เรียนรู้จากปัญหา ธรรมกาย ผ่านมุมมองประเวศ วะสี
เมื่อเร็วๆนี้ คุณหมอประเวศ วะสี แสดงความเห็นต่อปัญหาธรรมกายว่าวิกฤติธรรมกายเป็นวิกฤติชาวพุทธไทย ไม่ใช่วิกฤติพุทธศาสนา เพราะพุทธศาสนาหมายถึง คำสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า ชาวพุทธไทยวิกฤติมากกว่าธรรมกาย และเพราะชาวพุทธไทยวิกฤติจึงเกิดวิกฤติธรรมกาย วิกฤติชาวพุทธไทยเกิดจากความไม่เข้าใจหลักพุทธธรรม และปฏิบัติตามหลักพุทธธรรม ทำให้เกิดความผิดเพี้ยนต่างๆนานานอกจากนี้ คุณหมอประเวศยังพูดถึงปัญหาเชิงโครงสร้างว่า ในประเทศไทย โดยประวัติศาสตร์รัฐเข้ามาควบคุมคณะสงฆ์ จัดการปกครองคณะสงฆ์ แบบระบบราชการ พระสงฆ์จึงเข้าไปเกี่ยวข้องกับอำนาจ ลาภ ยศ สักการะ มีเสนาสนะโออ่าบริบูรณ์ด้วยเครื่องอุปโภคบริโภคแบบวัตถุนิยม และสะสมเงินทองจนร่ำรวยก็มีส่วนปัญหาธรรมกายคุณหมอประเวศมองว่า ต้องแยกระหว่างผู้มีศรัทธาในวัดพระธรรมกายที่มาปฏิบัติธรรมนั่งสมาธิ กับผู้มีอำนาจกำหนดทิศทางของธรรมกายผู้มาปฏิบัติธรรมก็คงไม่รู้อีโหน่อีเหน่โดยเห็นว่ามาปฏิบัติสมาธิภาวนาก็เป็นของดี แต่ที่เกิดเรื่องใหญ่ขึ้นก็เพราะทิศทางของธรรมกายเป็นทิศทางแห่งอำนาจและเงิน ซึ่งไม่ต่างจากแนวคิดแนวทางของมหาอำนาจ ( )สรุปว่าวิกฤตธรรมกาย เกิดจาก (1) วิกฤตชาวพุทธที่ไม่เข้าใจหลักพุทธธรรมและปฏิบัติตามหลักพุทธธรรม ทำให้เกิดความผิดเพี้ยนต่างๆนานา (2) โครงสร้างการปกครองสงฆ์แบบราชการที่ขึ้นต่อการควบคุมของอำนาจรัฐ และ (3) ทิศทางของธรรมกายที่เป็นทิศทางของอำนาจและเงิน ทางออกที่คุณหมอประเวศเสนอ คือการกลับไปหาคำสอนที่ถูกต้องของพุทธศาสนา ชาวพุทธไทย ทั้งพระและฆราวาสทั้งสาวกของธรรมกายหรือมิใช่ ในยามวิกฤติธรรมกายและวิกฤติโลก ถือเป็นโอกาสที่จะทำความเข้าใจหลักพุทธธรรมที่แท้และปฏิปทา เพื่อปูไปสู่การอยู่ร่วมกันอย่างสันติคุณหมอประเวศพูดมาตลอดเรื่องปัญหาของแนวทาง อำนาจ กับ เงิน พูดถึงความไม่เป็นธรรมอันเนื่องมากจาความเหลื่อมล้ำทางอำนาจและเศรษฐกิจ เสนอเรื่องการกระจายอำนาจสู่ท้องถิ่นถึงระดับชุมชน หมู่บ้าน แต่คำถามคือ ข้อเสนอเหล่านี้อยู่บนพื้นฐานของการยืนยัน วิถีทางประชาธิปไตย อย่างคงเส้นคงวาหรือไม่ ถ้าคุณหมอประเวศยืนยันการพ้นจากแนวทางที่ยึดเงินกับอำนาจ ไปสู่การกระจายอำนาจ ลดความเหลื่อมล้ำบนวิถีทางประชาธิปไตย ทำไมคุณหมอจึงไม่เคยวิพากษ์ อำนาจนอกระบบเลือกตั้ง ที่ทำลายวิถีทางประชาธิปไตย ขณะที่วิพากษ์อำนาจทุนและนักการเมืองมาอย่างยาวนานทั้งๆที่อำนาจทุนและนักการเมืองแม้จะเลวร้ายอย่างไร ก็ยังถูกกำกับตรวจสอบได้ภายใต้ระบบประชาธิปไตย แต่อำนาจนอกระบบเลือกตั้งที่เกี่ยวข้องกับทุนมหาศาลเช่นกัน เป็นอุปสรรคของการกระจายอำนาจโดยตรง และไม่สามารถกำกับตรวจสอบได้ตามระบบประชาธิปไตย แต่คุณหมอประเวศกลับไม่วิพากษ์อย่างตรงไปตรงมาเลยวิกฤตการเมืองและศาสนาที่เราเผชิญอยู่ทุกวันนี้ เราเผชิญอยู่ภายใต้ กติกา ทางสังคมแบบไหนกัน คือกติกาที่ ถ้าฝ่าย ก.ทำผิดกฎหมายและหลักการประชาธิปไตยแปลว่าผิด แต่ฝ่าย ข.ทำผิดกฎหมายและหลักการประชาธิปไตยเพื่อจัดการกับฝ่าย ก.แปลว่าจำเป็น ใช่หรือไม่ ภายใต้กติกาแบบนี้ศีลธรรมพุทธศาสนาแบบที่คุณหมอประเวศชอบนำมาอ้างและกลุ่มชาวพุทธอื่นๆชอบนำมามาอ้างทำหน้าที่ให้ความชอบธรรมกับฝ่าย ข. ใช่หรือไม่พูดตรงๆคือบรรดาชาวพุทธที่แสดงออกว่าพวกตัวเองเป็น พุทธแท้ ปกป้องธรรมวินัยที่ถูกต้อง เคร่งครัดปฏิบัติตามหลักพุทธธรรมที่ถูกต้อง ต่างเสนอและสนับสนุน ความจำเป็น ในการใช้อำนาจที่ไม่เป็นประชาธิปไตยจัดการกับนักการเมือง พรรคการเมือง ประชาชน กลุ่มศาสนาที่พวกตนกล่าวหาว่าผิดกฎหมาย ผิดหลักการประชาธิปไตย และกลุ่มศาสนาอย่างธรรมกายที่พวกตนกล่าวหาว่าเป็น สัทธรรมปฏิรูป สอนและปฏิบัติผิดเพี้ยนใช่หรือไม่แต่บรรดาปัญญาชนชาวพุทธ และกระบวนการอ้างพุทธศาสนาเคลื่อนไหวทางการเมืองเพื่อเอาผิดนักการเมืองและเอาผิดธรรมกาย มีใครบ้างไหมที่ยืนยันให้ใช้ กติกาที่ free and fair ภายใต้ระบบประชาธิปไตยในการจัดการกับฝ่ายที่พวกตนกล่าวหาว่าผิด เปล่าเลย มีแต่การอ้างพุทธศาสนาและศีลธรรมสนับสนุนอำนาจที่ไม่เป็นประชาธิปไตยจัดการกับคนอื่น และคนเหล่านี้ก็มักจะอ้างเช่นนี้ในนามของพุทธแท้ หรือในนามชาวพุทธที่ปฏิบัติตามและปกป้องคำสอนที่ถูกต้อง (เช่น สมณะโพธิรักษ์เคยเสนอให้ใช้ ม.44 จัดการกับข้อกล่าวหาเรื่องอาบัติปาราชิกของพระธัมมชโย เป็นต้น)แปลว่า การอ้างศีลธรรมพุทธศาสนาในการแก้ปัญหาทางการเมือง และการอ้างเรื่องปกป้องธรรมวินัยที่บริสุทธิ์ถูกต้องในการแก้ปัญหาทางพุทธศาสนา ไม่จำเป็นต้องเคารพหลักการประชาธิปไตยและหลักสิทธิมนุษยชนเลยก็ได้ แต่จำเป็นต้องพึ่งพาอำนาจที่ไม่เป็นประชาธิปไตย ปรากฏการณ์ที่พุทธบริสุทธิ์ พุทธแท้ไปกันได้ดีกับเผด็จการที่เห็นชัดแจ้งเช่นนี้ คุณหมอประเวศกลับไม่เคยมองว่าเป็น วิกฤติ แต่อย่างใดฉะนั้น สิ่งที่เราเรียนรู้จากปัญหาธรรมกายผ่านมุมมองแบบคุณหมอประเวศ ก็คือ ได้เรียนรู้ว่าการอ้างคำสอนที่แท้ การกลับไปหาพุทธธรรมที่แท้ จะแก้ปัญหาทางการเมืองและศาสนาได้โดยไม่จำเป็นต้องยืนยันการเดินตามหลักการและกติกาประชาธิปไตยอย่างคงเส้นคงวา ซึ่งมองไม่เห็น แนวปฏิบัติที่เป็นรูปธรรม ว่าจะเป็นไปได้อย่างไรนึกถึงการต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยแบบ เด็กมัธยมปลายที่เสนอให้รัฐรับรองสิทธิการเรียนฟรี 15 ปี ในรัฐธรรมนูญ แต่เมื่อรัฐใช้ ม.44 ให้เรียนฟรี 15 ปี เขาก็ยังออกมาคัดค้าน ซึ่งแปลว่า ถ้าเราต่อสู้เพื่อประชาธิปไตยจริงๆ เราต้องยืนยัน วิถีที่ชอบธรรมตามระบบประชาธิปไตยเท่านั้น ต้องปฏิเสธ วิถีที่ผิด เสมอไป แม้ว่าวิถีเช่นนั้นอาจจะแสดงออกว่าทำให้ข้อเรียกร้องของเราบรรลุผลก็ตาม
 เมื่อเร็วๆนี้ คุณหมอประเวศ วะสี แสดงความเห็นต่อปัญหาธรรมกายว่า วิกฤติธรรมกายเป็นวิกฤติชาวพุทธไทย ไม่ใช่วิกฤติพุทธศาสนา เพราะพุทธศาสนาหมายถึง คำสอนของสมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า
ธรรมกาย,ธัมมชโย,ประเวศ วะสี,พริษฐ์ ชิวารักษ์,ม.44,ศาสนา,สุรพศ ทวีศักดิ์,เพนกวิน