Birçok dünyaca ünlü sanatçıyı yetiştiren Rusya'da ülkenin her köşesinden gelen gençler, Rus tiyatroları ve bale okullarında okuyabilmeyi hayal ediyor. Peki yabancıların Rusya'ya gelerek güzel sanatlar okuması ne kadar kolay?
Bu sorunun cevabını öğrenmek için Rusya Sahne Sanatları Enstitüsü’ne (GITIS) gittik.
Enstitü'nün öğrencilerinden Theodosis Skarvelis Yunanistan’dan geldi. Kendi ülkesinde antik dönemden beri drama, müzik ve dans gibi sanatlar icra edilse de o, Stanislavski sistemiyle eğitim almayı tercih etti.
'Hedefim burada okumaktı'
Theodosis, “Şaşırtıcı olabilir ama Rusya Sahne Sanatları Enstitüsü Yunanistan’da çok meşhur. Birçok Yunan aktör eğitimini burada tamamladı. Ben de kendime hedef olarak burayı koydum.” diyerek neden Moskova'ya geldiğini açıklıyor.
Yunan öğrencinin hayalinde bir sahne direktörü olmak var. Ancak her ne kadar kendisi 2 yıldır öğrendiği Rusçasını hayli ilerletse de, geleceğin aktörleri olan sınıf arkadaşlarıyla bazen iletişim sorunları yaşayabiliyor.
Theodosis bu problemin aslında dilden kaynaklanmadığını söyleyerek, “Tiyatro sadece senaryoyla alakalı değil, aynı zamanda duygular ve jestler de çok önemli. Her şeyi kelimelerle anlatmak mümkün değil. Doğrusunu söylemek gerekirse aynı sorunu Yunanistan’daki aktörlerle de yaşayabileceğimi düşünüyorum.” diyor.
Rus siyaseti sanatı nasıl etkiliyor?
2019 yılı Rusya’da tiyatro yılı ilan edildi. Etkinlikler kapsamında başka ülkelerden bir çok sanatçı gösteri yapmak için Rusya’ya gelecek. Ama ülkedeki siyasetin sahip olduğu imajın yurt dışından gelmesi beklenen turistleri ve sanatçıları korkutabileceğinden endişeleniliyor.
Peki tiyatrolar siyasetten etkileniyor mu?
Sahne Sanatları Enstitüsü'nün rektörü Grigory Zaslavskiy, “Politikada yaşananlara rağmen, tiyatroda her zaman başkalarıyla ortak bir dil bulabiliyoruz. Öğrencilerimizin yüzde 10’u yabancı. Umarız ki eğitimlerini bitirip ülkelerine döndüklerinde Rus istihbarat servisinin ajanları olarak değil de, Rus kültürü elçileri olarak görülürler.” ifadeleriyle siyaseti sanata karıştırmadıklarını belirtiyor.
Ruslar ve yabancılar beraber okuyor
Hangi bale sanatçısı Nureyev veya Plisetskaya’nın şöhretine sahip olup dünyanın en iyi sahnelerinde gösteri yapmayı istemez ki?
Dünyadaki en eski dans okullarından biri olan ünlü Vaganova Bale Akademisi, birçok balerin ve dansçının hayalini süslüyor.
280 yıl önce kurulan akademi başlangıçta Fransız ve İtalyanlardan etkilenmiş olsa da, günümüzde Rus ekolünün temsilcisi olarak görülüyor. Binanın koridorları Ulanova, Nijinski ve Barişnikov gibi ünlü bale dansçılarını ağırladı.
Ama burada okuyanlar sadece Ruslarla sınırlı değil. Akademi müdürü Nikolay Tsiskaridze, “Avrupa’nın her köşesinden harika dansçılar bizim akademimizde eğitim gördü. Burası Rus kültürünün merkezi.” diyerek akademideki çeşitliliği dile getiriyor.
Yeteneğe önem veriliyor
Tsiskaridze, akademiye sadece bunu hak edenlerin alındığını söyleyerek, “280 yıldır akademiye giren öğrencilerin tamamı sadece sahip oldukları yetenekler sayesinde bunu başardı. Bazılarını biz buluyoruz, bir kısmı da performanslarının videolarını bize göndererek başvuruda bulunuyor.” diyor.
Günümüzde çok sayıda yabancı öğrenci akademide ders almaya devam ediyor. St. Petersburg’a gelme fırsatına sahip olmayan öğrencilerse, İsviçre'de ünlü Rus dansçı Rudolf Nureyev'in adına kurulan Nureyev Vakfı gibi başka eğitim kurumlarına başvurabiliyor.
Yabancı öğrenciler ve araştırmacılar için bir cazibe merkezi haline gelmeyi hedefleyen Rusya devleti bu amaçla pek çok adım atıyor. Örneğin öğrencilerin Rusya'ya geliş işlemlerini kolaylaştırmak üzere bir internet sitesini hizmete sunuyor. Ülkenin 500 üniversitesinden birine başvuran öğrenciler vize işlemlerini bu siteyi kullanarak evlerinden halledebiliyorlar.