Gazlı Gangren Tedavisi İçin Müdahaleler
Cochrane derleme özeti
Arka plan
Gazlı gangren bir ekstremitenin kesilmesine hatta ölüme yol açabilen ciddi ve şiddetli bir enfeksiyon; bir tıbbi acil durumdur.
Aşikar bir yaralanma olmadan da ortaya çıkabilmekle beraber, genellikle travma ya da kaza sonucu oluşan bir yara enfekte olduğunda ya da cerrahi sonrası bir enfeksiyonun sonucu olarak meydana gelir. Gazlı gangrene oksijen konsantrasyonunun düşük olduğu yaralarda yaşayıp üreyebilen bakteriler (özellikle klostridiyum türleri) neden olur. Bakteriler yara etrafındaki dokularda ciddi hasara neden olabilen toksinler salgılar ve tüm vücutta ölümcül bozulmaya neden olabilir. Enfeksiyonun başarılı tedavisi için erken tanı ve etkili tedavi gerekir.
Gazlı gangrene karşı çeşitli tedaviler kullanılır. Ana tedavi debridman (yaradaki ölü dokular, yabancı maddeler ve kan birikimin giderilmesi) ve bakterileri öldürmek için antibiyotiklerdir. Bu temel tedavilere eklenebilen başkaları arasında hiperbarik oksijen tedavisi (yüksek basınçlı oksijen verilir) ve Çin bitki ilaçları ve gazlı gangren belirtilerine yönelik başka tedaviler bulunur.
Derleme sorusu
Gazlı gangren tedavisinde hangi müdahalelerin etkili ve güvenli olduğunu araştırdık.
Bulduklarımız
2015 Martında gazlı gangrenin bir tedavisini bir diğerine veya tedavi verilmemesine karşı kıyaslayan randomize kontrollü araştırmaları (RKA, en güvenilir sonuçlar sağlarlar) belirlemek için çok çeşitli veri tabanlarını ve tıbbi araştırma kayıtlarını araştırdık. Gazlı gangrenli toplam 90 katılımcı üzerine yürütülmüş iki RKA belirledik.
Bir araştırmada (46 katılımcı) Çin bitki ilaçları eklenmiş standart tedavi, tek başına standart tedavi ile (debridman ve antibiyotik) karşılaştırıldı. Bu RKA Çin bitki ilaçları eklenen tedavi ile tek başına standart tedaviye kıyasla daha yüksek şifa oranı gösterdi (9/20 katılımcıya karşı 21/26 katılımcı). Araştırmada kullanılan “şifa” tanımı, şifa bulan ya da iyileşen katılımcı oranıydı. “Şifa” tanımını şifa bulan hastalarla sınırladığımızda (iyileşenler ihraç edilerek) Çin bitki ilaçlarında şifa oranı (12/26 katılımcı) ve sadece standart tedavi grubunda şifa oranı (3/20 katılımcı) arasındaki fark hafifçe azaldı.
Diğer RKA’da (44 katılımcı) standart tedaviye lokal hiperbarik oksijen tedavisi (yara yüzeyine uygulanan HBOT) eklenmesi ile standart tedaviye sistemik HBOT eklenmesi kıyaslandı. Topikal HBOT verilen grupta, sistemik HBOT’ye kıyasla şifa oranı daha yüksekti (11/23’e kıyasla 19/21). Araştırmada kullanılan “şifa” tanımı şifa bulan ya da önemli derecede iyileşen katılımcı oranıydı. “Şifa” tanımı şifa bulanlarla kısıtlanıp “önemli iyileşme” gösterenler dışarıda bırakıldığında topikal grup (3/21) ile sistemik grup (3/23) katılımcıları arasında küçük fark vardı.
Şifa oranları ile ilgili yapılan her iki kıyaslama için de kanıt kalitesi çok düşüktü. Hiçbir çalışmada yaşam kalitesi, gazlı gangrene bağlanabilen amputasyon veya ölümler veya tedavinin zararlı etkileri bildirilmedi. Gazlı gangrene karşı başka tedavileri araştıran çalışma bulamadık.
Kararlar
Gazlı gangren için farklı tedavilerin fayda ve zararları, eldeki çalışmalar örnek sayısının düşük ve çalışmaların yürütüm şeklindeki, sonuçlarda kayırma hatasına neden olabilecek bazı problemler nedeniyle yüksek kalitede kanıt sağlamadığından belirsiz kalıyor. Gelecekte, gazlı gangrenin ana tedavilerine odaklanmış ve yaşam kalitesi, gazlı gangrene bağlı amputasyon ve ölümler ile tedavinin neden olabileceği zararları rapor eden dizaynı uygun daha fazla araştırma veya gözlemsel çalışmalar gerekiyor.
Yazarların kararı
Şifa oranlarının derlememizde kullanılan tanıma uygun olarak yeniden analizi gazlı gangren tedavisine Çin bitkileri veya topikal HBOT eklenmesi ile faydalı etkiler göstermedi. Sağlam kanıt olmaması, gazlı gangren tedavisinde hangi müdahalelerin etkili ve emniyetli olduğunu tayin edemediğimiz anlamına geliyor. Bu alanda faydalı kanıtlar sağlamak için, köşe taşı tedavilere ve en önemli klinik sonuçlara odaklanmış; randomizasyonu uygun, yerleşimi gizlenmiş ve körlenmiş daha katı kurallı randomize kontrollü araştırmalar gerekiyor.
Kaynak
Yang Z, Hu J, Qu Y, Sun F, Leng X, Li H, Zhan S. Interventions for treating gas gangrene. Cochrane Database of Systematic Reviews 2015, Issue 12. Art. No.: CD010577. DOI: 10.1002/14651858.CD010577.pub2
Orijinal özet için: Gazlı Gangren
Tam metin için: Tıbbi Özet Ve Tam Metin