Biz herşeyin uç durumunu seven ve yaşayan bir milletiz. Şimdi kısıtlamalar kalktı, ekonominin ve sosyal hayatın kısmen eskiye dönmeye başladık ama bunu eksik tedbirlerle yürüttük bence. Bu ayın 15'inden sonra inşallah vakalar artmaz ve ben yanılırım. Vaka sayısı sanırım artacak, ne yapacağız denecek ve yeniden makarayı kısmen geriye sarıp yeni olgulara bakarak belki de daha dikkatli önlemlerin olduğu bir döneme girebiliriz diye düşünüyorum. Oysa sokağa çıkma yasağının olduğu iki kez 4 gün yasak vardı. Aradaki 3 gün birleştirerek 9 günlük bir yasak olsaydı şu an yaşanacak sıkıntıları %10'a kesin düşürebilirdik. Biz ve tüm dünya aldatmaca ince ve basit maske hatası dışında eldiven işi ve yaşlı ve 18 yaş altı için beyaz-yeşil sağlıkçı tulumu elbisesinin önlemini düşünemedik. Eldivenin naylon olanının 100 tanesini 4 liradan aldım ve o kauçuk, sünebilen eldivenlerden çok ucuz ve çok kolay kullanılıyor. Eldiven işi önemli değil dedik ve kullanılmasını önemsemedik. Hatta hekimler eldiven giyince daha rahat davranılıp daha çok hastalığı yaymaktayız diyerek konuyu sulandırdılar. Oysa ben çoğunlukla eldivenliydim ve elimde eldiven olunca daha az temas noktasında kaldım. Eldivenli iken onu ne ağzıma ne yüzüme sürmedim hatta eldivenli olduğumdan bundan kaçındım. İşte yeni bir artış olursa maskenin daha kalın olanı yani iyisi ve eldiven konusu ilk şart olmalı. Viyetnam modelide bu konuda başarılı. vakalar artarsa Viyetnem modelinede bakmakta fayda var.
Evet öldürücülüğü belki geçtiğimiz yıllarda görülen Sars'dan daha az hatta her yıl yaklaşık bir milyar kişi sıradan soğuk algınlığı yaşıyor ve bu hastalıktan ölenlerin sayısı genelde 290 bin ila 650 bin arasında değişiyor. Grip vakalarının ciddiyeti her yıl hava şartlarına göre değişiyor. SARS salgınında ölüm oranı Koronavirüs'e göre çok daha yüksekti ve hastalığa yakalananların %9'u hayatlarını kaybetmişti. Oysa bu oran Korona'da şimdilik dünyada %3 civarında. Koronanın bulaşıcılığı daha fazla ama ölüm oranı daha az. WHO'nun 44.000 civarı hastaya dayandırdığı araştırma verilere göre virüsün bulaştığı kişilerin %81'i hafif atlatıyor ve hatta hasta olduğunu bile bilmiyor, %14'ü ciddi bir dönem geçiriyor ve hastahaneye yatmak zorunda kalıyor, %5'i ağır hastalanıyor ve solunum makinası ve ciddi bir tedavi oluyor. Hastalığın 80 yaş üzerinde ve solunum yolları hastalıkları olanlarda ise ölüm oranının çok yükseldiği kesin. Ama bence bildirilen rakamlar hala güvenilir değil çünkü bu rakamlar ülkeden ülkeye ve rejime göre şüphe arzettiği konuşulmakta.
WHO'ya göre yeni virüsün "kuluçka dönemi", yani enfeksiyonun kapıldığı andan belirtilerin görüldüğü zamana kadar olan dönem yaklaşık 14 gün. Ama bazı araştırmacılar bu sürenin 24 güne kadar çıkabileceğini söylüyor. Virüsün belirti verdiği olgularda belirtileri veya virüsün etkisisnin başladığı yakalananlarda önce yüksek ateş başlıyor. Ardından kuru öksürük şikayetleri gözleniyor. Bir haftanın sonunda ise nefes darlığı sorunları ortaya çıkıyor. Bunlardan biri ile belirti verebiliyor. Sonuç mutlaka tıbbi destek almak gerek. Evde antibiyotikle falan geçecek bir şey değil. Çünkü virüs sağlam direnci olanlarda vücut kendi antikorunu ürettiğinden kendi atlatabiliyor ama bulaşanların mutlaka daha bulaştırıcı olmadan hastahanede tedavi ve izole edilmesi gerek.
Sonuç olarak haftaya vaka sayısı binlerin üstüne çıkacak çünkü basit maske ile işi geçiştirdik ve eldiven kullandırmadık. Sağlıkçıların giydiği başıda kapalı tulum ile işi biraz daha hafifletebiliriz. Eldiven çok önemli. Bunun 100 tanesi 4 lira olduğu için bu ucuz malzemenin çifti 8 kuruş ise günde 8-10 kez değiştiren için 65-80 kuruşu geçmeyen bir olgu. Maskeye gelince 2 kat kalınlıkta kumaş olanlar kullandırılacaktı ve salgınının nefes yolu ile bir kat daha azalması sağlanacaktı. Sonuç olarak sağlıkçıların beyaz-yeşil başlıklı tulumunu giyen yaşlılarımız bu elbiseyi giyerek onları eve hapsetmeyebilirdik. Bu basit koruma elbisesini devlet çok ucuz yolla yaşlı ve 18 yaş altına temin ettirebilirdi ve 2 tane olan birini yıkayıp birini yedekleyerek işi normale döndürebilirdik. Yaşlıları hareketsiz bıraktık ve çocuklarımızı yanımızda olmak kaydı ile koruyabilirdik onlarıda boşuna hapsettik. Oysa her boy sağlıkçı tulumları bu işi çözerdi. Ekonomide böylece daha az hasara tabi olurdu. Neyse yapıcı hatırlatmaları bundan sonrası için yazdım. Kalın sağlıcakla...