Avrupa Birliği, Karadağ ve Sırbistan’ın üyeliği hazırlıklarına Avrupa Birliği’nin 2020 Şubat’ın da genişlemek için onayladığı metodolojiyi uygulayacak.
Avrupa Komisyonu tarafından üye ülkeler için hazırlanmış bir belgede, Karadağ ve Sırbistan’ın bu metodoloji ile atacağı adımlar belirlenmiş. Aslında ilkesel olarak yeni metodoloji, bu metodolojinin onaylandığı an müzakerelere başlamamış olan ülkelere uygulanmaktadır. Bu durumda Kuzey Makedonya ile Arnavutluk’a uygulanamamaktadır. Ancak bu metodoloji onaylandıktan sonra bu iki ülkeye de metodolojiyi kabul etmeleri şartıyla metodolojinin uygulanacağı belirtildi.
Yeni metodoloji, müzakere başlıklarının gruplar halinde aynı anda açılıp aynı anda kapatılmasını öngörmektedir. Aynı şekilde siyasi iletişimin artırılmasını ve en fazla hukukun üstünlüğü başlıklarına odaklanılmasını öngörülmektedir.
Bu belgede Karadağ ve Sırbistan’ın adalet, temel insan haklar ve hukukun üstülüğü ile alakalı olan 23 ve 24. başlıkların tüm geçiş şartlarını tamamlamadan hiçbir yeni başlığı kapatamayacağı da yazmaktadır. Aynı şekilde, bu başlıklar sürecin sonunda kapanacaktır.
Bu belgede Sırbistan’la alakalı şartlardan biri AB tarafından kolaylaştırılan Kosova ile müzakerelerde ilerlemenin sağlanmasıdır.
Belgede ”Sırbistan’la alaklı Kosova ile ilişkileri normalleştirme de ilerleme sağlaması ana öğedir.” ifadeleri kullanılmaktadır.
Yeni metodolojiye göre, AB üyesi ülkeler süreci gözetlemede daha fazla imkanları bulunmaktadır, İlerleme Raporlarına ve alanda kendi uzmanları ile daha fazla katkı sunabileceklerdir.
Aynı şekilde AB ile üye ülke, Ortaklık ve İstikrar Anlaşması aracılığıyla siyasi düzeyde daha fazla görüşme yapacaktır. Hükümetler arası seviyede görüşmeler, konferanslar aracılığıyla yılda en az bir defa yapılacaktır. Bu tür konferanslar genel de AB ile aday ülke arasında başlıkların açılması veya kapatılması zamanında yapılırdı. Şimdi ki öneri de ise bu tür konferansların sadece başlıkların açılış veya kapanışlarında değil, sürecin dinamiğini ve önceliklerinin tartışılacağı siyasi forumların da oluşturulması yönünde.
Yeni metodolojide, AB süreci öngörülebilir yapmak istiyor, Eğer müzakere başlıklarında, yükümlülüklerin uygulanmasında, özellikle hukukun üstünlüğü ve adalet alanında geriye dönüş veya tıkanma olursa Karadağ ve Sırbistan için düzeltici önlemler ve cezalar öngörülmektedir.
AB tarafından onaylanan yeni metodoloji Fransa ve Holanda tarafından birlikte önerilmiş ve bu öneri Arnavutluk ve Kuzey Makedonya için müzakerelerin başlaması kararını durdurmuştu. Bu metodoloji onaylandıktan sonra Konsey bu iki ülke ile müzakerelerin başlaması onayını alabilmişti. Ancak bu iki ülke için hala müzakere çerçevesi onaylanmamıştır. Bu yüzden ne Tiran ne de Üsküp AB üyelik müzakereleri içn hazırlık yapamamaktadır.
Karadağ ve Sırbistan üyelik müzakerelerine bir kaç yıl önce başlamış ancak sınırlı sayıda başlık kapatabilmiştir. Karadağ üç başlık kapatırken Sırbistan ise sadece iki başlık kapatabilmiştir. Karadağ tüm başlıkları açmış, Sırbistan ise sadece 18 başlık açabilmiştir.
Bu yeni metodoloji destekçileri, metodolojinin üye olmak isteyen ülkelerin gerçekten hazır olup olmadıklarını göstereceğini savunmaktadırlar. Eğer ülke gerçekten hazırsa üyelik işlemleri hızlanacaktır. Karadağ ve Sırbistan’ın da bu yeni metodolojiye ilgi göstereceklerini beklemektedirler.
Balkanpostasi