'थिएटर आर्ट सम्पूर्ण कलाको सङ्गमस्थल'-रङ्गकर्मी श्रेष्ठ
“थिएटर आर्ट सम्पूर्ण कलाको सङ्गमस्थल हो । आर्ट र अर्टिस्ट कहिले पनि सिद्ध हुँदैन । थिएटरले कलालाई गहिराइसम्म बुझ्न मद्दत गर्दछ ।”
काठमाडौं, चैत १२ गते । विसं २०६५ सालदेखि निरन्तर रुपमा रङ्गमञ्चसँग जोडिनुभएका रङ्गकर्मी केदार श्रेष्ठ बाल साहित्यकार शान्तदास मानन्धरको कथा सुन्दै हुर्किनु भएकाे हाे । धाडिङको चैनपुर सुनखानीमा सामान्य परिवारमा जन्मिनुभएका रङ्गकर्मी केदार श्रेष्ठलाई सानैदेखि साहित्यमा धेरै रुचि थियो । उहाँको साहित्यिक यात्रा विद्यालयबाट नै सुरु भएको हो । सानैदेखि घर परिवारबाट टाढा रहेर हुर्केका श्रेष्ठ सम्झिनुहुन्छ “हाम्रो समयमा विद्यालयमा नाटक गर्ने चलन थिएन । कोठाभित्र हुने कार्यक्रम मात्रै हुने गर्थे । यसरी काठमाडौंबाट दशैं तिहार मनाउन घर जाँदा गाउँमा हुने रमाइलो सांस्कृतिक कार्यक्रममा बीचबीचमा म कमेडी गरेर दर्शहरुलाई हँसाउने गर्थें ।” यसबाहेक रङ्गकर्मी श्रेष्ठको कला यात्रा भने शैली थिएटरबाट सुरु भएको हो । बिना कुनै तालिम रङ्गकर्मीका रुपमा काम सुरु गर्नु भएका श्रेष्ठ थिएटर मलका निर्देशक र संयोजक पनि हुनुहुन्छ ।“२०६४-६५ तिर रसियन कल्चर सेन्टरमा शैली थिएटरले साताको एक सो नाटक मञ्चन गर्ने गर्दथ्याे । शैलीको साप्ताहिक मञ्चनबाहेक गुरुकुलमा मात्र नियमित नाटक मञ्चन हुन्थ्यो । नाटक देखाउनका लागि अहिलेजस्तो धेरै नाटक घर पनि थिएन,” केदार सम्झिनुहुन्छ, “तर पहिलेको तुलनामा अहिले काठमाडौंमा धेरै नाटक घर खुलेका छन् । जति धेरै नाटक घर त्यति धेरै अभ्यास हुने । नाटक र रङ्गमञ्चलाई विभिन्न दृष्टिकोणबाट विचार विमर्श गर्ने वातावरण सिर्जना भएको जस्तो मलाई लाग्छ । ”थिएटर एकदमै खर्चिलो कलाको माध्यम भएर त्यसैले यसमा सबै विषय कायम गर्नुपर्ने उहाँको अनुभव छ । उहाँ भन्नुहुन्छ, “सामान्य भाषामा थिएटरलाई व्यवसाय, कला र सिक्ने थलो वा स्थानका रुपमा पनि लिन सकिन्छ । यो जीवन र जगतसँग जोडेर आउने कला हो । यसले जीवनलाई समाजतर्फ र समाजलाई जीवनतर्फ लाग्न उत्प्रेरित गर्छ ।” रङ्गमञ्चसँगै सिनेमामा समेत आफ्नो स्थान बनाउनु भएका रङ्गकर्मी श्रेष्ठ रङ्गमञ्च कलाकारको माध्यम हो भने सिनेमा निर्देशकको माध्यम भएको बताउनुहुन्छ । अहिले भने रङ्गकर्मी श्रेष्ठको ‘जुनुको जुत्ता’को नयाँ संस्करण ‘जुनुको रिबन’ आउने तयारीमा छ । जुनुको पाँचवटा फिल्म १० वर्षसम्म बनाउने उहाँको योजना छ । जुनु पाँच पर्ष हुँदा जुनुको जुत्ता फिल्म बनेको थियो । अहिले जुनु नौ वर्ष पुग्नुभयो । अर्थात् एउटै चरित्र र एउटै कलाकारको विभिन्न उमेर बढेसँगै कथा पनि बढ्दै जाने श्रेष्ठको अनुभव छ। त्यसैले १० वर्षपछि जुनु चरित्रसँग बनेका सबै फिल्महरु संयोजन हुने सम्भावना पनि धेरै रहेको उहाँले बताउनुभयो ।यस्तै, समाज समृद्ध हुनका लागि कला साहित्यको महत्वपूर्ण भूमिका रहने उहाँको अनुभव छ । तर नेपालमा कला साहित्य र कलाकारलाई आर्थिक रुपमा टिकिरहन निकै गाह्रो छ । उहाँ भन्नुहुन्छ, “कलाकार आफैंले नाटकका लागि आफ्नो खर्च जुटाउनुपर्ने अवस्था छ । नेपालमा कलाकार  निर्देशक आफैं मिलेर काम गरेका छन् । सरकार र कुनै संघ सस्थाबाट नाटक र रङ्गमञ्चका लागि कुनै आर्थिक सहयोग पाइने अवस्था छैन ।” यसलगायत थिएटर मलमा आजसम्म २० वटाभन्दा बढी नाटक मञ्चन भएका छन् । तीमध्ये ८ भन्दा बढी नाटक थिएटर मल आफ्नै उत्पादन हो । थिएटर मलले कुनै निश्चित समय र तालिका तयार गरेर मात्रै नाटक मञ्चन गर्ने गरेको उहाँ बताउनुहुन्छ  ।रङ्गकर्मी केदार श्रेष्ठसँग उहाँको कला यात्राको बारेमा गाेरखापत्र अनलाइनकर्मी सनम महर्जनले तयार गर्नुभएकाे भिडियो संवाद :भिडियो : मनोजरत्न शाही र केशब गुरुङ 