Küçük Karayip adası Küba, bugün bildiğimiz kadarıyla Latin müziği üzerinde büyük etkiye sahip olmuştur. Köle ticaretinin karanlık tarihi nedeniyle ve Avrupalılar tarafından Amerika’nın kolonileşmesi ve nüfusunun çeşitliliği için uluslararası bir liman olarak hizmet veren Küba, karanlık siyasi geçmişinin yanı sıra zengin bir müzik tarihi de geliştirdi.
Salsa’dan contradanze’ye, rumba’dan conga’ya, 1492’deki keşfinden bu yana Küba’dan ortaya çıkan türler, Latin müziğini bir bütün olarak şekillendirmeye, dünya çapında ve dünyadaki müzik sahnesine güvenilirlik ve çeşitlilik kazandırmaya yardımcı oldu.
Küba’nın Kısa Tarihi
İlk olarak 1492’de Christopher Columbus tarafından keşfedilen Küba,1873’te köleliğin kaldırılmasından önceki 300 yıl içinde bir milyondan fazla Afrika yerlisinin akınına uğradı. Altın madenleri, şeker ve tütün tarlaları üzerinde çalışmak için İspanyol yerleşimciler tarafından Küba’ya getirildi, Kölelerin büyük çoğunluğu bugün Nijerya, Kongo ve Angola’dan geliyordu.
Köklerin bu eşsiz karışımından, köleler onlarla birlikte dinsel yaşamlarının bir parçası olan ritimleri, müziği ve dansı bir araya getirerek, Küba tarihi boyunca gelişecek olan kültüre müzikal bir temel oluştururlar.
Bu Küba’nın müzik ve dans zenginliğini doğuran, İspanya’dan gitar, melodiler ve lirizm ile birlikte Afrika ritimlerinin bir araya gelmesi ve türün genellikle Afro-Küba olarak adlandırılmasının sebebidir.
Küba Müziğinde Tarzlar ve Türler
1920 ve 1930’lar kabare geleneğini, büyük caz bandlarını ortaya çıkarmış. 1950’ler kabare geleneğinin ve revü benzeri mambo, çaça, salsa danslarının gece kulüplerini kasıp kavurduğu zamanlar. Küba müziğinin çalgıları da tıpkı Kübalılar gibi biraz Afrikalı ve Karayipli, biraz Güney Amerikalı, biraz Avrupalı ve Kuzey Amerikalı.
Küba’da müzik ve dans her zaman bir yaşam biçimi. Küba’da müzik standartların dışında. Sokaklarda, kumsalda, evlerde, hiç bitmeyen partilerde, karnavallarda, rumba, mambo, ça-ça, salsa, bolero dansları ile canlılık ve neşe veren, duyguların akışında yaşanan tutku dolu bir tarz…
Bu küçük Karayip adasında başlamış olan türler arasında rumba, conga ve musica campensina var. Afrika’nın dini ritüelleri, Hıristiyan dini karnavalları ve Karayip karnaval müziğinden etkilenen kentsel sokak müziği, Brezilya’nın sambalarına benziyor ve hem rumba hem de conga stillerini doğurdu.
Küba Müziğindeki Enstrümanlar
Küba müziğinde kullanılan enstrümanlar, yüzyılların sentezidir. Adanın ilk sakinleri olan yerlilerin kültürü sömürgeciler tarafından yok edildiği için o günlerden pek bir şey kalmamıştır. Küba’ya Avrupa’dan gelen enstrümanlar öncelikle telli, üflemeli ve klavyeli çalgılar. Gelenlerin bir bölümü de değişime uğradı. .Afrika kökenli enstrümanlar, sallamalı çalgılar ya da ritim çalgıları: Örneğin maracas, chekere ya da guiros (kabaktan yapılıyor, boncuklarla kaplı ya da etrafı tırtıklı), tambur (davul), marimbula, clave (bizim kaşıklar gibi iki tahta parcası), trompeta china, cencero (zil), quijada vs. Bazı aletler malzeme yokluğundan değişmiş, bir tür tambur olan Cajon gibi: Afrikalı köleler, nakliye kasaları, kutuları, sandıklarıyla çaresizlikten imal etmeye çalışmışlardır. Cajon bugünde Küba’da çok popülerdir.Bir tür tahta kutudur. Bongo, tubas, tumbadora, conga, quinto da birer tambur çeşitidir. Boyutlar, adet, malzeme, çalınma biçimi, konulan yer (diz arası, diz üstü, zemin) gibi özellikleriyle birbirlerinden ayrılmaktadırlar.
Yayılmış ve Popülerlik
Göçmenlerin dalgaları kuzeye, Amerika Birleşik Devletleri’ne göç ederken, Küba müziği kent merkezlerindeki diğer müzik formatlarıyla kaynaştı. Yirminci yüzyılın ortalarında, bu füzyondan yeni popüler müzik stilleri doğdu ve bize mambo , cha cha cha ve tabii ki salsa verdi .
Kübalı esinlenen bazı müzikal formları, enstrüman kombinasyonlarını veya evrimleşmiş ritimleri ve dansları kimlerin “icat ettiğini” söylemek zor. Dünya küresel bir köy haline geldiğinde, Latin müziği gelişmeye ve küresel kalp atışlarını yansıtmaya devam ediyor.