35. SAYFAYA BENZER SAYFALAR
tabs_sener_yagiz_191898 - Sayfa ...
35. SAYFA ICERIGI
32
yükümlülüğünün ihlalidir47. İşçinin işini ifa bakımından yardımcı şahıs tutması sözleşme gereği ise, işçinin yardımcı şahıs seçmesi dahi özen yükümünün kapsamında değerlendirilmelidir.
Özen borcu, kişisellik unsuru doğrultusunda her bir işçi bakımından ayrı ayrı değerlendirilmelidir. Nitekim her bir işçi ile işveren arasında müstakil birer sözleşme mevcuttur. Kaldı ki aynı işyerinde ve aynı işte, aynı sözleşme şartları ile aynı objektif özen seviyesine bağlı olarak çalışılıyor olsa bile her bir işçinin sorumlu olduğu özen ölçüsü sübjektif kıstasa bağlı olarak farklılık arz edebilir.
İstihdam konusu iş; ruhsat, ehliyet, diploma, sınav gibi kamusal nitelikte bir imtiyaza dayanan ya da ustalık, özel bilgi, tecrübe gerektiren, her halde isteyen herkesin yapamayacağı bir meslek ise istihdam edilen meslek erbabı kişinin, bu meslek gereklerini karşıladığı, bu mesleği ifada gereken objektif özeni orta düzeyde bir meslek adamı kadar yerine getirmesi gerektiği varsayılır48. Ancak her meslek alanının uzmanlık dalları, bu meslek içinde ihtisaslaşma, belli hususlarda tecrübe, kabiliyet, bilgi yönünden odaklaşma sözkonusu olmaktadır; işveren işçinin ilgili meslekteki uzmanlığını, emsal meslektaşlarına göre bilgi derecesinin, mesleki tecrübe, bilgi ve becerilerinin daha yüksek olduğunu dikkate alarak onu istihdam etmişse sübjektif unsur esas olacak, işçiden beklenen özenin ölçüsü ilgili uzmanlık bakımından ortalama bir meslek erbabından daha yüksek olacaktır. Hatta vasıfsız bir iş için işveren, işçiyi, vasıfsız bir başka işçiye göre daha tecrübeli, daha becerikli olduğu için istihdam ediyorsa o işçiden beklenebilecek özen ortalamanın üstünde olacaktır.
Bu noktada işçinin ortalamadan daha yüksek özen yükümü altına girip girmediği, işverenin beklemeye hakkı olan özen ölçüsünün tespiti bakımından
47 Bir üçüncü kişinin işçiye yardım etmesi işverenin menfaatinden çok ağırlıklı olarak işçinin menfaatine, onun iş yükünü azaltmak maksadına yönelik sosyal saikli bir hareket ise, özünde işçiye yardım amaçlı ise iş sözleşmesinden bahsedemeyiz; nitekim iş sözleşmesi ivazlı bir hukuki ilişkidir. Yargıtayın verdiği bir kararda kapıcının karısının, tüm işi yüklenmeksizin bazı işlerde kapıcıya yardım etmesi eşe yardım niteliğini taşıdığından kapıcının karısının iş akdinin tarafı haline gelmediği hukuki sonucuna varılmıştır. (Süzek, İş, syf.266 dipnot 6) 48 . vekaletteki güven unsuru, vekilin kişiliğinin taşıdığı önem, özellikle resmi bir sınav sonucu alınan belgelere dayanılarak icra edilen ve uzmanlığı gerektiren işlerin görülmesinde, sübjektif kıstasa dayanma olanağını, hemen hemen ortadan kaldırmıştır. . (vekil) bilgi ve yeteneklerindeki müvekkilce farkına varılması gerekli eksikliği ileri sürerek sorumluluktan kurtulamamalıdır. Tandoğan, Özel Borç II syf.411