İstanbul’un 2020’deki stratejik planı ve bütçesinin tartışıldığı yılın son İBB meclis toplantısının son oturumu İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu’nun sunumuyla başladı. İBB’nin 2020 bütçesi 25 milyar 850 milyon TL olarak hazırlanırken, gelirde yüzde 12 artış ve 10 milyar TL’lik yeni yatırım hedefleniyor.
İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanı Ekrem İmamoğlu, yılın son İBB Meclis toplantısında stratejik plan ve bütçe üzerine yaptığı konuşmada, 2020’deki hedefleri, var olan sorunları ve planları paylaştı. Stratejik planın İstanbullular’ın katılımıyla aktif şekilde belirlendiğini söyleyen İmamoğlu, “Benim bir iddiam var ve bunu bir kez daha dile getirmek istiyorum. İstanbul’un gelmiş geçmiş en demokrat belediye başkanı olmak istiyorum. Stratejik plan hazırlık sürecini baştan aşağı kurguladık. İstedik ki masa başı bürokrat çalışması değil halkla paylaşılan bir süreç olsun. Mümkün olan en yüksek katılımı amaçladık ve buna da ulaştık. ‘İstanbul Senin’ dediğimiz bir süreci planladık ve uyguladık” dedi.
137 bin 667 İstanbullu’nun internet üzerinden yapılan anketlere, 45 bin 251 kişinin yüz yüze yapılan görüşmelere katılarak yorumlarını kattığı stratejik plan için 1115 kurum ve sivil toplum kuruluşunun görüşü alındı.
Stratejik planda sekiz tema
“Liyakati temel alacağız” diyen İmamoğlu, sözlerini şöyle sürdürdü: “Katılımcılık yine bu değerin çok değerli bir unsuru. 16 milyon insanın zekâsına, bilgisine, deneyimine inanıyoruz ve güveniyoruz. Birleşmiş Milletler’in sürdürülebilir kalkınma amaçları bizim için de geçerlidir. Burada yer alan hedeflerle yönetmeyi planlıyoruz ve bizim yönetimimizle örtüşüyor. Mevzuat ile ters düşmeyen ama onun ötesine geçen bir yönetim uyguluyacağız. Ulaşılabilirlik, çevreye duyarlı, üreten, paylaşan, yaşayan İstanbul, eşsiz miras, finansal sürdürülebilirlik, katılım ve yenilikçi yönetim başlıklarıyla sekiz tema ürettik. 2020-2024 stratejik planının rakamlardan oluşan, sayfalar yığını olmasını kesinlikle istemiyoruz.”
2020 yılında afet öncelikli risk alanlarının tamamının tespit edilmesini amaçladıklarını belirten İmamoğlu, hedeflerle ilgili rakamları şöyle paylaştı: “Toplam proje sayısını 44’e çıkaracağız, raylı sistemin ulaşımdaki payını yüzde 20’lerden 30’lara çıkaracağız, otopark, araç kapasitesini 94 binden 194 bine ulaştıracağız, kişi başına düşen aktif yeşil alanı 7 metrekareden 9 metrekareye, yeşil alanı 30 milyon 872 bin metrenin üzerine çıkaracağız. Sosyal hizmetten yararlanan kişi sayısını 872 binden 2 milyon 552 bine çıkaracağız.”
“Bütçe açığını indirdik, tasarruf sağladık”
İmamoğlu, stratejik plan sunumunun ardından bütçeye dair durumu paylaşırken şunları söyledi: “Belediyeyi 14 milyarlık bir bütçe açığıyla devraldık ve bunu yönetmeye çalıştık. İBB ve bağlı şirketlerin gelirlerinde de bir gerileme yaşanmıştı. Görevi devraldığımız daralma ekonomimizde devam etti. Maliye Bakanlığı payının ödenmesinin de 15-16 gün önce bizden önceki yönetime gönderildiğini ve kullanıldığını biliyorsunuz. Vadesi geçmiş borçlarımız artmıyor, hâlâ devraldığımız 5,8 milyar seviyesindedir. Borçlarımızı ödememize, bunu yönetmemize rağmen neler yaptık ve nasıl başardık? Tasarruf politikasını hayata geçirdiğimizi vatandaşlarımızın bilmesini isterim. Hepimiz için kutsal olan israfa hep birlikte son verdik, daha fazlasına da son vereceğiz. Bu yapılan hiçbir işi biz planlamadık ama biz süreci toparlamaya çalıştık. Yatırımları da önceki yönetim planladı, biz sadece onları yönetmek zorunda kaldık. Bütçe açığını 4.9 milyara kadar indirdik. 3 milyar TL’lik bir tasarruf sağladık. 2.2 milyarlık borçlanma yetkisi alarak 8 milyarlık açığı yönettik. Yatırımların hiçbiri durmadığı gibi, yenilerine başladık. İki metro hattında iki yıl sonra inşaatlar yeniden başladı, üçüncüsüne de başlayacağız kısa sürede. Biz işbaşına geldiğimizde iştiraklerimiz hareket edemez vaziyetteydi. İBB’nin kendi ihalesine giremeyecek haldelerdi. Devlete olan vergi borçları ödenememişti. Büyük bir bölümünü ödedik, bir kısmını da yapılandırdık. İGDAŞ hariç 600 milyon TL’lik fark yarattık, İGDAŞ ile birlikte 900 milyon TL’lik kâr ile bu yılı kapatıyoruz. En az iki katına çıkaracağımızı ifade etmek istiyorum. İSKİ’de tarife talebimize karşı çıkıldı ama yatırımlar devam edecek. İETT’de de bunu göstereceğiz. Asıl performansımız bundan sonra görülecek.”
Gelirde yüzde 12 artış, 10 milyar TL’lik yeni yatırım
İmamoğlu, İBB’nin 2020 bütçesi için toplam gelirin 21 milyar 300 TL, giderin 25 milyar 850 milyon TL olmasını planladıklarını, 4 milyar 700 milyon TL’lik net finansman ihtiyacının olduğunu paylaştı. Gelirlerde yüzde 12’lik bir artış olacağını belirten İmamoğlu, 2020’de 10 milyar TL civarında yeni yatırım yapılacağını söyledi. Bu yatırımların en büyük payı ise metro hatlarına ayrılacak.
AKP’den itiraz
İBB Meclisi AKP Grup Başkanvekili Tevfik Göksu ise şunları söyledi: “Stratejik planlar niyeti, bütçeler de kabiliyeti gösterir. Seçimden üç ay önce mevcut belediyenin enkaz edebiyatının yalan olduğunu söylüyor. Bugüne kadar söylenenlerin hiçbir karşılığı olmadığını, bu kurumun ne kadar iyi yönetildiğini, ne kadar liyakatli insanlarla yönetildiğini, kent vizyonunu ne kadar kurguladığını hazırlanan stratejik plan söylüyor.”
“Hayali bir bütçe getirmişsiniz” diyen Göksu, şöyle devam etti: “Bu bütçe için tablo yapacak olursanız, borçlanma ve satış bütçesi, siyasi açıdan iş yapmama, temel atmama bütçesi, vatandaş açısından mazeret bütçesidir.”
İBB’nin 2020 yılı gelirleri ana başlıklarla şu kalemlerden oluşuyor:
- Kişi ve kurumlardan alınan paylar 15 milyar 710 milyon lira,
- Arsa, daire, dükkan, ofis gibi taşınmazların satışından elde edilecek gelirler 4 milyar 39 milyon lira,
- Mal ve hizmet satış gelirleri, kurumlar karları gelirleri, kira gelirleri toplamı 1 milyar 248 milyon lira,
- Diğer kalemlerle birlikte 21 milyar 250 milyon lira.
Gider kalemleri ise şöyle:
- Mal ve hizmet alım giderleri 7 milyar 341 milyon 825 bin lira,
- Sermaye giderleri 9 milyar 874 milyon 330 bin lira,
- Cari transferler 2 milyar 576 milyon 403 bin lira; buradaki 2 milyar 40 milyon 782 bin liralık kısmı hane halkına yapılan transferler oluşturuyor,
- Faiz giderleri 1 milyar 506 milyon 300 bin lira,
- Yedek ödenek 1 milyar 800 milyon lira,
- Diğer kalemlerle birlikte giderlerin toplamı ise 25 milyar 850 milyon lira.