ไว้ใจ๋ได้กา? เจาะลึกไทยจับมืออาลีบาบา กับมุมมอง แจ็ค หม่า แบบโลกไม่สวย
นี่คือ คำมั่นจาก ,แจ็ค หม่า, อภิมหาเศรษฐีผู้มั่งคั่ง นักธุรกิจระดับโลกเจ้าของ ,อาลีบาบา, ราชา  E-Commerce แดนมังกร ที่มาลงนามเอ็มโอยูกับรัฐบาลไทยเป็น 4 ฉบับ เมื่อวันที่ 19 เม.ย.ที่ผ่านมา (อ่านรายละเอียด ,แจ็ค หม่า ใช้อี-คอมเมิร์ซพัฒนาการค้าไทย-จีน อาลีบาบา ลงทุนหมื่นล้านบาท, ) ,แต่ในโลกของธุรกิจ ไม่มีคำว่า, เพื่อน, หรือ, มิตรแท้, จะให้เราไว้ใจ เจ้าพ่ออาณาจักรอาลีบาบาเลยก็ใช่ว่าจะดี ดังนั้น เราจึงต้องศึกษาเขาด้วย เพื่อป้องกัน ,สยามประเทศ, ของเราเพลี่ยงพล้ำ,ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ ได้ติดต่อผู้ที่คร่ำหวอด รู้จริงเกี่ยวกับประเทศจีน ได้แก่ อดีตผู้อำนวยการ ศูนย์วิจัยยุทธศาสตร์ไทย-จีน (Thai-Chinese Strategic Research Center : TCRC) สำนักงานคณะกรรมการวิจัยแห่งชาติ ,รศ.ดร.อักษรศรี พานิชสาส์น อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์, มาช่วยวิเคราะห์การร่วมมือครั้งนี้,เพื่อให้เข้าใจความคิดและวิธีการดำเนินธุรกิจของ ,แจ็ค หม่า, ทีมข่าวฯ ได้สอบถามเรื่องนี้ไปยัง รศ.ดร.อักษรศรี จึงเลกเชอร์ชีวประวัติฉบับย่อของราชา E-Commerce  คนนี้ให้เราฟังสักเล็กน้อย ก่อนจะวิเคราะห์การเข้ามาลงทุนหมื่นล้านในไทย ,สูตรสำเร็จของเขา คือ การทำธุรกิจไม่เหมือนคนอื่น, เพราะโดยปกติแล้วการทำธุรกิจในต่างประเทศมักจะใช้วิธีการ B2B (Business-to-Business) เช่น บริษัทจีนกับบริษัทในไทยคุยกันเพื่อร่วมลงทุนธุรกิจ แต่ผู้ชายคนนี้คิดการใหญ่ เขาจะไม่ทำเพียงแค่นั้น แต่เขาเน้นวิธี B2G (Business to Government) ไม่ว่าเขาจะไปรุกตลาดประเทศไหน เช่น มาเลเซีย ฟิลิปปินส์ เขาก็จะเน้นไปคุยกับผู้นำระดับรัฐบาลนั้นๆ โดยมาในมาดนักธุรกิจแสนดีแนวฮีโร่ บอกว่า, ดังนั้น สตอรี่ และภาพลักษณ์ที่เขามานำเสนอกับเมืองไทยก็ไม่มีอะไรแปลกใหม่ เพราะเป็นสิ่งที่เขาก็ใช้โมเดลนักธุรกิจแสนดีทำนองนี้ไปบอกกับรัฐบาลประเทศอื่นๆ ด้วย,อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ กล่าวว่า จริงๆ แล้วกรณีของไทย แจ็ค หม่า เป็นฝ่ายวิ่งมาหาเราก่อนนะ เขาเป็นฝ่ายมาจีบ มาขอพบกับนายกฯ ตู่ ตั้งแต่เมื่อครั้งนายกฯ ตู่ บินไปประชุมที่หางโจว ถิ่นของอาลีบาบา ,รศ.ดร.อักษรศรี ยังได้กล่าวถึงเบื้องหลังก่อนจะถึงวันนี้ว่า เริ่มตั้งแต่ แจ็ค หม่า มาขอเข้าพบ พล.อ.ประยุทธ์ จันทร์โอชา เมื่อครั้งที่บินไปประชุม G20 ที่เมืองหางโจว ปี 2559 ซึ่งการเข้าพบของแจ็ค หม่า ไม่อยู่ในวาระกำหนดการเดิมของนายกฯ แล้วจู่ๆ แจ็ค หม่า ก็ติดต่อมาขอเข้าพบนายกฯ ที่โรงแรมในหางโจว และในครั้งนั้นนอกจากไทยแล้ว แจ็ค หม่า ยังได้ขอเข้าพบผู้นำอินโดนีเซียด้วย จึงมีข้อสังเกตว่า แจ็ค หม่าสนใจประเทศที่มีตลาดพลเมืองเน็ตขนาดใหญ่อย่างไทยและอินโดนีเซีย แล้วหลังจากพบกันครั้งนั้น นายกฯ ตู่ จึงเชิญ แจ็ค หม่า มาร่วมงานการประชุมกรอบความร่วมมือเอเชีย (ACD) ที่ไทยเป็นเจ้าภาพในอีกไม่กี่เดือนถัดมา,ส่วนในการทำธุรกิจเพื่ออนาคต แจ็ค หม่า จะเน้นใช้ประโยชน์จากคนรุ่นใหม่ คน Gen Y ที่มีไฟแรง โดยเขาเลือกใช้ทีมงานพลังคนรุ่นใหม่ที่มีความคิดสร้างสรรค์ นี่คือความชาญฉลาดในการดึงพลังความคิดของทีมงานคนรุ่นใหม่ เพื่อคิดค้นธุรกิจรูปแบบใหม่ๆ และสร้างสรรค์ผลงานคิดค้นการใช้เทคโนโลยีดิจิทัล ,ทีมข่าวฯ ถามว่า การลงทุนในไทยครั้งนี้ สิ่งที่ต้องระมัดระวัง หรือไทยจะได้ประโยชน์ หรือเสียประโยชน์มากกว่ากัน รศ.ดร.อักษรศรี อดีต ผอ.ศูนย์วิจัยยุทธศาสตร์ไทย-จีน กล่าวว่า เรื่องนี้ยังสรุปชัดไม่ได้ ต้องรอวัดความจริงใจ เราเองก็ยังไม่รู้ว่าเขาจริงจังและจริงใจกับไทยแค่ไหน กับการแค่มาลงนามเอ็มโอยูทั้ง 4 ฉบับนี้ ก็ไม่ได้มีอะไรที่เป็นการผูกพัน ลงนามเซ็นเอ็มโอยูวันนี้ พรุ่งนี้ฉีกทิ้งก็ได้ เป็นแค่กระดาษแผ่นหนึ่งที่ไม่มีข้อผูกมัด ซึ่งจะต้องใช้เวลาพิสูจน์ แต่ถ้าถามว่า, การเซ็นเอ็มโอยูครั้งนี้มีประโยชน์ไหม  คำตอบคือ ก็น่าสนใจ มันคือโอกาสที่เจ้าพ่อ e-commerce ระดับโลก สนใจร่วมมือกับไทย แต่ยังไม่มีข้อมูลรายละเอียดว่า จะมาทำอะไรเพื่อคนไทยบ้าง และตกลงกันแล้วจะปฏิบัติได้จริงเพียงใด ,ในส่วนของมาเลเซีย แจ็ค หม่า ได้ไปลงทุนสร้าง DIGITAL FREE TRADE ZONE  ซึ่งความร่วมมือของแจ็ค หม่า กับมาเลเซีย ที่เดินหน้าเป็นรูปธรรมแล้ว ตอนนี้ยังได้นำ Alibaba Cloud ไปช่วยควบคุมระบบการจราจรในมาเลเซียด้วย ,ส่วนที่ฟิลิปปินส์ แจ็ค หม่า ก็ไปหยอดคำหวานกับประธานาธิบดีดูเตร์เต ผู้นำรัฐบาลฟิลิปปินส์ บอกว่า ฟิลิปปินส์มีศักยภาพจะพัฒนา digital economy บอกว่า จะไปช่วยผลักดันและพัฒนาเทคโนโลยี และตลาดอีคอมเมิร์ซของฟิลิปปินส์จะเติบโตต่อไปด้วยพลังประชากรเกือบ 100 ล้านคน แจ็ค หม่าจะไปทำ FinTech (เทคโนโลยีเกี่ยวกับการเงิน) ในฟิลิปปินส์ด้วย,เขาเป็นคนฉลาดมาก เขามีโมเดลชัดเจนในใจว่า จะใช้ประโยชน์จากแต่ละประเทศในอาเซียนอย่างไร ,ดังนั้น อย่าหลงคิดว่า แจ็ค หม่า จะมาร่วมมือกับไทยประเทศเดียวเท่านั้น แต่เขาไปทุกที่ถ้ามีผลประโยชน์ และชัดเจนว่า ในแต่ละที่เขาจะใช้เพื่ออะไร ไปประเทศมาเลเซียเพื่ออะไร ไปฟิลิปปินส์เพื่อทำอะไร และจะ,ใช้,ไทยในเรื่องใด ,สิ่งที่เขาคิดคือ การครองความยิ่งใหญ่ในระดับโลก จำได้ใช่มั้ยคะ ตอนที่ โดนัล ทรัมป์ ชนะเลือกตั้ง ปธน.สหรัฐฯ แจ็ค หม่า ก็รีบบินไปพบที่ทรัมป์ ทาวเวอร์ นี่แหละคือ โมเดลของแจ็ค หม่า ที่ต้องการให้ตนเป็นจุดสนใจระดับโลก จึงเน้นร่วมมือในระดับรัฐบาล และพบปะกับผู้นำของแต่ละประเทศ,ทีมข่าวฯ ถาม ดร.อักษรศรี สิ่งที่ต้องระวังในการร่วมมือครั้งนี้มีอะไรบ้าง? อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตอบว่า เท่าที่ได้รับเสียงสะท้อนมาจากผู้ประกอบการรายย่อย และชาวสวนผลไม้ไทยที่ได้พูดฝากมา หลายคนมีความกังวล,นอกจากนี้ ยังมีนักวิชาการหลายท่านที่กังวลต่อความร่วมมือครั้งนี้ เพราะยังไม่มีรายละเอียดปลีกย่อยต่างๆ เสนอออกมาเลย มีเพียงหัวข้อใหญ่ๆ เท่านั้น รู้เพียงว่าลงนามในเอ็มโอยู 4 ฉบับ แต่ยังไม่มีรายละเอียดว่าจะต้องทำยังไงต่อไป จะมีอะไรเอื้อประโยชน์ต่อการพัฒนาทักษะ หรือการจ้างงานคนไทยหรือไม่ ชีวิตเกษตรกรไทยจะดีขึ้นได้ตามราคาคุยของแจ็ค หม่า หรือไม่ เท่าที่ติดตามฟังบทสัมภาษณ์ แจ็ค หม่า ผ่านสื่อต่างๆ ก็ได้ยินแต่คำตอบกว้างๆ ลอยๆ ว่า จะมาช่วยเกษตรกรไทย แต่จะช่วยยังไงที่เป็นรูปธรรมนั้นไม่ได้ระบุ ,เมื่อถามว่า ที่ผ่านมาหลายประเทศที่มีการร่วมมือกับอาลีบาบา ผลที่ออกมาเป็นอย่างไรบ้าง รศ.ดร.อักษรศรี กล่าวว่า ที่พอเห็นเป็นรูปธรรมชัดเจนก็คือ ความร่วมมือที่ประเทศมาเลเซีย ซึ่งเมื่อลงทุนไปแล้ว เขาก็ได้สัมปทานใหญ่ๆ ในประเทศตามมา เช่น ระบบจราจรในมาเลเซีย มีข้อสังเกตว่า เขาจะได้ข้อมูล big data ไปใช้ประโยชน์ต่อ อันนี้คือเบื้องลึกที่ แจ็ค หม่า ต้องการเพื่อไปต่อยอดทำมาหากินได้อีกหลายธุรกิจตามมา,ด้วยที่เขาชาญฉลาดขนาดนี้รู้สึกกังวลหรือไม่, โดยเฉพาะธุรกิจการเงินการธนาคาร อาจารย์ประจำคณะเศรษฐศาสตร์ มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ ตอบว่า , อย่าไปโลกสวยคิดไปว่า แจ็ค หม่า จะมาเป็นนักบุญ ไม่ใช่ค่ะ เขาคือนักธุรกิจที่มองธุรกิจแห่งอนาคต และคงภูมิใจที่ได้ทำสิ่งใหม่ๆ ก่อนใคร,อย่างไรก็ดี การร่วมมือใดๆ กับเขา เราก็ต้องระมัดระวัง โดยเฉพาะเรื่องสิทธิประโยชน์ แต้มต่อที่เราจะไปให้เขา เราต้องไม่เสียเปรียบ ไม่เปิดช่องให้คนจีนมากินรวบ,จากเอ็มโอยูทั้ง 4 ฉบับ รศ.ดร.อักษรศรี ให้ความสนใจ 2 ฉบับ ในแง่โอกาสที่จะพัฒนาทักษะคนไทย คือ ,1. ความร่วมมือด้านการพัฒนาบุคลากรด้านดิจิทัลและอีคอมเมิร์ซ โดยระบุว่า จะมาส่งเสริมพัฒนาดาวเด่นด้านดิจิทัล เห็นว่าจะมีโรงเรียนสอนด้านธุรกิจจากอาลีบาบาเข้ามาด้วย ซึ่งตรงนี้หากทำจริงก็เป็นสิ่งที่น่าสนใจ แต่ต้องดูรายละเอียด ไม่ใช่ว่า จะเอาเรื่องนี้มาอ้างเพื่อคิดจะขายคอร์สให้คนไทยไปเรียนแล้วคิดค่าเรียนแพงๆ ดังนั้น เราจึงต้องศึกษารายละเอียดในสิ่งที่จะเป็นความร่วมมือกัน ,2. ความร่วมมือพัฒนาทักษะด้านอีคอมเมิร์ซให้กับผู้ประกอบการและเอสเอ็มอีไทย  (Start up) ซึ่งฟังดูดีมาก มีการบอกว่าจะให้การช่วยเหลือระดับจังหวัด หรือภูมิภาคของไทย แต่ก็ยังขาดรายละเอียด เช่น จะช่วยเหลืออย่างไร,แจ็ค หม่า เป็นคนที่ฉลาดที่จะเน้นร่วมงานกับคนรุ่นใหม่เพื่อดึงพลัง ดึงสมอง ดึงศักยภาพความสามารถของคนรุ่นใหม่มาต่อยอดธุรกิจกลุ่มอาลีบาบา,ส่วนอีกเรื่องหนึ่งที่น่าสนใจ คือ แจ็ค หม่า นับถือศาสนาพุทธ ศึกษาคำสอนของพระพุทธเจ้า และสนใจปรัชญาตะวันออก แต่แม้ว่าจะดูเป็นคนมีคุณธรรมจริยธรรม ในเรื่องการทำธุรกิจก็ยังเน้นผลประโยชน์ต้องมาก่อน และทำเพื่อให้อาณาจักรอาลีบาบาของตนเองได้ยิ่งใหญ่ครองตลาดโลก แจ็ค หม่า เป็นคนคิดการใหญ่ ทุกอย่างที่ทำต้องยิ่งใหญ่,ถามว่าเรารู้แล้วว่า เขาคิดแบบนี้จะเป็นอันตรายกับเรามั้ย ส่วนตัวเชื่อว่าไม่เพราะหากเรารู้ว่าเขาเป็นแบบนี้แล้ว และเราใช้เป็นโอกาสเรียนรู้ไปกับเขา หาช่องทางเติบโตไปกับเขา ถ้าเขาตั้งใจมาพัฒนาเทคโนโลยีดิจิทัลให้ประเทศเราจริง ถ้านักเรียนนักศึกษาของเราสามารถไปเรียนรู้กับเขาได้จริง ก็ถือว่าเป็นเรื่องดี แต่คนของเราเองก็ต้องมีความกระตือรือร้นที่จะเรียนรู้ไปกับเขาด้วย เราต้องพร้อมที่จะไปเรียนรู้กับเขา โดยเฉพาะพื้นฐานด้านภาษาเราต้องดีพอที่จะสื่อสารกับทีมงานเขา,ในช่วงท้าย อาจารย์อักษรศรี ได้สรุปการเข้ามาของ แจ็ค หม่า ว่า จะกระทบอย่างไร บวกหรือลบ คนไทยเราต้องหันมามองตัวเองด้วย พิจารณาจุดอ่อน/ปัญหาตัวเอง ต้องแก้ไขปัญหาที่ตัวเราเองให้ได้ซะก่อน เราถึงจะใช้ประโยชน์จากโอกาสต่างๆ ที่หลั่งไหลเข้า ไม่งั้นก็ไม่ไปไหน เดินย่ำอยู่กับที่เช่นนี้ต่อไปค่ะ คนไทยพร้อมรึยังคะ? ,หลังจากนี้คงจะได้เห็นอะไรดีๆ เกิดขึ้นกับบ้านเรา โดยเฉพาะเทคโนโลยีที่ได้บริษัทยักษ์ใหญ่บ้านพี่อย่าง อาลีบาบา มาช่วยพัฒนาชาติให้กับเรา แต่ต้องไม่ลืมว่า นักธุรกิจไทยต้องอยู่ได้ ผลประโยชน์ชาติต้องอยู่ครบ หวังว่าผลลัพธ์ที่ได้คงจะจบสวยแบบ วิน-วิน  ,ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์ รายงาน
แต่ในโลกของธุรกิจ ไม่มีคำว่า เพื่อน หรือ มิตรแท้ จะให้เราไว้ใจ เจ้าพ่ออาณาจักรอาลีบาบาเลยก็ใช่ว่าจะดี ดังนั้น เราจึงต้องศึกษาเขาด้วยเพื่อป้องกัน สยามประเทศ ของเราเพลี่ยงพล้ำ 
แจ๊ค หม่า,อาลีบาบา,เอ็มโอยู,MOU,ทีมข่าวเฉพาะกิจไทยรัฐออนไลน์