Özellikle sıcak ve kuru havalarda sık görülen burun kanaması, günlük yaşamı olumsuz etkilemekle birlikte bazen hayatı tehdit edebilecek durumlara kadar gidebiliyor. Çoğu burun kanamasının genellikle iyi huylu olduğu ortaya çıkıyor ancak bu durumun kontrol altına alınması için bir dizi önlem alınması gerekiyor. Memorial Ankara Hastanesi Kulak Burun Boğaz Bölümü’nden Op. Dr. Ozan Gökdoğan, burun kanaması ve korunma yöntemleri hakkında bilgi verdi.
Her 2 kişiden 1’inin burnu kanıyor
Burun kanaması sık görülen bir bulgudur. Özellikle küçük çocuğu olan ailelerde olması durumunda kaygıları artırmaktadır. Genellikle kendiliğinden başlayan ve kendini sınırlayan özellikte olsa da bazı burun kanamaları tekrarlayan şekillerde gözlenebilir. En sık 2-10 yaş arası çocukluk döneminde ve 50-80 yaş arası erişkinlik döneminde ortaya çıkmaktadır. Burun kanamaları burnun ön kısmından ve burnun arka kısmından kaynaklanan kanamalar şeklinde iki bölümde incelenmektedir. Toplumun %50’sinden fazlasında hayatının bir döneminde burun kanaması şikayeti görülmektedir. Bu hastaların ancak %10’undan az bir kısmı medikal tedavi için kulak burun boğaz uzmanlarına başvurmaktadır.
Atardamar kaynaklı kanamalara dikkat!
Özellikle burun girişinde burun fonksiyonlarının iyi bir şekilde sağlanması için burunun kanlanması çok iyi gelişmiştir. Burun girişinde oluşan damar ağı bu kanamaların en sık görülen nedenini oluşturmaktadır. Bu alanda kanlanma normalde atardamarlarda gözlenen nabız şeklinde olmayıp sürekli bir akım şeklindedir. Burun arka kısmından olan kanamalar ise daha nadir olmasına karşın atardamar kaynaklı olduğu için daha ciddi sorunlara neden olmaktadır.
Sinüzit ve hipertansiyon hastaları daha fazla risk altında
Burun kanaması genellikle; lokal, sistemik ve çevresel nedenlere bağlı olarak ortaya çıkmaktadır. Sıcak ve kuru hava kendiliğinden duran kanamaların en sık nedenidir. Erişkinlerde travma, buruna kaçan yabancı cisimler burun kanamasına neden olurken, çocuklarda sıklıkla üst solunum yolu enfeksiyonları kanamalara neden olmaktadır. Bu nedenlerin yanı sıra; alerjik rinit, kronik sinüzit, hipertansiyon, kanama bozuklukları bulunan hastalarda burun kanama riski biraz daha fazladır.
Kanama sırasında yapılması gerekenler
Burun kanaması ile karşılaşan bir hastanın kanama durumunda; başını öne eğdikten sonra burnun ön kısmına baş ve işaret parmağıyla yaklaşık 5-10 dakika baskı yapması gerekmektedir. Bunun ardından buruna kan getiren damarların kasılması için buz uygulanması yapılmalıdır. Buzun direkt değil de bir beze sarılarak uygulanması daha iyi sonuç verecektir. Ayrıca kanama kesilene kadar derin ve yavaş nefes alınmalıdır. Bu uygulamalarla birlikte, burun içi damarların kasılmasına neden olarak kanama önleyen spreylerden de kullanılabilir.
Sık sık burnunuz kanıyorsa bu önlemleri alın
- Dışarıya çıkmadan önce serum fizyolojik içeren nemlendirici spreyler kullanılmalıdır.
- Güneşe çıkarken şapka takılmalıdır.
- Sıcak havalarda baş bölgesi belirli aralıklarla ıslatılmalıdır.
- Şiddetli burun sümkürme ve aksırmadan kaçınılmalıdır.
- Hapşırırken ağız açık tutularak buruna uygulanan kuvvet azaltılmalıdır.
- Burun içini parmakla temizleme alışkanlıkları bırakılmalıdır.
- Sıcak ve baharatlı yiyeceklerden uzak durulmalıdır.
- Çok sıcak duş alınmamalıdır.
- Kullanımı zorunlu değilse aspirin ve benzeri ağrı kesicilerden uzak durulmalıdır.
Kanamanın devam etmesi durumunda acil müdahale gerekebilir
Tüm koruyucu önlemlere karşın devam eden burun kanamalarında tampon uygulaması ve kanama odağının koterizayon işlemi ile yakılması yapılmaktadır. Bazen burun kanaması hayatı tehdit edecek şekilde şiddetli olabilmektedir. Bu durumda hastaya kanama durdurulması işlemi ile beraber acil ilk yardım müdahalesi de yapılmalıdır.