Yeni Medya Düzeni’nde Savaşı Kim Kazanacak
Bir kaç hafta önce gözden kaçan çok önemli bir olay yaşandı. 20 gazete ortak bir kararla ‘‘Korsan Gazeteciliğe Hayır’ bildirisini yayımladılar. Bildiride kaynak gösterilse dahi, fotoğraf, yazı gibi herhangi bir içeriği kullanmanın emek hırsızlığı olduğu vurgulanıyordu. Halbuki Bilişim Avukatı Gökhan Ahi’ye göre gazeteler suç işliyordu.
Dikkat edin kaynak gösterilse dahi deniliyor. Yani siz alıntı yaparken gazetenin, yazarın linkini bile verseniz bu onlar için emek hırsızlığıydı. Sizce bu işte bir tuhaflık yok mu? Zaten asıl sebebi sonradan anlaşıldı. Gazeteler hiç beklemediği bir traj kaybına uğramışlardı. Gazetelerin içindeki sorumlu müdürler patronlarına İnternet Medya’sını hedef göstererek suçu dışarıya atmaya çalışmışlardı. Bundan dolayı Zaman, Sabah, Hürriyet, Milliyet, Posta gibi en çok okunan gazeteler dahil olmak üzere toplam 20 gazete bir araya gelerek kötü giden bu durum için manifesto yayınlamışlardı.
Geleneksel medya, yani başta gazeteler sonra TV kanalları ve radyolar içerik oluşturmak için büyük emek harcayan kuruluşlardır. Önüne her gelen haberi yayınlamazlar. Hürriyet gibi çok yalan haber yapan gazete bile pek çok haberi filtreden geçirerek yayınlar. Sayfanın tasarımından basımına kadar bütün gece boyunca enerji, para harcanır ve kağıt olarak gazeteniz bayilerde yerini alır. Abone sistemini şiar edinmiş Zaman Gazetesi gibileri gazetenizi kapınıza kadar bile getirir.
Hal böyle olunca ve trajlar düşünce suçu İnternet medyasına atmak ve kaynak gösterilse bile alıntı yapılamayacağını bir bildiriyle yayımlamak geleneksel medyanın yeni medyaya karşı savaş açtığı anlamına geliyor. Lakin bu savaş kendileri için de hiç hayırlı olacağa benzemiyor. Niye mi, Newsweek haberine bakın. Koskoca 80 yıllık dünya çapındaki dergi artık kağıttan vazgeçip digital olmaya karar vermiş. Bunun gibi haberleri daha çok duyacaksınız.
Geleneksel medya bu bildiriyi yayınladığı zaman gazetelerin içeriklerine baktım. Kimisi YouTube’tan bir video almış ve “Sosyal medya tıklanma rekorları kıran..” diye başlayan haberler yapmıştı. Kimisi de Twitter’daki tweetleri haber yapmıştı. Cem Yılmaz uzun aradan sonra ünlü popçu Tarkan’ın resmini tweetler tweetlemez gazetelerde haber olmuştu. Yani kendileri gerektiğinde sosyal medyadan istedikleri zaman içerik alıp haber yapıyorlardı ama bizim onlardan almamızı yadırgıyorlardı, hem de kaynağını göstersek bile.
Geleneksel medyayı ilk önce kendi tutarsızlıkları bitirecektir. Sonra da blog, podcast, haber portalları, sosyal paylaşım siteleri gibi yeni medya düzenindeki yeni oyuncular bitirecektir. Bugün artık anlık haberleri Twitter’dan alıyoruz. Facebook ile yakınlık hissettiğimiz insanlarla bağlantılıyız. LinkedIn ile profesyonel ağdan faydalanıyoruz. YouTube ile videomuzu bütün dünyaya izletme imkanına sahip oluyoruz. Bloglarımız ile kişisel basın imkanını yakalıyoruz. Şu anda bu yazıyı buradan okumanız bile yeni medya düzeninin gücünü gösteriyor çünkü blog yazılarıma başlamadan 1 sene önce en az 10 gazeteye yazarlık başvurusu yapmıştım. Hiç birisinden geri dönüş olmayınca kendi blog yazılarıma başlama kararı almıştım.
Kaldı ki artık mobil çağdayız. Mobilite Web’in önüne çoktandır geçmiş bulunuyor. Orta Doğu ve Afrika’daki yeni gelişmekte olan ülkelerde mobil teknolojiler çılgınlar gibi büyüyor. İçeriğimize artık mobilden ulaşıyoruz. Mobilite bizi her ne kadar asosyal yapsa da içeriğe ulaşmak geçmişten çok daha kolay hale gelmiş bulunuyor. Söz konusu yeni medyanın kendi uygulamalar içeriklerine artık daha rahat ulaşıyoruz. Geleneksel medya bu durumda ne yapacak, IPhone, Samsun Galaksy, IPad gibi akıllı mobil cihazlar yasaklansın mı diyecek. Hadi Web’e savaş açtı, mobile nasıl savaş açacak.
Yalnız şunu itiraf edelim. Geleneksel medyanın gündem belirleme gücü henüz yerinde duruyor. Yani içeriğin niteliğinde ve güvenirliliğinde halen birinci sırada duruyor. Yani anlayacağınız gündemlerin çoğu halen geleneksel medya tarafından belirleniyor. Çektikleri manşetler ciddi bir etki meydana getiriyor. Televizyonlardaki dizilerin içerikleri Twitterdan kendine oldukça yer buluyor. Gazetelerdeki yazarlar köşelerinden geleneksel medyanın popüleritisinden dolayı şöhrete kavuşuyor ve topluma mal oluyor.
Twitter’da komik tweetleriyle @beyinsiz_adam ‘ın kendisi çok zeki bir arkadaşım oluyor. Star’da yazmaya başlayınca “vayy yakışır” dedim. Kendisi çok ilginç cevap verdi: “Star’ın okuyucu sayısı 100 bin ama havası var işte”. Kendisi son derece haklıydı çünkü @beyinsiz_adam ‘ın 300 bin civarında takipçisi vardı. Star gazetesi onu kazandığı için onur duymalıydı o değil!
Geleneksel medyanın hesap etmediği başka bir alan da yakın zamanda etkisini hissettirecek olan Akıllı Tv ler. Yeni medyada sıra televizyonlara henüz gelmedi ama yavaş yavaş kendisini hissettirmeye başladı. Henüz Apple Tv tam anlamıyla tutmamış olsa bile irili ufaklı şirketlerin bu konudaki agresif tutumu ve ürünleri geleneksel Televizyonlara çok ciddi darbe vuracağa benziyor.
Yeni medyanın en önemli özelliği tüketilen içeriği minimize edip sindirilebilir hale getirebilmesidir. Bir tweetle derdinizi anlatabiliyorsunuz, Tumblr daki bir fotoğrafla Beyonce yeni doğmuş bebeğinin fotoğraflarını bütün dünyaya anında duyurabiliyor. Jessica Alba veya Taylor Swift her gün Instagram’da paylaştıkları anlık fotoğraflarıyla setten bile görüntü paylaşabiliyor. CV hazırlamak bile demode olmaya başladı, bir iş yerine başvurduğumuzda LinkedIn hesabımızı soruyorlar. Uydu televizyonlarında bile izleyeceğimiz içerikleri video başına satın alıp öyle izliyoruz.
Sınırlar kalktı artık, bir ünlünün özeline sosyal medya aracılığıyla girip etkileşimde bulunabiliyoruz. İş hayatımızı yeni medyanın dinamiklerine göre ayarlamak zorunda kalıyoruz. Kişiliğimizi, zevklerimizi, ilgi alanlarımızı paylaşmaktan çekinmiyoruz. Yeni medya özgürlük demek, yeni medya bizi sosyal hayatın kendisinden koparsa da, bize sınırsız izleme, duyma, paylaşma, hissetme ve ifade hakkı veren platform demek. Buna ayak uyduramayan dinazor zihniyetindeki geleneksel medyadaki insanlar için ise yolun sonu demek.