Günlük yaşamda bazı konularda endişelere kapılabiliriz. Bu endişelerimiz takıntılara sebep olabilir. Ancak gündelik hayatın bize getirdiği bu takıntı veya endişe duygularını kısa süre içinde çözebilir ve bunlarla başa çıkabiliriz. Peki bu takıntılar günlük yaşamımıza çok etki ediyorsa ve biz başa çıkmakta zorlanıyorsak veya hiç başa çıkamıyorsak? İşte o zaman yüksek takıntılı bu haller obsesyon dediğimiz sıklıkla tekrarlanan düşüncelere ve bu düşünceleri rahatlatabilmek adına sergilenen kompulsiyonlara sebep olur.
Obsesyon takıntılı düşünce demektir. Kompulsiyon ise bu takıntılı düşüncelerin getirdiği gerginliği ortadan kaldırabilmek adına kişinin yaptığı davranışlardır. Bu durum psikolojide obsesif kompulsif bozukluk olarak adlandırılır.
Neden Ortaya Çıkar?
Obsesif kompulsif bozukluk, nedeni tam belirlenemese de genetik sebepler, travmalar, kişilik özellikleri ve daha birçok çevresel etmenlere dayandırılır. Yapılan araştırmalar obsesif kompulsif bozukluğu olan hastaların birinci derecedeki yakınlarında da bu hastalığın görülme sıklığının yüksek olduğunu saptamıştır. Bundan dolayı genetik sebeplere dikkat çekilir.
Öte yandan kişinin yaşadığı her travma deneyimi hayatında yoğun strese neden olur. Bu stresin getirileri obsesif kompulsif bozukluğa yol açabilir. Mükemmeliyetçi, titiz, kuralcı gibi kişilik özelliklerine sahip olanların da obsesif kompulsif bozukluk yaşama oranları yüksektir.
Bunlardan ayrı olarak sevilen birinin kaybı, herhangi bir hastalık yaşıyor olmak, ilişkilerinde yoğun kaygı yaşamak yine obsesif kompulsif bozukluğa sebep olabilecek etmenler arasında sayılabilir.
Günlük Hayata Etkisi
Obsesif kompulsif bozukluk yaşayan kişi günlük hayatında çok zorlanır. Çünkü kafasından atamadığı düşüncelere ek olarak bir de sergilediği davranışlar mevcuttur. Kişi aslında düşünce ve davranışlarının saçma olduğunun farkındadır ancak bunlara engel olamaz.
Takıntılı düşünceler genel olarak endişe ve korku şeklinde ortaya çıkar. Örneğin başkasına zarar vermekten korkma, günahkar düşünmekten korkma, pislik veya mikrop kapacağından korkma, hata yapmaktan korkma gibi düşünceler sayılabilecek birkaç tanesidir. Bunlara benzer birçok obsesyon mevcuttur.
Kompulsiyonlar ise yukarıdaki obsesyonları ortadan kaldırmak için sergilenen davranış biçimleridir. Örneğin sık sık ellerini yıkama, başkalarıyla el sıkışmayı reddetme, kapı kilidi veya ocak gibi şeyleri sürekli olarak kontrol etme, işleri belli sayıda tekrar tekrar yapma, akla gelen anlamsız kelimeleri tekrar etme gibi birçok şekilde gerçekleşebilir.
Nasıl Başa Çıkacağım?
Obsesif kompulsif bozukluk yaşayan kişi bunun saçma olduğunun farkındadır. Ancak bu saçma düşünceleri kafasından atamaz. Bu noktada önemli olan kişinin kendi düşünceleriyle başa çıkmasıdır. Ancak obsesif kompulsif ağır bir bozukluktur ve genel olarak tek başına başa çıkılması da zordur. Bu sebeple mutlaka uzman desteğine başvurulmalıdır.