เสรีภาพและความอดกลั้น กรณีธุดงค์ธรรมกาย
การจัดงานธุดงค์ธรรมชัย เส้นทางพระผู้ปราบมาร ปีที่ 4 ธรรมยาตรา เพื่อฟื้นฟูศีลธรรมโลก ระหว่าง 2-31 มกราคม 2558 ของวัดพระธรรมกาย โดยมีการเดินขบวนธุดงค์ของพระสงฆ์จำนวน 1130 รูป สิ้นสุดไปแล้ว และก็เป็นเช่นเดียวกับปีก่อนๆ คือมีกระแสการวิพากษ์วิจารณ์ทางสื่อต่างๆ และคำอธิบายจากพระวัดพระธรรมกายกับปัญหาเดิมๆ ในปีนี้พระมหาสมชาย ฐานวุฑฺโฒ อธิบายทาง เฟซบุ๊กมีเนื้อหาบางส่วนว่าสรุปประเด็นสำคัญได้ว่า (1) ในเมื่อการจัดกิจกรรมอื่นๆ เช่นจัดคอนเสิร์ตเป็นต้นที่ส่งผลกระทบให้รถติดบ้าง ก็ยังมีเสรีภาพทำได้ วัดพระธรรมกายก็ควรมีเสรีภาพจะทำได้เช่นกัน และ (2) วัดพระธรรมกายกระทำกิจกรรมดังกล่าว บนพื้นฐานความเชื่อซึ่งเป็นส่วนหนึ่งของการเผยแผ่พุทธศาสนา เชิงรุก ของวัดพระธรรมกายเราปฏิเสธไม่ได้ว่าวัดพระธรรมกายมีเสรีภาพจะใช้พื้นที่สาธารณะ เช่นถนนสาธารณะในการจัดกิจกรรมเดินธุดงค์เช่นเดียวกับการเดินพาเหรดกีฬาสีและอื่นๆ ที่อาจส่งผลกระทบต่อการจราจรบ้าง แต่คำถามคือ ทำไมจึงไม่มีการวิพากษ์วิจารณ์ในกรณีอื่นๆ ทำไมเจาะจงวิจารณ์เฉพาะวัดพระธรรมกายประเด็นแรกที่เราต้องยอมรับคือ การปรากฏตัวของขบวนพระธุดงค์ต่างจากการปรากฏตัวของขบวนพาเหรดกีฬาสี เนื่องจากการปรากฏตัวของขบวนพระธุดงค์เป็นรูปแบบของการขยายพื้นที่ทางศาสนาไปสู่พื้นที่สาธารณะ คำถามต่อวัดพระธรรมกายจึงไม่ใช่เรื่องประเด็นรถติดอย่างเดียว แต่มันมีประเด็นของความเชื่อทางศาสนาด้วยอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้กล่าวโดยย่อคือ ในเมื่อวัดพระธรรมกายรุกเข้าไปในพื้นที่สาธารณะด้วยความเชื่อทางศาสนาชุดหนึ่งที่ว่าย่อมมีคำถามจากความเชื่อทางศาสนาอีกชุดอื่นๆ มาโต้แย้ง เช่นว่าจะเกิดประโยชน์เช่นนั้นจริงหรือไม่ รวมทั้งมีชุดความเชื่ออื่นๆเกี่ยวกับประเพณีการเดินธุดงค์ว่า การจัดวางตำแหน่งแห่งที่ของการเดินธุดงค์เช่นนั้นเหมาะสมหรือไม่ คำถามเหล่านี้ไม่ใช่เรื่องผิดปกติ แต่เป็นธรรมดาหรือเป็นไปได้เสมอที่จะเกิดขึ้นกับกิจกรรมทำนองนี้ประเด็นต่อมาคือ ในสังคมประชาธิปไตยสมัยใหม่นั้น การรุกเข้าไปในพื้นที่สาธารณะของศาสนาควรจะมี ขอบเขต แค่ไหน เช่นการมีสัญลักษณ์และพิธีกรรมทางศาสนาในสถานที่ราชการ การสวดมนต์ การสอนศาสนาในโรงเรียน (ซึ่งธรรมกายก็รุกเข้าไปหมดทั้งเรื่องการจัดหลักสูตรพุทธศาสนาแบบธรรมกายในโรงเรียน การตอบปัญหาธรรมะ โครงการปฏิบัติธรรมของนักเรียน นักศึกษา ครูอาจารย์ ข้าราชการ ฯลฯ โดยใช้กลไกอำนาจทางคณะสงฆ์และระบบราชการทำให้กิจกรรมเหล่านั้นทำได้สำเร็จ)แน่นอนว่า ศาสนามี เสรีภาพเชิงบวก (positive liberty) ที่จะกระทำกิจกรรมต่างๆ ที่คิดว่าดีตามความเชื่อทางศาสนาในพื้นที่สาธารณะ แต่ก็หนีไม่พ้นที่จะกระทบกับคนอื่นๆ ที่ไม่เห็นด้วยซึ่งคิดในกรอบ เสรีภาพเชิงลบ (negative liberty) ซึ่งเป็นเสรีภาพที่เกิดขึ้นได้ ก็ต่อเมื่อการกระทำใดๆ ของมนุษย์ไม่ถูกขัดขวางจากผู้อื่น ในแง่นี้การรุกล้ำเข้าไปในพื้นที่สาธารณะโดยเจตนาดีของศาสนา อาจทำให้คนจำนวนหนึ่งรู้สึกว่าถูกบังคับยัดเยียดให้เรียน ให้ทำกิจกรรมทางศาสนา หรือกระทั่งทำให้เกิดความรู้สึกว่า กิจกรรมทางศาสนาที่ควรจะมีที่ทางเฉพาะของตัวเอง ทำไมจึงออกมาในพื้นที่สาธารณะกีดขวางการสัญจรไปมาของผู้คน เป็นต้นการทำกิจกรรมใดๆ ในนามศาสนา ย่อมเป็นการกระทำบนฐานความเชื่อที่ว่าเป็นบุญกุศล ไม่มีทางเป็นอื่นได้นอกจากเป็น แต่ในสังคม พหุวัฒนธรรม ความดีย่อมมีหลายมิติ ทั้งความดีในความหมายของศาสนาต่างๆ ความดีในความหมายของศีลธรรมสากลที่เน้นสิทธิ เสรีภาพของปัจเจกบุคคล ความเสมอภาคและศักดิ์ศรีของมนุษย์
 การจัดงานธุดงค์ธรรมชัย เส้นทางพระผู้ปราบมาร ปีที่ 4 ธรรมยาตรา เพื่อฟื้นฟูศีลธรรมโลก ระหว่าง 2-31 มกราคม 2558 ของวัดพระธรรมกาย โดยมีการเดินขบวนธุดงค์ของพระสงฆ์จำนวน 1130 รูป สิ้นสุดไปแล้ว
กรณีธุดงค์ธรรมกาย,ความอดกลั้น,ธุดงค์ธรรมชัย,สมชาย ฐานวุฑฺโฒ,สุรพศ ทวีศักดิ์,เสรีภาพ