Sanallaştırma bilgi teknolojileri altyapılarına yeni bir bakış açısı getiren en önemli geliştirmelerdendir. Özellikle kurulum, yönetim, bakım, entegrasyon, iş sürekliliği, optimizasyon, maliyet ve bütçeleme gibi konular için veri merkezlerinde kullanılan anahtar çözümdür. (Kuma, Roberts, & Kawalek, 2010; VMware Inc., 2006)
Sanallaştırma fiziksel ekipman kaynaklarının mantıksal olarak ayrıştırılıp birden fazla sunucunun aynı kaynakları paylaşmasını sağlayan yazılım tabanlı sistemlerdir. Bu sistemler kullanıcı ile donanım arasında (Sunucu, depolama, ağ cihazları vb.) bir katman oluşturarak kullanıcının doğrudan fiziksel sistem kaynaklarına erişmesini engeller. Bu katman kullanıcı taleplerini alarak uygun bir şekilde donanıma ileten, sanallaştırmanın çekirdeği olarak adlandırılan Hypervisor veya VMM (Virtual Machine Monitor) olarak adlandırılan mantıksal bir katmandır. Daha basit anlamıyla sanallaştırma; misafir olarak isimlendirilen birden fazla işletim sisteminin aynı fiziksel ekipman kaynaklarını paylaşarak çalışmasını ifade eder. (VMware Inc., 2006; Santana, 2014)
Santana, Kuma ve arkadaşlarına göre; bütün sanallaştırma türlerinin kendine ait kullanım alanları ve özellikleri vardır. Bütün türler birlikte kullanılabildiği gibi bazı durumlarda sadece belli başlı türlerde de sanallaştırma yapılabilir. Aşağıdaki sanallaştırma türleri işletmeler de kullanılmaktadır. (Santana, 2014; Kuma, Roberts, & Kawalek, 2010)
Sunucu sanallaştırma; birden fazla fiziksel sunucuyu sanallaştırarak daha az fiziksel sunucu üzerinden çalışmasını sağlayan sanallaştırmadır. Örneğin 5 fiziksel sunucunun sanallaştırılarak 1 fiziksel sunucu üzerinde misafir yani sanal olarak çalışmasını sağlamaktadır.
Depolama sanallaştırma; verilerin sanallaştırılmış bir dosya içinde tutulmasını ifade eder.
Ağ sanallaştırma; ağ bileşenlerinin sanallaştırılıp tıpkı fiziksel ağ ile bağlantı yapılmış gibi çalışmasını sağlayan sanallaştırmadır. Daha az ekipman ile daha fazla sanal ağ kurup çalışmasına izin verir.
Masaüstü ve laptop sanallaştırma; bilgisayarların sanallaştırılarak veri merkezine taşınması ve sonrasında son kullanıcıların ağ veya internet üzerinden bu kaynaklara erişerek kullanılmasını sağlayan sanallaştırma türüdür. Özellikle laptoplar için güvenli ortam sağlamaktadır.
Uygulama sanallaştırması; uygulamaların bilgisayarlara kurulmadan sunucu üzerinden çalıştırılıp fakat bilgisayara kurulmuş gibi kullanılabilmesine imkan sağlayan sanallaştırma türüdür.
Literatürdeki birden fazla kaynağa göre sanallaştırmanın faydaları aşağıdaki şekilde listelenebilir (Santana, 2014; Kuma, Roberts, & Kawalek, 2010; VMware Inc., 2006; Bouley, 2010).
- Veri merkezi ölçeklendirme, raporlama, optimizasyon, yük dengeleme ve esneklik gibi konularda fayda sağlar,
- Otomasyon ve standartlaşmanın kolay bir şekilde yapılmasını sağlar,
- Veri merkezinde ihtiyaç duyulan fiziksel ekipmanların sayısını azaltır,
- Daha az fiziksel ekipman ile hizmet verebilmesi özelliği yerden kazanç sağlarken iklimlendirme ve enerji tasarrufundan da büyük oranda kazanç sağlar. Bu kazanç daha az altyapı ile daha kaliteli hizmet verilmesine imkan sağlar,
- Sistem kaynaklarının yüksek verimlilikle kullanılmasını sağlar. Atıl kaynak oluşmasını engeller,
- Gereksiz yatırımların yapılmasını engeller, yapılan yatırımların tam anlamıyla kullanılmasını sağlar,
- İhtiyaç halinde çok hızlı şekilde kaynak oluşturulmasına imkan sağlar,
- Donanım maliyetlerini önemli oranda düşürür,
- Yönetim kolaylığı sağlar. Bir noktadan birden çok sunucu ve diğer bileşenlerin yönetilmesini ve izlenmesini sağlar. Bu sayede gereksiz iş gücü kaybını engeller,
- İş sürekliliği konusunda çok önemli rol oynar,
- Sanallaştırma sistemlerinin donanım bağımsız olması istediğimiz ekipman ile çalışmamıza imkan sağlar,
- Yüksek oranda konsolidasyon yapılabilmesi veri merkezinin daha çevreci olmasını sağlar.