अनुसन्धानमूलक शिक्षा अहिलेको माग हो : रिजाल
नेपालले अनुसन्धानमूलक शिक्षालाई प्राथमिकता, विश्वविद्यालयको क्यालेन्डरको पूर्ण पालना गर्नुपर्ने खुला विश्वविद्यालय स्वास्थ्य तथा प्रविधि संकायका डीन प्रा. डा. केदारप्रसाद रिजालले बताएका छन् । विद्यार्थीले अनुसन्धानमूलक शिक्षा माग गरिरहेको कुरालाई राज्यले बुझ्नुपर्ने र सोहीअनुसार शिक्षा प्रणाली अपनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो । 
काठमाडौँ — नेपालले अनुसन्धानमूलक शिक्षालाई प्राथमिकता, विश्वविद्यालयको क्यालेन्डरको पूर्ण पालना गर्नुपर्ने खुला विश्वविद्यालय स्वास्थ्य तथा प्रविधि संकायका डीन प्रा. डा. केदारप्रसाद रिजालले बताएका छन् । विद्यार्थीले अनुसन्धानमूलक शिक्षा माग गरिरहेको कुरालाई राज्यले बुझ्नुपर्ने र सोहीअनुसार शिक्षा प्रणाली अपनाउनुपर्ने उनको भनाइ थियो । काठमाडौंमा मंगलबार आयोजित ‘कान्तिपुर एजुकेसन सम्मिट- २०८०’ को दोस्रो सत्र ‘नेपालमा गुणस्तरीय उच्च शिक्षा कसरी ?’ मा बोल्दै रिजालले योजनाबद्ध रूपमा सरकारले अगाडि बढ्नुपर्ने बताए । 'हामीले विश्वविद्यालयमा आवश्यकता अनुसारको प्रविधि अपनाउन सकेनौं । 'मास एजुकेसन'लाई देश र विदेश बाहिर रहेका विश्व विद्यालय धाउन नसकेका हौं । विश्वविद्यालय विद्यार्थीसम्म पुग्ने अभ्यास सुरु भएको छ । तर धेरै सुधार आवश्यक छ,' अहिलेको विश्वविद्यालय शिक्षामा कस्तो समस्या छ भन्ने प्रश्नको जवाफमा उनले थपे, 'विश्वविद्यालय क्यालेन्डर पूर्ण पालना गर्नुपर्छ । त्यो गर्न नसक्नु समस्या हो । अहिलेको विद्यार्थीलाई आवश्यक भएजस्तो शिक्षा दिन नसक्नु समस्या हो । शिक्षालाई अनुसन्धानमुखी बनाउनु अहिलेको शताब्दीको माग हो । त्यो माग अनुसार हामी जानै पर्छ ।'विश्ववविद्यालय आवश्यकताका आधारमा खुल्नुपर्ने रिजालको भनाइ थियो । उनले राजनीतिक आवश्यकताका आधारमा क्याम्पस र विश्वविद्यालय खुलेकाले संचालनमा समस्या देखिएको बताए । 'हामीलाई कस्तो जनशक्ति चाहिने हो ? कुन भूगोलमा विश्वविद्याय खोल्ने ? त्यो कुन विशेषताको आधारमा खोल्ने ? भन्ने अध्ययन छैन । कसैलाई भीसी बनाउने नाउँमा, कसैको राजनीतिक लहडको प्रतिफल नेपालका धेरै विश्वविद्यालयले भोगिरहेका छन्,' उनले भने । आवश्यक अनुसन्धान गरेर मात्रै विश्वविद्यालय खोल्नुपर्ने उनको सुझाव छ । विगतमा विश्वविद्यालय खोल्ने क्रममा आवश्यक अध्ययन र अनुसन्धान बिना नै खोलिएको उनले बताए ।नेपालको शिक्षा प्रणालीमा टिप्पणी विद्यार्थीले गर्न पाउनुपर्ने पनि रिजालको भनाइ थियो । शिक्षा प्रणालिमा देखिएका समस्याले गर्दा नेपाली विद्यार्थीहरू विदेशिएका हुन् कि भन्ने उनको धारणा थियो । विगतको शैक्षिक प्रणालीलामा दोष दिएर मात्रै भविष्यमा शिक्षा प्रणाली सुधार नहुने उनको तर्क छ । अहिले नेपाल शैक्षिक वातावरण बनाएर युवालाई राष्ट्रमा राख्ने वातावरण बनाउनमा चुकिरहेको रिजालले बताए । त्यसो हुनुमा नीतिगत त्रुटी रहेको उनको भनाइ छ । यसमा उत्तिकै दोष विद्यार्थीका परिवारको पनि रहेको उनको धारणा छ । 'तिम्रो भविष्य छैन, विदेश जाउ' भन्ने अभिभावकको संख्या ठूलो रहेको उनले बताए । अहिले खुला विश्वविद्यालयमा तीन हजार विद्यार्थी अध्ययन गरिरहेको उनले जानकारी दिए । त्यसमा अरब मुलुक, कोरिया र जापानबाट पनि भर्ना भएको उनले बताए । खुला विश्वविद्यालयमा विद्यार्थीको आकर्षण बढ्दै गएपनि परीक्षाको परम्परागत बुझाइ भने तोड्न गाह्रो परिरहेको उनको भनाइ थियो । त्यस्तै, खुला विश्वविद्यालयको शिक्षा प्रणाली, मूल्यमान्यता अझै पनि बुझाउन नसकिएको उनको भनाइ थियो । 