ชะตา วาฬ ในอุ้งมือมนุษย์
เรื่องการล่า วาฬ ยังขัดแย้งกันไม่จบสิ้น ในการประชุมใหญ่ของ คณะกรรมการล่าวาฬระหว่างประเทศ (International Whaling Commission) หรือ IWC ครั้งล่าสุด ที่เมืองฟลอเรียโนโพลิสในบราซิล 10-14 ก.ย.ที่ผ่านมา ก็ถกกันดุเดือดเช่นเคย,IWC มีมติให้พัก การล่าวาฬเชิงพาณิชย์ ตั้งแต่ พ.ศ.2529 เพราะในศตวรรษที่ 19-20 วาฬถูกล่าจนเสี่ยงสูญพันธุ์ แต่มีบางประเทศยังล่าวาฬอยู่ โดยนอร์เวย์และไอซ์แลนด์เป็นเพียง 2 ชาติในโลกที่ยังล่าวาฬเชิงพาณิชย์อย่างเปิดเผย ส่วนญี่ปุ่นล่าวาฬโดยใช้ข้ออ้างว่าเพื่อ การวิจัยทางวิทยาศาสตร์,ใน 32 ปีหลัง ญี่ปุ่นยังคงล่าวาฬมาตลอด ปีละ 200-1,200 ตัว รวมแล้วกว่า 20,000 ตัว โดยปีนี้ฝูงเรือล่าวาฬของญี่ปุ่นล่าวาฬมิงค์ถึง 333 ตัว เป็นวาฬตัวผู้ 103 ตัว วาฬตัวเมีย 230 ตัว ซึ่งเป็นวาฬตั้งท้องถึง 90%,การประชุม IWC ครั้งนี้ ญี่ปุ่นพยายามผลักดันให้ยกเลิกคำสั่งพักการล่าวาฬอย่างเป็นทางการ และให้มีการตั้ง คณะกรรมการล่าวาฬที่ยั่งยืน ขึ้นมากำกับดูแลการล่าวาฬ ควบคู่ไปกับแผนอนุรักษ์วาฬ โดยอ้างว่าขณะนี้จำนวนวาฬบางพันธุ์ทั่วโลกเพิ่มขึ้นมากไม่เสี่ยงสูญพันธุ์อีกต่อไป จึงควรให้ล่าวาฬเชิงพาณิชย์ได้อีกครั้ง ญี่ปุ่นยังต้องการปฏิรูป IWC รวมทั้งให้เปลี่ยนกฎการลงมติใดๆ ให้ใช้เสียงข้างมากแค่ 50% ขึ้นไป แทน 2 ใน 3 ที่ใช้อยู่,แต่ข้อเสนอให้ยกเลิกคำสั่งพักการล่าวาฬของญี่ปุ่นถูกปฏิเสธอีกครั้ง แถม IWC ซึ่งมีสมาชิก 89 ประเทศ ยังลงมติรับ ปฏิญญาฟลอเรียโนโพลิส ด้วยคะแนน 40 ต่อ 27 โดยกำหนดให้ปกป้องวาฬทั่วโลกโดยไม่มีข้อจำกัด ทั้งระบุว่า ยุคนี้ไม่มีความจำเป็นที่จะล่าวาฬในเชิงเศรษฐกิจอีกต่อไป และควรใช้ประโยชน์จากวาฬในเชิงอื่นๆ เช่น ส่งเสริมธุรกิจท่องเที่ยวชมวาฬ แต่ปฏิญญาฟลอเรียโนโพลิสก็ไม่มีผลผูกมัดตามกฎหมาย,ฝ่ายต่อต้านการล่าวาฬ นำโดย บราซิล สหภาพยุโรป ออสเตรเลีย และนิวซีแลนด์ ยังผลักดันให้มีการตั้ง เขตอนุรักษ์วาฬ แห่งใหม่ในมหาสมุทรแอตแลนติกใต้ ขยายเพิ่มเติมจาก เขตอนุรักษ์วาฬ 2 แห่งที่มีอยู่แล้วในมหาสมุทรอินเดียและในมหาสมุทรใต้ บริเวณขั้วโลกใต้ (แอนตาร์กติก),แต่ข้อเสนอนี้ก็ถูกคว่ำไม่เป็นท่าเช่นกัน เมื่อ IWC ลงมติสนับสนุน 39 เสียง คัดค้าน 25 เสียง คะแนนไม่ถึง 2 ใน 3 ตามกฎ ซึ่งชาติที่ลงมติคัดค้านรวมทั้งญี่ปุ่น ไอซ์แลนด์ นอร์เวย์ โดยการประชุม IWC ที่ปานามาในปี 2555 ข้อเสนอนี้ของบราซิลก็ถูกคว่ำมาแล้ว,หลายท่านอาจสงสัยว่า ในเมื่อ IWC มีคำสั่งให้พักการล่าวาฬ (Whaling Moratorium) ตั้งแต่ปี 2529 แล้วเหตุใดบางประเทศ จึงยังล่าวาฬอยู่? คำตอบก็คือคำสั่งพักการล่าวาฬมี ช่องโหว่ เพราะให้มีข้อยกเว้น (Exceptions) 3 ประการ คือ,1. การปฏิเสธหรือสงวนท่าที (Objection or Reservation) ซึ่งนอร์เวย์ปฏิเสธคำสั่งพักการล่าวาฬโดยสิ้นเชิง ขณะที่ไอซ์แลนด์ขอสงวนท่าที จึงยังล่าวาฬเชิงพาณิชย์ต่อไป,2. การล่าวาฬที่มีมาแต่ดั้งเดิม (Aboriginal Subsistence) สำหรับชนพื้นเมืองบางกลุ่ม เช่น ในกรีนแลนด์ เดนมาร์ก รัสเซีย เซนต์วินเซนต์ และเกรนาดีน ไปจนถึงรัฐอลาสกาในสหรัฐฯ โดยข้อยกเว้นนี้ให้ล่าวาฬได้ในเชิงวัฒนธรรมประเพณีและเพื่อการบริโภคในท้องถิ่น ดังที่เคยมีมาแต่โบราณ,3. เพื่อการวิจัยทางวิทยาศาสตร์ (Scientific Research) ที่ญี่ปุ่นใช้เป็นข้ออ้างล่าวาฬ ซึ่งยังเป็นที่ถกเถียงว่าจริงหรือไม่เพียงใด โดยญี่ปุ่นยืนยันว่าล่าวาฬเพื่อเก็บข้อมูลว่ามันมีจำนวนมากและมั่นคงเพียงพอต่อการล่าเชิงพาณิชย์ได้หรือไม่ แต่กลุ่มผู้สนับสนุนการล่าวาฬทั่วๆไปในญี่ปุ่น แทบไม่เอ่ยถึงการวิจัยที่ว่านี้เลย แต่มักบอกว่าล่าวาฬ ตามขนบประเพณีและอธิปไตยของประเทศ,และกล่าวหาประเทศที่ต่อต้านการล่าวาฬว่าเสแสร้งหลอกลวงตามกฎการล่าวาฬเพื่อวิจัยทางวิทยาศาสตร์ของญี่ปุ่น อนุญาตให้ขาย ผลพลอยได้ ซึ่งก็คือซากวาฬที่ล่าได้ในเชิงพาณิชย์ ดังนั้น เนื้อ ไขมัน และชิ้นส่วนอื่นๆของวาฬจะถูกนำไปบริโภคในที่สุด แต่ฝ่ายต่อต้านการล่าวาฬชี้ว่าเนื้อวาฬ มีสารตะกั่วในระดับสูงขั้นอันตราย ขณะที่ชาวญี่ปุ่นยุคนี้ก็ไม่นิยมกินเนื้อวาฬนัก จนอุตสาหกรรมวาฬต้องพยายามส่งเสริมการขาย ทั้งด้วยการจัดนิทรรศการอาหารจากเนื้อวาฬ ไปจนถึงรณรงค์ตามโรงเรียน,ศจ.อัตสึชิ อิชิอิ ผู้เชี่ยวชาญด้านการเมืองสิ่งแวดล้อมแห่งมหาวิทยาลัยโตโฮกุเผยว่า อุตสาหกรรมล่าวาฬของญี่ปุ่นมีความละเอียดอ่อนทางการเมืองสูงมาก แม้แทบไม่มีกำไรเลย เพราะต้นทุนสูง เนื้อวาฬก็ขายไม่ค่อยได้ แต่ที่อยู่ได้เพราะรัฐบาลให้เงินสนับสนุนผ่านโครงการล่าวาฬเชิงวิทยาศาสตร์ ถ้าไม่มีเงินสนับสนุน บริษัทล่าวาฬก็จะล้มละลายไปอย่างง่ายดาย,ปัจจุบัน ญี่ปุ่นมีเรือล่าวาฬขนาดยักษ์ที่เป็นโรงงานแปรรูปวาฬอยู่ในตัวแค่ลำเดียว ชื่อเรือ นิสชิน มารุ อันเก่าแก่ ซึ่งอาจถูกปลดระวางในไม่ช้านี้ แต่รัฐบาลต้องคิดหนักถ้าจะสร้างเรือลำใหม่เพราะค่าใช้จ่ายสูงมาก ซึ่งถ้าไม่มีเรือนิสชิน มารุ หรือเรือลำใหม่ทดแทน การล่าวาฬนอกชายฝั่งระยะไกลๆ ก็ไม่สามารถทำได้ แม้การล่าวาฬด้วยเรือขนาดเล็กจะยังมีอยู่ แต่ก็อยู่ยาก,นี่อาจเป็น จุดเปลี่ยน ของอุตสาหกรรมล่าวาฬญี่ปุ่น,บวร โทศรีแก้ว
การประชุม IWC ครั้งนี้ ญี่ปุ่นพยายามผลักดันให้ยกเลิกคำสั่งพักการล่าวาฬอย่างเป็นทางการ และให้มีการตั้ง คณะกรรมการล่าวาฬที่ยั่งยืน ขึ้นมากำกับดูแลการล่าวาฬ ควบคู่ไปกับแผนอนุรักษ์วาฬ
วาฬ,ล่าวาฬ,อนุรักษ์วาฬ,ต่อต้านการล่าวาฬ,7วันรอบโลก,ข่าวทั่วไป