เอกสิทธิ์ หนุนภักดี: ว่าด้วยทักษิโนมิคส์
ว่าด้วยทักษิโนมิคส์การที่คุณสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ อดีตทีมเศรษฐกิจของคุณทักษิณรับตำแหน่งหัวหน้าทีมเศรษฐกิจของรัฐบาลประยุทธ์นำมาซึ่งความวิตก (ความหวัง?) ว่าจะเป็นการหวนคืนของ ทักษิโนมิกส์ทักษิโนมิกส์คืออะไร? ทักษิโนมิกส์คือชื่อเรียกแนวทางการจัดการเศรษฐกิจไทยสมัยรัฐบาลทักษิณที่มีลักษณะเฉพาะตัวบางประการแตกต่างจากแนวแนวนโยบายก่อนหน้านั้นจนผู้คนสังเกตและขนานนามให้เพื่อสื่อความกันได้ง่ายขึ้น ทั้งนี้ในช่วงเวลาที่เรียกว่า ทักษิโนมิกส์ นั้น ทักษิณ ชินวัตรเป็นผู้นำจากการเลือกตั้งผู้มีอำนาจเด็ดขาด ดำเนินการปฏิรูปปัจจัยที่เกี่ยวข้องกับระบบเศรษฐกิจไทยโดยมีวัตถุประสงค์เพื่อยกระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมของไทยเข้าใกล้กับประเทศที่พัฒนาแล้วการยกระดับการพัฒนาทางเศรษฐกิจและสังคมของไทยให้เข้าใกล้กับประเทศที่พัฒนาแล้ว คือการไล่กวดโลกให้ทัน หมายความว่าประเทศไทยตัดสินใจที่จะมีสัมพันธ์แนบแน่นกับทุนนิยมโลก/ทุนนิยมโลกาภิวัตน์ซึ่งในห้วงเวลานี้มักหมายถึงการเปิดเสรีทางเศรษฐกิจและยึดถือการขยายตัวทางเศรษฐกิจเป็นเป้าหมายและดัชนีวัดการพัฒนาที่สำคัญ ซึ่งประเทศไทยในเวลานั้น (และในเวลานี้?) ยังไม่มีโครงสร้างพื้นฐานและเงื่อนไขด้านจำนวนผู้ประกอบการและผู้บริโภคที่มากพอจะร่วมขบวนเศรษฐกิจโลกในลักษณะดังกล่าวได้ด้วยเหตุนี้การปฏิรูประบบราชการและองค์กรในกำกับของรัฐในฐานะที่เป็นโครงสร้างพื้นฐานของระบบเศรษฐกิจ และ dual-track policies ที่หมายถึงนโยบายเพิ่มประสิทธิภาพในการแข่งขันระดับโลกของบริษัทใหญ่ในเมืองและส่งเสริมเศรษฐกิจของ รากหญ้า ในชนบท (Akira Suehiro 2014 304) จึงเป็นเงื่อนไขสำคัญของการบรรลุเป้าหมายดังกล่าวรัฐบาลทักษิณจึงเดินหน้าเปิดเสรีทางการค้า เชื่อมต่อกับระบบเศรษฐกิจไทยกับเศรษฐกิจโลกให้มากขึ้น สร้างชุดนโยบายที่มุ่งเพิ่มจำนวนผู้ผลิตและผู้บริโภคด้วยการทำให้คนที่ไม่เคยมีเงินมีเงิน ทำให้คนที่ไม่เคยคิดหรือไม่เคยมีโอกาสลงทุนเกิดความต้องการหรือมีโอกาสที่จะลงทุน ริเริ่มโครงการกองทุนหมู่บ้านหรือโครงการพักชำระหนี้เกษตรกรเพื่อนำเงินไปไว้ในมือชาวบ้านโดยตรงหรือการสนับสนุนให้ชาวบ้านเป็นผู้ประกอบการในโครงการ OTOP ตลอดจนสร้างนโยบาย 30 บาทรักษาทุกโรคเพื่อลดภาระในการดำรงชีวิตของประชาชน ทั้งหมดนี้เพื่อให้ชาวบ้านได้มีโอกาสสะสมทุนและเข้าสู่เศรษฐกิจแบบตลาดโลกในวงกว้างทั้งในฐานะผู้บริโภคและผู้ประกอบการแทนที่การมีส่วนร่วมในฐานะแรงงานเท่านั้นดังเช่นในอดีตความหมายของทักษิโนมิกส์จึงมิได้อยู่ที่เพียงตัวนโยบาย dual-track เท่านั้น แต่ยังเกี่ยวพันอย่างมากกับที่มาของอำนาจกำหนดนโยบาย กระบวนการในการใช้อำนาจเพื่อดำเนินนโยบายทางเศรษฐกิจ และเป้าหมายทางเศรษฐกิจที่มาของอำนาจในกระบวนการกำหนดนโยบายนี้สำคัญเพราะว่าในกระบวนการกำหนดนโยบายจะมีการเจรจาเสมอไม่ว่าจะเป็นผู้นำจะเป็นใครหรือใช้ระบอบใดบริหารประเทศ โดยผู้นำจะเจรจากับอำนาจที่หนุนหลังเขาเป็นหลัก เมื่อเขาต้องเจรจาต่อรองกับใครเขาก็แบ่งปันโลกทัศน์และผลประโยชน์กับคนที่เขาคุยด้วย ดังนั้นเมื่อที่มาของอำนาจทักษิณมาจากประชาชนเขาจึงต้องคุยกับประชาชน (แน่นอนว่าเขาคงจะคุยกับคนอื่น ๆ ด้วยเหมือนกัน)ในกระบวนการใช้อำนาจเพื่อดำเนินนโยบายทางเศรษฐกิจ ทักษิณใช้รัฐเป็นกลไกผลักดันเศรษฐกิจ เช่น เปลี่ยนหน้าที่ผู้ว่าฯ เป็นผู้ว่าฯ ซีอีโอ เปลี่ยนหน้าที่ทูต เป็นทูตซีอีโอ ฯลฯส่วนเป้าหมายทางเศรษฐกิจนั้น ทักษิโนมิกส์มีเป้าหมายชัดเจนว่าต้องการร่วมขบวนทุนนิยมโลกและพยายามดำเนินมาตรการต่าง ๆ เพื่อที่จะร่วมขบวนไปกับทุนนิยมโลกให้ได้จะเห็นได้ว่าทักษิโนมิคส์มีบุคลิกลักษณะที่สำคัญคือ ผู้นำอำนาจนิยมที่มาจากการเลือกตั้งใช้กลไกรัฐเพื่อรับใช้ตลาด มุ่งขยายทุนนิยมโลกาภิวัตน์โดยพื้นฐานแล้วนโยบายเศรษฐกิจของไทยทุกรัฐบาลจะส่วนที่คล้ายคลึงกันในแง่ของการมุ่งขยายทุน แม้แต่รัฐบาลประยุทธ์ที่ประกาศยึดเศรษฐกิจพอเพียงเป็นแนวนโยบายหลักได้ยังเร่งผลักดันโครงการลงทุนขนาดใหญ่ ให้สิทธิประโยชน์ในการลงทุนแก่บริษัทต่างชาติและอำนวยความสะดวกให้ทุนข้ามชาติอย่างเต็มที่ภายในระยะเวลาไม่นานหลังเข้าสู่อำนาจ สิ่งที่แนวนโยบายเศรษฐกิจของรัฐบาลประยุทธ์จะคล้ายคลึงกับทักษิโนมิกส์ก็คงจะเป็นเรื่องการมุ่งขยายทุนนิยมและความเป็นเผด็จการแม้ว่านโยบายของทักษิณจะเป็นที่ชื่นชอบของประชาชนจำนวนมากและนักวิชาการจำนวนหนึ่งจัดสิ่งที่เขาทำเป็นการปฏิรูประบบเศรษฐกิจไทยที่สำคัญแต่ก็ปฏิเสธไม่ได้ว่าลักษณะอำนาจนิยมของทักษิณ การผลักดันนำกลไกรัฐรับใช้ตลาดอย่างเข้มข้นและการมุ่งเชื่อมโยงกับโลกด้วยการขยายพื้นที่ทุนนิยมอย่างกว้างขวางของทักษิณนั้นส่งผลกระทบในด้านลบต่อสังคมด้วยการใช้อำนาจเกินเลยและผลเสียจากทุนนิยมโลกาภิวัตน์ที่เกิดขึ้นในยุคทักษิโนมิกส์นั้นจะมากน้อยยังถูกถ่วงทานด้วยกรอบของประชาธิปไตยและโลกาภิวัตน์ นั่นคือ ถึงทักษิณจะมีอำนาจมากแต่อย่างมากที่สุดเมื่อครบสี่ปีเขาต้องลงจากตำแหน่งให้ประชาชนเลือกใหม่ ประชาชนที่ไม่พอใจนโยบายหรือพฤติกรรมของเขาสามารถวิพากษ์วิจารณ์ได้ เดินขบวนประท้วงได้ ฯลฯ ในขณะที่กรอบโลกาภิวัตน์นั้นนอกจากด้านที่รุกคืบยึดทรัพยากรท้องถิ่นทำกำไรแล้วก็ยังมีด้านที่ช่วยกำกับและยกระดับมาตรฐานต่าง ๆจริงอยู่ที่ว่าทักษิณเกิดจากประชาธิปไตยและโลกาภิวัตน์และด้วยประชาธิปไตยและโลกาภิวัตน์นี่แหละที่คอยขวางมือเท้าของเขามิให้กระทำการตามอำเภอใจได้ทั้งหมดดังนั้นเราอาจจะนิยาม ทักษิโนมิกส์ ได้ว่าเป็นการใช้อำนาจนิยมขยายทุนภายใต้กรอบประชาธิปไตยและโลกาภิวัตน์ที่คอยกำกับถ่วงทาน
 ว่าด้วยทักษิโนมิคส์การที่คุณสมคิด จาตุศรีพิทักษ์ อดีตทีมเศรษฐกิจของคุณทักษิณรับตำแหน่งหัวหน้าทีมเศรษฐกิจของรัฐบาลประยุทธ์นำมาซึ่งความวิตก (ความหวัง?) ว่าจะเป็นการหวนคืนของ ทักษิโนมิกส์
ทักษิณ ชินว้ตร,ทักษิโนมิคส์,ประยุทธ์ จันทร์โอชา,เอกสิทธิ์ หนุนภักดี