Emlak Balonu Hakkında Bilgiler
Emlak balonu kabaca herhangi bir piyasadaki fiyatların suni olarak şişirilmesi olarak açıklanabilir fakat bu açıklama çok da yeterli değildir. Gayrimenkulün en çok kazandıran yatırım aracı haline geldiğini fark eden herkesin parasını emlak piyasasına yatırarak kârlı yatırım yapma çabası emlak balonu oluşumuna zemin hazırlamaktadır.
Emlak Balonu Nedir
Konut balonu olarak da bilinen emlak balonu; sınırlı arz ve gerçekçi olmayan satın alımlar sebebiyle ev fiyatlarının hızlı bir şekilde artmasıyla ortaya çıkan bir durumdur. Ev fiyatlarının hızla yükseldiğini fark eden spekülatörler piyasaya girerek talebi daha da artırırlar ve ev fiyatları giderek artmaya yani daha da fazla yükselmeye devam eder. Bu suni fiyat artışına emlak balonu denir.
Emlak Balonu Nasıl Ortaya Çıkar
Normal piyasa şartlarında, kişiler bir ev satın alır ve değerinin yavaşça artmasını bekler. Bu sırada ya oturacak bir ev edinmiş olurlar ya da kiraya vererek yan gelir elde ederler. Her iki durumda da uzun vadede risksiz ve garanti görünen ideal bir yatırım yapmış olurlar.
Buna karşılık, spekülatörler fiyatlar normalden biraz hızlı artmaya başladığı an konut piyasasına girerler. Buradaki temel amaç piyasa yükselirken satın almak ve daha da yüksek bir bedel ödemeyi göze alan bir başkasına hızlıca satmaktır.
Çoğu zaman birçok nedenin sonucu olarak emlak balonu ortaya çıkabiliyor. Ekonominin iyi gidişi, düşen faiz oranları ve kredi çekiminde gevşeyen şartlar da insanları konut alımına yönlendirerek emlak balonunun oluşmasına zemin hazırlamaktadır.
Emlak Balonu Patlar Mı?
Spekülatörler fiyat artışlarından daha fazla kâr elde edebilmek amacıyla daha çok ev alarak talebi yani ev fiyatlarını artırırlar. Fiyat yükseldikçe de daha fazla spekülatör piyasaya girer ve döngü devam eder. Fakat zamanla döngü tersten işlemeye başlar. Artan fiyatlar artık sürdürülemez bir noktaya gelir ve bir şekilde talep azalır, fiyatlar düşer.
Fiyat düşüşü potansiyel alıcıları korkutur, mevcut yatırımcılar ise fiyatların hızla düşmeye devam edeceğini tahmin ettiğinden hızla satış yapmaya çalışırlar. Bu da fiyatları hızla aşağı çekiyor ve balon patlar.