Merhaba,
Rousseau ile bir felsefe kitabında tanıştım. Doğada yaptığı yürüyüş ve bir ağacın gölgesinde yaşadığı muazzam deneyim. Büyülemişti. Ardından kitapları geldi.
Yetmedi, filozofların yaşamlarını ve eserlerini okudum. Sahi ne vardı, doğada? Ne arıyorlardı?
An’lam Arayışı kitabım kendimi onlar gibi doğanın, yaşamın içinde sorguladığım satırlara dönüşmüştü.
Kitaba gelecek olursak, aktarmak istediğim önemli satırlar sizinle.
1778 tarihli Yalnız Gezerin Hayalleri Rousseau’nun son eseridir. Edebi ve felsefi bir vasiyetname sayılabilecek bu eserde kendi benliğinde gezintiye çıkar, kendi gerçeğine eğilir. İnce bir kırgınlık ve sorgulayıcı bir dille kaleme alınan bu metin modern bireyin oluşumuyla ilgili ilk örneklerdendir. Yalnız Gezerin Hayalleri‘yle birlikte edebiyatta birey nesne olmaktan çıkmış ve özne konumuna yükselmiştir.
Benden daha bilgece felsefeyle uğraşan birçok insan gördüm, ama felsefeleri sanki kendilerine yabancı gibiydi. Herkesten daha bilge olmak istediklerinden, evrenin işleyiş düzenini, gözlerine ilişiveren herhangi bir makineyi sırf meraktan inceleyen biri gibi inceliyorlardı. İnsan doğasını bilgiççe konuşabilmek için inceliyorlardı, kendilerini tanımak İçin değil; çalışmalarının amacı başkalarını eğitmekti, kendi içlerini aydınlatmak değil. İçlerinden çoğu bir kitap yazmak istiyordu, kitap nasıl olursa olsundu, yeter ki kabul görsündü. Kitapları yazılıp basıldığında onu başkalarına kabul ettirmek ve kitap saldırıya uğradığında çürütülmesin diye doğru mu, yanlış mı olduğuna bakmadan onu savunmak dışında kitabın içeriğiyle ilgilenmiyorlardı. Bana gelince, öğrenmeyi istediğimde bu kendimi bilmek içindi başkalarına öğretmek için değil; başkalarını eğitmeden önce insanın kendisi için öğrenmesi gerektiğine her zaman inandım ve hayatım boyunca insanlar arasında yapmaya çalıştığım bütün incelemelerden biri bile yoktur ki ömrümün sonuna kadar yaşayacağım ıssız bir adada yapmayayım. İnsanın yapmak zorunda olduğu şeyler çoğunlukla inanmak zorunda olduğu şeylerdir. Ve en doğal gereksinmelerin dışında kalan her şeyde eylemlerimize yön veren fikirlerimizdir. Her zaman benimsemiş olduğum bu ilke çerçevesinde yaşamımın gerçek amacını anlamaya ve yön vermeye çalıştım ve bu amacın dünyada bulunamayacağını hissederek yaşamıma ustaca yön verme yeteneğim olmayışından dolayı üzüntü duymaktan vazgeçtim.
Tüm usta kalemlere, öğrettikleri için teşekkür ederim. En önemlisi de kendimi bilmek için öğrendiğim gerçeğini hatırlattıkları İçin.
Satırların sonuna gelirken, gerçekle ilgili birkaç cümle eklemek istedim. Gerçek erdemdir. Gerçek bizim için metafizik bir varlıktır.
Yazarken, gerçeği olduğu gibi yansıtabilmek gerekir. Yazarın yalanla işi yoktur.
Herkese iyi okumalar.
Sevgiyle
Yasemin Emre