İDDİA / Video: İsrail Başbakanı Netanyahu’nun Türkiye hakkındaki sözleri.
YANLIŞ
Sosyal medyada paylaşılan bir videodaki altyazının, İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun yaptığı bir konuşmada Türkiye hakkında sözleri gösterdiği iddia edildi. Videodaki altyazıda “Anadolu’da Roma’yı tekrar kurma planımız halkın sokağa çıkmasıyla başarısız oldu” gibi ifadelerin de yer aldığı görülebiliyor.
Ak Sakallı isimli sayfa tarafından 5 Temmuz’da Facebook’a yüklenen video yaklaşık 5 bin paylaşım aldı. Yine bir kullanıcı tarafından yaklaşık 3 hafta önce Facebook’a yüklenen video şimdiye kadar 430 bin görüntülenme sayısına ulaştı.
Bunlara ek olarak videonun bir süredir internette olduğunu söylemek mümkün. Söz konusu videonun 3 Ağustos 2016’da “15 Temmuz Darbesi ve Benjamin Netanyahu” başlığıyla YouTube’da yayınlandığı görülebiliyor.
Netanyahu’nun sözleri ile altyazı uyuşmuyor
Ancak, Netanyahu’nun konuşmasında yer alan ve Türkiye hakkında bilgilerin geçtiği altyazı ile Netanyahu’nun gerçekte söyledikleri uyuşmuyor. Yani altyazının Netanyahu’nun dediklerini gösterdiği iddiası doğru değil.
İsrail Başbakanı Benjamin Netanyahu’nun 2009 yılında Birleşmiş Milletler Genel Kurulu’nda yaptığı konuşmanın tamamına ulaşmak mümkün. Ayrıca konuşmanın metne dökülmüş haline de ulaşılabiliyor. Konuşma Şalom Gazetesi tarafından 2 Ekim 2009’da da Türkçe’ye çevrilmiş. Konuşmada Netanyahu, Yahudi Soykırımı’nın gerçek olmadığını belirten dönemin İran Cumhurbaşkanı Ahmedinejad’a cevap veriyor ve soykırımın gerçek olduğu hakkında bilgiler veriyor.
Netanyahu’nun başlangıçtaki konuşması videonun 6.9’uncu saniyesinden başlıyor. Netanyahu konuşmasında Türkiye ile ilgili herhangi bir şeyden bahsetmiyor ve Ahmedinejad’ı kast ederek “Soykırım inkarcısını dinleyenlere hiç mi utanmadınız?” sorusunu yöneltiyor. Netanyahu’nun konuşmasının bu kısmının tam metni ise olarak aşağıdaki şekilde:
“Bu Holokost inkarcısına konuşma hakkı verenlere, halkım, Yahudiler ve dünyanın her yerinde bulunan dürüst insanlar adına soruyorum: Hiç utanmanız yok mu? Hiç ahlakınız yok mu?”
Konuşmanın devam eden kısmı ise orijinal videonun 11.15’inci saniyesinde başlıyor. Benzer şekilde bu kısımda da altyazıda belirtildiği gibi Türkiye hakkında herhangi bir söze rastlanmıyor. Netanyahu bu bölümde dini fanatiklerin kitle imha silahlarını ellerine geçirmeleri tehlikesinden bahsediyor. Konuşmanın metni ise aşağıdaki gibi:
“İşte bu yüzden insanlığın bugün karşılaştığı en büyük tehdit dini fanatikler ve kitle imha silahları arasındaki yakın ilişkidir. Bu kurumun acilen üstesinden gelmesi gereken mesele, Tahran’daki tiranların nükleer silahlar edinmesinin önüne geçmektir”
Netanyahu’ya atfedilen sözlerin yer aldığı videonun son bölümünü ise orijinal videonun sonlarına doğru 22.08’inci saniyelerde yer alıyor. Bu kısımda Netanyahu Birleşmiş Milletler’in kendi ülkesini suçlu ilan ettiğini belirtiyor:
“İsrail’in Gazze’yi terk etmesini kutlayan ve bize kendimizi savunma hakkımızı geri vereceğini vaad eden aynı Birleşmiş Milletler şimdi bizi mi suçluyor? Benim halkım, benim ülkem savaş suçlusu mu? Peki neden? Her ülkenin yapacağı gibi kendini savunma hakkını sorumluluk sahibi bir şekilde yerine getirdi diye. Ne kadar gülünç.”
Sonuç olarak Netanyahu’nun konuşmasını gösteren videoda yer alan altyazıların doğru bir çeviri olmadığı açık şekilde görülebiliyor.
Netanyahu hakkında benzer iddialar dolaşımda
Sosyal medyada paylaşılan başka bir görselin Benjamin Netanyahu’nun yaptığı konuşma sırasında elinde Türkiye haritası tuttuğunu gösterdiği iddia edildi.
Ancak görsel montajlanmış. 2012 yılında BM Genel Kurulu’nda İran’ın nükleer programı hakkında konuşan Netanyahu’nun elinde başka bir afiş bulunuyor. Ruptly haber ajansı tarafından 28 Eylül 2012’de YouTube yüklenen görüntülerde bahsi geçen afiş net olarak görülebiliyor.
GÜNCELLEME: 30.09.2019/11.13
- Son başlık eklendi.
Kaynaklar
YouTube, Benjamin Netanyahu’nun BM’deki konuşmasının tamamı, 5 Ekim 2009
Haaretz, Netanyahu’nun konuşmasının İngilizce versiyonu, 24 Eylül 2009
Şalom Gazetesi, Netanyahu’nun konuşmasının Türkçe çevirisi, 2 Ekim 2009
The Guardian, Netanyahu Ahmedinejad’ı kınadı, 24 Eylül 2009
YouTube, Netanyahu tarafından yapılan BM konuşması, 28 Eylül 2012