เปิดสถิติคดีปี 2558 ลบภาพต่างชาติมองกระบวนการยุติธรรมไทยช้า-คดีค้างเพียบ
การลงทุนและธุรกิจจากต่างประเทศเป็นปัจจัยสำคัญในระบบเศรษฐกิจไทย นักลงทุนต่างชาติตัดสินใจบนฐานของหลายปัจจัย ไม่ไม่ใช่เพราะนโยบายรัฐบาลหรือโครงสร้างพื้นฐานของประเทศนั้นๆ เพียงอย่างเดียว แต่เกี่ยวพันกับระบบยุติธรรมในประเทศด้วยล่าสุด ปี ซึ่งเป็นดัชนีชี้วัดความน่าลงทุนในประเทศต่างๆ ทั่วโลก ซึ่งมีตัวชี้วัดเรื่องระเบียบข้อบังคับและกระบวนการยุติธรรมด้วย ได้จัดอันดับให้ไทยอยู่ในลำดับ 44 จาก 136 ประเทศ ดีขึ้นกว่าปีก่อนที่มีการรัฐประหาร แต่เทียบกับก่อนหน้านั้นแล้วไทยเคยไต่ขึ้นไปได้ถึงลำดับที่ 40ขณะที่ World Justice Project มีดัชนี ซึ่งไทยได้อันดับที่ 56 จาก 102 ประเทศ และหากเทียบกับ 15 ประเทศในเอเชียแปซิฟิก ไทยอยู่อันดับที่ 11 โดยตัวชี้วัดด้านกระบวนการยุติธรรมทางอาญานั้นได้คะแนนต่ำที่สุดในบรรดาตัวชี้วัดอื่นๆ เช่น การจำกัดอำนาจของรัฐบาล การปราศจากคอร์รัปชั่น การบริหารแบบเปิด สิทธิขั้นพื้นฐาน ระเบียบและความปลอดภัย การบังคับใช้กฎระเบียบ เป็นต้น จึงไม่น่าแปลกที่ศาลยุติธรรมจะเริ่มขยับในเรื่องนี้เพื่อเปลี่ยนภาพและทำความเข้าใจใหม่เกี่ยวกับการดำเนินงานของศาลไทยที่มีการปรับเปลี่ยนมากในช่วง 3-4 ปีที่ผ่านมา โดยเมื่อวันที่ 30 พ.ย.2558 สำนักงานศาลยุติธรรมมีการจัดงานพบปะกับสื่อมวลชนขึ้นเป็นครั้งแรก มีการรวบรวมคดีความทั้งหมดทั้งปี และ ความสำเร็จ อันดูจากการทำคดีเสร็จสิ้นเป็นจำนวนมากมาแถลงแก่สื่อมวลชน หลังจากที่กระบวนการยุติธรรมไทยถูกวิพากษ์วิจารณ์อย่างหนักมากว่าทศวรรษเรื่องความล่าช้า มีคดีค้างพิจารณาจำนวนมากในทุกชั้นศาลในการแถลงครั้งนี้มีข้อมูลที่น่าสนใจหลายส่วน1.มีทั้งหมด 4488 คน (รวมผู้ช่วยผู้พิพากษา ผู้พิพากษาอาวุโส ดะโต๊ะยุติธรรม)แบ่งเป็น ชั้นศาลฎีกา 122 คน ชั้นศาลอุทธรณ์ 591 คน ศาลชั้นต้น 3278 คน2. จำนวนคดีปี 2558: ค้างมา 18307 รับใหม่ 11997 เสร็จไป 18330 ค้างไป 11974คดี 5 อันดับแรกคือ ความผิดต่อชีวิต1016 อาวุธปืน 946 ลหุโทษ 886 ยาเสพติด 533 ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ 393ต้องหมายเหตุไว้ด้วยว่า คดียาเสพติดซึ่งมีปริมาณเป็นอันดับหนึ่งของไทย และเป็นสาเหตุสำคัญของวิกฤตผู้ต้องขังล้นคุกนั้นขึ้นสู่การพิจารณาของศาลฎีกาค่อนข้างน้อยเพราะมักสิ้นสุดในศาลชั้นต้นและอุทธรณ์3. จำนวนคดีปี 2558: ค้างมา 9893 รับใหม่ 47233 เสร็จไป 48307 ค้างไป 8817คดี 5 อันดับแรก คือ อาวุธปืน ลหุโทษ ความผิดต่อชีวิต ความผิดเกี่ยวกับทรัพย์ จราจรทางบกหากพิจารณาเฉพาะคดียาเสพติดให้โทษที่ขึ้นสู่ศาลอุทธรณ์ จะพบว่า>9423 >504 >468 >85 >34หากแบ่งคดียาเสพติดตามฐานความผิด จะพบว่า >7523>4764> 2866 > 21694. จำนวนคดี ปี 2558: ค้างมา 184153 รับใหม่ 1331060 เสร็จไป 1316639 ค้างไป 198574ต้องหมายเหตุว่าโดยมาตรฐานสากลแล้วทุกชั้นศาลไม่ควรพิจารณาเกิน 1 ปี นโยบายในช่วงหลังของศาลชั้นต้นก็พยายามให้พิจารณาคดีเสร็จไปโดยเร็วภายใน 1 ปี แม้ปัจจุบันยังคงมีคดีที่พิจารณาเกิน 1 ปี อาจล่วงไปถึง 2 3 4 หรือ 5 ปี แต่จำนวนก็ลดลงเรื่อยๆจะเห็นได้ว่าจำนวนคดีมีเยอะมาก แม้มีการเพิ่มบุคลาการผู้พิพากษาแล้วแต่จำนวนมากก็ยังอยู่ระหว่างการอบรมบ้าง รอถวายสัตย์บ้าง ยังไม่สามารถปฏิบัติงานได้เต็มที่ยาเสพติด 285794 จราจรทางบก 159805 การพนัน 76141 อาวุธปืน 37416 คนเข้าเมือง 27841สินเชื่อบุคคล กู้ยืม ค้ำประกัน 244801 บัตรเครดิต 97416 กยศ. 92781 เช่าซื้อรถยนตร์ 67477 เช่าซื้อจักรยานยนตร์ 7733: ค้างมา 313 รับใหม่ 213 เสร็จไป 232 ค้างไป 294ศาลจัหงวัดนราธิวาส: พิจารณา 30 เสร็จไป 24 ค้างพิจารณา 6ศาลเยาวชนนราธิวาส: พิจารณา 1 เสร็จไป – ค้างพิจารณา 1ศาลจังหวัดนาทวี: พิจารณา 9 เสร็จไป 6 ค้างพิจารณา 3ศาลจังหวัดปัตตานี: พิจารณา 36 เสร็จไป 20 ค้างพิจารณา 16ศาลจังหวัดยะลา: พิจารณา 24 เสร็จไป 15 ค้างพิจารณา 9คดีแพ่ง สำเร็จ 29910 คดี คิดเป็น 53% ของทั้งหมดคดีผู้บริโภค สำเร็จ 158482 คดี คิดเป็น 83% ของทั้งหมดคดีสิ่งแวด้อม สำเร็จ 1 คดี จากทั้งหมด 3 คดีคดีอาญา สำเร็จ 17955 คดี คิดเป็น 74% ของทั้งหมดอธิคม อินทุภูมิ เลขาธิการศาลยุติธรรมคนใหม่ที่ได้รับการแต่งตั้งเมื่อเดือนส.ค. 2558 ยังกล่าวเพิ่มเติมถึงบทบาทของศาลในการแก้ไขเพิ่มเติมกฎหมายต่างๆ ด้วยว่าที่ผ่านมาทางศาลยุติธรรมมีการแก้ไขกฎหมายหลายฉบับเพื่ออำนวยความยุติธรรม1.แก้ไขเพิ่มเติม ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญาให้ศาลมีอำนาจสั่งผู้ยื่นคำร้องขอปล่อยชั่วคราวให้ใช้กำไลอิเล็กทรอนิกส์ แทนการวางเงิน เรื่องนี้ผ่านความเห็นชอบของ สนปช.แล้ว และรอประกาศในราชกิจจานุเบกษาทั้งนี้ กำไลอิเล็กทรอนิกส์ ถูกนำมาใช้ทดลองในการคุมความประพฤติตั้งแต่ปีที่แล้ว โดยใช้ในกรณีที่ศาลพิพากษาแล้วว่าผิดแต่รอการลงโทษและให้คุมประพฤติ บุคคลเหล่านี้สุ่มเสี่ยงจะหลบหนีน้อยกว่าคนที่คดียังไม่มีพิพากษา ซึ่งที่ผ่านมาในปีหนึ่งๆ มีการหลบหนีประกัน 4000-5000 ราย และโดยปกติศาลก็ให้ปล่อยชั่วคราว (ประกันตัว) 98-99% อยู่แล้ว2. แก้ไขประมวลกฎหมายแพ่ง เรื่องอนุญาตฎีกาให้นำระบบอนุญาตฎีกามาใช้ในคดีแพ่ง ทำให้คดีคนเล็กคนน้อยที่มีทุนทรัพย์ต้องห้ามตามเกณฑ์เก่า (ทุนทรัพย์ไม่ถึง 200000 บาท) สามารถเข้าสู่ศาลฎีกาได้มากขึ้น เรื่องนี้ผ่าน สนช.และประกาศแล้ว3.แก้ไขประมวลกฎหมายแพ่ง เรื่องการยื่นส่งหมายคู่ความจากเดิมการส่งหมายให้คู่ความในต่างประเทศ ต้องใช้วิธีทางการทูต ซึ่งใช้เวลา 3-5 ปี ปัจจุบันสามารถส่งไปรษณีย์ระหว่างประเทศได้ เปิดโอกาสให้คู่ความสามารถส่งถึงคู่ความทาง electronic ได้ด้วยโดยไม่ต้องเดินทางมาศาล เรื่องนี้ประกาศใช้แล้ว และเหลือเพียงให้ศาลฎีกากำหนดรายละเอียด4.แก้ไขประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความแพ่ง ฉบับ 26 การดำเนินคดีแบบกลุ่มทำให้ผู้ได้รับความเสียหายทางแพ่งจำนวนมากๆ สามารถดำเนินคดีได้เร็วและเสียค่าใช้จ่ายน้อย เรื่องนี้บังคับใช้แล้ว5.แก้ไขประมวลกฎหมายอาญา การรอการลงโทษเดิมจำคุกไม่เกิน 3 ปี จึงจะรอการลงโทษได้ ได้มีการแก้ไขเป็น 5 ปี และแก้ให้รอการลงโทษใช้กับโทษปรับได้ เช่น กฎหมายภาพยนตร์ที่โทษปรับสูงมาก ศาลก็อาจรอกการลงโทษในโทษปรับได้สำหรับกรณีจำเลยที่ยากจนมาก6.แก้การคำนวณโทษกักขังแทนค่าปรับจากวันละ 200 บาท เป็น 400 บาทเลขาธิการศาลยุติธรรม ยังระบุด้วยว่า เดือนเมษายน 2559 จะมีการตั้งศาลเพิ่ม 3 แห่งเพื่อกระจายความยุติธรรมสู่พื้นที่ห่างไกล นั่นคือ ศาลชุมแพ จ.ขอนแก่น ศาลแขวงพยัคฆภูมิพิสัย จ.มหาสารคาม ศาลเชียงคำ จ.พะเยานอกจากนี้ 1 ตุลาคม 2559 ยังจะเปิดศาลอุทธรณ์คดีชำนาญพิเศษที่มีการจัดตั้งขึ้นใหม่ ได้แก่ ศาลแรงงาน ศาลล้มละลาย ศาลทรัพย์สินทางปัญญา ศาลเยาวชน ศาลภาษี ซึ่งแต่เดิมนั้น ศาล 4 ประเภทแรกนั้นมีศาลชำนาญพิเศษในระดับศาลชั้นต้นเท่านั้น เมื่อมีการอุทธรณ์ก็จะข้ามไปศาลฎีกาเลย ระบบดังกล่าวไม่สามารถสร้างผู้พิพากษาชำนาญพิเศษได้ เมื่อเชี่ยวชาญแล้วในศาลชั้นต้นก็เป็นอันต้องว่างเว้นไป เพราะระดับศาลอุทธรณ์ไม่มี จึงเห็นควรมีการจัดตั้งเพิ่มเพื่อให้ผู้พิพากษาชำนาญพิเศษสามารถพัฒนาความเชี่ยวชาญต่อไปได้ ทำให้เกิดความเชื่อมั่นต่อต่างประเทศที่จะมาลงทุนว่าคดีจะได้รับการพิจารณาจากผู้พิพากษาที่มีความเชี่ยวชาญ 
 การลงทุนและธุรกิจจากต่างประเทศเป็นปัจจัยสำคัญในระบบเศรษฐกิจไทย นักลงทุนต่างชาติตัดสินใจบนฐานของหลายปัจจัย ไม่ไม่ใช่เพราะนโยบายรัฐบาลหรือโครงสร้างพื้นฐานของประเทศนั้นๆ เพียงอย่างเดียว
กระบวนการยุติธรรม,การลงทุนจากต่างประเทศ,ศาลไทย,สถิติคดีปี 2558,สำนักงานศาลยุติธรรม