Brexit ที่ยังไร้ทางออก และความพยายามที่ยังไปไม่ถึงของ บอริส จอห์นสัน
นับตั้งแต่ บอริส จอห์นสัน เข้ารับตำแหน่งนายกรัฐมนตรีในเดือนกรกฎาคมเป็นต้นมา เขาได้ประกาศเจตนารมณ์อย่างแน่วแน่ที่จะผลักดันให้เกิดการถอนตัวจากสหภาพยุโรป (EU) ให้ทันภายในกำหนดเวลาเดิมคือ ในวันที่ 31 ตุลาคม 2019 ถึงขนาดที่จะยอมตายหากที่จะต้องมีการเลื่อนกำหนดเวลาออกไป (do or die.) และเขาก็ได้พยายามทำทุกวิถีทางที่จะทำให้เกิดการถอนตัวอย่างไรก็ตาม ปรากฏว่าความพยายามของเขาประสบแต่อุปสรรคและความพ่ายแพ้ตลอดมา ไม่ว่าจะเป็นการแพ้คะแนนเสียงในการลงมติหลายเรื่องในสภาผู้แทนราษฎร และการที่ศาลฎีกามีคำวินิจฉัยว่าการถวายคำแนะนำแก่สมเด็จพระราชินีนาถให้ปิดสมัยการประชุมสภาที่ยาวนานกว่าปกตินั้นเป็นการกระทำอันไม่ชอบด้วยกฎหมาย เพราะเป็นการปิดโอกาสไม่ให้สภาได้ทำหน้าที่ตรวจสอบตามหลักการทางรัฐธรรมนูญของอังกฤษ รวมไปถึงความพยายามในการจัดการเลือกตั้งทั่วไปก่อนกำหนดก็ไม่ได้รับความเห็นชอบจากสภาในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา แม้ว่าบอริส จอห์นสันจะสามารถบรรลุข้อตกลงกับ EU ในข้อตกลงถอนตัว (Brexit Deal) ฉบับใหม่ได้ แต่ทว่ารัฐบาลก็ต้องประสบความพ่ายแพ้ครั้งใหญ่ในสภาอีกครั้ง เมื่อสภาผู้แทนราษฎรมีมติในการประชุมครั้งประวัติศาสตร์เมื่อวันเสาร์ที่ 19 ตุลาคมที่ผ่านมาให้เลื่อนการลงมติให้ความเห็นชอบในข้อตกลงดังกล่าวออกไปจากการประชุมสภาครั้งประวัติศาสตร์ในวันนั้น อันเป็นการประชุมที่พิเศษกว่าปกติ เพราะโดยทั่วไปแล้วจะไม่มีการประชุมสภาในวันหยุด และครั้งสุดท้ายที่มีการประชุมในวันเสาร์คือเมื่อ 37 ปีก่อนที่เกิดวิกฤตการณ์หมู่เกาะฟอล์กแลนด์ โดย บอริส จอห์นสัน คาดหวังว่าข้อตกลงที่เขาเสนอนั้นจะได้รับความเห็นชอบจากสภาผู้แทนราษฎร เพื่อที่จะสามารถทำให้เกิด Brexit ได้ทันภายในวันที่ 31 ตุลาคมที่จะถึงนี้สำหรับ Brexit Deal ฉบับใหม่นั้นมีสาระสำคัญคือ จะไม่มีการกำหนดจุดผ่านแดนบริเวณชายแดนระหว่างไอร์แลนด์เหนือของอังกฤษกับสาธารณรัฐไอร์แลนด์ ที่เรียกว่าจุด Backstop อันเป็นแนวทางของอดีตนายกรัฐมนตรีเทเรซา เมย์ เนื่องจากอาจก่อให้เกิดปัญหาความมั่นคงและเศรษฐกิจในไอร์แลนด์เหนือโดยบอริส จอห์นสันได้เสนอแนวทางใหม่คือ กำหนดให้บริเวณทะเลไอริช (ทะเลระหว่างเกาะอังกฤษกับเกาะไอร์แลนด์) เป็นพรมแดนระหว่าง EU กับอังกฤษแทน โดยเกาะอังกฤษจะไม่ได้อยู่ในระบบการค้าของ EU อีกต่อไป และสินค้าที่จะเข้าออกจะต้องมีการตรวจตราหรือเสียภาษีบริเวณจุดผ่านแดนที่ทะเลไอริช ส่วนไอร์แลนด์เหนือยังสามารถติดต่อกับ EU ได้ภายใต้ข้อตกลงตามปกติ และไม่มีจุดผ่านแดนตามที่หลายฝ่ายกังวลอย่างไรก็ตาม เมื่อเข้าสู่การประชุม ปรากฏว่ามีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคฝ่ายค้านได้เสนอญัตติให้เลื่อนหรือชะลอการลงมติรับ Brexit Deal นี้เอาไว้ก่อน จนกว่าจะได้มีการตรากฎหมายที่เกี่ยวข้องกับ Brexit ให้เรียบร้อยก่อนที่การถอนตัวจะมีผล เนื่องจากเกรงว่าจะเกิดปัญหาต่างๆ ตามมาหากยังไม่มีกฎหมายที่พร้อมจะรองรับ และสภาก็ได้ลงมติยอมรับญัตติดังกล่าวด้วยคะแนน 322 ต่อ 306 เสียง ทำให้ความหวังของ บอริส จอห์นสัน ที่จะผลักดัน Brexit Deal ดังกล่าวต้องสูญสลายไปอีกครั้งจากผลการเลื่อนลงมติดังกล่าวออกไป ทำให้รัฐบาลต้องมีจดหมายไปยัง EU เพื่อขอเลื่อนกำหนดเวลาในการถอนตัวออกไป เนื่องจากตามกฎหมายป้องกันการถอนตัวโดยไม่มีข้อตกลง (No-deal Brexit) หรือที่เรียกว่า Benn Act ตามชื่อของ ฮิลารี เบนน์ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรพรรคฝ่ายค้าน ซึ่งเป็นผู้เสนอและได้รับการประกาศใช้เป็นกฎหมายเมื่อเดือนที่ผ่านมา เพื่อป้องกันไม่ให้บอริส จอห์นสันกระทำการต่างๆ ให้เกิด No-deal Brexit ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายฝ่ายกังวลและไม่ประสงค์ให้เกิดสาระสำคัญของ Benn Act นั้นกำหนดให้บอริส จอห์นสันในฐานะนายกรัฐมนตรีอังกฤษจะต้องมีจดหมายไปขอเลื่อนกำหนดเวลาถอนตัวจาก EU หากไม่สามารถทำให้สภาเห็นชอบ Brexit Deal ได้ภายในวันที่ 19 ตุลาคม ซึ่งบอริส จอห์นสันก็มีจดหมายไปถึงผู้นำของ EU เพื่อขอเลื่อนกำหนดเวลา แต่เขาก็ได้แสดงการคัดค้านการขอเลื่อนโดยการไม่ลงนามในจดหมายฉบับดังกล่าว พร้อมกล่าวว่า ความประสงค์ในการขอเลื่อนนั้นเป็นของสภา ไม่ใช่ของเขา พร้อมกันนั้น เขาได้แนบจดหมายอีกฉบับไปยัง EU ซึ่งในเนื้อหาระบุว่า เขาไม่เห็นด้วยอย่างยิ่งต่อการเลื่อนกำหนดเวลาดังกล่าวออกไป พร้อมกับลงนามในจดหมายฉบับนี้ เพื่อเป็นการแสดงว่าสิ่งนี้ต่างหากที่เป็นเจตจำนงของเขาในขณะเดียวกันบอริส จอห์นสันได้ประกาศต่อสมาชิกสภาว่า เขาจะไม่ย่อท้อต่อความพ่ายแพ้ในการลงมติดังกล่าว แต่จะยังคงมุ่งมั่นดำเนินการให้เกิด Brexit ได้ทันภายในกำหนดวันที่ 31 ตุลาคมให้ได้ พร้อมกับการมีข้อตกลงที่ดีที่สุดสำหรับอังกฤษในวันจันทร์ที่ผ่านมา (21 ตุลาคม) บอริส จอห์นสันได้พยายามที่จะทำให้เกิด Brexit อีกครั้ง โดยการเสนอร่างกฎหมายการถอนตัวจาก EU (the Withdrawal Agreement Bill) ต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร พร้อมกับกำหนดให้มีกระบวนการพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวในสภาเพียง 3 วัน ก่อนจะต้องส่งต่อให้สภาขุนนางพิจารณาและมีขั้นตอนการประกาศใช้เป็นกฎหมายโดยสมเด็จพระราชินีนาถ เพื่อที่จะทำให้เกิด Brexit ได้ทันภายในกำหนดเวลาเดิมอย่างไรก็ตาม การที่สภาผู้แทนราษฎรมีระยะเวลาในการพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวที่สั้นมากเพียง 3 วันเท่านั้นในการอภิปรายและลงมติ ทำให้เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์และคัดค้านร่างกฎหมายดังกล่าว โดย เจเรมี คอร์บิน ผู้นำพรรคฝ่ายค้านได้กล่าวว่า การกระทำของบอริส จอห์นสันนั้นเป็นการกระทำที่ไม่ถูกต้องในระบบรัฐสภา เป็นการกระทำที่ไม่มีเกียรติและไม่เคารพการถ่วงดุลและตรวจสอบใดๆนอกจากนั้นสมาชิกพรรคฝ่ายค้านยังตั้งข้อสังเกตด้วยว่า โดยปกติแล้วจะต้องใช้เวลาเป็นเดือนในการพิจารณาร่างกฎหมายสักฉบับอย่างถี่ถ้วน และยิ่งในเรื่อง Brexit ที่มีความสำคัญมาก ยิ่งจำเป็นต้องใช้เวลาในการพิจารณามากขึ้น สิ่งที่รัฐบาลพยายามทำนี้จึงเป็นเรื่องที่ไม่ถูกต้องอย่างยิ่งในขณะเดียวกันบอริส จอห์นสันได้ยืนยันว่า ร่างกฎหมายดังกล่าวมีความสำคัญและจำเป็นอย่างยิ่งเพื่อจะทำให้เกิด Brexit ภายในกำหนดเวลาเดิม ซึ่งเป็นสิ่งที่หลายฝ่ายรอคอยและจะทำให้ประเทศเดินหน้าต่อไปได้ สภาผู้แทนราษฎรไม่ควรทำให้เรื่องนี้ต้องช้าหรือเลื่อนอีกต่อไปพร้อมกันนั้น เขาได้ประกาศกร้าวว่า หากแผนการในการเสนอร่างกฎหมายของเขาในครั้งนี้ต้องล้มเหลว และ EU ยินยอมให้มีการเลื่อนกำหนดเวลาออกไป เขาจะผลักดันให้เกิดการเลือกตั้งทั่วไปให้ได้เมื่อร่างกฎหมายฉบับดังกล่าวเข้าสู่การพิจารณาของสภาผู้แทนราษฎรในวันอังคารที่ผ่านมา (22 ตุลาคม) สถานการณ์กลับพลิกผันเปลี่ยนไปอย่างรวดเร็ว กล่าวคือ แม้ว่าในการลงมติขั้นตอนแรก ร่างกฎหมายดังกล่าวจะได้รับเสียงสนับสนุนด้วยคะแนน 329 ต่อ 299 อันแสดงให้เห็นว่าเนื้อหาในร่างกฎหมาย Brexit ของบอริส จอห์นสันนั้นได้รับความเห็นชอบจากสภา แต่ในขั้นตอนต่อมาซึ่งเป็นการลงมติในประเด็นเกี่ยวกับระยะเวลาในการดำเนินการ สภาผู้แทนราษฎรได้มีมติไม่เห็นชอบด้วยกับการกำหนดเวลาเพียง 3 วันในการพิจารณาร่างกฎหมายที่มีความสำคัญยิ่งนี้ (Timetable Rejected) ทำให้ขณะนี้การพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวต้องหยุดชะงักลงและไม่รู้ว่าจะเป็นอย่างไรต่อไป (in limbo)การพ่ายแพ้ในการลงมติครั้งนี้ของบอริส จอห์นสัน ทำให้เขาต้องประสบความยากลำบากมากขึ้นในการผลักดัน Brexit ให้เกิดขึ้นทันเวลา เพราะหากไม่พิจารณาร่างกฎหมายนี้ภายใน 3 วันก็จะดำเนินการอื่นไม่ทันวันที่ 31 ตุลาคม ซึ่งเป็นกำหนดเวลาที่บอริส จอห์นสันยืนยันมาตลอดว่าจะต้องออกจาก EU ให้ได้แหล่งข่าวในรัฐบาลแจ้งว่า หาก EU ตกลงขยายกำหนดเวลา Brexit ออกไปเป็นวันที่ 31 มกราคม 2020 ตามที่สภาผู้แทนราษฎรต้องการ บอริส จอห์นสันจะหาหนทางให้มีการจัดการเลือกตั้งทั่วไปขึ้น เพื่อจะได้สภาผู้แทนราษฎรชุดใหม่ที่จะขับเคลื่อน Brexit ต่อไปได้ ตามที่เขาประกาศไว้ก่อนหน้านี้ ซึ่งขณะนี้บรรดาผู้นำของ EU กำลังพิจารณาเรื่องการขยายกำหนดเวลาอยู่อย่างไรก็ตาม การเลือกตั้งใหม่ก็ไม่ใช่สิ่งที่บอริส จอห์นสันจะสามารถทำให้เกิดขึ้นได้โดยง่าย เพราะตามกฎหมาย Fixed-term Parliaments Act การยุบสภาผู้แทนราษฎรเพื่อให้มีการเลือกตั้งใหม่ก่อนกำหนดจะทำได้ก็ต่อเมื่อมีสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรให้ความเห็นชอบด้วยคะแนนเสียงมากกว่า 2 ใน 3 ของสภา ซึ่งที่ผ่านมาเขาก็พยายามจะใช้วิธีการนี้ในการจัดการเลือกตั้งใหม่ แต่ก็ไม่ประสบความสำเร็จ เพราะสมาชิกสภาส่วนใหญ่ไม่เห็นด้วยสำหรับวิธีการอื่นที่จะมีการเลือกตั้งใหม่คือ การลงมติไม่ไว้วางใจ (a motion of no confidence) ไม่ว่าจะเป็นการยื่นโดยฝ่ายค้านหรือยื่นโดยฝ่ายรัฐบาลเอง ก็จะต้องเปิดโอกาสให้ฝ่ายค้านได้จัดตั้งรัฐบาลก่อน ซึ่งก็ไม่ใช่สิ่งที่บอริส จอห์นสันต้องการ เพราะอาจจะทำให้ได้รัฐบาลที่ไม่เห็นด้วยกับ Brexit และสิ่งที่เขาต้องการคือ การเลือกตั้งใหม่ที่จะทำให้พรรครัฐบาลสามารถครองเสียงข้างมากในสภา เพื่อที่เขาจะสามารถผลักดัน Brexit ให้เกิดขึ้นได้นอกจากนั้น เมื่อวันพุธที่ผ่านมา (23 ตุลาคม) แม้ว่าบอริส จอห์นสันจะได้นัดพบปะหารือกับ เจเรมี คอร์บิน ผู้นำพรรคฝ่ายค้าน เพื่อหาหนทางที่จะไปต่อในเรื่อง Brexit แต่ความพยายามดังกล่าวของบอริส จอห์นสันก็ล้มเหลวอีกครั้ง เมื่อการเจรจาดังกล่าวไม่สามารถตกลงเรื่องใดๆ ได้ดังนั้นแล้ว จะเห็นได้ว่าสถานการณ์ในตอนนี้ของบอริส จอห์นสันนั้นอยู่ในภาวะคับขันและหาหนทางไปต่อได้ยาก หลายเรื่องที่เกิดขึ้นทั้งปัญหาในสภาผู้แทนราษฎร หรือเรื่องที่เขาอยากทำคือการจัดการเลือกตั้งทั่วไปก่อนกำหนด ต่างก็เป็นเรื่องที่ไม่ได้อยู่ในความควบคุมของเขาเลย ทำให้สิ่งที่น่าติดตามหลังจากนี้คือ บอริส จอห์นสันจะแก้เกมทางการเมืองอย่างไรให้เขาสามารถทำให้เกิด Brexit ภายในวันที่ 31 ตุลาคมนี้ ตามที่เขาได้เคยประกาศกร้าวไว้ว่า เขายอมตายดีกว่าที่จะขอเลื่อนกำหนดเวลาออกไปพิสูจน์อักษร: พรนภัส ชำนาญค้าอ้างอิง:
ในช่วงสุดสัปดาห์ที่ผ่านมา แม้ว่า บอริส จอห์นสัน จะสามารถบรรลุข้อตกลงกับ EU ในข้อตกลงถอนตัว (Brexit Deal) ฉบับใหม่ได้ แต่ทว่ารัฐบาลก็ต้องประสบความพ่ายแพ้ครั้งใหญ่ในสภาอีกครั้ง เมื่อสภาผู้แทนราษฎรมีมติเมื่อวันเสาร์ที่ 19 ตุลาคมที่ผ่านมา ให้เลื่อนการลงมติให้ความเห็นชอบในข้อตกลงดังกล่าวออกไปในวันจันทร์ที่ผ่านมา (21 ตุลาคม) บอริส จอห์นสัน ได้พยายามที่จะทำให้เกิด Brexit อีกครั้ง โดยการเสนอร่างกฎหมายการถอนตัวจาก EU (the Withdrawal Agreement Bill) ต่อที่ประชุมสภาผู้แทนราษฎร พร้อมกับกำหนดให้มีกระบวนการพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวในสภาเพียง 3 วันสภาผู้แทนราษฎรได้มีมติไม่เห็นชอบด้วยกับการกำหนดเวลาเพียง 3 วันในการพิจารณาร่างกฎหมายที่มีความสำคัญยิ่งนี้ (Timetable Rejected) ทำให้ขณะนี้การพิจารณาร่างกฎหมายดังกล่าวต้องหยุดชะงักลงและไม่รู้ว่าจะเป็นอย่างไรต่อไป (in limbo)