กดไลค์หรือถูกใจ เป็นความผิดกฎหมายได้อย่างไรกัน?
ยังไม่จบนะครับ เพราะมันไปกันใหญ่แล้วต่อกระบวนการยุติธรรมไทย ปัญหานี้คือปัญหาสำคัญในทางนิติศาสตร์ในสภาวะบ้านเมืองยุคนี้จากกรณีศึกษา: คดีกล่าวหานายฐนกร ศิริไพบูลย์ และคนอื่นๆ(ถ้ามี)ผู้ต้องหาได้เข้าใช้เฟชบุ๊กส่วนตัวและกด ถูกใจที่รูปภาพของเฟชบุ๊ก ชื่อว่า() ซึ่งมีภาพและเนื้อหาที่ไม่เหมาะสมเป็นการดูหมิ่น ต่อมาผู้ต้องหาได้คัดลอกรูปภาพ 3 ภาพ มาจากทวิตเตอร์ แล้วนำไปเผยแพร่ในเฟชบุ๊กส่วนตัว ซึ่งเป็นภาพมีข้อความประชดเสียดสีสุนัขทรงเลี้ยง นอกจากที่ตั้งคำถามข้างต้นแล้ว ยังมีหลักกฎหมายอีกประการที่เป็น ปัจจัยหลักสำคัญที่มีผลทำให้ผู้กระทำมีความผิดและรับโทษทางอาญาได้นั้น ต้องประกอบด้วยสาระสำคัญ 3 ประการคือ1. ต้องมีกฎหมายบัญญัติว่าการกระทำหรืองดเว้นการกระทำอย่างใดเป็นความผิด2. ต้องมีการกระทำตามที่กฎหมายบัญญัติไว้3. การกระทำนั้นต้องประกอบด้วยสภาพทางจิตใจ หรือเจตนากระทำความผิด (เว้นแต่จะได้กระทำโดยประมาทในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้ กระทำโดยประมาท หรือเว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยชัดแจ้งให้ต้องรับผิดแม้กระทำโดย ไม่มีเจตนา)*** ดังนั้น จากหลักนี้ เจตนาในการกระทำความผิด จึงเป็นเรื่องเว้นเสียมิได้ หากจะบุคคลต้องรับผิดในทางอาญาการกระทำที่จะเป็นความผิดนั้น ต้องประกอบด้วยสภาพทางจิตใจ หรือมีเจตนากระทำความผิด เว้นแต่บางกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้เป็นอย่างอื่น ดังที่ประมวลกฎหมายอาญา มาตรา 59 วรรคแรกที่บัญญัติไว้ว่า บุคคลจะต้องรับผิดในทางอาญาก็ต่อเมื่อได้กระทำโดยเจตนา เว้นแต่จะได้กระทำโดยประมาทในกรณีที่กฎหมายบัญญัติให้ต้องรับผิดเมื่อได้ กระทำโดยประมาท หรือเว้นแต่ในกรณีที่กฎหมายบัญญัติไว้โดยแจ้งชัดให้ต้องรับผิดแม้ได้กระทำ โดยไม่มีเจตนาการกระทำแม้จะโดยเจตนาหรือกระทำโดยไม่เจตนาก็ตาม ต่างก็เป็นสภาพทางจิตใจทั้งสิ้น และถือเป็นส่วนหนึ่งขององค์ประกอบภายในของความผิดด้วย ดังนั้น เหตุผลทางกฎหมายที่จะนำพฤติการณ์ของการกระทำ มูลเหตุจูงใจ พยานหลักฐานทุกประเภทจากการสอบสวนของพนักงานสอบสวน การสอบสวนที่ถูกต้องเป็นธรรม ยึดหลักกฎหมายจึงเป็นเรื่องจำเป็นที่ต้องกระทำในทางสอบสวนและเป็นประเด็นสำคัญที่จะเตรียมข้อเท็จจริงเข้าสำนวนสอบสวนเพื่อเข้าสู่การพิจาณาของศาล (กรณีคดีในยุคนี้คือศาลทหารที่อยู่ภายใต้อำนาจบริหารราชการแผ่นดินโดยกระทรวงกลาโหม)ตามประกาศคณะรักษาความสงบแห่งชาติ ฉบับที่ 37/2557 และประกาศฉบับที่ 38/2557 ลงวันที่ 25 พฤษภาคม 2557 ทั้งสองฉบับดังกล่าว ขัดหรือแย้งต่อข้อความตามมาตรา 4 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2557 ที่บัญญัติให้ศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ สิทธิ เสรีภาพและความเสมอภาคบรรดาที่ชนชาวไทยเคยได้รับความคุ้มครองตามประเพณีการปกครองประเทศไทยในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขและตามพันธกรณี ระหว่างประเทศที่ประเทศไทยมีอยู่แล้วย่อมได้รับการคุ้มครองตามรัฐธรรมนูญนี้ กล่าวคือ1) ประเทศไทยได้เข้าเป็นภาคีของ กติการะหว่างประเทศว่าด้วยสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง หรือ International Covenant on Civil and Political Rights หรือเรียกโดยย่อว่า ICCPR โดยการภาคยานุวัติ (accession) เมื่อวันที่ 29 ตุลาคม 2539 มีผลบังคับใช้เมื่อวันที่ 30 มกราคม 2540 อันถือเป็นพันธกรณีระหว่างประเทศที่ประเทศไทยมีอยู่แล้วตามมาตรา 5 ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย (ฉบับชั่วคราว) พุทธศักราช 2557 โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ICCPR ถือเป็นกฎหมายระหว่างประเทศตามปฏิญญาสากลว่าด้วยสิทธิมนุษยชนตามหลักการที่ได้ประกาศไว้ในกฎบัตรสหประชาชาติ บทบัญญัติที่เกี่ยวกับสิทธิในการพิจารณาคดีอาญานั้น ICCPR มีบทบัญญัติที่เกี่ยวข้องกับคดีนี้ประกอบด้วย1.1) สิทธิที่จะได้รับการพิจารณาคดีอย่างเปิดเผย และเป็นธรรมด้วยคณะตุลาการที่มีความเป็นอิสระและเป็นกลาง อันเป็นไปตามมาตรา 14.1 ของ ICCPR ที่บัญญัติว่า All person shall be equal before the courts and tribunals. In the determination of any charge against him or his rights and obligations in a suit at law everyone shall be entitled to a fair and public hearing by a competent independent and impartial tribunal established by law.1.2) สิทธิที่จะอุทธรณ์ไปยังคณะตุลาการในระดับที่สูงขึ้น อันเป็นไปตามมาตรา 14.5 ของ ICCPR ที่บัญญัติว่า Everyone convicted of a crime shall have the right to his conviction or sentence being reviewed by a higher tribunal according to law. ปรากฏตาม ICCPR2) ศาลทหารกรุงเทพ หรือศาลทหารมณฑลทหารบกต่างๆ หาได้มีความเป็นอิสระดังเช่นศาลพลเรือนทั่วไปไม่ เพราะยังคงสังกัดอยู่ในกระทรวงกลาโหมอันเป็นส่วนราชการของฝ่ายบริหาร นอกจากนี้รัฐมนตรีว่าการกระทรวงกลาโหมยังมีอำนาจในการแต่งตั้งและถอดถอนตุลาการ ทำให้ตุลาการขาดความเป็นอิสระ ดังที่บัญญัติไว้ตั้งแต่มาตรา 5 ถึงมาตรา 12 อันเป็นบททั่วไปแห่งพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ.2498 จึงขัดกับหลักการตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 14.1 ของ ICCPR ที่ศาลต้องมีความเป็นอิสระไม่สังกัดหรือขึ้นอยู่กับฝ่ายบริหาร3) ศาลทหารกรุงเทพที่พิจารณาพิพากษาคดีนี้ เป็นศาลทหารในเวลาที่ได้ประกาศกฎอัยการศึกอันถือเป็นศาลทหารในเวลาไม่ปกติตามความในมาตรา 36 แห่งพระราชบัญญัติธรรมนูญศาลทหาร พ.ศ.๒๔๙๘ ต้องห้ามมิให้มีการอุทธรณ์และฎีกาตามที่บัญญัติไว้ในมาตรา 61 แห่งพระราชบัญญัติในมาตรา 14.5 ของ ICCPRข้อสังเกตุจากผลกระทบที่ให้อำนาจศาลทหารพิจารณาคดี เฉพาะกรณีคดีของนายฐนกร ศิริไพบูลย์ และกรณีอื่นที่คล้ายกันการสืบสวนสอบสวนเบื้องต้นก่อนการกล่าวหาอย่างเป็นทางการ กระทำโดยเจ้าหน้าที่ทหารซึ่งประกอบด้วยนายทหารพระธรรมนูญ เป็นนายทหารที่มีความรู้กฎหมาย เจ้าพนักงานรักษาความสงบเรียบร้อย (ข้าราชการทหาร) ต่อมาส่งเรื่องให้ตำรวจเพราะมีประสบการณ์ในการทำสำนวนคดีอาญามากกว่า ทั้งมีหน่วยงานในสังกัด สตช.หลายหน่วยร่วมทำงาน เพื่อให้สะดวกคล่องตัวในการทำคดี แนวทางและรูปคดีจึงเป็นอย่างสอดคล้องกันตั้งแต่ต้น เมื่อสอบสวนเสร็จ แม้ในหลายคดีที่พบเห็นและได้ศึกษาจะทำได้อย่างน่ากังวลเพราะมาตรฐานการสอบสวนและพิจารณาสำนวนเป็นไปอย่างเคลือบแคลงสงสัยในทุกคดีท้ายสุดคดีเหล่านั้นก็ถูกนำสู่อำนาจศาลทหาร ตั้งแต่การออกหมายจับ ฝากขัง การคุมขัง การพิจารณาปล่อยชั่วคราว การพิจารณาคดี จนกระทั่งการพิพากษา ซึ่งในบางคดีมีข้อมูลว่าพิพากษาคดีโดยที่จำเลยยังไม่ได้ปรึกษาและได้รับความช่วยเหลือทางกฎหมายอย่างที่ควรจะได้ ทั้งหมดจึงจบด้วยเส้นทางที่ผมเคยเรียกว่า กระบวนการยุติธรรมลายพรางจากคดีที่ยกขึ้นเป็นกรณีศึกษานี้ มิใช่คดีแรกที่เกิดขึ้น หากแต่เป็นเสมือนตรายางของการดำเนินคดีที่มีสัญญาณบอกว่า หากเป็นคดีความมั่นคงฯ ก็อย่าได้หวังว่าจะได้รับโอกาสการปล่อยตัวชั่วคราว เพราะเมื่อถูกตั้งข้อหาหนักที่เกี่ยวกับความผิดต่อความมั่นคงแห่งราชอาณาจักร อาทิ ม.112 116 135/1-135/4 ความผิดเกี่ยวกับความสงบสุขของประชาชน ม.210215 ความผิดตาม พ.ร.บ.คอมพิวเตอร์ รวมทั้งความผิดที่ระบุไว้ ข้อ 3. ของคำสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 3/2558 เป็นต้น เหล่านี้คือต้นเหตุของผลที่จะไม่ได้รับสิทธิในการปล่อยชั่วคราว ซึ่งทั้งหมดพิจารณาโดยศาลทหารแทบทั้งสิ้นที่กล่าวมาทั้งหมดนั้น เป็นเพียงกรณีปัญหาการบังคับใช้กฎหมายและนโยบายเกี่ยวกับกระบวนการยุติธรรมของ คสช. ที่ไม่ได้เป็นผลงานของรัฐบาล และ คสช. เท่าใดนัก ประชาชนจะต้องอยู่ในความสุ่มเสี่ยงได้รับการปฏิบัติจากเจ้าหน้าที่รัฐที่บังคับใช้กฎหมายที่ดูเป็นปัญหาเช่นนี้อีกนานเท่าใด แล้วความสุขที่จะคืนให้นั้น สุดท้ายแล้วมันอยู่ที่ไหน และโปรดอย่าลืมว่า
 ยังไม่จบนะครับ เพราะมันไปกันใหญ่แล้วต่อกระบวนการยุติธรรมไทย ปัญหานี้คือปัญหาสำคัญในทางนิติศาสตร์ในสภาวะบ้านเมืองยุคนี้ จากกรณีศึกษา: คดีกล่าวหานายฐนกร ศิริไพบูลย์ และคนอื่นๆ(ถ้ามี)
คลิ๊กไลค์,ฐนกร ศิริไพบูลย์,วิญญัติ ชาติมนตรี,เฟซบุ๊ก