३५ वर्षपछि रंगशालामा चेली
राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीका मुख्य प्रशिक्षक ग्यारी फिलिप्सले डिफेन्डर सिर्जना सिंह छमछमी नाचेको फोटो फेसबुक पेजमा अपलोड गरे । सिर्जना हाफ–पाइन्ट, टिसर्ट र स्पोर्ट्स सुजमै सिन्धु मल्लको ‘चिटिक्कै भा छु रे...’ गीतमा नाचेकी थिइन् । 
काठमाडौँ — राष्ट्रिय महिला फुटबल टोलीका मुख्य प्रशिक्षक ग्यारी फिलिप्सले डिफेन्डर सिर्जना सिंह छमछमी नाचेको फोटो फेसबुक पेजमा अपलोड गरे । सिर्जना हाफ–पाइन्ट, टिसर्ट र स्पोर्ट्स सुजमै सिन्धु मल्लको ‘चिटिक्कै भा छु रे...’ गीतमा नाचेकी थिइन् । त्यसको भोलिपल्ट बिहीबार उनीसहित प्रीति राई, सविता राना र रश्मीकुमारी घिसिङले अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा डेब्यु गरे । उनीहरूले यस्तो मौका नेपाली महिला राष्ट्रिय टिमले दशरथ रंगशालामा पहिलोपल्ट अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगिता खेल्दा नै पाए । नेपाली महिलाले धुमधामसँग मनाउने हरितालिका तीजकै दिन बंगलादेशविरुद्ध भएको यो ऐतिहासिक खेल नेपालले २–१ ले जित्यो ।अन्तर्राष्ट्रिय फुटबल प्रतियोगिता सञ्चालनका लागि मापदण्ड पुगेको नेपालको एकमात्र आयोजनास्थल हो, दशरथ रंगशाला । २०१२ सालमा निर्मित रंगशालाले पुनर्निर्माणपछि प्रतिष्ठित प्रतियोगिताहरू दक्षिण एसियाली खेलकुद र साफ च्याम्पियनसिप दुई–दुईपल्ट तथा फुटबलकै एएफसी च्यालेन्ज कप पनि आयोजना गर्‍यो । यसलाई पुरुषको राष्ट्रिय फुटबल टिमले ‘होम ग्राउन्ड’ बनाएको पनि ३५ वर्ष भयो । महिला राष्ट्रिय फुटबल टिमले अन्तर्राष्ट्रिय प्रतिस्पर्धा गर्न थालेको ३५ वर्ष भयो । महिला टिमले विराटनगर, पोखरा र सातदोबाटोमा खेलेको थियो तर देशकै खेलकुदको मुख्य थलोमा ‘फिफा मापदण्ड’ को अन्तर्राष्ट्रिय खेल्ने अवसर बिहीबारमात्रै पायो ।टिम कप्तान रेनुका नगरकोटेले घरेलु प्रतियोगिता खेले पनि पहिलोपल्ट दशरथ रंगशालामा अन्तर्राष्ट्रिय खेल खेल्दा उत्साहित भएको बताइन् । ‘देशकै मुख्य रंगशालामा खेल्दा सुरुमा केही नर्भस त भएँ,’ उनले भनिन्, ‘यो अवसरको खेल जित्यौं, खुसी लाग्यो । रमाइलो पनि भयो ।’पूर्वराष्ट्रिय खेलाडी भगवती थापा घरमा तीज मनाउन छाडेर खेल हेर्न रंगशाला आएकी थिइन् । ‘व्रत बसिरहेकी छु । अहिलेसम्म पानी पनि खाएकी छैन,’ साडी र चुरापोतेमा सजिएकी उनले भनिन्, ‘आफ्नो टिमको माया लाग्छ । सपोर्टिङ स्टाफका रूपमा काम पनि गरेकी छु । यो (दशरथ) रंगशालामै महिला टिमको पहिलो खेल पनि हो । त्यसैले तीजको रमाइलो त्यागेर भए पनि रंगशाला आइपुगें । नेपालले जित्यो, खुसी छु । तर, २–० ले जित्न पाएको भए अझै रमाइलो हुन्थ्यो ।’ उनी गत वर्ष राष्ट्रिय महिला लिगको उपाधि विजेता एपीएफकी मुख्य प्रशिक्षक पनि हुन् ।अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले गत वर्ष नै पुरुष खेलाडी बराबर तलब (मासिक १८ हजार रुपैयाँ) महिला खेलाडीलाई पनि दिने घोषणा गरेको थियो । त्यसले महिला फुटबलमा उत्साह जगाएको थियो । गत साता नेपाली पुरुष टिमले दशरथ रंगशालामा भारतविरुद्ध दुई मैत्रीपूर्ण खेल खेलेको थियो । महामारीको अवस्थामा पनि एक तिहाइ (५ हजार १ सय) दर्शकलाई प्रवेश दिइएको ती खेलमा दर्शकको घुइँचो लागेको थियो । विश्वमै लैंगिक समानताको नारा चर्किंदै जाँदा बंगलादेशविरुद्ध महिला टिमको खेलले पनि उत्तिकै ध्यान खिच्न नसकेको देखियो ।रंगशालाको प्रवेशद्वारमा खासै भीडभाड भएन । टिकट दर सस्तो बनाइए पनि दर्शकले प्यारापिट भरिएन । करिब २ हजारले मात्रै प्रत्यक्ष खेल हेरे । प्रायोजकले जर्सी बेच्न राख्ने गरेको स्टल पनि हटायो । कोरोना भाइरस महामारीका कारण २१ महिनापछि मैदानमा फर्किंदा नेपाली टिमले ‘गोल मेसिन’ का रूपमा स्थापित सावित्रा भण्डारीलाई गुमाएको छ । सन् २०१४ यता कीर्तिमान ३८ गोल गरेकी फरवार्ड सावित्रा घुँडाको शल्यक्रियापछि दोहामै ‘रिह्याबिलिटेसिन’ गरिरहेकी छन् । मैदानमा उनको अभाव प्रस्टै देखियो । यस्तो परिस्थितिमा पहिलो रोजाइमै ‘डेब्यु’ को अवसर पाएका फरवार्डद्वय सविता र प्रीतिको गोलमा नेपालले मैत्रीपूर्ण खेल जितेको हो ।सविताले विमला चौधरीको क्रसमा १३ औं मिनेटमा हेडद्वारा गोल गर्दै नेपाललाई अग्रता दिलाइन् । मिडफिल्डर सरु लिम्बूको चलाखीपूर्ण पासमा प्रीतिले राम्रो ‘फिनिसिङ’ गरी २२ औं मिनेटमा घरेलु टिमको अग्रता दोब्बर बनाइन् । सब्स्टिच्युट तोहुरा खातुनले ८३ औं मिनेटमा गोल गर्दै बंगलादेशलाई खेलमा फर्काउने प्रयास गरेकी थिइन् । उनले ‘१८ यार्ड लाइन’ बाट प्रहार गरेको बल डिफेन्डर अमृता जैसीलाई लाग्दै जाली चुम्न पुगेको थियो । अन्त्यतिर बंगलादेशले लगातार दबाब दिए पनि गोल गर्न सकेन ।‘प्लेयर अफ द म्याच अवार्ड’ हात पारेकी प्रीतिले भनिन्, ‘मैले यू–१८ र यू–१९ मा पनि सेट (पहिलो रोजाइ) मा खेल्न पाएकी थिइनँ । राष्ट्रिय टिममा सेटमै हुँदा खुसी लागेको छ । अहिले जति छु, योभन्दा राम्रो गर्ने कोसिस गर्नेछु । मेरो खेल अझै माथिल्लो स्तरमा पुर्‍याउन सक्छु जस्तो लाग्छ ।’अस्ट्रेलियन प्रशिक्षक फिलिप्सले सिर्जना र फरवार्ड रश्मीलाई दोस्रो हाफमा मैदानमा उतारेका थिए । उनले खेलाडीहरूको ‘पोजिसन’ मा पनि केही परिवर्तन गरिदिए । यस्तोमा नेपालले बंगलादेशमाथि संघर्षपूर्ण जित निकालेको हो । नेपाली महिलाले बंगलादेशविरुद्ध सातौं खेल खेलेको हो । यसमा अपराजित नेपालले छैटौं जित दशरथ रंगशालामा आएर हात पारेको हो । एक खेल बराबरी भएको थियो । नेपाल र बंगलादेश एएफसी महिला एसियन कप २०२२ छनोटलाई प्रतिस्पर्धा गर्ने तयारीमा छन् ।उज्वेकिस्तानमा हुने समूह ‘एफ’ को छनोटमा नेपालले फिलिपिन्स (असोज २) र हङकङविरुद्ध (असोज २) खेल्दै छ । समूह विजेता टिमले भारतमा हुने एसियन कप खेल्नेछ । त्यही छनोटका तयारीमा दुई मैत्रीपूर्ण खेल खेल्न बंगलादेशी टिम आएको हो । अर्को खेल आइतबार दशरथ रंगशालामै हुनेछ ।तस्बिरहरू : हेमन्त श्रेष्ठ र केशव थापा