EMO Ankara Şubesi Yapı Denetçileri Teknik Bilgilendirme Semineri, 29 Nisan 2017 Cumartesi günü EMO Konferans Salonunda gerçekleştirildi.
Bilgilendirmeseminerinin açılışını EMO Ankara Şubesi Yönetim Kurulu Başkan Yardımcısı Şakir Aydoğan yaptı. Şakir Aydoğan şunları söyledi, "Ankara Şubesi`nin hazırlamış olduğu yapı denetim bilgilendirme seminerine hoş geldiniz. Yapı denetim, can ve mal güvenliğini teminen imâr planında fen sanat sağlık kurallarına standartlara uygun kaliteli yapı yapılması için projede yapı denetimini sağlamak, yapı denetimine ilişkin usul ve esasları düzenlemek için 13 Temmuz 2001 tarihinde Resmi Gazete`de 4708 Sayılı Kanunla yayınlanmış. 2008-2011-2013 ve 2015 tarihlerinde değişiklikler yapılmış. Kanuna uygun olarak yönetmeliklerde değişiklik yapılmış. Bizim 14 komisyondan birisi yapı denetim komisyonu, başkanımızda Mustafa Özdemir. Arkadaşlar yapı denetimle ilgili teknik bilgilendirme yapacaklar."
Etkinliğin açılışında söz alan Yapı Denetim Komisyon Başkanı Mustafa Özdemir şunları söyledi; "Komisyonumuz adına hepinize hoş geldiniz diyor katıldığınız için teşekkür ediyorum. Burada bir çok arkadaşlarımız tecrübeli o nedenle işimiz zor. Sizlerin de katkısı olacaktır diye düşünüyorum. Komisyon üyelerimiz bir dönem boyunca yoğun bir şekilde çalışarak program hazırladık onları sunacağız size. 21 yıldır EMO`da çeşitli görevler alıyorum, denetleme kurullarında, TMMOB ve EMO denetlemelerinde, bilirkişilik kuruluşlarında yapı denetim kuruluşlarında görevler alıyorum.
Bugünkü etkinliğimizin işleyişinde; proje inceleme, topraklama, kuvvetli akım, zayıf akım, akıllı bina, trafo, jeneratör, asansör ve iş güvenliği konuları var. Bu etkinliği neden düzenledik; amacımız denetlemekte yükümlüğü olduğumuz konuları hatırlatmak ve yapabileceğimiz yanlış uygulamalara dikkat çekmek. Konuları tanıtırken denetim kapsamında olduğunu düşündüğümüz konulara da yer verdik, konuları hazırlarken bir çok kaynaklardan yararlandık. Yapı denetimi nedir diye tarif yapacağız, kamu binalarının durumu ne görevimizi yaparken nelere dikkat edeceğiz, mühendis ücretleri ve tahsilatı ile ilgili konular gündeme gelebilir. Mühendis arkadaşlarımızın denetime gitmesi nasıl sağlanabilir, denetim alan metre karesi konusuna değinebiliriz. Bu konularla ilgili arkadaşlarla ilgili sunumlar yapacak.
Bugünkü sistemde maalesef çok az firma tarafından denetleme yapılmakta, birincisi müteahhitler denetleme istemiyorlar. Yapı denetim şirketleri denetleme istemiyor, birincisi müteahhitin yani patronun istememesi, yapı denetçisine daha fazla para harcamak istemiyor, ikincisi denetçi arkadaşların denetim yapmak istememesi. Arkadaşlar neden denetleme yapmıyor ve yapmak istemiyor; düşük ücretle tam gün gitmek istemiyor doğal olarak, ikincisi patronunun patronunu denetleme zorunluluğu. Yapı denetim firmasında çalışıyoruz patron kim müteahhit, biz denetleme yaparsak patronumuzun patronunu denetleme yapmak zorundayız. Bu işin zorluğu ortada. Nasıl denetleyeceğini bilmiyor bazı arkadaşlarımız. Şantiyeye gitse neye bakacağını bilmiyor bu nedenle de belgemi vereyim maaşımı alıp gitmeyeyim diyor bunun ciddi sorunları var bunu göz önünde bulundurmak gerekli.
Denetlemeyi nasıl yapacağını tam bilmeyen arkadaşlara hem işleyiş hem teknik yol göstermek için bu toplantıyı yapıyoruz. Gidersek yaparız korkmayalım, elbette başta biraz yabancılık çekeceğiz ama sonuçta bu işi yapamayacak arkadaş göremiyorum. Bizim amacımız tereddütlü arkadaşlara yardımcı olmak. Belli süre yapmadığımız işi unutuyoruz. Uluslararası verilere göre her yıl belleğimizden yüzde 10`unu kaybediyoruz. 10 yıl yapı denetim yapmayan bir kişi daha önce yaptığı konuları unutuyor sıfırlıyor demektir.
Yapı denetim nedir dersek, güvenli sağlıklı ekonomik yapıların yapılması işi diye tanımlanıyor. 1999 yılından önce bu işler belediyeler tarafından yapılıyordu. 99 yılında büyük deprem felaketinden sonra yapı denetim sistemi oluşturuldu. 4708 Sayılı yapı denetim yasası çıkarıldı ve TMMOB`yi büyük ölçüde dışladı. Mühendis Odalarının sistemin dışında tutulmak istendi. Zaman içinde büyük sorunlarla karşılandı, yasa ve yönetmelikler sürekli değişti. İnşaatlar büyük oranda denetimsiz olarak devam etti, para kazanmak için kurulan bir çok yapı denetim şirketi battı batmayanlar borç tuzağı içinde düştü, denetçiler çok düşük paralarla bu sistemin içinde kalmaya çalıştılar. Yasa ve yönetmeliklerle denetlenen metre kareleri sürekli olarak değiştirildi, 60 bin 120 bin metre kare vb. Bu şekilde inşaat firmaları açısından inşaat kalitesine en küçük katkı sağlamadı, onların maliyetlerini artırdı. Bu süreç olumsuz şekilde 19 ilde devam ederken bu sefer tüm ülkeye yayıldı. Büyük bir depremi düşürmek istemiyorum, yapı denetim sistemine rağmen binalarımızın sağlam olduğunu düşünmüyorum. Bunu bakanlık da görüyor sürekli yasa tasarısı yapıyor. Kendisine muhalif olarak gördüğü Odaları kendime nasıl bağlayabilirim ya da yok edebilirim düşüncesi hakim. TMMOB ve Odaları bu işin içine mutlaka katması gerekiyor. Yapı denetim firmaların büyük kısmı iflas aşamasında, denetçi mühendisler asgari ücretin altında maaşlarını alamıyor, inşaatların yüzde 90`ı denetlenmiyor ya da çok az denetleniyor. Kamu binaları 595 KHK ile 4708 yasa ve yönetmeliklere göre denetim sistemi dışında tutuldu. Kamu binalarında hastanelerde okullarda büyük yıkımlar oluştu. Kamu binaları bu sistemin dışında bırakıldı. Eskiye göre son şans 1999 yılından sonra yapılan projeler biraz daha güvenli gözüküyor.
Mevcutta bekleyen bir tasarı var iki üç yıldır bekliyor. Şu anda mevcut siyasi iktidar gerekli görürse gene karşımıza gelecektir. Bu tasarıya göre denetçi mühendisler patronu denetlemek zorunda dedik, yeni tasarıda müşavirlik adında başka işler de yapabilecekler. SMM diye bir şey kalmayacak. Yapı denetim yerine gelecek müşavirlikte proje yapacak, denetleme etüt yapacak dolayısıyla toptan pazarlıkla bu işleri yapacağı için kimse serbest olarak çalışamayacak bu müşavir kuruluşlarında çalışacak diye düşünüyorum."
Açılış konuşmalarının ardından EMO Ankara Şubesi Yapı Denetim Komisyonu Üyesi Arif Salamcı "Yapı Denetim Süreçleri, Proje ve Yapı Denetçisinin Yapacağı İşler, Form, Belge ve Tutanaklar, Elektrik İç Tesisatın Projesi Kontrolü ve Topraklama" konusunda katılımcılara bilgi verdi.
Yapı Denetim Komisyonu Üyesi Ömer Özbey de "Kuvvetli Akım" konusunu anlattı. Yapı Denetim Komisyon Başkanı Mustafa Özdemir "Zayıf Akım, Çevre Aydınlatması, Akıllı Bina ve Trafo Tesisi" konusunu anlatırken seminerde ayrıcı Mustafa Mumcu,"Jeneratör, Asansör, İş Güvenliği" sunumlarını yaptı. Etkinlik soru cevap bölümüyle sona erdi.