Mevsimlik tarım işçilerinin bulundukları illerden başka illere gidişlerinde, Koronavirüs salgınının yayılım hızında oluşturacağı olumsuz etkileri bertaraf etmek ve Tarımsal üretimin sürdürülebilirliğini sağlanabilmek amacıyla, Vali Harun Sarıfakıoğulları başkanlığında ilgili Kamu kurum ve kuruluşları ile meslek odaları temsilcilerinin katılımıyla bir komisyon oluşturuldu.
Toplantıda, tüm Dünya’yı etkisi altına alan Koronavirüs (Kovid–19) salgınının toplum sağlığı açısından oluşturduğu riski yönetebilmek adına sosyal hareketliliği ve insanlar arası teması azaltarak sosyal izolasyonun mutlak şekilde sağlanması için Tarım işçileri ve hayvancılık faaliyetleri konusunda alınacak ilave tedbirler görüşüldü.
Salgın sürecinde alınan veya alınacak tedbirlerin, tarımsal üretime olan olumsuz etkisinin en az seviyede tutulması, gıda üretim ve tedarik zincirinin korunması için neler yapılması gerektiği konularının ele alındığı toplantıda; tarımsal üretimin sürekliliği açısından oldukça önemli bir fonksiyona sahip olan mevsimlik tarım işçilerinin bulundukları illerden başka illere gidişlerinde Koronavirüs salgınının yayılım hızında oluşturacağı olumsuz etkilerin en aza indirilebilmesi için İçişleri Bakanlığının 25 Mart 2020 tarihli talimatında yer alan tedbirlere ilave olarak bazı tedbirlerin daha alınması gerekliliği üzerinde duruldu.
Toplantının açılışında bir konuşma yapan Vali Sarıfakıoğulları, mevsimlik işçilerin ilimize gelmeden önce gerekli önlemlerin alınarak, sağlıklı bir alt yapının oluşturulması gerektiğini ifade ederek; “Fındık hasat döneminde, özellikle şehir dışından çalışmaya gelen kardeşlerimizi misafir ediyoruz. Bunun planlamasını şimdiden yapmak ve bir çerçeveye oturtmak için bir araya geldik. Burada ki amacımız; ilimize gelecek mevsimlik işçilerimizin içinde bulunduğumuz sair hastalık dolayısıyla daha tedbirli, hijyen kurallarına uygun bir biçimde ilimize intikalini sağlamak olmalıdır. Bu konuda ilgili kurumlarımız hangi il ya da illerden geçici tarım işçileri gelecekse Bakanlığımızla irtibata geçmeli ve şimdiden planlamalarımızın yapılması gerekmektedir. Biz de bu süreci herhangi bir sorun oluşmadan yürütmek için elimizden geleni yapacağız” dedi.
Giresun’a gelecek olan Tarım işçilerinin ulaşım, barınma ve diğer ihtiyaçlarının karşılanması noktasında alınacak önlemlerin, içinde bulunduğumuz Kovid-19 pandemi salgını ile birlikte değerlendirileceğini söyleyen Vali Sarıfakıoğulları “Bizim ilimize, fındık hasadı için özellikle Şanlıurfa ve Adıyaman’dan gelen tarım işçilerimiz var. Diğer illerden daha yoğun bir şekilde mevsimlik işçilerin geldiğin bu iki ilimizle ilimizi eşleştirmek suretiyle hem bizim hem de karşı illerin daha hazırlıklı olmasına imkan oluşturacağız” diyerek gelecek Tarım işçilerinin Valiliklerinin bilgisi, izni ve koordinesi çerçevesinde belirleneceğini söyledi.
Toplantıda; öncelikli olarak Tarımsal üretimin kesintiye uğramaması için gerek duyulan insan gücünün her ilin kendi imkanları ile karşılanmasının esas olduğu, insan gücü ihtiyacının il içerisinde karşılanamaması halinde öncelik civar iller olmak üzere diğer illerden de mevsimlik tarım işçileri ile tarımsal üretimin sürekliliği sağlanması, ancak bu durumun Valiliğimizin belirleyeceği iller arasından, işçilerin geleceği İl Valiliklerinin izin verme şartına bağlı olarak gerçekleştirilmesine karar verildi.
Oluşturulan komisyon tarafından alınacak kararlarla; Tarımsal üretim kapasitesinin korunması ve/veya artırılması amacıyla alınması gereken tüm tedbirler planlanacak ve ilgili kurum, kuruluş ve meslek odalarınca eksiksiz uygulanması sağlanacak. İl dışından tarımsal insan gücü ihtiyacı varış ili Valiliklerince tespit edilerek, bu ihtiyacın karşılanabileceği Valiliklere bildirilecektir. Talepte bulunulan Valiliklerce, Tarımda İş Aracılığı Yönetmeliği hükümleri uyarınca “Aracı Belgesi” verilmiş kişiler veya işçi grubu temsilcileri aracılığıyla şehirlerarası seyahat edecek olan mevsimlik tarım işçileri belirlenecek. Mevsimlik tarım işçileri, her iki il Valiliğinin birlikte belirleyeceği zamanda, harekete geçilmeden önce gerekli sağlık kontrollerine tabi tutulduktan sonra toplu ulaşım araçları ile (seyrekleştirme kurallarına uygun olarak) çıkış ilinden transit şekilde varış iline gidecekler. Çıkış ilinde/ilçesinden seyahat edecek kişiler ve taşıyacak şoför dahil, İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü veya Toplum Sağlığı Merkezleri tarafından sağlık kayıtlarından (HSYS vb.) evde tedavi izolasyonunda veya temaslı izolasyonunda bulunanların olup olmadığı kontrol edilecektir. Ayrıca İl/İlçe Sağlık Müdürlüğü veya Toplum Sağlığı Merkezlerinin uygun gördüğü sağlık tesisinde/alanında Sağlık Bakanlığı’nın yayımlamış olduğu “Ayaktan Başvuran Hastalar İçin Olası Kovid-19 Vaka Sorgulama Kılavuzu” kullanılarak sağlık kontrolünden geçirilecektir. Sorun tespit edilmeyenlere seyahat onayı Valiliklerin belirleyeceği belge üzerinden verilecektir. Ayrıca seyahat sırasında Kovid-19 hastalığından korunmak amaçlı uyulacak kuralları içeren bilgilendirme yapılacaktır. Varış illerince, illerine gelen mevsimlik tarım işçilerinin konaklayacakları alanların 2017/6 sayılı mülga Başbakanlık Genelgesi ile belirlenen temel ihtiyaçlarının giderilmesine dair tedbirlerin yanı sıra Koranavirüs salgının yayılımının engellenmesi için gerekli tedbirler de alınacaktır.
Bu doğrultuda yapılan toplantıda; Mevsimlik tarım işçilerinin konaklayacakları tesis/konteynır/çadırlarda yatak aralarının en az 1,5 (bir buçuk) metre olacak şekilde yerleştirilmesi, sosyal alanlarda kişiler arası sosyal izolasyon mesafesinin (en az 1,5 metre) korunması, kapalı alanın sıklıkla havalandırılması, havalandırılamıyor ise mesafelerin artırılması (en az 3 metre), çadırlar arası mesafenin artırılması, bu yolla yerleşke alanında nem ve ıslaklığın en aza indirileceği ortamın oluşturulması, İl/İlçe Sağlık Müdürlükleri ve toplum sağlığı merkezlerince sağlık hizmetlerinin verilmesi ve devamlılığının sağlanması, mevsimlik tarım işçilerinin konakladıkları alanların yerel yönetimlerce düzenli olarak dezenfekte edilmesi, konakladıkları alanlar ve çalışma ortamlarında içilebilir/ kullanılabilir uygun su temininin sağlanması ile katı ve evsel atıkların bertarafı ve çevre koşullarının denetlenmesi, gelen kişilere yönelik konaklanan alanlarda su kaynaklarının yanında yeterince sabun bulunmasının temin edilmesi, mevsimlik tarım işçilerinin toplu olarak bulundukları alanlarda mutlaka WC-Banyo gibi kalıcı veya seyyar alanların oluşturulması, gerekli hijyen şartlarının sağlanması, bu amaçla AFAD İl Müdürlüklerinin imkanlarından faydalanılması, Mümkün olduğu sürece çocuk getirilmemesi, getirilmesi zorunlu durumlarda ise çocuklar için oluşturulan alanlarının temizliğine özel önem verilmesi, gebe, lohusa, bebek, engelliler ve 65 yaş üzeri bireyler için gerekli halk sağlığı tedbirlerinin alınmasının sağlanması gibi tedbirler alınması konuları ele alındı.
Hayvancılıkla ilgili olarak da söz konusu toplantıda benimsenen kararlar gereğince; mera ve yayla alanlarının kullanılması hususlarında, konakladıkları illerden hayvanlarını otlatmak üzere başka illere yaya ya da motorlu ulaşım araçlarıyla gidecek olan “göçerler” ile Arıcılıkla iştigal eden kişilerin faaliyetlerine ilişkin ilgili mevzuatında getirilen kurallara uymaları halinde Valiliklerin belirleyeceği tarihler arasında olmak kaydıyla herhangi bir kısıtlama getirilmeyecektir. Gerek arıcıların gerekse göçerlerin şehirlerarası intikale başlamadan önce başta ulaşım araçları olmak üzere ilgili ekipmanlarını dezenfekte ettirmeleri ve kendileri ile ilgili sağlık kontrollerini yapmış olmaları şarttır. Göçerler ve arıcıların gittikleri yerlerde mümkün olduğunca yerel halkla temas etmemeleri için gerekli önlemler alınacaktır. Vali/Kaymakamlarımız tarafından şehirlerarası seyahat etmesi gereken mevsimlik tarım işçileri ile hayvancılıkla iştigal edenler için yukarıda belirlenen veya uygun görülen tedbirler dışında gerekirse başka tedbirlerin ivedilikle alınarak uygulamaya konulacaktır.