गौरिकाको तिहार
नेपाली चाडपर्व चलिरहँदा निकै उत्साहित हुन्छिन् गौरिका सिंह । उनी तिहारको रमझममा मस्त छन् । कुकुर पूजा र भाई सौरेनलाई टीका लगाइदिन उनले सामग्री जोरजाम गरिसकेकी छन् ।‘मलाई कुकुर निकै मन पर्छ । यसपटक पनि छिमेकी घरको कुकुरलाई पूजा गरिदिन्छु,’ उनले कान्तिपुरसँग भनिन्, ‘भाइटीका पनि छ । बरु कलेज भएकाले समय मिलाउनुपर्नेछ । परिवारका साथ मिठाई, सेलरोटी खाएर तिहार मनाउँछु ।’ 
लन्डन — नेपाली चाडपर्व चलिरहँदा निकै उत्साहित हुन्छिन् गौरिका सिंह । उनी तिहारको रमझममा मस्त छन् । कुकुर पूजा र भाई सौरेनलाई टीका लगाइदिन उनले सामग्री जोरजाम गरिसकेकी छन् ।‘मलाई कुकुर निकै मन पर्छ । यसपटक पनि छिमेकी घरको कुकुरलाई पूजा गरिदिन्छु,’ उनले कान्तिपुरसँग भनिन्, ‘भाइटीका पनि छ । बरु कलेज भएकाले समय मिलाउनुपर्नेछ । परिवारका साथ मिठाई, सेलरोटी खाएर तिहार मनाउँछु ।’ लन्डनवासी गौरिकाको व्यस्त छ दिनचर्या । कलेजको पढाइ र खेल प्रशिक्षणमा अधिकांश समय जान्छ । साताको ६ दिन हरेक दिन दुईदेखि चार घण्टासम्म प्रशिक्षण चल्ने उनले बताइन् । गत महिना चीनमा आयोजित १९ औं एसियाली खेलकुद उनले गुमाइनुको कारण थियो, भर्खर सुरु भएको कलेज । ‘एसियन गेम्स हुँदा मेरो नयाँ कलेज सुरु भइसकेको थिएन । मैले खेल्छु भनेर ओके गर्दा यता कलेजले अनुमति दिएन भने म मात्र होइन मेरो सट्टा जाने अरूको पनि मौका गुम्ने भएकाले यसपटक नजाने निर्णय नै गरेकी हुँ,’ उनले एसियन गेम्सबाट नाम फिर्ता लिनुपरेको बाध्यता सुनाइन् ।गौरिकाले टफ्ट्स युनिभर्सिटी, बस्टन, अमेरिकामा ४ वर्षे ब्याचलर्स कोर्स गरिरहेकी छन् । दुई वर्ष सकिसकेको छ । तेस्रो वर्षमा सम्बन्धन रहेको विदेशी युनिभर्सिटीमा समेतअध्ययन गर्न मिल्ने हुँदा उनले गत सेप्टेम्बरबाट लन्डन स्कुल अफ इकनमिक्समा अध्ययन सुचारु गरेकी छन् । चौथो वर्षमा फेरि बस्टन नै जानुपर्छ उनी । जापानको फुकुओकामा केही महिनाअघि सम्पन्न २० औं विश्व एक्वाटिक च्याम्पियनसिप–२०२३ मा व्यक्तिगत स्पर्धामा नयाँ चार राष्ट्रिय कीर्तिमान कायम गरेपछि फेरि चर्चामा आएकी थिइन् गौरिका । दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) की चार स्वर्णधारी गौरिकाले ५० मिटर ब्याकस्ट्रोकमा आफ्नै नामको ३१ दशमलव ८७ सेकेन्डमा सुधार गर्दै ३१ दशमलव ४४ सेकेन्ड खर्चेर नयाँ राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाएकी थिइन् । गौरिकाले उक्त कीर्तिमान सन् २०१६ मा भारतमा भएको १२ औं दक्षिण एसियाली खेलकुदमा बनाएकी हुन् । जापानमा बनाएको राष्ट्रिय कीर्तिमानबारे गौरिकाले लन्डनमा कान्तिपुरसँग भनिन्, ‘मैले जापानमा दुइटा नयाँ राष्ट्रिय कीर्तिमान बनाउन सफल भएकोमा धेरै नै खुसी लागेको छ । मलाई प्रशिक्षण दिने टिम र मेरो मिहिनेतको फल हो यो ।’ यसले आगामी दिनमा अझै राम्रो गर्ने हौसला मिलेको उनी बताउँछिन् । ‘म हरेक प्रतियोगितामा सकेसम्म राम्रो गर्ने प्रयास गर्छु । हाल पौडीमा मेरो नाममा लङकोर्समा १० वटा र सर्टकोर्समा ११ राष्ट्रिय कीर्तिमान छन् भने अहिलेसम्म मैले ६९ पटक राष्ट्रिय कीर्तिमान भंग गरिसकेको छु,’ उनले सुनाइन् । राष्ट्रिय कीर्तिमान बन्दा सन्तुष्टि मिल्ने भए पनि राष्ट्रिय कीर्तिमान नबन्दा वा आफ्नो प्रदर्शन सोचे जस्तो नहुँदा पनि सामान्य रूपमा लिने गर्छिन् उनी ।जापानमा खेल्न जानु अघि उनलाई अलिक धपेडी परेको थियो । किनभने पहिले क्वालिफाइङ खेल्न अमेरिकाबाट नेपाल जानुपर्‍यो । यसको केही सातापछि परीक्षा भएकाले प्रशिक्षण लिन केही समय कटौती गर्नुपरेको उनी स्मरण गर्छिन् । ‘बोस्टनबाट परीक्षा सकेर लन्डन फर्केपछि लगभग ६ हप्ता जति कडा प्रशिक्षण लिन पाएकी थिएँ,’ उनले सुनाइन् । सन् २०१६ को रियो ओलम्पिकमा सबैभन्दा कान्छी खेलाडी हुँदा उनको विश्वमाझ खुबै चर्चा बढेको थियो । अचेल उनको खेलाडी जीवन अलि सुस्त भएको हो त ? जवाफमा उनले प्रस्ट्याइन्, ‘अमेरिकाबाट नेपाल जान समय, खर्च समेत बढी लाग्ने हुँदा पहिले जति नेपालमा गइरहन सम्भव हुन्न । फेरि पढाइको तह पनि बढ्दै जाँदा भनेको समयमा पढाइ छोड्न मिल्दैन । बिदा मिलेको समयमा मात्र नेपालमा हुने एवं अन्य प्रतियोगिताहरूमा भाग लिन सकिन्छ । बीचमा कोभिड महामारीले पनि प्रतियोगिताहरू हुन सकेन । साउथ एसियन गेम्स पनि हुन सकेको छैन । विविध कारण खेलाडी जीवन सुस्त भएको जस्तो देखिनु स्वाभाविक हो ।’ अहिले अध्ययन उनको पहिलो प्राथमिकता छ । अध्ययनकै बीचमा आवश्यक ट्रेनिङ गरी सम्भव भएसम्म पौडी प्रतियोगितामा भाग लिने अठोट गौरिकाले गरेकी छन् । ‘म नेपाललाई प्रतिनिधित्व गर्ने सबै प्रतियोगितामा आफ्नो उत्कृष्ट प्रदर्शन दिने प्रयास गर्नेछु । अध्ययन सकेर आफू क्षमतावान भएपछि मात्र नेपाललाई किटानीसाथ के गर्ने भनी सोच्न सकिन्छ । केही गर्छॅ भनेर मात्रै हुने होइन,’ उनले भनिन् । हो, नेपाल सम्पन्न छैन । स्रोतसाधनका अभावबीच नेपाल सरकारले खेलाडीलाई के गर्छ भन्ने कुरामा आफूले बढी ध्यान नदिने उनले बताइन् । ‘आफ्नो देश नेपाललाई प्रतिनिधित्व गर्न पाएकोमा मलाई ठूलो गर्व लाग्छ,’ उनले सुनाइन् । प्रशिक्षण साथै पढाइमा पनि सक्दो राम्रो गर्ने प्रयास उनले जारी राखेकी छन् । ‘मैले परिश्रमअनुसारको फल पनि प्राप्त गरेकी छु । हरेक टर्ममा मेरिट लिस्टमा आफ्नो नाम निकाल्न सफल भएकी छु,’ उनले अर्को सफलता सुनाइन् । गौरिकाका पिता डा. पारसबहादुर सिंह युरोलोजिस्ट हुन् भने आमा गरिमा राणा सन् १९९५ को एसएलसी बोर्ड परीक्षा टपर । गौरिकाका एक भाइ छन् १४ वर्षका सौरेनबहादुर सिंह । सौरेन पनि दिदीजस्तै पौडी खेल्छन् । नेपालमा दुईपटक राष्ट्रिय गेम्समा सहभागी भइसकेका छन् उनी । पोखरामा भएको राष्ट्रिय गेम्समा उनले सशस्त्र प्रहरीलाई प्रतिनिधित्व गर्दै तीन कांस्य पदक जितेका थिए । बुवा पारसले छोरीलाई आफ्नै पेसामा जान जोड दिएनन् ? गौरिका भन्छिन्, ‘पेसा भनेको आफ्नो रुचिअनुसार हुन्छ । म हुर्केको समाजमा बाबुआमाले छोराछोरीलाई पढ्न प्रोत्साहन गरे पनि पेसा रोज्न स्वतन्त्र रूपमा छाडेका हुन्छन् । मेरो पिताले मलाई डाक्टर बन्न कहिले पनि दबाब दिनुभएन ।’ गौरिका सानो छँदा पौडीमात्र होइन टेनिस, नेटबलसमेत खेल्ने गर्थिन् । ‘ठूलो उमेर, प्रगति हुँदै गएपछि र एउटै खेल रोज्नुपर्ने भएकाले मैले पौडी खेल रोजेकी हुँ,’ उनले भनिन् । खेलकुदबाट मानसिक एवं शारीरिक स्वास्थ्य तन्दुरुस्त रहने हुँदा आफ्नो चयनको खेलमा लाग्नु अपरिहार्य रहेको उनको भनाइ छ । खेलकुदमार्फत कुलतबाट पनि बचिने जनाउँदै गौरिकाले स्वस्थ रहन नियमित व्यायाम र स्वस्थकर खाना आवश्यक पर्नेमा जोड दिन्छिन् । 