ผู้เชี่ยวชาญชี้AIมาแน่ แนะแพทย์มองเป็นโอกาสช่วยเพิ่มความแม่นยำในการตรวจโรค
ผู้เชี่ยวชาญเทคโนโลยีชี้AIมาแน่ แนะวงการแพทย์อย่ากลัวถูกทำให้ปั่นป่วน แต่มองเป็นโอกาส ช่วยเป็นความเห็นที่สองทางการแพทย์ให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยได้แม่นยำและเร็วกว่าเดิม16 มิ.ย.2562 รายงานข่าวจากสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) แจ้งว่า เมื่อเร็วๆนี้ สปสช.จัดเวทีเสวนาPolicy Dialogueในหัวข้อUniversal Healthcare Coverage in the New Era of Disruptive Technologyโดยเชิญผู้เชี่ยวชาญทางด้านเทคโนโลยีมาร่วมอภิปราย ประกอบด้วย ดร.ศักดิ์ เสกขุนทด ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล(องค์การมหาชน)ดร.ธีรเดช เวียงธีรวัฒน์ ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยและพัฒนา โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ และ ดร.ภูมิ ภูมิรัตน์ ที่ปรึกษาด้านเทคโนโลยี สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ โดยมีประเด็นน่าสนใจดังนี้ดร.ธีรเดช เวียงธีรวัฒน์ ผู้อำนวยการฝ่ายวิจัยและพัฒนา โรงพยาบาลบำรุงราษฎร์ ให้ความเห็นว่า ทุกวันนี้มีการกล่าวถึงเทคโนโลยีใหม่ๆมากมาย เช่นBig Data AI Machine Learningฯลฯ และหากดูจำนวนเอกสารวิชาการเกี่ยวกับBig DataและAIก็พบว่ามีจำนวนเพิ่มขึ้นอย่างมีนัยยะสำคัญในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา เช่นเดียวกับมีบริษัทสตาร์ทอัพทางด้านAIที่เกี่ยวกับสุขภาพก็มีเยอะมาก ขณะที่เทรนด์การลงทุนทางด้านAIในปี2021พบว่ามีการลงทุน6-10 Billion Dollarโดยมีการลงทุนในเรื่องRobotic Surgeryมากเป็นอันดับหนึ่ง รองลงมาคือด้านNursing AssistantและAdministrative Workflowสิ่งเหล่านี้สะท้อนว่าเทรนด์กำลังมา เลี่ยงไม่ได้ ขึ้นอยู่กับว่าจะปรับใช้อย่างไร เพียงแต่ภาพในปัจจุบันการนำAIมาใช้ในวงการแพทย์ยังขยับได้ช้าเพราะขาดEvidence Baseและมีแรงต่อต้านจากการรักษาแบบที่เคยใช้ประสบการณ์ จากความเข้าใจที่คิดว่าเทคโนโลยีนี้จะมาDisruptอย่างไรก็ดีเรื่องนี้เปรียบเสมือนรถไฟกำลังจะออกจากสถานีแล้ว ถ้าแพทย์เอาเทคโนโลยีเหล่านี้มาใช้ประโยชน์ก็คือเป็นแพทย์ที่ขึ้นรถไฟทันดร.ธีรเดช กล่าวอีกว่าMind setต่อเรื่องนี้สำคัญมาก อยากให้มองว่าเป็นโอกาส เพราะเทคโนโลยีไม่มีทางมาแทนที่อาชีพแพทย์ได้ แต่จะช่วยให้ตรวจวินิจฉัยได้แม่นยำมากขึ้น รวดเร็วขึ้นกว่าเดิมเราไม่ใช้คำว่าReplaceแต่เป็นSecond Opinionมากกว่า อย่างในอเมริกาก็ใช้AIวินิจฉัยเอกซเรย์ CT scan Ultrasoundเป็นSecond Opinionบางแห่งก็ใช้ในกระบวนการClinical Trialหรืออย่างผมมีหน้าที่ดูเรื่องที่เทคโนโลยีที่จะมาช่วยแพทย์ เช่น การตรวจโรคตา ข้อดีของเทคโนโลยีพวกนี้คืออ่านรูปได้เป็นล้านๆรูปในเวลาไม่นานเมื่อเทียบกับแพทย์คนหนึ่งที่ต้องสั่งสมประสบการณ์ยาวนานพอสมควร ตรงนี้พออ่านปุ๊ปก็ช่วยแพทย์ในการPre-Screeningได้ ทำให้กระบวนการวินิจฉัยโรคต่อคนไข้1คนเร็วมากขึ้นดร.ธีรเดช กล่าวดร.ธีรเดช กล่าวเพิ่มเติมอีกว่า ปัจจุบันการใช้งานAIยังโฟกัสไปที่การวินิจฉัยโรค แต่จริงๆเราสามารถใช้ประโยชน์จากมันให้ครบวงจรตั้งแต่คนไข้เดินเข้ามาจนออกไปจากโรงพยาบาลได้ เช่น การจัดการรอคิวในโรงพยาบาล เป็นต้นด้าน ดร.ภูมิ ภูมิรัตน์ ปรึกษาด้านเทคโนโลยี สำนักงานคณะกรรมการกำกับหลักทรัพย์และตลาดหลักทรัพย์ กล่าวว่า หากพูดเฉพาะเทคโนโลยีBlock Chainกล่าวโดยสรุปคือเป็นเทคโนโลยีประเภทInfrastructureที่อยู่หลังบ้าน มองผิวเผินอาจเหมือนAIแต่AIคืออัลกอริทึมที่เรียนรู้จากDataแล้วช่วยในการตัดสินใจ แต่Block Chainเป็นเทคโนโลยีที่สร้างความน่าเชื่อถือในRelationshipระหว่างคนที่ไม่เชื่อถือกัน จินตนาการง่ายๆ ว่าโจทย์ใดที่ต้องมีคนกลางมาเชื่อม เราสามารถใช้Block Chainทดแทนได้เกือบทุกโจทย์ ยกเว้นเป็นโจทย์ที่ต้องการคนกลางที่มีExpertiseสูงๆ เช่น แพทย์ เป็นคนกลางระหว่างประชาชนกับสุขภาพที่ดี เราทดแทนแพทย์ด้วยBlock Chainไม่ได้ แต่บริษัทแบบอูเบอร์ เป็นคนกลางเชื่อมระหว่างผู้คนกับรถที่ว่างอยู่บนถนน สามารถใช้Block Chainทดแทนได้ หรือระบบการจ่ายเงินธนาคารเชื่อมระหว่างกระเป๋าเงินเรากับกระเป๋าเงินของคนอื่น สามารถใช้Block Chainทดแทนได้ แต่ระบบปล่อยกู้ในการลงทุน เช่น ตลาดหุ้น ใช้เชื่อมโยงนักลงทุนกับหุ้น เราก็ต้องมีบริษัทหลักทรัพย์ซึ่งมีExpertiseมาช่วยวิเคราะห์คุณสมบัติของหุ้นแต่ละตัว แบบนี้Block Chainทดแทนไม่ได้ดร.ภูมิ ยกตัวอย่างการใช้Block Chainในด้านสุขภาพ เช่น หากต้องการสร้างHealth Information Exchangeในอดีตอาจต้องตั้งBureauขึ้นมาเหมือนCredit Bureauแล้วออกกฎหมายบังคับให้ทุกโรงพยาบาลต้องส่งข้อมูลไปที่นั่น เป็นต้น สิ่งนี้คือคนกลาง ถ้ามีคนกลางที่น่าเชื่อถือได้ก็จบ แต่ถ้าคนกลางหมดความน่าเชื่อถือก็จบเช่นกัน อย่างที่ประเทศสิงคโปร์โดนแฮ็กข้อมูลไปเมื่อปีที่แล้ว แต่ถ้าคนกลางทำหน้าที่แค่รับข้อมูลแล้วPartition Dataออกไปให้คนอื่น แบบนี้ทดแทนได้ด้วยBlock ChainHealth Information Exchangeเมื่อก่อนถ้าไม่มีคนกลางที่น่าเชื่อถือเราใช้Spaghetti ModelคือทุกคนเปิดAPI (Application Programming Interface)โดยมีFormatของDATAที่เหมือนกัน อันนี้ก็จะเป็นปัญหาอีกว่าสามารถตกลงใช้Format DATAเหมือนกันได้หรือไม่ ปัญหานี้Block Chainไม่ถึงกับแก้ให้แต่ช่วยFacilitateการกำหนดFormatได้ แต่ประเด็นอื่นๆ เช่นData TrustและSecurityตัวBlock Chainจะช่วยแก้ปัญหาตรงที่ว่าเมื่อทุกคนเปิดAPIแล้วเทคโนโลยีนี้จะช่วยบอกว่าคนที่มาเชื่อมต่อข้อมูลเป็นโรงพยาบาลที่ได้รับอนุญาตแล้วได้ ไม่ใช่คลินิกหรือคลินิกเถื่อน หรือสามารถช่วยบริหารจัดการข้อมูลการยินยอมเปิดเผยข้อมูลของคนไข้ ซึ่งเมื่อข้อคำได้รับการยินยอมแล้ว ผู้ให้บริการก็ต้องเก็บเป็นหลักฐานเพื่อป้องกันการโต้แย้งในภายหลัง เป็นต้นอย่างไรก็ดี หากพูดถึงเทคโนโลยีโดยกว้างๆ ไม่จำเป็นต้องเป็นBlock ChainอาจจะเอาAIมาช่วยจัดคิวในโรงพยาบาล การคำนวนเวลาว่าคิวช่วงไหนยาว แทนที่จะให้ผู้ป่วยนั่งรอก็สามารถเดินไปที่ไหนก็ได้แล้วระบบจะคอยเตือนให้ หรือเรื่องการรักษาพยาบาล เทคโนโลยีก็ช่วยระบบหลักประกันสุขภาพได้ เช่น ถ้าโรงพยาบาลเอาเทคโนโลยีมาPre-Screeningคนไข้Outputที่ออกมาก็เป็นหลักฐานเสริมการตรวจ การเคลม การเบิกจ่ายได้ แต่นั่นหมายถึงว่า สปสช.ก็ต้องมีระบบข้อมูลที่เข้มแข็งด้วยตัวอย่างบริษัทประกันสุขภาพ สิ่งที่เขาต้องการมากที่สุดคือข้อมูลเพื่อเอามาจัดแพ็คเก็จความเสี่ยงและตรวจสอบผู้ให้บริการว่าOverclamค่าใช้จ่ายหรือไม่ และถ้าภารกิจของ สปสช.จะช่วยโรงพยาบาลทำเรื่องPreventive Healthcareเทคโนโลยีก็ช่วยได้เยอะ อย่างในต่างประเทศ บริษัทประกันซื้อประกันแล้วแถมFitbitให้ โดยCustomให้บริษัทประกันเห็นจำนวนก้าวเดิน อัตราการเต้นของหัวใจ เวลาที่ใส่ข้อมือว่านานแค่ไหน คนที่ใส่ทุกวันน่าจะมีแนวโน้มสุขภาพที่ดีกว่าคนไม่ใส่เลย สปสช.อาจทำอะไรคล้ายๆ กันได้ เช่น คนที่ดูแลข้อมูลส่วนใหญ่อยู่ในชุมชน ก็อาจบอกว่าถ้าหมอครอบครัวนำมาสู่การดูแลการส่งเสริมสุขภาพคนในชุมชนได้ดี เราก็สามารถแบ่งเงินไปลงทุนด้านนี้มากขึ้น ทำให้เกิดการเบิกจ่ายน้อยลง เป็นต้น ดร.ภูมิ กล่าวด้าน ดร.ศักดิ์ เสกขุนทด ผู้อำนวยการสำนักงานพัฒนารัฐบาลดิจิทัล(องค์การมหาชน)กล่าวว่า ข้อมูลในยุคนี้ต้องเป็นข้อมูลดิจิทัลจึงจะมีประโยชน์ ซึ่งใน พ.ร.บ.การบริหารงานและการให้บริการภาครัฐผ่านระบบดิจิทัล2562จะเป็นสถาปัตยกรรมของประเทศในการเอาข้อมูลมาใช้ เป็นครั้งแรกในประเทศไทยที่มีการนิยามคำว่าธรรมาภิบาลข้อมูล ใครที่เป็นหน่วยงานหลักที่เก็บข้อมูลนั้นๆแล้ว หน่วยงานที่เหลือห้ามเก็บข้อมูล และทุกหน่วยงานต้องทำข้อมูลให้เป็นดิจิทัลตามวิธีที่คณะกรรมการรัฐบาลดิจิทัลกำหนด รวมทั้งหน่วยงานที่สร้างข้อมูลก็มีหน้าที่ต้องรักษาข้อมูลนั้นให้ทันสมัยและต้องเตรียมข้อมูลพวกนี้เพื่อแลกเปลี่ยนข้อมูลระหว่างหน่วยงานรัฐด้วยกันพูดง่ายๆคือมีกฎหมายนี้แล้วไม่ต้องไปMOUกับใครอีกใช้กฎหมายนี้เชื่อมข้อมูลกันได้เลย แต่หน่วยงานต้องไปคุยในรายละเอียดกัน เช่น กระทรวงสาธารณสุขจะไปเชื่อมข้อมูลกับทะเบียนราษฏร์ ก็ต้องคุยกันว่ากระทรวงสาธารณสุขควรดึงข้อมูลอะไรจากทะเบียนราษฏร์ได้บ้าง จะเห็นว่ากฎหมายนี้สังคายนาระบบข้อมูลภาครัฐทั้งหมด เพราะถ้าจะเข้าสู่ยุคดิจิทัล ต้องเชื่อมโยงข้อมูลรัฐกัน400-500หน่วยงาน การเชื่อมโยงข้อมูล ถ้าไม่มั่นใจว่าข้อมูลที่ถูกสร้างมีธรรมาภิบาล มันก็จะเอามาใช้ประโยชน์ได้ไม่เต็มที่ดร.ศักดิ์ กล่าว
ผู้เชี่ยวชาญเทคโนโลยีชี้ AI มาแน่ แนะวงการแพทย์อย่ากลัวถูกทำให้ปั่นป่วน แต่มองเป็นโอกาส ช่วยเป็นความเห็นที่สองทางการแพทย์ ให้แพทย์ตรวจวินิจฉัยได้แม่นยำและเร็วกว่าเดิม16 มิ.ย.2562
แพทย์,AI,Machine Learning,Big Data 