रैथाने उत्पादनले पर्यटक पल्कायो
ताप्लेजुङस्थित पाथीभरा देवीको दर्शन गरेर फर्कंदै गर्नुभएकी पोखरा लेखनाथ चौककी पवित्रा अधिकारीको गाडी पाँचथरस्थित राँके बजार आइपुगेर टक्क रोकियो ।
राधा लुइँटेलफिदिम, मङ्सिर १७ गते । ताप्लेजुङस्थित पाथीभरा देवीको दर्शन गरेर फर्कंदै गर्नुभएकी पोखरा लेखनाथ चौककी पवित्रा अधिकारीको गाडी पाँचथरस्थित राँके बजार आइपुगेर टक्क रोकियो ।गाडी किनारा लगाएका पवित्रासँगै उहाँको साथमा रहेका पाँच जना यात्रु ओर्लिए, कसैले टिम्मुर–कागतीको अचार, कसैले अकबरे खुर्सानी, कसैले बाँसको तामा, कसैले बान्टे, कटुस, एबोकाडो, किवी र ओखर किन्न थाले । अधिकारीले भन्नुभयो, “चिटिक्क पारेर सजाइएका सामग्रीले मन तान्यो, सबैले गरेर झन्डै पाँच हजार रुपियाँको किनिएछ ।” लगत्तै पाथीभराबाट फर्किंदै गरेको इटहरीका पद्युम्न ढकालको टोली राँके बजार आइपुग्यो । उहाँको टोली सदस्यले घिउ, छुर्पी, ललिपप र चिजलगायतका दुधजन्य उत्पादन र हरियो सागपात किने । विगतमा पनि पाँचथर ताप्लेजुङ आएर फर्कंदा केही न केही किनेर फर्केको ढकालले सुनाउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “यहाँबाट लगेको चटनी, तरकारी, घिउ र ललिपप विशेष लाग्छ । आएको बेला छर छिमेकी र आफन्तलाई कोसेली पनि यहीँबाट लिएर जान्छु ।” राँके बजार इलाम र पाँचथरको सीमावर्ती स्थानमा पर्छ । बाह्रैमास जाडो हुने यो ठाउँमा स्थानीयले मौसम अनुसारका फलफूल, दलहन, तेलहन, तरकारी, घिउ, छुर्पी, चिज, मसला र जडीबुटीजन्य उत्पादन बिक्रीमा राख्छन् । पसलका दराजदेखि सिँढीसम्म सजाइएका सामग्री झापा, मोरङ सुनसरी, काठमाडौँ र पोखरा हुँदै विभिन्न स्थानबाट आएका आन्तरिक र बाह्य पर्यटकले धक फुकाएर किन्ने गरेका छन् । आसपासमा फलेका रैथाने उत्पादन बजार ल्याएर विभिन्न वजन समूहमा प्याकिङ गर्दै कोसेली लैजान मिल्ने गरी बेचिने भएकाले बजारलाई रैथाने उत्पादनको कोसेली बजार भनेर चिनाउन थालिएको जनप्रतिनिधिहरू बताउँछन् ।धेरै थरीका मसला, अन्न, फलफूल र तरकारी उत्पादन हुने राँके बजार क्षेत्र अकबरे खुर्सानीको पकेट क्षेत्र भएकाले बजारको मध्यभागमा खुर्सानीकै स्तम्भ निर्माण गरिएको फाल्गुनन्द गाउँपालिका अध्यक्ष वृजहाङ आङदेम्बे बताउनुहुन्छ । स्थानीय उत्पादन चिटिक्क पारेर सजाएका राँकेका पसलले अधिकारी र ढकाल जस्ता हजारौँ तीर्थयात्री र बटुवालाई तान्ने गरेका छन् । यहाँ आइपुगेका ग्राहकले टिम्बुर, अकबरे खुर्सानीदेखि घिउ, छुर्पी र ललिपप नै किन नहोस् छानी छानी किन्न पाउँछन् ।राँके बजार व्यवस्थापन समितिका अनुसार यहाँ करिब ३५ वटा पसल छन् । याममा ती सबै पसलमा दैनिक करिब ३० हजार रुपियाँ बराबरको कोसेलीजन्य सामग्री बिक्री हुने गरेको छ । बाह्रैमास यात्रुको आउजाउ भइरहने राँके बजारमा असोज, कात्तिक, मङ्सिर, फागुन, चैत र वैशाखमा धेरै सामग्री बिक्री हुन्छ । पाथीभरा दर्शन गर्ने सिजन भएकाले यो बेला राँके बजारमा ग्राहकको भिड लाग्ने व्यवसायी अनिल तामाङ बताउनुहुन्छ । यो क्षेत्रमा चार हजारभन्दा धेरै किसानले व्यावसायिक अकबरे खुर्सानीको खेतीसँगै पशुपालन गर्दै आएका छन् । स्थानीय शिक्षक भक्तिप्रसाद नेम्वाङ भन्नुहुन्छ, “यहाँको कोसेली बजारलाई स्थापित गर्नमा स्थानीय किसानकै मेहनत छ । आफ्ना सामग्री आफैँ बेच्ने यहाँका किसान समृद्धितर्फ अग्रसर छन् ।”