कुम्हार जातिको पुर्ख्यौली पेसा सङ्कटमा
बढ्दो आधुनिकताका कारण तयारी सामानहरूको प्रयोगमा बढोत्तरी भए पछि तराई मधेशका जिल्लाहरूमा बसोबास गर्दै आएका कुम्हार जातिको पुर्ख्यौली पेसा सङ्कटमा परेको छ ।
देवरामप्रसाद यादवसप्तरी, असोज २७ गते । बढ्दो आधुनिकताका कारण तयारी सामानहरूको प्रयोगमा बढोत्तरी भए पछि तराई मधेशका जिल्लाहरूमा बसोबास गर्दै आएका कुम्हार जातिको पुर्ख्यौली पेसा सङ्कटमा परेको छ ।दैनिक जीवनमा प्लास्टिक तथा धातु जन्य सामानको प्रयोगका कारण माटोको भाडाले बजार नपाएपछि कुम्हार जातिको पुर्ख्यौली पेसा सङ्कटमा परेको हो ।बढ्दो आधुनिकताका कारण माटोको भाडाहरूको साटो स्टिल, प्लास्टिक, अल्मुनियम, तामा तथा पितल लगायतका सामानको प्रयोग बढेपछि माटोको भाडाको माग घट्दै गएको सप्तरीको पत्थरगाडा गाउँका  जितन पण्डित (कुम्हार)को दुःखेसो छ ।उहाँले एक दशक अघिसम्म आफूहरूले बनाएका सामानहरूको माग राम्रो रहे पनि हाल आएर ह्वात्तै घटेको बताउनुहुँदै अहिले हाट बजारमा माटोका सामानहरूको बिक्री हुन छोडेको गुनासो गर्नुभयो । माटोको भाडा–वर्तनको प्रयोगकर्ताहरू घटेपछि कुम्हार जातिका नयाँ पुस्ताका युवाहरू परम्परागत पेसाबाट विमुख हुँदै अन्य पेसा रोज्न बाध्य भएको ५५ वर्षीय जितनको भनाइ छ । उहाँले निक्कै मेहनत समय खर्चिएर बनाएको खाना पकाउने हाँडी, घैटो, कौरना, खापैर, कराही, गाग्री, मटकुडा, गमला, खुत्रुके दियोसहित सामान बजारमा बिक्री नहुने गरेको गुनासो गर्नुभयो । उहाँले माटोको भाडा बनाउन मेहनत धेरै लाग्ने गरे पनि काम अनुसारको कमाइ नहुँदा घरखर्च चलाउन  गाह्रो भएको बताउनुभयो ।यस्तै, अर्का मिश्रीलाल पण्डितले चौठचन्द, दीपावली र छठ पर्वका बेलामात्र माटोको भाडा बिक्री हुने भएकाले उक्त आम्दानीबाट जसोतसो दैनिकी चलाउने बताउनुभयो ।सन्तानले पुर्ख्यौली पेसा छाडे पनि अहिलेसम्म आफूले निरन्तरता दिँदै आएको बताउनुहुँदै उहाँले आफ्नो शेष पछि पुर्खौली पेसा नै समाप्त हुने चिन्ता उहाँमा छ । माटोको कलात्मक र परम्परागत भाडा बनाउने कार्य निरन्तरता होस् भन्ने सोचाइमा उहाँ हुनुहुन्छ ।