Huzursuz bacak sendromu, bir sinir sistemi bozukluğu. “Dayanılmaz bir biçimde gelen, bacakların oynatılma, hareket ettirilme hissine, vücudun verdiği yanıt” olarak nitelendiriliyor. Bu his, şiddeti açısından, kişiden kişiye değişiklik gösterebildiği gibi, ortaya çıkan yakınmaların ifade şekli de farklılık gösterebiliyor.
Kalp-Damar Cerrahı Prof. Dr. Semih Barlas, hastaların şikayetlerini dile getirme şekillerini, “Bazı hastalar, ‘bacaklarımda hafif bir kaşıntı var’ derken, bazıları durumu ‘dayanılmaz biçimde iğne batmaları’ veya ‘bacaklarımda sanki böcekler geziniyor’ şeklinde aktarmaktadırlar” şeklinde anlatıyor.
Belirtilerin otururken, yatarken veya uzanmış istirahat ederken daha kötüleştiği huzursuz bacak sendromunun ileri durumlarında, hasta uyuma güçlüğü veya geceleri uykudan uyanma sorunu yaşayabiliyor.
Kalıtımın bu sorunda önemli bir belirleyici faktör olduğu düşünülse de, genelde doktorlar tam bir nedeni işaret etmekte zorlanıyor. Birtakım ek nedenlerin, huzursuz bacağın oluşumuna veye tablonun kötüleşmesine yol açtığını ifade eden Prof. Barlas, “Bunlar arasında bazı kronik hastalıklar (Parkinson, demir eksikliği ve diyabet), ilaçlar (antipsikotik ve antidepresanlar, bulantı gidericiler) ve gebelik (özellikle son 3 ayda) sayılabilir” diyor.
VARİS SADECE KOZMETİK BİR SORUN DEĞİL
Bacakları etkileyen bir diğer sorunun da varis olduğunu belirten Barlas, varislerin nasıl geliştiğini şöyle açıklıyor:
“Bacaklardaki venlerin (toplardamar) içinde yer alan kapakçıklar, kirli kanın, bacaklardan kalbe doğru, yerçekiminin aksine ilerlemesini sağlarlar. Bu kapakların bozulması, venlerin içinde kanın geriye kaçısına ve yer yer göllenme yapmasına yol açar. Bu göllenen kan, toplardamarların çapını genişletir ve kıvrıntılı bir görüntü almalarına yol açar. Bu kötü görünüşlü damarlara ‘varis’ adı verilir. Çoğu insan bunun bir kozmetik sorun olduğunu düşünür. Oysa ki bu, ‘venöz yetmezlik’ adı verilen, önemli bir damar hastalığıdır. Eğer tedavi edilmezse sadece görüntünün kötüleşmesiyle kalmaz, içlerinde pıhtı oluşumu, yara açılması gibi hayati sağlık sorunlarına da zemin hazırlar.”
VARİS İLE HUZURSUZ BACAK SENDROMU İLİŞKİLİ Mİ?
Bacaklarında varisleri olan kişilerin, kramp ve hareket sorunları dışında, en sık ifade ettikleri durumun huzursuz bacak sendromu olduğunu, varisi olan hastaların ortalama %10’unda ise huzursuz bacak sendromu bulunduğunu kaydeden Dr. Barlas, varis ile huzursuz bacak sendromu arasındaki bağlantı hakkında da şunları söylüyor:
“İki durum arasındaki ilişki tam olarak bilinmese de, bacak varislerinin tedavisi ile huzursuz bacak sendromunun belirtilerinin de genellikle iyileştiğini gösteren çalışmalar vardır. Diğer bir deyişle, hem huzursuz bacağı hem de varisi olan kişiler, varisleri konusunda çözüm aradıklarında, her 2 problemden kaynaklanan yakınmaların da ortadan kalkma şansı olabileceğini akıldan çıkartmamalıdırlar. Günümüzde E.V.T.A., kimyasal ablasyon, ambulatuvar flebektomi gibi pek çok modern varis tedavi yöntemi mevcuttur.”