किनमेलमा निस्कँदा जहाँ बोक्नैपर्छ नेपाली नागरिकता
मामलासिंह राजवंशीले मकैबारीमा सिँचाइ गर्न १५० रुपैयाँ लिटरका हिसाबले डिजेल किने। त्यो पनि, लुकिछिपी बिक्री गर्ने व्यापारीसँग। सिँचाइ अभावमा मकै पहेँलिन थालेपछि डिजेल खरिद गर्न राजवंशी कालोबजारिया गुहार्न बाध्य भए।
मेचीपारि (झापा) — मामलासिंह राजवंशीले मकैबारीमा सिँचाइ गर्न १५० रुपैयाँ लिटरका हिसाबले डिजेल किने। त्यो पनि, लुकिछिपी बिक्री गर्ने व्यापारीसँग। सिँचाइ अभावमा मकै पहेँलिन थालेपछि डिजेल खरिद गर्न राजवंशी कालोबजारिया गुहार्न बाध्य भए।राजवंशी डिजेल खरिद गर्न एक हप्ताअघि भद्रपुरतर्फ निस्किएका थिए। तर, मेची नदीवारि बसेका स्थानीय र प्रहरीले उनलाई भद्रपुर जान रोके। ‘मेचीपारि’को भारतमा कोरोना भाइरस (कोभिड–१९) को संक्रमित धेरै भएकाले पारिबाट आउनेलाई मेची नदीवारिका स्थानीयले फर्काइदिने गरेका छन्। मामलासिंह भारतीय नभई नेपाली बस्ती भद्रपुर नगरपालिका-३ भाङ्गबारीका स्थानीय हुन्। सो ठाउँलाई मेचीपारि भन्ने गरिएको छ।लकडाउन सुरु भएपछि भाङ्गबारीका स्थानीयले आफ्नै देशभित्र अनागरिकझैं व्यवहार भोग्नुपरिरहेको छ। बस्तीका स्थानीय खाद्यान्न सामग्री खरिद गर्न मेचीवारि आउनुपर्दा विभिन्न चोकमा आफू नेपाली भएको प्रमाणित गर्नुपर्छ। मौखिक परिचय दिएर आफ्नै वडाको ज्ञानुचोक वा भद्रपुर बजारसम्म किनमेल गर्न जान सक्ने अवस्था छैन। साथमा नागरिकता पनि बोक्नुपर्ने बाध्यता छ। ‘नागरिकता देखाउँदा पनि प्रहरी र मेचीपारिका स्थानीयले मलाई डिजेल किन्न भद्रपुर जान दिएनन्,’ मामलासिंहले भने।चार दिनअघि कनैया महतो धान बेचेको पैसा लिन भद्रपुर जाँदै थिए। उनलाई मेची तरेलगत्तै स्थानीयले केरकार गर्न थाले। त्यहाँबाट अघि बढेका उनलाई आमगाछी र झापा चोकमा पनि स्थानीय र प्रहरीले सोधीखोजी गरे। साथमा रहेको नागरिकता देखाउँदै आफू नेपाली नै भएको प्रमाणित गरेपछि मात्र उनी भद्रपुरसम्म जान पाए।नेपाल–भारतको सिमाना मेची नदीपारिको भाङ्गबारीमा १ सय ६५ घरपरिवारको बसोबास छ। जुन, मेचीपारिको नेपाली बस्तीको नामले परिचित छ। मेची नदीमा पुल छैन। वडा कार्यालयसम्म आउन सक्ने बाटो छैन। बर्सेनि मेची नदीको बाढीले डुबानमा पार्छ भाङ्गबारी बस्ती। वर्षौंदेखि विभिन्न दु:ख झेल्दै आएका मेचीपारिका स्थानीयलाई लकडाउन सुरु भएदेखि खाद्यान्न सामग्रीको जोहो गर्न हम्मे परिरहेको छ। अरुबेला उनीहरु किनमेल गर्न नजिकैको भारतीय बजार गलगलिया र ठाकुरगन्ज जाने गर्थे। अहिले भारत प्रवेशमा रोक लगाइएको छ।‘बस्तीका अधिकांशको घरमा खाद्यान्न सामग्री सकिएका छन्। भारतीय बजारतिर जाने अवस्था छैन। आफ्नै नगरपालिकाको ज्ञानुचोक र भद्रपुर बजारसम्म जानलाई नागरिकता देखाउँदै नेपाली भएको प्रमाणित गराउनुपर्ने बाध्यता छ,’ अनय राजवंशीले दुखेसो पोखे। भाङ्गबारीमा राजवंशी, गणेश, सन्थाललगायत जातिको बसोबास छ। अहिले भारतीय बजार बन्द भएकाले तेल, दाल, नुन, औषधि लगायतका सामान किन्न मेचीपारि जानुपर्ने वडा सदस्यसमेत रहेका स्थानीय अरुण राजवंशीले बताए। ‘हामी सीमा क्षेत्रका, त्यसमा पनि मेचीपारिका भएकाले किनमेल गर्न जान–आउन खुबै सास्ती बेहोर्नुपरिरहेको छ,’ उनले भने।चैत महिनाभरि मेचीवारिका स्थानीयले 'भारतीय हौ' भन्दै बस्तीका कैयौंलाई किनमेल गर्न जानै नदिएको उनले बताए। एक हप्तायता भने सीमाक्षेत्रमा सशस्त्र प्रहरीले क्याम्प राखेपछि किनमेल गर्न जान थोरै सहज भएको उनको भनाइ छ।