सन् १९७२ मा आजकै दिन : निक्सनको चीन भ्रमण
सन् १९७२ मा आजकै दिन (फेब्रुअरी २१) मा अमेरिकी राष्ट्रपति रिचार्ड निक्सनले चीन भ्रमण गरेका थिए । कम्युनिस्ट देश चीन र अमेरिकाबीच दुई दशकदेखिको मतभेद अन्त्य गर्दै निक्सन एक साता लामो राजकीय भ्रमणमा निस्किएका थिए ।
काठमाडौँ — सन् १९७२ मा आजकै दिन (फेब्रुअरी २१) मा अमेरिकी राष्ट्रपति रिचार्ड निक्सनले चीन भ्रमण गरेका थिए । कम्युनिस्ट देश चीन र अमेरिकाबीच दुई दशकदेखिको मतभेद अन्त्य गर्दै निक्सन एक साता लामो राजकीय भ्रमणमा निस्किएका थिए ।भ्रमणका दौरान राष्ट्रपति निक्सन र कम्युनिस्ट पार्टीका अध्यक्ष माओ त्से तुङबीचको वार्ताले दुई देशबीचको लामो गतिरोध अन्त्य गर्दै नयाँ भूराजनीतिक युगको सुरुवात गरेको थियो । त्यसक्रममा दुवै नेताहरू विश्वमा स्थायी शान्ति कायम गर्नका लागि अमेरिका र चीन मिलेर अघि बढ्नुपर्नेमा सहमत भएका थिए ।यद्यपि, अमेरिकी राष्ट्रपति निक्सन र उनका सुरक्षा सल्लाहकार हेनरी किसिन्जरले तत्कालीन सोभियत संघको विश्वव्यापी प्रभाव निस्तेज पार्ने उपायका रूपमा माओसँग हात मिलाएका बताइन्छ । भ्रमणका बेला चिनियाँ प्रधानमन्त्री चाउ एनलाईले निक्सनलाई ‘आँधी आएका बेला पानीजहाजलाई कसरी नियन्त्रणमा लिने भन्ने ज्ञान भएको दूरदर्शी नेता’ को संज्ञा दिएका थिए ।अमेरिकी राष्ट्रपति निक्सनले ‘वाटरगेट काण्ड’ मा महाभियोग लाग्ने निश्चित भएपछि १९७४ अगस्ट ९ मा राजीनामा दिएका थिए । त्यसको दुई वर्षपछि माओ र चाउको मृत्यु भएको थियो । त्यसपछि चिनियाँ कम्युनिस्ट पार्टीको नेतृत्व लिएका देङ सियाओ पिङले चीनको अर्थतन्त्रलाई बाह्य विश्वका लागि खुला गरेका थिए ।