สำเนียงเสียงจาก คีตาญชลีแด่ชุมชนมัฆวานผู้กระหายสงคราม?
หากฉันเป็นนก จะร้องขับขาน กล่อมดวงวิญญาณผู้กระหายสงคราม ให้อยู่ด้วยความรัก อยู่ด้วยความงดงาม ด้วยความละ โลภ โกรธ หลง14 กุมภาพันธ์ 2554เสียงขับร้องบทเพลงดังขึ้นในเวลาประมาณ 19.30 น. บริเวณหน้าหอศิลปวัฒนธรรม กรุงเทพฯ เบื้องหน้าเต็มไปด้วยหนุ่มสาวนักกิจกรรม นิสิต นักศึกษา ที่ยืนเป็นวงล้อมรอบเครื่องหมายแห่งสันติภาพ ซึ่งบรรจงสร้างขึ้นมาด้วยดอกกุหลาบนับร้อยดอกจากฝีมือชาวไทย ชาวต่างชาติและหนุ่มสาวและผู้สัญจรผ่านไปมาบริเวณหน้าหอศิลป์ฯ ในบรรยากาศแห่งวันวาเลนไทน์ วันแห่งความรัก โดยร่วมกันจัดขึ้นในนามกลุ่มไม่เอาสงคราม ต้องการสันติภาพในก่อนช่วงเวลาก่อนจะแยกย้าย เกิดไอเดียการร้องเพลงร่วมกันเพลงใดกันสักเพลงหนึ่ง เพื่อความรัก เพื่อสันติภาพเหนือเส้นสมมติแห่งเขตแดนไทย-กัมพูชา พวกเราจึงเลือกเพลง เสียงจากคีตาญชลีในวงการนักกิจกรรมทางสังคม นักกิจกรรมนักศึกษา หรือวงการเด็กค่าย คงไม่มีใครคนไหนจะไม่รู้จักเพลง เสียงจากคีตาญชลี จากวงคีตาญชลีเป็นแน่ เพราะเป็นเพลงที่เนื้อหาดี มีความหมายลึกซึ้ง และไพเราะเสนาะหู เป็นเพลงแนวเพื่อชีวิตตามความหมายโดยแท้จริงของวรรณกรรมแห่งเสียงเพลงในการออกค่ายต่างๆ ของนิสิตนักศึกษาก็มักจะหยิบยกมาร้อง มาเล่น มาสอนน้องๆ ให้ได้รู้จักเพลงนี้กันเสมอๆและเช่นกัน ในกิจกรรมต้านสงครามไทย-กัมพูชาที่จัดขึ้นครั้งนี้ ผู้ร่วมกิจกรรมได้ร่วมกันตกลงเลือกใช้เพลงที่มีเนื้อหาต่อต้านสงคราม สร้างความรัก ความงดงาม โดยไม่แบ่งแยกถิ่นฐานอาศัย ที่ทุกคนสามารถร้องร่วมกันได้มากที่สุดลงที่เพลง เสียงจากคีตาญชลีจากเนื้อหาแห่งการไม่สนับสนุนสงครามอย่างจับใจ ในวรรคท่อนฮุกของเพลงหากฉันเป็นนก จะร้องขับขาน กล่อมดวงวิญญาณผู้กระหายสงคราม ให้อยู่ด้วยความรัก อยู่ด้วยความงดงาม ด้วยความละ โลภ โกรธ หลงในราวปีพ.ศ. 2523-2524 อ๊อด สมศักดิ์ อิสมันยี และ ริน สุรินทร์ อิสมันยี สองสามีภรรยาชาวเพชรบุรี เดิมใช้ชื่อว่า วงสายทิพย์ ต่อมาได้เปลี่ยนเป็นชื่อวงคีตาญชลีซึ่งมีความหมายว่า คารวะด้วยเสียงเพลง ได้ออกอัลบั้มแรก ในชื่ออัลบั้ม เสียงจากคีตาญชลี และมีเพลงแรกของอัลบั้มชื่อเดียวกันนั่นเองสำหรับเพลงเสียงจากคีตาญชลีเนื้อหาหลักๆ ของงานวรรณกรรมดนตรีชิ้นนี้ สื่อออกมาอย่างเรียบง่ายและสวยงาม ในทัศนะแห่งการไม่อยากให้เกิดสงครามสงคราม ซึ่งเกิดขึ้นจากน้ำมือของชนชั้นปกครองไม่กี่คน สงคราม ซึ่งสร้างความสูญเสียชีวิตและทรัพย์สินให้กับชนชั้นรากหญ้ากรรมาชีพรวมถึง เหล่าทหารชั้นผู้น้อยแนวหน้าที่ถูกส่งไปรับใช้ในศึกสงครามที่ไม่ได้ก่อจากวันนั้นจนถึงวันนี้ บทเพลง เสียงจากคีตาญชลี ยังคงรักษาเจตนารมณ์แห่งอุดมการณ์ ต่อต้านสงคราม มาอย่างมั่นคงและไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อยทว่า หลังจากร้องเพลงจบ เพื่อนนักกิจกรรมรายหนึ่ง แจ้งว่า เมื่อวานนี้(วันที่13 ก.พ. 54) เจ้าของบทเพลงนี้(วงคีตาญชลี) เขาขึ้นร้องเพลงบนเวทีพันธมิตรฯหน้าทำเนียบนะเหมือนอะไรบางอย่างมันแทรกตัวขึ้นจากท้องมาจุกอยู่ตรงคอ หลังจากที่ได้ทราบข่าวว่าศิลปินกลุ่มนี้ สนับสนุนพันธมิตรฯตลอดเวลาหลายเดือนที่ผ่านมาคนกลุ่มนี้มิใช่หรือ? ที่พาคณะไปกัน 7 คน บุกข้ามเขตกัมพูชาไปหาหน่วยทหารฝั่งเขา ให้เขาจับ ? ยังไม่รวมประโยคยอดฮิตติดหูของส.ส.ประชาธิปัตย์ท่านหนึ่งที่เดินทางไปด้วย ว่า กำลังจะข้ามไปเขมรแล้ว ห้ามบอกใครนะ เรื่องนี้นายกฯ รู้คนเดียว จนในที่สุดก็ถูกจับทั้งคณะ เป็นเรื่องเป็นราวกันต่อมาคนกลุ่มนี้มิใช่หรือ? ที่ก่นด่า ยั่วยุนายกประเทศเพื่อนบ้าน จงเกลียดจงชัง หาประเด็นความคลั่งชาติมาปลุกปั่นให้เกิดข้อพิพาทอยู่ตลอดเวลาคนกลุ่มนี้มิใช่หรือ? ที่ถูกชาวบ้านในเขตชายแดน อ.กันทรลักษ์ขับไล่ไสส่งออกนอกพื้นที่เพราะทำให้พวกเขาต้องเดือดร้อนคนเหล่านี้มิใช่หรือ? ที่เรียกร้องแกมบังคับให้รัฐบาลและกองทัพไทย ทำสงคราม กับประเทศกัมพูชาเมื่อก่อนเคยคิดมาเสมอว่า วงดนตรีต่างๆที่เกิดขึ้นในยุคประชาธิปไตยเบ่งบาน ในช่วงยุคค้นหาของเหล่านักศึกษาและเสรีชน จะเกิดขึ้นเพื่อรับใช้อุดมการณ์เสรี อุดมการณ์ฝ่ายซ้าย ที่มุ่งเปลี่ยนแปลงสังคมให้เกิดความเท่าเทียมหลากหลายกวี บทประพันธ์ เนื้อหาต่างๆ ที่เกิดขึ้นในเพลงยุคนั้นต่างถูกตั้งเป็นแนวทางแสวงหาอันใสซื่อบริสุทธิ์ของ หนุ่มสาวผู้ต้องการเปลี่ยนแปลงสังคม หมายรวมถึงเนื้อหาของเพลงต่างๆ ที่เกิดขึ้นจากผลงานของวงคีตาญชลีด้วยเคยเชื่อมาเสมอว่าบทเพลงเหล่านั้นคือบทเพลงแห่งอุดมการณ์ฝ่ายซ้าย บทเพลงเพื่อรับใช้ประชาชนผู้ถูกกดขี่ และเคยเชื่อมาเสมอว่าศิลปินที่แต่งเพลงเหล่านั้น มีหัวใจและอุดมการณ์เสรีเพื่อรับใช้ประชาชนผู้แสวงหาความเป็นธรรมจากระบบ ระบอบที่กดขี่http://www.manager.co.th/vdo/defaultrun.aspx?NewsID=5540000020760ในกลางดึกคืนวันที่ 13 ก.พ. 2554ภาพและเสียงของวง คีตาญชลี ปรากฎอยู่บนหน้าจอมอนิเตอร์ถ่ายทอดสดเวทีพันธมิตรประชาชนเพื่อประชาธิปไตย เสียงประกาศของ สุรินทร์ อิสมันยี (ริน คีตาญชลี) ดังกึกก้อง เพื่อเป็นกำลังใจให้กับคุณวีระและคุณราตรี และทหารเพื่อนทหารหาญของเราที่ปฏิบัติหน้าที่อยู่ที่ชายแดนนะคะ (นาทีที่ 3.15)หลังจากนั้นจึงเริ่มร้องบรรเลงเพลงบรรพบุรุษของไทยแต่โบราณ ปกบ้านป้องเมืองคุ้มเหย้าคือบทเพลงพระราชนิพนธ์เราสู้ ซึ่งเป็นหนึ่งในสามของเพลงปลุกใจฝ่ายขวาที่ถูกนำมาใช้กับการต่อสู้การเมืองที่ได้รับความนิยมสูงสุดพร้อมจบด้วยถ้อยคำปราศัยสวยหรูหลังจบเพลงริน คีตาญชลี: ขอให้อย่าได้จัดฉาก อย่าได้สร้างภาพ ขอให้ความปลอดภัยมีแก่พี่น้องเราจริงๆ (นาทีที่7.29)อ๊อด คีตาญชลี: มันแปลกอยู่อย่างนะครับ ไม่รู้ เราก็อยู่ในสถานการณ์นี้มานาน คนที่เคยดีๆ พอมาจวนตัวแล้ว ก็จะเปลี่ยนไปทุกที (นาทีที่7.47)จากงานเขียนของอาจารย์สมศักดิ์ เจียมธีรสกุล ซึ่งได้ค้นคว้าข้อมูลอย่างละเอียดเกี่ยวกับประวัติเพลงนี้และได้ตีพิมพ์ไว้ในบทความเราสู้: เพลงพระราชนิพนธ์การเมืองกับการเมืองปี 2518-2519()มีอยู่ตอนหนึ่งว่าเพลงพระราชนิพนธ์ เราสู้ นี้เป็นเพลงที่พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวทรงระบายความในพระราชหฤทัยของ พระองค์ท่านที่ทรงได้รับการข่มขู่จาก ภัยแดง ที่มุ่งร้ายต่อเอกราชและอธิปไตยของประเทศอยู่ในขณะนี้ ว่าจะล้มล้างพระบรมราชจักรีวงศ์ให้สูญสิ้นไปจากผืนแผ่นดินไทย แต่ก็มิได้ทรงหวาดหวั่นพรั่นพรึง ทรงยืนยันที่จะประทับอยู่สู้ภัยร่วมกับประชาชนพสกนิกรของท่านจนพระองค์สุด ท้าย จะไม่ทอดทิ้งประชาชนไปจากผืนแผ่นดินไทยเป็นอันขาด สันติ ลุนเผ่ 30 มกราคม 2519 หนังสือพิมพ์ดาวสยามและขอยกข้อความตอนท้ายของงานเขียนวิชาการชิ้นนี้ระบุว่าแน่นอนว่า การที่ เราสู้ เป็นเพลงพระราชนิพนธ์ย่อมมีความหมายมากกว่าเพลงปลุกใจทั่วไป สำหรับ ดาวสยาม และกลุ่มพลังฝ่ายขวาอื่นๆ (กระทิงแดง ลูกเสือชาวบ้าน นวพล) ทุกครั้งที่ได้ยิน ร้อง หรือเพียงแต่นึกถึงเพลงนี้ในใจ ย่อมสามารถรู้สึกได้ว่าสิ่งที่พวกเขากำลังทำนั้นไม่เพียงแต่ถูกต้อง แต่เป็นพระราชประสงค์ – พระราชบัญชา – โดยตรง และแม้ในหลวงจะทรงมีพระราชดำรัสที่เป็นต้นกำเนิดของเพลงมาตั้งแต่วันที่ 4 ธันวาคม 2518 หรือกระทั่งทรง ปรุ กลอนที่เขียนจากพระราชดำรัสเป็น ส.ค.ส. ออกพระราชทานในวงจำกัด แต่การคงอยู่ในใจ การพร้อมใช้ (ready-to-use) ของเพลงย่อมสูงกว่า – และด้วยเหตุนี้จึง มีพลัง กว่า – พระราชดำรัสร้อยแก้วหรือกลอนธรรมดามาก สมศักดิ์ เจียมธีรสกุลเพลงเราสู้ ยังคงถูกหยิบใช้ในโอกาสต่อๆ มาเป็นระยะในกระบวนการต่อสู้ของกลุ่มฝ่ายขวาอนุรักษ์นิยมและเหล่ารอยัลลิสต์ภายในประเทศและในครั้งนี้ก็ถูกหยิบยกกลับมาใช้อีกครั้งโดยวงดนตรีซึ่งครั้งหนึ่งผู้ เขียนเคยเชื่อว่าเขาต่อสู้บนอุดมการณ์ฝ่ายซ้ายร่วมกับขบวนการประชาธิปไตย ของประชาชน ในนามวงคีตาญชลี ซึ่งแปลว่าคารวะด้วยเสียงเพลงหากแต่วันนี้เสียงขับขานบทเพลงเราสู้ คงมิใช่การคารวะกับประชาชนผู้ถูกกดขี่ การคารวะกับอุดมการณ์ฝ่ายซ้าย หรืออุดมการณ์ประชาธิปไตยใดๆ แล้วสิ้นคงเหลือก็แต่ชื่อและเรื่องราวแห่งอุดมการณ์ในครั้งก่อนเก่าสำเนียงเสียงจากคีตาญชลี ฤๅเสียงดนตรีเลือกที่จะร้องขับขาน เลือกปลุกจิตเร้าใจกล่อมดวงวิญญาณ แด่ชุมชนมัฆวานผู้กระหายสงคราม ?ละทิ้งจากแนวทางเพลงเพื่อชีวิตฝ่ายซ้าย เข้าโอบกอด เพลงปลุกใจฝ่ายขวาวันนี้ ณ เวทีพันธมิตรฯ วงดนตรีที่ชื่อคีตาญชลี ร้องเพลงปลุกใจต่อเนื่องกันถึง 3 เพลงได้แก่เพลง เราสู้ (นาทีที่ 3.15)เพลง นักรบชายแดน (นาทีที่9.36)และเพลงนกเขาเถื่อน 4(แต่งเนื้อร้องใหม่เพื่อการทวงคืนเขาพระวิหาร) (นาทีที่15.07)คงไม่มีสิ่งใดที่จะสื่อออกมาได้ชัดเจนจากสามเพลงเหล่านี้ได้มากไปกว่าการสนับสนุนให้เกิดสงครามไทย-กัมพูชาขึ้นชื่อว่าซ้ายก่อนอื่นคุณต้องมองเห็นประชาชนทุกคนเท่าเทียมกันหากนักปฏิวัติฝ่ายซ้ายจักประกาศเรียกร้องสงคราม คงมีเพียงแค่สงครามชนชั้นเพื่อปฏิวัติโค่นล้มอำนาจชนชั้นปกครองผู้กดขี่ สร้างเสรีให้เหล่าประชาชนชั้นกรรมาชีพ หาใช่การประกาศเรียกร้องสงครามชาติพันธุ์ซึ่งเป็นเพียงความต้องการของผู้ มีอำนาจในชนชั้นปกครองแต่นำพามาซึ่งความหายนะของเหล่าชนชั้นกรรมาชีพทุกๆ ชาติพันธุ์กิจกรรมต้านสงครามของกลุ่มไม่เอาสงคราม ต้องการสันติภาพ ในวันวาเลนไทน์ปีนี้ บริเวณหน้าหอศิลป์ฯ กรุงเทพฯ เราเลือกหยิบยกเพลง เสียงจากคีตาญชลี ขึ้นมาร้องเป็นเพลงปิดงานร่วมกันหากฉันเป็นนก จะร้องขับขาน กล่อมดวงวิญญาณผู้กระหายสงคราม ให้อยู่ด้วยความรัก อยู่ด้วยความงดงาม ด้วยความละ โลภ โกรธ หลงตัวผู้เขียนมั่นใจว่าเราเลือกหยิบยกเพลงต่อต้านสงคราม ที่ตรงตาม เนื้อหา และ อุดมการณ์ แห่งบทประพันธ์ในเนื้อร้องของเพลงเสียงจากคีตาญชลี ขึ้นมาร้องนี้ เรายึดมั่นในอุดมการณ์แห่งตัวบทเพลงหากแต่วันนี้เมื่อเวลาผ่านไปเจ้าของบทเพลงกลับมีการกระทำอันย้อนแย้งใน อุดมการณ์แห่งตนเมื่อกว่า 30 ปีก่อน โดยการร่วมกับคนกลุ่มหนึ่งผลิตซ้ำแนวคิดชาตินิยม อนุรักษ์นิยม และเหยียดชาติพันธุ์อื่น เพื่อสนับสนุนความชอบธรรมในการ ทำสงคราม กับประเทศเพื่อนบ้านที่ชื่อ กัมพูชาอุดมการณ์ล้านล้อมกล่อมบรรเลงตัวบทเพลงอยู่ยั้งยงคงไร้สีที่แปรผันหวั่นไหวเอียงเพียงนักกวีคนดนตรีที่ประพันธ์นั้นตามกาลสำเนียงเสียงจาก คี ตาญชลีฤๅเสียงดนตรี เลือกที่จะ ร้องขับขานเลือกปลุกจิต เร้าใจกล่อม ดวงวิญญาณแด่ชุมชนมัฆวานผู้ กระหายสงคราม ?ขอขอบคุณข้อมูลและภาพประกอบประวัติเพลงเราสู้จากเว็บงานวิชาการของอ.ดร.สมศักดิ์ เจียมธีรสกุลเราสู้: เพลงพระราชนิพนธ์การเมืองกับการเมืองปี 2518-2519ขอขอบคุณพี่เทวฤทธิ์ มณีฉาย กับข้อมูลจากการมอนิเตอร์เวทีพันธมิตรฯและขอขอบคุณผู้ร่วมกิจกรรม MAKE LOVE NO WAR และรูปเพิ่มเติมจากมิตรสหายในเฟซบุ๊กครับ สำเนียงเสียงจากคีตาญชลี ฤๅเสียงดนตรีเลือกที่จะร้องขับขาน เลือกปลุกจิตเร้าใจกล่อมดวงวิญญาณ แด่ชุมชนมัฆวานผู้กระหายสงคราม ?
หากฉันเป็นนก จะร้องขับขาน กล่อมดวงวิญญาณผู้กระหายสงคราม ให้อยู่ด้วยความรัก อยู่ด้วยความงดงาม ด้วยความละ โลภ โกรธ หลง 14 กุมภาพันธ์ 2554 เสียงขับร้องบทเพลงดังขึ้นในเวลาประมาณ 19.30 น.
กรณีพิพาทชายแดนไทย-กัมพูชา,คีตาญชลี,นิธิวัต วรรณศิริ