Öncelikle
Fizik Tedavi Nedir başlıklı makalemizi ziyaret edebilirsiniz.
“Hot-pack” Sıcak paketler
Tanım
İçi silikon dioksit ya da benzer maddelerle dolu olan torbalardır.
Hastaların çoğu nemli sıcaklık uygulamalarını daha iyi tolere eder ve hoşlanır.
Hot Pack’te; lokal uygulamalar için çadır bezinden yapılmış torbalar kullanılır. İçinde silikondioksit (Si0
2) bulunur. Bu maddenin özelliği ısıyı uzun zaman tutabilmektir. Su içinde şişer. Bezin dış kısmında yırtık olmadıkça, dışa sızıntı olmaz.
‘’Pack ‘’ler (Torbalar)
Petler elektrikle ısıtılan özel makinalarda korunur ve suyun sıcaklığı 65-90°C arasındadır.
4 – 6 katlık kuru havlulara sarılmalıdır.
Isı iletimi kondüksiyon yolu iledir.
Hot Pack’ler farklı büyüklüktedir.
Standart ölçüsü 23-28 cm,
Sırt için 28-46 cm,
Boyun için 42-9-14 cm
Avantajları
Ucuzdur ve kolay kullanılır.
Kuru sıcağa göre tolerasyonu fazladır.
Etkileri
Kas spazmını gevşetir.
Eklem hareketleri artar.
Lokal bölgelerde ağrıyı azaltır.
Hot Pack (HP)
Hot Pack’ler ucuz ve kolay kullanılabilir oluşları nedeniyle fizyoterapide çok sık kullanılan bir ajandır
Etkileri
Fizyolojik etkileri lokal dolaşımı artırmaktır.
Vasodilatasyon oluşturarak metabolizmayı arttırır.
Kas ve doku ısısının yükseltir.
Kas spazmını azaltıp gevşemede, uygulama sonrası eklem hareketlerinin artmasında, lokal bölgede ağrının azaltılmasında etkilidirler.
Eklem hareketlerini arttırır.
Eksuda absorbsiyonu hızlandırır, terlemeyi uyarır.
Kuru sıcaklık ajanları’na (örneğin; infraruj) göre penetrasyon
Biraz daha fazladır ve daha kolay tolere
Su sıcaklığı 65 – 90 ̊C arasında saklanır.
Fizik Tedavide Nemli Sıcaklık Uygulamaları
UYGULAMADA DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER:
Bazı hastalar yüksek sıcaklık derecelerinin, kendilerine daha iyi geleceğini düşünürler ve rahatsızlık duysalar bile bundan yakınmazlar.
Derinin tolere edemiyeceği derecelerdeki sıcaklıkta hot pack uygulanan bölgede aşırı hiperemi, zedelenme ve ödem oluşur.
Daha ileri yaralanmalarda iskemi meydana gelebilir. Bu yüzden fizyoterapistin hastaya aşırı sıcaklık hissi ve rahatsızlığa dayanmak yerine, haber vermesi gerektiği anlatılmalıdır.
Duyu kaybı olan hastalar yanmayı hissetmezler. Uygulama öncesi hastaya duyu testi yapılır. Sıcak ve soğuk su doldurulmuş iki tüp kullanılarak ve hastadan gözleri kapalı olarak, dokundurduğumuz tüpten algıladığı hissi sıcak veya soğuk şeklinde söylemesi istenir.
Endikasyonları
Subakut tendinit, bursit, myofibrosit ve yumuşak doku yaralanmaları sonrası
Kas spazmı (spazm ve ağrıyı azaltmak için).
Kırık sonrası
Lumbago ve diğer bel problemleri
Boyun problemlerinde
Kronik burkulma ve yaralanmalar.
Romatizmal hastalıklar.
Siyatalji, interkostal nevralji ve diğer nevraljiler.
Kronik sellülit.
Dismenore (Hipogastriuma 1 – 2 saat).
Tedaviye hazırlayıcı olarak, Ultrason, elektrik stimulasyonu, masaj veya egzersiz öncesi bu ajanların etkisini arttırmak için kullanılır.
Elektrik stimulasyonu öncesinde derideki elektriklenmeyi azaltır.
’Pack ‘’ler (Torbalar) Kontrendikasyonları
Şuur kaybı ve duyu kaybı olan hastalarda dikkatli olmalıdır,
yanık meydana gelebilir. İlerleyici Periferik Vasküler Hastalıklarda kullanılmamalıdır
Çok yaşlı kişilerde dikkatli uygulanmalıdır.
YÜNLÜ PARÇALAR:
Tedavi edilecek yerin büyüklüğündeki yünlü parça 60 – 70°C ısıtılmış sıcak suya batırılır veya steril çalışmak isteniyorsa 20 dakika suda kaynatılır. Bundan sonra kuvvetlice sıkılır.
Mümkünse çamaşır makinası sıkıcısı gibi bir aletden geçirilir. Sıkıldıktan sonra silkelenerek buhardan arındırılır. Bu derinin yanmasını önler.
Uygulama deriyi yakmamak şartı ile mümkün olduğu kadar sıcak yapılır.
Hasta sıcağa çok hassas ise deriye vazelin sürülmeli veya deri ile sıcaklık uygulaması arasına bir bez yerleştirilmelidir.
Uygulama yapılır yapılmaz, yünlü kumaşın üstü su geçirmez bir kumaşla ve onun üstü de battaniye ile örtülmelidir.
2 şekilde uygulanır:
1- Doğrudan doğruya tedavi edilecek kısma sıcaklığı koyma,
2- Tedavi sırasında egzersiz yapılması isteniyorsa, sıcak yün tedavi edilecek yere sarılıp tutturulur ve egzersizler sıcak pet kaymadan rahatça yapılabilir.
Tedavi genellikle 20 dakika sürer, gerekirse sık sık değiştirilir.
Tedavi sonunda da, kısım iyice kurulanıp örtülmelidir.
Tedavi esnasında gerekirse başa soğuk kompres uygulanabilir.
Akut polio gibi durumlarda, uygulama ağrı çok fazla ise günün 12 saati yapılabilir.
KOMPRESLER:
Kompresler, bezle yapılan su kullanımının lokal şeklidir.
Genellikle küçük vücut kısımları için kullanılırlar.
Kompreslerin büyüklüğü ve sıcaklığı tedavi edilecek yere ve tedavi şekline bağlıdır.
Kompresler uygulandıktan sonra sıcaklığın istenilen derecede korunması için mumlu kağıt, selofan veya bu herhangi bir hava geçirmez şeyle kaplanırlar.
Kompresler sıcak ve soğuk diye ikiye ayrılır. Fakat bunların yanında sıcaklığı yavaş yavaş artan kompresler ve zıt kompresler de kullanılır
UYGULAMA:
3 – 6 katlı havlu veya kumaş, sıcak suya batırılarak sıkılır ve hasta bölgeye konur, üstü selofan vb. ile örtülür.
Sıcaklık uzun süre korunmak isteniyorsa, sıcak su torbaları, İR verilir, veya kompres sık sık değiştirilir.
PARAFİN:
Genellikle vücudun düz olmayan yüzeylerini ısıtmak amacı ile kullanılan yüzeyel sıcaklık ajanıdır.
Parafin banyoları parafinin bazı mineral yağlarla karıştırılıp, ısıtılmasıyla elde edilir, ısı vücuda kondüksiyon yolu ile geçer.
Parafin sıvı erimiş balmumu ve mineral yağlardan oluşur.
Parafinin mineral yağa oranı genellikle 7/1 dir.
Parafin oda sıcaklığında katıdır.
Balmumunun erime derecesi çok yüksektir ve tedavi sınırları için uygun değildir. Mineral yağ katılarak erime derecesi düşürülür.
Özgül ısısı 0.5-0.65’e düşer. Bu değer suyun özgül ısısından daha düşüktür (Suyun özgül ısısı = 1 dir.).
Düşük özgül ısı, parafinin yakmadan deriye uygulanmasına imkan verir.
Parafin uygulanan vücut kısmında ısı iletimi önlenir ve dış etkilerle sıcaklık transferi güç olduğundan sıcaklık uzun süre korunur. Parafin iyi bir ısı iletkenidir.
Sıcaklık deri altı dokusu ve eklemlere geçebilir.
Distal ekstremitelerde kullanımı avantajlıdır, evde de kullanılabilir.
Madde: Erimiş Balmumu+Mineral yağ (7/1)
Sıcaklık: 50˚-55˚C
Süre: 15-40 dak
Avantajı
Distalde kullanımı kolay.
Evde de kullanılır.
FİZYOLOJİK ETKİLERİ:
Eli parafinin içine sokup çıkarınca üstünde ince bir tabakanın meydana geldiği görülür.
Bu tabaka ile deri arasında da bol miktarda terleme olur ve bundan sonra batırıldığında sıcaklık hissedilmez.
Üst üste gelen tabakalar dıştan havayı geçirmediklerinden sıcaklık hissi ve meydana gelen hiperemi uzun devam eder.
Kolaylıkla katlanabilir.
Parafin – Etkileri
Isı iletim yolu kondüksiyon olarak tanımlanır
Fizyolojik etkileri vazodilatasyon oluşturarak metabolizmayı arttırmaktır.
Terleme ile deri yumuşar ve sonrasındaki bir masaj tedavisine daha uygun duruma gelir.
Lokal sıcaklık artışı olur. ( Bu hücreler arası sıvıda da artışa neden olur (dikkat ödem! ! !).
Yüzeyel sıcağın etkilerinden kas spazmını ve ağırıyı azaltma etkisine de sahiptir.
Deri yumuşar ve terler, kolaylıkla katlanabilir hale gelir. Bu da masaj ve egzersizler için uygun bir durumdur.
Evlerde kullanmak için parafin eczanelerden temin edilebilir.
İçine birşey karıştırılmamış parafinin erime derecesi 50-58°C’dir.
Mineral yağlar, gliserin veya vazelin ilave edilince erime noktası düşer.
Yağların ve gliserinin karıştırma oranı parafinin saflığına ve cinsine göre 1 /3veya 1/5 oranındadır.
Senede bir defa yenilenmelidir.
Hastane servisinde elektrikle ısıtılan ve termostatik kontrolü olan ısıtıcı kap genellikle paslanmaz çelikten yapılır.
Fakat etrafı bakalit veya sıcağa dayanıklı tahta ile kaplanmalıdır (Dış kısmın ısınmasını önlemek için).
Parafin Malzemeler
Parafin – Uygulaması
Vücudun distal bölümlerinde, El ve Ayak.
Düz olmayan bölgelerde fırçalama ile yapılmaktadır.
Parafin – Uygulaması Daldırma
Ekstremite çıplak olmalıdır.
Yıkanmış ve temizlenmiş olmalıdır.
Açık yara olmamalıdır.
Eğer yara varsa (vazelinle kapatılarak tedaviye başlanır ya da uygulama yapılmaz).
Uygulama kişiye ayrıntılı olarak anlatılır.
Her daldırmadan sonra parafinin katılaşması için biraz beklemek gerekir.
6-10 defalık daldırma optimal kalınlığı sağlamaktadır.
Son kattan sonra üzerine ısıyı korumak için naylon torba ya da benzerleri sarılarak ve üzerine de havlu koyarak beklenir.
Leke yapabileceği kişilere hatırlatılmalıdır.
Tedavinin sonunda parafin tekrar kazana geri eklenir. Kendini steril edebilme özelliği nedeniyle aynı parafin bir süre kullanılabilir.
Fırçalama
Distal bölgeler harici uygulamalarda (bel, omuz, diz gibi) kullanılabilir.
Tedaviden önce bölgenin yıkanmış ve temizlenmiş olması istenir.
Uygulama yapılacak ksıımda açık yara olmamalıdır; varsa uygulama tercih edilmemelidir.
Uygulama kişiye ayrıntılı olarak anlatılır.
İyi bir tabaka elde edilene kadar fırçalama işlemine devam edilir.
UYGULAMA:
Parafinin en emin sıcaklık derecesi uygulamada 50-55°C’dir.
Termometre olmadığı durumda, üstünde çok ince parafin tabakası meydana gelmişse kullanılır.
Ekstremite uygulamadan önce yıkanıp temizlenmelidir.
Bundan sonra deride açık yara olup olmadığına bakılır. Varsa, vazelinle kapatılır.
Parafin fırça ile uygulanacaksa, o zaman ekstremite içine sokulmaz.
Fırça içine batırılan parafin vücudun istenen kısmına sürülür.
Genellikle sensitif derilerde veya bu gibi parafine sokulamıyacak bölgelerde kullanılır.
Deri sensitif olduğu için fırça kullanılıyorsa tedavi batırılarak bitirilir
Tedavinin sonunda parafin elden temizlenir ve kap içindeki parafine ilave edilir.
Parafinin kendi kendini sterilize etme hassasiyeti vardır. Bu nedenle tekrar tekrar kullanılabilir.
Tedavi edilen yer iyice silinir veya yıkanarak temizlenir.
Parafinin bir diğer uygulama yöntemi, daldırmadır.
Tedavi edilecek vücut kısmı parafine batırılır 15-20 dakika tutulur.
Bu yöntem, “hastaya genellikle çok sıcak gelir ve tolere edilmesi zor olur.
Hasta, el egzersizi yapacaksa elinden çıkan parafini kullanabilir.
Parafin alev alabilir. Bu bakımdan alevli ısıtıcılarla ışıtılmamalıdır.
En iyi eritme yolu (özellikle evde) çift kap usulüdür, veya elektrikli ısıtıcılar kullanılır
Parafin – Endikasyonları
Eklem sertlikleri.
Romatoid Artrit, Osteoartrit.
Kronik burkulma, incinme.
Ağrılı ayak
Tendinit, tenosinovit.
Bronşit.
Kan dolamınım arttırmak için
Tedaviye hazırlayıcıdır.
Ağrıyı azaltır.
Parafin – Kontrendikasyonları
Uygulamada hastanın cildinde kesik, yara olmamalıdır. Eğer önemsiz bir yara varsa üstü gazlı bezle kapatılıp uygulamaya geçilir.
Deri enfeksiyonları.
Yeni skar dokularında (ince).
Isıya hassasiyeti olanlarda.
Akut travma.
Periferal vasküler hastalıklar PVH (damar tıkanıklığı).
Isı tedavisinin uygulanmadığı bütün durumlarda kullanılmamalıdır.
Isıya hassasiyet
Maddeye alerji
Bazı şahıslarda tedaviden sonra hafif dermatitis meydana gelebilir. Bu durumda başka sıcaklık ajanları kullanılmalıdır