Sağlık Köşesi | Dr.Ülkümen Rodoplu
Türkiye’de son on yıl içerisinde uyuşturucu madde kullanımı yüzde 200 arttı.
Çocuklarımızın son yıllarda okul ve ev arasında sıkışıp kalması, spor yapma olanaklarının giderek kaybolması, sosyalleşme alanlarının yok olması, madde bağımlılığı riskini artırmaktadır.
“Bir kere denemekten hiçbir şey olmaz”.
“Ben, nasıl olsa alışmam”
“Hep duyuyorum, ben de denemek istedim”
“Cesaret veriyormuş, güven veriyormuş”
“En güvendiğim arkadaşım kullanıyor, bir şey olmuyor”
“Bana arkadaş oluyor, dertlerimi unutmama yardımcı oluyor”
Tüm bu söylemler, madde bağımlılığı riskini arttıran en önemli etkenlerdir.
Bu gerçeklere bir de güvenlik konusunda yaşanan zaafiyetler, görmezden gelmeler, konuyu hafife alma anlayışları eklenince, bonzai başta olmak üzere, diğer tüm uyuşturucu maddelere ulaşabilmek kolay olmaktadır.
SON YILLARIN GÖZDESİ: BONZAİ
Son yıllarda gerek uyuşturucu madde kullanımının ve gerekse uyuşturucu madde nedeniyle ölümlerin kat kat artmasında en büyük sorumluluk, bonzai adı verilen kimyasal uyuşturucu maddededir.
Marijuananın etken maddelerinden biri olan ‘kannabinoid’in sentetik türü olan bonzai, üç-dört sene içinde yaygınlaşan, son iki yılda ise kullanım oranı bakımından adeta “patlama” yaşanan bir maddedir.
Bonzai doğal bir madde olmadığından, ucuz yoldan insanları uyuşturucu maddeye alıştırmaya yaramaktadır. Bonzai fiyatları, 20, 5, hatta 2 liraya kadar düşmüştür.
Öyle ki, birçok yerde ikram edilmektedir. ‘Esrara benzer bir madde’ denilerek, uyuşturucu kullanılan ortamlarda gitgide yaygınlaşmıştır.
‘Eroinden 100 kat zararlı’ olduğu söylenen bonzai, bir defalık kullanımda dahi ölüm riski oluşturması nedeniyle, çok sayıda insanın ölümüne neden olmaktadır.
BONZAİ HAYATIN HER ALANINDA
Bonzai o kadar yaygınlaştı ki, artık hayatın her alanına girdi.
Bundan 3-4 yıl önce ülkemizde bulunmayan bir uyuşturucu madde olan bonzai, inanılmaz bir hızla yayıldı.
Tek seferde dahi öldürme tehlikesi olan bonzai, ilk kullanımdan hemen sonra kan basıncında hızlı artış ve nabız yükselmesi yapmaktadır. Bu nedenle ani kalp durmasına yol açabilir. Şiddetli ağız kuruluğu, göz kızarıklığı oluşur ve halüsülasyon yani hayal görme ortaya çıkar. Kullanan kişide açlık hissi, ortam seçememe, nerede olduğunu hatırlayamama gibi yakınmalar oluşur. Geçici körlük, geçici felç durumu oluşur.
NASIL KURTULURUZ ?
Bonzai ve diğer tüm uyuşturucu maddelerden kurtulmak için, kişinin “ben iyileşmek istiyorum” demesi ve bunda da kesin kararlı olması gerekir. İlk önce kişinin bağımlılıkla ilgilenen bir psikiyatra gitmesi, gerekirse hastanede yatması, bu tür ortamlardan uzaklaşması ve kullanan arkadaşlarını uyarıp maddeyi bıraktığını söylemesi gerekmektedir.
Tedavinin ikinci aşaması, vücudun maddeden temizlendiği detoksifikasyon dönemidir. Vücuttan arındırma evresinde maddenin birden bırakma zamanında meydana gelen yoksunluk belirtilerine göre psikiyatr kontrolü ve tedavi ile bu belirtileri ortadan kaldırmak esastır.
Son aşamada ise kişinin terapi ile maddeyi neden kullandığını, maddeye nasıl bir ihtiyacının olduğunu, neden diğer insanlar gibi madde almadan yaşayamadığını kişinin anlamasıdır. Bu da psikoterapi ile olmaktadır.
Tedavi gören kişinin topluma kazandırılması, düzenli bir işinin olması ve kontrollerinin sürekli yapılması çok önemlidir. Kullanan kişi eski sağlıksız ortama döndüğünde yeniden madde alma riski hep vardır.