ओझेलमा कालिकोटकाे पचाल झरना
कालीकोट जिल्लाको पचाल झरना गाउँपालिका-३ खाद्रुमा रहेको नेपालकै अग्लो झरना गुमनाम अवस्थामा छ ।
रमेश बाेगटीकालिकोट, वैशाख २३ गते । कालीकोट जिल्लाको पचाल झरना गाउँपालिका-३ खाद्रुमा रहेको नेपालकै अग्लो झरना गुमनाम अवस्थामा छ । पचाल झरना नामले नामकरण गरिएको यो झरनासम्म पुग्न सहज पूर्वाधार विकास नहुँदा आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकको कमीले यो झरना ओझेलमा परेको हाे ।भौगोलिक विकटतासँगै पूर्वाधार अभावले झरना हेर्न आउन चाहने पर्यटक यहाँ पुग्न सक्दैनन् । यहाँ पुग्न खोज्ने पर्यटकको सङ्ख्या शून्य छ । आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटकलाई लोभ्याउने अनगिन्ती प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण भएपनि यो झरना हालसम्म पर्यटकीय गन्तव्यको रूपमा विकास हुन सकेकाे छैन ।सरकारले सुरु गरेको ‘नेपाल भ्रमण वर्ष २०२० मा कालिकोटको पचाल झरना पर्यटकको आकर्षक केन्द्रका रूपमा उल्लेख छ । जिल्लाको मुख्य पर्यटकीय गन्तव्यका रूपमा लिएको पचाल झरना तीन सय ८१ मिटर अग्लो छ । यसअघि नेपालकै अग्लो भनिएको तेह्रथुम जिल्लामा रहेको ह्याप्तुङ झरना तीन सय ६५ मिटर उचाइको छ । ह्याप्तुङ झरनाभन्दा पचाल झरना १६ मिटर अग्लो छ । तत्कालीन जिल्ला विकास समिति, पचाल झरना गाउँपालिका, सरकारी तथा गैरसरकारी निकायले २०७४ सालमा यो झरनाको लम्बाइ नापेर सार्वजनिक गरेका हुन् । विसं २०८० असोज २ गते नापी विभागले झरनाको नापजाँच गरेपनि तर नापजाँचको विवरण भने सार्वजनिक गरेको छैन । तीन सय ८१ मिटर अग्लो रहेको पचाल झरना सङ्घीय सरकारले घोषणा गरेको एक सय पर्यटकीय गन्तव्यको ६४ औं स्थानमा र कर्णाली प्रदेश सरकारले तय गरेका ४० पर्यटकीय गन्तव्यको सूचीमा समेत यो झरना उल्लेख गरिएको छ । यो झरनाबाट खसेको पानी करिब १० किलोमिटर ओरोलो बगेर कर्णाली नदीमा मिसिएको छ । प्राकृतिक मनोरम सौन्दर्यले भरिपूर्ण यो झरना भ्रमणका लागि निकै आकर्षक देखिन्छ ।  पचाल झरना गाउँपालिका अध्यक्ष देवराज शाहिले झरना अवलोकन गर्न आउने आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक बास बस्नलाई प्रदेश सरकारको चार करोडको लागतमा खाद्रुमा होमस्टे, प्रतिक्षालय निर्माण भइरहको बताउनुभयो । उहाँले खाद्रुदेखि झरनासम्मको रेलिङ्ग बाटोको निर्माण कार्य सम्पन्न भइसकेको समेत बताउनुभयो । उहाँले भन्नुभयो, “गाउँपालिकाले अहिले यो झरनाको संरक्षण, विकास र प्रवर्द्धन गर्नको लागि प्रचारप्रसारमा बढी नै जोड दिएको भए पनि प्रमाणीकरणको लागि पर्यटन मन्त्रालय, नापी विभागमा पठाएका छाैं । अब त्यसको प्रमाणीकरण भई फाइनल रिर्पाट आयो भने मात्रै याेजना बनाएर जाने सोच गरेका छौँ । विभागबाटै प्रमाणीकरण भयो भने पर्यटन प्रवर्द्धनमा केही सहयोग पुग्ने अपेक्षा गरेका छौं ।”यो झरनाको संरक्षण, विकास र प्रवर्द्धन गर्न सकिए कालिकोट जिल्लाकै पर्यटकहरुको मूख्य आकर्षक गन्तव्य बन्ने निश्चित छ । तर पनि सम्बन्धित सरोकारवाला निकायहरुको बेवास्ता र भौगोलिक विकटताका कारण पर्यटन व्यवसायको प्रचुर सम्भावना रहेको झरना ओझलमा परेको छ । एसियाकै सबैभन्दा अग्लो झरनाका रुपमा रहको यो झरना आन्तरिक तथा बाह्य पर्यकलाई लोभ्याउने अनगन्ती प्राकृतिक सौन्दर्यले भरिपूर्ण झरना भए पनि हालसम्म पर्यकीय गन्तव्यको रुपमा विकास हुन सकिरहेको छैन ।