Sermaye Piyasası Kurulu tek hisse senedine dayalı opsiyon ve vadeli işlemleri başlatmaya karar verdi. Bu aşamaya gelinmesi başlı başına önemli bir olay.
Aynı kararla bu işlemlerin VOB yerine İMKB'de yapılması da uygun görüldü. Bu da, İstanbul'un finans merkezi yapılması ve İstanbul Borsası'nın öne çıkarılmasıyla uyumlu ve önemli bir aşamayı oluşturuyor. Tek Borsaya doğru gidilmesi, işlem hacminin ve likiditenin bölünmemesi açısından belirleyici olacak.
Bu gelişme aynı zamanda çeyrek asrı geride bırakan İMKB'nin en önemli kilometre taşlarından birisi. Bu aşamalardan birisi Borsanın bizzat yeniden faaliyete açılması, ikincisi 1992'de Tahvil ve Bono Piyasası'nın kurulması ve sonuncusu vadeli işlemlerin başlatılması oldu. İstanbul Borsası nın işlem hacmini patlatacak, hisse senetlerine yatırımı katları şeklinde artırabilecek bir karar.
YÜKSEK KAZANÇ BİR YANDA: Tek hisse senedinde vadeli işlemlerin başlatılması potansiyel yatırımcıları yeniden piyasaya çekebilir. Çünkü şu anda ortalama günlük işlem hacmi 2 milyar lira kadar. Bu tutar hisse senetlerinin spot piyasasında yapılan işlemlerden oluşuyor. Bu işlem hacmi için, belki günlük net bazda 300 milyon lira nakit gerekiyor. Netleştirme sonrası gerçek işlem veya takas bu kadar. Geri kalan miktar gün içi alım satımlardan oluşuyor. Vadeli hisse senedi işlemlerinde ise günde net bazda 300 milyon lira ile belirlenecek kaldıraç oranına göre belki 10 kat risk almak, işlem yapmak mümkün olacak. Bu durumda işlem hacmi 3 milyar liraya yükselecek. Bir yerde küçük parayla veya sermayeyle büyük risk almanın, yüksek kazanç sağlamanın yolu açılıyor.
BÜYÜK KAYIP DİĞER YANDA: Ama bu sadece madalyonun bir yüzünü gösterir bize. Madalyonun ikinci yüzünde aynı büyüklükte kayıplarla karşılaşmak da mümkün. Nasıl ki hızlandırılmış veya büyütülmüş şekilde kazanç varsa aynı şekilde kayıp da var. Ana paranın çok kısa sürüde sıfırlanması hatta üzerine ilave edilmesi de söz konusu. Tam olarak az sermaye ile çok risk almak, çok kazanmak veya çok kaybetmenin mümkün olacağı bir piyasa dönemi başlıyor. Bu durum bizim toplum yapımıza uyar. Çünkü bizde sermaye azdır. Buna karşılık risk alma iştahı veya cahil cesareti yüksektir. Bu açıdan vadeli işlemlerin başlamasıyla şansını borsada denemek isteyenlerin sayısı çoğalacaktır. Bu durum İMKB'nin küskün yatırımcılarla barışmasını sağlar mı bilmiyorum ama vadeli işlemlerle yeni hamle yapma, yeni yatırımcılar kazanma ve işlem hacmini zıplatması mümkündür.
SONUÇ AYNI OLMASIN: Geniş kitleler yeni bir yatırım enstrümanı olarak 1990 lı yıllarda İstanbul Borsası nı denemeye başladı, hatta bu deneme işi bir ara hücuma bile dönüştü. Ancak süreç dönemin koşullarından veya yöneticilerinden dolayı iyi kanalize edilemedi ve yönetilemedi. Halkın borsaya hücumu da hüsranla bitti.
Şimdi 1 sermaye ile 10 katı işlem yapma ve buna paralel kazanma imkânı tanınarak yeni bir oyun başlatılıyor. Bunun yatırımcılar tarafından ilgi göreceği kesin. Yüksek kazanç elde etme ihtimaline kayıtsız kalınması insan doğasına aykırı. Ama geçmişte yaşadığımız tecrübeler de ortada ve hafızalarda
Üstelik bu kez uluslararası yabancı ve kurumsal yatırımcılar en baştan oyunun içinde yer alıyor, oyunun kuralları da değişiyor. Kullanılan yüksek kaldıraçların uluslararası yatırımcıları, bankaları, hatta ülkeleri nasıl batırdığını son küresel krizde fazlasıyla gördük. Aynı hüsranı yaşamamak için, oyun kurucuların da, yerli yatırımcıların da azami dikkati göstermesi gerekiyor.
SONUÇ: "Dünkü güneşle bugün çamaşır kurutulmaz."Türk atasözü
Bir sonraki hafta yeniden buluşmak umuduyla.