XIX. yy’da naturalist gerçekliğe ve insanın duygularını yok sayan parnasizmin biçimciliğine tepki olarak doğdu. Gerçekleri olduğu gibi değil de bizde bıraktığı izlenimlerle anlatmayı, simgelere ve imgelere sıkça başvurmayı, kelimelerin müzik değerinden yararlanmayı ilke edinen edebiyat ve sanat akımı.
En başarılı temsilcileri olarak gösterilenler tarafından bile zorlukla benimsenmiş bir kuram olmasına karşın, sembolizm gerek estetik içeriği, gerek kronolojik gelişmesi, gerek coğrafi yayılması açısından özgün bir akımdır. Kökenleri Alman romantizmine, Hegel ve Schopenhauer’in felsefesine kadar uzanmakla birlikte, özgün akım olarak Fransa’da pozitivizme ve doğalcı edebiyata tepki olarak olarak ortaya çıkmıştır. Doğanın ve nesnelerin özelliklerini, müzikal ve belirsiz anlamlar taşıyan mısralarla dile getirirken, güzelliğin gizemine erişmeye çalışmıştır.
Geleneksel olarak Baudelaire’e bağlanan sembolizmin başlıca temsilcileri olarak da Verlaine ve Mallarme gösterilir. İdealist ozanları bir araya getiren akım, en geniş izleyici kitlesine tiyatroyla, özellikle Maeterlinck’in oyunlarıyla ulaşmış, çok geçmeden Fransa’nın dışına taşarak, Türk (Ahmet Haşim, Cenap Şehabettin), Belçikalı (Rodenbach, Verhaeren), İngiliz (Oscar Wilde), Alman (Stefan George), Rus (Balmont), İspanyol (R. Dario), Macar (Endre Ady), Danimarkalı (Georg Brandes) önemli şairleri etkilemiştir.
Sembolizm Mallarme’nin ölümüyle (1898), başlangıcını oluşturan mutlak bir şaheser bulunmamasından; kapalı, özentili ve bilinçli olarak eskiye dönük anlayışından ötürü gerileyerek ortadan kalkmıştır. Ancak XX. yy’ın bütün sanat araştırmalarını etkilemiştir. Öte yandan XIX. yy’ın sonlarında sanayi uygarlığının sonuçları karşısında çok kişinin duyduğu kaygıyı temsil eden sembolizm, romantizmin (özellikle Alman ve İngiliz romantizminin) bazı temel özlemlerini bir idealizm aracılığıyla dile getirmeyi denemiştir.