>
>
>
D-Day. J-Jour. G-Gün. Bugün O gün.
Adı ne olursa olsun, bugün işte o gün. Güneşin belirdiği, ampulün yandığı, gök kuşağının semayı renge boğduğu, aşıkların kavuştuğu, düğümün çözüldüğü gün.
Aslında her şey sıradan bir gün gibi başladı. Sabah 5:30’da kalktım. Kiki’yi yolcu ettim. Kahvemi ve kitabımı aldım, salondaki koltuğa oturdum. Çoğu zaman 1 saat, aşağı yukarı kahvem bitene kadar okur sonra yazmaya geçerim. Bu sefer elimde Murakami’nin Sahilde Kafka’sı var. Söyledim ya. O ne güzel kitaptır. İlerledikçe her bir cümlesine hayran kalıyorum. Tek kelimesini atlamak istemiyorum. Elimden bırakamadım bir türlü.
Sonra bir ara annem telefon etti. Bugünkü yardımcısı gelmemiş. Kızmış. Neyse dedim belki yanlış anlaşılma olmuştur. Ben zaten birazdan geleceğim. Neyse hallederiz. Birazdan dedim tabii, ama hala bilgisayar başındayım. En azından günlüğümü yazmadan ayrılmayayım dedim. Haksız mıyım? Ara verince toparlaması zor oluyor.
Üç beş konuştuktan sonra, hala ağrılarının olduğunu ama haftaya provalara gitmeye başlayacağını söyledi. Bu arada Tuncay Özinel ile yeni bir oyun provası yapıyor. Onu da belirtmiş olayım. Sonra da şöyle ekledi: Oyuncu sahneye çıkınca her şeyi unutur, apandisit ağrısı bile geçer. Çünkü canlandırdığı karakterin apandisti yoktur. Ne kadar mantıklı değil mi?
Ben de dedim ki: O zaman sen bunu evde de yapmaya devam et. Oyna. Sonra da eskiden beri kendi kendime oynadığım bir oyun vardır. Onu anlattım. Ben oyuncu değilim, bir iki sahneye adım atmanın dışında, olmaya da hiç yeltenmedim. Belki de ihtiyacım yoktu. Neden? Onu da şimdi anneme anlattığım gibi bu günlüğe yazıyorum.
Çünkü hayatım bir oyun. Böyle söyleyince pek dramatik kaçtı ama bu eğlence günlük sıradanlıklardan, sığlıklardan kaçmak, kurtulmak için bulmuş olduğum ve küçüklükten beri zaman zaman oynadığım bir oyun. Belki de değil büyük ihtimalle sahne arkalarında, kulislerde büyümüş olmanın etkisi bu. Her sabah başka biri olarak uyanırım. Son zamanlarda bu oyunu unuttum. Aslında unutmadım ama seçtiğim karakter yanlış, onu da yarın anlatacağım. Böyle aceleye gelsin istemiyorum.
Küçükken Prenses Caroline olarak kalkardım. Bu böyle bir kaç sene geçti gitti. Hatta aynaya bakar ve tıpatıp ona benzediğimi bile görürdüm. Sonra gerçekle oyunu karıştırır acaba gerçekten Caroline’in ikiz kardeşi olabilir miyim şeklinde senaryolar üretirdim. Hatta babam bir yurt dışına gittiğinde Grace Kelly ile tanışmış, nedense annemin Prens Rainer’la birlikte olmuş olabileceğini düşünmezdim, ve bu işi halletmiş hayalleri kurardım. Tabii Grace Kelly ne zaman doğurmuş, beni ne zaman babama vermiş, annem nasıl olmuş da kabul etmiş ya da kendisi doğurmuş zannetmiş oralarını sormayın. Ben de şu an mantığı neymiş bu işin hiç çözemiyorum.
Genç Kızlık dönemlerinde Francie (Bir Genç Kız Yetişiyor) ve Miss Bee (Genç Kızlar) kimliğine çok büründüm. Orta okul sıralarında Marie Antoinette oldum. Kafası koparıldığı zamanlarda değil, ilk evlendiği zamanlarda… Onu da ne zamanlar nerede okuduysam hiç hatırlamıyorum.
Seneler sonra yine uzun müddet Julia Roberts olarak kalktım. Özellikle de rejim ve sağlıklı yaşam, spor dönemlerine girdiğimde Julia olurum. Aslında bu aralar feci şekilde ihtiyacım var. Eski filmlerini bulup çıkartmalıyım.
Annemle yaptığım bu konuşmadan sonra yine kitaba devam ettim. Akşama BUMED’deyim, çıkmadan evde yemek olsun, hazırlanayım vs derken. Tam duş alıyordum bir anda o gün işte bugün oluverdi. Ama hangi gün?
Eylül başı gibi bir roman yazmaya başlamıştım ya… Hani geçenlerde ilk 10 sayfasını yazıp, hatta BUMED’de okumuştum ya… Gerisinde tıkanıp kalmıştım. Neden? Öykümsü bir şeyler yazarken malesef bir olaydan yola çıkıyorum. Başlıyorum yazmaya. O anda olaya karışanlar kimdir, ne iş yaparlar hatta kadın ya da erkekler midir hiç bir fikrim olmuyor. Aklımda o olay bilgisayarın başına oturup harflere basmaya başlayınca her şey dökülüyor. Bu süreç öyküde bir dereceye kadar işledi. Sıra romana gelince karakter ve arkadaşları hakkında bir takım sorulara cevap bulmadan ilerleyemez hale geldim. Bu cevaplar aslında çok sıradan. Gel gelelim bir türlü karar veremiyordum. Bu kahramanın yaşı kaç? Ne iş yapıyor? Nasıl bir ortamda büyümüş?
İşte biraz evvel duşumu yaparken tüm bu sorular aniden gayet net cevaplara büründü. Temizlenmenin dışında aydınlandım. Hatta bırakın roman kahramanlarını, bir araya getirdiğim ve düzeltmek istediğim bir kaç öyküye ait bir çok fikir doldu kafama. İşte bu yüzden bugün o gün.
Çok heyecanlandım. Daha fazla açıklama yapamadan, hazırlanıp çıkıyorum. Aklım Murakami’de. Murakami seni seviyorum. Bana çok fikir verdin. Tabii temelini Murat Gülsoy oluşturmuş olmasaydı… Tabii bana onu tavsiye eden Tamer olmasaydı… Ama ben de iyi bir öğrenciyim. Gerçi asıl iş bundan sonra başlıyor. Bu sene bitmiş bir şeyler elimde olsun artık istiyorum.
Not: Fotoğrafın konuyla hiç bir ilgisi yok. Olsa olsa Külkedisi olarak uyandığım günler için kullanılabilir.
>
Bazı kitapları okurken öyle heyecanlanıyorum ki, daha kitabı bitirmeden hakkında yazmak, konuşmak, içimi dökmek geliyor. Murakami’nin Sahilde Kafka’sı da bunlardan bir tanesi.
Murakami hakkında bir çok tavsiye duymuş olsam da altzine’de Aylin Sökmen’in çevirisiyle yayınlanan küçücük bir öyküsünden başka bir şey okumadım: Güzel Bir Nisan Sabahı %100 Mükemmel Kızı Görmek Üzerine.
Yaz sonunda tam satın alacaktım ki… bu seneki kitap değişim programındaki arkadaşlardan birinin adı geçen eseri eylül ayı itibariyle çembere koyacağını öğrendim. Hadi dedim bekleyeyim, zaten elimde okunacak bir sürü şey var. Kısmet bu aya düştü. Gerçi şimdiden söyleyeyim mutlaka elimde bulunması açısından, çünkü zaman zaman açar bakarım, referans kitabı gibi bir şey olacak eminim, ilk fırsatta Türkçe çevirisini de alacağım.
Parantez içinde çeviriler konusunda söylemek istediğim şeyler var. Nasıl olur bilmem ama Fransızca çeviri okuduğum kitaplardan hiç biri Türkçe’lerin aksine çeviri kokmaz. Belki de ben anlamıyorumdur, kim bilir… Fransızca dublaj yapılmış Yabancı filmlerin çoğunu da Türkçe dublajlıların aksine de ayıla bayıla seyrederim.
Sevdiğim yazarlar vardır, bu blogda da ara sıra paylaşıyorum. Ancak şimdiye kadar kıskandığım hiç bir yazar olmamıştı. Bırakın yazarı bugüne gerçekten kıskandığım, imrendiğim pek bir insan, hayvanları ayrı tutuyorum, zaman zaman ne düşündüğüm belli olmaz, olmamıştı. Fakat bu Murakami’yi gerçekten kıskandım. Yaşadığı hayatı değil tabii ki, yazılarını, yazma biçimini, anlatım tarzını… Onun gibi yazabilmeyi isterdim.
Kitabın henüz 80. sayfasındayım. O kadar başı ki, ancak birinci sayfadan itibaren bir şekilde beni içine aldı. Şu ana kadar, Kafka adında 15 yaşında evinden kaçıp bir sahil kasabasına gelmiş bir karakter var. İstanbul’dan Antalya gibi bir mesafe. Bu 80 sayfa içerisinde öylesine merak ettim sorular var ki, kitabı elimden bırakamıyorum.
Kim bu Kafka? Gerçek mi hayal mi?
Adı gerçek mi yoksa büyük ihtimalle kendisi mi edinmiş?
Babası Kafka’yı bulabilecek mi? Dahası arayacak mı evden kaçan oğlunu?
Babasının kehaneti nedir?
Kafka annesi ve kız kardeşini bulabilecek mi?
Kafka’nın aile öyküsü nedir?
Annesi ve kız kardeşine neler olmuş?
Karga adındaki oğlan çocuğu kim? Gerçi ufak tefek ipuçları çıktı ortaya.
Kafka neyin peşinde? Aradığını bulabilecek mi?
Kafka’nın öyküsüyle eş güdümlü giden ikinci dünya savaşı sırasında bir çocuk olan ve bir sınıf gezisi sırasında aniden bayılan ve 2 saat baygın kalan 16 çocuktan ayılmayan, iki hafta sonra ayıldığındaysa o güne kadarki tüm hatıraları silinen Nakata’ya gerçekte ne olmuş?
Nakata kedilerle konuşabildiğini nasıl ve ne zaman anlamış?
Nakata gerçekte olanları hatırlıyor mu yoksa devletin bağladığı aylıktan mahrum kalmamak için hatırlamıyor numarası mı yapıyor?
Kitapta ilerledikçe belki de bu soruların cevapları önemini yitirecek ya da çok daha büyük sorulara kapı açacak. Yalnız bildiğim bir şey var ki, Da Vinci’nin Şifresini okurken ne kadar sıkıldıysam ve hiç merak etmediysem bu kitabı da o derecede heyecanla okuyor ve merak ediyorum.
Kitabın 52. sayfasında Kafka ile gittiği o sahil kasabasındaki özel kitaplıktan bir kişi arasında şu konuşma geçer. Sanırım kitabın özü de işte bu konuşmaya dayalı.
– Platon’un Ziyafet/Şölen’inde Aristofan geçmişin mitoloji dünyasında üç cins insanoğlunun olduğunu söyler. Bu hikayeyi biliyor musun?
– Hayır.
– Bir zamanlar insanlar kadın ya da erkek olarak değil, erkek/erkek, erkek/kadın ya da kadın/kadın olarak doğarlarmış. Diğer bir deyişle tek bir insan yapabilmek için bugünün iki kişisini bir araya getirmek gerekir. Bu şekilde herkes hayatından memnunmuş ve günler barış içinde akıp gidiyormuş. Ancak Tanrı eline bir kılıç almış ve tüm insanları tam ortadan ve gayet net bir şekilde ikiye kesmiş. Sonuç: kadınlar ve erkekler ortaya çıkmış, ve insanlar tüm hayatları boyunca kaybolan yarılarını aramak için bir oraya bir buraya koşuşturur olmuşlar.
– Peki Tanrı bunu neden yapmış?
– İnsanları ikiye bölmeyi mi? Ne bileyim ben. Genelde Tanrının ne yaptığı pek anlaşılmaz. Çok kolay öfkelenir ve bir de, nasıl desem, idealizme karşı bir eğilimi vardır. Sanırım bu bir cezalandırmaydı. Kutsal Kitap’ta Adem ile Havva’yı cennetten kovaladığı zamanki gibi.
Platon’un Ziyafet/Şölen’ini Irene Papas’dan seyretmek isteyenler için işte bağlantı:
(Sekiz ayrı klip halinde ve Fransızca. Daha iyisini bulamadım)
Murakami’yi ve bu kitabı
KISKANDIM. KISKANDIM. KISKANDIM.
>
Hafta sonundan bu yana evde kahvesiz idare etmeye çalışıyorum. Kahvesiz derken abartısız hiç yok. Ne Nescafe ne üçü birden hiç ama hiç bir şey yok. Çekirdeği bile yok yoksa kendim öğüteceğim. Bir türlü çıkıp alacak vakit bulamadım. Sabahları kahve olmadan uyanmak çok zor. Hadi hafta sonu çok erken kalkmama gerek yok şeklinde kendimi ikna ettim. Ama dünden beri durum fecaat. Kiki çıktıktan sonra, eğer kahvemi içememişsem o yatak, o kanepe öyle çekici geliyor ki bana içine gömülüp kalıveriyorum. Elimdeki en heyecanlı kitap bile beni uyanık tutmaya fayda etmiyor. Sonra da ancak öğleye doğru kalkıyorum. Gece bir türlü uyumak bilemiyorum. Yani bir büyük fincan sabah kahvesi yüzünden bütün düzenim altüst oluyor.
Dün uyanır uyanmaz ilk işim sokağa fırlamak oldu. Hem dedim kahve içerim hem de kahvemi alır gelirim. Ofis arkadaşımı da uzun zamandır görmemiştim. Onu da aradım. Müsaitmiş. Bu aralar ofise gitmiyoruz ama Cafe Nero’da buluşup biraz sohbet, biraz çalışma vs öğleye kadar hasret giderelim diye konuştuk.
Fakat bu arada aklım sürekli, içeceğim kahvede. Ona odaklanmış bir şekilde yine de giyindim, hazırlandım, her şeyi aldım çıktım. Giyindim derken öyle şeyler giymişim ki; dahası şöyle düşündüğümü hatırlıyorum. Kahverengi tonlarında bir şeyler seçmeye çalış ki uyum sorunu çıkmasın. Gün ışığına çıkınca, hey tanrım dedim olur da bu kadarı olur, öyle uyumsuz kahverengi tonlarını bir araya toplamışım ki, deli kızın ayaklı bohçası gibiyim. Son zamanlarda kilolarımın alıp başını yürümesinden bu bohça benzetmesi pek uygun düştü. Üzerimde de yeşil paltom. Anlaşılacağı durumum içler acısı … En azından deve tüyü rengi paltomu giysem ya… Fakat öyle bir kahve krizine girmişim ki, her geçen saniyenin beni kilitlendiğim hedefimden uzak tuttuğunu en derinden hissederek eve geri dönme, üzerimi değiştirme riskini göze alamadım. Ve ilerlemeye devam ettim.
Yarı yolda ofis arkadaşımla buluştuk. Birlikte Cafe Nero’ya doğru ilerlerken biraz olsun dikkatim dağıldı, zaman çabuk geçti vs… Heyecanla girdik içeriye, kasada kahve çeşitlerinden birini seçtik. Benim seçim zaten kolay, sütsüz ve şekersiz ne var diye soruyorum. Ya Amerikano ya da filtre kahve… Türk kahvesi ve Ekspresso zaten hiç kesmez. Sıra paraları çıkarmaya gelince o da ne çantamı karıştır, karıştır cüzdan yok. Beynimden aşağı bir şeyler döküldü, bari kahve olsa… Öyle bir panik yaşadım ki orada ofis arkadaşım bana kahve ısmarlamayı teklif etti. Neyse o an sorun çözüldü. Bu arada iyi ki onu aramış ve buluşmuşuz yoksa o yolu tekrar geri gidip evden cüzdanı alıp yeniden çıkmak kabus olurdu. Böyle durumlar için bence vücuda yapıştırılacak kahve etiketleri olmalı. Hani sigarayı ya da alkolü bırakmak isteyenler için kullanılan cinsten.
Neyse bir şekilde dün geçti gitti. Eve geldim biraz çalıştım, okudum, yazdım. İki blog arkadaşımla buluşup konsoloslukta bir etkinliğe katılacaktık. Yazının öyle bir ortasındaydım ki yarıda kesip çıkamadım. Neyse hava biraz karardıktan sonra aklıma yine kahve düştü. Bir anda gündüzden yanımda para olmadığı için alamadığım kabusunu hatırladım. Tüm dolapları karıştırdıktan sonra, eski bayat bir Türk kahvesi paketi buıldum. Kahve makinemi bir zamanlar dükkana götürmüştüm. Sonra orada bıraktım. Yenisini de almadığımdan aklıma İtalyan makineyle yapmak geldi. Pek de olmaz gerçi dedim ama beni keser herhalde. NE KADAR YANILMIŞIM. Bir yudumu bile zor yuttum.
Bugün uyanır uyanmaz yani biraz önce yani saat 11 gibi panik halinde sokağa fırlayarak kahvemi aldım geldim, içtim. Bu sefer iyice akıllandım. Her zaman bir kutu alırım. İçinden 250 gr’lık iki paket çıkar. Derim ki ikinci paketi açınca çık kahveni al. Sanırım bir paketi o kadar çabuk bitiriyorum ki, böyle ellerim boş kalıveriyorum. Bu sefer iki kutu aldım. Yani 4 küçük paket. İkinci kutuyu açtığımda kahve satın alma çalışmalarına başlayacağım. Bu arada kamplumbağa mıyım neyim ben ya. Bu ne hız, başım döndü.
Kahve saçmalamalarından hiç bir şeye vakit bulamadığımı anladım. Geçen aydan beri yapmak istediklerim ve yapamadıklarım. İşte listesi:
1. Murat Gülsoy’un son kitabı Tanrı Beni Görüyor Mu? almak istiyorum. Aklıma takılan soruysa şu: Tanrı Beni Görsün İstiyor Muyum? Bu kitabı 3 defa ben alma girişiminde bulundum. 1 defa kız kardeşim aynı girişimde bulundu. Her seferinde kitapçıda kalmamıştı. Bu bir işaret mi?
2. Yekta Kopan’ın son kitabı Bir de Baktım Yoksun, ikinci defa almak istiyorum. İlki dükkandan yürüdü. Elimde kalmadı. Halbuki daha okumadığım öyküler vardı.
3. Orhan Pamuk’un Robinson’da satılan ingilizce son kitabı almak istiyorum.
4. Bir an evvel Beyoğlu’na inmek ve Pera müzesine gitmek istiyorum.
Daha listeleyecek çok şey var. Ama bu 4 maddeye takmış durumdayım.
Sabah, esasen öğleye doğru, kahve almak için sokağa çıktığımda Solo tuvalet kağıdının yeni reklam sloganını gördüm.
“Mantıkla evlendiyseniz Solo kullanırsınız.” gibi bir şey. İlk aklıma gelen şu oldu:
“Selpakla aramızda bir aşk ilişkisi var”.
>
Sağlık dünyasıyla ilgili anlatacaklarım henüz bitmedi. Ziyaretçilerden sonra bir de refakatçi ya da hasta sahibi her neyse işte onun sınıflandırmasını yaptım. Refakatçi deyince Çekirdek‘in de üstüne bastığı gibi aklıma Cem Yılmaz’ın şovu gelir. Seyreden var mı? Etmediyseniz kesinlikle tavsiye ederim. Hani şu hastayla bütünleşip tek vücut olanlar. Hastanın her bir inlemesini derinden hissedip hatta gereğinde kendisinden daha fazla (daha fazla çünkü iki kişi adına iletişimi devralarak tek kanaldan yayın yapar) yaygara koparanlar. Örnek: Ziyaretçi ya da doktor gelip nasılsın bugün bakalım diye sorduğunda hemen atlayıp vallahi sabahtan çok iyiyDİK ama şimdi biraz mideMİZ bulanmaya başladı şeklinde çoğul konuşmalar yapan refakatçi. Ben buna Empati Refakatçi diyorum. Adı üstünde kendini hastanın yerine koyma kapasitesine sahip, aşırı duyarlı şahıslar.
Bu empati tipler hastanın çoluğu çocuğu veya eşi gibi çok yakınlarından olabileceği gibi, uzak akraba, komşu, arkadaş türünden de olabilir. Empati yakınlığı için kan bağı yakınlığı olması gerekmez. Telepati gibi bir şey. Çoğunlukla bende bulunmaz ama yine de geçen hafta kendimi annemle tek vücut olmuş biçimde çoğul konuşarak yakalayıp anında durumu düzeltme çabaları içerisinde saçmaladığım anlar da olmadı değil. Hastane psikolojisi çok garip. Sanki başka bir dünya.
İkinci refakatçi ya da hasta sahibi türünün en iyi ayrımı acilde yapılır: Hasta inim inim inlerken doktor gelir, neyiniz var, şikayetiniz nedir türünden klasik sorularını iletir. Muayene masasında yatan zavallıyı getiren hemen atlar. Akşamleyin oturuyorduk, BUnun sancısı tuttu aldım getirdim gibisinden cümlelerle BU ve BEN şeklinde yaptığı net ayrımı ortaya koyar. İşte bu türden yaklaşanlara SEMPATİ refakatçi diyorum. Sakın yanlış anlaşılmasın; hasta olan BU. BEN turp gibiyim. Hastaya karşı duyulan sempati, bütünleşen Empati refakatçiye oranla daha en başından yerli yerine oturtulmuştur. Aslında gerçek anlamda sempati Empati refakatçide bulunup, Sempati refakatçide her türlü doktordan, ilaçtan, iğneden korkma unsurları sezilmekteyse de bu konuyu fazla karıştırmayalım. Sonuçta sağlık konusuna gelince ben de Empatiden çok Sempati refakatçi olma eğilimi gösterenlerdenim.
Ayrıca, sağlık personeline hastanın kim olduğunu yeterince iyi anlatmayı başararak acil kapısını atlatan ve hastasını yukarıdaki servise yatırmayı başaran Sempati refakatçisinin, tehlike anının geçtiğine kanaat getirerek bir anda Empati refakatçiye dönüşme olasılığı da çok fazladır. Ancak baştan Empati özellikleri gösterenlerin Sempati refakatçiye dönüştüğü pek görülmez.
Bu gözlemlerden sonra kendimle ilgili bir de çok acı bir gerçeği keşfettim ki benim doktordan, ameliyattan, hastaneden ödüm koparmış. Bugüne kadar bir bademcik, bir burun ameliyatı bir de sezeryan oldum ve her birinde zorla götürüldüm desem yeridir. Bir kaç sene önce Safra Kesesinde taş teşhisi kondu. Ameliyatı her bahar erteliyorum. Bu konuda da Prokrastinasyon Tanrıçasıyım yani…
Küçükken çok nezle olurdum, boğazım şişer, kocaman olur, bir türlü yutkunamazdım. Ceplerim her yanım sümüklü mendillerle dolar, taşardı. Yanımda mendil kalmadığında akan burnumu üstüme başıma ve/veya koluma silmişliğim bile vardır. Her çocuk gibi beni de bak istediğin gibi yaz kış dondurma yiyebileceksin diyerek kandırdılar ve hastaneye yatırdılar. Özel bir odam vardı. Gerçi o zamanlar şimdiki gibi lüks değil. Duvarlar kireç boyalı. Gömme dolap henüz ülkede icat edilmemiş. Çelik ya da ahşap ağır dolaplar var. Ben de ufak tefek ve zayıfcığım ama oldukça da hareketliyim.
Neyse gerekli yatış işlemleri yapıldıktan sonra odanın içerisinde ben, annem, babam ve bir de eniştem bekliyoruz. Eniştemi çok severim. Dev gibi bir adamdır. Çocuk ruhludur. O boyutuna rağmen kendime en yakın bulduğum arkadaşımdır desem yeridir. Beni yalnız bırakmamış gelmiş. Nasıl endişeliyim hatırası bugün bile capcanlı. Birden kapı açıldı. İki beyaz önlüklü hadi sıra sana geldi ameliyathaneden bekliyorlar diyerek bana doğru hamle yaptı. Öyle bir fırlamışım ki yatağın tepesine, oradan dolabın üzerine sonra da arkasına… Küçücük odada kimse beni tutamadı. İki beyaz önlüklü dolabın arkasına el kol sokmaya çalıştı olmadı. Ben de taa en dibe girmişim. Olduğum yere bir türlü uzanamadılar. Öyle denediler, böyle denediler bir türlü yakalayıp çıkaramadılar. Bu arada kalbim korkudan ne biçim atıyor anlatamam. Bir yandan annem diğer yandan babam dil döküyor. Hiç birinin faydası yok. Sanki beni canlı canlı doğruyorlar gibi çığlık çığlığa bağırıyorum. Duyan bizim odaya koşuyor. Panik, telaş, kalabalık ne istersen var.
Bir müddet bu koşuşturmaca devam etti. Gene de beni dolabın arkasından çıkaramadılar. Odaya gelen gidenin bini bir para. En sonunda dev gibi eniştem dolabı bir kaç hamlede yerinden oynatarak çekti ve beni çıkartarak sayısı fazlalaşan beyaz önlüklülere teslim etti. O gün bugündür eniştemle konuşmam dermişim, değil tabi ama annemin dediğine göre uzun müddet küs kalmışım. Bir de aşağıya indirdiklerinde yüzüme simsiyah bir gaz maskesi taktılar ve derin nefes almamı istediler. O anı da hiç unutmam boğuluyorum zannettim ki bir kaç saniye sonunda kendimden geçtim. O an işte biri bana doğru eğilse sen öldün dese vallahi de inanırdım, billahi de inanırdım.
Ameliyattan çıktıktan sonra, inadım inat hemen dondurma istedim. Yok dediler. Önce dikişler alınacak. O zamanki teknikler ilkel tabii. Neyse bir kaç gün geçti ya da bir hafta bilmiyorum. Ben heyecanla dondurma bekliyorum. Dikiş alma günü geldi çattı. Gene o beyaz önlüklüler doldu odaya. Hadi aç ağzını dediler dikişleri alacağız. O güne kadar dikiş namına tek gördüğüm annemin elindeki kumaş, iplik, teyel cinsi şeyler. Zannediyorum ki boğazımın oralarda iplik gibi bir şey var. Doktor ucundan tutup çekecek gerisi teyel söküğü gibi gelecek.
Açtım ağzımı sonuna kadar. Beyaz önlüklülerden bir tanesi arkasında sakladığı neredeyse bir cetvel boyundaki ince uzun makası boğazıma sokup cart diye bembeyaz bir top kesip çıkartmasın mı… İkinci boğuluyorum zannetmem de işte böyledir.
Ondan sonra ikinci bademciğin dikişini almak gerekti. Ben ağzımı sımsıkı kapattım. Bizimkiler başladı hemen dil dökmelere, havuç göstermelere… Hadi dondurmaya az kaldı, bir cesaret daha vs gibisinden. Yer miyim? Yemem tabii. Alnımda enayi mi yazıyor? I-ıh, diyorum, Nuh bu, Peygamber değil. Fakat beyaz önlüklüler geçen haftadan tecrübeli… Dil dökmenin bana sökmeyeceğini öğrenmişler, hazırlıklı gelmişler. Bir tanesi hiç beklemeden burnumu sıkıverdi. Bir diğeri ellerime kollarıma yapıştı. Bu arada zaten beni bir iskemleye oturtup köşeye sıkıştırmışlar, bacaklarımdan bastırıyorlar. Bir başkası elinde o ince uzun makas nefessiz kalayım da ağzımı açayım diye bekliyor. Benim gözlerim korkudan çakıl taşı gibi, o yaşta kalp krizi geçirilse geçireceğim. Dayanabildiğim kadar dayandım, morarmaya ramak kala, kaçınılmaz sona yaklaştığımın bilincinde ağzımı açtığımda beyaz önlüklü makası boğazıma kadar soktu ve diğer dikiş topunu da keserek çıkarttı.
Peki o günden beri dondurma yiyor muyum derseniz… Vallahi aslında dondurmayı pek sevmediğim anlaşıldı. Şimdi de kırk yıl düşünsem dondurma yemek aklımdan geçmez. Bu durumun bademcik ameliyatımla ilgisi var mıdır, yok mudur onu hiç bilemem. Nedense geçen hafta aklıma geldi işte. Anlatayım dedim.
>
Hastanede kaldığımız bir kaç gün içinde günlük tutmadım. Sahip çıkamam endişesiyle diz üstünü de yanımda götürmediğimden, zaten gecenin bir yarısı intikal etmiştik, sonra da gidip alacak vaktim olmadı, vs… pek bir yazı yazamadım. Yanımda götürdüğüm kitaba gelince ancak iki sayfa ilerleyebildim.
Odalar nasıl sıcaktı anlatamam. Öylesine piştim ilk gün. Camı açmaya kalkınca, uğraş uğraş bir türlü beceremedim. Yarısı hafif aralanıyor diğer yarısı sanki bir şeyler tutuyormuş gibi takılıp kalıyor. Deli olmak işten değil. Anında gurur meselesi yaptım. Nasıl olur da ben bu pencereyi açamam? Bir iki çekiştirdim. Sarstım. Çerçevenin sağına soluna vurdum. Tık yok. Kıpırdamadı bile yerinden. Annem yattığı yerden dayanamadı. İki ağrı arası, bırak kıracaksın diyor. Yok diyorum açacağım. Sana sıcak gelmiyor mu? Bilmem diyor fısıltıyla. Tabii onun ateşi var. İçi üşüyor. Cehennemi sıcak olsa yine üşüyecek. Dolayısıyla ben yine pencereyi kurcalamaya devam ettim. Üç beş dakika sonra baktım olmayacak, pes ettim. Doğru koridora seyirttim.
Hemşire bankosunun önüne geldim. Nasıl da utanıyorum. Hastanede yer yok. Bizi kanser koğuşuna aldılar. Yoğun tedavi gören hastaların yanı sıra annem yürüyemiyor, ağrıları çok falan ama yine de göreceli olarak kalçasında sivilce çıkmış gibi bir durum söz konusu. Eh, bir de ben yanında refakatçi. Ne olmuş? Prenses sıcaktan bunalmış, camı açamamış, hemşireleri rahatsız ediyor durumunda.. İşte böyle duygular içerisindeyim. Bankonun kenarında durup arka tarafındaki telefon ve gidip gelme telaşını bir müddet seyrettim. Bir taraftan ilaçlar, serumlar geliyor. Diğer taraftan bazı odalara doğru bir koşturmaca… Ameliyata gidecek hastalar, ameliyattan gelenler, vs… Tam yanaşıp pencereyi açamadım diyeceğim soldan kat temizlik görevlilerinden birinin geldiğini görünce çölde su bulmuş kazazede gibi adamın üzerine saldırdım. Aman dedim ne olur gel beni bu sıcaktan kurtar. Oda çok havasız.
Sağ’olsun hiç ikiletmedi, hemen geliverdi arkamdan. Ben şu lanet pencereyi açamadım diye tekrarladım. Belki siz denerseniz… Gayet sakin yüzüme baktı ve hemen akabinde suç mahaline doğru yöneldi. Hah, dedim içimden işte erkek kuvveti, aklı, becerikliliği. Birazdan rahatlayacağım. Havasızlıktan neredeyse nefes alamayacak duruma gelmişim. Beter böcek hali… Adam cama iyice yaklaştı. Elleriyle mandalı kavradı. Denedi. Olmadı. Açılmayıp tutukluk yapan yere doğru uzandı. Bir kaç kontrol eder, kurcalar gibi bir şeylerle uğraştı. Ben daha çok kapıya yakın durmuşum. Ne yaptığını detaylı fark edemiyorum ama içim heyecan dolu, o pencerenin açılmasını sabırla bekliyorum. Açılır açılmaz ilk işim neredeyse yarı belime kadar sarkmak olacak. Gerçi onun da pek mümkünatı yok. Pencerenin önünde tramplen tahtası genişliğinde koskoca bir mermer set var. Ayrıca bu set benim göğsüme kadar geliyor. Üstüne üstlük yedinci kattayız. Hoplayıp, zıplasam bile yerdeki asfaltı görme şansım sıfır. Ancak ve ancak karşıdaki apartmanın arka balkonlarını dikizleyebilirim. Zaten onlar da bizi dikizlemiyorlarsa…
Ben böyle kendi kendime hayallere dalmışım, kat görevlisi aniden bana doğru döndü ve bu pencereler açılmaz hepsi vidalıdır, işte bakın demez mi? O anda nasıl oldum, sonra nasıl kendime geldim bilemiyorum. Bir kaç dakikalık algılama durgunluğundan sonra neden dedim. Neden? Olayı yatağından seyreden annemle birbirlerine baktılar, sonra bana döndüler. Adam sesini soluğunu çıkaramadı. Annem dayanamadı. Neden olacak hastalar aşağıya atlamasın diye…
Peki tamam. Anladım. Madem öyle, o zaman neden pencere pervazı yapıp umut veriyorsunuz ben refakatçiye? Hadi pencereyi pervazı da bir hatadır oldu yaptınız diyelim yardımcı çağırdığımda neden hemen söylenmiyor da, sonuçsuz kalacağı besbelli açma denemeleriyle iyice umutlanmama sebep olunuyor? Hayal kırıklığı daha etkili olsun diye mi? Psikiyatriye potansiyel oluşturmak için mi? Ben bu hesaplaşmalarla yine dalıp gitmişken kat görevlisi klimayı gösterdi. Bu odalar yalnızca bunlarla ısıtılıp, serinletilir.
Lafı daha fazla uzatmadan klimayla oynamasını hiç sevmem. Bir de alışkanlık yapmış, beynime kazınmış. Klimayla öyle bir derece aşağı iki derece yukarı oynanmaz. Neden? Bir zamanlar çalıştığım o çoklu uluslu büyük şirketlerden birinin mali işler direktörü klima hastasıydı. Şöyle ki, personel yani biz habire ileri geri oynamayalım diye duvardaki tüm klima kumanda kutularını çelik kafeslerle kapatıp, önlerine kilit asmış ve anahtarlarını da cebine atmıştı. Sabah akşam tüm şirketi dolaşır, kendisi açıp kendisi kapardı. Yalnız bu huyunun dışında çok şekerdi. İşte bu yüzden klimaya dokunamadım.
Şimdi yazarken aklıma geldi tatil köyü klimalarında bu drurum baş göstermiyor. Nedense hastanede huyum değişti demek ki. Üzerinde düşünmeli.
Klimayla oynayamadım ama ferahlamak için başka bir yöntem bulduk. Banyonun kapısını ve ışığını yanık bırakınca içerideki havalandırmanın çalıştığını ve odayı tatlı bir esintinin doldurduğunu fark ettik. Banyo kapısını açık bırakmak ayrıca ikinci bir işe daha yaradı : oda kapısından içeri dalmaya yeltenenler hali hazırda açık olan banyo kapısına takılarak bir karıştan fazla ilerleyemediler. Dolayısıyla kalkıp kapıyı kapıdan kurtarmak ve içeri girmek isteyeni buyur etmek gerekti. Kıssadan hisse öylesine tatlı hayallere daldığın bir anda hemşire hanım sürpriz bir şekilde elinde iğne, sırıtarak yatağın yanı başında beliremedi.
>
Ne olursa olsun, aklıma ne eserse essin yazacağım. Geçen ayın otuz birinden bu yana sanki uzun bir yıl daha geçti. Yılbaşından sonraki ilk iki gün kendime gelemedim. İki bin on yılının son günü göz açıp kapayıncaya kadar geçti. Sofraya oturup kalktık, hediyeleri açtık, bir iki şampanya kadehi, bir kaç sohbet vs derken bir de baktım ki sabahın dördü olmuş. Halbuki daha oyun oynayacaktık, parti yapacaktık. Kimsede hal mecal kalmamış, kanepelere çöküvermiş. Hadi kalkın oyun oynayalım diyorum, bu sefer baştan kararlıyım Tombala bir kez oynanacak, o da adet yerini bulsun gibilerinden, sonra yeni oyun Cranium denenecek. Yoksa en baba oyunumuz Tabu XL. Daha sonra sırasıyla Trivial Pursuit ve Scrabble gelir. Çok şükür Scrabble’ı her tür dilden oynama kapasitesine sahibiz. Hatta yakında kendi lisanımızı oluşturacağız. Esperanto’ya rakibiz. Neysem, neye niyet neye kısmet durumları. Sabahın dördünde kimseyi oyuna oturmaya ikna edemedim. Mecbur, bir müddet sonra yataklara dağıldık.
Pazar günü ilkokul öğretmenimizin daveti üzerine evine brunch’a gittik. Az gittik, uz gittik, dere tepe düz gittik. Anlaşılacağı Edirne sınırına yakın gittik. O gün de öylece geçti.
Peki sonra neden yazmadım? Otuz birindeki dağınıklığı, pisliği toplamak bir kaç günümü aldı. Arada derede filmlere gittim. Hırsızlar Şehri mesela. Şiddetle tavsiye ederim. Ben Afflick pek yakışıklı. Ayrıca banka soyguncusu. Hani aman yakalanmasın da, helal olsun ona, vs gibi duygularla seyrettim. Bu arada bilmeyenler için söyleyeyim, ben de yeni öğrendim: Boston banka hırsızı yetiştirmekle ün salmış bir şehirmiş. Hani meraklısına, staj, pratik, vs yapmak isteyen olursa, akılda bulunsun…
Geri kalan vaktimde kitap okudum, roman taslağına katkıda bulundum, ama bir türlü elim varıp da bloga yazamadım. Aman olsun boş ver, bir kaç gün tatil yapayım, hatta tatildeyim gibisinden bir şeyler yazayım derken annemin şikayetleri iyice artmaya, kendi kendine yürüyemez, bir yere gidemez olmaya başladı. Sonunda kalktım evine gittim. Bir de kendi gözlerimle göreyim dedim. Bütün gün boyunca hem yanında oturdum, getir götür işlerine baktım hem de Lost’un son sezonunu bir türlü seyredememiştik, başladık onu izlemeye. Mübarek diziler öyle bir alışkanlık yapıyor ki, sigara eroin kullanımından beter bir hale geliyorum. Neyse birinci bölümden başladık hiç durmadan sekizinci bölümün başlarına geldiğimizde, saat gece yarısına yaklaşmış, annemin ağrıları, bu ağrı ateş dediğin nedense hep gece yarısı fazlalaşır, dayanılmaz bir hal alınca ambulansla yakındaki ilk hastaneye intikal ettik. Bu arada ambulansın gelmesi gecikti. Biz de televizyonu erkenden kapatmışız. Hem ağrı sızı içinde bekliyoruz, bir yandan da keşke Lost’u kapatmasaydık, en azından bölümü bitirirdik vs, hayıflanmaları içindeyiz. Dizilerin bağımlılık yapma kapasitelerini varın siz düşünün.
Hastaneler, kendine özel kültürleri, gelenek ve görenekleriyle apayrı bir Cumhuriyet. Alain de Botton’un Havaalanında Bir Hafta’sına eş değer ve hatta daha kalın bir gözlem yapmak içimden geçmedi değil hani. Hep boşvermişlik işte. Yine de bahsetmeden geçemeyeceğim. Bir kere refakatçi ya da hasta olmak, ölümcül durumların dışında biraz tatil köyü havasında. Ekmek elden su gölden. Yediğin önünde (tuzsuz), yemediğin arkanda durumları. Ben kendi adıma konuşayım, kapısından içeri girer girmez etrafta gördüklerimden günlük hayat dertleri bir anda önemini yitirdi. Tek bir konuya odaklandım. Biran evvel dış dünyaya adım atabilme umutları.
İkinci gözlem: Hastadan çok ziyaretçi ve refakatçi yoğunluğunun çarpıcılığı. Öyle bir trafik var ki, altı adet 21 kişilik asansörü bir türlü yakalayıp gideceğin yere gidemiyorsun. On katlı binanın merdivenleri de inanın asansörler kadar sık kullanılıyor. Ben kullanmadım o başka. Her bir asansörün içi belediye otobüsü gibi. Aşağı ineceksin diyelim. Bastın düğmeye, yukarıya çıkan asansör geldi durdu. Baktın içeride yer var hemen atlayacak ve bir sonraki aşağıya inen yolculuktaki yerini garantileyeceksin. Aman yok bu yukarı çıkıyor, görgüsüzlük yapmayım, çıksın çıkacağı kata, inerken yakalar binerim dersen ağzını havaya açar ve saatlerce beklersin. Yukarıdan bir dolar ki, sen de ara katta havanı alırsın. Kıssadan hisse hastanede asansör yakalamanın yegane kuralı: boş bulduğun kabine nereye gittiğine bakmadan atlayacaksın.
Sonra bir de şu var, asansörler 21 kişi almasına alıyor da içeride mutlaka kapalı kalmaktan ya da çeşitli korku filmlerini seyredip düşmekten korkan bir sürü kişi oluyor. Kabindeki mevcut sayısı ona ya da on ikiye çıkar çıkmaz, ya olmaz ki canım, bu kadar da doluşulmaz ki, hiç edep adap kalmadı diyerekten ortalığa yüksek sesle, hani ilgililer duyup anlasın ve utansın şeklinde, ki bizim ülkedeki en birincil iletişim stratejilerindendir, söylenenler mutlaka çıkıyor. Hatta söylenmekle kalmayıp, kabinin tam ortasında durup kalkan görevi yaparak diplere doğru ilerlenmesine engel olanlar da çoğunlukta. En nihayetinde bunlar hastanenin asansörleri gerçek belediye otobüsleri değil ki şoför herkesi yerleştirmek bab-ında bağırsın ilerleyim beyler arkada boş yer var diye…
Ancak, hasbelkader içeride hastane çalışanlarından birileri varsa, o kabin değil yirmi bir kişi almak bir de üstüne kafeteryadan gelen servis masasını da alarak katlar arasındaki yolculuğuna çıkıyor. Bu durumda tabii gıkı çıkamayan tedirgin yolcular ulu orta söylenmek yerine ulu orta baygınlık nöbetleri geçiriyor. Yakınlarındaki daha az korkan kişiler tarafından teskinler başlıyor. Asansör korkusu sahibinin yakını etrafa gülen ve özür dileyen gözlerle ya çok korkar asansörden hay allah gibisinden bir şeyler geveliyor. Kabin içindekilerde bir anda sempatik bir anlayış ve dayanışma iç güdüsü baş gösteriyor. Ve o adi, basit, önemsiz taşıyıcılık görevini üstlenen asansör kabini bir anda siz neden gelmiştiniz, çok geçmiş olsun, allah kimsenin başına böyle acılar vermesin türünden soru ve dileklerle kaynaşma, dayanışma misali bilumum -ışma faaliyetlerinin başlangıcına mekan teşkil ediyor.
İkinci gözleme istinaden gelen ziyaretçiler iki çeşit: birincisi işi gücü olmayan ekibine ait. Gerçekten de cümle aile, senet sepet, cümbür cemaat, kafileler halinde sabah dokuz oldu mu kapıdan içeriye kart basarak giriyor akşam beşe doğru mesai bitimi yine kart basarak ve yarın hangisine gidelim, kimin hastasını ziyaret edelim muhabbetleri içinde eve dağılıyor. İkinci ziyaretçi ekibi çalışan kesime ait. İş yeri arkadaşları. Bu ziyaretler özellikle öğlen 12.00-02.00 saatleri arasında jet hızıyla geçiyor. İşi gücü gücü olmayan diğer ziyaret ekibinin grup halinde tek bir asansörün başında derin sohbet ve dedikodu yaparak beklemesine karşılık bu ikinci ekibin üyeleri ikişerli üçerli küçük gruplar halinde altı asansörün de önüne dağılıyor. Kimin asansörü önce gelirse önünde bekleyen küçük grup, Murat bey, Aynur hanım, müdürüm, koşun koşun geldi şeklinde çığlık çığlığa bağırarak diğer grupları çağırıyor. İte kaka, güle oynaşa, bayanların yüksek topuk tıkırtıları ve ofis dedikoduları eşliğinde kabine girildikten sonra ziyarete gidilecek hastanın katına gelince her birinin yüzünde en yüce görevi yeri getirmenin ciddiyetiyle iniliyor.
Hasta ziyareti tamamıyla bir sosyal aktiviteye dönüşmüş. Ancak bildiğim bir şey de var ki, bundan on-on beş sene kadar önce şunu okumuştum: Avrupa’da seçilen bazı hastane ve servislerde yapılan düzenlemeler ve araştırmalar sonucunda ziyaretçisi ve hatta refakatçisi olan hastaların çok daha hızlı iyileştiği gözlemlenmişti. Hastaneden dün öğleden sonra çıktık. Bu kısacık refakat sırasında şunu söyleyebilirim ki sağlık ekibi dışında toplumsal ve kültürel olarak hastalarımıza muazzam bir moral desteği veriyoruz.
Her zamanki gibi daha anlatacaktım ama malesef sürem doldu. Arkası Yarın.
Hasta halet-i ruhiyesi hakkında derin detaylar için bakınız anne blog : Nam-ı diğer ANNECİK.