Peptit Bağı
Proteinler canlılarda hem yapı maddesi olarak kullanılır hem de enzimleri oluşturur. Dolayısıyla canlılardaki en önemli organik moleküller proteinlerdir. Hücrenin metabolizmasının ana işlemi ise protein sentezi dediğimiz süreçtir. Protein sentezinde oluşan bağ türü ise peptit bağıdır. Bu yazıda peptit bağı üzerinde durmaya çalışacağız.
Protein sentezi sırasında iki aminoasitin bir araya gelmesiyle oluşan bağa peptit bağı denir. Peptit bağı aminoasitlerin birinin karboksil grubuyla diğerinin amino grubu arasında kurulur. Peptit bağı oluşumuna "peptitleşme" denir.
Peptit bağları canlılarda bulunan en temel bağların başında gelir. Çünkü proteinler canlıların en temel organik maddeleridir.
Peptit Bağı Gösterimi
Peptit bağı oluşumunu anlamak için görsel model üzerinden gösterelim. Bu sayede peptit bağı hangi gruplar arasında oluşur daha iyi anlarız.
Yukarıda peptit bağı hangi gruplar arasında ve nasıl oluşur gösterilmektedir. Bir aminoasitin karboksil grubu ile diğer aminoasitin amino grubu arasında bağ oluşmaktadır. Bunun sonunca H ve OH birleşerek suyu oluşturmaktadır.
Bağ oluşumu sırasında bu şekilde su açığa çıkmasına dehidrasyon denir. Peptit bağı oluşumu bir dehidrasyon tepkimesidir.
Dikkat ederseniz 2 aminoasitin birleşmesiyle 1 peptit bağı oluşmakta ve 1 su molekülü çıkmaktadır. 3 aminoasit olduğunda ise aynı mantıkla 2 bağ oluşacak ve 2 su açığa çıkacaktır.
Öyleyse peptit bağı sayısı formülü için n -1 kullanabilir. Yani n adet aminoasitin bir araya geldiği bir protein sentezinde n - 1 adet peptit bağı oluşu ve n - 1 tane su molekülü ortaya çıkar.
Birbirine bağlanan aminoasitler farklı olabilir. Ancak iki amino asit arasında peptit bağı kurulumu aynı mantıkta gerçekleşmektedir. Bağlanan aminoasitlerin türü ve sıralaması proteinin özelliğini belirlemektedir.
Peptit Bağı ile İlgili Sorular
Peptit bağı nedir, nasıl oluşur öğrendik. Ayrıca peptit bağı sayısı formülü de nereden geliyor gördük. Şimdi çok sorulan birkaç soruya kısaca yanıt vererek bilgilerimizi pekiştirelim.
Peptit bağı nelerin yapısında bulunur?
Peptit bağı proteinlere özgü bir bağdır. Yani protein moleküllerinin yapısında bulunur. Protein içeren her türlü yapıda peptit bağları da vardır.
mRNA peptit bağı içerir mi?
RNA nükleotitleri peptit bağıyla bağlanmaz. Ancak mRNA ile gelen koda göre protein üretilir yani peptit bağı oluşturulur.
Ribozomda peptit bağı var mı?
Ribozom organeli protein sentezinden sorumlu organeldir. Aynı zamanda kendisi de proteinden yapılmıştır. Bu mantığa göre ribozomda peptit bağı vardır.
Enzimde peptit bagi var mi?
Yukarıda belirttiğimiz üzere enzimler protein yapılı maddelerdir. Dolayısıyla evet, enzimde peptit bağı bulunur.
100 aminoasitlik bir proteinde kaç peptit bağı bulunur?
Yukarıda verdiğimiz formüle göre bulabiliriz. 100 aminoasiti bağlamak için 99 bağ gerekir. Bunun sonucunda 99 su molekülü açığa çıkar.
Bir protein sentezinde oluşan peptit bağı sayısı ile ortaya çıkan su molekülü sayısı eşittir.
Etiketler: