กรมศิลปากร จัดพิธีบวงสรวงบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ-พระยานมาศ
(ภาพจากประชาสัมพันธ์กระทรวงวัฒนธรรม),กรมศิลปากรจัดพิธีบวงสรวงบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ และเครื่องประกอบในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช คณะช่างรวมใจหนึ่งเดียวพร้อมปฏิบัติหน้าที่ถวายงานเต็มความสามารถ ให้ออกมาสมบูรณ์และสมพระเกียรติ,เมื่อวันที่ 19 ธ.ค.59 พล.อ.ธนะศักดิ์ ปฏิมาประกร รองนายกรัฐมนตรี ในฐานะประธานคณะกรรมการฝ่ายจัดสร้างพระเมรุมาศ สิ่งปลูกสร้างประกอบพระเมรุมาศ และบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถและพระยานมาศ งานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช เป็นประธานในพิธีบวงสรวงเพื่อบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ และเครื่องประกอบในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ โดยมีพระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ ประธานพระครูพราหมณ์ และหัวหน้าพราหมณ์หลวง สังกัดกองพระราชพิธี สำนักพระราชวัง เป็นผู้นำบวงสรวง พร้อมผู้แทนหน่วยงานที่เกี่ยวข้องกับงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพฯ ร่วมในพิธีจำนวนมาก ที่พิพิธภัณฑสถานแห่งชาติ พระนคร,ทั้งนี้ ฤกษ์บวงสรวงเริ่มในเวลา 14.49 น. เป็นมหัทธโนฤกษ์ แปลว่า คนมั่งมี ผู้รุ่งเรือง เศรษฐี บาทฤกษ์ทั้ง 4 อยู่ในราศีเดียวกัน เป็น บูรณะฤกษ์ เหมาะสำหรับการมงคลต่างๆ เพื่อบวงสรวงเทพยดาและดวงวิญญาณพระมหากษัตริยาธิราช และครูอาจารย์ที่ประสิทธิ์วิทยาการทุกสาขา,พล.อ.ธนะศักดิ์ กล่าวว่า หลังจากนี้ กรมศิลปากร กรมสรรพาวุธทหารบก และกรมอู่ทหารเรือ จะดำเนินงานบูรณะราชรถทั้ง 5 องค์ ประกอบด้วย พระมหาพิชัยราชรถ เวชยันตราชรถ และราชรถน้อย 3 องค์ เกรินบันไดนาค 2 เกริน พระยานมาศสามลำคาน 2 องค์ พระที่นั่งราเชนทรยาน และพระวอสีวิกากาญจน์ โดยกรมศิลปากรจะดำเนินงานบูรณะ ซ่อมแซม และอนุรักษ์ด้วยวิธีการทางวิทยาศาสตร์ งานตกแต่ง และงานประดับส่วนต่างๆ ที่เป็นงานประณีตศิลปกรรม,ส่วนกรมสรรพาวุธทหารบก และกรมอู่ทหารเรือ จะดำเนินการศึกษา ตรวจสอบสภาพโครงสร้างของราชรถ ระบบกลไก การเคลื่อนที่ และการชักลาก ให้มีความมั่นคงแข็งแรง เมื่อบูรณะเสร็จเรียบร้อยจะเหมือนใหม่ทั้งองค์ โดยคณะช่างมีความชำนาญการและเป็นบุคลากรที่มีฝีมือ ซึ่งจะทำงานเต็มความสามารถเพื่อถวายงานให้สมพระเกียรติ ขณะเดียวกันสำนักราชเลขาธิการก็ส่งผู้แทนเข้าร่วมทุกขั้นตอน ในการบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ ทุกคนรวมใจเป็นหนึ่งเดียวด้วยความรักและสามัคคี เพื่อให้งดงามและสมพระเกียรติที่สุด การบูรณะจะเสร็จก่อนเดือนกันยายน 2560 และทดลองใช้งาน เช่นเดียวกันกับการก่อสร้างพระเมรุมาศจะแล้วเสร็จในเดือนเดียวกัน,พล.อ.ธนะศักดิ์ กล่าวอีกว่า วันที่ 26 ธ.ค.นี้ จะมีการประชุมจัดสร้างพระเมรุมาศ ครั้งที่ 2 ที่กรมศิลปากร จากนั้นเวลา 16.19 น. จะเป็นกำหนดเวลาฤกษ์ สำหรับการปักหมุดหลักและหมุดรองพระเมรุมาศ กลางท้องสนามหลวงฝั่งทิศใต้ จำนวน 9 จุด ก่อนที่จะมีการทำไม้ครอบจุดปักหมุดเพื่อให้ประชาชนสามารถใช้พื้นที่สนามหลวงทำกิจกรรมสวดมนต์ข้ามปีในวันปีใหม่ หลังจากนั้นประมาณวันที่ 20 ม.ค.60 ได้ประสานงานกับกทม.ล้อมรั้วพื้นที่ก่อสร้างพระเมรุมาศ เพื่อให้สำนักงานช่างสิบหมู่เข้าดำเนินการก่อสร้าง,นายอนันต์ ชูโชติ อธิบดีกรมศิลปากร กล่าวว่า ในพิธีบวงสรวงครั้งนี้ ยังมีพิธีสำคัญตามโบราณราชประเพณี คือ การถอดลวดลายที่องค์พระมหาพิชัยราชรถ เป็นปฐมฤกษ์ เปรียบเหมือนการประเดิมงานบูรณะของช่าง โดยใช้เครื่องมือช่างประเดิมเพื่อเอาฤกษ์เอาชัยตามธรรมเนียม หลังจากนี้ทั้ง 3 หน่วยงาน จะร่วมดำเนินงานบูรณะราชรถทั้ง 5 องค์ทันที โดยกรมอู่ทหารเรือจะเข้ามาติดตั้งนั่งร้าน กรมสรรพาวุธจะตรวจสอบเรื่องล้อ เพลา และสำนักช่างสิบหมู่จะตรวจสอบสภาพอย่างละเอียด,ทั้งนี้ หากพบมีการชำรุดเสียหายจะต้องทำใหม่ให้สมบูรณ์ ในช่วงบูรณะราชรถจะเปิดให้ประชาชนเข้าชมขั้นตอนการบูรณะ แต่จะมีการกันเขตและติดตั้งนั่งร้าน นอกจากการบูรณะราชรถ ในวันที่ 20 ธ.ค.กรมศิลปากรเตรียมพร้อมจัดพิธีการส่งมอบ-รับมอบไม้จันทน์หอมจากกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืชสำหรับจัดสร้างพระโกศจันทน์ เวลา 15.09 น. ที่อาคารกลุ่มประณีตศิลป์ สำนักช่างสิบหมู่,พระมหาราชครูพิธีศรีวิสุทธิคุณ กล่าวว่า พิธีบวงสรวงครั้งนี้เป็นประเพณีไทยที่สืบทอดมาแต่โบราณ เป็นการระลึกถึงพระคุณครูและขอขมาเพื่อเข้าสู่การบูรณะราชยาน พระยานมาศ มีการไหว้ครูอาจารย์และขอพรให้ครูอาจารย์ถ่ายทอดวิทยาการผ่านผลงานพระมหาพิชัยราชรถ และให้การดำเนินงานช่างเป็นไปด้วยความเรียบร้อย มีการแต่งโองการเพื่อใช้ในพิธีครั้งนี้โดยเฉพาะ,ส่วนเนื้อหาเป็นการขอขมา เพราะราชรถถวายงานมาตั้งแต่รัชกาลที่ 1 การบูรณะจะเป็นไปด้วยความประณีต บรรจง ยกย่อง เทิดทูน และตกแต่งอย่างโบราณราชประเพณี มีความคงทนแข็งแรงดั่งเช่นแรกสร้างสมัยรัชกาลที่ 1 เวลาฤกษ์ วันจันทร์เป็นวันดี วันเริ่มต้นงาน เป็นวันอ่อนโยน เพราะการบูรณะราชรถเป็นงานประณีตศิลป์ เครื่องบวงสรวงจำลองจักรวาล ศูนย์กลางจักรวาลคือเขาพระสุเมรุแทนด้วยบายศรี,โดยมีภูเขาผลไม้ห้อมล้อม สื่อความอุดมสมบูรณ์ ส่วนภูเขาขนมแสดงความสุขและปัญญา พิธีบวงสรวงยังแสดงถึงคุณธรรม 4 อย่าง เมตตา กรุณา มุทิตา อุเบกขา ก่อนจะขออนุญาตบูรณะราชรถ หลังจากเสร็จพิธีบวงสรวง พราหมณ์หลวงจะมีพิธีอัญเชิญราชรถออกซ้อม และขออนุญาตการเคลื่อนราชรถออกจากพื้นที่เพื่อใช้ในงานพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดชต่อไป,นางวิจิตร ไชยวิจิตร รักษาการผู้เชี่ยวชาญด้านช่างสิบหมู่ สำนักช่างสิบหมู่ กล่าวว่า หลังจากพิธีบวงสรวงแล้ว จะมีการดำเนินงานตรวจสอบด้านศิลปกรรมตกแต่งและส่วนประกอบของราชรถและยานมาศทั้งหมด จากนั้นกลุ่มวิทยาศาสตร์เพื่อการอนุรักษ์ สำนักพิพิธภัณฑสถานแห่งชาติจะล้างทำความสะอาดสีทองขององค์ราชรถ ก่อนที่จะบูรณะ จากการประเมินเบื้องต้นในส่วนของพระมหาพิชัยราชรถจะต้องปิดทองใหม่บางส่วน รวมทั้งกะเทาะกระจกที่หมองคล้ำและประดับกระจกใหม่ทั้งองค์ รวมทั้งประดับผ้าม่าน ผ้าทองแผ่ลวด ฉัตรประดับราชรถ และธงงอน ซึ่งจะต้องมีการออกแบบลวดลายใหม่,โดยรูปแบบที่ออกแบบใหม่นั้น คณะช่างจะออกแบบลวดลายที่เกี่ยวข้องกับพระมหากษัตริย์ และเป็นเครื่องประกอบพระอิสริยยศ เพื่อให้มีความงดงาม สมพระเกียรติที่สุด ส่วนราชรถน้อยจะบูรณะใหม่เป็นพิเศษ เนื่องจากบูรณะครั้งสุดท้ายเมื่อครั้งพระราชพิธีพระราชทานเพลิงพระศพ สมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี ส่วนพระที่นั่งราชเชนทรยานจะบูรณะและปิดทองใหม่ทั้งหมด นอกจากนี้ เวชยันตราชรถ พระยานมาศสามลำคานจะมีการตรวจสอบความชำรุดอย่างละเอียดอีกครั้ง,พล.ท.อาวุธ เอมวงศ์ เจ้ากรมสรรพาวุธทหารบก กล่าวว่า ในส่วนกรมสรรพาวุธทหารบก รับผิดชอบในส่วนการบูรณะช่วงล่าง ของพระมหาพิชัยราชรถ และพระยานมาศทั้งหมด รวมถึงเกรินบันไดนาค โดยในสัปดาห์หน้าจะส่งเจ้าหน้าที่ทำการสำรวจช่วงล่าง เพื่อประเมินเบื้องต้น และส่งทีมช่างมาประจำการทำงานที่โรงราชรถ แต่หากมีความจำเป็นต้องถอดชิ้นส่วนอื่นๆ ไปบูรณะด้านนอก ก็จะต้องทำการอัญเชิญแต่ละส่วนออกไป ซึ่งตนมั่นใจว่า ช่างทุกคนมีประสบการณ์การทำงานมาตั้งแต่สมัยสมเด็จพระนางเจ้ารำไพพรรณี จะสามารถทำงานให้เต็มกำลังและบรรลุผลตามเป้าหมาย
กรมศิลปากรจัดพิธีบวงสรวงบูรณปฏิสังขรณ์ราชรถ พระยานมาศ และเครื่องประกอบในพระราชพิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช คณะช่างรวมใจหนึ่งเดียวพร้อมปฏิบัติหน้าที่ถวายงานเต็มความสามารถ 
พระยานมาศ,พิธีถวายพระเพลิงพระบรมศพ,พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช,สร้างพระเมรุมาศ,กระทรวงวัฒนธรรม