สถาปนิกและสภาวิชาชีพควรมีท่าทีอย่างไรต่อการใช้ ม. 44 กรณีการก่อสร้างรถไฟความเร็วสูง
ในฐานะสถาปนิก เราควรมีท่าทีและการแสดงออกอย่างไรต่อกรณีที่มีคําสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 30/2560 เรื่อง มาตรการเร่งรัดและเพิ่มประสิทธิภาพการดําเนินการโครงการรถไฟความเร็วสูง ช่วงกรุงเทพ – นครราชสีมา ที่นำมาสู่การยกเว้นกฏหมายหลายมาตรา รวมถึงยกเว้นมาตรา 45 47 และ 49 ในพระราชบัญญัติสถาปนิก พ.ศ. 2543 ที่ส่งผลทำให้ไม่จำเป็นต้องใช้สถาปนิกที่มี ใบประกอบวิชาชีพสถาปัตยกรรมควบคุม ซึ่งผ่านการรับรองโดย สภาสถาปนิก ของไทยจากที่ติดตามกรณีนี้มาพอสมควร ผมมีความเห็นว่า ท่าทีบางอย่างที่สถาปนิกหลายท่านร่วมถึงสภาสถาปนิกซึ่งได้แสดงออกในช่วง 1-2 วันที่ผ่านมานั้นไม่นำไปสู่การแก้ไขปัญหาที่ตรงประเด็นเท่าไรนัก ในฐานะที่ผมเองก็เป็นสถาปนิกคนหนึ่งซึ่งไม่เห็นด้วยอย่างมากกับการใช้ ม. 44 (มิใช่แค่กรณีนี้ แต่ในทุกกรณี) ดังกล่าว จึงอยากใช้พื้นที่นี้เพื่อสื่อสารและแลกเปลี่ยนความเห็นกับสถาปนิกทั้งหลาย (รวมถึงผู้สนใจทั่วไป) 3 ประเด็น ดังต่อไปนี้มีความเห็นไม่น้อยเลยจากสถาปนิกในสื่อต่างๆ แสดงออกต่อกรณีนี้ในลักษณะฟูมฟายตัดพ้อทำนองว่า ถ้าทำแบบนี้แล้ว สิ่งที่อุตส่าห์ร่ำเรียนมาถึง 5 ปีจะมีประโยชน์อะไร ถูกสถาปนิกต่างชาติเข้ามาแย่งงาน หรือแบบนี้เราจะสอบใบประกอบวิชาชีพไปเพื่ออะไร ฯลฯ ท่าทีดังกล่าวมิได้ก่อให้เกิดประโยชน์แต่อย่างใด ยิ่งหากมีการแสดงออกในลักษณะนี้มากขึ้นเท่าใดก็มีแต่จะทำให้เกิดการเบี่ยงประเด็น (ไม่ว่าจะโดยตั้งใจหรือไม่ก็ตาม) ไปสู่คำอธิบายว่าเป็นเพียงการออกมาโวยเพื่อมุ่งรักษาผลประโยชน์ของวิชาชีพตนเอง และส่งผลทำให้ความเสียหายที่แท้จริงต่อสังคมโดยรวมไม่ถูกนำมาตีแผ่เท่าที่ควรแน่นอน มีสถาปนิกไม่น้อย (เช่น คุณดวงฤทธิ์ บุนนาค) ที่พยายามนำเสนอถึงผลกระทบที่อาจจะเกิดต่อสังคมต่อการใช้ ม.44 ในกรณีนี้ ที่สำคัญมากคือการไม่ต้องรับผิดชอบใดๆ ของสถาปนิกต่างชาติหากเกิดความเสียหายขึ้นซึ่งอันตรายอย่างมาก การเสียโอกาสทางเศรษฐกิจอันเกิดจากการผูกขาด การเสียโอกาสที่จะมีการถ่ายทอดเทคโนโลยีมาสู่สถาปนิกไทยจากการที่ไม่จำเป็นต้องทำงานร่วมกับสถาปนิกไทย เป็นต้น แต่ท่าทีแบบนี้ยังดูไม่ถูกขับเน้นอย่างเป็นระบบมากนักข้อเสนอผมคือ สถาปนิกไทยมักพูดว่าสังคมไม่ค่อยให้ความสำคัญแก่สถาปนิก ไม่เห็นคุณค่าของวิชาชีพ และไม่เข้าใจว่าสถาปนิกทำอะไร ดังนั้น สถาปนิกควรใช้วิกฤตครั้งนี้เพื่อแสดงให้คนทั่วไปเห็นว่าวิชาชีพนี้มีประโยชน์อะไรจริงๆ แก่สังคมเสียทีกระแสข่าวส่วนมากพุ่งตรงไปที่ประเด็นการยกเว้น พระราชบัญญัติสถาปนิก และ พระราชบัญญัติวิศวกร แต่ในทัศนะผม เนื้อหาในข้อ 3 ของคำสั่งมีความน่ากังวลมากไม่แพ้กัน และยังไม่ค่อยมีการพูดถึงมากนัก สาระสำคัญในข้อดังกล่าวคือการยกเว้นกฏหมายและระเบียบเป็นจำนวนมากข้างต้น นำไปสู่ช่องว่างมากมายในการตรวจสอบความโปร่งใสในกระบวนการก่อสร้างอย่างน่าตกใจ ไม่ว่าจะเป็นในเชิงคุณภาพของวัสดุที่จะนำมาใช้ในการก่อสร้าง รวมไปถึงอาจนำไปสู่การเอื้อผลประโยชน์ในขั้นตอนการจัดซื้อจัดจ้างที่มีมูลค่ามหาศาลสิ่งเหล่านี้ต่างหากคือภารกิจสำคัญของสถาปนิกไทยที่จะต้องออกมาชี้ประเด็นเหล่านี้ ใช้ความรู้ในเชิงเทคนิคเฉพาะด้านที่มีแต่สถาปนิกเท่านั้นที่จะรู้และเข้าใจ ย่อยมันออกมาให้ง่ายและบอกกล่าวแก่สังคม สถาปนิกไทยควรเตรียมพร้อมที่จะทำหน้าที่นี้ในระยะยาว มีแต่วิธีนี้เท่านั้นที่จะทำให้สังคมมองเห็นคุณค่าของการมีอยู่ของวิชาชีพสถาปนิกอาจจะเร็วไปที่จะออกมาวิจารณ์สภาสถาปนิก แต่จากการติดตามข่าวมาโดยตลอด คงต้องพูดว่าสภาสถานิกแสดงบทบาทที่น้อยเกินไปอย่างน่าผิดหวังมีการแชร์ความเห็นอย่างไม่เป็นทางการของนายกสภาสถาปนิกที่กล่าวว่าต้องขออภัยที่จะขอกล่าวว่า ในทัศนะผม สภาสถาปนิกยังไม่ได้สู้เต็มที่และทำอะไรอย่างเหมาะสมคู่ควรกับการเป็นสภาวิชาชีพแต่อย่างใดเลยนะครับ เหตุผลเรื่องการอยู่ภายใต้การกำกับดูแลของรัฐเลยทำอะไรไม่ได้มากนั้น ไม่ถูกต้องเลยนะครับ แม้จะอยู่ในกำกับของรัฐ แต่บทบาทหน้าที่ที่สำคัญของสภาฯ ก็ควรตั้งอยู่บนการรักษาผลประโยชน์ส่วนรวมของสังคมไทยในประเด็นที่เกี่ยวข้องกับวิชาชีพสถาปัตยกรรมนะครับที่ผ่านมา สภาสถาปนิกอาจแสดงให้เห็นถึงมาตรฐานการควบคุมสถาปนิกได้อย่างน่าพอใจ แต่ตอนนี้ถึงเวลาที่สภาสถาปนิกจะได้โอกาสพิสูจน์ตนเองครั้งสำคัญ การใช้ ม.44 กรณีนี้ผิดพลาดอย่างไม่มีข้อกังขาใดๆ ทั้งสิ้น ดังนั้นสภาสถาปนิกต้องกล้าที่จะท้าทายอำนาจรัฐที่กระทำการโดยมิชอบครั้งนี้ให้มากกว่านี้
 ในฐานะสถาปนิก เราควรมีท่าทีและการแสดงออกอย่างไรต่อกรณีที่มีคําสั่งหัวหน้า คสช. ที่ 30/2560 เรื่อง มาตรการเร่งรัดและเพิ่มประสิทธิภาพการดําเนินการโครงการรถไฟความเร็วสูง ช่วงกรุงเทพ – นครราชสีมา
ชาตรี ประกิตนนทการ,ม.44,รถไฟความเร็วสูง,สถาปนิก,สภาวิศวกร,สภาสถาปนิก,สมาคมสถาปนิกสยาม