प्रशोधित घाँस चीन निर्यात
चितवनमा उत्पादित पशु आहार प्रशोधित घाँस (साइलेज/हाइलेज) चीनमा निर्यात सुरु भएको छ ।   कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय, चिनियाँ राजदूतावास र भरतपुर महानगरपालिकाले शनिबार एक कार्यक्रम आयोजना गरी हाइलेज र साइलेज चीनको तिब्बतीय सहर सिगात्सेतर्फ पठाइएको हो ।
शान्ता अधिकारीचितवन, असार ३१ गते । चितवनमा उत्पादित पशु आहार प्रशोधित घाँस (साइलेज/हाइलेज) चीनमा निर्यात सुरु भएको छ ।  कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालय, चिनियाँ राजदूतावास र भरतपुर महानगरपालिकाले शनिबार एक कार्यक्रम आयोजना गरी हाइलेज र साइलेज चीनको तिब्बतीय सहर सिगात्सेतर्फ पठाइएको हो ।सन् २०२२ मा नेपाल सरकार र चीनको सिगात्से सहरबिच भएको औपचारिक सम्झौता अनुसार चिनियाँ व्यावसायिक कम्पनी नेपाल होराइजन इन्टरनेसनलले चितवनको भरतपुर–५ मा उत्पादन गरेको तीन सय टन हाइलेज पहिलो पटक चीन पठाइएको हो ।मन्त्रालय, दूतावास र महानगरले संयुक्त रूपमा आयोजना गरेको कार्यक्रममा बोल्दै उपप्रधान एवं गृहमन्त्री नारायणकाजी श्रेष्ठले घाँस निर्यात सानोतिनो कुरा हो जस्तो लाग्छ तर नेपालर चीनबीचको आयात निर्यातका लागि माइल स्टोन हुने बताउनुभएको थियो । उहाँले निर्यातको यो थालनीले नयाँ सम्भावनाको खोजी हुनेमा आफू विश्वस्त रहेको बताउँदै नेपालको विकास र समृद्धिका लागि चीनसँगको पारस्परिक सम्बन्ध महत्वपूर्ण हुने दाबी गर्नुभयो । उहाँले हाइलेज घाँस निर्यातले नेपालको आयात प्रतिस्थापन, व्यापार घाटा कम र निर्यात प्रवर्धनमा महत्वपूर्ण भूमिका खेल्छ भन्ने विश्वास लिएको बताउनुभयो । कृषि तथा पशुपन्छी विकासमन्त्री डा. वेदुराम भुसालले नेपालबाट हाइलेज चीनमा निर्यातको सुरुवात हुनु महत्वपूर्ण रहेको बताउनुभयो । कृषि उत्पादन निर्यातले नेपालको अर्थतन्त्र सबलीकरणमा मद्दत पुग्ने र हाइलेजको उत्पादन गर्नका लागि बाँझो जमिनको उपयोग हुने उहाँले बताउनुभयो । नेपालको लागि चिनियाँ राजदूत चेङसङ, उद्योग तथा व्यापार मन्त्रालयका सचिव मधु मरासिनी र कम्पनीका प्रमुख सिइओ चाङ, सिगात्से सहरका उपमेयर ल्युहङ र भरतपुर महानगरका उपमेयर चित्रसेन अधिकारीले कार्यक्रममा आफ्नो भनाइ राख्नुभएको थियो ।कार्यक्रमसँगै घाँसका ट्रकलाई बिदाइ गरिएको थियो । सोही कार्यक्रममा ती सामग्रीको सेनेटरी सर्टिफिकेट उत्पादक कम्पनीलाई प्रदान गरिएको थियो ।के हो साइलेज ?हरियो घाँस बढी उत्पादन हुने समयमा उत्पादन लिई घाँसपातको कमी भएका बेला पशुबस्तुलाई खुवाउन तयार पारिने एक प्रकारको पशु आहारलाई साइलेज वा हाइलेज भन्ने गरिन्छ । विशेष गरी दुधिलो अवस्थाको मकैको जमिनमाथिको काण्डसहितको भाग, एकदलीय घाँसेबाली जसको डाँठ अलि मोटो र कडा खालको हुन्छ, त्यस्तोबाट साइलेज बनाइन्छ । चितवनमा २०७७ सालदेखि साइलेज बनाउँदै आएको अन्नपूर्ण दुग्ध उत्पादक सहकारी संस्थाका अध्यक्ष ऋषिराम चापागाईंका अनुसार प्रशस्त मात्रामा कार्बोहाइड्रेट र पानी भएको घाँसेबाली ज्वार, वाजरा, सुडान, नेपियर, सेटेरिया, रोड्स, दिनानाथ, उखुको टुप्पोबाट साइलेज बनाउन सकिन्छ ।मेसिनले काटिएको र हावा नछिर्ने गरी प्लास्टिकमा मेसिनद्वारा प्याकिङ गरी बनाइएको पौष्टिक तत्वले भरिपूर्ण साइलेज मानिसले प्रयोग गर्ने सागपातबाट बनाइने गुन्द्रुक जस्तै परिकारको पशु आहार हो ।   