पोर्चुगलमा २३ सय नेपालीको राहदानी प्रक्रिया पूरा
लामो समयदेखि पासपोर्टविहीन दुई हजार तीन सय आठ जना नेपालीको इलेक्ट्रोनिक बायोमेट्रिक पासपोर्टको आवेदन प्रक्रिया पूरा भएको छ । पासपोर्टकै कारण विभिन्न समस्या झेलेका नेपालीका लागि सहजीकरण गर्न खटिएको परराष्ट्र मन्त्रालयसहितको टोलीले पोर्चुगलको लिस्बन सहरमा पासपोर्ट दिने प्रक्रिया गत मार्च २९ देखि सुरु गरेको थियो ।
पेरिस — लामो समयदेखि पासपोर्टविहीन दुई हजार तीन सय आठ जना नेपालीको इलेक्ट्रोनिक बायोमेट्रिक पासपोर्टको आवेदन प्रक्रिया पूरा भएको छ । पासपोर्टकै कारण विभिन्न समस्या झेलेका नेपालीका लागि सहजीकरण गर्न खटिएको परराष्ट्र मन्त्रालयसहितको टोलीले पोर्चुगलको लिस्बन सहरमा पासपोर्ट दिने प्रक्रिया गत मार्च २९ देखि सुरु गरेको थियो ।अप्रिल २९ सम्ममा दुई हजार तीन सय आठ जनाको प्रक्रिया पूरा भएको र त्यसबाट करिब तीन लाख ६५ हजार युरो राजस्व संकलन भएको जानकारी पोर्चुगलका लागि गैरआवासीय राजदूतसमेत रहेका फ्रान्सका लागि नेपाली राजदूत दीपक अधिकारीले कान्तिपुरलाई दिए । पासपोर्टका लागि प्रक्रिया पूरा गरेकाहरुको पासपोर्ट बनेर आएपछि घरघरै वितरण गरिनेछ । प्रक्रिया पूरा गरेका मध्ये पासपोर्ट नै नभएका वा हराएका समेतको संख्या ७ सय ५२ छ । म्याद सकिएका वा सकिन लागेकामा एक हजार चार सय ३६ जनाले आवेदन दिएका छन् । १३ जना बालबालिकाका लागि पहिलो पटक राहदानी प्रक्रिया पूरा भएको छ । ती पोर्चुगलमै जन्मिएका वा नेपालमा जन्मिएर पोर्चुगल आइपुगेका बालबालिका हुन् ।दूतावासले पहिलो चरणमा पासपोर्ट हराएका, त्यहीं जन्मेका बालबालिका, बालिग र त्यहाँको अध्यागमन कार्यालयले प्राथमिकता तोकेका नेपालीलाई पासपोर्ट दिने प्रक्रिया पूरा गरेको थियो । पोर्चुगलमै जन्मिएका बालबालिकालाई भने छुट्टै नम्बरको नागरिकता र तिनलाई नाबालिक परिचयपत्रका लागि अभिभावकले ल्याएको जन्मदर्ताका आधारमा अस्थायी नम्बरसहित सिफारिस गरिएको छ । उक्त प्रक्रिया पूरा गरेलाई नागरिकताको सट्टा अस्थायी नम्बर राखेर पासपोर्ट सिफारिस गरिएको हो ।टोलीले कुल ७६ जना बालबालिकाको नवीकरण गरेको छ । पासपोर्टका लागि आवेदन दिने सबैको संख्या जोड्दा दुई हजार तीन सय आठ पुगेको हो ।टोलीले शनिबारबाहेक अन्य दिन राहदानीको काम गरेको थियो । यो टोलीका लागि स्वयंसेवक वाणिज्य दूतावासले खटाएको थियो । त्यसमा एनआरएनए पोर्चुगल र केही संस्थाले सहयोग गरेका थिए । ‘सात सय ५२ जनाको पासपोर्ट नै थिएन । उहाँहरुलाई विशेष राहत पुगेको हामीले महसुस गरेका छौं । किनभने पासपोर्टबिना कुनै प्रक्रिया अगाडि बढ्दैन र त्यो देशबाट बाहिर जान पनि नसकिने हुनाले उहाँहरु अप्ठेरोमा हुनुहुन्थ्यो भन्ने हाम्रो बुझाइ हो,’ राजदूत अधिकारीले भने । यो प्रक्रियाका लागि परराष्ट्र मन्त्रालय र राहदानी विभागबाट एक–एक जना र पेरिसस्थित नेपाली दूतावासबाट एक जना कर्मचारी खटिएका थिए । एउटा मात्रै राहदानी किट पासपोर्ट सिफारिस प्रक्रियाका लागि अपुग देखिएपछि स्पेनस्थित नेपाली दूतावासले आफ्नो पासपोर्ट किट पठाएर सहयोग गरेको थियो ।ठूलो संख्यामा पासपोर्ट सिफारिस प्रक्रिया पूरा गर्न सहज नभएकाले पोर्चुगलको परराष्ट्र मन्त्रालयको समेत सहयोग लिइएको अधिकारीले बताए । उनको भनाइमा अर्काको मुलुकमा परराष्ट्र मन्त्रालयको टोली लामो समय बसेर काम गर्दा यस्ता प्रक्रियाका लागि सम्बन्धित देशको परराष्ट्र मन्त्रालयसित सहमति लिनुपर्ने प्रावधान छ । टोलीले तत्कालका लागि राहदानीको समस्या सल्टाए पनि यो दीर्घकालीन समाधान भने होइन । माल्टा, सर्बिया, युक्रेन, क्रोएसिया, टर्की, साइप्रस, अजरबैजान, हर्जगोभिना, रोमानियालगायत देशबाट नेपालीहरु लुकीछिपी पोर्चुगल भित्रिने गरेका छन् । तीमध्ये धेरैले सुरक्षा अधिकारीले पहिचान नगरोस् भनेर पासपोर्ट नष्ट गर्ने गरेका छन् भने मानव तस्कर र दलालहरुको सहयोगमा पोर्चुगल भित्रिँदा तस्करहरुले नै जफत गरिदिने वा नष्ट गर्न लगाउने नेपालीको संख्या पनि थपिने गरेको छ ।बिनापासपोर्ट कुनै मुलुकमा पुगे पनि बाँकी प्रक्रियाका लागि कठिन हुने र महँगो, प्राविधिक रूपमा झन्झटिलो र व्यवस्थापकीय हिसाबले पनि कठिन पासपोर्ट वितरण गर्न सहज नहुनाले नेपालीहरुले आफू र आफ्नो पासपोर्ट जतन गर्नुपर्ने सुझाव अधिकारीहरुले दिएका छन् । ‘कुनै पनि गन्तव्यमा शिक्षा र रोजगारीका लागि जान पाउनु सबैको अधिकार हो । तर जहाँ गए पनि पासपोर्टबिना कुनै काम गर्न कठिन हुन्छ । त्यसैले कम्तीमा आफ्नो ज्यान र राहदानी जोगाउनेबारे नेपालीहरुले विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिएको छ । यति झन्झटिलो, महँगो र प्राविधिक रूपले पनि कठिन प्रक्रिया पूरा गरेर सरकारले सधैं पासपोर्ट वितरण टोली कसरी खटाउन सक्ला र ?’ अधिकारीको भनाइ छ ।