लगानी सम्मेलन–२०२४ को लागि जुट्दै नियोगहरू
सरकारले गर्न लागेको तेस्रो लगानी सम्मेलन–२०२४ को पूर्वतयारीमा विदेशस्थित नेपाली नियोगहरू पनि जुटेका छन् । पूर्वतयारी स्वरुप कुनै नियोगहरूले प्रि–समिट कार्यक्रम गरिसकेका छन् भने केहीले सम्बन्धित मुलुकमा रहेका व्यापारी तथा व्यवसायीहरूसँग भेटवार्ता गरिरहेका छन् । साथै केही नियोगहरू अझै कार्यक्रम गर्ने तयारीमा समेत छन् ।
काठमाडौँ — सरकारले गर्न लागेको तेस्रो लगानी सम्मेलन–२०२४ को पूर्वतयारीमा विदेशस्थित नेपाली नियोगहरू पनि जुटेका छन् । पूर्वतयारी स्वरुप कुनै नियोगहरूले प्रि–समिट कार्यक्रम गरिसकेका छन् भने केहीले सम्बन्धित मुलुकमा रहेका व्यापारी तथा व्यवसायीहरूसँग भेटवार्ता गरिरहेका छन् । साथै केही नियोगहरू अझै कार्यक्रम गर्ने तयारीमा समेत छन् ।तेस्रो लगानी शिखर सम्मेलन आगामी वैशाख १६ र १७ मा काठमाडौंमा हुँदैछ । उक्त सम्मेलनलाई नै मध्यनजर राखेर गत शुक्रबार अर्थमन्त्री वर्षमान पुनले विदेशस्थित नेपाली नियोगका प्रमुख तथा राजदूतहरूसँग भर्चुअल बैठक गरका थिए । नेपालको अहिले विदेशमा ३० दूतावास छन् भने पोर्चुगलमा थप एक दूतावास खोल्ने तयारी छ । नेपालको ७ ओटा महावाणिज्यदूतावास छन् । नेपालको तीनवटा संयुक्त राष्ट्र संघको लागि स्थायी नियोग छन् ।लगानी शिखर सम्मेलनको पूर्वतयारी स्वरुप शनिबार बंगलादेशमा नेपाली दूतावासले कार्यक्रम गरेको थियो । बंगलादेशका लागि नेपाली राजदूत घनश्याम भण्डारीले त्यहाँका लगानीकर्ताहरूलाई नेपालमा आउन आग्रह गरे । उनले नेपालले तेस्रो लगानी सम्मेलन गर्न लागेको र नेपालमा लगानी गर्न बंगलादेशका लगानीकर्तालाई सहजीकरण गरिदिने उल्लेख गरे । उक्त कार्यक्रममा बंगलादेशका राज्यमन्त्री नस्रुल हमिद, सांसद, उच्च सरकारी तहका अधिकारीहरू, अन्य अधिकारीहरू, थिंकट्यांकका अधिकारीहरू, चर्चित व्यापारी, नेतालगायत ८० भन्दा बढी व्यक्तिको सहभागिता थियो ।चैत १३ मा बेइजिङस्थित नेपाली दूतावासले कार्यक्रम गर्दै चिनियाँ लगानीकर्ताहरूलाई लगानी सम्मेलनमा निम्तो दिएको थियो । उक्त कार्यक्रममा चीन भ्रमणमा रहेका उप–प्रधान तथा परराष्ट्रमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले चिनियाँ लगानीकर्ताहरूलाई सम्बोधन गर्दै आसन्न लगानी सम्मेलनमा उत्साहजनक सहभागिताका लागि आग्रह गरे । उपप्रधानमन्त्री श्रेष्ठले चिनियाँ लगानीकर्ताका लागि नेपाल उत्कृष्ट गन्तव्य हुने दाबी गर्दै वर्तमान सरकार चिनियाँ लगानीकर्तालाई आवश्यक सुविधा दिन तयार रहेको बताएका थिए । साथै उक्त अवसरमा चिनियाँ लगानीकर्ताहरूलाई नेपालको लगानी सम्मेलनमा सहभागिता जनाउन र लगानी गर्नका लागि प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल र अर्थमन्त्री पुनको भिडियो सन्देशमार्फत् पनि अपिल गरिएको थियो ।यस्तै फागुन १६ मा स्पेनस्थित नेपाली राजदूत शर्मिला पराजुली ढकालले राजधानी म्याड्रिडमा चेम्बर अफ कमर्सका लगानीकर्ताहरूसँग भेटवार्ता गर्दै लगानी सम्मेलनमा सहभागिताका लागि आग्रह गरेकी थिइन् । उक्त भेटवार्तामा स्पेन चेम्बर अफ कमर्सका अध्यक्ष जोसे लुइस बोनेट र प्रमुख कार्यकारी अधिकृत इनमाकुलादा रिइकाले राजदूत पराजुलीलाई स्वागत गरेका थिए ।उक्त अवसरमा स्पेनका मन्त्रालय, नीति लगानीकर्ताहरूको पनि उपस्थित रहेको थियो । उक्त भेटवार्तामा दुई मुलुकबीचमा व्यापार, पर्यटन, प्राविधिक सहकार्य, विद्युत् तथा अन्य विषयमा काम गर्न सकिने विषयमा छलफल भएको दूतावासले जनाएको छ । राजदूत ढकालले स्पेनी लगानीकर्ताहरूलाई नेपालमा लगानीको सम्भावनाको बारेमा जानकारी दिइन् । साथै उनले नेपालमा सेवा क्षेत्रसहित पर्यटन, नवीन उर्जा, विद्युत र ग्रीन हाइड्रोजनमा सम्भावना भएको पनि बताइन् ।आर्थिक कुटनीतिको अबलम्बन गर्दै आइरहेको विदेशस्थित नेपाली नियोगहरूलाई अर्थमन्त्री पुनले अबको एक महिना लगानी सम्मेलनमा केन्द्रित भएर सरकारको तर्फबाट काम गर्ने निर्देशन दिएका थिए । उनले राजदूत र नियोग प्रमुखहरूलाई भनेका थिए,‘लगानी सम्मेलन राष्ट्रको इज्जत, प्रतिष्ठा, गौरबको विषयसँग जोडिएको छ । सम्माननीय प्रधानमन्त्री (पुष्पकमल दाहाल) ज्यूकै तर्फबाट म यहाँहरूलाई आग्रह गर्छु कि अबको एक महिना यसमा लाग्नुस् ।’ मन्त्री पुनले विदेशी विकास साझेदार, ठूला लगानीकर्ता, सम्भावित लगानीकर्ता, कार्यक्रमका वक्ता र उच्च पदस्त सरकारी व्यक्तित्वहरूलाई यसअघि नै निम्ता पठाइसकिएको जानकारी गराउँदै राजदूत तथा नियोग प्रमुखहरूलाई सम्मेलनमा आउन निश्चित भएकाहरूको सूची तयार पारेर पठाउन पनि निर्देशन दिएका थिए ।बैठकमा मुख्यसचिव बैठकुण्ठ अर्याल, परराष्ट्रसचिव सेवा लम्साल र लगानी बोर्डका प्रमुख कार्यकारी अधिकृत (सिईओ) सुशील भट्ट लगायत अधिकारीहरू सहभागी थिए । नेपालमा लगानीमैत्री वातावरण बनाउन सरकारले नीतिगत, प्रक्रियागत र कानुनी सुधारको काम अघि बढाएको पनि अर्थमन्त्री पुनको भनाइ थियो ।त्यसका लागि एक दर्जन बढी कानुनमा संशोधनमार्फत सुधारको प्रक्रिया अघि बढाइएको विषयमा आफू रहेको देशका लगानीकर्ता र सरकारी एजेन्सीहरूलाई जानकारी गराउन पनि मन्त्री पुनले आग्रह गरेका थिए । उनले नियोग प्रमुहरूलाई भनेका थिए,‘१२ वटा कानुन र कतिपय द्विपक्षीय समझदारी गर्ने कुरामा पनि छलफल चलिरहेको छ । लगानीमैत्री कानुन बनाउन भइहरेका प्रयासबारे लगानीकर्ता र सरकारी एजेन्सीहरूलाई जानकारी दिनुहोस् ।’अर्थमन्त्री पुनले गठबन्धनमा भएको फेरबदललाई पनि राजदूतहरूसँगको छलफलमा उल्लेख गरे । उनले सरकारको मूल नेतृत्व उही रहेको र एकाध मन्त्रीहरू मात्र फेरिएकाले लगानी सम्मेलन र लगानीसम्बन्धी नीतिमा कुनै फेरबदल नभएको विषयमा समेत अन्तर्राष्ट्रिय समूदायलाई आश्वस्त तुल्याउन प्रयास गर्नुपर्ने बताएका थिए । परराष्ट्र मन्त्रालयका अनुसार केही दूतावासहरूले लगानी सम्मेलनको पूर्व तयारी स्वरुप काम गरिसकेको छ भने केहीले अझै गर्न बाकि रहेको छ ।परराष्ट्र मन्त्रालयका प्रवक्ता तथा सहसचिव अमृत राई भन्छन्,‘लगानी सम्मेलनलाई मध्ये नजर राखेर सरकारको नीतिअनुसार परराष्ट्र मन्त्रालयले आफू मातहतका सम्पूर्ण नियोगहरूलाई पूर्व तयारी गर्नको लागि पत्राचार गरिसकेका छ । त्यहीअनुसार दूतावासहरूले गृहकार्य गरिरहेका छन् ।’ उनले लगानी सम्मेलनलाई सफल बनाउनको लागि नियोगहरूले काम गर्ने पनि प्रष्ट पारे ।