Güney Afrika'nın en derin madenlerinden Londra'nın altındaki kasalara, New York gökdelenlerindeki metal traderlarından sokaktaki kuyumcuya kadar tüm altın piyasası daha önce hiç olmadığı şekilde test ediliyor.
Çatlaklar ortaya çıkmaya başladı.
Koronavirüs salgınından kaynaklı panik ve merkez bankalarının teşvikleri, insanoğlunun servet depolamak için kullandığı en eski yöntemlere yönelik talebi tetikledi. Ancak tüm dünyada binlerce tonluk altın külçeleri bulunmasına rağmen, istenilen yer ve zamanda altın bulmak ve hızla zorlaştı.
Singapur'da Silver Bullion Pte Ltd satış müdürü Vincent Tie, "Yüz maskeleri, el dezenfektanları, tuvalet kağıtları ve altın külçelerinin geçen haftadan beri ortak bir noktası var; herkes almaya çalışınca bitti." dedi.
Altın piyasasının yukarı dönmesinde koronavirüs krizi birkaç şekilde etkili oldu:
1. Altının değer depolama aracı olarak kriz zamanlarında eskiden beri var olan cazibesi metale yönelik talebi artırdı. Şirketler, finansal kurumlar ve ulus devletler zarar görse bile, değerli metal yatırımcılara varlıklarını kasalara doldurulacak külçelere çevirme imkanı veriyor. Fon yöneticisi gibi kurumsal yatırımcılara portföylerindeki kayıplara karşı kalkan oluşturuyor. Hükümetler ise ulusal rezervlere tampon oluşturabilecek evrensel bir "para birimi" olarak altına güveniyorlar.
2. Dünyadaki altınların çoğunluğu Londra, İsviçre ve New York'taki depolarda saklanıyor. Tek başına en büyük depo, 497 bin altın külçesine sahip olan New York Fed. Londra'da İngiltere Merkez Bankası (BoE) 400 bin külçeye sahip. Diğer depolarda bankalar ve lojistik şirketleri tarafından işletiliyor. Altın piyasası bu merkezleri, dünyanın çeşitli yerlerinde bulunan madenler ve madenlerden altın cevheri, hurda altın ve mücevher alarak talebe göre çeşitli büyüklüklerde külçe altın ile sikke üreten rafinerilerle birbirine bağlar. Bu hafta en büyük rafinerilerden üçü yetkililerin karantina talimatı üzerine kapandı.
3. Altını hareket ettirmek giderek zorlaşıyor. Genellikle altın iptal edilen sıradan ticari uçuşlarla dünyayı dolaşır. Bazı uçuşların hala yapılıyor olmasına karşın her uçağa alınabilecek altın miktarına ilişkin sınırlama mevcut. Ağırlığı dolayısıyla değil, değerinden dolayı belli bir miktarın üzerinde altın sigortalanmıyor. Ancak altınlarını silahlı muhafızlar eşliğinde askeri uçakla taşıyan ülkeler de yok değil. Otkritie Bank emtia ve fonlama biriminin yöneticisi Alexey Zaytsev, "Rus altınını uluslararası taşımanın maliyetinin günler yerine artık haftalar alabildiğini söylüyor.
4. Tüm bu unsurlar birleşerek New York altın vadelilerinde tarihi bir sıkışmaya neden oldu. Yatırımcılar fiziksel olarak sahip olmanın dezavantajlarına katlanmak yerine genellikle altın vadelileri tercih ederler. Bankalar da fiziksel altınlarını hedge etmek için vadeli kontratları kullanırlar. Ancak yatırımcılar kontratı vade sonuna kadar tutarsa, belli bir formda (100 onsluk külçeler halinde veya üç Kilo Bar) fiziksel altın alır. Eğer New York altın vadeleleri dünyanın diğer yerlerindeki altın fiyatlarına göre çok yükselirse, bankalar diğer yerlerden Kilo Bar olarak altın alır ve New York'a getirir. Ancak küresel tedarik zincirlerinin bozulması bu süreci zorluyor. Sonuç olarak vadeli altın kontratlarının fiyatları sert bir şekilde yükselerek, New York'taki altını Londra'daki hemen teslim edilebilir altından çok daha pahalı hale getirdi. Spread olarak bilinen farkın açılması tecrübeli traderları bile şaşkına çeviriyor.
5. Güney Afrika'da tüm sektörü etkisi altına alan kapanmalarla birlikte madenler bile olumsuz etkilendi. Güney Afrika'nın öngörülmemiş zamanlar yaşayan 150 yıllık madencilik sektörü en çarpıcı örnek. Arjantin'den Kanada'ya diğer yerlerdeki faaliyetler de ya durdu ya da azaltı.
Yer üstündeki altın stokları, üretim aksaklıklarının bakır gibi sanayi metallerine kıyasla daha az önemli olduğu anlamına geliyor. Ancak yine de, kapanmalar piyasaya yayılan şok dalgalarını artıracaktır.