Ortadoğu’da uzun süredir yaşananlar büyük acıları gün yüzüne çıkardı. Savaşlar yüzünden solan hayatlar, ilişkiler ve ülkelerini terk etmek zorunda kalan milyonlarca insanlar. Bir zamanlar herkesin iyi kötü yaşayabildiği farklı dertlerinin olduğu bölgelerdi. O zamanlar geçim sıkıntısı, gelecek kaygısı gibi dertlerden ulaşırken bir sabah bombaların patladığı, insanların yaşamlarının çalındığı, aile hayatlarını mahveden bir savaşın ortasında bulundu insanlar. Bu krizlerin sadece bir bölgesi Suriye iç savaşı. İç savaş günümüzde halen devam ediyor bu yazıda savaşın nasıl başladığına inceleyeceğiz.
Suriye’nin dönüm noktası 2011 yılında başladı. Baba Esad sonrasında oğlu Beşar Esad ülkenin başına geçti. Ülke işsizlik, yolsuzluk ve birçok özgürlüklerin kısıtlanması halkı boğan bir sisteme dönüşmüştü. Süreç mart 2011 yılında kitlesel hareketlere dönüşmeye başladı. Arap Baharı’nın diktatörleri devirdiği dönemde barışçıl protestolarda Suriye’de başlamış oldu. Mart ayında başlayan gösterilerde tutuklanmalar yaşandı. İlk olarak 15 çocuk grafiti yaparak gösterilere destek verdiği gerekçesiyle tutuklandı. Çocuklar, tutuklandıktan sonra işkence gördü, aralarından 13 yaşında olan bir çocuk hayatını kaybetti. O zamanlarda çocukların grafiti yaptığı duvarda ”sıra sende doktor yazıyordu”.
Sıra sende doktor.Esad tıp eğitimi almıştır.
Kendi ülkelerinde eziyet gören halk daha ateşli bir şekilde sokaklara dökülmeye başladı. İnsanların öfkesi artarken, hükumet görevlilerinin de şiddeti aynı oranda artıyordu. 15 Mart 2011 gününde Suriye genelinde ”öfke günü” olarak adlandırılan geniş protestolar düzenlendi. Bu protestoların yaşandığı Deraa’da savaş patlak verdi. İç çatışma bir anda ülkenin bütün noktalarına yayılmaya başladı. Temmuz 2011 Suriye Milli Ordusundan ayrılan subay, askerler ve muhalif halk birleşerek Özgür Suriye Ordusunu kurdu. Çatışmaların yaşandığı ilk aylarda mezhepsel olaylar görünmüyordu. Muhalifler Esad’ın hükümeti bırakmasını istiyordu. Halkı anlayan bir hükumet, bütün halka ulaşan istihdam ve kolay erişilebilir eğitim kaynakları istiyordu. Savaşın ilerleyen noktalarında bu isteklerden uzaklaşılarak dini grupların boşluktan yararlanarak mezhepsel çatışmaların yaşanmasına sebep oldu.
İşte fitil böyle ateşlenmiş oldu. 2021 yılında savaşın 10. yılında halen sorun devam ediyor. Yerlerinden edilen milyonlarca insan yeni umutlar adına hiç bilmedikleri ülkelere gitmek zorunda kalıyor. Ülkelerinden gidemeyen aileler her gün çatışmaların ortasında kalmak zorunda kalıyor. Eğitim, sağlık sektörleri çökmüş durumda önümüzdeki günler yıllar bu sorunun çözümü olacak mı? bilemiyoruz.