Gaz beton, ince öğütülmüş silisli agrega ve inorganik bağlayıcı madde ile hazırlanan karışımın, gözenek oluşturucu bir madde eklenmesi sonucu hafifletilmesi ve buhar kürü ile sertleştirilmesiyle elde edilen gözenekli ve hafif bir betondur. Piyasada bu malzemeye Ytong da denilmektedir. Binalara çok yönlü katkılar sağlar. Modern dünyanın duvar örgü malzemesi olarak ilk tercihi konumundadır.
Gaz betonun temel özelliği gözenekli yapıya sahip olmasıdır. Hacminin yaklaşık %70-80 gözenekli bir yapıya sahiptir. Böylece gaz beton oldukça hafiftir. Ayrıca gözeneklerde bulunan ve ısı iletim katsayısı çok düşük olan hava yardımıyla da iyi bir yalıtım özelliği sağlamaktadır. Hafif olması, yapıda oluşan deprem yüklerini azaltması açısından oldukça önemlidir. Gaz beton, yapılarda taşıyıcı ve taşıyıcı olmayan yapı elemanı olarak farklı noktalarda, kullanım alanına uygun olarak geliştirilmiş ürün çeşitleriyle yer almaktadır.
Gaz Betonun Tarihi
Yaklaşık bir asırdır kullanılan gaz beton ilk olarak, 1889’da harç içerisine gözenek oluşturabilen katkı maddesinin ilave edilmesiyle ortaya çıkmıştır. Bu tarihte gözenekli harcın imalatı için ilk patent alınmıştır. Daha sonra ise devamlı gelişerek devam eden gözenekli beton arayışları 1920’li yıllarda İsveçli mimar Johan Axel Eriksson’ın ince öğütülmüş beton hammaddeleri içerisine gözenek oluşturucu katkı maddesi olarak alüminyum tozunu ilave ettikten sonra bu karışıma basınçlı buhar altında mukavemet kazandırması ile günümüzdeki gaz beton ortaya çıkmıştır.
Gaz beton yangına oldukça dayanıklı
Yangına dayanımı, İngiltere’de faaliyet gösteren uluslararası sertifikalandırma ve test merkezi Warrington Fire Laboratuvarları tarafından yapılan testle de ispatlanmıştır. Yapılan testte 240 dakika süreyle 1.200oC sıcaklığa maruz kalan gaz betondan yapılan duvar hasar görmeden yangına karşı direnirken, duvarın arka yüzeyindeki ısı 57oC de kalmıştır. Betonun, boşluklu yapısı sayesinde yoğunluğu 300 – 800 kg/m³ arasında değişirken boşluksuz yoğunluğu yaklaşık olarak 2600 kg/m³ tür. Gözenek miktarının artmasıyla birlikte ısıl iletkenliği ve kuru yoğunluğu istenilen bir şekilde azalır. Fakat bununla birlikte mekanik dayanımı da azalmaktadır.
Gaz beton nasıl üretilir?
Hammadde olarak kuvarsit, çimento ve kireçten oluşmaktadır. İnce toz kıvamında hazırlanan bu hammaddelere su ve gözenek oluşturucu bir madde olan alüminyum ilave edilerek beton harcı hazırlanır ve hazırlanan bu karışım kalıp arabalarına dökülür. Kalıp arabalarına dökülen karışım harcı içerisinde bulunan kirecin su ile reaksiyona girmesi sonucu açığa çıkan enerji yardımıyla alüminyum tozu da reaksiyona girer. Bu reaksiyon sonucu hidrojen açığa çıkar. Bu hidrojenin oluşturduğu gaz kabarcıkları sayesinde karışım kabarmaya başlar ve gaz betonun en önemli özelliği olan gözenekli yapısı oluşur. Kalıp arabaları, döküm işleminden sonra sıcaklığı kontrol altında tutulan bekleme tünelinde sertleşmeye bırakılır. 3-4 saatlik süre sonunda kesilecek kadar bir sertliğe ulaşan beton, kesim tezgahlarına alınır ve burada istenilen boyutlarda kesilir.
Bu işlemlerin sonunda gaz betonun gözenekli yapısı tam olarak oluşmuş ve kullanım ölçülerinde kesilmiştir. Fakat mukavemet açısından aradığımız özelliklere sahip değildir. Kesim işlemi tamamlanan gaz beton, otoklavlara alınarak basınçlı buhar altında şartlandırmaya tabi tutulur. Bu şartlandırma işlemi sonucunda gaz beton istenilen basınç dayanımına ulaşır. Otoklavlardaki buhar küründen çıkan ürünler, kalite kontrol işleminden geçirildikten sonra kullanıma sunulur.
Kaynak:
Beton ve diğer yapı malzemeleri hakkında daha fazla yazı okumak isterseniz buraya tıklayabilirsiniz…