ชนชั้นนำกับคอร์รัปชัน
เมื่อไม่นานมานี้อาจารย์มหาวิทยาลัยผู้เป็นกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญท่านหนึ่งได้กล่าวข้อความในทำนองว่าความพยายามที่จะเป็นชนชั้นนำของคนที่มิใช่ชนนั้นนำทำให้เกิดคอร์รัปชัน ไม่ว่าท่าทีการมองประชาชนของผู้พูดจะเป็นอย่างไรคำพูดของเขาได้ชี้ความจริงประการหนึ่งของคอร์รัปชันนั่นคือ คอร์รัปชันนั้นเกี่ยวข้องกับชนชั้นนำตามข้อเท็จจริง คอร์รัปชัน เป็นสมมติร่วมกันประเภทหนึ่ง ไม่ใช่กฎเกณฑ์สากลแน่นอนสม่ำเสมอ เป็นต้นว่าในสมัยอยุธยาเจ้าเมืองสามารถเก็บส่วยจากราษฏร หักไว้เองส่วนหนึ่งและนำที่เหลือบางส่วนส่งให้หลวงได้โดยไม่ถือเป็นความผิด แถมจำนวนที่ส่งให้หลวงมากน้อยขึ้นอยู่กับกำลังและการต่อรองระหว่างเจ้าเมืองกับส่วนกลาง พฤติกรรมเช่นนี้ในปัจจุบันย่อมถือเป็นการคอร์รัปชันในทางรัฐศาสตร์ สมาชิกของสังคมใช้คอร์รัปชันเป็นเครื่องมือหนึ่งในการแก้ไขดัดแปลงรัฐให้อำนวยประโยชน์แก่ตน ซึ่งการแก้ไขดัดแปลงรัฐนี้ยังมีมาตรการอื่น ๆ อีกลำดับตามมาตรการจากเบาไปหาหนักได้แก่ การเขียนกฎหมาย การใช้เครือข่าย การประท้วง การจ่ายสินบน และการใช้กำลัง ทั้งนี้การใช้กำลังนั้นรวมถึงการทำรัฐประหารด้วยดังนั้นคอร์รัปชันจึงมีด้านที่ไม่เกี่ยวข้องกับศีลธรรมด้วย หรืออาจจะพูดอีกอย่างหนึ่งคือคอร์รัปชันนั้นอาจเป็นการกระทำของคนละโมภที่ต้องการผลประโยชน์ที่มากขึ้นหรืออาจจะเป็นการกระทำของผู้ที่รัฐไม่สนใจดูแลก็ได้คอร์รัปชันในความหมายที่สองนี่แหละคือความพยายามที่จะเข้าถึงอำนาจรัฐของบุคคลที่อยู่นอกโครงสร้างทางกฎหมาย นอกเครือข่ายและไม่มีกำลัง ซึ่งตรงกับที่อาจารย์ท่านนั้นว่าไว้คือ คนที่เกิดมาไม่ใช่ชนชั้นนำพยายามที่จะเป็นให้ได้คงจะมีแต่ชนชั้นนำและพวกเท่านั้นที่ศาลจะวินิจฉัยและพิพากษาให้พ้นจากความผิดที่กระทำได้โดยให้คำอธิบายว่า ไม่มีเจตนาคงจะมีแต่ชนชั้นนำและพวกเท่านั้นที่ถูกเชิญให้เป็นบอร์ดของบริษัทและรัฐวิสาหกิจขนาดใหญ่กินเงินเดือน เบี้ยประชุมและผลประโยชน์โดยไม่จำเป็นต้องมีความรู้ความชำนาญในธุรกิจใด ๆและคงจะมีแต่ชนชั้นนำและพวกเท่านั้นที่สามารถใช้กำลังยึดอำนาจรัฐ เขียนกฎหมายให้ตนเองและพรรคพวกพ้นผิดก่อนที่จะใช้อำนาจรัฐตามกฎหมายที่ตนเองเขียนขึ้นแก้ไขดัดแปลงรัฐตามอำเภอใจคนที่มีกฎหมาย เครือข่ายและกำลังเป็นพวกไม่จำเป็นต้อง คอร์รัปชัน คอร์รัปชันจึงเป็นเรื่องของ พวกที่ไม่ใช่ชนชั้นนำเท่านั้นคำถามที่ตามมาคือ ถ้าหากชนชั้นนำเป็นต้นตอของการคอร์รัปชันแล้วเหตุใดพวกเขาจึงเสียงบประมาณและเวลาจำนวนมากไปกับการรณรงค์ต่อต้านการคอร์รัปชัน?คำตอบของคำถามนี้อาจสังเกตได้จากวิธีการแก้ไขปัญหาคอร์รัปชันของไทยที่ผ่านมา เช่น แผนแม่บทการปฏิรูปการป้องกันและปราบปรามคอร์รัปชัน 5 แนวทางในงานเสวนา ปฏิรูปการป้องกันปราบปรามคอร์รัปชันอย่างเห็นผลและยั่งยืน ที่จัดโดยองค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน (ประเทศไทย) ประกอบด้วย หนึ่ง ด้านกฎหมายและกระบวนการยุติธรรม เสนอให้ เอาผิดผู้ให้สินบนมากขึ้น สอง ด้านการสร้างความมีส่วนร่วมกับภาคประชาชนและสังคม เสนอให้ สร้างความแข็งแกร่งภาคประชาชนในการต่อต้านคอร์รัปชัน สาม ด้านการรณรงค์คุณธรรมฯ เสนอให้ ปฏิรูปการศึกษาให้เรื่องคุณธรรมจริยธรรมเป็นพื้นฐานในการสร้างคน สี่ ด้านมาตรการเรื่องความโปร่งใส เสนอให้เพิ่มอำนาจประชาชนในการตรวจสอบควบคู่กับการผลักดัน ข้อตกลงคุณธรรม ห้า การปฏิรูปด้านการสร้างความเข้มแข็งของหน่วยงานต่อต้านคอร์รัปชันภาครัฐ เสนอให้ สร้างความเข้มแข็งแก่หน่วยงานฯ ทั้งในด้านงบประมาณและบุคลากร (เอกสารแผนแม่บทปฏิรูปการป้องกันปราบปรามคอร์รัปชันอย่างเห็นผลและยั่งยืน องค์กรต่อต้านคอร์รัปชัน ประเทศไทย)http://www.anticorruption.in.th/reform-plan/)โดยสรุปข้อเสนอเรื่องการต่อต้านคอร์รัปชันของไทยที่มุ่งประเด็นจริยธรรม เน้นเพิ่มโทษ ผู้ให้สินบน เพิ่มงบประมาณ เพิ่มอำนาจ ผู้ตรวจ หรือเสนอใช้หลัก ความโปร่งใส ธรรมภิบาล ที่ไม่มีรูปธรรมชัดเจนเป็นการลดทอนคอร์รัปชันในฐานะกระบวนการเข้าถึงอำนาจรัฐที่สัมพันธ์กับนานาปัจจัยลงให้กลายเป็นประเด็นทางศีลธรรมของปัจเจกบุคคลที่เห็นแต่ ตัวโกง หรือ อุดมคติ แต่ไม่เห็น ละครทั้งฉาก และ ความเป็นจริง ที่ผู้อยู่หลังฉากมิใช่ใครอื่นนั่นคือชนชั้นนำชนชั้นนำนั้นยึดพื้นที่ดังกล่าวไว้ด้วยเครื่องมืออย่างน้อยสองชนิด คือ กฎหมายกับศีลธรรม พวกเขาเป็นผู้เขียนกฎหมายและสร้างศีลธรรมกำหนดว่าสิ่งใดใช่และมิใช่การคอร์รัปชัน กฎหมายจึงกลายเป็นใยแมงมุมสำหรับพวกเขาและเป็นตะแกรงเหล็กสำหรับผู้อื่น การเบียดบังประโยชน์สาธารณะเพื่อ นาย ได้รับการยกย่องเป็นคุณธรรมประการหนึ่งได้การกระจุกตัวของอำนาจและความโปร่งใสอย่างไม่ทั่วถึงนั้นเป็นเงื่อนไขสำคัญของการคอร์รัปชันด้วยเหตุที่ว่าคอร์รัปชันคือความพยายามเข้าถึงอำนาจรัฐ ยิ่งอำนาจกระจุกตัวผลประโยชน์และต้นทุนในการเข้าถึงอำนาจรัฐจะยิ่งสูง รายงานเกี่ยวกับรายจ่ายในการให้สินบนข้าราชการของธุรกิจเอกชนบ่งชี้ว่าในยุคประชาธิปไตยค่าหัวคิวนั้นถูกกว่ายุคเผด็จการ (เอกชนเผยหลังปฏิวัติใต้โต๊ะยังกระฉูด 50% มติชน 12 พฤศจิกายน 2557) ศ.ดร. ผาสุก พงษ์ไพจิตร นักเศรษฐศาสตร์ซึ่งทำงานเกี่ยวกับการคอร์รัปชันในไทยก็ระบุว่ารัฐบาลเผด็จการมีแนวโน้มคอร์รัปชันมากกว่ารัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง (ผาสุกชี้ รัฐประหาร ไม่ช่วยลดคอรัปชัน http://news.voicetv.co.th/thailand/177459.html)การกระจุกตัวของอำนาจนี้ได้รับการสนับสนุนให้อำนาจตกอยู่ในคนกลุ่มเดิมง่ายขึ้นเมื่อใช้การรณรงค์เรื่องความโปร่งใสประกอบ โดยการนำหลักการดี ๆ ไปปฏิบัติอย่างไม่เสมอหน้า ทำให้มีผลกีดกันคู่แข่งด้วยการให้แบกต้นทุนในการถูกตรวจสอบเพิ่มในขณะที่ คนดี มักปฏิเสธการถูกตรวจสอบหรือได้รับการยกเว้นไม่ถูกตรวจสอบอันที่จริงวิธีการที่สามารถลดปัญหาการคอร์รัปชันได้อย่างมีประสิทธิภาพคือการลดอำนาจรวมศูนย์และทำให้อำนาจอยู่ในที่แจ้งโดยถ้วนหน้าซึ่งน่าแปลกใจว่าทำไมเครือข่ายผู้ต่อต้านการคอร์รัปชันไม่พยายามส่งเสริมวิธีการนี้ให้เป็นรูปธรรมมากกว่าการส่งเสริมพิธีกรรมท่องคาถารวมหมู่อย่าง จริยธรรม การมีส่วนร่วม การสร้างความเข้มแข็ง ฯลฯ ที่ไม่เคยมีผลในทางที่ช่วยให้คอร์รัปชันลดลงถึงที่สุดแล้วอาจจะมีแต่ประชาธิปไตยที่สามารถส่องให้เห็นพฤติกรรมของเครือข่ายคอร์รัปชันที่มีมากกว่าผู้ให้และผู้รับสินบนแต่ยังรวมไปถึงพวกที่ รวยได้โดยไม่ต้องโกง ด้วย
 เมื่อไม่นานมานี้อาจารย์มหาวิทยาลัยผู้เป็นกรรมาธิการยกร่างรัฐธรรมนูญท่านหนึ่งได้กล่าวข้อความในทำนองว่าความพยายามที่จะเป็นชนชั้นนำของคนที่มิใช่ชนนั้นนำทำให้เกิดคอร์รัปชัน
คอร์รัปชัน,ชนชั้นนำ,เอกสิทธิ์ หนุนภักดี