Çocuklarda direnç oluşturabilmek için daha bebeklik döneminde ebeveynlerin sergiledikleri tutumlar şekillendirici rol oynar. Ebeveynler, bebeklerin yaşamında belli rutinlerin bulunmasına, sınırların net bir şekilde ifade edilmesine ve bu konuda tutarlı olunmasına özen göstermelidir. Bu sayede bebeklerde güvenilir bir dünya algısı oluşabilir. Ebeveyn tutumu ile bebeklerde oluşan direnç, bebeğin sosyal ve duygusal ihtiyaçlarını karşılaması ile de yakından ilişkilidir. Henüz yargılama, soyutlama gibi algıları gelişmemiş bebeklere ebeveynlerinin rehberlik etmesi büyük önem taşır. Peki, bir dirençli bebek yetiştirmenin çocukluk dönemi üzerindeki etkileri nelerdir?
Dirençli Bebeğin Özellikleri
Bebeklik döneminde direnç kazandırılan çocukların özellikleri şöyle sıralanabilir:
- İleriki yaşamlarında sağlıklı karar alma olasılıkları yüksek olur.
- Ebeveynlerinin ya da sosyal çevrenin beklentilerini karşılayamamaktan korkmazlar.
- Sorunlarını bağımsız olarak çözmeye çalışırlar.
- Sınır algısı oluştuğu için sosyal hayatta daha başarılı olabilirler.
Dirençli Çocuk Yetiştirmek İçin İpuçları
Çocuklarda direnç, ebeveynleri ile olan ilişkileri çerçevesinde gerçekleşir. Çocukların zor durumlarla başa çıkabilmeleri için ebeveynlerinin kendileri ile iletişim kurmalarına ve rehberlik etmelerine ihtiyaç duyarlar. Çocuğunuza bu rehberliği sunabilmek için takip edebileceğiniz bazı yöntemler bulunur:
1. Duygusal İhtiyaçlarına Cevap Verin
Bu tutum, bebeğinizin anlaşıldığını ve önemsendiğini hissetmesini sağlar. Değer verildiğini düşünen bebeğiniz de ileriki yaşlarda öz güven sahibi olur. Bu da onun sorunlar karşısında kendinden emin bir tutum sergilemesini sağlar.
2. Bebeğinizle Duygusal Bağ Kurun
Bebeğinizle teknolojiden uzak, bire bir vakit geçirin. Bebeğinizle kurduğunuz nitelikli iletişim onun kendi ilişkilerinde zorluklarla başa çıkma kabiliyetini geliştirmeye destek olur. Bebeğiniz kendisinin koşulsuz olarak desteklendiğini hissettiği zaman ileriki yaşamında yeni girişimlerde bulunma cesareti ve karşılaştığı problemleri çözme kabiliyeti kazanır.
3. Risk Almayı Öğretin
Çocuğunuzun risk almaktan kaçınması, zorluklarla başa çıkamayacağı düşüncesine dayanır. Çocuğunuzu güvenli riskler almaya teşvik ederek ona destek olabilirsiniz. Bu riskler, başarılı olup olmayacağını bilmediğiniz jimnastiğe başlaması ya da utangaçlığını kırabilecek bir oyun grubuna girmesi olabilir.
4. Soru Sormaya Yöneltin
Bebeğiniz size bir problemle geldiği zaman o durumu bebeğinizin yerine çözmeye çalışmayın. Bebeğinizin bu problemin çözümünü bulabilmesine yardımcı olacak sorular yöneltin. Bu ebeveyn tutumu, bebeğinizin ileriki dönemlerde karşılaştığı problemler karşısında çözüm üretme becerisini geliştirir.
5. Bebeğinizle Açık Havada Bol Vakit Geçirin
Direnç, bebeğinizin büyüdükçe karşılaştığı engeller karşısında yaşayabileceği stresi azaltır. Bebeğinizin açık havada fiziksel aktivitede bulunması da strese ve sıkılmaya karşı daha çok esneklik göstermesine yardımcı olur. Bebeğinizin ayına göre onu oyun parkına götürebileceğiniz gibi ileriki yıllarda onu takım oyunlarına katılması için de teşvik edebilirsiniz.
6. Problem Çözme Becerilerini Geliştirin
Dirençli çocuk yetiştirmenin anahtarlarından birisi de öz güvenin oluşmasına destek olmaktır. Bebeğiniz zorluklar karşısında kimi zaman sizin yardımınıza ihtiyaç duyabilir. Böyle zamanlarda bebeğinizle konuşarak onu düşünmeye, kendi kendisine yetebileceğini göstermeye ve problem çözümü için fikirler oluşturmasına teşvik edebilirsiniz.
7. İyimserlik Yönünü Destekleyin
İyimserlik ile dayanıklılık paralel gelişen duygulardır. Bazı çocuklar diğerlerinden daha iyimser olabilir. Ancak iyimserlik ebeveynler tarafından beslenerek güçlendirilebilir. Çocuğunuzun kötümser olmasına sebep olan durumları gözlemleyin. Onun düşüncelerini iyimserlik yönünde yeniden şekillendirmesi için yardımcı olun. Mesela çocuğunuzun kırılan oyuncağını birlikte tamir ederek bunu bir eğlenceye dönüştürün ve sözlerinizle de bu durumu ona ifade ederek bakış açısının değişmesine yardımcı olun.
8. Rol Model Olun
Dayanıklı çocuk yetiştirmenin en etkili yollarından birisi de ebeveynlerin olumlu davranışları modellemesidir. Stresli durumlarla karşılaştığınız zaman derin nefes alma, meditasyon ve diğer sakinleşme yollarını kullanın. Yaşadığınız problemleri çocuğunuzdan saklamayın ve bulduğunuz rahatlama yollarını onun da görmesini sağlayın. Bu şekilde ileride karşılaşabileceği problemler karşısında sergileyebileceği tutumları çocuğunuza gösterebilirsiniz.