मनाङ आन्तरिक पर्यटकले भरिभराउ
हिमालपारिको जिल्ला मनाङ घुम्न केही वर्षअघिसम्म विदेशी पर्यटक मात्रै आउँथे तर हिजोआज स्वदेशीको पनि लस्कर छ ।
चामे (मनाङ) — हिमालपारिको जिल्ला मनाङ घुम्न केही वर्षअघिसम्म विदेशी पर्यटक मात्रै आउँथे तर हिजोआज स्वदेशीको पनि लस्कर छ ।एक समय विदेशी पर्यटकका गाइड (पथ प्रदर्शक) र भरियालाई आन्तरिक पर्यटकको रूपमा लिइन्थ्यो । अहिले राउन्ड अन्नपूर्ण (चक्रीय अन्नपूर्ण पदमार्ग) मा सहरबजारका धनाढ्य, उद्योगी, व्यापारी, व्यवसायी, कर्मचारी, शिक्षक, विद्यार्थी, राजनीतिकर्मी आउने गरेका पर्यटन तथा होटल व्यवसायी बताउँछन् । उनीहरूका अनुसार शान्ति सुरक्षा बलियो हुनुका साथै प्राकृतिक प्रकोपका घटना कम हुन थालेपछि आन्तरिक पर्यटकको आगमन बढ्न थालेको हो । माथिल्लो मनाङको तल्लो पिसाङस्थित होटल वज्रका सञ्चालक छिरिङ लोप्साङ लामाले आन्तरिक पर्यटकको आगमन बढेको बताए । ‘हूलका हूल आउने गरेका छन् । कहिलेकाहीं बासै नपाउने अवस्था पनि छ,’ उनले भने, ‘आउने पर्यटकलाई जसोतसो मिलाएर राख्ने गरेका छौं ।’ उनका अनुसार बिदाको समय मिलाएर नेपालका विभिन्न ठाउँबाट पर्यटक मनाङ घुम्न आउने गरेका छन् ।पर्यटन व्यवसायी समिति मनाङका अध्यक्ष विनोद गुरुङका अनुसार मनाङमा आउने पर्यटक प्रकृति हेर्न आउँछन् । चारैतिर देखिने हिमाल, संसारकै अग्लो स्थानमा रहेको तिलिचो ताल (४,९१९ मि), अग्लोस्थानमा रहेको थोराङला भञ्ज्याङ (५,४१६ मि), पदमार्गमै पर्ने गंगापूर्ण ताल (३,५०० मि), मस्र्याङदीको नागबेली, हिमाली जीवनयापन, गाउँगाउँका गुम्बा, स्थानीय संस्कृति हेर्न पर्यटक आउने गरेको उनले बताए । उनका अनुसार सहरबजारबाट सवारी साधनबाटै गन्तव्यमा आउन सकिने भएकाले आन्तरिक पर्यटक बढेका हुन् । ‘बेंसीसहरबाट हिँडेर आउनुपर्ने बाध्यता छैन । काठमाडौं, पोखरा, चितवनबाट बेंसीसहर हुँदै मोटरमै आउजाउ गर्न सकिन्छ’ उनले भने, ‘मनाङ सडक सञ्जालमा जोडिएपछि आन्तरिक पर्यटकको आगमन सहज भएको छ ।’ पाल्पाको दोभानबाट मनाङ घुम्न आएका राजेश श्रेष्ठले यहाँको प्रकृति हेरेर फर्किनै मन नलागेको बताए । ‘यहाँको तस्बिरलाई फेसबुकमा राख्दा धेरै साथीहरूले घुम्ने योजना बनाइसके’ उनले भने, ‘समय मिलाएर मनाङ घुम्न फेरि आउनेछु ।’बेंसीसहरदेखि मनाङ सदरमुकाम चामेसम्मको करिब ६५ किलोमिटर सडक ४ वर्षअघि सडक सञ्जालमा जोडिसकेको छ । चामेदेखि माथिल्लो मनाङको खाङसारसम्म ३१ किलोमिटर सडकमा २ वर्षयता सवारी साधन चलेको छ । ‘सडकको पहुँच पुगेसँगै जिप र मोटरसाइकलमा आन्तरिक पर्यटक आउने गरेका छन्’ मनाङस्थित होटल यतीका सञ्चालकसमेत रहेका विनोदले भने, ‘सडकले आन्तरिक पर्यटकलाई फाइदा पुगेको छ ।’ उनका अनुसार सडकको ट्रयाक खोलिएको वर्ष आन्तरिक पर्यटक खासै आएका थिएनन् । त्यसपछि केही प्राकृतिक प्रकोप, भूकम्प र नाकाबन्दीले आन्तरिक पर्यटक आएनन् । ‘अहिले कुनै प्रकोप छैन । मौसम खुलेकाले पनि पर्यटक आगमन तीव्र छ,’ उनले भने । सडकको स्तर सुधारे आन्तरिक पर्यटक शतप्रतिशत बढ्ने उनले दाबी गरे । होटल तिलिचोका सञ्चालक कर्मा गुरुङका अनुसार कहिलेकाहीं आन्तरिक पर्यटकले बास नपाउने समस्या छ । ‘आन्तरिक पर्यटक राति अबेर आउँछन्, खबर गर्दैनन् । त्यतिबेला विदेशी पर्यटकले होटल भरिएको हुन्छ’ उनले भने, ‘समयमा आउने वा खबर गरेर बुकिङ गरेमा त्यो समस्या हट्छ ।’ स्वदेशी पर्यटकलाई सदैव स्वागत गरिने उनले बताए । ‘हामी आन्तरिक तथा वाह्य पर्यटक कसैलाई काखा र पाखा गर्दैनौं,’ उनले भने । अन्नपूर्ण संरक्षण क्षेत्र आयोजना (एक्याप) मनाङका प्रमुख बाबुलाल तिरुवाका अनुसार आन्तरिक पर्यटकको तथ्यांक लिइएको छैन । स्वदेशी पर्यटकका लागि प्रवेश शुल्क पनि छैन । ‘दिनैपिच्छे पर्यटक आउने गरेकाले गत वर्षहरूको तुलनामा आन्तरिक पर्यटकको आगमन बढेको भन्न सकिन्छ,’ उनले भने । डीएसपी चित्रबहादुर गुरुङका अनुसार मनाङमा दैनिक २० भन्दा बढी जिप प्रवेश हुने गरेका छन् । मोटरसाइकलको तथ्यांक नराखिए पनि दैनिक १५ देखि २० वटा मोटरसाइकल मनाङ आउने गरेका छन् । चक्रीय अन्नपूर्ण पदमार्ग लमजुङ सदरमुकाम बेंसीसहरदेखि सुरु भएर मनाङ–मुस्ताङ–म्याग्दी–घोरेपानीसम्मको यात्रा २१ दिनमा पूरा हुन्छ । मुस्ताङतर्फ मुक्तिनाथ र मनाङतर्फ मनाङ गाउँसम्मै मोटर पुगेकाले यो यात्रा ७ देखि १० दिनमा झरेको छ । 