मैनहिया–सम्पत्तिया प्रसारण लाइन तयार
रुपन्देहीको मैनहियादेखि भारतको सम्पत्तियासम्मको १३२ केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन निर्माण सकिएको छ ।   यो प्रसारण लाइनका लागि आवश्यक पर्ने सबस्टेसनसमेत सियारी गाउँपालिकाको मैनहियामा तयार भएको छ । यहाँ निर्माण भएको सबस्टेसनबाट भारतको उत्तर प्रदेशस्थित सम्पत्तिया (न्यु नौतनवा) सबस्टेसन जोड्ने गरी प्रसारण लाइन बनाइएको हो ।
लक्ष्मण पौडेलभैरहवा, फागुन २१ गते । रुपन्देहीको मैनहियादेखि भारतको सम्पत्तियासम्मको १३२ केभी डबल सर्किट प्रसारण लाइन निर्माण सकिएको छ । यो प्रसारण लाइनका लागि आवश्यक पर्ने सबस्टेसनसमेत सियारी गाउँपालिकाको मैनहियामा तयार भएको छ । यहाँ निर्माण भएको सबस्टेसनबाट भारतको उत्तर प्रदेशस्थित सम्पत्तिया (न्यु नौतनवा) सबस्टेसन जोड्ने गरी प्रसारण लाइन बनाइएको हो । मुलुकमा उत्पादित विद्युत् भारत निर्यात गर्ने उद्देश्यले यो प्रसारण लाइन निर्माण गरिएको हो । “भारतसँग विद्युत् व्यापारका लागि महत्वपूर्ण मानिएको यो प्रसारण लाइन निर्माण सकिएको छ,” आयोजना प्रमुख हरिप्रसाद पाण्डेले भन्नुभयो ।मुआब्जासहित ९३ करोड रुपियाँ लागतको यो आयोजनाबाट १८० देखि दुई सय मेगावाटसम्म विद्युत् खरिद–बिक्री गर्न सकिने प्रसारण लाइन आयोजनाका इन्जिनियर भारत थापाले बताउनुभयो ।  अहिले उत्तर प्रदेशसँग ३३ केभीको मात्र प्रसारण लाइनको संरचना छ । मैनहिया–सम्पत्तिया सुरु भएपछि नेपाल–भारतबीचको अन्तरदेशीय विद्युत्् व्यापार थप सहज बन्नेछ । आयोजनाका अनुसार अबको भारतीय पक्षले जति छिटो आफूतर्फको काम सक्छ उति छिटो प्रसारण लाइन सञ्चालन हुन्छ । आयोजनाका अनुसार प्रसारण लाइनअन्तर्गत सबस्टेसनको थोरै प्राविधिक काम मात्र बाँकी छ । प्रसारण लाइनका लागि आवश्यक पर्ने ९६ टावर निर्माण भइसकेका छन् । निर्माण भएका टावरमा तार तान्ने काम पनि सकिएको इन्जिनियर थापाले बताउनुभयो । “हामीले दु्रत गतिमा नेपालतर्फको काम सकेका छौँ । भारततर्फको काम सकियो भने प्रसारण लाइन सञ्चालन हुन्छ,” उहाँले भन्नुभयो ।विवादित जग्गाको मुआब्जा दिन बाँकी२८ किलोमिटर लामो प्रसारण लाइन विस्तारका क्रममा एक हजार सात सय व्यक्तिको जमिन परेको छ । प्रसारण लाइन निर्माण क्षेत्रमा जग्गा परेका स्थानीयवासीलाई मुआब्जा र क्षतिपूर्ति दिने काम भइरहेका बेला यसअघि सरकारले जग्गा कित्ताकाट रोक्दा आयोजनामा असर पुगेको थियो । “स्थानीयले पहिला मुआब्जा र क्षतिपूर्ति पाउनुपर्ने माग राख्नुभएको थियो । केही मुआब्जा पनि दिइसकेका छौँ । विवादित जमिनको मुआब्जा दिन बाँकी छ,” उहाँले भन्नुभयो ।सरकारले यसअघि ल्याएको भू–उपयोग नीतिमा साढे दुई कट्ठाभन्दा थोरै जग्गाको कित्ताकाटमा रोक लगाइएको थियो । त्यसले आयोजना निर्माणमा झमेला आएको थियो । आयोजना प्रमुख पाण्डेले भन्नुभयो, “नेपाल–भारत विद्युत् आयात–निर्यातमा सहजता ल्याउन यो निकै महत्वपूर्ण योजना हो । त्यसैले आयोजनालाई महत्वका साथ अगाडि बढायौँ ।” अहिले स्थानीयवासीको विवादित जमिनमा मुआब्जा दिन कठिन छ । आयोजनाका कारणभन्दा पनि आपसी जग्गाधनीबीचको विवादले मुआब्जा वितरण रोकिएको हो । भारततर्फ काम सुस्तभारततर्फको काम भारतीय सरकारले नै गरिरहेको छ । भारतको सम्पत्तियामा पनि सबस्टेसन बनिरहेको छ । भारततर्फ निर्माणको काममा ढिलाइ भइरहेको आयोजनाका अधिकारी बताउँछन् । भारतले आफ्नोतर्फको काम सम्पन्न गर्न अब छ महिनादेखि एक वर्षसम्म समय लाग्ने जनाएको छ । भारततर्फको काम सकिनेबित्तिकै विद्युत् प्रवाह गर्न सकिनेछ ।   