“Artık çağı yakalayalım, işimizi internete taşıyalım. Daha çok müşteriye ulaşalım, daha hızlı satış sürkilasyonu yakalayalım.” düşüncesi ile başladığınız bu yolda, öncelikle herkese bol şans ve bol kazançlar dileriz.
E-ticaret, aslında geleneksel ticaret kavramındaki aynı amaçla, yani satış sonrası kazanç elde etme prensibine dayanır. Fakat çevrenizde veya semtinizde aynı işi yapmakla arasındaki fark; çok daha çetin bir rekabet ortamına giriş yapacağınız anlamına gelir. Bu makalede, sizlere başından sonuna bir e-ticaret sitesi kurulumu, işletilmesi, resmi prosedürleri, sonrasındaki teknik gereksinimler ve rekabeti kendi lehinize çevirmeniz için ne tip uygulamalar yapmanız gerektiği konusunda bilgiler verilecektir.
İlk Adım – Hangi Sektörü ve Hangi Ürün(leri) Seçeceksiniz?
Belki de, bu sektörün ilk ev en önemli karar anı burasıdır.
“Ne satacaksınız? Hangi sektörde varlık göstereceksiniz?”
Bunun yanıtını, araştırma aşamasında kendinize en doğru gelen avantajları ve dezavantajları kıyaslamalarını yaparak bulabilirsiniz. Her sektörün kendine özgü bir zorluk derecesi, kârlılık oranı, müşteri kitlesi ve ürün & fiyat & kalite farkları vardır. Bu maddeler halinde, kendinize bir sektör ve ürün(ler) belirlediğinizde, azminiz ve hırsınızın da etkisi ile başarı yolunda 1 adım önde başlamış olursunuz.
Zira “ İş olsun da, ne olursa olsun?” dediğiniz anda, girişimcilik ve fark yaratma arzunuz biter,
üç-beş’in hesabını yapacak rutin ve sıradan bir işe adım atmış olursunuz.
Yani, açıkça konuşmak gerekirse, maalesef birçok benzer durumda olan e-ticaret sitesi gibi, ölü bir yatırım olarak doğmuş olursunuz.
Peki ya ürün ve sektör seçerken?
Aşağıdaki açıklamaların tamamı, yatay e-ticaret dediğimiz; bireylerin veya şirketlerin direkt olarak müşterilere ürün ve hizmet sunumu yaptığınız varsayılarak hazırlanmıştır. Diğer e-ticaret türleri için, yazının devamında detayları bulabilirsiniz.
Sektörünüzün ihtiyaç duyduğu, sürekliliği olan, belirli zaman dilimlerinde hedef kitlenizin gündelik hayatında mutlaka ihtiyacı olacak ürünler seçmeye özen göstermelisiniz. Fiyat konusunda, ürünün kalitesi, arz & talep çizelgesine baktığınızda ucuz veya pahalı olması önemli değildir. Yani, rekabeti yüksek olan ürünlerin piyasada zaten az ve özel üretim tarzı talep gördüğünü bileceğiniz için; haksız rekabet ilkesini ihlal etmeden fiyat politikası elbet uygulayabilirsiniz.
Kolay tedarik edilebilen, mümkünse ithal ürünler dahi olsa çok fazla fiyat artışı göstermeyecek
( Sitenizdeki fiyat sürekli fiyat değişimleri, müşterilerinizi size küstürebilir.), lojistik alanında sorun yaşamayacağız ya da tedbir almanın kolay olduğu ürünler tercih ederek bu konuda ürün seçiminizi yapmanız çok iyi olur.
Sektör seçiminde, geçmiş tecrübelerinizi her zaman listenin en başına koymalısınız. Bildiğiniz ürünlere sahip, kolay erişebileceğiniz bir müşteri kitlesine sahip, sektördeki hal ve tavırların ne anlama geldiğini bildiğiniz, indirim ve kampanya avantajlarına olanak sağlayan bir sektör seçmekte fayda var. İlla yeni bir sektöre adım atmak istiyorsanız, araştırma aşamasında rakiplerinizi iyi şekilde analiz etmelisiniz, müşterilerin ekonomik ve sosyal yaşantılarını yüzeysel de olsa araştırmalısınız. Unutmayın, yabancısınız. Öncelikle, o kategori ile uyum içerisinde hareket edebileceğiniz bazı bilgilere ihtiyacınız var.
İkinci Adım – Ürün Tedarik Zinciri ve Lojistik Düzeni
Karar verdiğiniz sektör ve satacağınız ürünlerin tespitinden sonra, bu ürünlerin kolay erişilebilir bir tedarik zincirine sahip olmasına geldi sıra.
Ülkemizde, birçok ithal ürünün birçok kategoride resmi distribütörleri vardır. Bunlar, genel olarak liman şehirlerinde veya büyük şehirlerin merkezi konumlarında, ofis, yönetim merkezi ve depo olarak faaliyet göstermektedir. Satmaya karar verdiğiniz ürünlerin, 2 tip tedarik seçeneği vardır.
- Stoklu Tedarik
- Dropshiping Tarzı Sipariş Usulü Tedarik
Bu 2 seçenek arasında, sizin için en uygunu seçerken; ilk etaptaki durgun ve henüz yeni bir girişimin tüm dezavantajlarını irdelemek zorundasınız. Yani, stoklu tedarik ile bir başlangıç orta vadede sizin elinizdeki ürünleri satabileceğiniz bir periyot. Fakat dropshiping tarzı sipariş usulü tedarik, herhangi bir stok tutmanıza gerek kalmadan direkt olarak sipariş usulüne firmadan ürünü tedarik ederek satabilirsiniz.
Burada önemli olan “Dropshiping” ‘in farklı bir anlamı daha olan sistem olduğunu unutmamanız. Genelde bu hizmeti veren şirketler, sizin e-ticaret sitenizi paravan siteler olarak görürler. Üstelik katılım için sizden ücret talep edilir ve site üzerinde kısıtlı değişiklikler yapmanıza izin verirler.
Yani, size sunulacak ufak komisyonlar ile kendi ürünlerini sattırmak isterler. Bu tarz çok benzer sistem var şuan internette. Bizim verdiğimiz örnek, işin tamamını değil sadece tedarik şeklini kapsıyor.
Bu konuda farkı ayırt etmenizde fayda var. Peki, neyi tercih etmelisiniz?
Bize kalırsa, girişimin ilk aylarında herhangi bir olağanüstü performans beklememelisiniz. O yüzden, ya az sayıda stok ile ya da tedarikçiniz ile anlaşmanızı ilk aylar için düşük performans üzerinden yapmalısınız.
Bunun yanı sıra, size yakın olan en azından aynı şehir içerisinde olan tedarikçilerle çalışmanızda her zaman fayda var. Hem ürünlerin sevkiyatında, hem de gerek duyulan konularda görüşme ve anlaşma yapmanız için, uzun vadeli olarak iyi bir çözüm olacaktır.
Lojistik Düzeni
Ürünleri, sipariş anından itibaren müşterilerinize sorunsuz biçimde iletmeniz, e-ticaret’in omuzlarınıza yüklediği bir diğer yükümlülüktür.
Burada, ürünlerin fiyatı, kalitesi ve özellikleri kadar; alışveriş yapılan sitenin kargo veya kurye ile ürünü en kısa sürede, vaatlere uygun biçimde sorunsuz teslimi kurumsal kimliğinize olan güvenin ve işinizin sürekliliğinin temel esaslarından biridir. Bu seçimi yaparken, kargo veya kurye şirketinizin; en az fiyat konusunda avantaj sağlaması kadar; müşteriler gözündeki memnuniyet oranları da önemlidir.
Günlük ürün gönderimlerinde, kargo veya kurye şirketleri sizden bir limit vaat etmenizi isteyecekler. Bu sayede, standart fiyatlandırmanın altında avantajlı bir fiyat teklifi sunulacak sizlere. Bu aşamada, kısa vadeli anlaşmalar yapmanız sizin açınızdan iyi olacaktır. Zira ilk etapta iş sürkilasyonunuzun az olmasından dolayı, size standarda yakın fiyat verilecek. Anlaşmayı, kısa vadeli olarak yaparsanız, işleriniz arttığında da lojistik hizmetinden daha avantajlı fiyat almanız için önünüzde yeni bir fırsat doğmuş olacak.
Üçüncü Adım – Kurumsallaşma ( Şirket Açılışı ) ve Yazılım & Alt Yapı Tercihi
İşte geldik bizi en çok prosedürün içine sokacak aşamaya. Bu aşama, aslında sizin en çok önem vermeniz gereken, temelinde iyi seçimler yaptığınızda belki de işi sonlandırana kadar size ekstra sorunlar & problemler çıkartmayacak derecede önemli.
Kurumsallaşma ( Şirketleşme ), aslında bizlerin hem devlet kurumlarına olan sorumluluklarımız açısından, hem de şirketleşmenin vereceği güven ile başlamamız konusunda bizlere her zaman avantaj sağlayacaktır. Bu tip işlerin illegal ya da kaçak – göçek diye tabir edilen merdiven altı bir imajla yapmak; hem hukuki hem de müşteri gözünde bizlere daima sorun yaşatacaktır. Hem maddi, hem zaman hemde emek kaybı; bu tip seçeneklerde kaçınılmazdır.
Kurumsallaşma ( Şirket Açılışı )
Burada karşımıza yine 2 seçenek denk geliyor:
- Basit Usulde Şirketleşme ( Şahıs Şirketi)
- Birden Fazla Ortaklı Şirketleşme ( Limitet veya Anonim Şirket )
Her şirket türünün, hem maliye açısından ( Devlet Kurumu nezdinde ) , hem de açılış prosedürleri açısından farklı sorumlulukları ve kuruluş aşamaları vardır. Burada, bu aşamaları anlatmak aslında rehberin amacının dışına çıkmak gibi bir durum yaratır. Zira burada daha çok amacımız girişimcilerin tercih ve teknik konulardaki doğru adımlarını atma konusunda yardımcı olmaktır. Bu aşamada, size en doğru şirket şeklini, en doğru kurumsallaşma aşamalarını yasal müfredatlara, girişimcilere verilen teşvik ve muafiyetlere hâkim, dürüst ve daha çok bu alanda çalıştığı referansları olan muhasebeci veya mali müşavirden destek ve hizmet almanız çok önemli. Şirket açılış başvuruları, sizin vekâletiniz ile muhasebeci ve ya mali müşavir tarafından hızlı biçimde yapılabilmektedir. Burada, tercih etme konusunda özen göstereceğiniz en önemli etken, doğru ve işine hâkim bir uzman ile başlangıç yapmanızdır. Bizlerin tavsiyesi, her zaman için ilk aylarınızdaki iş sürkilasyonunuzu göz önüne alarak tercih yapmanızdır.
Aklınızda Olsun :
Genç girişimciler ve iş insanları için, artık devlet tarafından bazı teşvik ve muafiyet uygulamaları yürürlülüktedir. 29 yaş altı girişimciler için, kadın girişimciler ve iş insanları için ciddi faydalar sağlayacak muafiyet ve teşvik uygulamaları sayesinde, girişiminizin ilk aşamasındaki maddi sorumlulukların bir kısmından kurtulmuş olacaksınız. Bu da, ileriye dönük iş stratejilerinizde sizlere maddi kaynağın sürekliliği için yardımcı olacaktır.
Yazılım & Alt Yapı Tercihi
Ve sıra geldi işini ete kemiğe bürümeye. Bir işletme nasıl bir sistem üzerine oturtulup kuruluyorsa reel hayatta, bu böylece devam eder. Aslında, devam edecek olan onun kalitesi, hizmet anlayışı, pratikliği, kolaylıkları ve kısaca kimliğidir.
Bu kimliği, en başta sağlam temeller üzerine oturtarak devam ettiğiniz sürece her zaman “tercih edilen ve tavsiye edilen “ şirket & web sitesi olarak devam edersiniz.
E-ticaret yazılımları günümüzde, birçok farklı ihtiyaca çözüm sunacak, pratik, kolay kullanışlı ve alternatifi bol seçenekleri sunan yapıdadır. Fakat her zaman hepsi aynı kalitede değildir.
Üstelik yeni yasal düzenlemeler ile tüketiciye yani müşteriye bazı sorumluluklarınızın da seçeceğiniz yazılım üzerinde sunabilmeniz gerekir. Bunlar; açık müşteri sözleşmesi, sipariş iptal ve iade hakları ( Müşteri Hakları Kapsamında ) , sipariş durum bilgilendirmesi, e-posta veya SMS ile anlık bildiri özellikleri, ürünü sepete ekledikten müşteriye teslim edilişine kadar süren sorumluluklardan birkaçıdır.
Bu tip yasal mecburiyetler dışında; teknik olarak bir işletmenin hangi e-ticaret felsefesi ile işlem göreceğine kadar tam uyumlu ve donanımlı olması da e-ticaret yazılımlarının aranan nitelikleridir.
Yazılımsal Açıdan :
- Hızlı, kullanımı kolay ve tasarımı müşteriyi her zaman cezp edecek şekilde olmalı.
- Mobil ve masaüstü kullanıma uygun bir arayüz özelliğine sahip olmalı.
- Satışta olan ürünlerin görsellerini, açıklamaları ve varsa videolu materyallerini rahatlıkla yayınlayabilir ve düzenlenebilir olmalı.
- Üyeliği kolay, hatta çoğu zaman üye olmadan alışverişe imkân sunan seçenekler ile alışverişi kolaylaştırabilir yapıda olmalı.
- Sosyal medya ağları ile entegre çalışmalı, ileri aşamada reklam ağlarıyla sorunsuz çalışabilir olmalı.
- Kampanya, indirim ve promosyon uygulamalarını kullanabileceğimiz teknik alan ve özelliklere sahip olmalı.
- Raporlama aşamasında, hem muhasebesel hem de site performansını gerek grafikler ile gerekse rakamsal olarak açık ve anlaşılır şekilde belirtebilir olmalı.
- Üye ve müşteriler ile iletişime ve etkileşime her kanaldan imkân sunabilmeli.
- Ürünlerin stok takipleri, fiyat artışları, online fatura ve entegre ön muhasebe programları ile uyumlu, KDV işlemleri, kargo entegresi gibi daha çok muhasebesel konuları ilgilendiren özellikleri ile sorunsuz ve anlık müdahale edilebilir nitelikte olmalı.
- Ürünlerin fiziki farklarını site üzerinden belirtebilecek alanlara sahip olmalı. Örneğin; aynı ürünün farklı renk ve boyutlardaki seçeneklerini sergileyebilir yapıda olmalı.
- Her ne kadar önemsiz gözükse de, müşterilerinizin özel günlerinde onlara kendinizi hatırlatacak sürpriz mesaj ve e-postalar ile bildirim yapabilme özelliğine sahip olmalı.
- Farklı ürünlerde, toplu alımlarda, özel kampanya sürelerine veya farklı birçok promosyon stratejilerinize uygun indirim veya hediyeli satış konseptine uygun yapıda olmalı.
Burada sayılan özellikler henüz yeni bir site için dahi olsa, en başlarda sahip olması gereken temel özelliklerden olarak sayılabilir. İşlerinizin ve site satış sürkilasyonunuzun arttığını varsayarsak; seçtiğiniz yazılımın her zaman geliştirilebilir yapıda olması da önemlidir. Yani, doğacak yeni ihtiyaçlara karşılık verebilir şekilde bir yapıda olmalı.
Alt Yapı
Alt yapı olarak, sadece dijital ihtiyaçlarınızı düşünmemenizde fayda var. Yazılımın sorunsuz bir entegrasyon ile kullanılabilir ön muhasebe programı da dahil; fatura kesimi ve internet bağlantısı, depo veya stant kurulumuna kadar birçok alt yapı seçeneği buna dahildir.
İşlerinizi yöneteceğiniz ofis veya işletmenizin; farklı birimleri ya da tekelden bir merkez üzerinden yönetimini sağlayabilirsiniz. Bu şartlar altında, çalışma performansınızı en iyi şekilde etkileyecek çözümler bulmanız gerekiyor.
Örneğin; düzenli bir çalışma masası, sadece siparişlerin takip edileceği bir bilgisayar, sadece müşteri ilişkilerinin yürütüleceği bir başka bilgisayar gibi.
Ön intiba açısından, e-ticaret sitelerinde canlı destek ve sürekli açık olması gereken iletişim kanalları neredeyse hayati önem taşır.
Muhasebesel işlemler için, ayrı bir çalışma masası ile fax, fotokopi makinesi, fatura kesme cihazı veya evrak gereksinimleri, santral telefon vs… gibi birçok teknik gereksini de bu alt yapı kapsamı içinde düşünebilirsiniz.
Bu rehber yazımızda; baştan sona bir e-ticaret girişiminin hangi aşamaları takip ederek hayata geçirebileceği konusunda, bazı detaylara çok girmeden genel ama çok işinize yarayacağını düşündüğümüz bilgileri vermeye çalıştık. Bunun yanı sıra, hem teknik destek ekibimizden hem de satış ekibimizden gereken tüm bilgileri aklınızda kalabilecek soruların detayları ile bizlere bildirebilirsiniz. Sizlere en kısa sürede bu konularda yardımcı olmak, sorunlarınıza çözüm bulmak için çalıştığımızdan emin olun.
Yeni girişimlerinizde bol şanslar dileriz.