Tunceli’nin Ovacık ilçesi ‘komünist ilçe’ olarak ün salmıştı, Tunceli merkez de ‘komünist il’ olarak tanınmaya başlıyor. İşte Tunceli hakkında bilmedikleriniz ve gezilmesi gereken yerler…
Tunceli, doğunun keşfedilmemiş illerinden sadece bir tanesi. Özellikle doğasıyla sizi fazlasıyla cezbedecek bir il olan Tunceli coğrafyasında gezilmesi, görülmesi gereken yerler oldukça fazla. Doğanın yanında, Munzur Vadisi, tarihi eserleri ve doğal yaşam alanları Türkiye’de nadir görülen yerlerden sadece bir kaçı…
Tunceli, kendisini tanıtmada çok başarılı olmasa da, Türkiye gündemine aslında 2014 yerel seçimleri sonrasında geldi. Zira Türkiye Komünist Partisi (TKP) adayı Fatih Mehmet Maçoğlu’nun, Tunceli’nin Ovacık ilçesindeki belediye başkanlığı seçimini kazanmasından sonra, ilçenin namı da ‘komünist ilçe’, başkanı namı da ‘Komünist başkan’ olarak anılmaya başlandı.
Fatih Mehmet Maçoğlu, kısa sürede içinde halkla birlikte belediyi yönetmeye başlayıp, halk meclisleri kurması, belediye başkanlığı kapısını kaldırması, belediye bütçesinin gelir gider hesaplarını belediye girişine asması, alınan kararla halkı ortak etmesi, turizmi teşvik edip, tarımsal üretimi organiğe kaydırması gibi faaliyetler sonucunda ilçe bir anda Türkiye’nin gündemine oturdu.
Başarılı çalışmalar yaparak örnek bir belediyecilik sergileyen Fatih Mehmet Maçoğlu, aynı zamanda Tunceli’nin makus talihini de değiştirdi. Zira Ovacık, bir sene sonra ziyaretçi akınına uğramaya; başkanı görmek için yurt dışından bile turistler gelmeye başladı. Zira 3 bin nüfuslu ilçenin yaz ayındaki turist sayısı 100 binleri buldu. Kış turizmi de bu canlılıktan nasibini aldı. En az 2 metre karın yağdığı ilçede, kayak turizmi de patladı.
Komünist ilçeden komünist ile
2019 yerel seçimlerinde ise Fatih Mehmet Maçoğlu bu kez Ovacık’tan değil, TKP’nin adayı olarak Tunceli’den girip seçimi kazandı. Ovacık’ta hayata geçirttiği sosyal belediyecilik anlayışını, bu kez Tunceli merkezde canlandırmaya başladı. Ovacık’tan sonra ilin de adı Komünist il olarak anılsa yeridir.
Türkiye’nin gündemine aslında hep ‘terör’le oturan Tunceli, Fatih Mehmet Maçoğlu sonrasında turizm, organik üretim ve belediyeciliği ile oturdu. Yerli ve yabancı bir çok turist Tunceli coğrafyasını görmek için turlar düzenlemeye başladı. Şu anda hem Ovacık hem Tunceli merkezi seyahat severlerin ilgil odağı oldu.
Peki Tunceli’de ve ilçelerinde (Ovacık, Çemişgezek, Pertek, Hozat, Nazımiye, Mazgirt, Pülümür) gezilmesi, görülmesi gereken yerler nerelerdir?
Munzur Vadisi
İlk olarak birinci sıraya Munzur Vadisi Milli Parkı’nı koyabiliriz. 1971 yılında millî park olarak ilan edilen Munzur Vadisi, Tunceli ve Ovacık arasında uzanan 42.000 hektarlık bir alan. Milli Park içerisinde akarsu kaynakları, endemik bitki türleri ve yöreye özgü hayvan türleri görebilirsiniz. Özellikle çocuklu aileler için harika bir park. Parkın içerisindeki Munzur suyunda rafting yapabilir veya bisikletiniz ile doğa turuna çıkabilirsiniz. Munzur Vadisi Milli Parkı kamp yapmak içinde çok uygun.
İn delikleri
Çemişgezek ilçe merkezinin batısında Tahar Çayı Vadisinin yukarıya doğru uzanan sarp kalker kayalarına konut amaçlı oyulmuş 20 civarında oda bulunmaktadır. İn deliklerinin kimler tarafından yapıldığı bilinmemektedir. Üç kat halinde sıralı odalar ve bu odaları aydınlatan büyük pencereler ile uzun koridorlardan oluşmaktadır. Odalar 2.5 metre genişlik ve 1.7 metre derinlikte yapılmıştır. Ayrıca su gereksinimini karşılamak üzere, kayaların arasından sızan suların toplandığı sarnıçlar, yukarıdaki odalara ulaşmak için kayalardan yapılan merdivenler ve galeriler bulunmaktadır.
Bağın Kalesi
Mazgirt ilçesinin Dedebağ Köyü’nde yer alan Bağın Kaplıcası, ilçe merkezine 65 km uzaklıkta konumlanıyor. Peri Suyu kenarında bulunan kaplıcanın suyu, kalsiyum sülfatlı, sodyum sülfatlı ve klorür bikarbonatlı sular grubunda yer alır ve kaplıca suyunun sıcaklığı 35 derecedir. Dik bir yamaç üzerinde konumlanan Bağın Kaplıcası, muhteşem bir manzaraya da eşlik diyor.
Kepir Yaylası
Ovacık ilçesinde yer alan Kepir Yaylası, 3 bin 377 metre yüksekliğe sahiptir. Tertemiz sularıyla akan dereleri, buzul gölleri, yemyeşil çayırlarıyla keşfedilmeyi bekleyen yayla, özellikle yaz aylarında, kendine hayran bırakıyor.
Rabat Vadisi
Yeşilin her tonuna rastlayacağınız bir yer olan Rabat Vadisi, Tunceli gezilerinin vazgeçilmezleri arasında yerini alır. Dağların, şelalelerin, tarihi köprülerin iç içe olduğu vadide, aynı zamanda çok sayıda farklı bir flora da hakimdir. Yerli ve yabancı pek çok turist tarafından sıklıkla ziyaret edilen Rabat Vadisi, özellikle dağcılık aktiviteleri için tercih ediliyor.
Mercan Vadisi
Büyük bir bölümü Munzur Vadisi Milli Park sınırları içerisinde yer alan Mercan Vadisi, doğa yürüyüşleri, kamp ve piknik gibi aktivitelerin yapıldığı en ideal yerlerden biridir. Vadinin içinden Avcı Dağları’ndan doğan Mercan Deresi akar ve vadi, derin ve dik olup, bitki örtüsü bakımından oldukça zengindir. Yazın dağlardaki buzlar eriyince, vadide buzul gölleri oluşuyor.
Dereova Şelalesi
Nazimiye ilçe sınırında yer alan Dereova Şelalesi, bir diğer adıyla da bilinen Gelin Pınarı, ilçe merkezine 13 km mesafede konumlanıyor. Yirmi metre yüksekliğe sahip olup, üç farklı kaynaktan dökülen sular, Pülümür Çayı’nın kollarından biri olan ve derin bir vadiden akan dereye karışıyor.
Munzur Gözeleri
Munzur Su’yun çıkarıldığı yer. Su, buradana gelip Türkiye’nin bir çok iline pazarlanıyor. Ovacık’tan 12 kilometre uzaklıkta bulunan ve bölge halkının kutsal saydığı Munzur Gözeleri’nde suyun yeryüzüne çıktığı 40 göze ve büyüklü küçüklü şelaleler yer alıyor. Bu gözelerden çıkan sular Munzur Çayı’nı oluşturuyor. Yöre halkı tarafından bir inanç merkezi olarak görülüyor. Tunceli’de en çok turistin rağbet ettiği yer burası.
Kırk Merdiven Şelalesi
Ovacık ilçesinin Gözeler Köyü’nde yer alan Kırk Merdiven Şelaleleri, şehir merkezine 71 km mesafede konumlanıyor. Munzur Dağları’ndan dökülen şelale, inanılmaz bir görsel şölen sunuyor. Dar bir vadi içerisinde bulunan şelaleler, yerli ve yabancı birçok turistin yoğun ilgisiyle karşı karşıya kalıyor.
Buyer Baba Dağı
Pülümür ilçesinin Kocatepe Köyü yakınlarında yer alan Buyer Baba Dağı, 3 metre yüksekliğe sahiptir. Munzur Dağları’nın zirvelerinden biri olan bu dağda, bir buzul göl ona eşlik ediyor. Ovacık ve Pülümür arasında kalan Buyer Baba Dağı, bir efsaneye sahiptir ve diğer dağlar gibi kutsal kabul edilir.
Pertek Kalesi
İlçenin güneyinde, Murat Irmağı’nın kıyısındaki bir tepenin üzerinde inşa edilen Pertek Kalesi, bu bölgenin Keban Baraj Gölü suları altında kalması nedeniyle bugün bir ada üzerinde yer almaktadır. Osmanlılar zamanında onarım gören kalenin yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. İç içe iki surdan oluşan kalede, surlar arasında yapı kalıntıları bulunmaktadır. Kalenin güney cephesindeki yontma taşların arasına kondurulmuş kırmızı sert tuğlalar ve serpiştirilmiş mavi çiniler vardır.
Ergen Kilisesi
Hozat’a bağlı Geçimli Köyünde bulunan kilisenin hangi döneme ait olduğu bilinmemektedir. Bölgedeki diğer kiliselere göre daha büyük olan kilisenin tavanı çökmüş olup duvarları sağlamdır.
Mazgirt kalesi
Mazgirt ilçe merkezinin kuzeyinde, ilçeye hakim bir tepe üzerinde kurulmuştur. Büyük ölçüde yıkılmış olan kale surlarının büyük bir kısmı hala ayaktadır. Kalenin yapım tarihi kesin olarak bilinmemektedir. Kaleye bir mağara yoluyla gidilmekte olup mağaranın önünde kırk basamaklı bir merdiven vardır. Kalenin en yüksek yerinde bir köşk ve yel değirmeni olduğu sanılan kalıntılar bulunmaktadır.
Tahar Köprüsü
Tunceli’nin en ünlü köprüsü olan Tahar köprüsü bu şehrin tarihi değerlerinden biri olarak bilinmektedir. Tahar köprüsü 1807 yılında inşa edilmiş olan bir köprüdür. Yüksekliği ise yaklaşık olarak 9 metredir. Bu köprü aynı zamanda Yusuf Ziya Paşa köprüsü olarak da bilinmektedir. Oldukça eski bir köprü olduğundan dolayı 1856 yılında tekrardan köprü yenilenmiştir.
Pülümür Çayı
Avcı Dağları’nın eteklerinden doğan, Tunceli merkezde Munzur Suyu’na katılan Pülümür Çayı, suyu bol olarak biliniyor; hem kar suları hem de çok sayıda dere ile beslendiği için. Tunceli-Pülümür karayolunun 20 km kuzeyinden başlayıp, Pülümür’e kadar dar ve dik bir vadiden akan çayda yazın yüzen insanları görmeniz de oldukça mümkün. Plajlarıyla ünlüdür.
Munzur Su
Tunceli’nin Ovacık ilçesinde yer alan bu fabrikayı görmeden dönmeyin. Fabrika Munzur Gözeleri’nin hemen yanında kurulu ve suyunu da buradan sağlıyor. Türkiye’nin bir çok iline buradan su gönderiliyor. Bu arada Sağlık Bakanlığı Munzur Su için içilebilir su kategori listesinin başına koymuştu.