बुटवलको पर्यटन बजार विस्तारमा केबलकार कोसेढुंगा बन्ने विश्वास
आज विधिवत् उद्घाटन भएको लुम्बिनी केबलकार सञ्चालनले बुटवलको पर्यटन विकासमा कोसेढुंगा साबित हुने विश्वास यहाँका पर्यटन तथा अन्य व्यवसायीले विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।
छविलाल पाण्डे बुटवल, जेठ २५ गते । आज विधिवत् उद्घाटन भएको लुम्बिनी केबलकार सञ्चालनले बुटवलको पर्यटन विकासमा कोसेढुंगा साबित हुने विश्वास यहाँका पर्यटन तथा अन्य व्यवसायीले विश्वास व्यक्त गरेका छन् ।  प्रधानमन्त्री पुष्पकमल दाहाल ‘प्रचण्ड’ ले बुधबार पाल्पाको तिनाउ गाउँपालिका –३ वसन्तपुरमा बुटवलको गोलपार्कदेखि वसन्तपुर जोड्ने लुम्बिनी केबलकारको उद्घाटन गर्नुभएपछि यहाँका व्यवसायी उत्साहित भएका हुन् ।  बुटवल बजारमा आर्थिक मन्दीको असरले व्यवसायीहरू विस्थापित भइरहेका बेला केबलकार सञ्चालनमा आएपछि बुटवलको चहलपहल बढ्ने देखिएको विश्वास व्यवसायीहरूको छ । बुटवल उद्योग वाणिज्य सङ्घका अध्यक्ष उज्ज्वलप्रसाद कसजूले बुटवल बजारमा चहलपहल बढाउन केबलकार सहयोगी हुने विश्वास व्यक्त गर्नुभयो ।केबलकार सञ्चालकहरूले भारतका पर्यटकलाई लक्षित गरेर केबलकार निर्माण गरे पनि यहाँ आन्तरिक तथा बाह्य पर्यटक पनि आउने बढी सम्भावना रहेको स्थानीय व्यवसायीको बुझाइ छ । यहाँ पर्यटकहरू घुम्न आउँदा यहाँको पर्यटन विकाससँगै अन्य व्यवसायमा पनि सघाउ पुग्ने विश्वास कसजूले गर्नुभयो । रुपन्देही उद्योग सङ्घका अध्यक्ष माधव पौडेलले लुम्बिनी केबलकार सञ्चालनमा आएसँगै अव बुटवल बजारमा चहलपहल बढ्ने विश्वास भएको बताउनुभयो । जेठ १५ देखि व्यावसायिक रूपमै सञ्चालनमा आएको केबलकारको सेवा लिएकाहरूले भने केबलकारको सुधार गर्नुपर्ने सुझाव दिएका छन् । केबलकार १५ गतेदेखि सञ्चालन भए पनि आज औपचारिक रुपामा प्रधानमन्त्री प्रचण्डले उद्घाटन गर्नुभयो ।    टिकट महंगो भएको गुनासो केबलकारको टिकट महँगो भएको स्थानीय व्यवसायीको गुनासो छ । केबलकारको टिकट सुरुको केही दिन ७५० रुपियाँ तोकिए पनि ओहोरदोहोरका लागि प्रतियात्रु एक हजार शुल्क कायम गरिएको छ । विद्यार्थी र स्थानीय बुटवल र पाल्पाको तिनाउँ गाउँपालिकाका स्थानीयलाई २५ प्रतिशत छुट दिने निर्णय पनि प्रालिले गरेको  छ । केबलकारका परियोजना संयोजक गोकुल साउदले अन्तर्राष्ट्रिय रूपमै भइरहेको मूल्यवृद्धि र वर्तमान बजारको अवस्थालाई मध्यनजर गरेर मूल्य निर्धारण गरिएको बताउनुभयो । कोरोनाकाल र आर्थिक मन्दीबीच केबलकार निर्माण सम्पन्न भएकाले लागत तुलनात्मक रूपमा बढी रहेको उहाँको भनाइ छ । सोहीअनुसार केबलकारको टिकट निर्धारण गरिएको साउदले दाबी गर्नुभयो ।    बत्ती गइरहने समस्यालुम्बिनी केबलकारमा विद्युत अनियमित हुँदा केबलकार सञ्चालनमा समस्या पर्ने देखिएको छ । बत्तीका कारण बेला–बेलामा सेवा अवरुद्ध हुँदैआएको छ । सेवा अवरुद्ध हुँदा केबलकारले चर्को आलोचना खेप्नुपरेको छ । गत हप्ता तिलोत्तमाका मीन तिवारीले लाइन गएपछि केबलकारभित्र १० मिनेट अड्किएको भन्दै सामाजिक सञ्जालमै आलोचना गर्नुभएको थियो । केबलकार १० मिनेट रोकिनुभन्दा अघि र पछि पाँच छ पटकसम्म पनि रोकिएको उहाँले बताउनुभयो । लुम्बिनी केवलकार प्रालिका परियोजना प्रमुख गोकुल साउदले भने विद्युत प्राधिकरणको लाइन अनियमित हुँदा समस्या भएको बताउनुभयो । मन्दिर निर्माणले धार्मिक पर्यटक बढ्ने केबलकार प्रालिको लक्ष्य भारतीय पर्यटक समेत भित्र्याउने रहेको छ । धार्मिक पर्यटकको सङ्ख्या बढाउने गरी सो क्षेत्रमा मन्दिर निर्माण गरिएको छ । केबलकारको टप स्टेसन रहेको पाल्पाका वसन्तपुर डाँडामा भारतको गुवाहाटीकै शैली र आकृतिमा कामाख्यादेवी मन्दिर निर्माण गरिएको छ । कामाख्यादेवीको दर्शन गरेमा मनोकाङ्क्षा पूरा हुने धार्मिक विश्वास छ । यहाँ निर्माण गरिएको कामाख्या मन्दिरको माथि रहेको गजुर शक्तिको प्रतीकको रूपमा रहेको छ । गुम्बा आकारको स्वरूपलाई शिवको प्रतीकको रूपमा निर्माण गरिएको छ । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका अध्यक्ष एवं लुम्बिनी केवलकार प्रालिका अध्यक्ष चन्द्र ढकालले केवलकार सञ्चालन भएसँगै भारतीय पर्यटकहरूको गन्तव्य वसन्तपुर हुने बताउनुभयो ।गर्मीबाट बच्ने गन्तव्य बन्न सक्नेबुटवलमा गर्मी बढेको बेला लुम्बिनी केबलकारको अन्तिम स्टेसन पाल्पाको वसन्तपुर शीतलताका लागि राम्रो गन्तव्य हुने देखिएको छ । बुटवलको तापक्रम र वसन्तपुरको तापक्रमबीच १० डिग्रीको तलमाथि पर्छ । तल्लो स्टेसनबाट माथिल्लो स्टेसनमा पुग्न करिब १० मिनेटको समय लाग्ने केबलकार प्रालिले जनाएको छ । भारतीय सीमाबाट नजिक भएकाले गर्मी मौसममा शीतलताका लागि र जाडो मौसममा न्यानोका लागि भारतको गोरखपुर, लखनउसम्मका पर्यटक आकर्षित हुने प्रालिले विश्वास लिएको छ । केबलकारको संरचना बुटवल उपमहानगरपालिका –३ बमघाटमा तल्लो स्टेसन र पाल्पाको तिनाउ गाउँपालिका –३ वसन्तपुरमा अन्तिम स्टेसन रहेको केबलकारको लम्बाई कूल दुई किलोमिटर ६ सय मिटर रहेको छ । लुम्बिनी केबलकार प्रालिको पहिलो चरणको परियोजनाको कुल लागत साढे तीन अर्ब रुपियाँ रहेको छ ।केबलकारमा आइएमई ग्रुपको ७५ प्रतिशत र बुटवलका उद्योगी व्यवसायीको २५ प्रतिशत लगानी रहेको केबलकार परियोजनाका प्रमुख गोकुल साउदले जानकारी दिनुभयो । केबलकारको २०७७ फागुन १ गते तत्कालीन प्रधानमन्त्री एवं एमाले अध्यक्ष केपी शर्मा ओलीले शिलान्यास गर्नुभएको थियो । केबलकारको एक सातासम्मको सफल परीक्षणपछि १० दिनअघि गत जेठ १५ गतेदेखि सर्वसाधारणका लागि खुल्ला गरिएको थियो । लुम्बिनी केबलकारमा मोनोकेबल डिट्याचेबल सिस्टमका २५ वटा गोण्डाला रहेको र दैनिक ६ हजार यात्रु ओसारपसार गर्न सक्ने केबलकार प्रालिका अध्यक्ष चन्द्र ढकालले बताउनुभयो । केबलकारको तल्लो स्टेसन समुद्री सतहबाट २३० मिटर र माथिल्लो स्टेसन ९४० मिटरको उचाइमा छ । तल्लो स्टेसनबाट माथिल्लो स्टेसनमा पुग्न करिब १० मिनेटको समय लाग्नेगरेको छ । ३ अर्ब रुपैयाँको लागतमा पहिलो चरणमा तयार हुन लागेको लुम्बिनी केवलकार परियोजनाभित्र रिसोर्टदेखि जीपनलाई चिलाउनेसम्मका योजना छन् । केबलकारको दोस्रो चरणमा पाँचतारे होटल, कम्प्लेक्सलगायतका संरचना निर्माण गर्ने योजना प्रालिको छ । मनोकेवल डिट्याचेबल गोन्डुला (बाकस) सिस्टम रहेको केबलकारले २४ गोन्डुलाबाट प्रतिगोन्डुला आठ जनाका दरले दैनिक ६ हजार यात्रुलाई सेवा दिन सक्छ । केबलकारको २६ सय मिटरको दूरीमा ९ वटा टावर छन् । सरकारले लुम्बिनी केबलकार प्रालिलाई बुटवलदेखि वसन्तपुरसम्मको करिब तीन किलोमिटरबीचमा पर्ने ६ दशमलव २७ हेक्टर वन क्षेत्र प्रयोगका लागि २५ वर्षका लागि भोगाधिकार दिएको छ ।