Evet… Kanın kaynadığı, isyanların had safhada yaşandığı, bizlere göre daha saf, her akıntıya kendini bırakmaya müsait ve potansiyellerle dolu bir dönemden bahsediyoruz. (bkz: yolo)
Peki nereden çıktı böyle bir istatistik?
Efendim şimdi elin araştırmacıları, üşenmemişler kendi ülkelerinde yaşanan kaza istatistiklerini, arabanın icadından bu yana tutmaya başlamışlar. Bir de sonradan sigorta şirketleri de işin içine girince, araştırmalar daha da detaylı hale gelmiş ve trafik kazalarının nedenlerini milyon tane başlık altında incelemeye başlamışlar. (bizdeki gibi dikkatsizlik, alkol ve aşırı hız adlı 3 tane temel başlık yok)
Bu başlıklardan biri de “Yaş”. Ama ben bu yazımızda sadece 17-22 yaş arası gruba odaklanmak istiyorum. Görselde 35 yazdığının farkındayım ve kaynak olarak Motosiklet yol sanatını referans olarak gösterdiğimizin de farkındayım ama yazar ben olduğuma göre bu skalayı daraltırım kardeşim! İtiraz kabul etmiyorum!! Amaaa “Yok kardeş itirazım var benim” dersen açıp yol sanatı kitabını da okuyabilirsin (sayfa 2-3) Ama aşağıdaki bilgileri bulamayabilirsin ben uyarayım da sonra üzülme.
Despot tarafımı kontrol edip varlığına emin olduğumuza göre şimdi gelelim konuyu biraz daha detaylandırmaya.
Neden bu yaş grubu yüksek riskli grup olarak kabul ediliyor?
Ağırlıklı olarak fizyolojik ve psikolojik nedenlerden dolayı. Bu dönem omurganın ve vücudun en sağlıklı olduğu dönem. Yani formunun zirvesinde. Fakat beyinin Prefrontal korteks adlı (beyaz cevher) bölümü halen gelişimini tamamlayabilmiş değil. Normal şartlarda birçok genç stres ve dikkat dağıtıcı etkenlerle başa çıkabiliyor ama işin içerisine, uykuya olan ihtiyaç, güçlü duygular ve aynı anda birkaç işi yapmak dahil olunca (multi-task) beyinin bu kısmında devreler karışıyor.
Yapılan araştırmalar ve analizler, riski arttıran bu tip fizyolojik ve psikolojik faktörlerin, eğitim ve sosyal çevre ile harmanlanınca trafik içerisinde çoğunlukla şu tip korkutucu sonuçları doğurduğunu göstermiş;
- Dikkatini uzun süre sürüşe verememek, dış uyaranlara sürekli dikkat kaydırmak.
- Diğer sürücülere nazaran tehlikeli durumları fark etmekte geç kalmak veya hiç fark etmemek.
- Oluşan tehlikeli durumlar karşısında planlama ve manevra yapamamak.
- Riskli sürüş tarzı benimsemek ve riskli davranışlarda bulunmaktan çekinmemek.
- Oluşabilecek riskleri hafife almak ve sonuçları konusunda yetersiz bilgiye sahip olmak.
- Diğer sürücülere nazaran trafik akışı içerisinde temel kontrolleri kullanırken yüksek hata yapma oranı. (multi-task)
- Trafik işaret ve işaretçilerini fark etmekte geç kalmak veya hiç fark edememek.
- Motosikletin bakım ihtiyaçlarını bilmemek, geciktirmek veya hiç önemsememek.
- Halen yüksek derecede uykuya bağımlılık ve sonucunda ortaya çıkan yorgunluk nedeniyle tepkilerde gecikme.
Bu liste çok daha uzun ama sadece buraya kadar olan kısmına bile bakınca ürkütücü göründüğünün farkındayım.
Ama….Gelelim madalyonun diğer tarafına. Bu yaş grubu, kolay öğrenme, öğrendiğini uygulama, daha önceden edinilmiş davranış ve alışkanlıkları çok kolay değiştirme kapasitesine sahip (Freni 2 parmakla değil 4 parmakla sıkmalısın uyarısı 2-3 denemeden sonra yeni bir alışkanlık haline geliyor) Ayrıca fizik ve kondisyon olarak beni, seni, üzebilecek durumda. Refleksleri de cabası. Böylesine açık bir beyin ve fiziksel enerji büyük bir potansiyeldir ve bu potansiyel doğru eğitimle buluşursa, erken yaşta motor davranışlar yaratabilme ihtimali de o kadar yüksek. Bu durumda bir dezavantaj olarak bakılan birden çok işi aynı anda yapma eylemi (multi-task) bilinçsiz yapılır hale gelir ve fizyolojideki bu açığı çok rahat kapatmış olurlar.
Ayrıca hepimizin bildiği ergenlikten sonra sönmeye başlayan o sinirlilik ve gerginlik hali, çok çabuk yerini motosiklete binme keyfine ve sakinliğine bırakır.
Bu nedenle bu özel ve güzel yaş grubuna uygun eğitim, uygun motosiklet ve yine uygun eğitim diyorum hepinizi gözlerinizden öpüyorum.
Emre Öztürk
©CAriderCoach
Kaynaklar:
Insurance Institute for Highway Safety (IIHS). Fatality facts: teenagers 2012. Arlington (VA): The Institute; 2012 [cited 2014 Sept 29].