ที่สุดของความมหัศจรรย์! teamLab Borderless พิพิธภัณฑ์ศิลปะดิจิทัล แลนด์มาร์กแห่งใหม่ของโตเกียว
teamLab Borderless เป็นอย่างไรบ้าง คือคำถามที่ได้ยินทุกครั้ง และทุกครั้งที่ตอบไปว่า มหัศจรรย์ เราก็คิดแค่ว่าถ้ามีคำที่อธิบายความพิเศษได้ดีกว่านี้ก็น่าจะต้องใช้คำนั้น หลังจากใช้เวลากว่า 3 ชั่วโมงท่องไปในโลกศิลปะ MORI Building DIGITAL ART MUSEUM: teamLab Borderless เราพูดได้เต็มปากว่านี่คือพิพิธภัณฑ์ศิลปะดิจิทัลที่เปิดประสบการณ์ใหม่ในแบบที่แตกต่างจากทุกๆ พิพิธภัณฑ์ที่เคยไปมา และการไปโตเกียวครั้งต่อๆ ไป teamLab Borderless คือจุดหมายที่จะต้องขอไปซ้ำทุกครั้งทำความรู้จัก teamLab และ MORI Building teamLab คือกลุ่มคนรักศิลปะที่รวมตัวผู้คนหลายสาขาอาชีพ ทั้งวิศวกร โปรแกรมเมอร์ สถาปนิก กราฟิกดีไซเนอร์ ศิลปิน และอีกมากมาย พวกเขามารวมตัวกัน ใช้ดิจิทัลเป็นเหมือนผืนผ้าใบในการสร้างงานศิลปะที่ทั้งงดงาม มีเรื่องราว เชื่อมโยงธรรมชาติ และสร้างประสบการณ์ใหม่ในหัวใจใครที่ได้ชมอย่างไม่รู้ลืมหลังจากที่ทาง teamLab ก่อตั้งในปี 2001 พวกเขาค่อยๆ สร้างผลงานจนเป็นที่รู้จักและเริ่มจัดแสดงงานนิทรรศการไปทั่วโลก ทั้งมิลาน ปารีส ลอนดอน สิงคโปร์ เมลเบิร์น รวมถึงประเทศไทยที่พวกเขาเคยมาจัดนิทรรศการในปี 2016 ในที่สุด teamLab ก็ได้สร้างพิพิธภัณฑ์ถาวรของพวกเขาเป็นครั้งแรกโดยร่วมกับ MORI Building นักพัฒนาและปฏิรูปเมืองที่ตั้งใจพัฒนาคุณภาพเมืองอย่างยั่งยืน จนได้ออกมาเป็นพิพิธภัณฑ์ศิลปะดิจิทัล MORI Building DIGITAL ART MUSEUM: teamLab Borderless ตั้งอยู่ที่พาเลตต์ ทาวน์ โอไดบะ โตเกียวArt is Borderlessความมหัศจรรย์ของพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ อย่างแรกคืองานศิลปะกว่า 50 ชิ้นที่นำมาจัดแสดงไม่มีขอบเขต แม้ว่าจะมีห้องแยกเป็นส่วนต่างๆ แต่กลับกลมกลืนเชื่อมโยง ให้ความรู้สึกว่าทั้งหมดบอกเล่าเรื่องราวเดียวกัน แม้กระทั่งบริเวณทางเดิน ผนังของบันได รวมทั้งตัวเราเองที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของงานศิลปะไปด้วย ตรงตามความหมายของชื่องาน teamLab Borderless คือการลบเลือนเส้นแบ่งระหว่างตัวงาน ตัวชิ้นงานอื่นๆ ผู้ชมงาน ผู้ชมงานคนอื่นๆ เราหลอมละลายเป็นหนึ่งในจักรวาลกว้างใหญ่ของศิลปะดิจิทัลที่นอกจากความตื่นเต้นประทับใจที่ได้รับ ยังสร้างความคิดใหม่ๆ แรงบันดาลใจใหม่ให้เกิดขึ้น เปรียบเทียบง่ายๆ คล้ายเราเข้าไปอยู่ในเกม แล้วเล่นผ่านด่านต่างๆ มีส่วนร่วมในเกมโดยไม่ได้เป็นแค่ผู้เฝ้ามองจากภายนอก แตกต่างจากพิพิธภัณฑ์อื่นๆ ที่เราได้แต่ยืนมองเฉยๆ teamLab Borderless เราสามารถเป็นส่วนหนึ่งของศิลปะ ทั้งยังต้องเอาร่างกายเข้าแลกเพื่อสร้างความงามที่ยิ่งๆ ขึ้นไปของแต่ละชิ้นงาน เช่น การร่วมกันกระโดดในห้อง Boing Boing Universe ที่ยิ่งกระโดดยิ่งเกิดดวงดาวต่างๆ ไปจนถึงจักรวาล หรือ Forest Lamp ป่าแห่งโคมไฟส่องสว่างที่โคมไฟจะเปลี่ยนสีตามการเคลื่อนไหวของผู้เข้าชม หรือภาพสัตว์ป่าที่เดินอยู่ตามผนัง เราสามารถเอามือลูบเพื่อให้ขนร่วงออกมากลายเป็นกลีบดอกไม้แสนสวยความมหัศจรรย์อีกอย่างคือแนวคิดเพื่อการพัฒนาเยาวชน กำลังสำคัญในอนาคต ด้วยการจัดหลายส่วนแสดงให้เป็นพื้นที่สำหรับเด็กๆ ในการเรียนรู้ ทำความรู้จักศิลปะและจินตนาการไร้ขอบเขตในโลกดิจิทัล ทั้งยังเป็นพื้นที่ให้พบเพื่อนใหม่และเชื่อมโยงเพื่อนมนุษย์เข้าไว้ด้วยกัน ความมหัศจรรย์ที่สุดก็คือพิพิธภัณฑ์แห่งนี้ไปกี่ครั้งจะไม่มีวันเหมือนเดิม กระทั่งเจ้าของงานเองยังยืนยันว่าตัวเขายังไม่เคยเห็นงานทั้งหมด นั่นเพราะพิพิธภัณฑ์ขนาด 10000 ตารางเมตรแห่งนี้ทำงานเบื้องหลังด้วยการใช้คอมพิวเตอร์ 520 เครื่อง โปรเจกเตอร์ 470 ชุด โปรแกรมคอมพิวเตอร์ อัลกอริทึม รวมทั้งเซนเซอร์จับการเคลื่อนไหวและอุณหภูมิต่างๆ อีกนับไม่ถ้วน นั่นทำให้สิ่งที่เกิดขึ้นแต่ละครั้งมีรายละเอียดที่แตกต่างกันไป รวมถึงการมีส่วนร่วมของคนกับชิ้นงานก็ก่อให้เกิดการตอบสนองที่แตกต่างไปเช่นกันนอกจากนี้การจัดแสดงงานยังเป็นแบบ 3 มิติ แตกต่างจากสิ่งที่เราได้พบเจอในชีวิตประจำวันที่เป็น 2 มิติแนวระนาบ (กระดาษ หนังสือ ทีวี สมาร์ทโฟน) การเข้าชมงาน 3 มิติช่วยสร้างมุมมอง สร้างความคิดใหม่ๆ ออกจากกรอบแบบเดิมที่เราติดมาตลอด การเดินชมงานจากห้องหนึ่งไปสู่ห้องใหม่เต็มไปด้วยความรู้สึกตื่นเต้นในความคิดสร้างสรรค์ที่ศิลปะดิจิทัลทำให้เราร้อง ว้าว ได้ทุกครั้ง ทั้งยังได้รับประสบการณ์ที่เชื่อเถอะว่าเมื่อกลับออกมา ในหัวใจคุณจะเต็มไปด้วยความสุขกับสิ่งที่พวกเขาคิดสร้างขึ้นมา และถึงแม้จะกลับสู่โลกใบปกติแล้ว ความรู้สึกในใจนั้นก็จะไม่ลืมเลือนหายไปอย่างแน่นอนLets get lost ไปหลงรักศิลปะชิ้นเด็ดๆ กันเลย หลังจากเก็บสัมภาระในล็อกเกอร์เรียบร้อย เดินมาถึงทางเข้าพิพิธภัณฑ์จะมี 3 ทางเลือกให้เราเข้าไป ไม่มีถูกผิดหรือการเดินเรียงลำดับที่ถูกต้อง เราควรปล่อยอิสระเลือกไป เพราะอย่างที่บอกแล้วว่าทุกครั้งที่กลับไป teamLab Borderless มันไม่เคยเหมือนเดิมพื้นที่ 10000 ตารางเมตรแบ่งออกเป็น 5 โซน อันประกอบด้วย Borderless World teamLab Athletics Forest Future Park Forest of Lamps และ EN Tea HouseBorderless Worldโซนที่ปล่อยให้เราเคลื่อนไหวได้อย่างอิสระ มีปฏิสัมพันธ์กับตัวงานได้ด้วย ชิ้นงานเด่นๆ ต้องยกให้ Light Sculpture ห้องมืดที่เราเล่นสนุกได้ด้วยการไล่จับไฟ หรืออยู่เฉยๆ ไฟก็อาจส่องมาที่ตัวเรา หรือรอจังหวะเฝ้าดูไฟที่เคลื่อนไหวเข้ากับจังหวะดนตรีล้อมรอบตัวเราได้อย่างงดงามLight SculptureThe Way of the Sea the Nest ห้องทรงกลมที่วางตาข่ายไว้คล้ายรังนก เข้าไปนั่งชมนอนชมดูแสงสีเสียงที่เกิดขึ้นรอบๆ ตัวได้อย่างน่าอัศจรรย์Black Waves ห้องสำหรับนั่งชมคลื่น ตรงกลางห้องมีบีนแบ็กวางอยู่หลายตัวให้รับชมคลื่นจากมุมต่างๆ ได้ตามชอบใจ บอกเลยว่าบรรยากาศไม่ต่างกับการที่เรานั่งมองคลื่นอยู่ริมทะเลจริงๆBlack WavesUniverse of Water Particles น้ำตกและสวนดอกไม้ที่เราอาจต้องใช้เวลาอยู่ที่นี่นานสักหน่อย เพราะเป็นไฮไลต์ชิ้นสำคัญที่ใช้ดิจิทัลสร้างงานศิลปะใกล้เคียงธรรมชาติอย่างที่สุด โปรดสังเกตว่าเมื่อยืนอยู่ในบริเวณนี้ สายน้ำจะไหลอ้อมตัวเราไปในแบบที่เป็นจริงตามธรรมชาติ และพอขยับเท้า ดอกไม้ก็จะเบ่งบานให้เห็นUniverse of Water ParticlesWander Through the Crystal World ห้องที่มีไฟคริสตัลสูงจรดเพดาน แสงไฟปรับเปลี่ยนรูปแบบได้ตามการสั่งงานจากแอปพลิเคชันของ teamLab ที่ผู้เข้าชมสามารถดาว์นโหลดมาใช้งานได้เช่นกัน แนะนำให้ลองสั่งสายฝน แล้วคุณจะรู้ว่าเมื่อฝนดิจิทัลตก มันสวยคาดไม่ถึงอย่างไรWander Through the Crystal WorldMemory of Topography เป็นอีกห้องที่เปลี่ยนแปลงได้ตามฤดูกาล ทั้งภาพทุ่งนา ดอกไม้ผลิบานในฤดูร้อน หรือภาพหิ่งห้อยนับพันๆ ตัวด้วยการฉายภาพไปบนแผ่นโฟมสีขาวซึ่งเคลื่อนไหวได้คล้ายธรรมชาติ แม้ว่าเราจะเห็นภาพต้นข้าวบนแผ่นโฟม แต่ด้วยการเคลื่อนไหวที่เป็นธรรมชาติ เรากลับชื่นชมภาพตรงหน้าไม่ต่างกับการออกไปอยู่กลางทุ่งนาของจริงThe Way of the Sea through the Memory of Topography – Colors of LifeteamLab Athletics Forest ป่าแห่งการเคลื่อนไหว เป็นพื้นที่ให้ร่างกายได้สัมผัสประสบการณ์แบบ 3 มิติเพื่อกระตุ้นการเจริญเติบโตของสมองส่วนฮิปโปแคมปัสสำหรับเด็กๆ ทั้งการปีนผาไปตามหินเรืองแสง การกระโดดเพื่อสร้างหลุมดำ หรือการโหนบาร์ที่จอภาพรอบตัวจะปรากฏภาพหลอกตาคล้ายๆ เราลอยอยู่ในบริเวณไร้น้ำหนัก ชิ้นงานเด่นๆ ในส่วนนี้ที่ห้ามพลาด ได้แก่Boing Boing Universe พื้นที่ขึงด้วยตาข่ายที่ชวนเราลงไปกระโดดๆๆ ยิ่งกระโดด ดาวดวงเล็กๆ จะเริ่มเห็นใหญ่ขึ้น ยิ่งกระโดดร่วมกันหลายคน ยิ่งทำให้เห็นดวงดาวเติบโต จนเมื่อถึงจุดหนึ่งเราจะเห็นดวงดาวสลายตัวกลับไปเป็นละอองดาว ได้เรียนรู้วงจรชีวิตจักรวาล ไปจนถึงการเกิดหลุมดำที่ดูดกลืนทุกอย่าง และบิ๊กแบงที่ก่อให้เกิดการเริ่มต้นใหม่อีกครั้ง Boing Boing UniverseThree-dimensional Bouldering หินปีนผาเรืองแสงที่เราต้องปีนป่ายไปเรื่อยๆ ยิ่งปีนก้อนหินที่เราสัมผัสจะเปลี่ยนเป็นสีเดียวกันแล้วส่งสัญญาณไปยังหินก้อนอื่นๆ ให้เปลี่ยนสีตามเส้นทางของเรา ที่เราต้องทำคือเลือกหินสีเดิมในการปีนป่ายไปเรื่อยๆ เพื่อพบทางออกThree-dimensional BoulderingGraffiti Nature ป่ากราฟฟิตี้ ที่นี่จำลองภาพน้ำตก บ่อน้ำ สิ่งมีชีวิตต่างๆ เราจะเห็นปลาวาฬว่ายอย่างเชื่องช้าแบบเดียวกับที่เคยเห็นในพิพิธภัณฑ์สัตว์น้ำ เห็นวงจรชีวิตสัตว์จากลูกอ๊อดกลายเป็นกบ กินแมลง ทุกก้าวของเราจะมีดอกไม้ผลิบานGraffiti Nature – High Mountains and Deep ValleysWeightless Forest of Resonating Life ป่าไร้น้ำหนัก ในห้องนี้จะเต็มไปด้วยบอลลูนพลาสติกหลายขนาด เมื่อมีคนเข้าชม บอลลูนจะเปลี่ยนสีไปเรื่อยๆ และยิ่งผู้เข้าชมมีปฏิสัมพันธ์กับบอลลูน จะลูบคลำหรือตีก็ได้ สีก็จะยิ่งเปลี่ยนไปด้วยWeightless Forest of Resonating LifeFuture Park จะเรียกว่าเป็นพื้นที่สำหรับครอบครัวโดยแท้ก็ไม่ผิด เพราะบริเวณนี้เป็นกิจกรรมที่เด็กๆ ต้องชอบใจในการเล่นสนุกไปกับครอบครัวและเพื่อนๆ ไฮไลต์ชิ้นเด่นๆ เช่นSketch Aquarium ห้องที่มีภาพใต้ทะเลฉายไว้ตลอดเวลา สัตว์น้ำหน้าตาแปลกๆ มาจากผลงานสร้างสรรค์ที่เราสามารถลงสีแล้วสแกนเพื่อให้ภาพเคลื่อนไหวปรากฏบนผนังได้ด้วยSketch AquariumSliding Through the Fruit Field ตั้งกล้องให้พร้อม สไลเดอร์ขนาดใหญ่แห่งนี้จะสวยมากเมื่อร่างกายของเราจะลื่นไถลลงไปกระทบภาพดิจิทัล เกิดเป็นภาพใหม่ๆ คล้ายเป็นหนึ่งในเกมได้อย่างน่าสนุกสนานSliding Through the Fruit FieldForest of Lamps ป่าแห่งโคมไฟ นับเป็นอีกหนึ่งไฮไลต์สำคัญที่ทำงานเชื่อมโยงกับร่างกายเราได้อย่างชาญฉลาดและสวยงาม เมื่อก้าวเข้าไปในห้องกระจกที่มีโคมไฟนับพันๆ ชิ้น แสงไฟที่เคยเป็นสีเดียวกันทั้งหมดจะเริ่มเปลี่ยนสีตามผู้ชมที่เข้ามา โดยเปลี่ยนสีต่อกันเป็นลูกคลื่น ยิ่งเราเดินไปเรื่อยๆ ไฟก็จะเปลี่ยนสีตามไปด้วย และเมื่อมีผู้ชมคนอื่นๆ เข้ามาจะยิ่งสวยเพราะสีของไฟที่เปลี่ยนไปในบริเวณต่างๆ เชื่อว่าเราจะต้องใช้เวลาที่ป่าแห่งโคมไฟนานพอสมควร เพราะจะกดถ่ายรูปรัวๆ อย่างน้อย 100 รูปForest of Resonating Lamps – One StrokeEN Tea House มาถึงบริเวณที่เราค่อนข้างชอบอีกส่วนหนึ่ง เพราะเป็นการผนวกหลากหลายมิติเข้าด้วยกัน ทั้งการมองเห็น ได้ยินเสียง การสัมผัส และการดื่มชาจริงๆ นี่คือร้านชาของพิพิธภัณฑ์ที่พิเศษสุดๆ ชาจะเสิร์ฟในถ้วยทรงกลม เมื่อวางถ้วยชาไว้เฉยๆ ภาพดอกไม้จะปรากฏ ซึ่งชาแต่ละถ้วยจะมีลายดอกไม้ที่แตกต่างกันไป เมื่อดื่มชา ดอกไม้จะโปรยปราย ถึงแม้เราจะย้ายที่วางถ้วยชาอยู่บ่อยๆ แต่เซนเซอร์จะตามจับการเคลื่อนไหวและมอบดอกไม้สวยๆ บนถ้วยชาเราได้ทุกครั้ง สำคัญที่สุด ชาถ้วยนี้รสชาติดีมากEN Tea Houseอ่านถึงบรรทัดนี้ เราก็ต้องยืนยันอีกครั้งว่านี่คือพิพิธภัณฑ์ศิลปะดิจิทัลที่งดงามและสร้างประสบการณ์ในหัวใจไม่รู้ลืม และการอ่านรีวิว ดูคลิปวิดีโอต่างๆ ก็ล้วนเป็นงานเชิงสองมิติที่ รู้สึก เทียบไม่ได้เลยกับการไปได้สัมผัส ได้ยิน ได้เห็นด้วยตาตัวเอง และถ้าจะมีใครถามอีกว่า teamLab Borderless เป็นอย่างไรบ้าง ถ้ามีคำที่อธิบายความพิเศษได้ดีกว่า มหัศจรรย์ เราก็น่าจะต้องใช้คำนั้นเป็นคำตอบPhoto: teamLab
งานศิลปะกว่า 50 ชิ้นที่นำมาจัดแสดงไม่มีขอบเขต แม้ว่าจะมีห้องแยกเป็นส่วนต่างๆ แต่กลับกลมกลืนเชื่อมโยง ให้ความรู้สึกว่าทั้งหมดบอกเล่าเรื่องราวเดียวกัน แม้กระทั่งบริเวณทางเดิน ผนังของบันได รวมทั้งตัวเราเองที่กลายเป็นส่วนหนึ่งของงานศิลปะไปด้วยพิพิธภัณฑ์ขนาด 10000 ตารางเมตรแห่งนี้ทำงานเบื้องหลังด้วยการใช้คอมพิวเตอร์ 520 เครื่อง โปรเจกเตอร์ 470 ชุด โปรแกรมคอมพิวเตอร์ อัลกอริทึม รวมทั้งเซนเซอร์จับการเคลื่อนไหวและอุณหภูมิต่างๆ อีกนับไม่ถ้วน 