KİTAP NO: 184
İSMİ: VE BÖYLE BUYURDU ZERDÜŞT
YAZARIN ADI: FRIEDRICH NIETZSCHE
TARİH, YER : 15.12.2003
OKUNDUĞU TARİH: /200
YAYINEVİ: GÜN YAYINCILIK
KONU:
1844’de doğdu. 1900’da deli olarak öldü.
Büyük bir arayış içinde. Sonsuzluğa olan insan aşkını anlamış ama ölümün dehşeti karşısında çırpınışlarla bir çıkış yolu arıyor. Tanrıya inanmıyor ve bunda inat ediyor. Dünya sonsuz, herşey tekrar tekrar bir araya geliyor diyerek kendini avutuyor. Böylece yine ölümden sonra dirilmeye inanmış oluyor, ama Tanrı tanımazlığını haykırıyor ısrarla. Yeryüzü cennetine ve kendini anlayacak üst insana özlem duyuyor. Aslında onun asıl istediği bence kendi sorularına verilecek yanıtları olan insanlar. Onu anlayıp tartışabilen. Ölümlü ve sonlu olunca dünyanın anlamsızlığını biliyor ve çıkış yolu olarak bir motiv olarak üst insanı ve yteryüzü cennetini bilmeden kutsallaştırıyor. İntihar etmemesinin bir sebebide bence düşündükçe ve idealler yarattıkça bir çıkış bulabilmeye olan umudu, sonsuzluğa olan sonsuz aşkı ve bağlılığı. Yaşlandıkça delirmesi ise ölüm yaklaştıkça ki derin korku ve çelişkiler. Çünkü baştan Tanrı’yı yok sayınca asıl çözüme yaklaştıkça ulaşamamış olmanın bezginliği. Bence en önemli özelliği yazarın soru sormaktan ve düşünmekten korkmaması ama bulabileceği cevaplarında önünü de inadı yüzünden tıkaması.
Aslında isyanı kokuşmuş hristiyanlık müessesesine modernitenin sözcüsü olacaktı biri ve o kendisi oldu.
Gördüğü rüyalar ise çok ilginç. Kendini şeytan olarak görüyor. ( Zerdüşt). Hakaretler işitiyor rüyalarında. Tanrı öldü diyor. Bu ise modern insanın öbür dünyayı tanımazlığını, sadece yeryüzü için çalışmasına önayak oluyor. ( Zaten durum da o yöne gidiyor) ( Nietzsche sadece bir sözcü)
Tüm modern zamanların rehberi oluyor, his dünyasını ise üst insan ahlakı ve yeryüzü cenneti ile ikame ediyor. Eski değerleri rafa kaldırıyor, ta ki biri indirene kadar. Etkili bir söylemi var, yüzlerce kez düştüğü çelişkileri ise düşmanı alçaltarak aşmaya çalışıyor. Her ne kadar kendi düşmanımın yüksek olması iyi dese de, onu alçaltıyor ve hayvandan aşağı görüyor, bu da onu yüceltip bir değer yapıyor.
Bilgiyi almaya çalışan insanlardan ve sıradan insanlardan, tiksinerek bahsediyor, ama üst insanın asıl özelliğini söylemiyor. Şu zamanlarda üst insanların olmaması hayret bir şey. Hala sıradanlık en büyük çoğunluk.
Düşünce olarak hem karşıyı, hem kendini düşünüyor, ve ateistler, modernistler ve pozitivistler için yol gösterici olmamasına şaşırmamak gerekir. Ama bence zaten var olanı yazdığı ve görünür kıldığı için bir ressamdan farksız. Yoksa dediği gibi bir Tanrı değil.
“ Basel’de profesör olmayı, Tanrı olmaya elbette yeğ tutardım. Ama evrenin yaratımını yarıda bırakacak kadar bencilleşmek cesaretini bulamadım kendimde…”
Nietzsche
11/05/2012
Nietzsche için çok kafalı bir adam diye biliriz. Aklı ile Tanrı’nın varlığını buluyor. Ancak en başta kendisinde bir saplantı halinde haşa Tanrı yoktur fikri var. İnsanın din aşamasının üstüne geçeceği evrileceği fikri var. Ancak kitabı okudukça görüyorsunuz ki, her Tanrı yok dedikçe bir yerlerden O’nun varlığı fışkırıyor. Adam geliyor geliyor sonuca ulaşıyor, Tanrı’nın yarattığı evren fikrini ulaşıyor sonra yok arkadaş ben bunu yok saydım diyor. Tabi böyle ola ola balataları sıyırıyor. Ondan sonra kafayı yeyip tımarhaneye gidiyor. Olay budur. Yani Allah’a aklı ile ulaşan gariban Batılı deha aydının, kendi tutarlılığı uğruna beynini yemesi. Aslına bakınca Aklı öldürmek düsturundan hareketle Mevlevi bir davranış. (tabi teşbihte hata olmasın, Nietzsche hiçbir zaman bir Tanrı fikrine inanmamış, sofist değil. Ancak davranışları, düşünceleri bu fikirlerden uzak değil.). Bir pervane gibi yanmış. Allah taksiratını affetsin. Kendi meşrebimce derimki, kimsenin imanını bilemeyiz, ancak İlmi ile amel ettiğini düşünmek istiyorum.
İşte Nietzsche, ilmi ile amel edemeyen büyük bir düşünürdür. Saygılar sunuyorum.