ถอดบทเรียน เรือล่ม-ถ้ำหลวง
ภาพจาก : เพจ Jod 8riew,ขณะที่ถนนทุกสายมุ่งสู่ ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพื่อเกาะติดภารกิจช่วยเหลือ 13 นักเตะเยาวชนและโค้ชทีม หมูป่าอะคาเดมีแม่สาย ซึ่งพลัดหลงเข้าไปติดอยู่ใน ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน นานถึง 17 วันกว่าที่ทีมนักประดาน้ำกู้ภัยจากทั่วทุกมุมโลกจะเข้าไปให้ความช่วยเหลือออกมาได้สำเร็จ,กลายเป็นปฏิบัติการช่วยเหลือ ,13 หมูป่า , ที่ได้รับการกล่าวขานยกย่อง เชิดชูไปทั่วโลก และเป็นเรื่องของมวลมนุษยชาติที่ร่วมแรง ร่วมใจช่วยเหลือกัน,ในอีกฟากของประเทศไทยก็ได้เกิด ,โศกนาฏกรรม, ที่กล่าวได้ว่ารุนแรงที่สุดในประวัติศาสตร์การท่องเที่ยวไทยเลยก็ว่าได้เมื่อเรือบรรทุกนักท่องเที่ยวจีน 2 ลำล่มกลางทะเลภูเก็ต จนเป็นเหตุให้ผู้โดยสารนักท่องเที่ยวชาวจีนร่วม 100 คนต้องตะเกียกตะกายเอาชีวิตรอดท่ามกลางคลื่นลมพายุอันเกรี้ยวกราด ก่อนที่เจ้าหน้าที่จะเข้าให้การช่วยเหลือผู้โดยสารนักท่องเที่ยวมาได้เพียงส่วนหนึ่ง และมีนักท่องเที่ยวชาวจีนจมน้ำเสียชีวิตไปถึง 47 ราย,สองเหตุการณ์ใหญ่ที่เกิดขึ้นในช่วงเวลาคาบเกี่ยวกันกลายเป็นบทเรียนครั้งใหญ่ของประเทศ ยิ่งฐานะประเทศพยายามจะโปรโมตการท่องเที่ยวเป็น จุดหมายปลายทาง ของนักท่องเที่ยวจากทั่วโลกปีละไม่ต่ำกว่า 35 ล้านคน มีรายได้เข้าประเทศไม่ต่ำกว่าปีละ 3 ล้านล้านบาทด้วยแล้ว,ทีมเศรษฐกิจ รีวิวสถานการณ์ท่องเที่ยวไทยยามนี้ที่แม้จะได้ชื่อว่าเป็นดินแดนที่มีความพร้อมสรรพด้านทรัพยากรการท่องเที่ยวที่ดีที่สุดของโลก แต่กลับสุมไว้ด้วยปัญหาที่ยัง ซุกอยู่ใต้พรม ที่จำเป็นต้องได้รับการ สังคายนา ครั้งใหญ่ ก่อนที่ตลาดท่องเที่ยวไทยจะถูกย่ำยีจนไม่หลงเหลือไว้ให้ลูกหลานได้เก็บเกี่ยว :,บันทึกบทเรียน ถ้ำหลวง,หลังผ่านพ้น วิกฤติด้านท่องเที่ยว ที่เกิดขึ้นทั้ง 2 กรณี พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา นายกรัฐมนตรี ได้สั่งให้ทุกหน่วยงานที่เกี่ยวข้องจัดทำ บันทึกบทเรียน เพื่อถอดบทเรียนของการกู้ภัยในครั้งนี้ ทั้งในส่วนของปฏิบัติการกู้ภัย 13 หมูป่า และเรือล่มกลางอ่าวภูเก็ตเพื่อที่ว่าสิ่งเหล่านี้จะต้องไม่เกิดขึ้นอีก,เริ่มต้นจากกรณี 13 หมูป่าอะคาเดมีแม่สาย ที่พลัดหลงเข้าไปติดใน ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ที่ทำให้เกิดคำถามไปถึงแหล่งท่องเที่ยวเชิงธรรมชาติแห่งอื่นๆ ในลักษณะเดียวกันนี้ว่ายังมีอยู่อีกหรือไม่ จึงต้องการให้มีการสำรวจถ้ำทั่วประเทศทั้งในพื้นที่อุทยานแห่งชาติและวนอุทยาน ไล่เรียงไปจนถึงถ้ำในวัด,ด้วยข้อมูลที่ได้จากบรรดา จิตอาสา นับพันชีวิตที่เข้าร่วมปฏิบัติภารกิจช่วยชีวิตเยาวชน 13 ทีมหมูป่าออกจาก ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน นั้น ต่างระบุข้อมูลที่สอดคล้องกันว่า หลังเกิดเหตุ ทุกฝ่ายมีข้อมูลของถ้ำหลวงแห่งนี้น้อยมาก ขาดแผนที่โดยละเอียด จนต้องไปอาศัยข้อมูลของนักดำน้ำชาวอังกฤษที่เข้ามาสำรวจถ้ำก่อนหน้านี้,แม้กระทั่ง นายจอห์น โวลันเธน 1 ใน 2 นักดำน้ำชาวอังกฤษที่เป็นผู้พบ 13 หมูป่า เป็นคนแรกยังยืนยันว่าจะกลับมาประเทศไทยอีกครั้ง เพื่อร่วมทำแผนที่สำรวจถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอนเพิ่มเติม,เป็นเครื่องสะท้อนให้เห็นว่า แผนที่ถ้ำของประเทศไทยยังต้องมีการจัดทำรายละเอียดกันอีกมากและต้องการความเอาจริงเอาจังของส่วนราชการไทยด้วย,ขณะเดียวกัน ยังมีสิ่งบ่งชี้ให้เห็นถึงความ ไม่พร้อม ของหน่วยงานที่ทำหน้าที่ในการป้องกันรักษาความปลอดภัย แบ่งเป็นกรณีของแหล่งท่องเที่ยวในพื้นที่อุทยานแห่งชาติที่แม้จะมีระเบียบ ข้อบังคับ และออกประกาศเปิด-ปิดช่วงเวลาเข้า-ออกในช่วงเดือนใดบ้าง หรือห้ามเข้าพื้นที่-เข้าถ้ำในห้วงเวลาใดบ้าง,อย่างแหล่งท่องเที่ยวบน อุทยานภูกระดึง หรือหมู่เกาะพีพีที่ประกาศปิดพื้นที่เพื่อฟื้นฟูธรรมชาติในหน้ามรสุม แต่กรณีของวนอุทยาน ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ที่มีเจ้าหน้าที่อยู่เพียง 15 คน ที่ส่วนใหญ่มีหน้าที่ทำความสะอาด และให้บริการนักท่องเที่ยวเป็นหลักนั้น ทำให้เห็นถึงจุดเปราะบางที่ปราศจากเจ้าหน้าที่รักษาความปลอดภัย,แต่จากนี้ไป กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่าและพันธุ์พืชที่ได้บทเรียนจากกรณี 13 หมูป่า คงจะถอดบทเรียน ถ้ำหลวง โมเดล เป็นต้นแบบการบริหารจัดการถ้ำทุกแห่งให้มีมาตรฐาน พร้อมวางมาตรการเฝ้าระวัง และแผนรับมือเมื่อต้องเผชิญเหตุการณ์ไม่คาดฝัน,และคงต้องรวมไปถึงการหาวิธีสื่อสารให้นักท่องเที่ยวได้เข้าใจวิธีการเที่ยวถ้ำ หรือแหล่งท่องเที่ยวทางธรรมชาติอื่นๆ อย่างปลอดภัย ไม่ว่าจะเป็นวิธีปฏิบัติตัวก่อนเข้าพื้นที่ การส่งข้อมูลผ่านเอสเอ็มเอสเมื่อเข้าถึงพื้นที่ และการสร้างแอปพลิเคชันให้ข้อมูลในวงกว้าง,สร้างพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต,ทั้งนี้ ตลอดห้วงเวลาที่มีการตั้งศูนย์อำนวยการเพื่อร่วมปฏิบัติการค้นหาและช่วยเหลือชีวิต 13 หมูป่า ใน ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ไม่เพียงสำนักข่าวในประเทศจะเกาะติดนำเสนอภารกิจในการค้นหาและช่วยเหลือ 13 หมูป่าอย่างใกล้ชิดในทุกซอกทุกมุม,ปฏิบัติการช่วยเหลือ 13 หมูป่าครั้งนี้ยังได้รับความสนใจจากสำนักข่าวทั่วโลกที่ส่งทัพนักข่าวร่วม 500 ชีวิตมาประจำอยู่ที่ อ.แม่สาย จ.เชียงราย เพื่อรายงานปฏิบัติการอย่างใกล้ชิดอีกด้วย,ถือเป็นการประชาสัมพันธ์แหล่งท่องเที่ยวของประเทศไทยครั้งใหญ่ ยิ่งช่วงที่แต่ละสำนักข่าวไปยืนรายงานข่าวกันกลางทุ่งข้าวโพดและไร่สับปะรด มีฉากเป็นเทือกเขานางนอน ที่ทอดยาวเหมือนหญิงสาวนอนอยู่อย่างชัดเจน ได้กระตุ้นให้คนจากทุกมุมโลกจำนวนไม่น้อยอยากมาเห็น ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ด้วยตาตัวเอง,มีข้อเสนอ คิดข้ามช็อต ของ ดร.วรภัทร โตธนะเกษม ที่โพสต์ไว้ในเฟซบุ๊กส่วนตัว และนายกรัฐมนตรีได้แสดงความเห็นด้วยว่า จะทำอย่างไรเหตุการณ์ยิ่งใหญ่ระดับโลกที่ถ้ำหลวงแห่งนี้จะถูกบันทึกไว้ในความทรงจำของคนไทยและมวลมนุษยชาติ บังเกิดประโยชน์ต่อผู้คนในสังคมไปอีกนานแสนนาน ไม่ให้เหมือนเหตุการณ์สึนามิในปี 2547 ที่ จ.ภูเก็ตที่ ตามรอย ไม่ได้แล้ว,ดร.วรภัทร เขียนไว้ว่า วันนี้ถ้ำหลวง คือบทพิสูจน์ความยากลำบากในการช่วยชีวิต เป็นสถานการณ์ที่ท้าทายความสามารถ ไม่เฉพาะทีมงานไทยเท่านั้น ยังท้าทายผู้เชี่ยวชาญจากทั่วโลกอีกด้วย แต่ทุกฝ่ายก็ช่วยกันระดมความรู้และประสบการณ์จากศาสตร์ทุกชนิดจนสำเร็จด้วยดี คนไทยทุกภาคส่วนและชาวต่างชาติหลากหลายสัญชาติที่ไม่เคยรู้จักกัน เข้าไปทำงานที่ยากเย็นร่วมกันได้สำเร็จ จึงสมควรบันทึกไว้เป็นความทรงจำ,เราอย่าปล่อยให้ภาพประวัติศาสตร์ครั้งนี้หายไปกับกาลเวลา หน่วยงานที่เกี่ยวข้องควรเริ่มแนวคิดและแผนรับรองว่าหลังจากนี้จะฟื้นฟูถ้ำหลวงอย่างไรให้คงสภาพเดิมอย่างดีที่สุด ซึ่งผมขอเสนอให้บันทึกความทรงจำไว้ โดยพิจารณาสร้างพิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต ให้เป็นแหล่งเรียนรู้ เมื่อเหตุการณ์สงบลงแล้ว อย่าให้เหลือแต่ถ้ำหลวง โปรดเก็บเครื่องสูบน้ำ ท่อระบายน้ำ และชุดมนุษย์กบบางส่วนไว้ที่นั่น เก็บกล่องอาหารที่ลอยเข้าไปให้เด็กๆในถ้ำ เก็บจดหมายที่เด็กๆเขียน อุปกรณ์ที่ใช้ขุดเจาะ ถังออกซิเจน ผ้าห่มที่นำไปให้เด็ก รถจักรยาน รองเท้า สิ่งของที่เกี่ยวข้องกับปฏิบัติการครั้งนี้ ไว้ทั้งหมด ไม่เว้นแม้เครื่องครัวหรือกระทะมาแสดงในพิพิธภัณฑ์แห่งนี้,แม้นายกรัฐมนตรีจะรับแนวคิดนี้ไว้ทั้งหมด แต่สิ่งท้าทายต่อไปก็คือ การบูรณาการการทำงานของหน่วยงานต่างๆ เพื่อให้เกิด พิพิธภัณฑ์ที่มีชีวิต ขึ้นมาจริงๆ,เรือล่ม-นอมินี ยาแดงท่องเที่ยวไทย,แม้กรณี ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน จะทำให้ประเทศไทย พลิกวิกฤติให้เป็นโอกาส สามารถจะต่อยอดความสำเร็จของปฏิบัติการช่วยชีวิต 13 หมูป่า มาเป็นเชิงบวกให้กับประเทศได้,แต่ โศกนาฏกรรม เรือยอชต์และเรือท่องเที่ยว 2 ลำที่เผชิญคลื่นซัดจนอับปางกลางอ่าวภูเก็ต ปลายสัปดาห์ก่อน ไม่เพียงความสูญเสียของนักท่องเที่ยวกว่าครึ่งร้อยที่ต้องสังเวยชีวิตไปในครั้งนี้ ยังส่งผลกระทบต่ออุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทยอย่างรุนแรงอีกด้วย,ด้วยสาเหตุที่ทำให้เกิดโศกนาฏกรรมขึ้น จากการตรวจสอบพบว่า เกิดจากความประมาทหรือจงใจของผู้ประกอบการเรือท่องเที่ยว ที่ฝ่าฝืนคำเตือนด้านสภาพอากาศของกรมอุตุนิยมวิทยาที่ห้ามนำเรือออกจากฝั่ง จนนำมาซึ่งโศกนาฏกรรมและความสูญเสียดังกล่าว,และเมื่อตรวจสอบลึกลงไป ยังพบด้วยว่า เจ้าของบริษัทเรือท่องเที่ยว ฟีนิกซ์ ไดฟวิ่ง ที่อัปปางลงคือ บริษัททีซีบลูดรีม จำกัด และเรือยอชต์เซเรนาต้าคือบริษัทเลซี่แคท ทราเวล ที่จดทะเบียนจัดตั้งในช่วงปี 2558-2559 นั้นแม้จะมีคนไทยถือหุ้นใหญ่แต่เนื้อแท้กลับเป็น นอมินี กลุ่มทัวร์ราคาถูกจากจีน เครือข่าย ทัวร์ศูนย์เหรียญ ที่รัฐบาลไทยเพิ่งจะปราบปรามไปอย่างหนักในช่วง 2-3 ปีก่อนนั่นเอง,ก่อให้เกิดคำถามเหตุใด ธุรกิจทัวร์ศูนย์เหรียญที่รัฐบาล คสช. เคยล้างบางถึงขั้นหยิบยกให้เป็น วาระแห่งชาติ มีการดำเนินการปราบปรามเครือข่ายทัวร์ศูนย์เหรียญแบบ ขุดรากถอนโคน กันมาแล้ว กลับยังคงรุกคืบเข้ามายึดหัวหาดตลาดท่องเที่ยวของไทยอยู่ได้อีก,ยิ่งไปกว่านั้นหลังเกิดเหตุโศกนาฏกรรมเพียงวันเดียว หน่วยงานที่เกี่ยวข้องทั้งกรมป่าไม้ สำนักงานเจ้าท่าภูมิภาคในพื้นที่ ต่างกุลีกุจอดำเนินการแจ้งความเอาผิดกับบริษัทเรือทั้งสองรายกันอย่างพร้อมเพรียงกรณีดำเนินการบุกรุกป่าสงวนก่อสร้างท่าเทียบเรือท่องเที่ยวโดยไม่ได้รับอนุญาต ทั้งที่บริษัทก่อสร้างและเปิดให้บริการมาเป็นแรมปี,ชี้ให้เห็นถึงความหย่อนยาน ไร้ประสิทธิภาพในการตรวจสอบของหน่วยงานที่เกี่ยวข้องเป็นอย่างดี เพราะพฤติการณ์ของกลุ่มทัวร์ศูนย์เหรียญและนอมินีในธุรกิจนี้ มันปิดบังกันไม่มิดอยู่แล้วหากเจ้าหน้าที่ที่เกี่ยวข้องกับการตรวจสอบ ไม่เอาหูไปนาเอาตาไปไร่,ถึงเวลา สังคายนา อย่างยั่งยืน,แม้ประเทศไทยจะมี ต้นทุน ทรัพยากรด้านการท่องเที่ยวที่เหนือกว่าประเทศใดในภูมิภาคเดียวกัน แต่จากบทเรียนสองเหตุการณ์ด้านการท่องเที่ยวข้างต้นปฏิเสธไม่ได้ว่า ที่ผ่านมาเราให้น้ำหนักกับการท่องเที่ยว แต่เฉพาะในเรื่องการส่งเสริม หาตลาด เจาะตลาดท่องเที่ยวต่างๆ เพื่อหวังดึงดูดนักท่องเที่ยวเข้ามาท่องเที่ยวให้มากที่สุด,แต่ในส่วนของกลไกที่จะดูแลความมั่นคง ปลอดภัย และเอื้อต่อการท่องเที่ยว ไม่ว่าจะสแกนลงไปด้านใดนั้น ยังคงเต็มไปด้วยช่องโหว่ปล่อยไปตามยถากรรมตามมีตามเกิด ยิ่งในส่วนของการท่องเที่ยวทางทะเลนั้น กรณีเรือล่มในลักษณะนี้หาใช่เพิ่งจะเกิดขึ้น แต่มีข่าวคราวให้เห็นมาโดยตลอด และทุกครั้งของการแก้ไขปัญหามักจะจบลงในลักษณะ ไฟไหม้ฟาง,เราได้แต่ฝากความหวังรัฐบาลและหน่วยงานที่เกี่ยวข้องคงไม่แก้ไขปัญหาแบบ ลูบหน้าปะจมูก แก้ไขปัญหาเฉพาะหน้าเฉกเช่นที่เคยกระทำกันมา และโดยเฉพาะการแก้ไขปัญหาทัวร์ศูนย์เหรียญที่ถือเป็น ยาแดง อุตสาหกรรมท่องเที่ยวไทย,ส่วนปรากฏการณ์ 13 หมูป่าครั้งนี้ที่น่าจะเป็น จุดขาย ที่จะช่วยต่อยอดช่วยการท่องเที่ยวของไทยให้ดีขึ้นได้ ก็ควรเร่งลงมือทำ หากปล่อยเวลาให้ผ่านไปจนล่วงเลย สุดท้ายอาจจะเสียโอกาสไปกลายเป็นปรากฏการณ์ โลกลืม เพราะทุกวันนี้ภายใต้โลกโซเชียล ทำให้คนลืมง่ายและมีเหตุการณ์ใหม่ๆเข้ามาให้ตื่นเต้นไม่เว้นแต่ละวัน,เราเคยสูญเสียโอกาสด้านการท่องเที่ยวจากหลายต่อหลายกรณีที่นักท่องเที่ยวปรารถนาจะตามรอยท่องแหล่งเที่ยวในไทยที่ถูกโปรโมตผ่านแผ่นฟิล์มระดับโลกอย่าง The Beach หรือ Lost in Thailand มาแล้วไปอย่างน่าเสียดาย จึงไม่ควรจะปล่อยให้ปรากฏการณ์ครั้งนี้หายไปกับกาลเวลาอีก,หากประเทศไทยต้องการเป็นเมืองท่องเที่ยวระดับโลก ที่มีรายได้ปีละไม่ต่ำกว่า 3 ล้านล้านบาท มีนักท่องเที่ยวต่างชาติเดินทางเข้ามาปีละไม่ต่ำกว่า 35 ล้านคนและเพิ่มขึ้นเรื่อยๆ เราคงมุ่งแต่โปรโมตด้านการตลาดอย่างเดียวไม่ได้ แต่ต้องรับผิดชอบในชีวิตและทรัพย์สินของเขาให้ดีที่สุดด้วย,ทีมเศรษฐกิจ
ขณะที่ถนนทุกสายมุ่งสู่ ถ้ำหลวง-ขุนน้ำนางนอน ที่อำเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย เพื่อเกาะติดภารกิจช่วยเหลือ 13 นักเตะเยาวชนและโค้ชทีม หมูป่าอะคาเดมีแม่สาย
ถ้ำหลวง,ทีมหมูป่าอะคาเดมี,เรือล่ม,สกู๊ปเศรษฐกิจ,ทีมเศรษฐกิจ