Çok insan Muğla’nın törelerden koptuğunu sanır.
Bu yargı hiç de doğru değildir.
Muğlamız Aydın kadar, Sakarya kadar, Muğla kadar, İzmir kadar Erzurum kadar, Diyarbakır kadar, Adana kadar töreye bağlı bir ilimizdir.
Belki bazı konularda törenin dışına çıkan davranışları olabilir.
Ama biz onlara takviye törelerle töreye bağlılıklarını artırabiliriz.
İşte böyle takviye bir töre uygulaması sonucu bir kurum müdürümüzün maalesef kalp krizi geçirerek vefat ettiğini duyduk.
Ben esasen törelere bağlı olmaya çalışan biriyim.
Ama her töre fayda getirmiyor anlaşılan.
İşte bir töre de bu müdürümüzün kalp krizi geçirmesine ve vefat etmesine sebep olmuş.
İşte bunu söylüyorum.
Her töreye gözü kapalı bağlılık göstermemeliyiz.
Ayrıştırmalı, incelemeli, analiz etmeliyiz.
Faydalıysa uygulamalı, zararlıysa uygulamamalıyız.
Zararlı töre varsa onu uygulama alanlarından uzaklaştırmalıyız.
Mesela.
Töremizde rant devşirmek, adam kayırmak, kızımıza-damadımıza alan açmak, çıkar sağlamak varsa, bu yanlış bir şeydir. Böyle bir töreyi kabullenmemiz mümkün değildir.
Derhal bu töreden uzaklaşmamız gerekir.
Bizim töremizde adalet, liyakat, hakkaniyet, helal-haram vardır.
Hiç kimsenin hakkını yememek vardır.
Hiç kimseyi kayırmamak vardır.
Hak, hukuk, adalet, dürüstlük vardır.
Yetim hakkı yememek vardır.
Doğru sözlü olmak vardır.
Tutarlı olmak, ilkeli olmak, devlet ve millet için özverili olmak ve özverili olanlara destek vermek vardır.
Kim ne derse desin, kimden ne zarar ya da fayda gelirse gelsin biz her töreyi baş tacı yapmamalıyız.
Biz hakkı hukuku adaleti bilen, uygulayan bir töreye sahip çıkmalıyız.
İşte bakıyorsunuz, yanlış töreler bazen kurşun sıkılmasına sebep oluyor, bazen da birinin canına mal oluyor.
Hala akıllanmayacak mıyız?
Bu dünyanın bir sonu olduğunu bilmeyen var mı?
Her insan ölümü öyle ya da böyle tatmayacak mı?
Her fani bu dünyadan bir kefenle girmeyecek mi kabre?
Hangi töre insanlara zulmetmeyi emredebilir?
Hangi töre haksızlığı emredebilir?
Hangi töre haketmeyene kepçe ile hakedene kaşık ile verilmesini emredebilir.
Hangi töre hukuku kanunu rafa kaldırıp keyfiliği emredebilir?
Hangi töre yetkisini aşıp, "ben emrediyorum, sen de dediğimi yapacaksın, yoksa defolup gideceksin" diyebilir?
Sen nerden kimi kovuyorsun?
Sevgili kardeşlerim ve yetkili (makamca) büyüklerimiz.
Lütfen yanlış törelere geçit vermeyiniz.
Dediğim gibi ben törelere bağlılığı seven biriyim.
Ama gözü kapalı aklı kirada olan biri de değilim.
Nerden nasıl gelirse gelsin, önce yanlışlık ve doğruluğu ölçer bakar incelerim. Doğru ise uygularım.
Yanlış töreler Bağdat’tan dönmelidir.
Bağdat yanlış törelere itaati emrederse o zaman Bağdat’ta da bir yanlışlık var demektir.
TÖRELERİMİZİ GÖZDEN GEÇİRELİM.
YANLIŞLARI AYRIŞTIRIP, ELİMİNE EDELİM, ATALIM.
DOĞRU TÖRELERİ YAŞATALIM VE ÇOĞALTALIM.
LÜTFEN.
Ahmet Karakaşlı