Gone Girl / Kayıp Kız
2014
Dram, Gizem, Gerilim
149 dk
David Fincher
Patrick Fugit, Ben Affleck, Missi Pyle, Tyler Perry, Rosamund Pike, Kim Dickens, Neil Patrick Harris, David Clennon, Lisa Banes, Casey Wilson, Carrie Coon, Emily Ratajkowski
Nick, bir gün eve geldiğinde karısını evde bulamaz. İlk iş polise gider ancak bu olayın basit bir kaçırma mı yoksa cinayet mi olduğu bir türlü anlaşılamaz. Bununla birlikte olay medyaya yansıdıktan sonra Nick'in üzerindeki şüpheler de artmaya başlar...
Not: Bu yazı filmin sürpriz gelişmelerini ele vermektedir. Filmi izlemeden okumanız tavsiye olunmaz.
Gone Girl (Kayıp Kız), 2014 senesinin en iyi filmlerinden biri olarak görülüyor ve bu görüş maalesef ki doğru. Maalesef, çünkü 2014 senesinin en iyi filmi olmasına karşın ancak vasat bir sinema örneği olmaktan öteye geçemiyor David Fincher’ın son filmi. Nedeni ise geçtiğimiz yılın belki de son dönemdeki sinema tarihinin en verimsiz yıllarından biri olması. Böylesine kötü bir dönemden geçen sinema endüstrisinde Fincher’ın böylesine niteliksiz bir film ile ortaya çıkması biraz da şans işi olsa gerek.
Öncelikle şunu söyleyelim; Gone Girl, içerisinde sürpriz gelişmeler barındırsa da aslında belli ve düz bir metod ile ilerleyen, tempo olarak stabil ve gereksiz yere uzun bir film. Fight Club’ın başarısına bir müddet ulaşamayan Fincher son dönemde çareyi yeniden sürükleyici ve popüler kitapları sinemaya aktarmakta bulmuş gibi görünüyor. Fakat cılız bir The Girl with the Dragon Tattoo (Ejderha Dövmeli Kız, 2011) uyarlamasının ardından beklentileri düşük tutsanız bile Gone Girl’de hayal kırıklığı yaşamayacağınızın garantisini veremeyeceğiz. Yani Fincher’ın bulduğu çare, bu noktada pek de bir işe yaramış gibi görünmüyor.
Filmin etkileyici olma konusundaki başarısızlığına getirilecek en iyi eleştiri yönetmenin ne söylemek istediğini bilmemesi olabilir ancak. Evvela bir sosyal eleştiri gibi duruyor Gone Girl. Özellikle de Amerika’daki evlilik müessesine karşı. Hikayeye baktığımızda gelişmelerin sorumlusu, karakterlerin motivasyonu toplumun ahlaki kurallarına göbekten bağlıdır. Örneğin, Amy’nin erkeklerden intikam almak için seçtiği yollar kadının toplumdaki yerini sömürmesiyle ilgilidir. Kadınların adli vakalarda çoğunlukla mağdur olmaları ve Amy’nin bu durumu kendi lehine kullanmaya kalkması ilginç bir anti-feminist eleştiri gibi durmakta. Aslında bu eleştiri dozunda tutulmuş olsaydı cesur ve sarsıcı bir sinema örneği olabilirdi Gone Girl.
Ancak ne yazık ki yönetmen, bir feminizm eleştirisinin çok ötesine giderek kadın düşmanlığına soyunuyor. Bunun sebebi psikopat bir kadın göstermesi değil. Bunun sebebi kadını kötü, hasta olarak göstermenin yanı sıra aptal, boyun eğen bir figür olarak ortaya koymasıdır. Amy’nin uzun süre gözünü karartarak gerçekleştirdiği intikam planından (ki kadının durup dururken, hiçbir emare olmadan akıl hastasına dönüşmesi de ilginçtir) bir anda caymasının inandırıcılık haricinde daha ciddi sonuçları var.
Amy, kendisini aldatan kocasını TV’de özür dilerken gördüğünde bütün fikrini birden bire değiştirir. Yanına sığındığı ve kendisine iyi davranan bir erkeği öldürür ve kocasına geri döner. Kocasına geri dönebilmek ve onu kurtarmak için katil olmakla kalmaz aynı zamanda kendi gururunu da ayaklar altına alır. Çünkü kadının kocasını terk edecek kadar güçlü bir iradesi yoktur, olmamalıdır. Bu geri dönüş adeta bir gerekliliktir. Çünkü bu dönüş için motivasyon bile sunulmaz. Kadın, yalnızca aklına esmiş gibi döner. Olması gereken sanki budur. Bu kadar. Başka bir gerekçesi yok. Gerekirse erkeğini elinde tutabilmek için hamile de kalmalıdır. Bu olay örgüsünde kadının toplumdaki yerinin yanı sıra, filmin ortaya koymaya çalıştığı sözde toplumsal eleştiri de irdelenmelidir. Zira film, ilk başta toplum ahlakını yererken sonra aynı kurallara kendisinin de boyun eğmesi tartışmalı bir durum gibi gözükmekte.
Bu kadın düşmanlığını bir adım daha ileri taşımanın yolunu bulmuştur Gone Girl. İlk başta tanıdığımız Amy, kocası kendisini aldattığı için intikam almak isteyen bir kadındır. Yönetmen, bu durumda seyircinin kadın karakterin yanında durmasının önüne geçmek için Amy’i özünde de kötü bir karaktere dönüştürür. Böylelikle o bir canavara dönüşürken, bütün seyircilerin de kadından nefret etmesi garanti altına alınmış olur. Bir kedi – kedi oyunu gibi başlayan öykü, Fincher’ın ellerinde kedi – fare oyununa dönüşmüş ve seyirci cebren yönlendirilmiştir.
Filmdeki haber sunucusuna kadar neredeyse bütün kadınlar adeta şeytan gibi resmedilir. Gizlice birlikte olduğu genç kız bile gerçekleri kamuya itiraf ederek Nick’e ihanet etmiştir. Bütün haberciler (ve ne tesadüf ki hepsi kadındır) onu çiğ çiğ yemeye çalışmaktadır. Hatta etrafındaki kadınlar da zavallı erkeğimizi karalayabilmek için kendisiyle gülümserken fotoğraf çekinirler… Sanırım bir aldatma hikayesinde bir erkek ancak bu kadar mağdur ve masum gösterilebilirdi. Adeta tüm film, erkeğin aldatmasını meşrulaştırmak adına çekilmiş gibi. Tüm bunlara Amy’nin Nick’i “kaybetmemek” için ondan zorla çocuk yapması da eklenince filmin kötü niyeti ayyuka çıkıyor zaten.
Evet, Gone Girl’ün bir kitaptan uyarlama olduğunun farkındayız ancak ortadaki yanlı söylem rahatlıkla değiştirilebilirdi. Ne var ki bunun yerine yönetmen, filmde olayları olduğundan daha büyük ve abartılmış göstermeyi tercih eder. Örneğin kitapta Amy, kocasına dönmeden önce yanında kaldığı liseden arkadaşını uyku hapıyla uyuttuktan sonra öldürürken filmde yönetmen, bunun kadını kötü göstermek için yeterli olmayacağını düşünmüş olmalı ki, seks yaparken adamın boğazını bıçakla kesmeyi uygun görür. Ya da Amy’nin geçmişte tecavüzle suçladığı bir başka erkeğe bakalım. Kitapta Amy, adam hakkındaki suçlamasını geri çeker. Filmde ise, adam suçu kabul eder ama anlaşma yaparak hapis cezasından kurtulur. Ve tabii suçu kabul ettiği için sicilinde yer alır ve böylelikle adamın tüm hayatını mahvetmiş olur Amy. Fincher, öykünün daha tarafsız görünmesi için bazı yerlerde hikayenin Amy’nin ağzından anlatılmasına izin verse de (ki kitabın kurgusu da böyledir aslında) ne yazık ki bu durum filmin duruşunu tam olarak değiştirmiyor, değiştirmediği gibi daha da kafası karışık, ne söylemeye çalıştığı belli olmayan bir filme dönüşmesine zemin hazırlıyor.