Crusader Kings 3: İnceleme ve Rehber
Yıl 932. İsveç Kralı Anders Eirikrsson, 10.000 kişilik efsanevi ordusuyla Danimarka Krallığı’nın başkentinin bulunduğu Sjaelland’a girerken hiçbir direnişle karşılaşmadı. Savaş zaten başladığı an Danimarka için bitmişti. İsveç savaş ilan ettiğinde, Danimarka ittifak içinde olduğu devletler ile geniş coğrafyasında birden fazla savaşa girip bitap düşmüş, orduları yorulmuş, silahları tükenmiş bir vaziyetteydi. Yalnızca birkaç gün süren kuşatmadan sonra, Danimarka Krallığı, aynı Kral Anders’in babası merhum Kral Eirikr’in Norveç Krallığı’nı İsveç’e katması gibi, Kral Anders’in eline geçmişti. Saldırı o kadar hızlıydı ki, Danimarka yardım bile çağıramadan savaş bitmişti. Dedesi Upplandli Jarl “Demirkıyım” Björn’ün, babası Kral Eirikr’in ve kendisinin ortak hayalini gerçekleştirmeye çok az kalmıştı: Skandinavya İmparatorluğu. Önlerinde duran tek engelse: Finlandiyalılar.
Sağlam Bir Grand Strategy
1 Eylül 2020’de Steam‘de çıkan Crusader Kings 3, serinin sıkı oyuncuları ve yeni oyuncularla beraber büyük sükse yaptı. CK2’den sonra basitleşen arayüzü ve oynanışla beraber kompleksliğini kaybetmeyen Crusader Kings 3, hem hardcore oyuncuları hem de yeni başlayanları tatmin etmeyi başarıyor. Ben de CK2’ye başlamış ama oyunun derinliğinde kaybolup bırakmak zorunda kalmıştım. Öğrenme eğrisini tırmanmak çok zordu, sürekli gelişen olayları takip edip adapte olmak da öyle.
Ama nasıl olduysa, Crusader kings 3’te aynı zorluğu görmeme rağmen, oyuna tutunabildim ve öğrenmeye başladım. Paradox bu sefer gerçekten turnayı gözünden vurmuş.
Crusader Kings 3, 2’nin güzel yaptığı her şeyi alıp daha da geliştirmiş ve bir şaheser ortaya çıkarmış. Hatta biraz daha ileri gidip, Paradox Interactive’in çıkardığı en iyi “başlangıç” diyebilirim bu oyun için. Çünkü, Paradox oyunlarını sevenler de bilirler ki genelde oyunları yeni çıkan DLC’ler ile toparlanıp iyi bir hale geliyor. Bu oyun çıktığı gibi başka bir şeye gerek duymayan bir oyun haline gelmiş.
Entrikalar, gizli odalarda yapılan planlar, zehirler ve saklı bıçaklar havada uçuşurken, siz, ailenizi hayatta tutmaya çalışıyorsunuz. Ingrid oğluma atlamış aman piç doğarsa yanarız, Björg zindana düşmüş para yok nasıl çıkaracağız, ben savaşa gitmişim karım hamile kalmış, ajanı görevlendireyim de kimle boynuzlandık öğrenelim, İskoçya kraliçesi dul kalmış ona yürüyüp ittifak mı kursam, zaten karım beni şövalyemle aldatmış at ikisini de zindana, Papa’dan izin al, boşan, git İskoç kraliçesiyle evlen, evlendik kadın iki ay sonra suikasta uğrayıp öldürüldü, ulan boşuna mı uğraştık, neyse yaş olmuş 60 oğlana odaklanayım da iyi bir kral olsun aldatılmasın, aslında kortta iyi özellikli bir kadın var, ittifak için başkasıyla evlenip bu kadından da bir piç yapıp iyi çıkarsa onu mu varis yapsam gibi tonlarca şeyle uğraşırken, bir de devlet yönetmeye çalışıyorsunuz. Kolay değil, gerçekten değil.
Yaşayan Bir Oyun
Oyunda gerçekten yaşayan bir dünya var. Her yerde savaş, her yerde entrika… Ölümer, doğumlar, planlar, stratejiler, ittifaklar, oyun haritasında yaşanan her şey sizi etkileyebiliyor.
Oyunda bir hanedanlığı oynuyorsunuz aslında. Yani yönettiğiniz karakter öldüğünde, varisiniz sizin soyunuzdan ise, ki bu genellikle oğlunuz oluyor, yeni karakterinizle oynamaya devam ediyorsunuz. “Game Over” olması için gerçekten soyunuzun kuruması gerekiyor. Bu yüzden bir yandan krallığınızı korurken, bir yandan da ailenizi korumak zorundasınız.
Bu özellik oyuna inanılmaz bir derinlik kazandırıyor. Yanlış bir evlilikle topraklarınızdan olabilir, doğru bir evlilikle ise imparatorluk bile kurabilirsiniz.
Evlilik Simülatörü
CK3’te evlenme kısmı o kadar detaylı ki, oyunun içinde bir evlendirme simülatörü var diyebiliriz. Öncelikle şunu söyleyeyim, her vilayetin, dükalığın, krallığın bir saray halkı, yani kortu oluyor. Bu kort genellikle sizin hizmetkarlarınız, şövalyeleriniz, konsey üyeleriniz ve dışarıdan gelen soylu veya soylu bir aileden gelmeyen misafirlerinizden oluşuyor. Bu kişilerin tamamıyla da iletişim kurabiliyorsunuz oyunda. Eğer becerilerini beğendiğiniz bir misafir olursa onu konseyinize alabilir, hatta toprak verebilir, çocuğunuzu bile evlendirebilirsiniz. Ama özelliklerine dikkat etmeniz gerek. Bazıları boylarından büyük işlere kalkışıp, karınıza kızınıza, size, oğlunuza yürüyebiliyor 🙂
Karakterleri evlendirirken göz önünde bulundurmanız gereken iki seçenek oluyor: Evlilik yoluyla ittifak, ya da “long game” diyeceğimiz, soy iyileştirme. Güçlü bir devletle evlilik yoluyla ittifak kurmak sizi hızlı bir şekilde toprak kazanmaya itebilecekken, soy iyileştirme yoluna giderseniz iyi becerileri ve soyda kalacak genetik özellikli biriyle varisinizi evlendirdiğinizde, gelecek nesillerde harika özelliklere sahip torunlar elde edebilir, kusursuz soyunuzla yenilmez bir hanedan olabilirsiniz.
Toprak Paylaşımı ve Konsey
İyi bir ordunuz var diyelim. Takır takır savaş kazanıp toprak alıyorsunuz. Ama vasallarınız, dolayısıyla oyun size belli bir sınır koyuyor ve bundan fazla toprağa sahip olursanız, vasallarınızla aranız kötüleşiyor. Savaşırken onlardan asker ve vergi alıp, toprak vermezseniz size karşı toplanıp ayaklanabiliyorlar. Bu yüzden vasallara, özellikle belli topraklarda hak iddiası olan vasallarınıza hak ettikleri toprakları vermek, mutlu ve kargaşasız bir devlete giden ilk kapı oluyor.
Bazı vasallarınız diğerlerinden daha güçlü ve talepkar olabiliyor. Bu vasallar devlet yönetiminde söz sahibi olmak için konseyde olmak istiyor. Burada seçim tamamen size kalıyor. İyi bir diplomasi becerisi olan bir vasalınız varsa hemen diplomat olarak onu seçmeniz, yerine vasal olmayan ve soysuz birini almaktan çok daha iyi, zira aranızı iyi tutmanız çok önemli. Diyelim ki İsveç kralısınız ve bir dükünüz konseyde görev alıyor ama becerisi çok düşük ve bu size mal oluyor. Vergi toplayamıyor veya diplomaside iyi olmadığı için çevrenizdeki krallarla aranız kötüleşebiliyor. Bu durumda yapabileceğiniz şey onu kovup, yerine başka iyi bir vasal veya kortunuza gelen misafirlerden birini tutmak olabilir. Ama dükü konseyden kovarsanız, ileride size karşı ayaklanabileceği için onunla aranızı iyi tutmanız ve hediyeler yollamanız gerekebilir. Fakat zaten yeterince güçlüyseniz, öyle bir şeye kalkışmayacaktır.
Entrikalar ve Kanca Sistemi
Oyunda bol bol entrika mevcut. Bu işler için konseyinizde sizin belirlediğiniz bir Spymaster yani İstihbaratçınız oluyor. Diyelim ki iki çocuğunuz var ama dandik olan maalesef varis ve krallık sisteminizde varisi siz belirlemiyorsunuz. Çocuğunuzu boğdurabilir, yerine diğer çocuğunuzun varis olmasını sağlayabilirsiniz. Evet, çok çirkin olay ama sağlıklı bir krallık için gerekli. Aynı Osmanlı’da kardeş katlinin yasal olması gibi. Zaten oyunda göreceksiniz ki, bundan çok daha çirkin şeyler yaşanıyor.
CK2 oynayanların bileceği üzere, bazı karakterler üzerinde kozlarınız olabiliyor. CK3’te de bu korunmuş. Son oyunumda bir vasalımın eşcinsel olduğunu öğrendim ve bu karakter üzerinde kanca kazandım. Kancayı kullanarak, onun sırrını yaymayacağımın teminatıyla, vasalımla olan asker ve vergi sözleşmemi iyileştirerek, bir tür şantaj yaptım. Bu tür kancaları sadece sır öğrenerek değil, iyilik yaparak da edinebiliyorsunuz. Mesela Bizans’tan kaçıp gelen biri, kortuma girmek için yalvardığında onu içeri alıp bir kanca kazandım. Özellikleri iyi olduğu için ona toprak verdiğimde, kancam sayesinde bana diğer vasallardan daha çok vergi vermesini sağladım. Tabii bu sistem sizin aleyhinize de işleyebiliyor. Sizin bir sırrınız varsa ya da vasalınız size savaş açıp kazanırsa, aynı kancayı size takıp kendini vergiden muaf edebiliyor.
Genel olarak CK3 için oynadığım en iyi Büyük Strateji oyunlarından biri diyebilirim. Derinliği, hikayesi, her yöne evrilebilen gidişatlar, entrikalar, savaşlar, ittifaklar, her şeyiyle beraber inanılmaz bir oyun olmuş. Önümüzdeki günlerde hepinizin bildiği Ragnar Lothbrok ile de oynayabileceğimiz bir DLC geleceği söylentileri var. Ama acele etmelerine gerek yok. Şu anki hali bile insanı sürekli baştan başka bir hanedanla oynamaya itiyor. Detaylı bir rehber için, Gamelisher‘ı takip etmeyi unutmayın.
Bu yazı ilginizi çektiyse, buna da göz atmayı unutmayın: Kapsamlı Bir Satisfactory Rehberi