Barbizon Ekolü nedir?
Barbizon Ekolü nedir, hangi ülkede ortaya çıkmıştır? Osmanlı ressamlarından hangileri bu ekolden etkilenmiştir?
Barbizon Ekolü, 19. yüzyılda Fransız bir ressam grubu tarafından uygulanan manzara resmi tarzını tanımlamak için kullanılır. Ekol ismini ressamların bir araya geldikleri Fontainebleau (Fransa) yakınlarındaki Barbizon köyünden alır. 1830-1850 yılları arasında, Fransa’da Fontainebleau Ormanı kıyısındaki Marlotte, Chailly ve Barbizon köylerine yerleşen ya da söz konusu köylerde dönem dönem kalan manzara ve hayvan ressamları topluluğuna bu ad verildi. Bu köyde toplanan ressamlar, doğal ortamda manzara resimleri çizmişlerdir.
1824 yılında Paris Salonu’nda John Constable’ın eserleri sergilendi. Ressamın, kırsal manzaraları bazı genç meslektaşlarını etkiledi. Bu genç ressamlar, şekilciliği reddedip doğadan esinlenerek tablolar yapmaya başladılar. 1840’larda manzara resimlerine yönelen th. Theodore Rousseau, Charles Daubigny, Jean Francois Millet gibi isimlerinin oluşturduğu bir Fransız ressamlar grubu Barbizon yakınındaki Fontainebleau Ormanı açık hava ressamlığını tercih eden ressamların tablolarına konu olmuştur. Barbizon ressamları doğadaki manzaraları resmederken, sanatçının duygularını tuvale yansıtması gerektiğini savunmuşlardır. Doğanın içinde, doğa resimleri yapan ilk ressamlar Barbizon Ekolü sanatçılarıdır. Görsel sanatlarda Romantizmin baskın olduğu bir dönemde, Realizm yani Gerçekçilik akımını benimsemişlerdir.
Barbizon ressamları, doğa manzaralarını resimlerinin ana konusu yapmışlardır. Dramatik, şatafatlı ve yapmacık olaylar yerine kır ve orman manzaraları, gündelik yaşamdan kareler tablolarının ana konusunu oluşturmaya başladı. Jean-François Millet manzara resmi yapma fikrini geliştirdi ve köylü figürleri, köy yaşamı ve tarlalarda çalışan insanları betimlemeye başladı. 1857’de yaptığı Des glaneuses isimli tabloda hasatta çalışan üç köylü kadını çizdi. Tabloda dram yoktu ve anlattığı hiçbir hikaye yoktu. Yalnızca işlerini yapan 3 kadın vardı.
Barbizon okulu ressamları özellikle Daugbigny ile Diaz nehrinin etrafında dolaşırlar, doğadan aldıkları izlenimlere kendi duygularını da katarak gördükleri güzellikleri tuvallerine yansıtmaya gayret ederlerdi. Çağdaşları, Barbizon okulu sanatçılarının resim sanatına getirmiş olduğu derin değişiklikleri, sonraki kuşaklara oranla daha iyi algıladılar. Söz konusu ressamlar, özellikle doğanın incelenmesine yeni bir gözlem getirmeleri açısından önemlidirler. (Resim: Jean-François Millet, Başak Toplayan Kadınlar tablosu)
Akdeniz’in ışıklı ortamında yetişmiş, manzaralarında ışık ve renge öncelik tanıyan güney Fransalı ressamlar doğuya gittikleri zaman bu avantajlarını kullanmışlar ve manzara türünde başarılı eserler ortaya koymuşlardır.
Barbizon Ekolü‘nün önde gelen isimleri arasında Jean-Baptiste Camille Corot, Théodore Rousseau, Jean-François Millet ve Charles-François Daubigny gelir. Diğer üyeleri ise Jules Dupré, Constant Troyon, Charles Jacque, Narcisse Virgilio Diaz, Charles Olivier de Penne, Henri Harpignies, Gabriel Hippolyte LeBas, Albert Charpin, Félix Ziem, François-Louis Français ve Alexandre DeFaux’dur.
Barbizon Ekolü ressamlarının sanat anlayışları, modern anlamda resimler yapan ilk ressamlarımız üzerinde etkili olmuştur. Batılı tarzda modern resim sanatımızın ilk örnekleri Şeker Ahmet Paşa, Osman Hamdi Bey, Hoca Ali Rıza, Süleyman Seyyit gibi ressamlarımızdır. Bu ressamlarımız 1839 Tanzimat Fermanıyla başlayan batılılaşma sürecinde Batı kültür ve memdeneiyetini öğrensin diye Fransaya gönderilen öğrencilerin arasından çıkmıştı.
Barbizon resim anlayışının Fransa’da ortaya çıkması ve Osmanlı ressamlarının batıda eğitim görmeye başlaması aynı yıllara denk gelmiştir. Bu sebeple, Osmanlı modern resim sanatının başlangıcında Barbizon Ekolü ile oryantalizmin etkisi vardır. Galatasary Lisesi ve Harp okullarındaki ilk öğretmenlerin Fransız asıllı ressamlar olması, 1840’tan sonra yurt dışına batılı anlamda eğitim alsın diye gönderilen ilk öğrencilerin Fransa’ya yollanmış olması edebiyat ve resimde Fransız etkisin neden olmuştur. (Resim: Théodore Rousseau, “Balıkçı” tablosu)
Şeker Ahmet Paşa manzara ve natürmort resimleriyle tanınan ilk önemli Osmanlı Ressamlarından birisidir. Paris’te kaldığı süre içinde aldığı klasik eğitimin yanı sıra sanat olaylarını da takip etmiştir. Fransa’da o yıllarda popüler bir resim olan Barbizon okulu mensubu ressamların ve resim anlayışına sahip ressamların çalışmalarından etkilenmiştir. Şeker Ahmet Paşa Türkiye’ye döndükten sonra Barbizon Ekolü ressamlarından Corot ve Courbet etkisinde resimler yapmıştır. Hoca Ali Rıza’nın ise resimlerini tıpkı Barbizon ressamları gibi İstanbul’un manzaralarına bakarak yapmıştır.