Kürtaj her ne kadar anormal kanama gibi hastalık durumunda tanı ve tedavi amaçlı kullanılan bir rahim içinin temizlenmesi yöntemi veya anormal gebeliklerin sonlandırılmasında başvurulan bir işlem olsa da, genel olarak halk arasında istenmeyen gebeliğin sonlandırılması olarak bilinmektedir.
Kürtaj yasal mıdır?
1972 yılına kadar yasak olan kürtaj günümüzde 10 haftaya kadar yasal bir işlemdir. Gebelik, kadın bedeninde gerçekleşen doğal bir olaydır. Bu nedenle gebeliği sürdürmeye de, gebeliği sonlandırmaya da kadınların karar vermesi gerekir. 18 yaş üzerindeki her kadın gebeliğin 10. Haftasına kadar kürtaj yaptırma hakkına sahiptir.
Kadın evli ise kürtaj için, kendi rızasının yanında kocasının da rızası olmalıdır. Kocanın izin vermemesi halinde kürtaj yapılamaz. Kadının rızası olmadıkça koca istese de kürtaj yapılamaz. 16-18 yaş altı bireylerde ebeveyn imzası istenmektedir. 16 yaş altı bireylerde yasal olarak kanuni gebelik bildirimi yapılması zorunluluğu vardır. Kliniğimizde 16 yaş altı kürtaj yapılmamaktadır.
Kürtaj için her koşulda mutlaka kadının rızası olması gerekir. Ancak, hayati tehlikenin söz konusu olduğu çok acil hallerde, doktor izin almaksızın yasal mercilere bildirim yaparak acil müdahale yapabilir.
Kürtaj işlemi için ön hazırlık
Kürtaj yapılmadan önce; ultrasonla gebeliğin büyüklüğü ve rahim içindeki yerleşimi (lokalizasyonu) tam olarak belirlenmeli ve hastanın tıbbi öyküsü alınmalıdır. Daha sonra yapılacak işlemle ilgili olarak hasta detaylı ve net bir şekilde bilgilendirilmelidir. Bu şekilde hastanın psikolojik yönden rahatlaması sağlanmaktadır. Küretaj (kürtaj) işlemi genel anestezi ile uygulanacaksa hastanın işlemden 4-5 saat öncesinden itibaren aç ve susuz olması istenir. Bunun amacı midenin boş olmasını sağlamak ve genel anesteziye bağlı oluşabilecek bulantı sonrası kusmuğun akciğerlere kaçıp yutulmasını engellemektir. Lokal anestezi ile kürtaj hasta tok iken de yapılabilir. Lokal anestezi ile girişim, hastanın rahim ağzı bölgesine yapılan uyuşturucu ilaçlarla işlemin yapılmasıdır. Bu yöntemle genel anestezi riskleri alınmamış olur.
Kürtaj hangi durumlarda yapılır?
İstenmeyen gebeliklerin sonlandırılması, düşük sonrası rahimde kalan parçaların temizlenmesi ve anormal kanama varlığında tanı koydurucu –tedavi edici yöntem olarak yapılmaktadır.
Kürtaj işlemi nasıl yapılır?
Kürtaj işlem günümüzün gelişen teknolojileri sayesinde sıklıkla vakum yöntemi ile yapılır. Özel enjektör yardımıyla ince plastik boru şeklinde kanüllerin rahim ağzından içeriye sokularak enjektörün oluşturduğu vakum ile gebelik emilerek çekilir ve alınır. Bu yöntem hem kolay hem daha az risklidir. Ayrıca, daha az ağrılıdır. İşlem sıklıkla 5-10 dakikayı geçmez. Lokal veya genel anestezi ile yapılabilir.
Eskiden yaygın kullanılan küret aletleri günümüzde nadiren gerekli hallerde kullanılır. Bu aletlerle gebelik emilerek alınmaz, küret aletinin ucu ile rahim içerisi kazınarak temizlenir. Daha kolay olan vakum yöntemi yaygınlaştığı için küretler pek kullanılmazlar. Kliniğimizde kürtaj işleminde kullanılan enjektör, kanül ve küret gibi bütün aletler kişiye özel, tek kullanımlık ve hijyen koşulları en üst seviyede olacak şekilde yapılmaktadır.
Kürtaj işlemi için hasta önce jinekolojik masaya yatırılarak muayene edilir. Daha sonra eğer genel anestezi uygulanacaksa bir anestezi uzmanı veya teknikeri tarafından yapılacak işlem ile ilgili olarak hasta bilgilendirildikten sonra kolundan damar yoluna girilir. Bu, yalnızca bir iğne batması şeklinde son derecede rahat bir işlem olup belki de tüm girişim sırasında hissedilen tek ağrı olacaktır. Daha sonra anestezik bir ilaç damar yolundan enjekte edilerek hasta uyutulur. Hasta uyutulduktan sonra “spekulum” denilen aletle vajen açılarak rahim ağzı görülür hale getirilir. Vajen antiseptik solüsyonlarla temizlendikten sonra, “teneculm” denilen aletle “cervix” (rahim ağzı) çekilerek rahmin düz bir konum kazanması sağlanır. Önce “buji” denilen düz çubuklarla rahim ağzı gebelik haftasına uygun şekilde genişletilir. Ve nihayetinde bir “vakum enjektörle” rahim içine girilerek gebelik materyali tamamı alınıncaya kadar çekilir (aspire edilir). Küretaj işleminden sonra mutlaka ultrasonografi ile gebeliğin haftası ve canlılığı kontrol edilir. İşlem sonrasında içerde parça ve kanama olmasının önüne geçilerek garantili kürtaj anlayışı ön planda tutulur. Tüm bu işlem genellikle yalnızca birkaç dakika sürer ve işlemden hemen sonra hastanın uyanması sağlanır. Hastanın uyanması 5-10 dakika sürer.
Lokal anestezi uygulanmışsa 5 dakika dinlendikten sonra ayağa kalkabilir. Ameliyatın hemen sonrasında gözlem için, hemşireniz sizi dinlenme odasına alacaktır. Dinlenme odasında 1-2 saat kalabilirsiniz. Taburcu olmadan önce doktorunuz size reçetenizi verip iyileşmenize yardımcı olabilecek önerilerde bulunacaklardır ve bir problem yaşadığınızda iletişime geçebilmeniz için her zaman telefonla ulaşabilmeniz sağlanacaktır. Kürtaj işleminden sonra genellikle hastaya kullanması için antibiyotik ve ağrı kesici ilaçlar reçete edilir. Hasta genellikle işlemden 1 hafta sonra kontrole çağırılır.
Kürtaj işlemi sonrası
Hasta kürtaj işleminden sonra kısa süre (10-20 dakika) dinlenerek günlük yaşamına dönebilir. Günlük her işini rahatlıkla yapabilir. İşlemden sonra hafif kasık ağrısı ve az miktarda kanama olabilir. Bu normaldir.
Kürtaj sonrasında eve döndüğünüzde dinlenin. Kendinizi yorgun hissedebilirsiniz. Ağrı, kramp ve hafif vajinal kanama yaşayabilirsiniz. Rahim gebelik öncesi boyutuna küçüleceği için adet sancısına benzer kramplar yaşayabilirsiniz. Bu durum birkaç saat veya bir kaç gün sürebilir. Ayrıca bulantı, ishal, ateş, kabızlık veya şişkinlik şikayetleriniz de olabilir. Doktorunuza bu gibi durumları bildirdiğinizde sizi yönlendirecektir.
Kendinizi daha iyi hissetmeniz ve hızlıca iyileşmeniz için aktivitelerinizi sınırlamalısınız. Güzelce dinlenin ve yeterince uyuduğunuzdan emin olun. Kürtajın yapıldığı gün duş, banyo serbesttir. Hafif yürüyüş, gaz sancısı şikayetlerinizi hafifletmeye yardımcı olabilir.
Sonraki günlerde normal aktvitelerinize devam edebilirsiniz. Eğer ağrınız varsa ağrı kesiciler kramp ağrılarınızı hafifletmeye yardımcı olur. Operasyondan sonra ilk 2 hafta boyunca düzensiz veya lekelenme tarzında kanamanız olacaktır. İlk hafta tampon kullanmaktan kaçının ve sadece ped kullanın. Genital bölgenizi temiz tutun. Aşırı kanama ve aşırı ağrı durumlarında 1 hafta beklemeden hemen doktorunuza başvurmalısınız. 3-5 gün süren hafif ağrı ve en fazla 1 hafta süren az miktarda kanama normaldir. Bazen kanama sadece 1-2 gün sürebilir veya hiç kanama olmayabilir, bunlar normal durumlardır.
Hangi haftaya kadar kürtaj yapılabilir?
Kürtaj işlemi yasal olarak 10 haftalık gebeliğe kadar (yaklaşık iki, iki-buçuk ay kadar eder) mümkündür.
Kürtaj sırasında kayıt tutulur mu?
Bilgisayar teknolojisinin son derece etkin olarak kullanıldığı merkezimizde kayıtlar ‘’Özel Hasta Bilgi Sistemi’’ yazılımı kullanılarak güven altında ve büyük bir gizlilikle tutulmaktadır. İzniniz olmadan kesinlikle kimseyle paylaşılmamaktadır.
Kürtajdan sonra ağrı olur mu?
Kürtaj işleminden hemen sonra kasıklarda adet sancı tarzında ağrı meydana gelir. Ağrı ilk saatlerden itibaren azalmaya başlar ve ilk günden sonra çok rahatsız etmeyecek kadar hafif bir ağrı hissedilir, hatta bazen ilk günden sonra hiç ağrı görülmez. Kürtaj işleminden sonra ağrı kesici reçete edilecektir.
Kürtajdan sonra bulantı – kusma olur mu?
Kürtaj sırasında veya kürtaj işlemi bittikten hemen sonra çok nadiren görülen şikayetlerdir. Daha sonraki saatlerde ve günlerde görülmez normalde, bu nedenle bulantı, kusma gibi şikayetler olduğunda doktorunuza başvurmanız gerekir. Kürtaj işlemi lokal anestezi ile yapılacaksa işleme hastanın aç karnına alınmaması bu tür şikayetleri önleyebilir.
Kürtaj sonrasında akıntı, kaşıntı ve koku varsa ne yapmalıyım?
Kürtaj sonrasında nadiren görülen şikayetlerdir. Kürtaj işlemi sırısın vajinanın ve rahim ağzının antiseptik solüsyonla temizlenmesi vajina florasını bozabilir ve akıntıya (vajinit) neden olabilir. Bu durumda hasta sarı, yeşil, kahverengi, kötü kokulu akıntıdan ve bazen kaşıntıdan şikayet eder. Kürtajdan sonraki kontrolünüzde muayenede akıntı izlenirse tablet veya vajinal ovül şeklinde verilen ilaçlarla bu şikayet düzelecektir.
Kürtaj sonrası ateş olur mu?
Kürtaj sonrası normalde ateş yükselmesi olmaz ancak endometrit veya başka bir enfeksiyon gelişirse işlemden 1-2 gün sonra ateş yükselmesi gelişebilir. Bunların dışında ishal, kabızlık, baş ağrısı, böğür ağrısı, mide ağrısı gibi şikayetler kürtaj işlemi ile ilgili değildir.
Kürtaj sonrası cinsellik
Kürtaj işlemi sırasında iç organ olarak kabul ettiğimiz rahim içindeki damar ağızlarının ve serviksin açık kalması bir müddet 1 hafta kadar devam edecek ve buna bağlı ilişkide enfeksiyon kapma olasılığı artacaktır. Bu yüzden en azından kanamanın tamamen bitmeden cinsel ilişkiye müsaade edilmez. Bu da ortalama 1 haftadır. Bu kanama kesilmesine rağmen ilişkiye müsaade etme süresi 7-10 gün arasında değişmektedir. Psikolojik nedenlerden dolayı bu süre uzatılabilir, bu dönemde hastamızın eşi tarafından ilişkiye zorlanması doğru değildir.
Kürtaj sonrası kanama
Kanama kürtaj işlemi sırasında ve hemen sonrasında bir miktar (adet kanaması kadar) olacaktır. Kürtajın üzerinden saatler geçtikçe azalacaktır ve ilk günden sonra adetten daha az veya lekelenme şeklinde kanama görülür. Kanama toplam 3-5 gün en fazla 1 haftada biter. Bazı hastalarda kürtaj gününden sonra hiç kanama görülmez, bu da normal bir durumdur. Kanamayı azaltmak için herhangi bir ilaç gerekmez, kendiliğinden zaman geçtikçe azalacaktır. Eğer günler geçtikçe kanamanızda azalma olmuyor veya artıyorsa, kanama 1 haftada kesilmemişse mutlaka doktorunuza başvurun. Aşırı kanama olması parça kalması belirtisi olabilir bu durumda ufak bir müdahale ile parça temizlenecek ve kanama duracaktır.
Kürtaj sonrası adet düzeni
Kürtajdan sonra ilk adet genellikle 30-40 gün sonra görülür. Daha sonraki adetler kişinin kürtajdan önceki adet düzenine göre değişen sıklıkla görülür. Kürtaj işlemi adet düzensizliğine neden olmaz. Hastanın kürtajdan önceki adetleri nasılsa kürtajdan sonra da aynı şekilde görmeye devam eder.
Kürtajın Riskleri var mıdır?
Elbette tüm operasyonlarda olduğu gibi kürtaj işleminde de çeşitli riskler vardır.
Enfeksiyon olması ve ateşin yükselmesi
Parça kalması ve kanamaya yol açması
Rahim duvarının delinmesi
Rahim duvarlarının birbirine yapışması gibi riskler görülebilir. Doğru planlama ve tedavi protokolleri ile çözülebilir.
Kürtaj olmak çocuk sahibi olmama engel midir?
Kürtajdan sonra üzerine bir adet döngüsü geçtikten ve folik asit kullandıktan sonra gebe kalabilirsiniz.
Kürtaj sonrası spiral (RIA) ne zaman takılabilir?
Kürtajdan işlemi biter bitmez veya 1 hafta sonra kontrolde spiral takılabilir.
Hasta Bilgilerinin Gizliliği
Kliniğimizde hasta hakları gereği yapılan tüm işlemler gizlilik esaslarına bağlı kalarak saklı tutulmaktadır.