Faşizm milleti ya da ırkı organik bir birlik olarak yüceltip diğer tüm kavramlardan üstün tutan aşırı sağ bir ideolojidir. Bir ülkedeki düşüş veya yok oluş periyodunun arkasından milliyetçilik veya ırkçılık gazıyla yeniden doğuş miti oluşturmayı hedef alır. Buna göre, faşizm kendilerine göre ahlaki çöküş saydıkları materyalizm ve bireycilik gibi yeni oluşumlara karşı insanları bir devrime çağırır ve ırkı/milleti tehdit eden bu yabancı güçleri yok etmeyi hedefler. Faşizm erkekliği, gençliği, mistik birlikteliği ve bunlar gibi şiddet üretebilecek her türlü gücü makbul sayar. Genellikle, ama her zaman değil, ırk üstünlüğünü, etnik zulümü, emperyalist genişmeyi ve soykırımı teşvik eder. Faşizm genellikle erkek üstünlüğünü açıkça savunsa da bazen ırkın veya milletin kadınlarına da dayanışma vadeder.
Faşizm gücü elde etmek için bir kitle hareketi başlatmayı hedefler. Toplumun bütün noktalarını kaba kuvvetle ve totalitaryan bir devlet aracılığıyla otoritesi altına almak ister. Hem bir hareket hem bir rejim olarak, faşizm kitle organizasyonlarını bütünleşme sistemi ve kontrol aracı olarak kullanır. Ve organize şiddetle de bütün muhalefeti baskı altına alır. Yine kendi ideolojilerini yaymak için okullarda tamamen ezberci bir eğitimle tek tip insan yetiştirmeyi hedef alır.
Faşizm liberalizme, ve neo-liberalizme düşman olsa da hepsinden belli bir miktar içinde bulundurur. Faşizm sınıf mücadelelerini ve işçilerin enternasyonalini ırk veya millet birliğine karşı bir tehdit olarak görüp reddetse de, kapitalistlere, büyük sermayelere ve toprak sahiplerine suçu onlar üzerine atarak veya radikal komplo teorileri üreterek saldırır. Faşizm liberal doktrinleri olan birey özgürlüğünü, politik çeşitliliği, ve temsilci hükümeti reddetse de, milletin politikaya iştirak etmesini ister ve parlementoyu amaçlarına ulaşmak için kullanır.
Bu faşizmin anlamı, biraz geniş oldu ama kısaca özetlersek faşizm:
-Hemen hemen her zaman ekonomik çöküntünün, kronik enflasyonun ve geçim sıkıntısının yoğun olduğu zamanlarda ortaya çıkar
-Toplumda belirli kesimleri düşman ilan eder, bütün suçu onlar üzerine atar, ve komplo teorileri üretir.
-Bu kesimlerin temizlenmesinden sonra ülkenin tekrar eski parlak günlerine kavuşacağını iddia eder.
-Toplum içinde belli bir grubu diğerlerine üstün tutar ve aşağılık gördüğü gruba zulmeder.
Çok önemlidir ki bir ülke hem faşist hem cumhuriyet olabilir. Mesela ABD'de 60'lı yıllarda yaşayan bir zenci faşist bir ülkede yaşıyorken, bir beyaz demokratik bir ülkede yaşamaktadır.
Faşist ülkelerin illa diktatörlükle yönetilmesi gerekmez. Seçim sistemiyle ayakta duran faşist ülkeler de olabilir. Ama yine de faşizmin hayalinde tek bir önderin yönetiminde olmak vardır.
Faşizm kelimesi Latince grup anlamına gelen "fasces" kelimesinden gelir.
Faşizm İtalyan milliyetçiliği demek değildir!!!
Faşist Hareketlerin Ortak Özellikleri
1) Güçlü ve devamlı milliyetçilik: Faşistler milliyetçi sloganları, sembolleri, şarkıları ve diğer donatıları sürekli kullanılar. Her yerde bayraklar görülür, elbiselere ve kamusal alanlara bayrak sembolleri yapıştırılır.
2) İnsan haklarını hor görme: Düşman korkusu ve güvenlik ihtiyacı yüzünden, faşistler bazı hallerde ihtiyaç yüzünden insan haklarının askıya alınabileceğini söylerler. İşkenceyi, idamı, suikastları, uzun süreli hapis cezalarını onaylarlar.
3) Birleştirici amaçla düşmanların belirlenmesi: İnsanlar birleşik milliyetçi bir çılgınlık içinde ortak bir tehdidi veya düşmanı elemek için bir araya gelirler: farklı ırkları, etnik veya dini azınlıkları, ya da diğer azınlıkları, liberalleri, komünistleri, sosyalistleri vs
4) Ordunun egemenliği: En kötü ekonomik koşullarda bile orduya yüksek oranda mali pay ayrılması gerektiğini söylerler. Askerlik görevinin en kutsal görev olduğunu iddia ederler. Bireylerin fiziksel gücünü kutsallaştırırlar.
5) Azgın Cinsiyetçilik: Faşist hareketler neredeyse tamamen erkek egemen bir yapıdadır. Erkekliği ve erkek olmayı yüceleştirirler. Faşistlere göre geleneksel cinsiyet rolleri çok daha katıdır. Boşanma, kürtaj, eşcinseller ve evlilik dışı ilişki baskı altına alınır ve devletin aile kurumunun en önemli koruyucusu olması gerektiğine inanılır.
6) Kontrol Edilen Medya: Bazen medyanın direk hükümet tarafından; fakat bazen indirekt olarak hükümet tarafından kontrol edilmesi gerektiğini söylerler. Sansürü savunurlar
7) Ulusal güvenlik takıntısı: Korku motive edici bir vasıta olarak faşistler tarafından kitleleri kontrol etmek için kullanılır.
8) Din ve faşistler sıkı sıkıya birbirine bağlıdır: Faşistler, ülkedeki en yaygın dini, kamunun düşüncelerini kendi çıkarları doğrultusunda değiştirmek için kullanır. Dinin en büyük prensipleri liderin hareketlerine karşı olsa da dini kelimeler ve terimler faşist liderler tarafından sürekli kullanılır.
9) Anonim Şirketlerin Gücü Korunur: Bir ülkede faşistleri iktidara getiren genelde sanayi ve iş aristokrasisi olduğu için her iki taraf da karşılıklı olarak birbirlerini korur ve destek sağlar
10) İşçiler baskı altına alınır: Organize işçi hareketi faşistlere karşı tek büyük tehdit olduğu için işçiler yoğun bir şekilde baskı altına alınmak istenir. Sendikalar ya tamamen ortadan kaldırılmak, ya da tamamen susturulmak istenir.
11) Entellektüelleri ve sanatı hor görme: Faşistler açıkça eğitime ve akademisyenlere karşı düşmanlığı teşvik eder. Profesörlerin sansürlenmesini veya tutuklanması gerektiğini iddia eder, iktidara gelince bunu yaparlar. Gelemezlerse de bu kişilere suikast düzenlerler. Sanatsal alandaki özgür ifadeye sürekli saldırırlar
12) Suç ve ceza takıntısı: Faşistler polise kanunları uygulamak için sınırsız yetki verilmesi gerektiğini iddia ederler. İnsanların milliyetçilik adına polisin kötü hareketlerini umursamaması gerektiğini hatta bazı özgürlüklerinden vazgeçmeleri gerektiğini düşünürler. Zaten faşist ülkelerde sınırsız güce sahip bir ulusal polis örgütü vardır
13) Yaygın hemşericilik ve yolsuzluk: Faşist hareketler genelde bir grup akraba veya dost tarafından yönetilir. İktidara gelince önemli pozisyonlara birbirlerini korumak için akrabalarını veya yakın dostlarını tayin ederler. Faşist iktidarlarda doğal kaynakların ve hatta hazinenin bile kullanımının bireyler tarafından yapıldığı görülür.