Ruanda’da 1994 yılında, Hutuler ile Tutsiler arasındaki savaşta 800 bin kişinin ölümüne yol açan çatışmalardan 20 yıl sonra, Paris’te ilk soykırım davası açıldı
PARİS —
Hutu ordusuna mensup 54 yaşındaki belden aşağısı felç olan eski askeri istihbarat şefi Pascal Simbikangwa, Paris Ağır Ceza Mahkemesi’nde “soykırım ve insanlığa karşı suç işlediği” iddiasıyla yargılanmaya başlandı.
Ruanda’da, cumhurbaşkanı Juvenal Habyarimana’nın uçağına düzenlenen suikast ile patlak veren Hutular ile Tutsiler arasındaki savaşta Nisan-Temmuz 1994 yılı arasında 20’inci yüzyılın en cani katliamı yaşanmıştı. Bu katliamdan 20 yıl sonra, ilk kez, Paris’te “soykırıma iştirak ve insanlık karşıtı suç işleme” iddiasıyla askeri istihbarat şefi Simbikangwa aleyhinde dava açıldı.
Paris Ağır Ceza Mahkemesi’nde görülecek davaya 3 Fransız hakim başkanlık ediyor. Duruşmada altı Fransız halk jürisi de hazır bulundu. Simbikangwa, 2008 Ekim’inde Mayotte kentinde sahte kimlikle yakalandıktan sonra Paris’te cezaevine konmuştu.
Dört yıldır cezaevinde bulunan ve bütün iddiaları blok halinde reddeden Simbikangwa’yı Kigali yönetimi de geri istiyor. Ancak Fransız hakimler bu talebi reddetti. Savunma avukatı Fabrice Epstein, duruşma salonu girişinde “Müvekkilim bütün suçlamaları reddediyor. Görünen o ki soykırımın 20’inci yıldönümü yaklaşıyor ve bir suçlu bulmaları gerekiyor” dedi.
Paris’te başlayan yargılama, “tarihe not düşmek için” baştan sona video kaydına alınacak. Kamuya açık duruşmaları izlemek isteyenler için salon dışına da televizyonlar yerleştirildi.
Dava, Juri seçimi ve tarihi davaya başkanlık edecek hakim Olivier Laurent’ın raporunu okumasıyla başladı. Duruşmalara, “Soykırım avcısı” diye anılan ve Simbikangwa hakkında suç duyurusunda bulunan Ruanda Soykırımı Sivil Kollektifi Hareketi kurucusu Alain ve Dafroza Gauthier çifti de katıldı. 20 yıldır soykırımı işleyen askerlerin peşini bırakmayan Gauthier çifti, duruşmaya müdahil sıfatıyla katıldı.
“Tanrının uyumayı sevdiği” tepelerde soykırım
Pascal Simbikangwa, ‘bin tepeler ülkesi’ olarak anılan Ruanda’nın, Cumhurbaşkanı Habyarimana ve kendisinin de doğduğu sınır kenti Gseyni’de, Tutsiler’i kaçarken sınırda öldürmek için milislere silah dağıtmak ve insan barajları kurarak Tutsiler’i evlerinde, tepelerde, kiliselerde, silah ve baltalarla öldürtmekle suçlanıyor. Ülkedeki efsaneye göre, “Tanrının uyumayı sevdiği tepeler” diye anılan Ruanda tepelerinde 100 gün boyunca süren katliamda 800 bin Tutsi yaşamını yitirmişti.
Fransa’ya da soykırım suçlaması
Ruanda cumhurbaşkanı Tutsi kökenli Paul Kagame, 2006 yılında Fransa’yı da soykırıma destek vermekle suçlamış, iki ülke arasındaki diplomatik ilişkiler tümüyle kesilmişti. Kagame, özellikle “Turkuaz” operasyonunda Paris’in Hutulara silah ve lojistik destek verdiğini iddia ediyor.
Kagame’nin iddialarını Fransa tümüyle reddediyor. da başkent Kigali’yi ziyaret eski cumhurbaşkanı Nicolas Sarkozy özür dilemeden, “olanları görememe hatasını” kabul edince ilişkilerde görece yumuşama yaşandı. Ancak ilişkiler hala düzelmiş değil.