Beyin kanaması ve yüksek tansiyon (Hipertansiyon)4 Aralık 2012, Salı
|Tweet|
Prof. Dr. Nefati Kıylıoğlu
-Ya komşu duydun mu? Bizim Ahmet beyin kanaması geçirmiş, hastanede yatıyormuş! Hem konuşamıyor, hem de bir tarafı felçli imiş. Damadını gördüm yolda. "Durumu iyi değil, doktorlar kritik dediler" diyor. Yoğun bakıma almışlar. Oradan çıkarsa kurtulma umudu varmış.
-Tüh tüh, yazık. Bize göre gençti o ya. Daha 65'ine bile gelmemiştir. Fakat hem kilosu vardı, hem de tansiyonu. Biliyorum ben! Aynı ilacı kullanıyoruz. Benim ilaçlarım biter, ama o ilaç yazdırmaya gelmezdi. Sorduğumda da benim hala ilacım var, düzenli kullanamıyorum derdi. Ölçüldüğünde de onun ki hep yüksek çıkardı.
Evet Ahmet Bey'e çok yazık oldu. İlaçlarını düzenli kullansa ve tansiyonu normal sınırlar içine inmiş olsa bu duruma düşmeyecekti.
Beyin kanaması neden ortaya çıkar? Tekrar eder mi? Kimler risk altındadır?
Beyin kanaması kalpten kanı getiren damarların yırtılması ve kanın beyine dolması ile ortaya çıkar. Kanama ile o bölgedeki yapıların çalışması bozulduğu gibi, biriken kanın sağlam beyin yapısını sıkıştırması ile kanlanmanın daha da bozulmasına yol açar. Sözün kısası beyin kanaması öldürücüdür. Kanama sonrasındaki ilk ayda hastaların yaklaşık yarısı ölür. Kurtulanların iyileşmesi de çok iyi değildir. Beş kişiden sadece bir tanesi eski yaşamına geri döner. Beyin kanaması olan on kişinin 8 ya da 9'unda sebep tansiyon yüksekliğinin yetersiz tedavi edilmesidir. Beyin kanamasının tansiyon yüksekliği dışındaki diğer nedenleri arasında yaşlanma sürecinde beyin damarlarında yırtılmalara yol açan "amilod" denen bazı maddelerin damarlarda birikmesi; damarların balonlaşması ya da bir ağ oluşturması; kalpteki ritim bozukluğu ya da kalp kapak hastalığı nedeni ile kan sulandırıcı ilaçların kullanılması yer alır. Kan sulandırıcı ilaçlar için şu ifadeleri kullandığınızı duyar gibi oluyorum. "Madem kanama yapıyor, niye kullanıyoruz?" Haklısınız! Kanama yapabiliyor, ama alınmadığı zamanda da damar tıkanmaları oluşuyor. İyi bir takip ve etkin sınırlar içinde kullanımı ile yararı zararından daha fazla olduğu için kullanılıyor.
"Bir kere beyin kanaması geçirdim, ben sıramı savdım" diyemiyorsunuz. Çünkü tekrar kanayabilme olasılıkları var. Bu kişiler özellikle ileri yaştaki erkekler, bir kere beyin kanaması geçirmiş kişilerdir. Kan yağlarını düşüren ilaçların kullanılması, aşırı alkol tüketimi, kan sulandırıcı ilaçların kullanılma da yine riski arttıran diğer nedenlerdir.
Tansiyon nedir? Tansiyon yüksekliği vücudumuza nasıl zarar verir? Nereleri bozar? Nelere dikkat etmeliyim?
Kanı, kalbin pompalayarak damar içine atması sırasında damarlarda oluşan gerginlik büyük tansiyonu; kanı 2. kez atılmasından evvel kalp içine girdiği zamandaki damar gerginliği de küçük tansiyonu oluşturur. Pompa görevi gören kalp normal basınçlı damar sistemine kanı kolayca gönderebilirken, basınç arttığında zorlanır, daha fazla çalışmak zorunda kalır. Fazla çalışma, fazla yıpranmaya ve erken bozulmaya yol açar.
Bildiğiniz gibi kan damarları boru gibi yuvarlaktır. Damar duvarında kasılıp daralmaya ve bazen de gevşeyip genişlemeye yol açan kas tabası bulunur. Bu bir lastiğe benzetilebilir. Kasın kasılması ve gevşemesi tansiyon dengeler ve düzeltir. Tansiyon yüksekliğinde bu elastikiyet bozulur. "Pijamadaki lastiğin yıllar içinde ip haline gelmesi gibi" olur. Yüksek tansiyonu damarlar azaltamaz, basınçla gerilen ip kopar - damar yırtılır. Vücudumuzda damar ağı her yerdedir. Beyin kanaması yanı sıra, gözde görmede bozulmaya, göz içi kanamalarına, kalpte damar tıkanmaları ile kalp krizine, bacak damarlarında tıkanma ile yürüme zorluğuna, erkekte sertleşme zorluğuna yol açar. Etkilemediği yer yoktur.
İnsanoğlu bu durumu ciddiye almaz. Çünkü sonucunu o anda görmez. Sonucunu görmediği için de önemi anlamaz. Tansiyon yüksekliğinin etkisi birikicidir ve yıllar içinde ortaya çıkar. "Günü kurtarmak" hem moda hem de zorunluluk halini almışken, geleceği düşünmenin yeri ve zamanı değildir. Siz siz olun gelecekte bir Nöroloji hekimine muhtaç olmamak için bugünden tansiyonunuza sahip çıkın. Onunla "iyi geçinin".