เดินหน้าแก้ปัญหาประเทศ vs แก้รัฐธรรมนูญ ใครจะถึงเส้นชัยก่อนกัน?
บรรยากาศภายหลังการแถลงนโยบายรัฐบาลในช่วง 2 สัปดาห์ที่ผ่านมา รัฐบาลก็เริ่มเดินหน้าบริหารประเทศด้วยการแบ่งงานกันระหว่างรองนายกรัฐมนตรี และรัฐมนตรีกับรัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงต่างๆ รวมทั้งมีการแต่งตั้งโฆษกประจำสำนักนายกรัฐมนตรี หรือที่เรียกกันติดปากว่า ,โฆษกรัฐบาล, เรียบร้อยแล้ว,ด้านพรรคฝ่ายค้าน ก็เริ่มเคลื่อนไหวทางการเมืองนอกสภาฯ โดยพรรคอนาคตใหม่และพรรคร่วมฝ่ายค้านต่างๆ เดินหน้าอย่างแข็งขันในการรณรงค์ให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญให้มีความเป็นประชาธิปไตยมากขึ้น โดยเฉพาะในประเด็นที่มองว่า ไม่เป็นประชาธิปไตย เช่น การที่สมาชิกวุฒิสภาที่มาจากการแต่งตั้งของคณะรักษาความสงบแห่งชาติ (คสช.) จะมีอำนาจในการร่วมลงชื่อคัดเลือกบุคคลมาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรีร่วมกับสมาชิกสภาผู้แทนราษฎรยาวนานถึง 5 ปี เป็นต้น,ทั้งนี้ พรรคอนาคตใหม่และพรรคร่วมฝ่ายค้านเห็นว่า ปัญหาความไม่เป็นประชาธิปไตยของบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญ พ.ศ.2560 เป็นอุปสรรคสำคัญในการแก้ไขปัญหาของประเทศ และเป็นรากฐานของปัญหาความไม่เป็นธรรมทั้งปวงที่คนไทยและสังคมไทยต้องเผชิญอยู่ในขณะนี้ ที่สำคัญกว่านั้นคือ เป็นเครื่องมือในการสืบทอดอำนาจของฝ่ายเผด็จการ,การรณรงค์ดังกล่าว พรรคอนาคตใหม่ใช้กลยุทธ์ในการเดินสายลงพื้นที่จังหวัดต่างๆ รวมทั้งการลงพบปะพูดคุยกับประชาชนกลุ่มสาขาอาชีพต่างๆ เพื่อสร้างความเข้าใจและหาแนวร่วม รวมทั้งสร้างฉันทามติร่วมกันจากประชาชนทุกฝ่าย ว่า ถึงเวลาแล้วที่จะต้องแก้ไขรัฐธรรมนูญให้เป็นประชาธิปไตยเช่นเดียวกับการแก้ไขรัฐธรรมนูญในปี 2540 ที่รัฐสภาได้ร่วมกับแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อเปิดช่องให้มีการตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญขึ้นมายกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับ,อย่างไรก็ตาม ปัจจัยที่จะต้องนำมาพิจารณาว่า การรณรงค์เพื่อให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญของพรรคอนาคตใหม่จะสำเร็จหรือไม่นั้น เราอาจจะต้องย้อนกลับไปดูกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญในปี 2540 เสียก่อนว่า มีที่มาที่ไปอย่างไร และมีความเหมือนหรือแตกต่างกับสถานการณ์ปัจจุบันอย่างไร,จุดกำเนิดของการแก้ไขรัฐธรรมนูญในปี 2540 เกิดขึ้นจากการชุมนุมเพื่อคัดค้านการสืบทอดอำนาจของคณะรัฐประหารในปี 2534-2535 ที่นำโดยคณะรักษาความสงบเรียบร้อยแห่งชาติ (รสช.) ที่กำหนดให้รัฐธรรมนูญปี 2534 ว่า นายกรัฐมนตรีไม่จำเป็นต้องมาจากการเลือกตั้ง ซึ่งในที่สุด พล.อ.สุจินดา คราประยูร ผู้บัญชาการทหารบก แกนนำในการรัฐประหารก็มาดำรงตำแหน่งนายกรัฐมนตรี ทั้งที่เคยประกาศก่อนหน้านั้นว่าจะไม่รับตำแหน่งนี้,กลุ่มผู้ชุมนุมซึ่งประกอบด้วยองค์กรประชาธิปไตยและนิสิตนักศึกษาได้เรียกร้องให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้นายกรัฐมนตรีต้องมาจาก ส.ส.ที่เลือกตั้งมาโดยประชาชนและให้ประธานสภาผู้แทนราษฎร เป็นประธานรัฐสภา แทนที่เดิมกำหนดให้ประธานวุฒิสภา (ซึ่งมาจากการแต่งตั้งของนายกฯ) เป็นประธานรัฐสภา,ในคราวนั้น พรรคร่วมรัฐบาลซึ่งเป็นเสียงข้างมากในสภาผู้แทนราษฎร ไม่ยอมทำตามเสียงเรียกร้องของผู้กลุ่มชุมนุม ประกอบกับฝ่ายรัฐบาลใช้สื่อของรัฐบิดเบือนสถานการณ์การชุมนุมที่เกิดขึ้นว่า เป็นเพียงคนกลุ่มเล็กๆ จนทำให้จำนวนผู้ชุมนุมเพิ่มขึ้นอย่างรวดเร็วและไม่สามารถควบคุมได้จนเหตุการณ์บานปลายเป็น เหตุการณ์พฤษภาทมิฬ เมื่อรัฐบาลตัดสินใจใช้ความรุนแรงกับผู้ชุมนุมและเกิดการจลาจลไปทั่วกรุงเทพฯ สุดท้ายสถานการณ์ก็สงบลงได้ด้วยพระบารมีของในหลวง รัชกาลที่ 9,ภายหลังเหตุการณ์สงบลง สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจึงร่วมกันแก้ไขรัฐธรรมนูญตามข้อเรียกร้องของผู้ชุมนุมและจัดให้มีการเลือกตั้งใหม่ในทันที ซึ่งภายหลังการเลือกตั้งในครั้งนั้น พรรคประชาธิปัตย์ได้รับคะแนนเสียงมากที่สุดและเป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาล แต่ก็อยู่ได้เพียง 2 ปีเศษๆ เกิดความขัดแย้งในพรรคร่วมรัฐบาลและมีการยุบสภาเลือกตั้งใหม่จนได้พรรคชาติไทยที่สัญญาระหว่างการหาเสียงเลือกตั้งว่าจะแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อให้มีการปฏิรูปการเมืองมาเป็นแกนนำในการจัดตั้งรัฐบาลและสามารถผลักดันให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อเปิดช่องให้มีสภาร่างรัฐธรรมนูญสำเร็จ,กระบวนการในการเกิดขึ้นของสภาร่างรัฐธรรมนูญ (สสร.) เพื่อยกร่างรัฐธรรมนูญใหม่ทั้งฉบับ เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นภายใต้สถานการณ์พิเศษที่ฝ่ายรัฐบาลเป็นฝ่ายริเริ่มในการเปิดช่องให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ในขณะที่พรรคฝ่ายค้านที่นำโดยพรรคประชาธิปัตย์ก็เคยสนับสนุนให้มีการปฏิรูปการเมืองมาก่อน จึงได้รับการสนับสนุนโดยเสียง ส.ส.ท่วมท้น,ดังนั้น เมื่อ สสร.ร่างรัฐธรรมนูญเสร็จสิ้นและนำมาให้สมาชิกรัฐสภาลงมติให้ความเห็นชอบหรือไม่เห็นชอบทั้งฉบับ สมาชิกสภาผู้แทนราษฎรจึงลงมติไปในทางเดียวกันให้รับร่างรัฐธรรมนูญของ สสร. ขณะที่สมาชิกวุฒิสภาบางส่วนก็ได้รับแรงกดดันจากสังคมให้ลงมติเห็นชอบ รัฐธรรมนูญปี 2540 จึงออกมาประกาศใช้ในเดือนตุลาคม 2540,เมื่อกลับมาที่สถานการณ์การเมืองในปัจจุบันที่พรรคการเมืองฝ่ายค้านร่วมส่งเสียงเดียวกันสนับสนุนให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญ ขณะที่พรรคร่วมรัฐบาลบางพรรค เช่น พรรคประชาธิปัตย์ก็เคยประกาศนโยบายให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเช่นกัน แต่สิ่งที่แตกต่างกันคือ ยังมีคำถามการปฏิรูปการเมืองเป็นปัญหาหลักของประเทศหรือไม่ หรือว่าปัญหาเศรษฐกิจและปากท้องของประชาชนเป็นปัญหาเร่งด่วนที่จำเป็นจะต้องแก้ไขก่อน,ตรงนี้ จึงเป็นโจทย์ใหญ่ของรัฐบาลพล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา ว่าจะสามารถเร่งเดินหน้าแก้ปัญหาสำคัญของประเทศโดยเฉพาะปัญหาเศรษฐกิจและปากท้องของประชาชน รวมทั้งปัญหาความไม่เป็นธรรมทางเศรษฐกิจและสังคมให้หลุดพ้นจากข้อกล่าวหาว่า รัฐบาลสนับสนุนทุนผูกขาดจนทำให้ธุรกิจรายย่อยไม่สามารถเติบโตได้ ขณะที่ปัญหากระบวนการยุติธรรมสองมาตรฐานที่จะต้องได้รับการแก้ไขโดยเร่งด่วน,หากรัฐบาลไม่สามารถแก้ไขปัญหาสำคัญต่างๆ ข้างต้นให้เห็นเป็นที่ประจักษ์ได้ โอกาสที่ข้อเรียกร้องให้มีการแก้ไขรัฐธรรมนูญเพื่อแก้ปัญหาทางการเมืองที่พรรคฝ่ายค้านเชื่อว่า เป็นรากเหง้าของปัญหาอื่นๆ ทั้งหมดก็จะมีความสมเหตุสมผลและได้รับความสนับสนุนมากขึ้นเรื่อยๆ โดยธรรมชาติ,ในทางกลับกัน หากรัฐบาลเดินหน้าเพื่อแก้ปัญหาสำคัญของประเทศประสบความสำเร็จโดยเร็ว การรณรงค์ขอแก้ไขรัฐธรรมนูญของพรรคฝ่ายค้านก็จะไม่ได้รับการสนับสนุน เพราะประชาชนส่วนใหญ่ย่อมเห็นว่า ระบบกลไกตามรัฐธรรมนูญที่มีอยู่ปัจจุบันยังคงสามารถแก้ไขปัญหาสำคัญของประเทศเดินหน้าไปได้,แต่ทั้งหมดนี้ สิ่งที่ประชาชนจะต้องจับตาดูเป็นพิเศษคือ การโฆษณาชวนเชื่อจากทั้ง 2 ฝ่ายซึ่งเชื่อว่า จะต้องมีการชิงไหวชิงพริบกันอย่างมาก โดยเฉพาะในยุคที่การสื่อสารผ่าน Social Media มีความสำคัญมากขึ้น อีกทั้งยังสามารถสร้างความได้เปรียบทางการเมืองให้กับกลุ่มผลประโยชน์ทางการเมืองมาแล้วในหลายประเทศ,ดังนั้น การเสพข้อมูลข่าวสารผ่าน Social Media ของประชาชนจะต้องกระทำกันอย่างระมัดระวังและมีสติ เพื่อไม่ให้ตกเป็นเครื่องมือทางการเมืองของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งที่ต้องการใช้ประชาชนในการกรุยทางเข้าสู่อำนาจของฝ่ายตนเช่นในอดีต,ชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี,www.twitter.com/chavarong
เราอาจจะต้องย้อนกลับไปดูกระบวนการแก้ไขรัฐธรรมนูญในปี 2540 เสียก่อนว่า มีที่มาที่ไปอย่างไร และมีความเหมือนหรือแตกต่างกับสถานการณ์ปัจจุบันอย่างไร
คิดจาก Social Media,ชวรงค์ ลิมป์ปัทมปาณี,โซเชียลมีเดีย,การโฆษณาชวนเชื่อ,แก้ไขรัฐธรรมนูญ,ประยุทธ์ จันทร์โอชา