आठाैं राष्ट्रिय खेलकुद : करोडको सिँगार
अन्तिममा क्षणमा नेपालगन्ज रंगशालाको मुहार हतारहतार र रातारात फेरिएको छ । बिहीबार राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा प्रतियोगिताको उद्घाटन हुँदै छ । त्यसैको प्रभावले निर्माणधीन रंगशालालाई बाहिरबाट सजाउने भरपुर प्रयास भएको छ । 
बाँके — अन्तिममा क्षणमा नेपालगन्ज रंगशालाको मुहार हतारहतार र रातारात फेरिएको छ । बिहीबार राष्ट्रपति विद्यादेवी भण्डारीद्वारा प्रतियोगिताको उद्घाटन हुँदै छ । त्यसैको प्रभावले निर्माणधीन रंगशालालाई बाहिरबाट सजाउने भरपुर प्रयास भएको छ । झन्डै १ करोडको लागतमा मूल समारोहको सजावट गरिएको मूल समारोह उपसमीतिले जनाएको छ । उपसमिति संयोजक विनोद मैनालीका अनुसार हालसम्म ६३ लाख निकासा भइसकेको छ । ‘अरू सबै काम उधारोमा गरेका छौं,’ उनले भने, ‘कति खर्च लाग्छ त्यो समापनपछि थाहा हुन्छ । परिषद्ले ९० लाख छुट्याएको छ ।’ सातौं राष्ट्रिय खेलकुद प्रतियोगितामा मूल समारोह बनाउँदा १ करोड ७ लाख रुपैयाँ खर्च भएको उनले बताए । यसपटक भने एक करोडभन्दा माथि नबढ्ने गरी खर्च गर्न भनिएको छ । ‘ठ्याक्क यतिमै पुग्छ भन्ने अवस्था छैन,’ उनले भने । समारोहमा नेपाल पुलिस, सशस्त्र प्रहरी, नेपाल आर्मी, विभिन्न स्कुलका विद्यार्थी र खेलाडीहरूको सहभागिता हुनेछ । जहाँ प्रदेश ५ को संस्कृति झल्कने मौलिक बाजा, नाचगान हुनेछन् । झाँकी, थारू नृत्य, सुदूरपश्चिमको देउडा यहाँको मुख्य आर्कषण कोसेली हुने उनले बताए । बेलुका गरिने कार्यक्रममा लाइटिङको उचित प्रबन्ध गरिएको उपसमितिले जनाएको छ । ‘स्पोट लाइट’ र ‘सीआरपी लाइट’ पहिलो पटक समारोहमा प्रयोग हुन लागेको मैनालीले सुनाए । उनका अनुसार सीआरपी लाइटलगायतका सबै सामग्री भारतबाट मगाइएका हुन् । टेन्डर नगरेको हुँदा यसको लागत ५ लाखभित्र हुनुपर्ने उनको अनुमान छ । पारदर्शी नहुनुमा स्थानीयको गुनासो ९ दिनअघिदेखि सुरु भएको प्रतियोगिताले २ दिनयता रौनक पाएको छ । प्रदेश ५ को नेपालगन्ज प्रतियोगिताको मूल स्थल हो । तर, यहाँ प्रचारप्रसारका गतिविधि ढिलो सुरु भएको स्थानीय सरोकार बाला बताउँछन् । उद्घाटनमा मात्रै खेल केन्द्रित भएको उनीहरूको गुनासो छ । नागरिक समाज र मानवअधिकारवादीहरूले रंगशाला निर्माणमा स्थानीय अनविज्ञ भएको दाबी गर्छन् । उनीहरूले यही गुनासोका साथ १२ दिनअघि जिल्ला प्रशासन कार्यालयमा र प्रदेश ५ को राखेप कार्यालयमा समेत ज्ञापनपत्र बुझाएका थिए । ‘स्थानीयले आफ्नो ठाउँमा केकस्ता विकासका काम कति बजेटमा कसरी भइरहेको छ ? भनेर खुला रूपमा बुझ्न पाउनुपर्छ,’ अधिवक्ता एवं सुशानका लागि नागरिक सञ्जालका अध्यक्ष विश्वजित तिवारीले भने, ‘यसको अहिलेसम्म कुनै सुनुवाइ भएन ।’ राष्ट्रिय गौरवको खेल प्रतियोगिता आफ्नै आँगनमा भइरहेको जानकारी समेत स्थानीयलाई नभएको उनले बताए । फेसबुक र सामाजिक सञ्जालमा सूचना दिँदैमा स्थानीयले जानकारी पाउन सम्भव नरहेको उनको तर्क छ । ‘फेसबुक र अनलाइनमा सूचना दिइएको छ,’ उनले भने, ‘जुन यहाँका ग्रास लेभलका जनताको पहुँचभन्दा बाहिर छ ।’ प्रचारप्रसार उपसमितिका संयोजक रोहित दाहालले भने ३५ लाख रुपैयाँ मात्रै प्रचारप्रसारलाई छुट्याइएको बताए । रकम अपुग भएकाले बोर्ड, पर्चा र स्वागतद्वार बनाउन विभिन्न संघसंस्थासँग सहयोग मागेको सुनाए । उनले घरदैलो प्रचार सम्भव नभएको बताए । ‘बजेट कम छ,’ उनले भने, ‘खेलमा रुचि भएकाहरू यत्तिकै पनि आइहाल्छन् ।’ अधिवक्ता बलबहदुर चन्दले खेलकुदको महत्त्व र अर्थ बुझाउन पनि स्थानीयसम्म प्रचार पुर्‍याउनुपर्ने बताए । झन्डै १ अर्ब लगानीमा खेलकुदको भौतिक संरचना बन्दै छन् । यहाँ परिषद्ले आफ्नै मनोमानी ढंगले काम गरिरहेको उनको आरोप छ । हतारमा काम गर्नु, सूचना बोर्ड नहुनु, कहा कति बजेट खर्च हुँदै र कहिलेसम्म निर्माण सकिन्छ ? यस्ता जानकारी दिएको छैन ।यसमा जिल्ला प्रशासन, उपमहानगरपालिका, जिल्ला समन्वय समिति र अख्तियारले समेत चासो दिनुपर्ने कुरा हो । ‘हामीले निवेदन गरेका छौं । कामको पारदर्शिता देखाउनुपर्छ भनेर,’ उनले भने, ‘दुःखलाग्दो नियमनकारी निकायको खासै चासो देखिँदैन ।’