Sohbet esnasında bir çok insanın ayarının kaçtığına ve edepsizce sohbet ettiğine mutlaka tanık olmuşsunuzdur. Toplum olarak öyle bir hale geldik ki, edebiyle ahlakıyla konuşan, oturmasıyla kalkmasıyla örnek teşkil edecek insanlara rastlamak, adeta samanlıkta iğne aramak gibi bir hale büründü. İşin en trajik yönü ise, bu edepsizlik halleri sanki bulaşıcı bir hastalık gibi toplumun diğer fertlerine de sirayet etmektedir. Söz konusu edep olunca hep çocuk eğitimi aklımıza gelir, sürekli çocukları azarlarız. “Edeplice Otur Evladım”, “Edepsizlik Yaparsan Babana Söylerim” vs. gibi. Sanki edep sadece çocukları ilgilendiriyor, biz büyükleri ilgilendirmiyor!
Halbuki edep, ahlak, edepsizlik gibi kavramlar toplum ve aile düzeni açısından bakıldığında tüm bireyleri kapsamaktadır ve üzerinde önemle durulması gereken konudur. Edep hem kadının, hem erkeğin, hem büyüğün, hem küçüğün süsüdür. Edepten yoksun olan kişinin ağırlığı olmaz, sözlerine itibar edilmez, yolda karşılaşılırsa yol değiştirilir.
Chat sitelerinde sohbet esnasında edepsiz tavırlar sergileyenler oldukça fazladır. Bu güruh sırf içindeki kötülüğü ortaya çıkmak için chat sitelerine girmektedir. Konuşurken ağzından salyalar akan bu insanlar, gerçek hayatta bir baltaya sap olamamanın verdiği hezeyanla hareket etmeye çalışırlar. Amaçları kırıp dökmek, var olan huzur ve asayiş ortamını baltalamak, sohbet akışını kesintiye uğratmaktır. Bu yüzden çok ve boş konuşup gevezelik yapmaktansa, çok düşünüp az konuşmak daha yeğdir diye düşünüyorum.
Gerçi sohbet odaları içerisinde az yazan, yahut hiç yazmayan kullanıcılara iyi gözle bakılmazken, gerçek hayatta çok konuşmak kişinin ağırlığını ve heybetini gidererek o kişiye olan güven ve itibarın azalmasına yol açar. Herhangi bir sohbet meclisinde, diğer insanları bıktırmamak lazımdır. Çünkü ALLAH insanları yaratırken bir ağız, iki kulak vermiştir. Bunun hikmeti gayet açık olsa gerek, çok dinle ama az konuş mealindedir.
Çok konuşan ve boşboğazlık yapan insanı türlü çeşit belalar beklemektedir. Toplum tarafından hor görülmek ve başkalarının ondan nefret etmesidir. Bir insan kemalata erdikçe, konuşması azalır. Sohbet esnasında konuşulan sözü tekrar etmek, dinleyicilerin usanıp sıkılmasına yol açar. Bir mecliste başkasına sorulan soruya, sırf dikkat çekmek için cevap vermek, patavatsızlığın bir göstergesidir.
Sohbet esnasında, üzerine elzem olmayan konulara girmemeli, kendisini ilgilendirmeyen konular hakkında yorum yapmamalı ve kinayeli konuşmalardan kaçınılmalıdır. Ayrıca ses tonuna dikkat edilmeli, ne kimsenin duyamayacağı şekilde kısık konuşulmalı, ne de rahatsız edici şekilde beygir gibi bağırmalıdır. Bütün her şey itidal üzerine olmalıdır. Dostluğu yaralayacak, gönüllerde kin ve düşmanlığı tahrik edecek sözlerden kaçınılmalıdır. Konunuzda haklı olsanız bile, yaşı büyük ve saygınlığı olan kişilerle tartışmanız sizin aklınızın hafif olduğunu gösterir. Sohbet esnasında muhataplarınıza “Sen” yerine “Siz” diye hitap etmeniz sizin saygınlığınızı ortaya çıkarır. Alçaklık, iki yüzlülük, yalakalık, yalamalık, gıybet, iftira, zan, bühtan gibi konulardan uzak durulmalıdır.