Transkript
1 1 Faaliyet Raporu Annual Report 2014 küresel rekabet gücü global competitiveness international direct investment sürdürülebilirlik sustainability arge r&d added value legal assurance küresel bilgi global knowledge teknoloji technology kalkınma development inovasyon innovation verimlilik productivity ihracat export istihdam employment ekosistem ecosystem bölgesel merkez kalite quality yatırım ortamı investment environment regional hub katkı contribution referans noktası reference point ekonomik büyüme economic growth hukuk law uluslararası en iyi uygulamalar international bestpractices öngörülebilirlik predictability
2
3 Faaliyet Raporu Annual Report 2014
4 İÇİNDEKİLER YÖNETİM KURULU MESAJI YASED DEN TÜRKİYE DE YATIRIM ORTAMI YASED KURUMSAL MİSYON / VİZYON STRATEJİK ÖNCELİKLER YASED in ÜYELİKLERİ YASED İMZA PROJELERİ 2014 YILI ETKİNLİKLERİ YÖNETİM KURULU FAALİYETLERİ ÇALIŞTAYLAR & KONFERANSLAR & TOPLANTILAR DÜZENLİ FAALİYETLER ANKARA TEMSİLCİLİĞİ & ANKARA PLATFORMU ÇALIŞMA GRUPLARI YATAY ÇALIŞMA GRUPLARI SEKTÖREL ÇALIŞMA GRUPLARI YATIRIM ORTAMINI İYİLEŞTİRME KOORDİNASYON KURULU (YOİKK) ÇALIŞMALARI ÜYE & PAYDAŞ İLİŞKİLERİ KAMU KURUMLARI İLE GÖRÜŞMELER PAYDAŞLARLA İLETİŞİM İLETİŞİM FAALİYETLERİ DENETÇİ RAPORU MALİ TABLO YÖNETİM KURULU / DENETİM KURULU GENEL SEKRETERLİK ÜYE LİSTESİ
5 INDEX MESSAGE OF THE EXECUTIVE BOARD FROM YASED INVESTMENT ENVIRONMENT IN TURKEY CORPORATE MISSION / VISION STRATEGIC PRIORITIES MEMBERSHIPS OF YASED YASED S SIGNATURE PROJECTS 2014 ACTIVITIES ACTIVITIES OF THE BOARD OF DIRECTORS WORKSHOPS & CONFERENCES & MEETINGS REGULAR ACTIVITIES ANKARA REPRESENTATIVE OFFICE & ANKARA PLATFORM WORKING GROUPS HORIZONTAL WORKING GROUPS SECTORAL WORKING GROUPS ACTIVITIES OF THE COORDINATION COUNCIL FOR THE IMPROVEMENT OF THE INVESTMENT ENVİRONMENT (YOİKK) MEMBER & STAKEHOLDER RELATIONS MEETINGS WITH PUBLIC INSTITUTIONS COMMUNICATION WITH OTHER STAKEHOLDERS COMMUNICATION ACTIVITIES AUDIT REPORT FINANCIAL STATEMENTS BOARD OF DIRECTORS / BOARD OF AUDITORS SECRETARIAT GENERAL MEMBER LIST
6 2 YÖNETİM KURULU MESAJI // MESSAGE OF THE EXECUTIVE BOARD Değerli paydaşlarımız, Türkiye, 2023 vizyonu doğrultusunda geleceğe emin adımlarla ilerliyor. Dünyanın en büyük 10 ekonomisi arasına girmek, milli geliri 2 trilyon dolara çıkarmak, 500 milyar dolar ihracat gerçekleştirmek, ülkemizin vizyoner hedefleri olmakla birlikte, son 10 yılda sağlanan istikrar ortamı, başarı ile uygulanan mali ve yapısal reformlar ve güçlü ekonomik programlar gelecek adına ümit verici görülmektedir. Ülkemizi gelecekteki ekonomik hedeflerine taşıyacak en önemli yapıtaşlarından biri; yatırım ortamının sürekli iyileştirilmesi, sürdürülebilir ve öngörülebilir bir yatırım ikliminin sağlanmasıdır. Bugün tüm ülkeler, yatırım ortamlarının daha cazip hale getirilmesi ve daha fazla uluslararası yatırım çekme konularında birbirleriyle rekabet halindeler. Uluslararası doğrudan yatırımlar, ülkelerin rekabet gücünü artırmakta, ekonomiye önemli katma değer sağlamakta, ekonomik ve sosyal kalkınmada kaldıraç etkisi yaratmaktadırlar. Distinguished stakeholders, Turkey proceeds into the future in line with its 2023 vision. Being one of the top 10 economies in the world, increasing the national income to 2 trillion USD, and achieving exports of 500 billion USD, are parts of our country s visionary goals. The stability that have been achieved in the last 10 years, successful implementation of fiscal and structural reforms and solid economic programs seem to be promising. Continuous improvement of the investment environment and ensuring a sustainable and predictable investment environment are among the most important goals which will lead our country to the attainment of its economic objectives. Today, all countries compete with each other for making investment environments more attractive and attracting more international investments. International direct investments increase countries competitiveness, add significant value add to the economy and leverage the economic and social development.
7 yılında kamuoyuyla paylaşılan Türkiye nin Sürdürülebilir Kalkınmasında Uluslararası Doğrudan Yatırımların Katma Değeri Raporu muz, yılları arasında Türkiye ye sıfırdan yapılan (greenfield) uluslararası doğrudan yatırımların GSYH üzerinde her yıl 84 milyar dolar katkı sağladığını ortaya koymuştur yılı GSYH sinin %10,2 sini ve aynı dönemdeki GSYH artışının %19,4 ünü oluşturan bu dış kaynakla, aynı zamanda söz konusu dönemdeki istihdam artışının %36 sı karşılanarak 1,9 milyon kişiye iş imkânı yaratılmıştır. Çalışmamız, ülkemizin sürdürülebilir kalkınmasında Türkiye ye yatırım yapan uluslararası sermayeli şirketlerin katma değerini çarpıcı rakamlarla gün ışığına çıkarmıştır. Türkiye, küresel sermaye akışlarından her yıl %1 dolayında pay almakta, ancak bunun çok daha üzerinde bir potansiyel taşımaktadır. Uluslararası Yatırımcılar Derneği - YASED olarak, ülkemizdeki toplam uluslararası doğrudan yatırımların çok büyük bir bölümünü temsil eden üye şirketlerimizle birlikte, bu potansiyele yürekten inanmakta ve tüm faaliyetlerimizi bu potansiyeli hayata geçirmek hedefi ile sürdürmekteyiz. Küresel sermaye akışlarından aldığımız payın, önümüzdeki yıllarda yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik atılan somut adımların sonuçlarının alınmasına ve ülkemizin gerçek potansiyelini yansıtmasına paralel olarak artacağına inanmaktayız. The Value Add of International Direct Investments in Turkey s Sustainable Development Report released in 2014, has revealed that the greenfield investments to Turkey between 2004 and 2013 has a contribution of 84 billion USD to Turkey s GDP. This contribution constitutes 10.2% of 2013 GDP and 19.4% of the GDP increase between The contribution of the greenfield investments between to employment is 1.9 million and constitutes 36% of the employment increase between This report has revealed the added value of the international companies operating in Turkey to our country s sustainable development with some quite staggering statistics. Turkey takes a share of 1% out of the global flow each year, but presents a potential quite higher than that. As International Investors Association (YASED), we deeply believe in this potential and continue our efforts with this belief together with our member corporations representing a very large part of the total international direct investments in our country. We believe that our share in the global FDI flow will increase in parallel to the consequences of the concrete steps taken for the improvement of the investment environment in the coming years and our country s realization of its true potential.
8 4 YASED olarak, bu hedefin gerçekleşmesine tüm bilgi ve birikimimizle azami katkı sağlamak üzere, bir önceliklendirme ve strateji çerçevesinde belirlediğimiz yeni stratejik programımızı son 2 yıldır yürütmekteyiz. Bu program doğrultusunda, gerek üyelerimiz gerekse kamu tarafında daha etkin bir iletişim ve işbirliği, katılımcı yönetim anlayışı ve yeni kurumsal yönetişim ilkeleri belirledik. Bunları YASED altında 6 ana alanda yenilikler olarak gerçekleştirdik. 1) Yeni çalışma programımızın 5 stratejik önceliği doğrultusunda 5 stratejik komisyon kurduk; 2)YASED Yüksek Danışma Konseyi ni oluşturarak, yılda iki kez yatırım ortamını istişare edeceğimiz toplantılar yapmaya başladık; 3)Kamu etkinliğimizi artırma hedefimiz doğrultusunda Ankara Temsilciliğimizi hayata geçirdik; ayrıca üyelerimizin katılımında toplantılar yapacak bir Ankara Platformu oluşturduk; 4)İlgili tüm Bakanlıklarımız ile üyelerimizin katılımda düzenli çalıştaylar yaparak, uluslararası yatırımcılarımızın sorunlarını ve çözüm önerilerini birebir değerlendirme ve takip etme platformları yarattık; 5)Derneğimizin belkemiğini oluşturan 18 Çalışma Grubumuzun Başkanları ile yılda iki kez Yönetim Kurulu olarak bir araya gelerek görüş ve önerilerini değerlendirdik 6)Üye şirketlerimizle daha etkin bir iletişim için iki ayda bir dar katılımlı CEO toplantıları düzenlemeye başladık. As YASED, we have been implementing our new strategic program for the last 2 years that we had designed within a prioritization and strategy framework, in order to contribute to the achievement of this goal with all our knowledge and accumulation. In accordance with this program, we set a more effective communication and collaboration with our members and public authorities, a participative management mentality and new corporate governance principles. We implemented these in YASED as changes in 6 major areas. 1) We set up 5 strategic commissions in accordance with the 5 strategic priorities of our new program; 2) We started to organize YASED Supreme Advisory Council meetings twice a year to evaluate the investment climate under our; 3) We assigned Ankara Representative to increase our effectiveness in public institutions and formed YASED s Ankara Platform which will make meetings with the participation of our members; 4) We organized regular workshops with the public institutions with the participation of our members to express our investor s problems and solution recommendations; 5) We, as the YASED Board, held two meetings with the chairmen of our 18 Working Groups to receive their opinions and evaluations; 6) We started organizing CEO meetings every two months with limited participation in order to establish a more effective communication with our members.
9 5 Yeni yapılanmamız ve odaklı çalışma programımız doğrultusunda da, yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik olarak 6 adet imza proje ve raporumuzu 2014 yılında tamamlamış bulunuyoruz. Bu projelerimizden Türkiye nin Sürdürülebilir Kalkınmasında Uluslararası Doğrudan Yatırımların Katma Değeri Sürdürülebilir Küresel Rekabet İçin Bölgesel Merkez Türkiye ve Türkiye deki ArGe Ekosistemini Rakip Ülkelerden Daha İyi Seviyeye Getirmek İçin Program Önerisi başlıklı çalışmalarımızın çıktıları yıl içinde ilgili kamu kurumları ve kamuoyuyla paylaşılarak, önemli stratejik öneriler ve yol haritaları sunulmuştur. Öncelikle, uluslararası yatırımların ülkemiz ekonomisi ve kalkınması için önemi ortaya konmuş ve bu önemli katkıdan yola çıkarak, ülkemizin uluslararası yatırımcılar tarafından bölgesel bir merkez ve aynı zamanda ArGe merkezi olarak konumlandırılması için atılması gereken adımlar ortaya konulmuştur. Diğer 3 imza projemiz ise büyük oranda tamamlanmış olup lansmanları 2015 yılında yapılacaktır. YASED olarak, bu çalışma ve faaliyetlerimizin sonuçlarının tüm paydaşlarımız nezdinde daha da geliştirilerek ve yeni konularla işlenerek iletişimlerinin yapılacağı ve önerilerimizin hayata geçirilmelerini teminen aksiyonların alınacağı, kuvvetli bir 2015 programı bizleri bekliyor. YASED olarak, bugüne kadar olduğu gibi önümüzdeki dönemde de, yatırım ortamının iyileştirilmesi, uluslararası algının korunması, yükseltilmesi ve ülkemizin uluslararası yatırımcılar için bir çekim merkezi olarak konumlandırılması için itici bir güç olarak sorumluluk almaya ve üyelerimizle birlikte bir çözüm platformu olarak faaliyet göstermeye devam edeceğiz. In guidance of our new structure and focused program, we finalized 6 signature projects and reports in 2014 to improve the investment environment. Out of these projects, the results of our studies titled Positioning Turkey As A Regional Hub, The Value Add of International Direct Investments in Turkey s Sustainable Development and A Proposed Program for Achieving an Outranking Turkish R&D Ecosystem had been shared with the relevant public institutions and general public within the year, presenting strategic recommendations and road maps. Primarily, the importance of international investments on our economy and their contribution to the development of our country was stated, and based on that contribution, the necessary steps were addressed so that Turkey is positioned as a regional hub and R&D center by the international investors. The other 3 signature projects are completed to a large extent and will be launched in A strong 2015 program is awaiting YASED as the output of our work and activities will be communicated with all of our stakeholders - which will be developed and enriched by new topics- and actions will be taken to assure that our recommendations are implemented. YASED, as in the past, will be acting as a solution platform with its members; and will keep on taking responsibility, being the driving force behind the improvement of the investment environment, the protection and enhancement of the international perception, and the positioning of Turkey as a center of attraction.
10 6 Özlem Özyiğit YASED Genel Sekreteri YASED Secretary General YASED DEN // FROM YASED YASED in 2014 gündeminden satır başları YASED, 2013 yılında belirlediği yeni stratejik öncelikleri ve çalışma programı doğrultusunda, yatırım ortamının iyileştirilmesine dair bir dizi İmza Projeler hayata geçirmek üzere çalışmaya başladı ve 2014 yılında da önemli bir kısmını tamamlayarak, tüm paydaşlarına lansmanlarını gerçekleştirdi. Bu projeler kapsamında ilk olarak; ülkemizin sürdürülebilir kalkınmasında uluslararası doğrudan yatırımların katma değerini ortaya koymayı amaçlayan Türkiye nin Sürdürülebilir Kalkınmasında Uluslararası Doğrudan Yatırımların Katma Değeri Raporu hazırlandı. Raporda, uluslararası doğrudan yatırımların ülkemize sağladığı ekonomik ve sosyal katkısı somut verilerle ortaya koyuldu. Bu proje, diğer imza projeler için de kapsayıcı bir çatı proje olarak konumlandırıldı. Çalışmanın üye lansmanı 9 Haziran 2014 tarihinde, YASED Yüksek Danışma Konseyi toplantısı kapsamında; basın lansmanı ise köşe yazarlarına yönelik bir toplantıyla 17 Kasım 2014 tarihinde gerçekleştirildi. İkinci olarak, uluslararası doğrudan yatırımcıların ülkemizi yönetim, üretim, ArGe ve hizmet alanlarında bir bölgesel merkez olarak konumlandırmalarına öncülük edecek bir yol haritası ortaya koyan Sürdürülebilir Küresel Rekabet için Bölgesel Merkez Türkiye Raporu hazırlandı. Uluslararası firmaların faaliyetlerinde, ülkemizi bölgesel bir merkez olarak konumlandırmaları için rakip ülkelerle sektörel ve fonksiyonel alanlarda durum tespitini, rekabet analizini ve iyileştirilmesi gereken alanları ortaya koyan raporda, kamuya yönelik somut öneriler ve stratejik bir yol haritası sunuldu. Highlights from YASED s 2014 agenda... YASED has initiated its efforts to launch a set of Signature Projects for the improvement of the investment environment in line with its strategic priorities and work schedule set forth in 2013, completed a significant part of these projects in 2014 and presented them to all its stakeholders. Within the scope of these projects, first of all The Value Add of International Direct Investments in Turkey s Sustainable Development was prepared with the aim of identifying the value added by international direct investments to the development of our country s sustainable development. The report assessed the economic and social contribution of international direct investments in our country using concrete and statistical data. The project was launched as an umbrella project, which would also cover the other signature projects. The study was presented to the members on 9 June 2014 within the scope of the Meeting of YASED Supreme Advisory Council, and to the press on 17 November 2014 with a meeting held for columnists. Secondly, the report titled Positioning Turkey As A Regional Hub was prepared, which provides a road map for international direct investors to position our country as a regional hub in the fields of management, manufacturing, R&D and service. The report, which provides an assessment and analysis of competition of our country with other countries in sectoral and functional areas as well as improvement areas in order to ensure that international corporations position our country as a regional hub, also sets forth clear suggestions and a strategic road map for the public sector.
11 7 YASED, Türkiye deki ArGe Ekosistemini Rakip Ülkelerden Daha İyi Seviyeye Getirmek İçin Program Önerisi başlıklı üçüncü raporunu ise 12 Aralık 2014 tarihinde Ankara da düzenlenen 2023 Hedefleri Doğrultusunda Bilgiye Dayalı Ekonomiye Geçiş Konferansı ile kamuoyuyla paylaştı yılında yapılan ve ülkemizi bir ArGe merkezi yapmak için uluslararası yatırımcıların taleplerini ve gereksinimlerini belirleyen ilk ArGe raporumuzun devamı olan bu ikinci raporun eylem önerileri de ilk raporda olduğu gibi yine YOIKK Eylem Planı arasına girmeyi başararak, kamu tarafından takip edilmeye başlandı. YASED, lansmanları yapılan bu 3 imza projenin dışında, yatırım ortamının iyileştirilmesi yönünde çok büyük önem taşıyan 3 farklı konuda daha çalışmalarını 2014 yılı içinde büyük oranda tamamladı. Proje tanıtımlarını ise 2015 yılında tüm paydaşlarına gerçekleştirmeyi hedefliyor. Stratejik öncelikler ve imza projelerin yanı sıra YASED, üyelerinin beklenti ve taleplerinin karşılanması, sorunların gündeme taşınması ve çözümü için oluşturduğu 12 sektörel ve tüm sektörleri kesen 6 yatay olmak üzere, üyelerinin katılımında toplam 18 Çalışma Grubu ile faaliyetlerini yürütmeye devam ediyor. YASED in belkemiğini oluşturan bu çalışma gruplarının Başkanları ile 6 Ocak ve 23 Aralık 2014 tarihlerinde İstanbul da iki toplantı düzenlendi. Yönetim Kurulu Üyeleri ve Çalışma Grubu Başkanları, toplantılarda 2014 yılı faaliyetleri ve önümüzdeki döneme dair gündem önerilerini ve değerlendirmelerini paylaşarak etkin bir yönetişim için görüş alışverişinde bulundu. YASED Yüksek Danışma Konseyi (YDK) toplantısı 9 Haziran 2014 tarihinde gerçekleştirildi. Toplantıda Türkiye deki yatırım ortamı değerlendirilerek görüş alışverişinde bulunuldu. YASED shared with the public its third report titled A Proposed Program For Achieving An Out - Ranking Turkish R&D Ecosystem during the Conference on Transition to Information-Based Economy in line with 2023 Objectives held in Ankara on 12 December The actions suggested in this 2nd report, which is a follow-up to our first R&D report, which was prepared in 2013 and which set forth international investors demands and requirements for making our country an R&D center, have been included in YOİKK Action Plan as was the case with the first report, and the public began to follow-up on these actions. In addition to these 3 signature projects which were launched, YASED also completed its works in 2014, to a great extent, for other 3 issues of vital importance for the improvement of the investment environment. The Association aims to present the projects to all of its stakeholders in In addition to its strategic priorities and signature projects, YASED continues to spend efforts with its eighteen Working Groups comprising twelve industrial and six cross-industrial horizontal Working Groups established for meeting members expectations and requirements, and addressing and resolving their problems. It held meetings in Istanbul on 6 January and 23 December 2014 with the Chairman of these working groups, which form the Association s backbone. Board Members and Working Group Chairmen had the chance in these meetings to share their suggestions and assessments for the activities in 2014 and the items to be added to the agenda of the next period, and to exchange views for ensuring an effective management. YASED held its Supreme Advisory Council (SAC) Meeting on June 9, In the meeting, the investment environment in Turkey was discussed and opinions were exchanged on the topic.
12 8 Üyelerle etkin ve proaktif çalışabilmek amacıyla düzenlenen CEO Forum Toplantıları, 2014 yılında da YASED üyelerinin yoğun katılımıyla 10 Şubat, 20 Mart, 9 Nisan, 1 Ekim ve 12 Kasım tarihlerinde düzenlendi. Toplantılarda stratejik çalışma ve faaliyetlerimizle ilgili üyelerimizden görüş ve önerileri alınmakta ve üye iletişim etkinliğimizin artırılması amaçlandı. YASED üyelerinin yatırım kararlarını etkileyen, ekonomik ve siyasi gelişmelere yönelik değerlendirmelerini içeren ve yatırım ortamının nabzını tutan geleneksel Barometre Anketi nin sonuçları ve YASED Yatırımcı Beklenti Endeksi, bu yıl da 2 kez yapılarak, üyelerle paylaşıldı ve YASED internet sitesinde yayımlandı. YASED in üniversite öğrencilerine kariyer seçimlerinde yön göstermek ve uluslararası şirketlerde deneyim kazandırmak amacıyla 6 yıl önce hayata geçirdiği sosyal sorumluluk projesi KOZA, bugüne kadar toplam 735 öğrenciyi iş hayatıyla tanıştırdı. Bu yıl Boğaziçi, Koç, Özyeğin ve Sabancı Üniversiteleri nin işbirliğiyle sürdürülen projenin eğitim ve açılış toplantısı 21 Temmuz 2014 tarihinde gerçekleştirildi. YASED, kamu ile düzenlediği çalıştaylar kapsamında geçtiğimiz yıl ilgili bakanlıklarla üç çalıştay gerçekleştirdi. YASED Enerji ve Çevre Çalışma Grubu öncülüğünde Elektrik Piyasası, Yenilenebilir Enerji ve Ekipmanlar konusunda 26 Mart 2014 tarihinde Enerji Çalıştayı düzenlendi. Dış Ticaret ve Gümrük alanındaki öncelikli gündem maddelerini değerlendirmek amacıyla, Gümrük ve Ticaret Bakanlığı ile 14 Nisan 2014 tarihinde Ankara da üye çalıştayı yapıldı. CEO Forum Meetings organized for working effectively and proactively with the members were held on 10 February, 20 March, 9 April, 1 October and 12 November in 2014 with the active participation of YASED members. In these meetings aiming to foster effective communication among members, the members opinion and suggestions were heard on our strategic works and activities. The results of the traditional biannual Barometer Survey, which included assessments related to economic and political developments affecting investment decisions of YASED members and which is the pulse of the investment environment, as well as YASED Investors Expectation Index, which was measured twice this year, as in previous years, were shared with the members and published on YASED web page. A social responsibility project launched by YASED 6 years ago with the aim of guiding university students in their career paths and helping them gain experience, KOZA has allowed 735 students so far to get introduced to the actual professional life. This year, the training and opening meeting of the project conducted in cooperation with Boğaziçi, Koç, Özyeğin and Sabancı Universities, was held on 21 July YASED held three workshops with the relevant ministries last year as part of its workshops held with the public sector. The Energy Workshop on Electricity Market, Renewable Energy and Equipments was held on 26 March 2014 under the leadership of YASED Energy and Environment Working Group. YASED held a workshop for our members on 14 April 2014 in cooperation with the Ministry of Customs and Trade in order to assess the prioritized agenda items in the fields of Foreign Trade and Customs.
13 9 Vergi ve Teşvikler Çalışma Grubu öncülüğünde Gelir İdaresi Başkanlığı ve Gelir Politikaları Genel Müdürlüğü ile Bölgesel Merkez Çalıştayı 7 Mayıs 2014 tarihinde Ankara da gerçekleştirildi. Bakanlıklar ile düzenli olarak gerçekleştirilen bu çalıştaylar, gerek üyelerimiz gerekse kamu tarafından büyük bir ilgi ve katılımla karşılanmakta olup, görüşülen konular ve alınan aksiyon kararları YASED tarafından yakından takip edilmektedir. Çok büyük verim aldığımız kamu-üye çalıştaylarımız 2015 yılında da artan bir hızla devam edecektir. YASED Yönetim Kurulu ayrıca, 2014 yılında da düzenli aralıklarla Ekonomi Bakanlığı ile bir araya gelerek yatırım ortamına ilişkin değerlendirmelerde bulundu. Bakanlık ile YASED in işbirliği ve ortak projeleri hakkında görüş alışverişinde bulunulan toplantıların yatırım ortamının iyileştirilmesine yönelik tüm çıktıları ise ilgili çalışma grupları tarafından takip edildi yılı boyunca çeşitli yabancı ülke misyonlarıyla toplantılar yapılarak, büyükelçilik ve konsolosluklar düzeyinde görüşmeler gerçekleştirildi. Toplantılar esnasında, Türkiye deki yatırım ortamı, ikili ilişkilerin geliştirilmesi yönünde yapılabilecek işbirliği olanakları değerlendirildi. YASED olarak, 2014 yılında yatırım ortamının iyileştirilmesine dair önerilerimizi başta kamu olmak üzere tüm paydaşlarımız nezdinde daha güçlü ve etkin bir şekilde vermek amacıyla faaliyetlerimizi sürdürdük. YASED olarak 2015 yılında da, Türkiye nin dünyadaki uluslararası doğrudan yatırımlardan gereken payı alması için, ilgili tüm paydaşlarla beraber çalışarak, ortak akılla çözümler üretmek için çalışmaya devam edeceğiz. Hub Workshop of the Revenue Administration and Income Policies General Directorate was held in Ankara on 7 May 2014 under the leadership of the Tax and Incentives Working Group. These workshops held regularly with the ministries are followed both by our members and the public sector with great interest and participation, and the issues discussed in these workshops and the decisions issued for necessary actions are followed-up closely by YASED. Our workshops held with the public sector and our members, which have been proven to be very fruitful so far, will continue in 2015 at an increasing speed. YASED Board of Directors also came together with the Minister of Economy at regular intervals throughout 2014, and made assessments with respect to the investment environment. The outputs of these meetings, where opinions were exchanged on the cooperation between the Ministry, YASED and their joint projects, as well as suggestions for the improvement of the investment environment, were followed-up by the relevant working groups. Meetings were held with diplomatic missions of various foreign countries in 2014, and discussions were held at embassy or consulate level. During the meetings, discussions were made on Turkey s investment environment and cooperation opportunities for improving bilateral relations. As YASED, we have continued our activities in 2014 with the aim of providing all our stakeholders, particularly the public, with our suggestions related to the improvement of the investment environment, in a more effective and efficient manner. YASED will also continue in 2015 to work in cooperation with all its relevant stakeholders to ensure that Turkey takes its deserved share out of the international direct investments in the world, and to spend efforts for producing solutions using a common sense approach.
14 10 TÜRKİYE DE YATIRIM ORTAMI THE INVESTMENT ENVIRONMENT IN TURKEY
15 11
16 12 TÜRKİYE DE YATIRIM ORTAMI // THE INVESTMENT ENVIRONMENT IN TURKEY Türkiye ye doğrudan yatırım yapan uluslararası şirketler, ülkemizin sürdürülebilir kalkınmasına ve küresel rekabet gücünün artırılmasına stratejik katkı sağlamaktadır. Uluslararası Doğrudan Yatırımlar (UDY), Türkiye de ArGe yoğunluğu, ihracat, istihdam artışı, KOBİ lerin gelişimi ve küresel arenada rekabet edilebilecek standartlarda bir ekosistemin yaratılmasında, sağladıkları katma değer ve kaldıraç etkisiyle kritik öneme sahiptir. Uluslararası yatırımların ekonomik faydaları; GSYH, istihdam, verimlilik ve ihracat gibi alanlarda sağlanan artışlarda, teknolojinin, iş süreçlerinin ve ArGe faaliyetlerinin iyileşmesinde yoğunlaşırken; sosyal faydalar çoğunlukla daha fazla kadının işgücüne katılmasında ve sosyal sorumluluk projelerindeki artış gibi alanlarda kendini göstermektedir yılları arasında yeni yapılan uluslararası doğrudan yatırımlar, 2013 sonu itibarıyla, GSYH üzerinde yıllık 84 milyar dolar katkı sağlamıştır. Aynı dönemde gelen yeni uluslararası doğrudan yatırım girişi 1,9 milyon kişiye istihdam yaratarak, Türkiye nin 2013 yılı istihdamının %7,9 unu ve bu dönemdeki istihdam artışının %36 sını oluşturmuştur. Özellikle 2005 sonrası dönemde Türkiye ye UDY girişlerinde radikal bir değişim gerçekleşti yılına kadar yaklaşık yıllık 1-2 milyar dolar olan UDY girişleri, Türkiye nin AB ye giriş sürecinin başlamasının olumlu etkisi ve yapısal reformları gerçekleştirmesiyle önemli bir artış kaydetti yılında 22 milyar dolarla en yüksek seviyesine ulaşan yıllık UDY, global ekonomik krizle bir miktar düşüş kaydetti. Son 10 yıla bakıldığında ise Türkiye ye 144 milyar dolar uluslararası doğrudan yatırım yapıldığı gözlenmektedir yılı itibariyle de UDY girişleri 12,1 milyar dolar olarak gerçekleşti. Toplam yatırım stok miktarı ise 2005 yılında 71 milyar dolar seviyesinde iken, 2014 yılında 173 milyar dolardır yılında, Türkiye de uluslararası sermayeli şirket sayısı iken, bugün yaklaşık şirket bulunmaktadır. International corporations directly investing in Turkey make strategic contribution to the sustainable development and the global competitiveness of our country. International Direct Investments (FDI) are of critical importance in terms of their added value and the leverage effect for the R&D intensity in Turkey, increasing exports and job opportunities, further development of SMEs and creating an ecosystem of standards which can compete in the global platform. The economic benefits of international investments center on increases in GDP, employment, productivity, and exports, including improved technology, business processes and R&D. The social benefits center on increases in the inclusion of more women in the workforce and social responsibility projects. The international direct investments made recently between 2004 and 2013 have made an annual contribution of 84 billion USD to the GDP as of the end of The international direct investment inflow in the same period has created employment for 1.9 million people, which corresponds to 7.9% of the employment rate in Turkey in 2013 and 36% of the employment increase in this period. There has been a radical change in the inflow of FDI into Turkey particularly after There was a significant increase in the annual FDI inflow, which stood at around 1-2 billion USD until 2005, with the positive impact of Turkey s EU accession process starting and the structural reforms that have been implemented. There was a little decrease in the annual FDI, which has reached its highest level in 2007 with 22 billion USD, because of the global economic crisis. The international direct investments flowing into Turkey in the last 10 years stood at 144 billion USD. The FDI inflow in 2014 was 12.1 billion USD. While the total investment stock amount was around 71 billion USD in 2005, it stood at 173 billion USD in While the total number of international companies in Turkey in 2005 was 10,000, today there are almost 40,000 international companies.
17 13 UNCTAD geçici verilerine göre, 2014 yılı için küresel UDY nin %8 azalarak 1,3 trilyon dolar olması öngörülmektedir. Gelişmekte olan ülkelerin küresel UDY akışındaki payı %56 ile en yüksek seviyesine ulaştı. The preliminary UNCTAD data provided that the global FDI in 2014 would decrease by 8% in 2014, reaching 1.3 trillion USD. Developing countries share in the global FDI has reached its maximum level with 56% , ,2 19,8 16, ,3 12,4 12, ,0 8,6 9,1 5 3,4 2,8 1,7 0,2 0,8 1,0 1, ler 1990 lar %1,60 %1,40 %1,20 %1,00 %0,80 %0,60 %0,40 %0,20 %0,00 Türkiye deki UDY, Milyar $ FDI in Turkey $ Billion Global UDY deki Pay Share in Global FDI Türkiye de UDY Girişlerinin Sektörel Dağılımı FDI Inflows toturkey by Sectors ( ) Gayrimenkul Real Estate, 23,0% Diğer Other, 2,5% İmalat Manufacturing, 22,1% Ulaştırma, Depolama Transportation, Storage, 1,5% İnşaat Construction, 3,9% Toptan ve Perakende Ticaret Wholesale and Retail Trade, 4,6% Gayrimenkul Hizmetleri Real Estate Service, 1,7% Finansal Hizmetler Financial Services, 23,7% Elektrik, Gaz / Electricity, Gas, 17,0%
18 yılından bugüne kadar sanayi sektörü %41,1 ile girişlerin en fazla olduğu sektör oldu. Sanayi sektörü ana faaliyet alanlarından olan imalat ve enerji sektörleri sırasıyla, %22 ve %17 pay almıştır. Tüm girişlerde %40,6 pay alan hizmetler sektörü altında ise Finans ve Sigorta Faaliyetleri tüm girişlerin %24 ünü oluşturdu. The highest inflow was into the industrial sector with 41.1% since 2010 until today. The manufacturing sector and energy sector which are the main fields of operation in the Industrial sector, stood for 22% and 17% of the entire inflow respectively. The service sector had a share of 40.6% of the entire inflow. Finance and Insurance activities which are the main operation field in the service sector accounted for 24% of the entire inflow. Milyon/ Million $ Sınai Sektörler/ Industrial Sectors Hizmetler/ Services Tarım/ Agriculture Çıkışlar/ Outflows Diğer Sermaye/ Other Capital (net) Gayrimenkul/ Real Estate (net) Toplam/ Total Türkiye de UDY Girişlerindeki Kaynak Bölgeler Source Regions for FDI Inflows to Turkey ( ) Asya Asia, 20% Amerika America, 6% Avrupa Europe, 74%
19 15 Ülkeler Bazında Türkiye ye UDY Girişleri ( ) Source Countries for FDI Inflows to Turkey ( ) 30% 25% 26 20% 15% 10% % % Hollanda Netherlands Avusturya Austria İngiltere UK Almanya Germany İspanya Spain Azerbaycan Azerbajian Lüksemburg Luxembourg ABD USA Rusya Russia Fransa France Diğer Other döneminde Türkiye ye UDY girişlerine bölgesel olarak bakıldığında, Avrupa ülkelerinin, girişlerin %74 ünün kaynağı olduğu görülmektedir. Bunu takip eden, Ortadoğu ve Körfez ülkelerinin yer aldığı Asya Bölgesi nin %20 ve Amerika nın %6 payları bulunmaktadır. Türkiye ye en fazla UDY girişini sağlayan ülkeler ise Hollanda, Avusturya, İngiltere, Almanya ve İspanya oldu. A review of the FDI inflows into Turkey in the period by regions reveals that the source of the inflows from the European countries stands for 74% of all inflows. The European countries are followed by the Asian region and the USA with a share of 20% and 6% respectively. The countries responsible for the highest FDI inflows into Turkey were The Netherlands, Austria, the UK, Germany and Spain. İSO 500 deki Uluslararası Sanayi şirketlerinin Üretimden satışlar / Sales from Production ,4 31,6 31,3 29,7 28,5 Katma değer / Gross Value Added , ,4 42,7 42 Dönem kârı / Profits ,7 28,7 32,8 31,4 29,7 İhracat / Exports ,9 47,8 45, ,8 İstihdam / Employment , ,1 31,1 28, yılı itibarıyla, Türkiye deki en büyük 500 sanayi şirketinin arasında 137 adet uluslararası sermayeli sanayi şirketi yer almaktadır. İSO 500 listesindeki bu şirketlerin üretim, katma değer, kar, ihracat ve istihdam gibi alanlarda yaklaşık %28-42 arasında değişen çok önemli paylarının bulunduğu görülmektedir. As of 2013, Turkey s top 500 industrial corporations included 137 international capital industrial corporations. These international companies in the Istanbul Chamber of Industry (ISO) Top 500 list seem to have significant shares ranging between 28-42% in the fields of manufacturing, value-added, profits, exports and employment.
20 16