บันทึกนักข่าวหนีงาน ตอนที่ 4: เด็กค่าย
 ทำไมถึงอยากไปค่ายนี้ล่ะ อยากลำบากค่ะ ปกติเป็นคนกินยากไหม ไม่ค่ะ กินแย้ได้ไหม แย้เลยเหรอคะ เอ่อ แย้ก็ได้ค่ะ ตัวอย่างบทสนทนาระหว่างการสัมภาษณ์ซึ่งมี พี่เอ๋ วัฒนชัย วินิจจะกูล ผู้จัดการอนุสรณ์สถาน 14 ตุลา ทำหน้าที่ ผู้ร้าย เพื่อทดสอบความตั้งใจของบรรดาหนุ่ม ๆ สาว ๆ เนื่องจากมีผู้สมัครเกินจำนวนที่จะรับได้บางคนจะไม่ได้ไป การสัมภาษณ์ดำเนินไปอย่างดุเด็ดเผ็ดมัน คุณคิดว่าจะใช้วิชาการตลาดของคุณช่วยนำเสนอสิ่งที่ชาวเวียงแหงได้พบได้หรือไม่ และจะทำอย่างไร -เป็นคำถามสำหรับหนุ่มจากภาควิชาการตลาด ชั้นปีที่ 2มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ ประสานมิตร ตามข้อสมมติฐานทางเศรษฐศาสตร์ที่ว่ารัฐมีเหตุผลที่ดีเสมอ แพรจะอธิบายเรื่องเหมืองถ่านหินที่เวียงแหงว่าอย่างไร คำถามสำหรับสาวน้อยที่เพิ่งขึ้นชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 6 และหลวมตัวบอกพี่เอ๋ว่าอยากเรียนเศรษฐศาสตร์ บางคนหลั่งน้ำตา พี่ทำให้หนูรู้สึกผิด นุ่นจากภาควิชาปรัชญา คณะศิลปศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ เปิดใจหลังถูก ทำร้ายทางวาจา เรื่อง (เด็ก) ธรรมศาสตร์ที่ดูจะไม่สนใจประเด็นทางสังคมอีกต่อไปแล้ว อัศวินผู้ฝ่าด่านมังกรไฟมีทั้งสิ้น 23 คน และจากนี้ไปเราจะเรียกพวกเขาให้เข้าใจง่าย ๆ ว่า เด็กค่าย . พวกเขาเดินทางโดยรถไฟขบวนกรุงเทพฯ - เชียงใหม่เวลา 21.30 น. เพื่อจะมาถึงปลายทางที่บ้านแม่แพมเวลาประมาณ 17.30 น. ของวันรุ่งขึ้น การเดินทางไม่ทำให้แววสดใสใคร่รู้ในดวงตาเหือดหายไป ทุกคนแยกย้ายเข้าบ้าน บ้านละ 2 คน โดยมีเจ้าของบ้านวัยไล่เลี่ยกันมาคอยรับ พวกเขาจะต้องอยู่กับเจ้าบ้านที่นี่เป็นระยะเวลา 5 วันนับจากนี้ บรรดาเจ้าบ้าน 13 คนล้วนมีลักษณะนิสัยใกล้เคียงกันอย่างประหลาด ทุกคนขี้อายมาก กระทั่งจะบอกชื่อเสียงเรียงนามยังต้องม้วนหลายตลบหลบเข้าข้างหลังเพื่อนทิ้งระยะเนิ่นนานกระทั่งคนถามจากเมืองกรุงซึ่งเข็มนาฬิกาในตัววิ่งเร็วจี๋รู้สึกรำคาญนั่นแหละ จึงจะได้คำตอบที่เบาแสนเบา เมื่อถามซ้ำว่า ชื่ออะไรนะ กระบวนการเขินอายก็เริ่มใหม่อีกรอบ ทีมพี่เลี้ยงค่ายกังวลกันว่า ความขี้อายจะเป็นอุปสรรคสำหรับการแลกเปลี่ยน ค่ำคืนแรกผ่านไปอย่างไม่ประทับใจนัก ด้วยการเตรียมการที่ไม่พร้อมเอาเสียเลย นี่คือการทำค่ายในพื้นที่เปิด และอยู่ภายใต้วัฒนธรรมที่แตกต่าง ทีมเตรียมค่ายไม่สามารถเตรียมวิทยากรในพื้นที่ได้อย่างที่ต้องการด้วยอุปสรรคด้านภาษา และวิถีชีวิตซึ่งไม่สามารถกำหนดตายตัว ผู้เฒ่าเล่า ทา ซึ่งมีลักษณะเหมือนการเล่าเรื่องหรือเล่านิทาน อาจมีเนื้อหาเกี่ยวกับความรักหรือปรัชญา ภาษาปากญอไม่ได้ถูกถ่ายทอดเป็นภาษาไทยให้เพียงพอแก่ความเข้าใจ และผู้เล่า อาย ก็เลยหยุดเล่าเสียดื้อ ๆ เด็กค่ายแยกย้ายไปนอน พี่เลี้ยงค่ายนั่งคุยกันต่อ . ตอนแรกเรามองแบบโรแมนติ๊ก โรแมนติก คิดว่าจะเป็นกิจกรรมรอบกองไฟ แล้วก็มีการต้อนรับแบบชาวบ้าน แอน พี่เลี้ยงค่ายใจดีเปิดใจ เรารู้สึกว่าเหมือนเราเตรียมค่ายไม่ดี อยากได้แบบหนึ่งก็มีเรื่องให้ตื่นเต้นอีกแบบวิทยากรอายอีก เล่าต่อไม่ได้เพราะอายแต่มันก็น่ารักดีนะ กั๊ก คนทำค่ายอีกหนึ่งหนุ่มพูดยิ้ม ๆ หลังผ่านช่วงเวลาน่าปวดหัวมาแล้ว ความขี้อายและธรรมชาติของชาวบ้านที่นี่ อยู่เหนือการควบคุมของทีมทำค่ายอายจนไม่รู้ว่าเขายินดีกับการมาของชาวค่ายหรือไม่ หาไม่มีหลักฐานบางอย่าง พ่อหลวงสร้างบ้านใหม่จากฝาไม่ไผ่หลังเล็ก ๆ ขนาด 2 คนนอนไว้หนึ่งหลัง ก่อนที่เด็ก ๆ จากกรุงเทพฯ จะเดินทางมาถึง พวกเราได้รู้จากสังวร ว่าพ่อหลวงสร้างไว้ในชาวค่าย แต่ เมื่อเราเอ่ยปากฝากคนไปนอนด้วย ก็ได้คำตอบเขิน ๆ ไม่รู้จะนอนได้หรือเปล่านะ แต่หลังจากนั้นแคร่ไม้ไผ่โล่ง ๆ ในบ้านไม่ไผ่หลังเล็กก็มีที่นอนหมอนมุ้งเตรียมไว้เสร็จสรรพพร้อมไฟฉาย หนุ่มน้อยม. 2 มาทวงถามถึงคนที่จะไปพักกับเขาที่บ้านวันที่ 2 ของค่ายเริ่มมีเด็กค่ายบางคนใส่เสื้อปากญอมาร่วมกิจกรรม พร้อมคำอธิบาย แม่ให้มา .บางค่ำคืนเด็กค่ายตามพ่อแม่ไปจับเขียดเป็นที่สนุกสนาน พวกพี่หาค่ายแบบนี้ได้ยังไงอ่ะ ชาวบ้านแบบนี้ ธรรมชาติแบบนี้ เด็กค่ายบางคนถามในวันสุดท้าย ทำเอาบรรดาพี่เลี้ยงยิ้มแก้มปริ แม้จะไม่ใช่ผลงานของตัวเองก็ตาม 
ทำไมถึงอยากไปค่ายนี้ล่ะ อยากลำบากค่ะ ปกติเป็นคนกินยากไหม ไม่ค่ะ กินแย้ได้ไหม แย้เลยเหรอคะ เอ่อ แย้ก็ได้ค่ะ ตัวอย่างบทสนทนาระหว่างการสัมภาษณ์ซึ่งมี พี่เอ๋ วัฒนชัย วินิจจะกูล