İçerik
- Yumurtalık kisti belirtileri ve tedavisi
- Yumurtalık kistleri ve belirtileri
- Yumurtalık kistlerinin en çok rastlanan belirtileri
- Yumurtalık Kistileri ve Tanısı
- Yumurtalık Kisti ve Çeşitleri
- Fonksiyonel (İşlevsel) Yumurtalık Kistleri
- Yumurtalık Kistleri ve Tedavisi
- Yumurtalık kistleri ameliyatı
Yumurtalık kisti belirtileri ve tedavisi
Yumurtalık kistleri genellikle doğurganlık yaşındaki kadınlarda çok sık görülebilir. Bazen de ileriki yaşlarda görülebilme olasılığı da vardır. Birçok kistler zararsız olmalarına rağmen kendiliğinden geçerler, doktorunuz kistlerin büyüyüp problemlere sebep olmayacağından emin olmak için yumurtalıklarınızdaki kistleri takip etmek isteyecektir. Yumurtalık kistlerinin birçoğu küçüktürler ve belirti vermezler. Bazı kistler kendiliğinden geçerler. Bazen de, kanama, burkulma ve patlama sebebiyle belirtilere sebep olalabilirler. Karın içinde küt bir ağrı yada ilişki sırasında oluşan bir ağrıya sebep olabilir. Birçoğu fonksiyonel işlevsel kistler bir iki ay gibi bir zamanda tedavi gerektirmeden kendiliğinden geçebilirler. Eğer kistleriniz büyükse ve şikayetlere sebep oluyorsa doktorunuz size doğum kontrol hapı tedavisi yada ameliyat olmanızı önerebilir.
Aylık Regl Döneminiz
Her iki yumurtalığınızda ceviz büyüklüğünde olup, regl döneminiz sırasında her ay bir yumurta üretirler. Yumurtalar, yumurtalığın içerisindeki bir su kesesinde büyürler. Regl döneminizin 5. gününde öströjen hormonu rahim içini, olası bir gebelik hazırlamak amacı ile büyütüp kalınlaştırmak için uyarır. Regl döneminizin 14. gününde yumurtalıktaki kese yaklaşık 2,2,5 cm çapına ulaşır ve çatlayarak karnın içine toz taneciği büyüklüğünde bir yumurta salınır,buna yumurtlama denilir.
Bayanlar bu yumurtlama zamanlarında hamile kalabilirler. Yumurtalar, erkeğin spermi ile dölleneceği rahme bağlı her iki tüpten birine doğru hareketlenirler. Yumurtlama sonrası içi boşalan keseler korpus luteum halini alır ve bir sonraki regl dönemine kadar sabit kalır. Rahim döşemesini büyüten hormonları, korpus luteum üretir.
Yumurtalık kistleri ve belirtileri
Genellikle yumurtalık kistlerinin birçoğu küçüktür, belirtilere sebep olmazlar ve kendiliğinden geçebilirler. Bazı yumurtalık kistleri, kanama, burkulma ve patlama nedeniyle belirtilere sebep olurlar. Karın içinde küt bir ağrı yada iilişki sırasında oluşan ağrıya sebep olurlar.
Over kistleri: selim (benign, iyi huylu), habis (malign, kötü huylu)olarak ikiye ayrılırlar. En fazla görülen yumurtalık kistleri iyi huylu olanlarıdır.
Yumurtalıklarda bir sorun olduğunda belirtiler genelde diğer organlara göre çok daha azdır. Yumurtalık kistleri büyümelerine rağmen hiçbir belirti vermeyebilirler. Aylık rutin kontroller sırasında doktoruuz tarafından fark edilebilirler. Yumurtalık kistlerinin çapı 25 cm gibi büyük boyutlarda olsa bile karında şişkinlik dışında pek bir belirti vermeyebilirler.
Yumurtalık kistlerinin en çok rastlanan belirtileri
- Sindirim sistemi bozuklukları
- Kabızlık, ağrılı dışkılama
- Karında şişlik
- Karın ağrısı
- Kasık ağrısı
- İdrar yolu şikayetleri
- Sık sık idrara çıkma
- Regl düzensizlikleri (En çok rastlanan belirtilerdir).
Yumurtalık kistlerinin bazıları kanser riski taşıyabilir ve bu risk yaşınız ilerledikçe daha da artar. Yumurtalık kanseri erken evrelerde genellikle belirti vermemesine rağmen uyarı işaretlerinin farkında olmakta yarar vardır.
Yumurtalık Kanserinin Belirtileri
- İştah kaybı
- Geçmeyen mide bulantısı
- Mide yanması
- Kasık ağrısı
- Karnın büyümesi ve şişmesi
Bu belirtilerden bir yada bir kaç tanesi mevcutsa hiç beklemeden doktora gitmekte fayda vardır. Yumurtalık kistleri erken dönemde saptanırsa kistlerin neden olduğu birçok problem tedavi edilebilir.
Yumurtalık Kistileri ve Tanısı
Yumurtalık kistleri genelde rutin aylık kontroller sırasında teşhis edilirler. Doktorunuz büyümüş bir yumurtalık kisti saptadıysa teşhisi doğrulamak için sizden başka tetkikler yaptırmanızı isteyebilir.
Ultrason: Karın üzerinde gezdirilerek, ses dalgaları ile iç organların ekrandan izlenebildiği bir işlem.
Laparoskopi: Doktorunuzun doğrudan vücudunuzun içine bakmasına yarayan cerrahi bir işlemdir.
Laparoskop: Üreme organlarını gözlemlemek için karın içerisine yerleştirilen bir aygıttır. (İnce ışıklı bir teleskop)
Laparoskopi, yumurtalık kistlerinizi tedavi etmek içinde kullanılabilir .
Kan testleri: Kanınızdaki maddeleri ölçmek için tetkik yapılır, teşhisi doğrulamaya yardımcı olur.
Bu tettik, yumurtalık kanseri riskini belirlemek için kullanılabilen CA 125'i ölçer.
Yapılan testlerden bazıları, tedaviyi planlamaya yardımcı olacakbilecek bilgiyi sağlar. Diğerleri sadece yüksek problem riski varsa kullanılabilir.
Yumurtalık Kisti ve Çeşitleri
Yumurtalık kistleri genellikle çocuk doğurma çağındaki kadınlarda çok daha fazla görülmektedir. Regl döneminde değişen hormon seviyelerinden, yumurtalıklardan, yumurtaların üretilip salınmasından yumurtlama kaynaklanır. Bir kadında birçok kist oluşabilir. Yumurtalık kistlerinin büyükleri faklılık gösterebilir, bazen bezelye kadar ufak bazende greyfurt kadar büyük olabilir.
Yumurtalık kistlerinin birçok farklı tipleri vardır, her tip değişik belirtilere sebep olur. Bütün kistler patlayabilir burkulabilir, kanayabilir ve de ağrıya sebep olabilir. Birçok kist çeşidi iyi huyludur(kanser riski tasımaz). Bazende yumurtalık kistleri kötü huylu (kanserli) çıkabilir. Bu sebeple yumurtalık kistlerinizin doktorunuz tarafından kontrol edilmesi gerekmektedir.
Fonksiyonel (İşlevsel) Yumurtalık Kistleri
Fonksiyonel yumurtalık kistleri en çok rastlanan kist türüdür. Normal yumurtlama döneminde değişen dokudan oluşur. İki çeşit işlevsel kistler vardır, korpus luteum kisti, folikül yumurta kesesi kisti. Her iki kist türüde ya şikayet verir, yada hiç belirti vermez. Bu kist türleri birkaç ay içinde kendiliğinden kaybolurlar.
Dermoid Kistler
Dermoid kistler diş, kıl, deri, yağ gibi farklı tipteki dokulardan meydana gelirler. İki yumurtalıktada oluşabilirler. Dermoid kistler genelde küçüktürler ve belirti vermeyebilirler. Bazende büyüyüp şikayetlere sebep olabilirler.
Kistadenom Yumurtalık Kistleri
Kistadenom kistler, yumurtalıkların dış yüzeyindeki hücrelerden oluşan kistlerdir. Çoğunlukla iyi huyludurlar bazen sorun çıkartabilirler. Kistadenom kistler çok büyüyebilirler ve karın içi organlarını tahriş edebilir ve ağrıya sebep olabilirler.
Endometrioma (Çikolata Kistleri)
Endometrioma yani çikolata kistleri, rahim döşemesi dokusu, yumurtalıklar içinde büyüdüğünde gelişen kist çeşididir. Bu sebepten bu doku hormonlardaki aylık değişikliklere yanıt verir. Doku her ay kanar ve bu onun yumurtalıkta gittikçe büyüyen bir kist olmasına sebep olur. Endometrioma, çikolata kisti olarak bilinir içi koyu kırmızı,kahverengi kanla doludur.
Endometrioma, (çikolata kistleri), endometriozis olarak bilinen hastalığa bağlıdır, ilişki sırasında ve regl kanaması döneminde genellikle ağrı vardır.
Çoğul Yumurtalık Kistleri
Her ay düzenli bir şekilde yumurta üretmeyen kadınlar çoğul kistler geliştirebilirler. Bu durum yumurtalıkların büyüyüp birçok küçük kist içerdiği bir bozukluktur. Polikistik yumurtalık sendromu (PCOS) denen bir durumla alakalı olabilir. Polikistik yumurtalık sendromu kısırlık, düzensiz adet kanamaları, vücut tüylerinde artışa sebep olur.
Yumurtalık Kistleri ve Tedavisi
Eğer yumurtalık kistiniz varsa ve hiçbir belirti vermiyorsa doktorunuz sadece 1 yada 2 ay kontrole çağırıp izleyebilir. Çoğu kistler kendiliğinden geçerler.
Kistleriniz büyükse ve problem veriyorsa doktorunuz hormon tedavisi(doğum kontrol hapı) yada size ameliyat olmanızı önerebilir. Tedavinin şekli kistinizin verdiği şikayete göre farklılık gösterir.
Yumurtalık Kistleri Hormon Tedavisi (Doğum Kontrol Hapları)
Fonksiyonel (işlevsel) yumurtalık kistinizi doktorunuz tedavi için doğum kontrol haplarını reçete edbilir. Doğum kontrol haplarının içindeki hormonlar yumurtlamayı durdururlar. Bu yumurta keselerinin gelişmesini durdurur ve yeni kistlerin oluşmasını önler. Doğum kontrol hapları 35 yaşından büyükler özellikle sigara içenler olmak üzere, her kadın için değildir. Doktorunuz size en uygun tedavinin hangisi olduğuna karar verecektir.
Yumurtalık kistleri ameliyatı
Doktorunuz kisti almak için size ameliyat önerebilir. Sizin için hangi tip tedavinin daha uygun olacağına doktorunuz karar verecektir. Gerekli olan cerrahi müdahale sizin kistinizin durumuna göre değişir, bazen yumurtalıkları da almak gerekebilir. Bazende sadece kisti alıp yumurtalıklar bırakılır yada duruma göre her ikisinide almak gerekebilir. Ancak buna doktorunuz ameliyata başladığında duruma göre karar verir.