Isırık yaraları nasıl oluşur?
Ailelerin çoğu çocukların yabancı ve vahşi hayvanlarca ısırıldığını düşünür. Fakat, ısırıkların çoğu evde beslenen hayvanlarda dahil olmak üzere çocukların bildiği hayvanlarca oluşturulur. Yaralanmaların çoğu küçük olmakla beraber, ısırıklar ciddi yaralara, yüz hasarlarına ve psikolojik problemlere neden olabilir.
Yaz ayları boyunca çocuk acil servislerine başvuruların % 1’ini, hayvan ve insan ısırık yaraları oluşturur. Amerika Birleşik Devletlerinde yıllık 4.7 milyon köpek, 400 000 kedi, 45 000 yılan ve 250 000 insan ısırığı görülür. Kediler tarafından ısırılan 100 kişiden yaklaşık 50’si, insan ve köpekler tarafından ısırılan 100 kişiden 15-20’si mikrop (enfeksiyon) kapmaktadır.
Hayvan ısırıklarında ilk yardım ve tedavi yöntemleri
- Eğer çocuğun ya da yetişkin bir bireyin ısırılan bölgesi kanıyor ise beş dakika süresince veya kanama duruncaya kadar kuvvetli baskı uygulayın.
- Daha sonra yarayı su ve sabunla iyice yıkayın ve doktorunuza danışın.
- Eğer yara çok büyük veya kanama durmadı ise doktorunuzu arayarak tedavinin nerede yapılabileceğini sorun.
- Yara çok büyük ve yara dudakları bir araya gelmeyecek şekilde ise, büyük olasılıkla yaranın dikilmesi (sütür) gerekecektir. Sütür işlemi hayvan ısırıklarında, skar gelişimini azaltmasına rağmen enfeksiyon şansını artıracağı için doktorunuz koruyucu antibiyotik tedavisine başlayabilir.
- Isırılmaya maruz kalan çocuğun ya da bireyin deri bütünlüğünü bozan her hayvan ısırığında yaranın büyüklüğüne bakılmaksızın doktor ile iletişime geçilmelidir. Doktorun, hastanın tetanoza karşı aşılanma durumunu kontrol etmesi ve kuduza karşı aşılanma gerekip gerekmediğini değerlendirmesi gerekir. Kuduz ve tetanoz hastalıklarının her ikisi de hayvan ısırıkları ile meydana gelebilir.
Kuduz hastalığı nedir?
Kuduz enfekte hayvanlardan geçebilen viral bir enfeksiyondur. Kuduz yüksek ateş, yutma güçlüğü, nöbet ve sonunda ölüme sebep olur.
Günümüzde, insanda kuduz hastalığı oldukça nadirdir. Amerika Birleşik Devletlerinde 1960’dan beri her yıl beşten daha az olgu bildirilmiş ve ölen insan sayısı yirminci yüzyılın başlarında her yıl için yüz ve daha fazla iken, günümüzde yıllık ortalama bir veya ikidir. Bununla birlikte, hastalığın bu derece ciddi olması ve görülme sıklığının hayvanlarda artıyor olması nedeni ile, çocuklarda ve yetişkinlerde meydana gelen herhangi bir ısırıkta bu hastalığın bulaşma riski açısından dikkatli olunması gerekir.
Kuduz riski bulunduğunda nelere dikkat etmek gerekir?
Kuduz bulaşma riski olasılığı, büyük oranda ısıran hayvana ve ısırığın durumuna bağlıdır. Yarasa, kokarca, rakun, tilki gibi vahşi hayvan ısırıkları, evcil, aşılanmış (kuduza karşı) kedi, köpek ısırıklarından daha tehlikelidir.
- Hatalığın bulaşmasında hayvanın sağlık durumu da önemlidir, bu nedenle mümkünse hayvan yakalanmalı ve veteriner muayenesine kadar hapsedilmelidir. Çocuğa veya yetişkin bir bireye şüpheli bir köpek ısırdığında doktorunuz ile İl Sağlık Müdürlüğü raporları hakkında konuşmalısınız.
- Hayvanı öldürmeyin. Bununla beraber eğer hayvan öldürülmüş ise beyin dokusu alınarak kuduz açısından incelenebilir, bu durumda ne yapacağınızı doktorunuz ile hemen konuşun.
- Eğer kuduz riski yüksek ise, doktorunuz korunma için aşı tedavisine ya hemen başlar ya da nasıl yapılacağı konusunda size bilgi verir.
- Eğer ısıran hayvan sağlıklı kedi veya köpek ise, doktorunuzun önerisi on gün hayvanın gözlenmesi ve hayvanda kuduz bulguları olur ise aşı tedavisinin başlanması şeklinde olur.
- Hayvanın kuduz riski yüksek vahşi bir havyan ve yakalandı ise hemen öldürülüp, beyin dokusu kuduz enfeksiyon bulguları açısından incelenmelidir.
Kuduz enfeksiyonu belirtileri
Diğer yaralarda olduğu gibi, ısırık yaraları da enfekte olabilir (enfeksiyon kapabilir). Eğer aşağıdaki enfeksiyon bulgularından biri hayvan ısırığına maruz kalan çocukta ya da bireyde görülür ise vakit kaybetmeden acil servise ya da doktorunuza gimeniz gerekir.
- Isırıktan cerahat veya akıntı olması
- Isırık çevresindeki alanda şişme ve gerginlik olması (Normalde iki-üç gün kızarıklık olabilir fakat bu tek başına önemli değildir.)
- Isırıktan çevreye yayılan kırmızı çizgiler
- Isırık üzerinde şiş bezeler
Antibiyotik tedavisi gerektiren ısırık yarasının özelliği
- Orta veya ağır derecede ısırık yaraları
- Özellikle kemik, tendon veya ekleme kadar ilerleyen derin yaralar
- Yüz ısırıkları
- El ve ayak ısırıkları
- Genital bölge ısırıkları
- İmmun yetmezliği veya dalağı olmayan çocukların ya da bireylerin sıklıkla antibiyotik tedavisi almaları gerekir
Doktorunuz yara yerinde enfeksiyon bulgularını değerlendirmek için 48 saat içinde tekrar kontrole çağırabilir.
İnsan ısırıkları kuduz hastalığına neden olur mu?
- Çocuklarda insan ısırığı çoğunlukla kardeşi veya oyun arkadaşı tarafından oluşturulur. Eğer Çocuğunuz başka bir kişi tarafından ısırıldı ise hemen doktorunuzu arayıp yaranın ağırlığını tarif etmelisiniz.
- İnsan ısırığı durumunda özellikle ısırık dişleri çocuğun cildinde iz bıraktı veya dikiş gerektirecek kadar büyük ise doktora danışmak ya da muayene olmak önemlidir.
- Doktora gitmeden önce ısırık alanını soğuk su ve sabun ile iyice yıkayın. Doktorunuz çocuğun tetanoz ve hepatit B aşı durumunu kontrol edip, diğer enfeksiyon riskleri açısından değerlendirecektir.
- Deri bütünlüğünü bozan kesik ve sıyrık gibi ısırıklarda, su ve sabunla güzelce yıkadıktan sonra, ısırık alanı sarılıp yakın takip edilmelidir.
Benzer sağlık yazıları
- Kuduz hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
- Tetanoz nedenleri, belirtileri ve tedavisi
- Kedi tırmığı hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi
- Kemirgen hayvanlardan bulaşan hastalıklar
- Akrep sokması nedir? Akrep sokmalarında ilk yardım
- Yılan sokması nedir? Yılan sokmalarında ilk yardım
- Şarbon hastalığı nedenleri, belirtileri ve tedavisi