महिला राष्ट्रिय क्रिकेट : नयाँ संरचनाको उत्साह
प्रधानमन्त्री कप महिला राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिता यसपालि फरक छ । यस अर्थमा फरक कि पहिलोपल्ट महिला राष्ट्रिय क्रिकेट राउन्ड रोबिन लिग संरचनामा आयोजना हुँदै छ । विगतमा समूह चरणको ३ खेलबाटै धेरै खेलाडीको यात्रा टुंगिने गर्दथ्यो । 
काठमाडौँ — प्रधानमन्त्री कप महिला राष्ट्रिय क्रिकेट प्रतियोगिता यसपालि फरक छ । यस अर्थमा फरक कि पहिलोपल्ट महिला राष्ट्रिय क्रिकेट राउन्ड रोबिन लिग संरचनामा आयोजना हुँदै छ । विगतमा समूह चरणको ३ खेलबाटै धेरै खेलाडीको यात्रा टुंगिने गर्दथ्यो । प्रतियोगिताको अघिल्लो दिन बुधबार वसन्तपुर दरबार स्क्वायरमा आठ टिमका कप्तान ट्रफीका साथ । तस्बिर : विनोद/कान्तिपुरबिहीबार सुरु हुने ट्वान्टी–२० संरचनाको प्रतियोगिता पुस १८ सम्म चल्नेछ । यो राउन्ड रोबिन लिगका आधारमा हुनेछ । सहभागी ८ टोलीले राउन्ड रोबिन लिगमा एकअर्कासँग प्रतिस्पर्धा गर्नेछ । त्यसपछि प्लेअफ हुँदै फाइनल खेलाइने छ । फाइनल पुग्ने टोलीले १० खेलसम्म खेल्न पाउनेछ भएको छ । महिला क्रिकेटको घरेलु संरचना कमजोर हुँदा नेपाली टोलीको अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितामा प्रदर्शन दिन प्रतिदिन कमजोर हुँदै आएको छ । पहिलो सहभागितामै सन् २००७ मा एसीसी महिला च्याम्पियनसिपको फाइनल पुगेको नेपालले त्यसपछिका १६ वर्षमा त्यही प्रदर्शन पनि दोहोर्‍याउन सकेको छैन । महिला क्रिकेटलाई अब नयाँ ढंगबाट सोचविचारसहित अगाडि बढाउनुपर्छ भनेर नै नेपाल क्रिकेट संघले राउन्ड रोबिन लिगको संरचनामा राष्ट्रिय प्रतियोगिता गर्न गइरहेको संघका सचिव पारस खड्काले बताए । उनले भने, ‘फेब्रुअरीमा एसियाली ट्वान्टी–२० छनोट हुन लागेको छ र प्रधानमन्त्री कपपछि नेपाली टोली त्यसको तयारीमा जुट्ने छ । सन् २०२७ मा नेपाल आईसीसी यू–१९ विश्वकपको सहआयोजक भएकाले २०२४ देखि महिला क्रिकेटमा केन्द्रित भएर अगाडि बढ्ने योजनामा लागिरहेका छौं ।’ नेपालको पहिलो महिला टोलीकी सदस्य हुन् सीता रानामगर । उनी आफ्नो डेढ दशकको खेलाडी जीवनमा पहिलो पटक राउन्ड रोबिन लिग संरचनामा राष्ट्रिय प्रतियोगिताको अनुभूति गर्न गइरहेकी छन् । लामो समयदेखि नेपाल एपीएफ क्लबको नेतृत्व गरिरहेकी उनले पहिलोपल्ट राउन्ड रोबिन लिगमा खेल्ने अवसर दिएकोमा क्यानलाई धन्यबाद दिइन् । ‘मेरो खेल जीवनमा पहिलो पटक यसरी राउन्ड रोबिन लिग संरचनामा खेल्न पाइरहेको छु । हामीले अब धेरैभन्दा धेरै खेल खेल्ने अवसर पाउने छौं र यसले नयाँ खेलाडीलाई पनि अवसर दिनेछ । मेरो टोलीका नयाँ खेलाडीले पनि अवसर पाउनेछन्,’ सीताले भनिन्, ‘हामीले वाग्मती प्रदेशविरुद्ध शृंखला खेलेका थियौं, त्यसैले एपीएफको तयारी राम्रो भइरहेको छ ।’राष्ट्रिय खेलाडीको बाहुल्य रहेको एपीएफले महिला क्रिकेटमा वर्चस्व जमाउँदै आएको छ । तर, गत वर्ष इटहरीमा सम्पन्न प्रतियोगिताको पछिल्लो संस्करणमा एपीएफ सेमिफाइनलमा कोशी प्रदेशसँग ८ विकेटले पराजित भएको थियो । त्यस कारण एपीएफलाई आफ्नो प्रभुत्व फर्काउन सजिलो हुने छैन । कोशीलाई ६ विकेटले पराजित गरी सुदूरपश्चिमले उपाधि जितेको थियो । तर, साबिक विजेता टोलीसँग अलराउन्डर कविता कुँवर हुनै छैनन् । सुदूरपश्चिमलाई उपाधि दिलाउनेक्रममा १ सय ३४ रन बनाउनुका साथै २ विकेट लिएकी कविता शल्यक्रियापछि आरामकै अवस्थामा रहेको टोलीकी कप्तान रितु कनोजियाले बताइन् । सुदूरपश्चिमको टोली प्रधानमन्त्री कप खेल्न बुधबार साँझ काठमाडौं आइपुगेको थियो र टोलीले बिहीबार बिहान एपीएफसँग खेलेर उपाधि रक्षा अभियान सुरु गर्नेछ । नेपाली राष्ट्रिय टोलीकी पूर्वकप्तान रितुले सुदूरपश्चिमको तयारी राम्रो भएको र टोलीमा नयाँ खेलाडीहरू रहेकाले प्रदर्शनमा राम्रो आस राखेको बताइन् । नेपालकी पूर्वकप्तान रुबिना क्षेत्रीले पनि नयाँ सोच र नयाँ ढंगबाट महिला क्रिकेट पनि प्रवर्द्धन गर्न सोचिदिएकामा सबैप्रति धन्यबाद व्यक्त गरिन् । ‘आगामी दिनमा पनि हामी यस्तै अपेक्षा गर्नेछौं । अरू खेलाडीलाई यसले राम्रो अवसर दिनेछ । विगतमा १–२ वटा लिग म्याच खेल्यो अनि पुगियो भने सेमिफाइनल खेलेर बाहिरिनुपर्ने स्थिति थियो, अहिले सात म्याच लिगमै खेल्न पाइरहेका छौं, यसको बढीभन्दा बढी सदुपयोग गरेर प्रदर्शन देखाउन खेलाडी केन्द्रित हुनुपर्छ,’ कोशी प्रदेशकी कप्तान रुबिनाले भनिन् । उनको कप्तानीमा कोशी प्रदेश गत वर्षको नतिजाभन्दा एक स्थान माथि जान चाहन्छ । टोलीमा काजोल श्रेष्ठ, अप्सरी बेगम, संगीता राई, सवनम राई जस्ता नेपालबाट खेलिसकेका अनुभवी खेलाडी छन् । उनले भनिन्, ‘एसियाली छनोटका लागि पनि यो प्रतियोगिता मूल आधार मानेर खेल्ने छौं । हामीले जिल्ला, प्रदेशदेखि नै यो प्रतियोगिताको तयारी गरेका छौं ।’मधेश प्रदेशकी कप्तान कविता गौतमले मधेश प्रदेश विगतको भन्दा राम्रो तयारीसाथ आएको सुनाइन् । ‘दुई नयाँ खेलाडी भएकाले आत्मविश्वास झनै बढेको छ । त्यसैले केही राम्रो नतिजा निकाल्ने अपेक्षा गरेका छौं,’ उनी मधेशले राम्रो खेल्नेमा आशावादी देखिन्छिन् । वाग्मतीले पछिल्लो १ महिनादेखि तयारी गरिरहेको र त्यसलाई मैदानमा उतार्न व्यग्र रहेको कप्तान अस्मिना कर्माचार्य बताउँछिन् ।‘प्रतियोगिताको तयारीका लागि इलिट कप र द्विपक्षीय शृंखला खेलेकाले राम्रो म्याच एक्सपोजर भएको छ । त्यो अनुभवलाई प्रतियोगितामा कसरी उपयोग गर्नेमा हामी केन्द्रित छौं ।’ गण्डकी प्रदेशकी कुसुम गोदार, लुम्बिनी प्रदेशकी सरस्वती जीएम, कर्णाली प्रदेशकी किरणकुमारी कुँवर महिला क्रिकेटमा आएको नयाँ संरचनाबाट उत्साहित देखिएका छन् । आजका खेलत्रिवि मैदान, कीर्तिपुरवाग्मती प्रदेशविरुद्ध मधेश प्रदेशगण्डकी प्रदेशविरुद्ध लुम्बिनी प्रदेशमूलपानी मैदानएपीएफविरुद्ध सुदुरपश्चिमकर्णालीविरुद्ध कोशी प्रदेश