Ülkemizde son 1 yıl içerisinde ekonomik bir gösterge olarak bir soru sorulmaya başlandı. Bu Soru “Enflasyon Nedir?” ve türevleri gibi sorular sorulmaya başlandı. Bu yazımızda sizin için Enflasyon hakkında insanlarımızın bilgilenmesi ve açıklanan oranların ne ifade ettiğini anlatmak istedik. Öncelikle ismi Tüketici Fiyat Endeksi olarak bilinir. Enflasyon bizim talep ettiğimiz yani satın aldığımız mal veya hizmetlerin genel seviyesinin artması anlamına gelir. Eski yıllarda 100 TL ile alabildiğiniz ürünleri düşünün ve şimdi neler alabildiğinize bakın farkı görebilirsiniz.
Enflasyon yükselmesi demek sizin alım gücünüzün düşmesi anlamına gelir. Enflasyon düşmesi demek sizin alım gücünüzün artması anlamına gelir. Yani enflasyonun düşük olması sizin refah seviyenizin yüksek olması anlamına geliyor. Genelde Enflasyon %2-%4 Arası olması istenir. Ayrıca orta sınıfı ortadan kaldırır zengin olan insanlar daha zengin fakir olan insanlar daha fakir olmakta. Bir örnek vermemiz size daha yarar sağlayacaktır.
Örneğin “Enflasyon Nedir?” diye sorduğumuzda arkadaşımız bize Enflasyonun yıllık %15 olduğunu söyledi. 100 TL ödeyerek aldığınız bir ürün 1 yıl sonra 115 TL ödeyerek satın alacağınız anlamına gelir. Yani aslında bizim için iyi bir şey değil.
Enflasyon Oranını Kim Açıklar?
Enflasyon Oranını düzenli olarak her ay Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından açıklanır ve duyurulur. Ana sayfada sağ tarafta olan en son açıklanan oranı güncel olarak da görebilirsiniz ve raporu inceleyebilirsiniz.
Enflasyon Türleri Nelerdir?
Temel olan iki tür enflasyon türünden bahsedeceğiz.
- Talep Enflasyonu: Dünyadaki bütün kaynaklar sınırsız değildir. Aklınıza gelebilecek her türlü kaynak belirli bir limiti vardır. Üretilen bir mal veya hizmetin taleplerini karşılayamadığı durumda üretilen hizmet veya malın fiyatı artar. Örneğin 10 kişilik bir yerde herkes 1 TL ile ekmek alıyor ve fırın günlük sadece 10 tane ekmek üretiyor. 1 Ay sonra bir kişi daha buraya taşınıyor ve nüfus 11 kişi oluyor fakat 10 tane ekmek üretiliyor. Artık 11 tane ekmek talep ediliyor fakat 10 tane ekmek var. Bu durumda da ekmeğin fiyatı artar parası olan alır.
- Arz (Maliyet) Enflasyonu: Üretim yaparken mesela bir vergi eklendiğini düşünelim. Bu durumda üretilen mal veya hizmetin birim fiyatına da yansıyacaktır. Kârlılık gibi birçok durumda aynı şekilde. Kovid-19 virüs durumunda hatırlarsanız otobüs ile yolculuk ederken yarısı kadar yolcu ile sefer yapılıyordu. Bu koltuk fiyatlarına da yansıdı ve Otobüs şirketleri zarar etmemek için bunu müşteriye yansıtıp fahiş fiyat sattılar.