क्रसकन्ट्रीका अब्बल
उमेरले ३८ वर्षका भए । अविवाहित दुर्गाराज बुढाले नेपालका अधिकांस जिल्ला घुमिसके । देशभित्रका अधिकांस जिल्ला पैदल नै घुमेको उनको अनुभव छ । 
(बागलुङ) — उमेरले ३८ वर्षका भए । अविवाहित दुर्गाराज बुढाले नेपालका अधिकांस जिल्ला घुमिसके । देशभित्रका अधिकांस जिल्ला पैदल नै घुमेको उनको अनुभव छ । पुरानो जमानाको भएकाले उनले पैदल हिँडेका होइनन् । उनी म्याराथन धावक हुन् । त्यसैले धेरै स्थानमा दौडेर जितेका छन् । पुर्ख्यौली घर रुकुम भएका दुर्गा वर्षमा बढीमा दुइपटक गाउँ पुग्छन् । नत्र घुमन्ते जस्तै छन् । जहाँ दौड प्रतियोगिता ‘हुन्छ’ भन्ने सुन्छन् उतै पुग्छन् । दौडकै कारण उनले दर्जन बढी देश पनि घुमे । म्याराथन धावकको रूपमा ती देशमा पुगेर उनले पदक जितेर ल्याएका छन् । म्याराथनभित्र पनि उनले सिधा बाटो मात्र दौडेका छैनन् । विशेष गरी एडभेन्चर ट्रेल र क्रसकन्ट्री म्याराथन उनको रोजाइ हो । उनले यसै वर्ष तेन्जिङ–हिलारी एभरेस्ट म्याराथन जितेका थिए । ४२ दशमलब १९५ किमिको दुरी उनले ३ घण्टा ५२ मिनेटमा पार गरेका थिए । उकालो, ओरालो, भीरपाखा, खोला, खोल्सी, हिमाल र तराईसम्मको दौडको दुरी तय गरिएको प्रतियोगितालाई क्रसकन्ट्री म्याराथन भनिन्छ । यस्ता दौड झन्डै उनले दर्जनौं पटक दौडेका छन् । १ सय ५० भन्दा बढी प्रमाणपत्र थुप्रिसकेका छन् । ७५ पदक छन् । छैटौं बागलुङ महोत्सवको अवसरमा यहाँ आयोजित हाफ म्याराथन पनि दुर्गाले जिते । उनले २१ किमि दुरी १ घण्टा ९ मिनेटमा पार गरेका थिए । कालीगण्डकी किनारको मालढुंगादेखि बागलुङको पञ्चकोटसम्मको दौडमा भाग लिएका ३५ प्रतियोगीलाई पछाडि पारेर उनले म्याराथन जितेका थिए । बागलुङको बुर्तिवाङ हुँदै घर जान हिँडेका उनले दौड प्रतियोगितामा भाग लिएका थिए । विजेता बनेर उनले ३० हजार रुपैयाँ पुरस्कार हात पारे । डिसेम्बरमा चीनमा भएको जिआउजी एडभेन्चर ट्रेल रनिङमा नेपालको प्रतिनिधित्व गर्दै रजत पदक जितेर फर्केका दुर्गाले घर नपुग्दै बाटैमा अर्को पुरस्कार थापेका हुन् । नेपालबाट गएका ६ खेलाडीसहित विश्वका १ सय बढी खेलाडीबाट उनी दोस्रो नम्बरमा परेका थिए । ५० किमी लामो दुरी उनले ६ घण्टा ४६ मिनेटमा पार गरेका थिए । प्रथम भने चीनकै खेलाडी भए । वैशाख १ मा प्युठानमा भएको क्रसकन्ट्री दौडमा पनि उनी प्रथम भएका थिए । भदौमा गोरखाको लिगलिगकोटदेखि गोरखा दरबारसम्मको क्रसकन्ट्री दौड पनि उनैले जिते । पुरस्कार थाप्दा उनले व्यक्तिगत रूपमा फाइदा भए पनि देशले फाइदा पुग्ने काम गर्नुपर्ने सुझाए । ‘नेपालमा दर्जनौं क्रसकन्ट्री र एडभेन्चर दौड गर्न सकिन्छ, तर भएको छैन,’ उनले भने, ‘ढोरपाटन, अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्रलगायतका दर्जन बढी स्थानमा यस्ता दौड गर्न सकिए विश्वभरका खेलाडी आउने वातावरण बन्छ ।’ नेपाल भ्रमण वर्ष सफल पार्न एडभेन्चर प्रतियोगिता गर्न सकिने उनले बताए । त्यसका लागि राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्लाई आफूले सुझाव दिएको उनले सुनाए । नेपाललाई खेल गन्तव्य बनाउने र केही उच्च हिमाली क्षेत्रमा मैदान बनाएर शीतकालिन ओलम्पिक खेल सन्चालन गर्न सकिने उनले सुझाव छ । त्यसका लागि आफूले राखेप र गण्डकी प्रदेश सरकारलाई समेत सुझाव दिएको बताए । गण्डकी प्रदेश सरकारको अगुवाइमा भएको छनोट खेलमा नेपालकै उत्कृष्ट भएर उनी चीन गएका थिए । १६ वर्षको छँदा उनी पाल्पामा आईए पढ्न जाँदा रुकुमदेखि ३ दिन पैदलमै गएका थिए । त्यति बेला रुकुमको कमलपोखरी सहिदपार्कसम्मको हाफ म्याराथनमा भाग लिए । उनले पहिलो पटकमै हुँदै १२ हजार नगद पुरस्कार जिते । ‘त्यो पुरस्कारले मलाई निद्रा लागेन, त्यसपछि म नियमित दौडन थालें,’ दुर्गाले भने, ‘कहिल्यै २ हजार देख्न नसक्ने परिवारमा १२ हजार पाउनु ठूलो उपलब्धि थियो ।’ त्यसपछि उनलाई हिँड्न र दौडन खुब मनपर्‍यो । पिता शशिराम, माता तप बुढा र दाजुभाइले पनि साथ दिएको उनले बताए । नियमित हिँड्ने अभ्यास गर्दागर्दै अहिले म्याराथन धावकको रूपमा चिनिएको उनले स्मरण गराए । अहिले उनी दौडेरै जीवन चलाउन सकिने बताउँछन् । ‘घाइते भइयो भने भन्न सकिन्न, तर दौडेर कमाई गर्न पनि सकिन्छ,’ उनले भने । भ्रमण वर्षका लागि एडभेन्चर दौड ट्रेकिङ जस्तै आर्कषण गर्ने खेलको रूपमा विकास हुनसक्ने बुढाको भनाइलाई यहाँका खेलक्षेत्रले पनि स्विकार गरेको छ । ‘यस्ता खेल विकास गरे पनि नेपालले पर्यटन प्रवर्द्धन गर्न सक्छ,’ जिल्ला खेलकुद विकास समितिका अध्यक्ष धनबहादुर परियारले भने, ‘पर्यटक भनेको घुम्न आउने मात्र नभई खेलको माध्यमबाट आउने पनि हुन्छन् । उनीहरूलाई आकर्षित गर्दा नेपालीको आयश्रोत पनि बढ्छ ।’ ओलम्पिकमा साहसिक खेल जोड्न सके नेपालीको स्वर्ण पदक आशा बढ्ने उनले बताए । 