Spesifik Öğrenme Bozukluğu Olan Çocuklarda Çoklu Doymamış Yağ Asitleri
Cochrane derleme özeti
Derleme sorusu
Spesifik öğrenme bozukluğu olan 18 yaşına kadar çocuklarda çoklu doymamış yağ asitlerinin okuma, yazma veya matematiksel yetiler üzerine plasebo veya tedavi verilmemesine kıyasla etkilerine dair kanıtları derledik.
Arka plan
Spesifik öğrenme bozukluğu olan çocuklar; okuma, heceleme, yazma ve matematikte yaşlarına göre beklenenin ciddi derecede altındadır ve bu problemler zekâ düşüklüğü, yetersiz öğretim veya sosyal mahrumiyet sonucu değildir. Çocukta okuma bozukluğu ya da kombine okuma ve matematik bozukluğu gibi ciddi bir bozukluk olabilir. Çocukta spesifik öğrenme bozukluğunun yanı sıra dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHAB) da olabilir.
Çoklu doymamış yağ asitlerinin (ÇDYA) normal beyin gelişimi ve işlevi için gerekli olduğu bilinir. En iyi bilinen ÇDYA omega-3 yağ asitleridir, ancak omega-6 yağ asitleri de iyi bilinir. Omega-3 yağ asitleri vücutta başka tip yağlardan yapılamadığı için gıda ya da takviyelerle alınması gerekir. Normal beyin büyüme ve gelişmesi için gerektiğinden ÇDYA’ların spesifik öğrenme bozukluğu olan çocuklara faydası olabilir.
Çalışma özellikleri
Kanıtlar 2015 Kasımına kadar günceldir.
Derleme kriterlerimize uyan iki küçük araştırma (116 çocuk) bulduk Her iki çalışmada da çocuklara müdahale olarak üç ay omega-3 ve omega-6 kapsülleri verildi. Çocukların çoğu erkek ve 10 – 18 yaş arası olup bir araştırma okulda diğer uzmanlık kliniğinde yapıldı. Çalışmalardan birine omega-3 ve omega-6 kapsülleri sağlayan firma tarafından fon sağlandı.
Bir üçüncü çalışma ise araştırmacılar ÇDYA’lara karnozin eklediği için derlemeye alınamadı. Karnozin ve ÇDYA’ların benzer etkiler yapabildiğinden bu ikisinin etkilerini ayırmak mümkün olamazdı. 5 çalışma da çocuklarda spesifik bir öğrenme bozukluğu tanısı konfirme edilmediğinden derlemeden dışlandı.
Önemli sonuçlar
Derlenen çalışmalarda ÇDYA’ların çocukların okuma, yazma, heceleme ve matematik yetilerine etkisi raporlanmadı.
Düşük kalitede kanıtlar (katılımcı sayısı az olup kayırma hatası kanıtları olduğundan) ÇDYA kullanımının sindirim sisteminde küçük rahatsızlıklar görülme riskini artırmadığını gösterdi. Derlenen çalışmalarda başka tip ters etki raporlanmadı.
Her iki çalışma da DEHAB le ilişkili davranışlar raporlandı. Ancak sağlanabilen verilerin formatı bunları bir karara varabilecek şekilde kombine etmemize izin vermedi, derlenen çalışmalarda başka bir ikincil sonuç ölçütü raporlanmadı.
Karar
Spesifik öğrenme bozukluğu olan çocuklarda ÇDYA kullanımını desteklemek ya da reddetmek için kanıtlar yetersiz.
Kaynak
Tan M, Ho JJ, Teh K. Polyunsaturated fatty acids (PUFAs) for children with specific learning disorders. Cochrane Database of Systematic Reviews 2016, Issue 9. Art. No.: CD009398. DOI: 10.1002/14651858.CD009398.pub3
Orijinal özet için: Öğrenme Bozukluğunda ÇDYA
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin