कोसीको भंगालो पार गर्दै रिपोर्टिङ गर्न गाेबरगाढा पुग्दा...
आइतबार साँझ गोबरगाढाका स्थानीयले फोन गरी भने, ‘हामी त कोसीको बीचमा फसेका छौं । खानेकुराको अभाव छ ।’ वर्षा बेला सप्तकोसी नदीले घेरिएको टापु जस्तो गोबरगाढा गाउँमा मानिस फसेको समाचारबारे स्थलगत रिर्पोटिङ गर्नुपर्छ भन्ने लाग्यो । तर जाने कसरी ? एक्लै जान नसकिने । दुईचारजना गएपनि यो बाढीका बेला कोसीमा पस्नु झनै जोखिमपुर्ण । मन दोधारमा थियो ।
राजविराज — आइतबार साँझ गोबरगाढाका स्थानीयले फोन गरी भने, ‘हामी त कोसीको बीचमा फसेका छौं । खानेकुराको अभाव छ ।’ वर्षा बेला सप्तकोसी नदीले घेरिएको टापु जस्तो गोबरगाढा गाउँमा मानिस फसेको समाचारबारे स्थलगत रिर्पोटिङ गर्नुपर्छ भन्ने लाग्यो । तर जाने कसरी ? एक्लै जान नसकिने । दुईचारजना गएपनि यो बाढीका बेला कोसीमा पस्नु झनै जोखिमपुर्ण । मन दोधारमा थियो ।रिपोर्टरको डायरी: डुब्दै–डुब्दै टापु बस्तीमाअवधेशकुमार झाआइतबार साँझ गोबरगाढाका बासिन्दाले फोन गरेर भने, ‘हामी त कोसीको बीचमा फसेका छौं, खानेकुरा, ओखती अभाव छ ।’ वर्षा, बाढीपहिरोको यो बेलामा कोसी नदीको बीचमा टापु जस्तो गोबरगाढा गाउँमा मानिस फसेका थिए ।सिंगो गाउँ समस्यामा रहेका बेला गएरै स्थलगत रिपोर्टिङ गर्नुपर्छ भन्ने भावना आफंैभित्र जाग्यो । तर जाने कसरी ? एक्लै जान नसकिने ? दुई–चार जना गए पनि यो बाढीका बेला कोसीमा पस्नु झन् जोखिमपूर्ण ।पत्रकार मित्रहरू आरएन विश्वास, वैधनाथ यादव, जितेन्द्रकुमार झा, धर्मपाल राउतलगायत तयार भए । साथी त भए तर कसरी जाने भन्ने अर्को प्रश्न थियो । इलाका प्रहरी हनुमाननगरका सई शम्भु बस्नेतलाई फोन गरियो । कोसीपीडित समाजको कार्यालयबाट ५ वटा लाइफ ज्याकेट ल्यायौं ।हनुमाननगर पुगेपछि कोसीमा पस्नु थियो । लाइफ ज्याकेट लगाएर हिँडनै लाग्दा सेन्ट्री बसेका प्रहरी हवल्दारले सबैजनाको नाम र नम्बर लेखदिन भने । गोबरगाढाका हरिनारायण यादवसित त्यहीं भेट भयो । उनलाई सई बस्नेतले हामीलाई गोबरगाढासम्म पुर्‍याउने वातावरण मिलाइदिन आग्रह गरेका रहेछन् । उनै हरिनारायणको पछि–पछि कोसी बाँधबाट तल झर्दै गोबरगाढातर्फ हाम्रो यात्रा प्रारम्भ भयो । हनुमाननगरमै पहिलो भँगालो । हामी पुग्नु अगाडि घाँस काट्ने महिला दिदीहरूलाई लिएर जाँदै गरेको एउटा डुंगा देखियो । उनलाई हरिनारायणले फर्केर आउनु भन्दा मानेनन् । हामीसित पौडनुबाहेक विकल्प थिएन, तर पानीको बहाव हेर्दा हामीमध्ये कसैले सुरुवातमै पौडने हिम्मत गर्न सकेनांै । कारण थियो हात–हातमा मोबाइल र क्यामरा पनि । तर त्यहाँ १० मिनेट छलफलमै रहँदा अर्को ढुंगा चलाउने २ जना आए । निकै अनुनयविनय गरेपछि उनले पहिलो भँगालो कटाइदिए । कमै मात्र डुंगा चढेका वैधनाथजी सुरुवातमै तर्सिन थाले ।तर पहिलो भँगालो सफलतापूर्वक कटेपछि ३० मिनेट जति कम्मरसम्मै घाँस रहेको र तल जमेको पानी हुँदै पैदल यात्रा गरेपछि दोस्रो भँगालो आयो । जहाँ पानी हेर्दा कमै जस्तो लाग्यो । त्यहाँ ढुंगा पनि थिएन । हरिनारायणका पछि लागेर छातीसम्म पानी भएको त्यो भँगालो पनि पार भयौं । फेरि ३० मिनेट त्यही घाँसेबाटो हिँडेपछि गोबरगाढाबाट एकजना बिरामी महिला शान्तिदेवीसहित केही सदा समुदाय भेटिए । उनीहरू गाउँ छोडेर हनुमाननगरतर्फ आउँदै थिए । हामीलाई हेर्दा रोकेर भक्कानिँदै शान्तिदेवीले भनिन्, ‘चार दिनदेखि बिरामी छु, औषधि छैन घरमा । खानेकुरा छैन । मर्नु न बाँच्नु जस्तो अवस्था भइसकेको छ । त्यसैले डुब्दै/पौडदै हनुमाननगर जान लागेको ।’ उनीसित रहेका अन्यले पनि यस्तै वेदना सुनाए । हाम्रो रिपोर्टिङको सुरुवात भयो त्यहाँबाट । उनीहरूका कुरा सुनेर हामी भावुक भयौं । र, बस्तीसम्मै पुग्नुपर्छ भन्ने उत्साह पनि । तर, बाटो र भँगालो हेर्दा हामीले पटक–पटक फर्किने सोच बनायौं । तर एकले अर्कोलाई ढाडस दिँदै बस्तीसम्मै पुग्ने निर्णय लिँदै गयौं ।केही पदयात्रा पछि अर्को भँगालो आयो । त्यहाँ भैसी पालक बथानेहरू भेटिए । त्यहाँ डुंगा थियो । हामी पार भयौं । त्यसपछिको एक घण्टाको पदयात्रापछि अन्तिम भँगालो आउनुअघि १ मिलोमिटरसम्म कम्मरमुनि पानीकै बाटो हिँडेपछि डुंगा लिएर आए गोबरगाढाका इनरदेव यादव । डुंगामा २ बालक पनि थिए । हाम्रो टोली डुंगामा अन्तिम भँगालो पार भयो । बालकद्वयलाई पार गराएबापत २ सय रुपैयाँ दियौं । त्यहाँबाट २० मिनेट हिँडेपछि पुगियो गोबरगाढा गाउँ । हामी पुग्दा ४ बज्दै थियो ।गाउँमा वृद्ध महिला पुरुष, बालबालिका हामीलाई अनोठौं मानेर हेरिरहेका थिए । लाइफ ज्याकेट लगाएकाले धेरै बालबालिकाले पुलिस आयो भन्दै हल्ला गरे । हामी स्थानीय हरिनारायणसँगै बस्तीमा पसेर पत्रकार भएको परिचय दियौं । अनि गाउँँलेले खुलस्त कुरा गर्न थाले ।तर मानवले सहनै नसकिने खालको पीडा देखियो त्यहाँ । सातायता कोसीमा पानीको बहाव बढेकाले कतै जान नसक्ने स्थितिमा स्थानीय, घरैघर बिरामी । कसैका घरमा चुला नबलेका । पीठो घोलेर खाँदै ज्यान जोगाएको स्थानीयको भनाइ, गोठमा उपस्वास्थ्य चौकी, औषधिका दराज खाली, भएका पसल रित्तो, चारैतिर कोसीको बाढी, तत्काल संकट परे कतै जान नसक्ने अवस्था । झन्डै एक घण्टा त्यहाँ रिपोटिर्ङ सकेपछि जितु भाइले अब राति भयो यही बसौं भने ।तर राति कोसीमा पानी बढ्यो भने अलपत्र पर्छौं भन्दै जानु नै उपयुक्त हुने ठानियो । हामी सवा ५ बजे गोबरगाढाबाट हिँडयौं । केही बेरको पदयात्रापछि पहिलो भँगालो पुग्यौं । जहाँबाट हामीलाई अघिकै इनरदेव यादवले पार गराए । तर पहिलो भँगालो कट्ने बित्तिकै पानीको बहाव अत्यधिक हुन थाल्यो । हामी जाँदाको बेला घुँडासम्म पानी भएको बाटोमा कम्मरसम्म आउन थाल्यो । अब के गर्ने भन्दै सबै एकअर्काका मुखतिर हेर्‍यौं । सबैको होस उड्न थाल्यो, पानी कम्मरमाथि पुग्यो । जसोतसो दोस्रो भँगालोसम्म पुगियो । समय रातिको पौने ९ । जताततै पानी । भँगालोमा उर्लंदो बाढी । कोसी ब्यारेजमा बुझदा पानीको बहाव २ लाख ५० हजार क्युसेक प्रतिसेकेन्ड । साथी वैधनाथ सबभन्दा बढी त्रसित । घरमा फोन गर्न थाले । पानी बढेको बढयै छ । अगाडि भँगालो तर्ने उपाय केही छैन, हामी सबै आत्तियौं । ठीक त्यही बेला सप्तरीका प्रहरी प्रमुख भीमप्रसाद ढकालको फोन मेरो मोबाइलमा आयो । उनलाई हामी कोसीमा फसेको जानकारी गरायौं । ढकालले न आत्तिन तर सचेत भएर बस्न भन्दै मोबाइल चालु अवस्थामा राख्न सुझाव दिए । म सेनाको टोलीसहित आउँछु भन्दै ढकालले भनेपछि केही होस आयो । तर हामी खडा भएको ठाउँमा पानी बढ्न थाल्यो । तर पानी बढदै गएपछि आत्तिए फेरि वैधनाथ । साथमा रहेका हरिनारायणले फेरि आधा घण्टा उतरतर्फ हिँडेर गएपछि महतो टोल भेटिए । जहाँका रामप्रसाद मेहताले सबैलाई चिया खुवाए । त्यो चियाले त्रासको वातावरणबाट हामीलाई निस्कन धेरै मद्दत गर्‍यो । उनै मेहताले एउटा डुंगाको व्यवस्था गरे । यस बीचमा साथीहरूले फेसबुकमा हामी फसेको विषय पोस्ट गर्नेबित्तिकै सबैका फोन बज्न थाले । मेरो मोबाइल स्विच अफ हुने क्रममा थियो । कति बेलासम्म समाचार आउँछ भन्दै काठमाडौंबाट फोन आयो । आफैं फसेको अवगत गराएँ र केही समाचार टिपाएँ । त्यो मंगलबारको कान्तिपुरको प्रथम पृष्ठमा प्रकाशित छ । रामप्रसादले उपलब्ध गराएको डुंगामा हामी दोस्रो भँगालो पार गरेपछि हिँडदै तेस्रो भँगालोसम्म पुग्दा कोही पनि राम्ररी हिँडन सक्ने अवस्थामा थिएन । दिनभरि पानी नै पानीमा शरीर रहँदा फुलिसकेका थिए हाम्रा हातखुट्टा । त्यसमा पनि त्रास र भोक दुवै उत्तिकै लागेको । तर नहिँडे तल पानी बढिरहेको थियो । हामी बग्ने अवस्था सिर्जना भइरहेको थियो ।तेस्रो भँगालो नजिक पुग्दा फेरि नेपाली सेनाको श्रीकृष्ण दल गणका गणपति भुवनेश्वर आचार्य र सप्तरीका एसपी ढकालले चिन्ता नगर्नुस् हामी नजिक आइसकेका छौं रबर बोट लिएर भनेपछि हामीमा हिम्मत आयो । त्यो भँगालोमा त मुखैसम्म पानी भयो । तर हामी लाइफ ज्याकेटको सहारामा पौडिँदै तर्‍यौं । त्यो धार तरेपछि रातको ९ बजिसकेको थियो । हामी घाँसैमैदान हुँदै अन्तिम भँगालोतिर लाग्यौं । केही पर पुग्दा गणपति आचार्य र एसपी ढकाल आफैं सेना र प्रहरी टोलीको नेतृत्व गर्दै रबर बोटसहित हामीतिर आइरहेका देख्यौं । उनीहरूसित भेट भएपछि बल्ल होस आयो, अब हामी सुरक्षित पुग्न सक्छौं भनेर । सेनाको त्यो रबर बोटमा हामी अन्तिम भँगालो तरेपछि बल्ल ज्याज आयो । वैधनाथ राम्ररी बोल्न थाले । पानीमा भिजेको अवस्थामा अनुहारैभरि देखिएको उनको पसिना सुक्न थाल्यो ।हामी सबै चौतारामा बस्यौं, कोसी पार गरे पनि हामीमा त्रास उस्तै थियो । केही बेर त्यहाँ सुस्ताएपछि गणपति आचार्य र एसपी ढकाललाई हामीले धन्यवाद दियौं । इप्रका हनुमाननगर अगाडि आएर दुवैजनाले गाडीमै राजविराज जान आग्रह गरे । तर हामीले हाम्रो मोटरसाइकलमै जान्छौं भन्दै बिदाइ गर्‍यौं । इप्रका नजिकै एक दिदीले हामीलाई राति साढे १० बजे मुरही र दही खुवाइन् जुन दिनभरिको भोकोपेटका लागि अमृत जस्तै थियो । जसोतसो राति ११ बजे हामी सकुशल राजविराज फर्कियौं ।