Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, geçtiğimiz pazartesi günü kabine toplantısının ardından esnafa 3 ay süreyle ayda bin lira destek ve iş yeri kira olan esnaflara da büyükşehirlerde aylık 750 lira, diğer şehirlerde ise 500 lira kira yardımı yapacaklarını ve 3 ay boyunca toplamda 5 milyar hibe desteği vermeyi planladıkları söylemişti.
Pandeminin başladığı mart ayında Covid-19 tedbirleri kapsamında dükkânlar kapatılırken esnafa nakdi destek verilmemişti. Kepenk kapatan ve iflasın eşiğine gelen esnaf sayısı rekor kırarken kasım ayında gelen ikinci kısıtlama kararıyla beraber esnafın derdi daha da büyüdü. Esnafa verilecek nakdi destek ise üç ay süreyle ayda 1000 lira destek ve 500-750 lira kira desteğiyle sınırlı kaldı.
Pandemi sürecinde mağdur olan ve aylarca siftah yapmadan işyerini açıp kapatan esnaf için açıklanan kira ve hibe destek paketleri beklentileri karşılamadı.
3 ay boyunca esnafa verilecek ayda biner lira ile kiracı esnafa büyükşehir de 750, diğer illerde 500’er lira kira yardımını İLKHA’ya değerlendiren Gaziantep esnafı, destek paketini oldukça yetersiz buldu.
Esnaf, yetkililerden faizsiz destek başta olmak üzere kira, elektrik, su ve doğalgaz gibi ödemeleri için destek isteyerek bu süreçte vergilerin, SSK ve BAĞ-KUR primlerinin kendilerinden alınmamasını talep ediyor.
“Dükkânımızın kirası yaklaşık 9 bin liradır”
Pandemi sürecinde esnafın çektiği sıkıntılara çözüm bulunmadığını belirten Kazım Gülmez, esnafa verilen kira desteğini yetersiz bulduğunu söyledi.
Gülmez, “Çünkü Gaziantep genelinde dükkân kiraları yüksek. Dükkânımızın kirası yaklaşık 9 bin liradır. 750 lira bu kiramızın ne kadarını karşılayabilir? Sayın Cumhurbaşkanı'mızı dinledik, rakamları açıklarken totalde milyon dolardan ve milyar liralardan bahsediyor. Fakat bu açıklanan rakamlar belli bir düzeyde dağıtıldığı zaman milyon dolarlar ve milyar liralar bir işe yaramıyor. Türkiye’nin bugünkü şartlarında 750 ve bin lira elle tutulacak bir para değil.” dedi.
“Desteklerin hiçbirinden yararlanamadım”
Pandemi sürecinde esnafın yaşadığı mağduriyete dikkat çeken Mehmet Delbez, “Esnaf ile birlikte işçi kısmının da durumu hiç iyi değil. ‘İşçiden dolayı sıkıntımız yok, işsizlik düştü’ diyorlar. Pandemi süreci ile birlikte işçinin yaşadığı sıkıntı daha da arttı. Sayın Cumhurbaşkanı'mız esnafa destek paketini açıkladı ve esnafa 500 ile 750 lira arasında kira desteği verileceğini söyledi. Pandemi sürecinde 3 defa destek parası dağıtıldı. Acaba bu paralar fakir fukaraya mı dağıtıldı? Yoksa sistemden düşen kişilere mi dağıtıldı. Ben halka verilen desteklerden yararlanamadım. Yararlanmak da istemiyorum. İşçi olarak halka dağıtılan yardımdan yararlanmak için 3-4 defa başvurdum ama yararlanamadım. Genel sağlık sigortasından da yararlanmak istedim ama yararlanamadım. Sadece ben değil, benim gibi binlerce mağdur var.” ifadelerini kullandı.
“Para kazanamadığım için dükkânımı kapatacağım”
Küçük esnafa sahip çıkılması çağrısında bulunan İsmet Ertural, “Ben dükkânımda bir dürüm parası bile kazanmadan vergi veriyorum. Vergimizi veriyoruz ama ben evime giderken boş gidiyorum. Bir dürümün fiyatı 18 lira olmuş. Ben 18 lira kazanmadan dükkân çalıştırıyorum. Para kazanamıyorum, bundan dolayı dükkânımı kapatacağım. Hayat pahalılığı var. Lüks hayatı bırakın evine ekmek götüremeyen insan çok.” şeklinde konuştu.
“Kenar semtlerde bile 750 liraya dükkân bulamazsınız”
Esnafın mağdur olduğunu ve esnafa verilecek desteğin personel destekli olması gerektiğini ifade eden Serdar Coşkun da şunları söyledi.
“Esnafa verilecek kira desteğini yeterli bulmuyorum. 750 liralık dükkân yok. Gaziantep’te bırakın çarşı merkezinde kenar semtlerde bile 750 liraya dükkân bulamazsınız. 750 lira destek ile kimse bir şey yapamaz. En azından tatmin edici bir destek verilmeli ki esnaf için cazip olsun. Şu anda zaten esnaf kan ağlıyor. Dükkân kirası yüksek olan esnaf için bu destek çocuğa verilen bir harçlık gibi oluyor. Çoğu esnaf bu desteği kabul bile etmez.”
“Esnafa verilen bu desteği yeterli bulmuyoruz”
Esnafa BAĞ-KUR, elektrik ve su faturaları konusunda destek verilmesini isteyen Hüseyin Kızılbent, “Esnafa verilen bu desteği yeterli bulmuyoruz ama Türkiye’nin bütçesine göre idare edeceğiz. Fakat desteğin kime verileceğini bilmiyoruz. ‘Esnafa destek’ denilmiş ama hangi esnafa destek verilecek? Sadece basit usulü olan esnafa destek verileceği söyleniyor. Peki, diğer esnaf ne olacak? Şu anda zaten sadece paket servis yapıyoruz. Bu şekilde ayakta durmaya çalışıyoruz. Çünkü sadece paket servisi ile çalışmak işlerimizi yüzde 70 oranında düşürdü.” diye konuştu.
“Hükümetten daha yüksek rakamlarda destek bekliyoruz”
Pandemi sürecinden ekonomik olarak en çok esnafın etkilendiğine dikkat çeken Cuma Şahin ise esnaf için açıklanan destek paketi ile hayal kırıklığına uğradıklarını belirterek, şöyle konuştu:
“Yaklaşık bir yıldır bir pandemi süreci yaşıyoruz. Gerçekten bu süreçte işlerimiz çok aşırı derecede düştü. Pandemi sürecinden en çok bizler etkileniyoruz. Biz market, AVM ve fırınlar gibi değiliz. Biz hafta sonları da tamamen kapatıyoruz. Giderlerimizi karşılamada çok zorlanıyoruz. Devlete teşekkür ediyoruz, bize 750 lira kira desteği verecekler. Fakat sadece dükkânıma gelen elektrik faturasının tutarı 600 liradır. Bu verilen destek kesinlikle yetersizdir. Biz, bir yıldır bu çileyi çekiyoruz. Esnaf olarak hükümetten daha yüksek rakamlarda destek bekliyoruz.”