Gazetemizin düzenlediği Doruktakiler 2020 değerlendirmelerinde “Jüri Özel Ödülü’ne layık görülen Narköy Tesisleri Sahibi Nardane Kuşcu, hayata geçirdiği ata tohum projesini gazetemize anlattı. Nardane Kuşcu’nun kurduğu Narköy Tesisleri bin 200’ün üzerinde atalık tohum ve bu tohumlardan yapılan organik tarımı, atları, büyükbaş ve küçükbaş hayvanları, arıları ve sayısız çeşit bitkisi ile organik bir tarım çiftliği ve yaşam merkezi olarak hizmet veriyor. Proje öncesi öğretmenlik yapan Nardane Hanım, multidisipliner bir proje olarak hayata geçirdiği ve bu anlamda ilk olma özelliğini taşıyan Narköy Tesisleri’nde doğal üretimin de eğitimini veriyor.
“EĞİTİMDEKİ DEĞİŞİM BU DÜŞE SÜRÜKLEDİ”
Nardane Hanım, sizi “Jüri Özel Ödülü”ne layık gören çalışmanızı bize kısaca anlatır mısınız?
Ben 1972 mezunu bir ilkokul öğretmeniyim. Öğretmenliğimin son yıllarında öğrencilerin kendi olmak üzere yaratılmış, var olmuş bir tohum (insan) olduğu unutulmuş, sadece sınav ve başarı odaklı bir süreç başlamıştı. Bu durum onların gelişimlerine uygun ve adil değildi. Bu durum beni çok üzerken diğer yandan Narköy’ün düşünü kurmama sebep oldu. Ekosistem prensiplerine uygun bir eğitim ve organik tarım çiftliği kurmak istiyordum. 2002 yılında Nar Eğitim ve Danışmanlık Şirketi’nin mayası olan şahıs şirketini kurdum. Amacım çocuklar ve ailelerin farklı bir bakış açısı kazanmasına katkıda bulunmaktı. Daha sonra oğlum Ozan Kuşcu, gelinim Ebru Ersezen Kuşcu, kızım Beste ve eşim Ahmet’in katılması ve oğlumun kurumsal kısmını kurması ile LTD şirkete dönüştük ve düşümü onlarla paylaştım.
“TÜM DÜNYADAN GÖNÜLLÜLERİMİZ OLDU”
Narköy’ü birlikte kurmaya karar verdik. Narköy ekosistem prensiplerine uygun, doğaya saygılı, bölgenin coğrafyası, kültürü, insanlarına, tarihine duyarlı bir sistem olarak tasarlandı. Aynı zamanda döngüsel ve sosyal ekonomi de bizim için çok önemliydi. Narköy ekoturizm, eğitim turizmi, agroturizm yapıyor. Aynı zamanda bir Ta-Tu-Ta çiftliği. Kandıra ve çevre köylerden arkadaşlarla çalışıyoruz. Atalık tohumlarla organik tarım yapıyoruz. Tüm dünyadan pek çok gönüllümüz oldu. Narköy hakkında tezler, makaleler yazıldı. Minumum ekolojik ayak izi bırakacak şekilde tasarlandı. Kandıra’da benzer işler yapan arkadaşlar çoğaldı. Bazı ödüller kazandık. Sizin verdiğiniz ödülden de onur duyuyoruz.
“YÖRE HALKIYLA BİRLİKTE ÜRETİYORUZ”
Kendi halinde bir çiftlik olmaktan ziyade yöre halkına da katkısı oldu. İnsanların size yaklaşımından ve çiftlikte geçen bir gününüzden bahseder misiniz?
Yöre halkıyla birlikte üretiyoruz. Çiftliği yöre köylülerinden Gülaçtı Boz yönetiyor. Yeşil yıldızlı, Turizm Bakanlığına bağlı otelimizi İstanbul’dan gelen profesyonel bir arkadaşımız Boğaç Şener yönetiyor. Otelin temizlik işlerini yine köyden Asiye Horos yönetiyor. Çevreden gelen kadın ve erkek arkadaşlarımızla el ele vererek çalışıyoruz. Onlar da burada öğrendiklerini evlerinde de uyguluyorlar, biz de onlardan öğreniyoruz.
“KANDIRA KAŞIKÇI ELMASI GİBİ”
Böyle bir tesisi neden Kandıra’da kurmayı tercih ettiniz?
Kandıra coğrafyası, tarihi, farklı kültürleri barındırması, İpekyolu üzerinde bir liman olması ve sayamayacağım kadar özelliğiyle Kaşıkçı Elması gibidir. Bizim Narköy projemizde söylediğimiz, “Düşü olmayanın işi olmaz. Bize ulaşacak kadar yakın, doğal olacak kadar uzak bir yer lazım. Biz kimseye şehre git, kırsala git demek istemiyoruz. Sağ beyin sol beyin arasındaki epifiz bezi gibi bir köprü olmak istiyoruz. Amacımız bir farkındalık yaratmak”. Kandıra muhteşem bir köprü coğrafyadır.
“ÜRETİMİN TEMELİNDE
DENEYİM VARDIR”
Tohum toplama serüveniniz nasıl başladı? 60 yıl önce tohumun bir kültürel miras olabileceği nasıl aklınıza geldi?
Tohum toplama serüvenim çok erken yaşlarda başladı. Babaannemin yönettiği bir çiftlikte doğdum. Onunla tarlalarda tohumu, “Kurda, kuşa, aşa olsun” diyerek attım. Pamuğun içine karpuz, börülce vb. tohumlar da atardı babaannem, çalışanlar da yesin diye tarımın monokültür olmayacağını doğal olarak öğrendim. Kulağım Arapçaya, Kürtçeye açıktır. Hep birlikte yerdik, oynardık, imece vardı. Sonra zehirler geldi ve bir çocuğun gözünden çok kötüydü. Sanırım ben tohumlarla o günleri geri getireceğimi düşündüm ve tohum toplamaya başladım. Hayatım boyunca o tohumları ekmeye, yaşatmaya çalışırken her gittiğim yerden de toplamaya devam ettim. Narköy’de de konuklarımızla ekmeye, dikmeye, süt sağmaya, peynir ekmek yapmaya, atıklarımızı dönüştürmeye, atölyemizde doğal ürünlerle sanat yapmaya, orman yürüyüşlerine, yabani bitkileri tanımaya devam ediyoruz. Ezber bozan eğitimler yapıyoruz. Deneyim çok değerlidir. Üretimin temelinde deneme cesareti ve deneyim vardır.
“NARKÖY, MULTİDİSİPLİNER BİR PROJE”
Narköy Projesi’nin sizden sonraki nesillere geçmesini nasıl sağlayacaksınız?
Ailenin ikinci ve üçüncü kuşağı sahip çıkıyor çünkü her aşamasında içindeler ve benimsiyorlar. Hatta önerilerde bulunuyorlar. Ayrıca buraya gelen çocuklarla denemeler yapıyoruz, tohumlar veriyoruz, kendi tohum bankalarını kuruyorlar. Birlikte çalıştığımız okullar kendi bahçelerini kurup ekookul oluyorlar. Üniversitelerle, kurumlarla ortaklaşa çalışmalar yapıyoruz. Narköy multidisipliner bir projedir ve bu anlamda bir ilktir. Özellikle pandemi nedeniyle benzer yerler yapmak isteyenler çok ve Narköy’ün kuruluşunda yer alan ikinci nesil sadece aileden değil, yer alan tüm ekip talepleri karşılamaya çalışıyor. Kandıra’da ikinci ekoköy, başmimarımız Emir Drahşan tarafından kuruldu. Kandıra bu anlamda Kaymakam, Belediye Başkanı, Ziraat Odası, İlçe Tarım ve Orman Müdürü, Milli Eğitim vb., bizler yepyeni ekolojik bir kalkınma modeli üzerinde çalışıyoruz. Artık çok şükür hepimiz “Ekoloji olmadan biz de ekonomi de olmaz”ın farkındayız. Yeşil Mutabakat da bunu destekliyor.
“GÜVENMEDİĞİMİZ ŞİRKETLERE VERMEYİZ”
Elinizde bulunan tohumlar hem kültürel miras hem de sağlıklı bir geleceğin tohumları. Bu tohumlara yurt dışından talepler oldu mu?
Yurt dışından ve yurt içinden her zaman talepler olur ama güvenmediğimiz hiç kimseye, kuruma veya şirkete vermeyiz. Gıda, temiz su, nefes alabileceğimiz ekolojik alanlar olmadan yaşayamayız.
“GELECEK NESİLLERE BORÇLUYUZ”
Son olarak Kocaeli Gazetesi okurlarına ne söylemek istersiniz?
Kocaeli’deki tüm canlara diyeceğim şudur: Biz ekolojik açıdan paha biçilmez bir ülkenin yurttaşlarıyız, değerini bilelim. Ekosistem prensiplerini öğrenelim, ekolojik okur yazar ve dijital okur yazarlığı öğrenelim, kurumlar arası iletişim arttıralım ki her yaptığımız iş temiz olsun. Biz bunu genç nesillere borçluyuz. Sevgilerimle.