Gıda, araba, enerji, finans ve kimyasal maddeler Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı anlaşması ile Avrupa Birliği ve Amerika Birleşik Devletleri arasında gümrüksüz olarak ticareti yapılması düşünülen ürünler… Avrupa Birliği Bölge Komitesi bu konu ile ilgili 12 Şubat’ta bir toplantı yapacak.
Marco Contiero: ''Avrupa Birliği, Amerika'da hala kullanılan 82 adet tarım ilacını yasakladı. Ayrıca Avrupa'da yasaklanan meyve ve sebze üzerinde arta kalan zirai ilaç oranı ise Amerika'dakinden 100 kat daha az ve denetimler çok sıkı.''
Isabel Marques da Silva, Euronews: “Brüksel ve Washington arasındaki bu anlaşma gümrük vergilerini kaldırarak iki taraf arasındaki yasaların sentez yapılmasını amaçlıyor. Uzmanlar, 800 milyon nüfuslu Avrupa Birliği’nin bu sayede her sene 120 milyar Euro’luk bir gelir elde edeceğini öngörüyor.’‘
‘‘Ancak bu durumun gıda ürünlerinin kalitesini ve güvenlik standartlarını düşüreceğinden ayrıca sosyal ve işçi haklarını da tehdit edeceğinden korkuluyor.’‘
İşin aslı gümrük vergilerinin şu anda bile yüzde 3 ile çok düşük olması. Yani tahminlere göre elde edilecek olan gelirin yüzde 80’ini bu vergi kesintileri oluşturacak.
Amerika ile Avrupa arasındaki kimyasal madde alışverişi bu ticaretin yüzde 20’sini, ilaç sektörü ise bu oranın neredeyse yarısını oluşturuyor. Avrupa’daki ilaç sektörü çalışanları bu durumun endüstriye ve tüketicilere zarar vermeyeceğini söylüyor.
Richard Bergstrom, Avrupa Eczacılar Federasyonu Başkanı: ‘‘İki tarafın da standartları neredeyse aynı. Bu durumun en büyük avantajı kaliteyi düşürmeden resmi prosedürleri azaltarak hastalara yeni ilaçları daha hızlı temin edebilmemiz. Diğer iyi yanı ise büyük şirketler gerekli bürokratik işlemleri hızlı bir şekilde hallederken eğer iki taraf arasındaki ticaret akışı açık bir şekilde sağlanırsa, Avrupa ve Amerikalı küçük firmalar da yatırımcılardan daha kolay finans sağlayabilecekler.’‘
İki taraf arasındaki ticaret hacmi yüzde 5’i temsil etse de gıda kalitesi ve güvenlik sorunu, vatandaşlar arasındaki en büyük tartışma konusu. Greenpeace gibi çevreci örgütler Amerika’daki düşük standartları eleştirirken Avrupa’daki yerel ve gıda üretimini sürekli yapan firmaları savunuyor.
Marco Contiero, Greenpeace, Tarım Uzmanı: ‘‘Avrupa Birliği Amerika’da hala kullanılan 82 adet tarım ilacını yasakladı. Ayrıca Avrupa’da yasaklanan meyve ve sebze üzerinde arta kalan zirai ilaç oranı ise Amerika’dakinden 100 kat daha az ve denetimler çok sıkı. Bu sebeple bu ilaçları üreten Amerikalı büyük firmalar, Avrupa Birliği tarım ilaçları konusundaki bu standartlarını düşürecek mi diye sürekli soruyorlar.’‘
Tek sorun tarım ilaçları ve gıda ürünlerindeki katkı maddesi oranı değil. Kesilen hayvanlarda kullanılan büyüme hormonu ile genetiği değiltirilmiş mısır ve tahıllar Avrupa Birliği’nde yasak. Endüstri temsilcileri Avrupa Komisyonu’ndan bu durumla ilgili güvence istiyorlar.
Mella Frewen, FoodDrink Europe Genel Müdürü: ‘‘Genetiği değiştirilmiş ürün ve hormonların kullanımı Avrupa’da yasak kalmaya devam edecek. Ancak fikir birliğine varabileceğimiz diğer bazı konular var. Bu tüketicilerin yararına olacak çünkü ürünler daha çeşitli ve ucuz olacak.’‘
Avrupa’daki ticaret yapan firmaların yüzde 99’unu KOBİ’ler oluşturuyor. Peki bu uluslararası anlaşmadan onların karı ne olacak? Diğer sorunlarla birlikte Avrupa Birliği Bölgesel Komitesi, yatırımcı ile devlet yasaları arasındaki anlaşmazlıklara da dikkat çekmek istiyor. Yani şirketlerin devlete dava açabilmesini sağlayabilen ortak bir sistem üzerinde duruyorlar.
Markus Tons, Avrupa Komisyonu Üyesi: ‘‘Bence komisyonun Transatlantik Ticaret ve Yatırım Ortaklığı içerisindeki ara bulucu görevine son vermesi gerekiyor. Özellikle de Amerika ve Avrupa Birliği gibi çok iyi bir yargı ve adalet sistemine sahip iki taraf için, ara bulucu gibi bir mekanizmaya ihtiyacımız yok.’‘
Bu duruma Avrupa’daki en büyük iki ekonomi olan Almanya ve Fransa karşı çıkıyor. Bölge Komitesi genel toplantısında bu konuyu görüşmek için davet edilen Avrupa Birliği Ticaret Komisyonu, bu anlaşmanın bu sene sonu itibarıyla yapılamayacağını duyurdu.
Cecilia Malmstrom, Avrupa Komisyonu Üyesi: ‘‘Mümkünse bu anlaşmayı Obama’nın başkanlığının bitimine kadar sonlandırmak istiyoruz. Bu konu hakkında birçok şüphenin olduğunu biliyorum ancak Avrupa Birliği genelinde yapılan anketlere göre halk da bu anlaşmanın yapılmasını istiyor çünkü bu sayede Avrupa Birliği içerisindeki refah seviyesi artacak. Kıta içerisindeki ekonominin büyümesi ve yeni iş imkanları için bu gerekli bir şey.
‘’
Avrupa Komisyonu ayrıca bir halk hareketi ile toplam 21 ülkede toplanan bir buçuk milyon imza ile Avrupa Birliği Ticaret Komisyonu’na karşı gelen bu insanlarla da mücadele etmek zorunda. Sivil toplum örgütleri bu görüşmeleri hala gündemde tutacaklarını söylüyor.