Bilişim Teknolojileri Bağımlılığı Araştırma Encümeni bağımlılık yapan oyunların kimseleri mevte sürüklediğine ait rapor hazırladı. TBMM'ye sunulan rapora göre 'Mavi Balina' oyunun Türkiye'de yaklaşık 150 civarında gencin intiharıyla irtibatlı olduğu belirtildi. Yarkurul, son yıllarda yaşanan intihar vak'alarında 'Mavi Balina' ve gibisi oyunların tesirlerini araştırmak için 6 ay evvel kuruldu.
DHA'nın aktardığı malumata nazaran, Teknolojileri Bağımlılığı Araştırma Komitesi, çalışma müddeti içerisinde 12 içtima yaparken, kurum ve kuruluşlardan onlarca bilirkişinin görüşüne başvurdu.
Bilişim teknolojileri bağımlılığının tesirlerinin incelenerek muhtemel zararlarının önlenmesi, bu teknolojilerin denetimli tasarrufunun sağlanması için yapılması gerekenlerin saptanması hedefiyle kurulan encümen çalışmalarını tamamlayarak rapor haline getirdi. Raporda, Türkiye'de bağımlılık yaratan bilgisayar oyunlarının evlat ve gençleri mevte kadar götürdüğü belirtildi.
Raporda, yaklaşık 150 civarında gencin intiharıyla temaslı olduğu düşünülen ve sanal irtihal tuzağı olarak bilinen 'mavi balina' oyunu, şöyle anlatıldı
“Bu oyuna katılan insanlardan birçok şiddet içeren 50 talimatı konumuna getirmesi istenmektedir. 50 günlük bir vadeyi kapsayan bu komutlar arasında derin olmayacak formuyla kol ve bacakların kesilmesi, muayyen bir mühlet boyunca oyunu oynayanın kimseyle görüşmemesi, yüksek sesle müzik dinlemesi üzere aşamalar konum almaktadır. 50'inci günün ahir da oyunu oynayana, son aşama olan 'yüksekten atlayarak ya da kendini asarak intihar etme' komutu verilmektedir. Bu oyunda başkan konumunda olan insanların, şahsî haberlerini ele geçirdikleri kurbanlarına şantaj yaparak oyunda kalmaya zorladıkları belirtilmektedir. Neredeyse tüm yerküreyi tehdit eden bu oyun bizim memleketimizde de önemli kayıplara sebep olmaktadır. Bu mevzuda gerekli tedbirlerin ivedilikle alınması, evlatlarımızın bilinçlendirilmesi gerekmektedir.”
Rapora nazaran, 'problemli teknoloji kullanımı' yaygınlığı, 'teknoloji bağımlılığını' geçti…
Türkiye'de yapılan çalışmalarda 'problemli teknoloji kullanımı' yaygınlığının 'teknoloji bağımlılığı' yaygınlığından yüksek olduğu vurgulanan raporda, şu tabirlere konum verildi:
“Ülkemizde 2011 yılında yapılan bir yaygınlık çalışmasında ortaokul mekteplileri arasında 'problemli internet kullanımı' yüzde17,45, internet bağımlılığı sıklığı yüzde 2,33 olarak saptanmıştır. İstanbul Kadıköy kazasında 2015 yılında yapılan 10-15 yaş arasındaki 1019 ortaokul talebesinin katıldığı bir çalışmada iştirakçilerin yüzde 46,7’sinin sorunlu internet kullanıcısı olduğu, yüzde 5,6’sının ise bilgisayar oyunu bağımlısı olduğu belirlenmiştir. 2015 yılında Giresun’da yapılan 13-18 yaş arasındaki 1175 ergenin katıldığı bir çalışmada iştirakçilerin yüzde 7,1’inin sorunlu internet tasarrufu olduğu belirtilmiştir.”
Tüm yaş öbekleri bağımlılık riski altında
Bilişim teknolojilerinin, yaş farkı gözetmeksizin tüm bireyler üzerinde risk oluşturduğu belirtilen raporda, “Çocukluk, ergenlik ve gençlik devirlerinde kimi bağımlılık tiplerine çok daha çokça rastlandığı da görülmektedir. Evlat, ergen ve gençlerde özellikle internet, oyun ve toplumsal medya bağımlılıkları, yetişkinlerde ise pornografi, oyun ve çevrimiçi kumar üzere bağımlılıkların görülme sıklıkları daha ziyadedir. O halde bağımlılığın sebepleri ve bağımlılığa tesir eden faktörlerin farklı yaş öbeklerinde farklı biçimlerde ortaya çıktığı söylenebilir” denildi. Raporda, 'teknoloji bağımlılığı' ve 'internet bağımlılığı'na sürükleyen faktörlerin iki başlık altında ele alınabildiği kaydedilerek, “Bunlardan birincisi, internete erişim, interneti tasarruf hedefi üzere internetin yapısı ve içerdiği nesnelerin bağımlılıkla bağlantısıdır. Gayrısı ise, ruhsal bozukluklar, ailevi sorunlar üzere ferdi yahut çevre kimi faktörlerin internet bağımlılığını tetiklemesi yahut internete yanlışsız bir kaçışa teşvik etmesi” tabirlerine mahal verildi.
En büyük vazife ailelere düştüğü belirtilen raporda, ebeveynler için ise şu tekliflere taraf verildi
“Özellikle 0-6 yaş arası evlatların bilişim teknolojileriyle mütenasip bir formda tanıştırılması için ebeveynlere, kreş ve bakımevi çalışanlarına ve bakıcılara farkındalık eğitimleri verilmelidir. Ailece kaliteli vakit geçirmeye ayan bir devir ayrılmalıdır. Evlatlar, ilgi yerlerine nazaran hobilere, sanat ve spor kısımlarına ve vesair geliştirici etkinliklere yönlendirilmeli, konutta evladın ilgi duyduğu evcil bir hayvan besleme seçeneği değerlendirilmelidir. Restoranlarda yahut AVM’lerde evlatlarla ilgilenme külfetinden kaçınabilmeleri için ebeveynlere tablet, cep telefonu yahut gibisi cihazların temin edilmesi pratiğine son verilmelidir.”