefon şirketine başvurulmalıdır. Schaffhausen Kantonunda çoğu gayrimenkullerde radyo ve televizyon yayınları için kablo yayını bağlantıları mevcuttur. İnternet bağlantısı da vardır. Şebeke gerilimi 240 Volt tur. Prizler için adaptörler elektronik eşya mağazalarından temin edilebilir. EV EŞYASI VE ZORUNLU SORUMLULUK SİGORTASI Bir ev eşyası ve zorunlu sorumluluk sigortasını akdetmeniz önemle tavsiye olunur. Bazı kira kontratı hükümlerine göre böyle bir sigortanın zorunlu olması da söz konusu olabilir. Bu sigortalar belirli hasarlarda ödeme yapar. Örneğin taşan bir banyo küvetinden dolayı su hasarının meydana gelmesi veya lavabolarda çatlak olması gibi hallerde. - İsviçre de Meskende Oturmak : Federal Mesken İşleri Dairesinin (BWO) meskenlerde oturmakla ilgili genel bilgiler içeren bilgi broşürü. 11 ayrı dile temin edilebilir (Türkçe, Tamilce, İspanyolca, Sırpça, Portekizce, Hırvatça, İngilizce, Arnavutça, İtalyanca, Fransızca ve Almanca). 13
14 MESKENLERDE OTURMAK 14 APARTMAN BİNALARINDA ORTAK YAŞAM Apartman binalarında birlikteliğin yürüyebilmesi için bütün kiracılar birbirlerine saygı göstermelidir. Bina tüzüğünde dikkate alınması gereken başlıca hususlar belirtilmiştir. Sükunet Zamanları Gece sükuneti genellikle saat 22 ila 7 arası, öğlen sükuneti ise saat 12 ila 13 arası geçerlidir. Pazar ve tatil günlerinde de gürültü yapmaktan kaçınılmalıdır. Ayrıca dairelerde kullanılan TV ve müzik çalar aletleri normal bir ses düzeyine ayarlanmalıdır. Kutlama yapmak isteyenler, en iyisi komşularına önceden bunu haber verirler. Ortak Kullanım Alanları Bir evin girişi, merdiven boşluğu, çamaşırhanesi, park yerleri vs. bütün kiracıların ortak kullanım alanlarıdır. Ortak kullanılan yerleri kişisel eşyalarla doldurmamak ve temizliğe dikkat etmek önemlidir. Birçok binada çamaşırhanenin kim tarafından ve ne zaman kullanılacağı belirli bir plana göre düzenlenmiştir. Sigara ve tütün ürünlerinin içilmesi merdiven boşluğunda ve asansörde ya da ortak kullanım alanlarında çoğunlukla yasaktır. Sorunlar Meydana Gelirse Bir şey bozulursa, bina sorumlusuna veya ev sahibine/ gayrimenkul yönetimine başvurulur. Özellikle daha büyük binalarda bina sorumlusu küçük onarımlar için ama aynı zamanda güvenlik ve bakımdan sorumludur. Basit onarımlar veya temizlik kiracının kendisi tarafından yerine getirilmeli ve karşılanmalıdır. Örneğin aspiratör filtresi, fırın sacı veya duş başlığının değiştirilmesi gibi şeyler. Komşularla sorunlar meydana gelirse ve karşılıklı diyalog bunların çözülmesi için yeterli gelmezse, bina sorumlunuza veya gayrimenkul yönetiminize başvurabilirsiniz. Çözüm bulunamazsa aşağıdaki yere başvurabilirsiniz: - Schaffhausen Kantonu Kiracılar Birliği: Kira kontratı ile ilgili sorunlarda yasal danışmanlık hizmeti. Üyeler için danışmanlık hizmeti ücretsiz olarak verilir; istendiği zaman hemen geçerli olmak üzere üye olunabilir. GAYRİMENKUL MÜLKİYETİ İmarlık arsalar ile gayrimenkullerin yabancı uyruklu kişilerce satın alınması bir takım sınırlamalara tabidir. Ancak kendi meskeniniz olarak kullanmak amacıyla gayrimenkul alımı için izin almanıza gerek yoktur. Arsa veya gayrimenkullerin satın alınmasında dikkate alınması gereken kurallar hakkında kantonun tapu dairesi veya emlakçınız bilgi verebilir. Gayrimenkul Malikleri Birliği (Hauseigentümerverband) veya Ev Sahipleri Derneğinden (Hausverein) gayrimenkul mülkiyeti hakkında bilgiler edinebilir, yasal danışmanlık hizmeti alabilir veya çevredostu meskenler hakkında bilgiler alabilirsiniz. & - Gayrimenkul Malikleri Birliği (Hauseigentümerverband) İsviçre ve Schaffhausen Şubesi. - Ev Sahipleri Derneği Doğu İsviçre Şubesi. >Wohnen oder Bauen: Çevrimiçi imarlık arsa veritabanı da bulunan, Schaffhausen bölgesinde inşaat yapmak veya meskenlerde yaşamak hakkında bilgiler içeren site. İLETİŞİM ARAÇLARINA ERİŞİM Telefon ve İnternet Bağlantısı İsviçre iyi bir şekilde gelişmiş bir telekomünikasyon ağına sahiptir. Telefon ve internet erişimi neredeyse her yerde temin edilmiştir. Telefon ve internet bağlantısı için, bir taşıyıcı kuruluşa başvurmalısınız.
15 MESKENLERDE OTURMAK Radyo ve Televizyon Yayınları Radyo ve televizyon yayınlarının alımı ücrete tabidir. Bu ücretler Billag tarafından tahsil edilir. Çalışır vaziyette bir alım cihazına (bunlara internete bağlanabilen cep veya akıllı telefonlar da dahildir), yani radyo veya televizyon yayınlarını tüketme olanağına sahip olduğunuz andan itibaren, Billag a kayıt olmalısınız. - Billag: Radyo ve televizyon ücretleri için İsviçre tahsilat kurumu. EV İDARESİ VE ÇEVRENİN KORUNMASI Atıklarımızı düzgünce bertaraf ederek, çevrenin korunmasına önemli bir katkı sağlamış oluruz. Belediyeniz size atıkların çevredostu bertarafı hakkında bilgi verir ve toplama yerleri ve günleri hakkında haberdar eder. Bu hizmetler atık ücretleri ile karşılanır. Atık ücreti, sabit taban ücreti ve miktara bağlı ücretten oluşur. Dönüştürülebilen atıklar toplama yerlerine ücretsiz olarak bırakılabilir. >Departement des Innern - Çevre Koruma Koordinasyon Merkezi (Koordinationsstelle für Umweltschutz): Genel çevre koruma hususlarında başvurulması gereken ve çevresel etki değerlendirmelerini (ÇED) koordine eden kurum. Cam, Teneke Kutular (Beyaz Sac), PET, Alüminyum ve Yemek Yağı Cam, kutu, PET şişeleri, alüminyum ve yemek yağının bertaraf edilmesi, uygun konteynerler hazır bulunduran toplama yerleri veya ihtisas mağazaları üzerinden gerçekleştirilmelidir. Kaba atıklar, kimyasallar, tekstil ürünleri vs. gibi atıkların bertarafı hakkında detaylı bilgileri belediyenizin bilgilendirme dokümanlarında bulabilirsiniz. Kağıt ve Karton Gazeteler, dergiler ve kartonlar düzenli aralıklarla farklı kuruluşlar veya belediyenin görevlileri tarafından toplanır. Toplama tarihlerini yine belediyelerin bilgilendirme dokümanlarından veya günlük basından edinebilirsiniz. Piller Bütün piller, bataryalar ve aküler için İsviçre de tüketicilerin iade yükümlülüğü ve tüccarların bunları ücretsiz olarak geri almaları zorunluluğu geçerlidir. Cihaz pilleri neredeyse bütün mağazalarda iade edilebilir. Elektrikli ve Elektronik Cihazlar Elektrikle çalışan tüm cihazlar, aksesuarları ile birlikte, benzer aletlerin satış yerlerinde bertaraf edilmek amacıyla iade edilebilir. Yeni ürün alma zorunluluğu bulunmaksızın ve alınan ürünün markasına bakılmaksızın geri alım ücretsizdir. 15 Ev Atıkları Evsel atıkların toplanması kantonumuzun bütün beldelerinde ücrete tabidir. Ücret pulları belediyelerden, postanelerden ve farklı mağazalardan edinilebilir. Bahçe Atıkları Bazı beldelerde organik atıklar (bahçe atıkları) diğer evsel atıklardan ayrı olarak ücret pulu almadan bertaraf edilebilir. Yerel bertaraf hükümleri ve atık ayıklama kuralları hakkında bilgileri i kamet ettiğiniz beldenin idaresinden edinebilirsiniz. Schaffhausen Kanton Laboratuvarının internet sitesinde, atıkların bertaraf edilmesi ile ilgili her türlü bilgileri bulabilirsinizz. - Çevreden Sorumlu Federal Daire (BAFU) (Bundesamt für Umwelt). Atık rehberi ve atık bertarafı ile ilgili genel bilgiler.