รสนิยมก่อหนี้–สร้างทุกข์
ประเทศไทยกลายเป็นสังคมลูกหนี้ ผลการสำรวจความเห็นคนไทยโดยนิด้าโพลพบว่ามีคนเป็นหนี้ถึงกว่า 68% โดยมีหนี้สินเฉลี่ยคนละกว่า 5 แสนบาท ส่วนใหญ่เป็นหนี้จากการซื้อสินค้าและบริการเงินผ่อน จึงไม่น่าแปลกใครที่มีกลุ่มครูประกาศว่าให้ธนาคารออมสินพักหนี้ ตั้งแต่วันที่ 1 ตุลาคมเป็นต้นไป ส่วนครูที่เป็นลูกหนี้ จะยุติการชำระหนี้ตั้งแต่ 1 สิงหาคม,ทันทีที่กลุ่มครูออกประกาศ ปฏิญญามหาสารคาม เกี่ยวกับเรื่องนี้มีเสียงวิพากษ์วิจารณ์ว่าเป็นถึงครูบาอาจารย์ มีหน้าที่สั่งสอนเยาวชนให้เป็นคนดี มีความซื่อสัตย์สุจริต รับผิดชอบทั้งต่อตัวเองและสังคม ทำไมจึงสอนให้คนชักดาบหรือเบี้ยวหนี้ เป็นตัวอย่างที่ไม่ดีของสังคม และเตือนว่าระวังถูกฟ้องเป็นบุคคลล้มละลาย ขาดคุณสมบัติการเป็นข้าราชการ,หนี้ครูกลายเป็นปัญหาที่ยืดเยื้อเรื้อรัง ประธานเครือข่ายวิชาชีพครูแห่งประเทศไทยชี้แจงว่าในปี 2552 สำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมสวัสดิการและสวัสดิภาพครูฯ (สกสค.) ทำความตกลงกับธนาคารออมสิน ให้สมาชิก สกสค. กู้เงินรายละไม่เกิน 3 ล้านบาท กำหนดชำระ 30 ปี หรือ 360 งวด มีผู้เข้าร่วมโครงการราว 4.5 แสนคน วงเงินกู้กว่า 4 แสนล้านบาท,วัตถุประสงค์ของการกู้ ได้แก่ เพื่อใช้หนี้ทั้งในและนอกระบบ เพื่อซื้อบ้าน เพื่อซื้อรถยนต์ เพื่อซื้อหุ้นหรือลงทุนทำธุรกิจ หรือเพื่อใช้จ่ายในการศึกษา แต่ไม่เป็นไปตามเป้าหมาย แต่กลายเป็นการสร้างความเดือดร้อน ฝ่ายผู้กู้อ้างว่าธนาคารปรับดอกเบี้ยสูงขึ้นเรื่อยๆ เงินที่ถูกหักแต่ละเดือนกลายเป็นค่าดอกเบี้ยแทบทั้งหมด เท่ากับผู้กู้ต้องเสียดอกเบี้ยอย่างน้อย 2 เท่าของเงินต้น,ยิ่งกว่านั้น ธนาคารยังบังคับให้ลูกหนี้ ต้องจ่ายเบี้ยประกันชีวิต 10 ปี กระทรวงศึกษาธิการเคยตกลงกับธนาคาร เพื่อแก้ปัญหาหนี้ครูเมื่อปี 2560 ด้วยการปรับโครงสร้างหนี้ และพักการชำระหนี้ และพบว่ามียอดหนี้ค้างอยู่ 4.75 แสนบัญชี มีวงเงินกว่า 4.2 แสนล้านบาท แสดงว่าเกือบสิบปี ที่ผ่านมา จำนวนหนี้ยังเหลือกว่า 4 แสนล้านเหมือนเดิม เป็นหนี้ที่ไม่มีวันหมด,แต่จะโทษธนาคารฝ่ายเดียวก็ไม่ได้ เพราะการก่อหนี้เป็นความตกลง ระหว่างผู้ให้กู้กับผู้กู้ ทุกฝ่ายจึงรู้เงื่อนไขการชำระหนี้ดี และต้องปฏิบัติโดยเคร่งครัด แต่สาเหตุส่วนหนึ่งเพราะค่านิยมของสังคมที่ส่งเสริมการกู้ โดยเฉพาะในกลุ่มข้าราชการ ที่มีเงินกู้สารพัด อาจแข่งขันกันซื้อรถหรู และสร้างบ้านหรู รสนิยมสูง แต่รายได้ต่ำกว่า จึงมีหนี้สินล้นพ้น,ข้าราชการอาจมีสวัสดิการมากเกินไป จึงส่งเสริมค่านิยมก่อหนี้ และใช้จ่ายเงินเกินตัว เห็นได้จากโพลที่พบว่าหนี้ของคนไทยส่วนใหญ่ เกิดจากการซื้อสินค้าและบริการเงินผ่อน โดยไม่ฟังคำเตือนจากคำสอนทางพระพุทธศาสนา ที่มีบทหนึ่งระบุว่า อินาทานัง ทุกขัง โลเก แปลว่าการกู้หนี้ยืมสินเป็นความทุกข์ในโลก การแก้ปัญหาหนี้อย่างยั่งยืน จึงต้องแก้ถึงต้นตอ.
ประเทศไทยกลายเป็นสังคมลูกหนี้ ผลการสำรวจความเห็นคนไทยโดยนิด้าโพลพบว่ามีคนเป็นหนี้ถึงกว่า 68% โดยมีหนี้สินเฉลี่ย 
หนี้สิน,หนี้ครู,หนี้สินครู,สกสค.,บทบรรณาธิการ