Ülkemizde özellikle yaz aylarında yaşanan üzücü orman yangınlarının nedenleri ve sonuçları hakkında kısa bir yazı kaleme aldık. Yangın önleme ve söndürme faaliyetleri noktasında hepimizin bilgi sahibi olması gerekir.
Yanma olayının kontrolün dışına çıkmasına yangın diyoruz. Yangınlar genel olarak 5 kategoride incelenir. Bunlar katı madde yangınları (A), sıvı madde yangınları (B), gaz (C), metal (D)ve elektrik (E) yangınlarıdır. Orman yangınları A kategorisinde yani katı madde yangınlarındandır. Yangın her nerede olursa olsun istenmeyen bir durumdur. Tüm dünyada orman yangınlarının nedenleri ve sonuçları önemli bir gündem oluşturmaktadır. Avustralya’da günlerdir süren orman yangınları buna acı bir örnektir. Yangında hayatını kaybeden insanlar, yanıp kül olan ağaçların yanında 200’den fazla evin tamamen yanması, orman yangınlarının ne kadar ciddi olduğunu gösteriyor.
Orman Yangınlarının Nedenleri
Tüm yangınlarda olduğu gibi orman yangınlarının da nedenlerini iki ana grupta toplayabiliriz. Kaynağı insan olan yangınlar, kaynağı insan olmayan yangınlar. Orman yangınlarına neden olan en önemli faktör ne yazık ki insanlar. Dikkatsizlik, dalgınlık, bilgisizlik yanında doğrudan ormanı yakmak yani sabotajlar da önemli yer tutmakta. Ateş yakılması kesinlikle yasak olarak belirtilen alanlarda ateş yakmak, Piknik nedeniyle yakılan ve söndürülmeyen ateş, sigara içilmesi gibi nedenler insanların sorumsuz ve dikkatsiz davranışlarına örnektir. Arsa yapmak, tarla açmak amacıyla kasıtlı olarak çıkarılan orman yangınları da insan kaynaklıdır.
Yanma olayının oluşması için gerekli olan yanıcı madde, oksijen ve ısı üçgeni ormanlar için fazlasıyla mevcuttur. Bu nedenle orman yangınları bazen doğal kaynaklı olmaktadır. Yıldırım düşmesi, aşırı sıcakların, diğer etmenlerle buluşması yangınlara neden olabilmektedir.
Orman Yangınlarının Sonuçları
Ormanlar, hem sağlık hem ekonomik hem de estetik açıdan eşsiz bir doğa nimetleridir. Bol oksijen nedeniyle insanların sağlığı için çok önemlidir. Orman ürünlerinin kontrollü ve sistemli kullanımı ile birlikte ekonomik bir alan olarak değeri büyüktür. Mobilya malzemesi olarak kullanıldığı gibi ahşap evler başta olmak üzere inşaat sektöründe de kullanılmaktadır. Yine ormanlık alanlarda yetişen çeşitli bitkiler, otlar ve çiçekler ilaç sektöründe de kullanılmaktadır. Ormanların insanlarla birlikte bitki örtüsü ve yaban hayatının diğer mensubu çeşitli hayvanlar için de yaşam kaynağı olduğunu unutmamak gerekir. Yine görsel açıdan ormanların varlığı anlatılmaz, yaşanır.
Orman yangınları ile birlikte yukarıda saydığımız tüm yararlı özelliklerden mahrum kalırız. Bununla birlikte sonuçları açısından sıralamak gerekirse; orman yangınları can kayıplarına neden olabilmektedir. Onlarca yılda yetişen değiş türdeki ağaçlar yok olmaktadır. Orman yangınları hem ormanın yok olması hem de söndürme çalışmaları nedeniyle büyük ekonomik kayıplara neden olmaktadır. Yangın nedeniyle ortaya çıkan sim siyah alanlar, insana acı duygular yaşatmaktadır. Yine ormanlarda yaşam bulan bitki ve hayvanlar için orman yangınları ölümcül bir sonuç doğuracaktır.