G20 ve IMF, dijital para (CBDC) kullanımıyla ilgili 13 Ekim 2020 tarihli bir rapor yayınladı. Raporda, G20 ülkelerinin IMF, Dünya Bankası ve Uluslararası Ödemeler Bankası (BIS) ile birlikte dijital para kullanımını bankacılık sistemlerinde resmileştirmek istediği belirtildi.
Daha hızlı, daha ucuz, şeffaf ve kapsamlı bir küresel ödeme sisteminin hedeflendiği aktarılan raporda, mevcut sistemin daha güvenli hale getirilmesinin hedeflendiği söylendi. Bununla birlikte ekonomik büyüme, uluslararası ticaret, küresel kalkınma ve finansal katılım gibi alanlarda da CBDC ile yeni ödeme sisteminin büyük katkısı olacağı ifade edildi.
2022’nin Sonuna Kadar Müddet Verildi
Rapora göre G20 ülkeleri, IMF, Dünya Bankası ve BIS, 2022’nin sonuna kadar CBDC tasarımı, stablecoin araştırmaları, kullanılacak teknolojiler ve deneyleri tamamlamış olacak. 2025 yılının sonuna kadar ise ülkeler arasında CBDC işlemlerini kolaylaştıracak tekniklerin de geliştirileceği raporda kaydedildi. 2008 ekonomi krizinden sonra ortaya çıkan Finansal İstikrar Kurulu (FSB) da ülkelerin finansal istikrara yönelik risklerini ödün vermeden kontrol edebilmeleri ve sınır ötesi işlemlerde karşılaştıkları zorlukları aşabilmeleri için dijital paraları kapsamlı bir şekilde inceleyeceklerini aktardı.
İlk Hedef Sınır Ötesi Gerçekleşen Ödemeleri İyileştirmek
Raporda sınır ötesi ödemelerde kolaylık sağlanmasının öncelikli hedef olduğu belirtiliyor. Yapılacak ödemeler için bir yol haritası sunmak, zorlukları aşmak ve tamamen kullanıcılara yönelik bir hizmet sunmak temel amaçlar arasında bulunuyor. Özellikle bireysel ve küçük firmaların karşılaştığı finansal problemlerin çözümünde kullanılması planlanan ödeme sistemi, rapora göre yükselen ekonomiler için büyük bir ferahlama sağlayabilir.
CBDC Yol Haritasında 5 Temel Nokta
Yayınlanan raporda, Uluslararası Ödemeler ve Altyapılar Komitesi’nin (CPMI) Temmuz 2020’de yayınladığı Stage 2 raporunda bulunan beş temel noktanın dikkate alındığı belirtiliyor. Yapılandırılan yeni yol haritasında dijital para kullanımı ve resmileştirilmesi için atılması gereken 5 temel adım şu şekilde sıralanıyor:
- Sınır ötesi ödemeleri geliştirmek adına ortak bir kamu ve özel sektör taahhüdü
- Düzenleme, denetim ve gözetimde güçlü koordinasyon
- Sınır ötesi ödemeleri desteklemek için mevcut ödeme altyapılarının ve düzenlemelerinin iyileştirilmesi
- Veri kalitesini artırmak, piyasa uygulamalarını geliştirmek ve kesintisiz veri akışı sağlamak
- Yeni ödeme altyapılarını ve düzenlemelerini keşfetmek
Yol haritasında bulunan ilk 4 adım, mevcut küresel ödeme sistemini geliştirmeyi temel alırken beşinci adımda daha fazla gelişim imkanı ve ödeme altyapı/düzenleme çalışmaları üzerinde duruluyor. Rapora göre, yeni bir ödeme altyapısının ortaya çıkması için ilk 4 adımın tam anlamıyla uygulanması gerekiyor. Bunu yaparken bağlılığın, koordinasyonun ve hesap verilebilirliğin başarılı olmak adına çok önemli olduğuna vurgu yapılıyor.
Dijital Paralar Birçok Kolaylık Sağlayabilir
Rapora göre, CBDC’ler küresel çapta gerçekleşen para transferlerini kolaylaştırabilir, Facebook Libra gibi kurumsal paraların önüne geçebilir, pandemi gibi acil durumlarda kullanıcılara destek sağlayabilir. Geçen hafta Fed, Kanada Merkez Bankası, Avrupa Merkez Bankası (ECB), İsviçre Merkez Bankası, İsveç Ulusal Bankası ve Japonya Merkez Bankası (BoJ) tarafından yayınlanan raporda, merkez bankalarının CBDC beklentileri aktarılmıştı. Kuzey Amerika, Avrupa ve Japonya’da bulunan bankalar, CBDC’lerin mevcut parasal sistemin yerine geçebilmesi ve nakit paraya benzer şekilde kullanım olanağı sağlaması gerektiğini belirtiyor. Aynı zamanda geleneksel para sistemiyle kolayca entegrasyon sağlanabilmesinin de önemli olduğunun altı çizildi. Raporda yüksek güvenlik, merkez bankalarının düzenine sağlanması gereken uyum gibi konuların da ayrıca üzerinde duruldu.
Avrupa Merkez Bankası Başkanı Lagarde da geçtiğimiz günlerde dijital euro hakkında yayınladıkları rapor hakkında konuşarak dijital paranın avantajlarını ve risklerini aktarmıştı. 2021 yılında çıkması planlanan dijital euro ile birlikte Japonya Merkez Bankası da dijital yen çıkarmak istediğini duyurmuştu.