แกะรอยกระแส ระเบิดนั้นคืนสนอง ตำรวจ ข้อสรุปมั่ว(?)ที่แชร์กันรัวๆ
หลังเหตุปะทะกันที่บริเวณสะพานผ่านฟ้าฯ ระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจกับกลุ่มผู้ชุมนุมเมื่อวันที่ 18 ก.พ.ที่ผ่านมา เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์และการเผยแพร่ภาพ-วิดีโอคลิปเหตุการณ์ดังกล่าวจำนวนมากหนึ่งในนั้นคือ ช็อตที่ ด.ต.ธีระเดช เล็กภู่ ผู้บังคับหมู่งานป้องกันและปราบปราม สภ.แสนสุข จ.ชลบุรี เตะระเบิดซึ่งพุ่งมากระทบโล่ตำรวจที่อยู่ข้างๆ แรงระเบิดส่งผลให้ตำรวจได้รับบาดเจ็บหลายนาย รวมทั้ง ด.ต.ธีรเดช ด้วยหลังจากนั้นไม่นาน กระแส ฮีโร่ ของด.ต.ธีรเดชก็ถูกตีกลับอย่างรวดเร็ว จากการเผยแพร่ข้อมูลหลากหลายระลอกเพื่อบอกว่าตำรวจเป็นผู้ขว้างระเบิดเอง โดยเฉพาะระลอกล่าสุดที่จับเอาบางช็อตของสกู๊ป CNN ที่ทำเพื่อชื่นชมทีมข่าว มายืนยันว่าตำรวจขว้าง ระเบิด/วัตถุต้องสงสัยนั้นเอง กลายเป็นเรื่อง ดาบนั้นคืนสนอง มีเซเล็บหลากหลายคนแชร์ข้อมูลดังกล่าว รวมถึง พ.ญ.คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ ผู้ทรงคุณวุฒิของคณะกรรมการสิทธิฯ ก็คอนเฟิร์มทฤษฏีนั้นด้วย ก่อนที่มันจะแพร่หลายอย่างรวดเร็วในโซเชียลมีเดียทั้งนี้ เหตุการณ์ดังกล่าวทำให้ตำรวจเสียชีวิต 1 นาย บาดเจ็บสาหัสอย่างน้อย 2 นาย ผู้ชุมนุมเสียชีวิต 4 ราย และยังมีผู้บาดเจ็บอีกจำนวนไม่น้อยทั้งผู้ชุมนุมและตำรวจประชาไทเปรียบเทียบข้อมูลจากคลิปหลากหลายมุม แหล่งที่มา และพบว่ามีคลิปที่แสดงเหตุการณ์เดียวกันที่ชัดเจนกว่าว่าตำรวจขว้างแก๊สน้ำตา พร้อมปากคำยืนยันของตำรวจที่บัญชาการอยู่ในเหตุการณ์ เป็นข้อมูลอีกทางเลือกหนึ่งสำหรับการพิจารณาในช่วงแรกมีกระแสในโซเชียลเน็ตเวิร์กรวมถึงการปราศรัยบนเวที กปปส. ว่าเหตุการณ์ดังกล่าวเป็นการทำระเบิดตกของเจ้าหน้าที่ตำรวจเอง จนกระทั่งเวลาประมาณ 23.00 น. ของวันที่ 18 ก.พ. นายเอกนัฏ พร้อมพันธุ์ โฆษก กปปส. ได้โพสต์ในเพื่อขออภัยแทนนายสุเทพ เทือกสุบรรณ เลขาธิการ กปปส. กรณีที่เลขาธิการ กปปส. นำภาพตำรวจได้รับอันตรายจากระเบิดที่สะพานผ่านฟ้าฯ ไปปราศรัยกล่าวหาว่าตำรวจปาระเบิดเองเพราะภายหลังจากที่ศึกษาภาพและคลิปทั้งหมดแล้วยอมรับว่าไม่ชัดเจนที่จะสรุปเช่นนั้นก่อนหน้านั้น สำนักข่าวต่างประเทศหลายแห่งนำเสนอภาพกลุ่มตำรวจได้รับอันตราย หลังมีระเบิดชนิดขว้างที่ถูกปามาตกหน้าแนวโล่ของตำรวจและเกิดระเบิดขึ้น เช่น การนำเสนอของสถานีโทรทัศน์และ สำนักข่าวเป็นต้น รวมทั้งคลิปที่ถูกโพสต์โดย ที่เห็นภาพจังหวะระเบิดที่พุ่งมาจากทิศทางตรงข้ามแนวตำรวจ มากระทบกับโล่ ก่อนที่ ด.ต.ธีรเดช จะตัดสินใจลุกขึ้นเตะและเกิดระเบิดพอดีอย่างไรก็ตามเมื่อวันที่ 20 ก.พ. ที่ผ่านมาได้เกิดทฤษฏีใหม่สำหรับช็อตสำคัญนี้ ภายหลังจากที่สำนักข่าว CNN ได้ทำสกู๊ปเรื่อง เพื่อแสดงให้เห็นว่าช่างภาพและโปรดิวเซอร์ของ CNN อยู่ใกล้กับจุดที่ระเบิดแค่ไหนในสกู๊ปชื่นชมสปิริตทีมงาน CNN นี้ หากสังเกตดีๆ ช่วงหนึ่งจะเห็นคนหนึ่งในกลุ่มตำรวจขว้างวัตถุบางอย่างเข้าไปในเต็นท์ผู้ชุมนุมบริเวณสะพานผ่านฟ้า ซึ่งดูเผินๆ คล้ายกับเหตุการณ์ที่เกิดระเบิดเตชะ ทับทอง ที่ปรึกษาสภาเด็กและเยาวชนแห่งประเทศไทย และผู้ก่อตั้ง เครือข่ายรักดี (องค์กรสาธารณประโยชน์) ส่งเสริมและพัฒนาเด็กและเยาวชน ได้โพสต์ภาพบางช่วงที่แคปเจอร์จากรายงานข่าวของ CNN ดังกล่าว พร้อมข้อความผ่านเฟซบุ๊กส่วนตัว ว่าหลังการโพสต์ของเตชะ 1 วัน มีผู้กดถูกใจกว่า 6000 และแชร์ไปกว่า 10000 ก่อนหน้านี้ โพสต์ภาพวาดนำเสนอว่าระเบิดถูกขว้างมาจากตำรวจและไปถูกเต็นท์ผู้ชุมนุมจึงสะท้อนกลับไปยังตำรวจอีกที พร้อมอธิบายประกอบด้วยว่าเช่นเดียวกับเพจ ที่นำภาพจาก CNN มาโยงเพื่อแสดงให้เห็นว่าระเบิดถูกขว้างมาจากฝั่งตำรวจแล้วไปถูกเต็นท์สะท้อนกลับหาตำรวจอีกที โดยนำภาพดังกล่าวมาจากเพจที่ใช้ชื่อ ซึ่งโพสต์เมื่อเวลา 3.35 น. ของวันที่ 21 ก.พ.นอกจากนั้นยังมีเพจ ของมัลลิกา บุญมีสกุล รองโฆษกพรรคประชาธิปัตย์ที่โพสต์เหมือนเตชะ โดยมีการแชร์ต่อไปกว่า 3000 และมียอดไลค์ 7800 อีกโพสต์หนึ่งของมัลลิกาโพสต์ในเวลา ของวันที่ 21 ก.พ. มีการแชร์ไปกว่า 4000 และมียอดไลค์ 9200 เป็นการโพสต์ต่อมาจากเพจ ซึ่งในโพสต์ดังกล่าวของเพจนี้มียดแชร์ต่อกว่า 5000 และ 9500 กว่าไลค์ด้าน พ.ญ.คุณหญิงพรทิพย์ โรจนสุนันท์ ผู้ทรงคุณวุฒิอนุกรรมการด้านสิทธิพลเมืองและสิทธิทางการเมือง ในคณะกรรมการสิทธิมนุษยชนแห่งชาติซึ่งได้ลงพื้นที่ตรวจสอบที่เกิดเหตุแล้ว ก็โพสต์ภาพของเตชะที่แคปเจอร์จาก CNN ผ่านเฟซบุ๊ก เมื่อเวลา 7.59 น.ของวันที่ 21 ก.พ. (รวมทั้งอินทราแกรมชื่อ ) พร้อมเขียนข้อความตอนหนึ่งด้วยว่าศุภเดช ศักดิ์ดวง เขียนสกู๊ปเรื่องดังกล่าวเผยแพร่ในเว็บไซต์ isranews.org ของ สำนักข่าวอิศราในชื่อ โดยรายงานดังกล่าวได้แคปเจอร์ภาพจาก CNN เช่นเดียวกับที่กล่าวมาข้างต้น โดยระบุว่าสกู๊ปของ CNN ชิ้นนี้ได้เผยแพร่เหตุการณ์เผชิญหน้ากันของตำรวจและกลุ่มผู้ชุมนุมที่บริเวณสะพานผ่านฟ้า ช่างภาพของ CNN จับภาพตำรวจอย่างน้อย 2 นายขว้าง วัตถุทรงกลมปริศนา เข้าใส่กลุ่มผู้ชุมนุม 2 ครั้ง ก่อนที่ตำรวจจะถูกระเบิดและล้มลงในช่วงเวลาไม่กี่วินาทีต่อมารายงานของอิศราระบุว่า ไซมา โมซิน ผู้สื่อข่าวของ CNN ชี้ให้เห็นว่าทีมงานของ CNN อยู่ด้านหลังหน่วยหน้า (advanced unit) ของเจ้าหน้าที่ตำรวจเพียงแถวเดียว สามารถจับภาพการปาระเบิดในระยะที่ห่างไปเพียงไม่กี่เมตรได้ สำหรับภาพที่เห็นอยู่นี้แสดงให้เห็นว่า ช่างกล้องและโปรดิวเซอร์ของเราอยู่ใกล้กับจุดที่เกิดการระเบิดเพียงใดในการสรุปทิ้งท้ายของสกู๊ปสำนักข่าวอิศรา ระบุว่ารวมไปถึงรายการ ข่าวค้นคนเนชั่น มื่อวันที่ 21 ก.พ.() โดยธีระ ธัญไพบูลย์ อ้างว่า รายงานของ CNN แสดงให้เห็นว่าตำรวจปาลูกกลมๆ ลักษณะคล้ายกับระเบิด ปาเข้าใส่เต็นท์ของกองทัพธรรม อย่างไรก็ตามพิธีกรคนอื่นในรายการมีการตั้งข้อสังเกตว่าเป็นคนละเหตุการณ์กับที่ ด.ต.ธีรเดช เตะระเบิดหรือไม่ แต่ กนก รัตน์วงศ์สกุล กล่าวว่า ประเด็นที่ตนสนใจคือว่าตำรวจทำไมต้องปาระเบิดเข้าไปในเต็นท์ ตำรวจปาระเบิดเข้าไปในเต็นท์ผู้ชุมนุมมันเป็นเรื่องใหญ่ โดยอ้างว่ารายงานดังกล่าวของ CNN นั้นจับภาพปาระเบิดได้ และ CNN ต้องการวงกลม หรือโฟกัส ให้เห็นว่าตำรวจปาระเบิดพิภพ อุดมอิทธิพงศ์ นักแปลอิสระโพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก ว่านอกจากนี้ในรายงานของ CNN ยังเน้นภาพไปที่ช่างภาพเพื่อประกับคำบรรยาดังกล่าว ไม่ได้เน้นไปที่วัตถุที่ตำรวจขว้างอย่างไรก็ตาม การจะหาข้อเท็จจริงเรื่องที่เกิดขึ้น ต้องเทียบภาพเหตุการณ์ระหว่างคลิปหลายอัน หลายมุมมอง ซึ่งซีนการระเบิดนั้นมีผู้จับภาพได้อย่างชัดเจน อย่างน้อย 3 ส่วน คือข้อ 1.คลิปของ ซึ่งให้มุมด้านข้างที่เห็นชัดและใกล้ที่สุด เห็นช็อตตำรวจนายหนึ่งวิ่งมาตั้งโล่นั่งลงกับพื้น ระเบิดพุ่งมาชนโล่ และ ด.ต.ธีรเดชลุกขึ้นไปเตะระเบิดข้อ 2.คลิปการรายงานข่าวของ CNN ที่เป็นมุมด้านหลังตำรวจ เห็นภาพการระเบิดและตำรวจล้มระเนระนาด () คลิปข่าวนี้ก็ปรากฏเป็นส่วนหนึ่งของสกู๊ปชื่นชมทีมงาน ซึ่งถูกนำไปขยายผลด้วยข้อ 3.คลิปด้านตรงข้าม มุมเยื้องเล็กน้อย ไม่ทราบที่มาแน่ชัดเนื่องจากมีการแชร์กันมากมาย () คลิปนี้แสดงให้เห็นภาพกว้างว่ามีตำรวจวิ่งมาจากกลางสะพานผ่านฟ้าฯ เพื่อมานั่งด้านข้างของ ด.ต.ธีรเดช ก่อนระเบิดมากระทบโล่ของเขาเมื่อดูสกู๊ปเจ้าปัญหาของ CNN ที่ถูกนำมาขยายผล จะเห็นว่า ช่วงนาทีที่ นั้น เจ้าหน้าที่ตำรวจที่วิ่งเข้ามาข้าง ด.ต.ธีรเดช ก่อนที่ระเบิดจะพุ่งมากระทบโล่จากด้านหน้าและระเบิดในเวลาต่อมานอกจากนี้ หากดูคลิปในข้อ 3 ซึ่งเป็นซีนระเบิดที่เห็นในภาพกว้าง ก็ไม่ปรากฏภาพของช่างภาพ CNN ใกล้แนวตำรวจ อย่างที่ปรากฏในสกู๊ปเจ้าปัญหาของ CNN ประกอบกับการตัดต่อในสกู๊ปดังกล่าวตัดจากภาพของช่างภาพใกล้แนวตำรวจที่เห็นตำรวจบางคนโยนวัตถุเข้าไปในเต็นท์ไปสู่ภาพการระเบิดทันที อาจทำให้ผู้ชมเข้าใจว่าเป็นเหตุการณ์เดียวกัน ทั้งที่น่าจะเป็นคนละช่วงเวลานอกจากนี้ยังมีผู้สังเกตจากคลิปของ ว่าระเบิดที่พุ่งมากระทบโล่ของตำรวจก่อนจะระเบิดนั้นความแรงที่พุ่งเข้ามามีมากซึ่งไม่ใช่ความแรงในลักษณะของการสะท้อนกลับ หากแต่เป็นแรงในลักษณะของการถูกขว้างมากระทบกับโล่มากกว่าคลิปจาก AFP ช่วง เป็นช่วงเวลาและมุมเดียวกันกับสกู๊ปเจ้าปัญหาของ CNN แสดงให้เห็นได้ชัดเจนกว่าว่า ตำรวจขว้างแก๊สน้ำตา (ในวงกลมสีเหลืองตามภาพ) ไปกระทบบริเวณเต็นท์ก่อนตกลงตรงผ้าใบลายสีฟ้าและเกิดกลุ่มควันขึ้น จากนั้นภาพของ AFP ตัดไปที่ภาพช่วยเหลือผู้บาดเจ็บก่อนที่จะตัดไปสู่เสียงระเบิดบริเวณสะพานผ่านฟ้าในนาทีที่ 0.35เช่นเดียวกับวิดีโอคลิปของไทยรัฐ ซึ่งใกล้เคียงกับคลิปของ AFP แม้จะไม่ใช่จังหวะเดียวกันแต่จะเห็นเจ้าหน้าที่ตำรวจขว้างวัตถุ (ในวงกลมสีเหลืองตามภาพ)เข้าไปในเต็นท์ผู้ชุมนุมก่อนจะเกิดควันขึ้น เป็นการปาแก็สน้ำตาชนิดขว้างนอกจากนี้ในวิดีโอคลิปของ AFP ในจังหวะดังกล่าวซึ่งเป็นคลิปเดียวกับใน CNN นั้นจะเห็นตำรวจที่มีลักษณะคลาย ด.ต.ธีรเดช อยู่ในคลิปสวมผ้าฟันคอฟ้าและแว่นตา (ดูภาพ A และ B ด้านล่าง) และถือโล่พลาสติก ขณะที่ซีนระเบิดนั้น ด.ต.ธีรเดช นั่งอยู่ตรงแนวด้านหน้าและถือโล่เหล็ก ดูภาพ C ด้านล่างพ.ต.ท.ณัฐพล เยาครุฑ สวป.สภ.อ.ศรีราชา จ.ชลบุรี ในฐานะ ผบ.ร้อย 1 ควบคุมสถานการณ์ในพื้นที่สะพานผ่านฟ้าฯ กล่าวยืนยันว่า ภาพที่มีการเผยแพร่กันนั้นเป็นการขว้างแก๊สน้ำตาของตำรวจ ซึ่งเขาเป็นผู้สั่งการอยู่บริเวณนั้นด้วยตัวเอง พร้อมยืนยันว่าเจ้าหน้าที่ตำรวจบริเวณสะพานผ่านฟ้ามีเพียงโล่ แก๊สน้ำตา และปืนยิงกระสุนยาง ไม่มีการใช้อาวุธอื่นนอกเหนือจากนี้อย่างเด็ดขาด ขณะนี้กำลังรวบรวมหลักฐานให้กับผู้บังคับบัญชาเพื่อชี้แจงต่อสาธารณชนต่อไปขณะที่ ด.ต.ธีระเดช กล่าวยืนยันผ่านเถึงระเบิดที่ตนเองเตะนั้น ถูกขว้างมาจากฝั่งตรงกันข้าม ซึ่งระหว่างช่องโหว่ของโล่เห็นระเบิดหล่น ตัดสินใจเตะให้พ้นตัวมากที่สุด เพราะข้างหลังมีเพื่อนอยู่ ซึ่งกระทำไปโดยสัญชาตญาณ พร้อมระบุว่ายังไม่เสียกำลังใจ อยากให้ทุกฝ่ายหันหน้าเข้าหากัน เตือนเพื่อนข้าราชการตำรวจเพิ่มความระมัดระวังตัวมากยิ่งขึ้น ส่วนตัวยังไม่เคยดูคลิปที่ถูกเผยแพร่ออกไป ก็รู้สึกภูมิใจที่ถูกยกย่องให้เป็นวีรบุรุษ พร้อมทำหน้าที่ต่อถ้าหากอาการดีขึ้น
หลังเหตุปะทะกันที่บริเวณสะพานผ่านฟ้าฯ ระหว่างเจ้าหน้าที่ตำรวจกับกลุ่มผู้ชุมนุมเมื่อวันที่ 18 ก.พ.ที่ผ่านมา เกิดกระแสวิพากษ์วิจารณ์และการเผยแพร่ภาพ-วิดีโอคลิปเหตุการณ์ดังกล่าวจำนวนมาก หนึ่งในนั้นคือ
AFP,CNN,ข่าวข้นคนเนชั่น,ความเงิบ,ณัฐพล เยาครุฑ,ตำรวจเตะระเบิด,ธีระเดช เล็กภู่,ปาระเบิด,พรทิพย์ โรจนสุนันท์,พิภพ อุดมอิทธิพงศ์,มัลลิกา บุญมีสกุล,สำนักข่าวอิศรา,เตชะ ทับทอง,เหตุปะทะผ่านฟ้า,เหตุปะทะสะพานผ่านฟ้าลีลาศ,แก็สน้ำตา