Doku Tipleme ve İmmünoloji Laboratuvarı, organ nakli testlerinin yanı sıra romatolojik, hematolojik, alerjik hastalık, erişkin ve çocuklarda hücresel immün yetmezlik tanılarına yardımcı özel testleri ve Kord Kanı Bankacılığına yönelik analizleriyle farklı alanlarda da hizmet vermektedir.
Organ Nakli Testleri
Doku Grupları: Organ nakli alanında Türkiye’nin en iddialı özel hastanesinde nakil öncesi hasta seçimi ve hazırlık testleri titizlikle gerçekleşmektedir.
Doku grubu antijenleri, her bireyin anne ve babasından eş ağırlıklı olarak yarı yarıya aldığı tüm çekirdekli hücrelerinde bulunan proteinlerdir. Tek yumurta ikizleri dışında tam olarak aynı doku grubu antijenlerini taşıyan iki bireyin var olma olasılığı çok düşüktür. Doku grubu antijenleri, biyolojik kimliğimizi tanımlar ve parmak izi örneğinde olduğu gibi kişiye özeldir. Temel görevleri, bağışıklık sistemimizin yanıtlarını sağlamak ve belirlemektir. Bağışıklık sisteminin en önemli özelliklerinden biri, kendine ait ve ait olmayanı tanıyarak savunma sırasında kendine zarar vermemektir. Kendine zarar vermemeyi anlayabilmenin moleküler yolu, doku grubu antijenleriyle sağlanır.
Organ nakillerinde, nakledilen organlarda dokuların uyumlu olmadığı durumda, bağışıklık sistemi yabancıya çok güçlü bir şekilde yanıt vermektedir. Hastayı organ nakline sevk eden hastalıktan çok daha ağır, yaşamı tehdit eden bir tabloya neden olabilmektedir. Bu durumu önlemek amacıyla organ nakli öncesi doku grupları incelenir ve uyumlu bireyler arasında seçim yapılır.
Doku antijenleri uyumunun önemi farklı organlar için farklı önceliktedir. Örneğin kornea, kalp, akciğer ve karaciğer nakillerinde doku uyumu hiç önem taşımazken, böbrek nakillerinde önemli, kemik iliği naklinde ise ileri derecede önemlidir.
Panel Reaktif Antikorlar: Hastalık tedavisinin organ nakli ile mümkün olabileceği hastalıklardan biri böbrek yetmezliğidir. Böbrek yetmezliği olan hastalarda ikincil bir problem olarak ortaya çıkan kansızlık durumlarında bu hastalara kan verilebilir. Kan transfüzyonu yapılan hastalar farklı doku grubu özellikleri olan insanlardan kan aldıkları için bağışıklık sistemleri bu doku gruplarına karşı antikorlar oluşturur. Anti-HLA antikorları diye de adlandırılan bu antikorlar, böbrek naklinin hemen ardından çok hızlı ve çok gürültülü bağışıklık sistemi reaksiyonlarına yol açıp hastanın yaşamını tehdit edebilir. Bu durumu engellemek amacıyla böbrek nakilleri öncesi hasta serumunda doku grubu antijenlerine karşı antikorlar aranmaktadır.
Lenfosit Çapraz Uyum Testi: Doku grubu uyumlu vericisi olan, Panel Reaktif Antikoru negatif olan hastalarda, tüm uyuma rağmen alıcı ve verici arasındaki minör uyumsuzluklardan kaynaklanabilecek bağışıklık cevaplarını test etmek amacıyla, verici seçiminden sonra alıcı ve vericinin serum ve hücreleri karşılıklı olarak bir araya getirilir. Böylece, naklin hemen ardından olabilecek ani bir yanıta neden olabilecek bir faktör olup olmadığı test edilmektedir.
Romatolojik Testler
Otoantikorlar:
Bağışıklık sistemi, enfeksiyonlarla mücadele ederken mikropların yanı sıra vücudun kendi yapılarına karşı da silah üretebilmektedir. Otoantikor dediğimiz bu proteinlerin düşük yoğunluklarda kan ve bağırsaklarla ilişkili immün sistemde bulunması bağışıklık sisteminin denge durumunu sağlarken yüksek yoğunluklarda bulunması bazı romatolojik hastalıklarla ilişkilendirilmektedir. Laboratuvarımız, anti nükleer antikorlar ve açılımları, anti nötrofil sitoplazmik antikor, anti gliadin antikor, anti kardiolipin antikorlar, anti düz kas, anti mide pariyetal hücre antikoru, anti mitokondrial antikorları da içeren geniş bir panelde otoantikor incelemeleri yapmakta ve klinik hekimlerimize hastalık tanılarında ve tedavi takiplerinde destek olmaktadır.
Doku Grupları ve Romatolojik Hastalık İlişkileri:
Klinik çalışmalar, doku grubu antijenlerinin bir grubunun çeşitli romatolojik hastalıklarla ilişkili olduğunu ve birer risk faktörü olduğunu göstermektedir. Örneğin, HLA DR4 taşıyan insanların DR4 taşımayanlara göre romatoid artrit olma olasılığının 10 kat fazla olduğu ya da HLA B27 taşıyan insanların taşımayanlara göre 90 kat fazla risk taşıdığı gösterilmiştir. Benzer şekilde HLA B51 taşıyanların Behçet hastalığı olma olasılığının daha yüksek olduğu bilinmektedir. Laboratuvarımızda her üç test de moleküler yöntemlerle çalışılmaktadır.
Hematolojik Testler
Doku Tipleme ve İmmünoloji laboratuvarımızda, hematolojik kanser tanısının kaçınılmaz yardımcısı olan ve özel deneyim gerektiren akım sitometrik immünfeno tiplemeler geniş bir panel içerisinde gerçekleştirilmekte ve yorumlanmaktadır.
Lösemi immünfeno tiplemesi: Miyeloid ve Lenfoid kökenli lösemilerin ayrımı yapılmakta, istek olduğu takdirde hastaya özel paternlerin saptanmasıyla tedavi sonrası hastalığın takibi gerçekleştirilmektedir.
Kronik lösemi ve lenfoma immünfeno tiplemesi: Lösemi ve lenfoma tanısında gönderilen örnekteki (kemik iliği veya lenf bezi) hücrelerin normalde rastlanmayan fenotipik paternleri gösterip göstermediği ve her birinin kökeninin aynı olup olmadığı (monoklonalite) akım sitometrik yöntemle test edilmektedir. Ayrıca, aynı yöntemle tedavi uygulamasının ardından tedavi yararı da takip edilebilmektedir.
Erişkin ve Çocuklarda Hücresel Bağışıklık (İmmün) Yetmezliklerin Tanı ve Takibi
Çocukluk çağında sık tekrarlayan enfeksiyonların varlığı bağışıklık sistemi yetmezliğini düşündürür. Ailede benzer özellikler gösteren bireylerin varlığı ve ilk adımda yapılması gereken nispeten basit laboratuvar testlerinin pozitif ya da şüpheli çıktığı durumlarda ileri tetkik gerekir. İmmün yetmezlik tanısında, ikinci adımda gerçekleştirilecek testlerin başında akım sitometrik olarak immün sistem hücrelerinin incelenmesi gelir. T, B veya NK hücrelerinin ve alt gruplarının oranlarının incelenmesi ve bir ileri adımda bu hücrelerin işlevlerine yönelik testler hücresel immün yetmezlik tanısı için son derece gereklidir.
Erişkinlerde ise Kazanılmış İmmün Yetmezlik Sendromu (AIDS) tanısında hastanın kanında CD4 pozitif T hücrelerinin sayısı, hastalık tanısına yardımcı ve tedavi takibinde mutlaka kullanılan bir testtir.