หน้าที่พลเมืองต่อพระมหากษัตริย์ จากแบบเรียน พ.ศ.2493
ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของทั้งสองพระองค์ข่าวการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์ ยังคงสร้างความเศร้าโศกต่อพี่น้องประชาชนชาวไทยหลายล้านคนอย่างหาที่สุดมิได้ ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณที่ทรงมีต่อชาวไทยดังที่เราได้ประจักษ์และรับทราบผ่านการประชาสัมพันธ์อย่างต่อเนื่องในธรรมเนียมประเทศที่มีพระมหากษัตริย์ พระราชบัลลังก์จะว่างลงมิได้ วาทะสำคัญที่เป็นธรรมเนียมมาช้านา ดังที่นายกรัฐมนตรีพลเอกประยุทธ์ จันทร์โอชา กล่าวปิดท้ายแถลงการณ์สำนักนายกรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 14 ตุลาคม พ.ศ. 2559 ว่า พี่น้องประชาชนชาวไทยทั้งหลาย พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ภูมิพลอดุลยเดชมหาราช รัชกาลที่ 9 เสด็จสวรรคตแล้ว ขอพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวรัชกาลใหม่ ทรงพระเจริญ (Le Roi Est Mort Vive Le Roi) แม้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราช เจ้าฟ้ามหาวชิราลงกรณ สยามมกุฎราชกุมาร ยังมิได้ทรงรับราชสมบัติตามธรรมเนียมโดยทันที ด้วยยังทรงพระโทมนัสถึงพระราชชนก แต่เมื่อเวลาล่วง สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ จะเสวยราชสมบัติเป็นรัชกาลที่ 10 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์เมื่อทรงมีพระราชดำริเห็นสมควรเป็นแน่แท้ประวัติศาสตร์แบบเรียนไทย ยกสถาบันพระมหากษัตริย์ไว้เป็นเรื่องหนึ่งที่สำคัญอยู่เสมอ ทั้งในแบบสอนอ่านภาษาไทย แบบเรียนสร้างเสริมประสบการณ์ชีวิต หรือแบบเรียนวิชาประวัติศาสตร์ แบบเรียนเล่มหนึ่งที่เกิดขึ้นหลังเปลี่ยนแปลงการปกครอง พ.ศ.2475 คือ โดยเล่มที่จะยกมากล่าวถึง คือเล่มสำหรับชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 1-3 ตีพิมพ์เมื่อปี พ.ศ. 2501 ตามหลักสูตรและประมวลการสอน พ.ศ. 2493 ของกระทรวงศึกษาธิการความน่าสนใจของแบบเรียนเล่มนี้ คือการสอนให้นักเรียนรู้ถึงสิทธิเสรีภาพของตน หน้าที่ของตนตามรัฐธรรมนูญ และส่งเสริมระบอบประชาธิปไตยโดยการสอนความรู้และวิธีการเกี่ยวกับการเลือกตั้ง แต่นอกจากนี้ยังสอนหน้าที่ของชาวไทยต่อพระมหากษัตริย์อีกด้วย โดยแบ่งบทเรียนออกเป็นสองบทย่อย คือ 1. พระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุขของชาติ และ 2. พระมหากษัตริย์กับการปกครองตามรัฐธรรมนูญ โดยจะยกบท และ สองบทมากล่าวคู่กัน เพราะเจ้าของแบบเรียนเล่มที่อยู่ในมือนี้ได้ วงกลม หัวข้อทั้งสองบทไว้ที่สารบัญ พร้อมกับเขียนว่า ออกสอบพระมหากษัตริย์ทรงดำรงอยู่ในสถานะอันเป็นที่ควรสักการะ ผู้ใดจะละเมิดมิได้ ผู้ใดที่ละเมิดขาดความสักการะ บังอาจกล่าวติเตียนหรือฟ้องร้องต่อพระองค์ ผู้นั้นจะมีความผิดตามกฎหมาย พระมหากษัตริย์ยังทรงเป็นผู้มีอุปการคุณแก่พลเมืองมาตั้งแต่สมัยก่อน ด้วยพระมหากษัตริย์ทรงพระปรีชาสามารถ มานะบากบั่น กล้าหาญอดทน นำประชาชนเข้าสู้รักษาความอิสระ และกู้ชาติด้วยพระองค์เองจนรักษาชาติไว้ได้สำเร็จ และยังทรงเป็นเครื่องยึดเหนี่ยวน้ำใจของประชาชนพลเมืองในชาติ จึงไม่ควรละเมิดต่อพระมหากษัตริย์และถ้านักเรียนรักรัฐธรรมนูญเพียงใดก็ต้องรักพระมหากษัตริย์เพียงนั้นและพระมหากษัตริย์ทรงใช้อำนาจอธิปไตยแทนปวงชนชาวไทยในบทสิทธิเสรีภาพ สิทธิของประชาชนชาวไทยภายใต้รัฐธรรมนูญประกอบด้วยสามอย่างคือ สมภาพ เสรีภาพ และภราดรภาพ โดยให้คำอธิบายของแต่ละองค์ประกอบว่า สมภาพ คือความเท่าเทียมกัน โดยยกตัวอย่างของการกระทำผิดว่ามีทั้งพวกที่มีสิทธิพิเศษที่ไม่ถูกจับกุม และพวกที่ถูกจับกุมคุมขัง เมื่อมีรัฐธรรมนูญแล้วสิทธิพิเศษต่างๆก็เลิกร้างไปสิ้นกฎหมายที่ใช้ลงโทษบุคคลหนึ่งย่อมใช้ลงโทษชาวไทยทั่วๆไปเหมือนๆกันทุกคน ฐานันดรศักดิ์เช่นพระองค์เจ้า หม่อมเจ้า นายร้อย นายพัน นายพล ย่อมไม่ทำให้เกิดสิทธิพิเศษหรือได้รับการยกเว้นความผิดตามกฎหมายแต่อย่างใด เสรีภาพ แบ่งเป็นเสรีภาพทางการเมือง คือให้มีสิทธิในการเรียกร้องใดๆจากรัฐบาลผ่านผู้แทนราษฎรได้ และเสรีภาพส่วนบุคคล คือให้สิทธิทำอะไรก็ได้ที่ถูกกฎหมายและไม่เดือดร้อนผู้อื่น นอกจากนี้ประชาชนยังมีเสรีภาพในการพูด เขียน พิมพ์ และโฆษณา เพราะมนุษย์มีเสรีภาพในร่างกายจึงย่อมมีสิทธิ์ที่จะแสดงความคิดเห็นออกมาในทางต่างๆได้ ส่วน ภราดรภาพ คือประชาชนพึงตอบแทนรัฐที่ได้คุ้มครองตนมา เป็นหน้าที่ต่อประเทศชาติส่วนหน้าที่ของชนชาวไทยที่บัญญัติไว้ในรัฐธรรมนูญ ระบุไว้ 3 ข้อ โดยมีข้อ 1. คือ บุคคลมีหน้าที่รักษาไว้ซึ่งการปกครองระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข โดยให้เหตุผลว่า โดยที่ประชาชนได้นับถือพระมหากษัตริย์มาตั้งแต่ดึกดำบรรพ์จนถึงปัจจุบัน (พ.ศ. 2493) คนไทยจึงควรพากันนิยมและเคารพสักการพระมหากษัตริย์ไว้ในฐานะสูงสุดของชาติเสมอไป โดยที่การปกครองในระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขนี้ ทำให้พระมหากษัตริย์อยู่ใต้รัฐธรรมนูญ เป็นแบบของไทย ไม่เหมือนกันกับประเทศประชาธิปไตยแบบสาธารณรัฐ ที่จะต้องเลือกผู้นำใหม่ตามวาระในเวลาอันจำกัดอย่างสหรัฐอเมริกา หรือฝรั่งเศส บางมาตราสำคัญในรัฐธรรมนูญที่เกี่ยวข้องกับเนื้อหาในแบบเรียนมาตรา 3 (2475) องค์พระมหากษัตริย์ดำรงอยู่ในสถานะอันเป็นที่เคารพสักการ ผู้ใดจะละเมิดมิได้มาตรา 5 (2492) องค์พระมหากษัตริย์ดำรงอยู่ในสถานะอันเป็นที่เคารพสักการ ผู้ใดจะละเมิดมิได้มาตรา 6 (ร่าง 2559) องค์พระมหากษัตริย์ทรงดำรงอยู่ในฐานะอันเป็นที่เคารพสักการะ ผู้ใดจะละเมิดมิได้ ผู้ใด จะกล่าวหาหรือฟ้องร้องพระมหากษัตริย์ในทางใด ๆ มิได้มาตรา 12 (2475) ภายในบังคับแห่งบทบัญญัติในรัฐธรรมนูญนี้ บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย ฐานันดร ศักดิ์โดยกำเนิดก็ดี โดยแต่งตั้งก็ดี หรือโดยประการอื่นใดก็ดี ไม่กระทำให้เกิดเอกสิทธิ์อย่าง ใดเลยมาตรา 27 (2492) บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย ฐานันดรศักดิ์โดยกำเนิดก็ดี โดยแต่งตั้งก็ดี โดยประการอื่น ใดก็ดี ไม่กระทำให้เกิดเอกสิทธิ์อย่างใดเลยมาตรา 27 (ร่าง 2559) บุคคลย่อมเสมอกันในกฎหมาย มีสิทธิและเสรีภาพและได้รับความคุ้มครองตามกฎหมาย เท่าเทียมกันชายและหญิงมีสิทธิเท่าเทียมกันการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมต่อบุคคล ไม่ว่าด้วยเหตุความแตกต่างในเรื่องถิ่นกำเนิด เชื้อชาติ ภาษา เพศ อายุ ความพิการ สภาพทางกายหรือสุขภาพ สถานะของบุคคล ฐานะทางเศรษฐกิจหรือสังคม ความเชื่อทางศาสนา การศึกษาอบรม หรือความคิดเห็นทางการเมืองอันไม่ขัดต่อบทบัญญัติแห่งรัฐธรรมนูญ หรือเหตุอื่นใด จะกระทำมิได้มาตรการที่รัฐกำหนดขึ้นเพื่อขจัดอุปสรรคหรือส่งเสริมให้บุคคลสามารถใช้สิทธิหรือเสรีภาพได้เช่นเดียวกับบุคคลอื่น หรือเพื่อคุ้มครองหรืออำนวยความสะดวกให้แก่เด็ก สตรี ผู้สูงอายุคนพิการ หรือผู้ด้อยโอกาส ย่อมไม่ถือว่าเป็นการเลือกปฏิบัติโดยไม่เป็นธรรมตามวรรคสามบุคคลผู้เป็นทหาร ตำรวจ ข้าราชการ เจ้าหน้าที่อื่นของรัฐ และพนักงานหรือลูกจ้างขององค์กรของรัฐย่อมมีสิทธิและเสรีภาพเช่นเดียวกับบุคคลทั่วไป เว้นแต่ที่จำกัดไว้ในกฎหมายเฉพาะในส่วนที่เกี่ยวกับการเมือง สมรรถภาพ วินัย หรือจริยธรรม รัฐธรรมนูญที่กล่าวถึงน่าจะหมายถึงรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2475 แก้ไขเพิ่มเติม พ.ศ.2494 หนังสือเรียนกล่าวว่า ต่อมาเมื่อวันที่ 29 พฤศจิกายน พ.ศ. 2495 ได้เกิดการเปลี่ยนแปลงรัฐธรรมนูญอีกครั้ง ให้ใช้รัฐธรรมนูญฉบับพุทธศักราช 2475 แก้ไขเพิ่มเติมพุทธศักราช2495 รวมความว่า ประเทศไทยมีรัฐธรรมนูญ 5 ฉบับแล้ว เพราะฉะนั้นเราจึงต้องเรียนรู้ถึงบทบัญญัติที่สำคัญในรัฐธรรมนูญฉบับนี้ ดู เอื้อ บุษปะเกศ หงสกุล 69. เอื้อ บุษปะเกศ หงสกุล พิมพ์ครั้งที่10 (กรุงเทพฯ:ไทยวัฒนาพานิช 2501) 21. เรื่องเดียวกัน 28. เรื่องเดียวกัน 29. เรื่องเดียวกัน 33. เรื่องเดียวกัน 28. เรื่องเดียวกัน 41.
ด้วยสำนึกในพระมหากรุณาธิคุณของทั้งสองพระองค์ข่าวการสวรรคตของพระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช รัชกาลที่ 9 แห่งพระบรมราชจักรีวงศ์
ประวัติศาสตร์,หน้าที่พลเมืองต่อพระมหากษัตริย์,สถาบันพระมหากษัตริย์,ธรรมราชา,แบบเรียน,อภิพล แซ่ตั้ง,แบบเรียน พ.ศ. 2493,พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช