रक्सौल–काठमाडौं  रेलमार्गको रुट तय : १२ वटा स्टेसन रहने
नेपाल–भारत अन्तरदेशीय काठमाडौं–रक्सौल रेलमार्गको रुट तय भएको छ । भारतीय पक्षले रेलमार्गको अध्ययन गरेर नेपाल सरकारलाई बुझाएको प्रतिवेदनमा रुट समावेश भएको छ ।
काठमाडौँ, साउन १२ गते । नेपाल–भारत अन्तरदेशीय काठमाडौं–रक्सौल रेलमार्गको रुट तय भएको छ । भारतीय पक्षले रेलमार्गको अध्ययन गरेर नेपाल सरकारलाई बुझाएको प्रतिवेदनमा रुट समावेश भएको छ । रेल विभागका प्रवक्ता एवम् सिनियर डिभिजनल इन्जिनियर अनिलकुमार चित्रकारका अनुसार फाइनल प्रतिवेदन अनुसार उक्त रेलमार्गको रुट रक्सौलबाट काठमाडौंसम्म तय भएको छ । उहाँका अनुसार रक्सौलदेखि पर्साको वीरगञ्ज, बेलुवा, बाराको मनहर्वा, सपही बजार, निजगढ, मकवानपुरको धियाल, शिखरपुर, सिस्नेरी हुँदै रेलमार्ग काठमाडौंको सतिखेल भएर खोकनासम्म ल्याउन प्रस्ताव गरिएको छप्रारम्भिक चरणमा १३६ किलोमिटर लामो रेलमार्ग निर्माण हुने अनुमान गरिएकोमा अहिले अन्तिम प्रतिवेदनमा १४० किलोमिटर लामो हुने भएको छ । विभागका प्रवक्ता चित्रकारले भन्नुभयो,“पहिले प्रारम्भिक रिपोर्ट अनुसार यस आयोजनाको लम्बाइ १३६ किलोमिटर हुने अनुमान थियो । निजगढ विमानस्थल बन्ने भएपछि टाढाबाट लानुपर्ने भएका कारण लम्बाइ १४० किलोमिटर हुने प्रतिवेदनमा उल्लेख छ ।”२०७६ सालमा यस आयोजनाको पूर्व सम्भाव्यता अध्ययन भएको थियो । भारतको आर्थिक र प्राविधिक सहयोगमा निर्माण हुन लागेको यस आयोजनाको भारतीय कोङ्कर्ण कम्पनीले ८ महिना लगाएर अध्ययन गरेको थियो । रेलमार्गको फाइनल लोकेशन सर्भे १८ महिनामा सक्ने गरी २०७८ साल असोजमा नेपाल र भारत पक्षबीच सम्झौता भएको थियो । यही सम्झौता बमोजिम प्रतिवेदन तयार गरेर नेपाल पक्षलाई बुझाएको हो । यसअघि प्रारम्भिक सर्भेका क्रममा प्रस्तावित निजगढ विमानस्थलको आसपासबाट नै यस रेलमार्ग निर्माण हुने बताइए पनि विमानस्थल निर्माण हुने भएपछि यसको डिजाइन परिवर्तन गरिएको हो ।  रेलमार्गको मोडालिटी र यसको लगानी अहिले नै सुनिश्चित भइनसकेकाले कस्तो प्रकारको बन्छ भन्न नसकिने उहाँको भनाइ छ । उहाँले भन्नुभयो,“अहिले फाइनल रुट मात्र तय भएको प्रतिवेदन आएको हो । नेपाल पक्षले यस बारेमा छलफल गर्न बाँकी नै छ । मोडालिटी र लगानी सुनिश्चित नभएकाले अहिले नै कस्तो बन्छ भन्न सकिँदैैन । यस आयोजनाको स्थापना पछि रेलमार्गमार्फत देशको राजधानीबाट भारतसँग सिधा पहुँच हुनेछ । यस आयोजनाले दक्षिण एसियाको विशाल जनसङ्ख्यामा प्रत्यक्ष पहुँच, पर्यटन र अन्य व्यवसायमा वृद्धिको सम्भावनासमेत खोल्ने चित्रकारको भनाइ छ । यस आयोजना निर्माणपछि इन्धनमा आधारित यातायात प्रतिस्थापन र इन्धन आयातमा हुने ठूलो खर्चलाई समेत बचत गर्न सघाउ पुर्‍याउनेछ । १२ वटा स्टेसन रहने रक्सौल–काठमाडौं रेलमार्गमा १२ वटा स्टेसन रहनेछन् । रेल विभागका प्रवक्रा अनिल चित्रकारका अनुसार अन्तिम प्रतिवेदनमा रक्सौलदेखि काठमाडौंसम्म १२ वटा स्टेसन रहने उल्लेख छ । जहाँबाट मानिस चढ्न र ओर्लन सक्नेछन् । कुल १४० किलोमिटर लम्बाइ रहने यस आयोजनाका करिब ४० प्रतिशत भाग सुरुङमार्ग पुलहरु रहने उहाँको भनाइ छ । सबैभन्दा ठूलो सुरुङमार्ग  ८.१६ किलोमिटरको बन्नेछ । सुरुङमार्ग  मात्र करिब ४२ किलोमिटरको बन्नेछ ।  रेलमार्गमा १२२ वटा साना पुल, १०१ वटा ठूला पुल र १८ वटा आधुनिक स्ट्रक्चरका पुलहरु रहनेछन् । यो रेलमार्ग निर्माणमा मुआब्जाबाहेक तीन खर्ब ८२ अर्ब लाग्ने अनुमान छ ।  