Günümüzün gelişen teknolojisi ile ameliyatlarda çeşitli yenilikler yapılmaktadır. Bu sayede insanların ameliyat sonrasında kurtulma oranları yükselmekte ve ameliyatın vücutta bıraktığı olumsuz etkiler azalmaktadır. Açık kalp ameliyatı da önemli olan ameliyatlardandır. Bu yazımızda açık kalp ameliyatı hakkında bilmeniz gerekenleri anlatacağız.
Açık Kalp Ameliyatı Nedir?
Basit şekilde anlatmamız gerekirse açık kalp ameliyatı, göğüs kısmının kesilip, kalpte, kaslarda, kalbin kapakçıklarında ya da arterlerin üzerinde uygulanan ameliyata denir.
Yapılan araştırmalara göre, Koroner Arter Bypass Greftleme yani CABG, yetişkinlerde yapılmakta olan en yaygın kalp ameliyatı çeşididir. Bu ameliyat çeşidi süresince, sağlıklı olan arter ya da damar, gereğini yerine getirmeyen artere bağlanır. Bu bağlamanın sonucunda kalbe ihtiyacı olan temiz kan gönderilir ve bu yönteme de kısaca Bypass adı verilir.
Açık kalp ameliyatı halk arasında ya da genellikle geleneksel kalp ameliyatı olarak isimlendirilmektedir. Günümüz teknolojisi ile birçok kalp ameliyatı genişlikleri büyük yarıklar açmadan uygulanabilmektedir.
Yukarıda da belirttiğimiz gibi göğüs ağrılarının ortadan kaldırılması ya da kalp krizi riskinin engellenmesi için koroner bypass ameliyatları yapılmaktadır. Böylece kalp hastalıklarına ikinci bir hayat şansı verilmektedir. Açık kalp ameliyatı sonrasında sağlıklarına dikkat etmeleri ve doktor kontrollerini düzenli olarak yaptırmalıdırlar. Aksi takdirde olumsuz bir durumla karşı karşıya kalabilirler.
Açık Kalp Ameliyatı Neden Yapılır?
CABG yani Koroner Arter Bypass Greftleme koroner kalp hastalığı olan kişilere uygulanmaktadır. Koroner kalp hastalıkları, kalbe kan ve oksijen sağlamakta olan damarların daralmaya başladığı ve kendini zorladığı durumlarda oluşmaktadır. Bu duruma da damar sertliği adı verilir. Damar sertleşmesi, damar iç yüzeyinde yağlı maddelerin birikip plakalar oluşturması ile meydana gelir. Oluşan bu plakalar arterlerin daralmasına neden olur ve bu da kanın taşınmasını engeller. Kan, kalbe yeteri kadar gitmediğinde de kalp krizi durumu oluşur.
Açık kalp ameliyatının genel olarak yapılma nedenleri şunlardır:
- Kalbin zarar görmüş olan bölgelerini onarmak ve eski haline getirmek.
- Vücuda kan gitmesini sağlayan kapakçıkları değiştirmek ya da onarmak.
- Gerektiği zaman kalbin ritmini düzenlemekle görevli olan tıbbi araçları takmak.
- Kalbi başka bir kalp ile değiştirmek.
Açık Kalp Ameliyatının Riskleri
Her ameliyatta olduğu gibi açık kalp ameliyatında da bazı riskler bulunmaktadır. Ameliyata gitmeden önce bu riskleri bilmek önemlidir. Bu riskler her zaman görülmese de meydana gelme olasılıkları vardır. Açık kalp ameliyatının risklerini şu şekilde sıralayabiliriz:
- Kalp sıkışması veya kalp krizi.
- Göğüs yarasında enfeksiyon.
- Kalp ritminde düzensizlik.
- Göğüste ateş ve ağrı.
- Böbrek ya da akciğer yetmezliği.
- Hafıza kaybı veya baş dönmesi.
- Kan kaybı ve kan pıhtılaşması.
- Nefeste düzensizlik.
Açık kalp ameliyatı çeşidi olan bypass operasyonunun nasıl yapıldığı da önemlidir. Aort Koroner Bypass operasyonu hem açık hem de durdurulmuş kalp üzerinde yapılabilir. Eski zamanlarda çalışan kalp üzerinde bypass yaygın olsa da, günümüzde durdurulmuş kalp üzerinde bypass ameliyatı uygulaması yapılmaktadır. Durdurulmuş kalpte bypass ameliyatında, vücuttaki gerekli olan dolaşım akciğer-kalp pompası ile sürdürülür, kalp tamamı ile durdurulduktan sonra kalpte bulunan tıkalı damarlara bypass yani köprüleme yapılır.
Bypass yönteminde, ön kol alterinden, bacak toplardamarından ya da göğüs arterinden alınan damarlar kullanılmaktadır. Söz konusu olan bu damarlar, herhangi bir fonksiyon yanlışlığına neden olmazlar ve rahatça açık kalp ameliyatında kullanılabilirler.
Açık kalp ameliyatı ve bypass bazı faktörlere karşı çeşitli riskler barındırmaktadır. Bunda, hastanın yaşı, cinsiyeti, kalp kapakçıklarında bir rahatsızlık olup olmadığı gibi faktörler bu ameliyatın risklerini etkilemektedir.
Açık Kalp Ameliyatına Nasıl Hazırlanılır?
Açık kalp ameliyatına nasıl hazırlanıldığı da önemlidir. Böyle bir durumda, ilk önce hasta kişinin bakıcısı hastaya herhangi bir ilacın verilmemesi gerektiğine dair bilgilendirilmelidir. Açık kalp ameliyatı olacak olan kişi eğer içki ve sigara tüketiyorsa, ameliyattan belirli bir süre önce bu alışkanlıkları tamamen bırakmalıdır. Ayrıca aspirin gibi kanı incelten ilaçlar kullanmamalıdır. Açık kalp ameliyatından bir gün önce hasta bakteri öldürücü özelliği olan sabun ile yıkanır. Bu sabun sayesinde açık kalp ameliyatından sonra oluşacak olan enfeksiyon önlenebilir.
Açık Kalp Ameliyatı Sonrası
Açık kalp ameliyatı öncesi gibi sonrası da önemlidir. Ameliyattan sonra uyandığında hastanın göğsünde birkaç tane tüp olabilir. Bu tüpler sayesinde kalbin çevresinde zararlı sıvılar atılır. Ayrıca hasta kalp atışlarının gözlemlenmesi için bir makineye bağlı olacaktır. Açık kalp ameliyatı olan kişi ilk geceyi yoğun bakımda geçirir, daha sonrasında ise normal odaya alınır.
Günümüzün teknolojisi sayesinde artık açık kalp ameliyatından sonra hastalar, kısa süre içerisinde taburcu olabilmektedir. 4 ya da 6 hafta içerisinde günlük yaşam aktivitelerine dönüş yapabilirler.
Açık kalp ameliyatı sonrasında normal olan durumlar da vardır. Solunumda sıkıntı çekme öksürük görülmesi normaldir. Fazla kilolarınızdan kurtularak ve sigara kullanıyorsanız, kullanmayı bırakarak rahatlayabilirsiniz. İştahınızın da eskiye dönmesi biraz zaman gerektirebilir. Vücudunuzda damar alınan yerlerde ödem yani şişmeler görülebilir. Ameliyattan sonra uykuya dalma sırasında da güçlük çekebilirsiniz.