रेशम फिरिरी... जति सुने पनि सुनिरहुँ जस्तो लाग्छ
नेपाल र नर्वेबीच सन् १९७३ को जनवरी २६ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भयो । स्थापनाको २७ वर्षपछि सन् २००० मा नर्वेले नेपालमा आवासीय दूतावास खोल्यो । युरोपमा रहेर युरोपेली संघको सदस्य नभएको मुलुकमा पर्छ, नर्वे । नर्वेले नेपाल र नेपाली जनताको आर्थिक विकासका लागि लामो समयदेखि सहयोग गर्दै आइरहेको छ ।
काठमाडौँ — नेपाल र नर्वेबीच सन् १९७३ को जनवरी २६ मा कूटनीतिक सम्बन्ध स्थापना भयो । स्थापनाको २७ वर्षपछि सन् २००० मा नर्वेले नेपालमा आवासीय दूतावास खोल्यो । युरोपमा रहेर युरोपेली संघको सदस्य नभएको मुलुकमा पर्छ, नर्वे । नर्वेले नेपाल र नेपाली जनताको आर्थिक विकासका लागि लामो समयदेखि सहयोग गर्दै आइरहेको छ ।नेपालका लागि नर्वेकी राजदूत टोरन ड्राम्डल । तस्बिर : प्रकाशचन्द्र तिमिल्सेना/कान्तिपुर

दुई वर्षभन्दा बढी समयदेखि नेपालका लागि नर्वेको राजदूतका रुपमा टोरन ड्राम्डल कार्यरत छिन् । कूटनीतिक क्षेत्रमा लामो अनुभव सँगालेकी उनको राजदूतका रुपमा नेपाल जिम्मेवारी भने पहिलो हो । उनै राजदूत ड्राम्डलसँग नेपालको भूगोल, संस्कृति, रहनसहनलगायत विषयमा कान्तिपुरका जगदीश्वर पाण्डेले गरेको कुराकानीको सम्पादित अंश :तपाईं पहिलो पटक नेपाल आउँदा कस्तो अनुभव भयो ?म ५ सेप्टेम्बर २०२१ मा राजदूतका रूपमा पहिलो पटक नेपाल आइपुगेकी थिएँ । यहाँ बस्न थालेको दुई वर्ष नाघिसकेको छ । यहाँको भूगोल मलाई निकै आकर्षक लाग्यो । भूगोलमा विविधता पाएँ । यहाँ संसारका सबैभन्दा अग्ला र भव्य हिमाल छन् । साथमा काठमाडौं उपत्यका र तराई क्षेत्र पनि छ । यति धेरै फरक भूगोलले गर्दा नेपाल निकै आकर्षक देखिन्छ ।जब आकाश सफा हुन्छ, म मेरो बरन्डा (ललितपुरस्थित बखुन्डोल) बाट हिमाल देख्न सक्छु । हिमाल हेर्दा म कहिल्यै थाक्दिनँ । तर, यो पक्कै हो, यो शरद ऋतुको समयमा हिमाल हेर्न बढी सम्भव हुन्छ । सामान्यतः अक्टोबर र नोभेम्बर तथा अन्य समयमा पनि हिमाल हेर्न सम्भव छ । तपाईंले नर्वेमा रहेको सबैभन्दा अग्लो पहाडका रूपमा २,४६९ मिटर अग्लो (गल्डहोपिगेन) हिमाल देख्नुहुन्छ । त्यसको तुलनामा नेपालका हिमालको उचाइ कति हो कति बढी छ ।नेपालको हावापानी र वातावरणचाहिँ कस्तो लाग्यो ?नेपालको हावापानी र वातावरण निकै लोभलाग्दो छ । तर, नेपाल विश्वको सबैभन्दा बढी जलवायु जोखिममा रहेको देश पनि हो । हामीलाई थाहा छ, जलवायु परिवर्तनका कारण हिमालहरूमा हिउँहरू पग्लिरहेका छन् । जुन निकै खतरनाक छ । यसैले पनि नर्वेको महत्त्वपूर्ण सहयोग साझेदारहरूमध्येको एक ‘द इन्टरनेसनल सेन्टर फर इन्ट्रिगेटेड माउन्टेन डेभलपमेन्ट (इसिमोड) सँग जलवायु परिवर्तनको क्षेत्रमा काम गरिरहेको छ ।विगत दुई वर्षमा तपाईंले काम गर्दा, विभिन्न स्थानमा घुम्दा र भेटवार्ता गर्दा धेरै नेपालीसँग भेटवार्ता गर्नुभयो होला । यस दौरान तपाईंले नेपालीहरू कस्तो पाउनुभयो ?पहिलो र मुख्य कुरा त नेपालीहरू धेरै मिलनसार पाएँ । नेपालीहरू धेरै न्यानो र खुला शैलीमा हुँदा रहेछन् । नेपालमा विदेशीका रूपमा तपाईं स्वागत नै महसुस गर्नुहुन्छ । त्यसका साथै नेपालीहरूको विविधता, विभिन्न जातीय समूह, विभिन्न संस्कृतिलगायत कुराहरू मलाई धेरै आकर्षित लागेको छ ।अनि, नेपाली परिकारहरू नि ? तपाईंलाई कुन परिकार बढी मन पर्‍यो ?मःम नै हो । मलाई लाग्छ कि सबै विदेशीले नेपालमा मःम नै मन पर्छ भन्छन् होला । यहाँ मःमका धेरै प्रकार छन् । मैले विभिन्न प्रकारका स्वादिलो मःम चाखेकी छु । साँच्चै भन्नुपर्दा नेपाल मःमका लागि प्रसिद्ध छ ।तपाईंले नेपालको भेषभूषाचाहिँ कस्तो पाउनुभयो ?यहाँ धेरै रीतिरिवाज र भेषभूषा छन् । किनकि, यहाँ तपाईंहरूको संस्कृति समृद्ध छ । तपाईंहरूको सांस्कृतिक सम्पदासँग सम्बन्धित धेरै फरक रीतिरिवाज र चालचलन छन् । मलाई यही भेषभूषा मन पर्छ भन्न गाह्रो छ । तर, पक्कै पनि मलाई यहाँका भेषभूषा आकर्षित लाग्छन् ।नेपालमा धेरै चाडपर्व छन् । तपाईंले यहाँका चाडपर्व मनाउनुभएको छ कि छैन ? तपाईंलाई मन पर्ने पर्व कुन हो ?म दसैं र तिहार दुवै मन पराउँछु । त्यसमध्ये पनि मलाई तिहार बढी मन पर्छ । किनकि, त्यसबेला सबैतिर उज्यालो हुन्छ । सबैतिर बत्तीले गर्दा काठमाडौं उपत्यका धेरै सुन्दर देखिन्छ । तिहारमा रमाइलो वातावरण हुन्छ र मानिसहरू धेरै खुसी हुन्छन् । त्यसैले म भन्छु, मेरो मन पर्ने चाड पनि तिहार नै हो ।तपाईं दुई वर्षभन्दा बढी समयदेखि नेपालीको माझमै हुनुहुन्छ । तपाईंलाई नेपाली भाषा बोल्न आउँछ ?मलाई नेपाली बोल्न आउँदैन । नेपालीमा ‘नमस्ते’ र ‘धन्यवाद’ भन्न मात्रै आउँछ । मलाई थाहा छ, नेपालमा १ सय २० भन्दा बढी भाषा छन् । म विभिन्न स्थानको भ्रमणमा जाँदा मसँग हुने धेरै मानिसले अंग्रेजी नै बोल्नुहुन्छ । फिल्डमा आवश्यक परेमा दोभाषेको पनि सहयोग लिन्छु ।दूतावासका हाम्रा सहयोगी साथीहरूले नेपाली भाषालाई बुझ्नका लागि मलाई मद्दत गर्छन् । ‘नमस्ते’ र ‘धन्यवाद’ भन्दा बढी बोल्न गाह्रो हुन्छ । मैले नेपालबारे धेरै कुरा सिक्न बाँकी छ । म नेपालको समाज, संस्कृति, राजनीतिमा के भइरहेको छ भन्नेबारे थप जान्न खोजिरहेकी छु ।नेपाली गीत/संगीत कत्तिको मन पर्छ ? नेपाली गीत/संगीत पनि त्यत्तिकै मन पर्छ । मेरो मन पर्ने सांगीतिक समूह कुटुम्ब हो । उहाँहरूको संगीत सुन्दा निकै आनन्द आउँछ । कुटुम्बको केही कन्सर्टमा सहभागी पनि भएकी छु । र, मलाई नेपालमा मन पर्ने गीतचाहिँ ‘रेशम फिरिरी...’ हो । जति सुने पनि सुनिरहुँ जस्तो लाग्छ । मलाई नेपाली राष्ट्रिय गान पनि धेरै मन पर्छ । नेपालमा मलाई औधि मन पर्ने अर्को कुरा के छ भने यहाँ हरेक कार्यक्रम राष्ट्रिय गान बजाएर सुरुआत गरिने चलन छ । त्यसैले मलाई नेपालको राष्ट्रिय गान पनि निकै मन परेको हो ।नेपाली साहित्यबारे कत्तिको जानकारी राख्नुहुन्छ ? नेपालका मन परेका साहित्यिक कुनै कृति छन् ?मैले अहिलेसम्म नेपालबारे परराष्ट्र नीति, इतिहासका बारेमा धेरै किताब पढेकी छु । मैले साँच्चै भन्नुपर्दा नेपाली उपन्यासचाहिँ पढेकी छैन । यहाँका बारे थप पढ्नका लागि मलाई थप समय चाहिन्छ । नेपालका बारेमा लेखिएका धेरै पुस्तक पढ्ने चाहना छ ।नेपाली सिनेमा पनि हेर्नुभएको छ ?नेपालबारे बनाइएका भिडियो हेरेकी छु । फिल्मचाहिँ हेरेकी छैन । ‘१४ पिक्स : नथिङ इन इम्पोसिबल’ हेरेकी छु । निकै मन पर्‍यो । तर, मैले नेपाली निर्देशकले बनाएको फिल्म चाहिँ अहिलेसम्म हेरेकी छैन ।अहिलेसम्म तपाईंले नेपालका कुन–कुन स्थानको भ्रमण गर्नुभयो र मनपर्ने स्थान कुन हो ?धेरै ठाउँ घुमेकी छु । साताअघि मात्रै गौतम बुद्धको जन्मस्थल लुम्बिनी पुगेर फर्किएँ । म बौद्ध धर्म मान्ने नभए पनि निकै रमाइलो लाग्यो । लुम्बिनीमा विभिन्न मुलुकका गुम्बा देख्दा साँच्चै विशेष लाग्यो । म जनकपुरधाम पनि पुगेकी छु । मलाई त्यहाँको सांस्कृतिक माहोल निकै लोभलाग्दो लाग्यो । विराटनगर पनि घुमेकी छु । पोखराचाहिँ अहिलेसम्म घुम्ने अवसर मिलेको छैन । छिट्टै पोखरा भ्रमणमा जान्छु होला ।तपाईंलाई थाहा छ, नेपाल कला र संस्कृतिमा धनी मुलुक हो । यसबारेमा तपाईंको विचार ?नेपालका कला–संस्कृति मलाई निकै मन पर्छ । म काठमाडौंको दरबार स्क्वायर, भक्तपुरको दरबार स्क्वायर र पाटन दरबार क्षेत्र घुमेकी छु । यहाँका कला–संस्कृति निकै मनमोहक छन् । यी दरबार क्षेत्रमा काठमा कुँदिएका बुट्टाहरू अत्यन्तै लोभलाग्दा देखिन्छन् । नेपालले आफ्नो कला र संस्कृतिलाई जगेर्ना गरेको छ । नेपालका यी क्षेत्र युनेस्कोको विश्व सम्पदा सूचीमा पनि सूचीकृत छन् ।