एसियाली खेलकुद : हारमा पनि नेपालको बहादुरी
डर थियो, कतै नेपाली पुरुष भलिबल टोली इरानविरुद्धको खेलमा बुधबार साह्रै नराम्रोसँग पराजित हुने त होइन ? आखिरमा इरान विश्व भलिबलकै सबैभन्दा ठूलो महाशक्ति राष्ट्र हो । एसियामा त इरानको जगजगी चल्छ । अझ इरान पछिल्ला दुई संस्करणको एसियाली खेलकुदमा पुरुष भलिबलमा स्वर्ण जितेको टिम हो ।
हाङचउ — डर थियो, कतै नेपाली पुरुष भलिबल टोली इरानविरुद्धको खेलमा बुधबार साह्रै नराम्रोसँग पराजित हुने त होइन ? आखिरमा इरान विश्व भलिबलकै सबैभन्दा ठूलो महाशक्ति राष्ट्र हो । एसियामा त इरानको जगजगी चल्छ । अझ इरान पछिल्ला दुई संस्करणको एसियाली खेलकुदमा पुरुष भलिबलमा स्वर्ण जितेको टिम हो ।हाङचउ एसियाली खेलकुदअन्तर्गत इरानविरुद्धको खेलमा अंक लिएपछि नेपाली खेलाडी । त्यस्तोमा खेलाडीलाई प्रोत्साहित गर्न नेपालका प्रशिक्षक हान अबिङले भनेका थिए, इरानविरुद्ध ८ अंक हात पार्नु नै जितसरह हो । नेपाल त्यही इरानविरुद्ध पराजित त भयो, तर तीनै सेटमा आठभन्दा माथिको अंक जोड्न पनि सफल रह्यो । यी त भए केही हदसम्म भावनात्मक कुरा । यता कोर्टमा नेपाली टिम हाङचउ एसियाली खेलकुदमा लगातार दोस्रो खेलमा पराजित हुँदै प्रतियोगिताबाट बाहिरिएको छ । नेपाल समूह ‘बी’ को आफ्नो दोस्रो खेलमा सोझो सेटमा हारेको हो । नेपालको लिग चरणको अन्तिम खेलमा इरान २५–९, २५–१५, २५–१३ ले विजयी रह्यो । नेपाल यसअघि बहराइनसँग हारेको थियो । यसपल्टको प्रतियोगिता वरीयता निर्धारण गर्नका लागि थप खेल नहुने भएको हुनाले नेपाल लगातार दुई खेल गुमाएर घर फर्कन लागेको हो । प्रतियोगितामा सहभागी कुल टिमलाई ६ समूहमा विभाजन गरिएको छ । प्रत्येक समूहबाट दुई टिमले अघिल्लो चरणमा प्रवेश पाउने छन् । चाइना टेक्सटाइल कभर्डहलमा भएको खेलमा नेपालले पहिलो सेट सजिलै गुमाएको थियो । त्यसपछिका दुई सेटमा भने केही बलियो प्रतिद्वन्द्विता पेस गर्न सफल रह्यो । नेपालले दोस्रो सेटमा दुईपल्ट अग्रता लिएता पनि त्यसलाई कायम गर्न सकेको थिएन । खेललाई लिएर नेपाली टिमका कप्तान मानबहादुर श्रेष्ठले भने, ‘सबैलाई थाहा छ, इरान कति बलियो टिम हो भनेर । उनीहरूविरुद्ध खेल्न पाउनु पनि खुसीको उपलब्धि हो । यस खेलमा नेपाली टिममा के कस्ता कमजोरी छन् । ती सबै मज्जाले थाहा पाउन सकिने भयो ।’उनले थपे, ‘समग्रमा भन्दा बहराइनविरुद्ध हारमा पनि हामीले राम्रो गरेका थियौं । हामीले अवसर र राम्रो प्रशिक्षण र तयारी पाउने हो भने बलिया टिमविरुद्ध पनि राम्रो गर्न सक्छौं ।’ यही तथ्यमा नेपाली टिमका व्यवस्थापक तथा नेपाल भलिबल संघका महासचिव रहेका रोशन श्रेष्ठले भने, ‘यसपल्टको एसियाली खेलकुदमा पुरुष र महिला टिम दुवैले भाग लिन पाउनु नै ठूलो हो । इरान त बलियो टिम भयो नै, तर यही टिमविरुद्ध हाम्रो प्रदर्शन धेरै खराब रहेन । हामीले अवसर मात्रै नपाइरहेका हौं, नत्र हामीले धेरै गर्न सक्छौं ।’उनले आफ्नो महत्त्वाकांक्षी कार्यक्रम सुनाउँदै भने, ‘हाम्रो सबैभन्दा ठूलो समस्या भनेकै भौतिक पूर्वाधार छ । दशरथ रंगशालाको एउटा कभर्डहलकै लागि हामीले अन्य खेलसँग लड्न सक्नुपर्छ । विदेशी प्रशिक्षक पनि साढे तीन महिना अगाडि मात्र आएका हुन् । तर प्रदर्शन राम्रै रह्यो भन्न सकिन्छ । अब हाम्रो लक्ष्य भनेकै ५ हजार दर्शक क्षमताको अन्तर्राष्ट्रिय स्तरको कभर्डहल बनाउनु हो । यो भयो भने नेपाली भलिबलले अझ उचाइ लिने छ । अहिलेको संघले आफ्नो कार्यकालमा धेरै गर्ने प्रयास गर्नेछ । हामीले यो खेललाई कर्पोरेट क्षेत्रमा लाने प्रयास गर्दैछौं ।’मिडिया सेन्टरको पत्रकारको ओइरोहाङचउ एसियाली खेलकुदको उद्घाटन समारोह सुरु हुन तीन दिनमात्र बाँकी रहेको बेला त्यहाँको मिडिया सेन्टरमा विश्वभरका पत्रकारहरू आउन सुरु गरिसकेका छन् । यसपल्टको मिडिया सेन्टर हाङचउ एसियाली खेलकुदको भिलेजसँगै जोडिएको छ । यो ५ हजार स्क्वायर मिटरमा फैलिएको छ । यसलाई पनि ठूलो भागमा विभाजन गरिएको छ । पहिलो भयो मुख्य प्रेस सेन्टर । अर्को अन्तर्राष्ट्रिय ब्रोडकास्टिङ सेन्टर । पत्रकारको सुविधाका लागि यस मिडिया सेन्टरमा चिकित्सकीय स्टेसन, बुक स्टोर र ओस्ट अफिसको पनि व्यवस्था गरिएको छ । प्रतियोगिता सुरु हुन ५ दिनअगाडि सञ्चालन आएको मिडिया सेन्टर समापन समारोहको भोलिपल्टसम्म चलिरहने छ । यस्तै मिडिया सेन्टरमा चिनियाँ संस्कृति झल्काउने चित्रहरू अत्यधिक मात्रमा राखिएका छन् । प्रतियोगिताको समाचार संकलनका लागि चीनसँगै अरू देशका ५ हजारभन्दा बढी पत्रकारको सहभागिता रहनेछ । यही संख्यालाई ध्यानमा राखेर मिडिया सेन्टरको निर्माण गरिएको छ । प्रतियोगिताका खेल सुरु हुनुअगाडि मिडिया सेन्टरको प्रभावकारिता अध्ययन गर्नका लागि सफल परीक्षणसमेत गरिएको थियो । आतिसबाजी नगरिनेकुनै पनि ठूला खेल महोत्सवको एउटा उत्तिकै आकर्षक पक्ष रहेको छ आतिसबाजी । एसियाली खेलकुद पनि यसको अपवाद रहेको छैन । तर हाङचउ एसियाली खेलकुदको उद्घाटन र समापन समारोहमा यस्तो आतिसबाजी केही पनि देख्न पाइने छैन । किनभने आयोजकले प्रतियोगितालाई वातावरणमैत्री बनाउने पक्षमा छ । यसै क्रममा आतिसबाजीका सबै प्रकारका कार्यक्रम नराखिएको हो । यसको स्थानमा डिजिटल लाइट सो प्रदर्शन गरिनेछ । आयोजक चीनले यसपल्टको एसियाली खेलकुदलाई पहिलो कार्बन न्युट्रल प्रतियोगिता बनाउने प्रयास गरिरहेको छ । संयोग कस्तो भने आतिसबाजीको चलन चीनबाटै सुरु भएको मानिन्छ । यो सन् ९६० देखि १२७९ बीच सङ वंशको पालामा खुबै प्रचलनमा थियो । ठूलो स्वरको आतिसबाजीले डर, भय, त्रास र अकुशल हराएर जाने विश्वास गरिन्छ । चीनमा अहिलेसम्म भएका ओलम्पिक र दुई एसियाली खेलकुदमा पनि आतिसबाजीको खुबै प्रयोग भएको थियो । तर यी सबै परम्परालाई तोड्दै हाङचउ एसियाली खेलकुदका आयोजकले यस्तो कुनै प्रदर्शनमा रोक लगाएको छ । अब आउने ठूला प्रतियोगिता योक्रम सुरु हुने विश्वास गरेको छ ।