फूल निर्यातमा उच्च गिरावट
कोरोना महामारीका कारण फूलको निर्यात उच्च दरमा घटेको छ । महामारीअघि वार्षिक २० करोड रुपियाँसम्मको फूल निर्यात भइरहेकामा अहिले एक करोडभन्दा कममा झरेको व्यवसायीले बताएका छन् ।  “फूलको आयातमा वृद्धि भइरहेको छ तर निर्यात घटिरहेको छ,” फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपाल (फ्यान)का महासचिव विश्वमणि पोखरेलले भन्नुभयो । उहाँका अनुसार आव २०७८÷७९ मा ९८ लाख रुपियाँको मात्र फूल निर्यात भएको छ जब कि त्यसअघि १९ करोडदेखि २० करोड रुपियाँसम्मको फूल निर्यात हुन्थ्यो ।
काठमाडौँ, असोज १ गते । कोरोना महामारीका कारण फूलको निर्यात उच्च दरमा घटेको छ । महामारीअघि वार्षिक २० करोड रुपियाँसम्मको फूल निर्यात भइरहेकामा अहिले एक करोडभन्दा कममा झरेको व्यवसायीले बताएका छन् ।“फूलको आयातमा वृद्धि भइरहेको छ तर निर्यात घटिरहेको छ,” फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपाल (फ्यान)का महासचिव विश्वमणि पोखरेलले भन्नुभयो । उहाँका अनुसार आव २०७८÷७९ मा ९८ लाख रुपियाँको मात्र फूल निर्यात भएको छ जब कि त्यसअघि १९ करोडदेखि २० करोड रुपियाँसम्मको फूल निर्यात हुन्थ्यो । फ्यानको ३०औँ वार्षिक साधारण सभाको अवसरमा शुक्रबार पोखरेलले कोभिड–१९ का कारण थुप्रै नर्सरी बन्द भएका र भएका नर्सरीबाट पनि थोरै उत्पादन भइरहेको जानकारी दिनुभयो । “निर्यात घटेको मात्रै होइन, आन्तरिक माग पूरा गर्न पनि पर्याप्त स्वदेशी उत्पादन छैन,” भारतबाट फूल आयात हुँदा नेपाली फूल उत्पादनमा समस्या भएको चर्चा गर्दै उहाँले भन्नुभयो । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घ, वस्तुगततर्फका उपाध्यक्ष अञ्जन श्रेष्ठले फूलको निर्यात घट्नु अर्थतन्त्रका लागि राम्रो सङ्केत नरहेको बताउनुभयो । उहाँले फूलको मात्र होइन, अन्य वस्तुको अवस्था पनि त्यस्तै भएको बताउनुभयो । विभिन्न कारणले आर्थिक गतिविधि खस्किँदै गइरहेकाले बजारमा तरलता अभावको अवस्था सिर्जना भएको उहाँले बताउनुभयो । “भारतबाट मात्र ३८ करोड रुपियाँभन्दा बढी मूल्यको फूल आयात भइरहेको छ । त्यसलाई निरुत्साहित गर्न सरकारले कदम चाल्नैपर्छ,” उहाँले भन्नुभयो । नेपाल उद्योग वाणिज्य महासङ्घका कोषाध्यक्ष सकुन्तालाल हिराचनले नेपालमा फूल उत्पादन भए पनि भारतबाट आयात भइरहेका कारण यहाँका फूल व्यवसायी मारमा परेको बताउनुभयो । सो कार्यक्रममा कृषि तथा पशुपन्छी विकास मन्त्रालयका सहसचिव डा. राजेन्द्र मिश्रले फूल निर्यात प्रवद्र्धनका लागि सरकार सहयोग गर्न तयार रहेको बताउनुभएको छ । त्यसका लागि प्रस्ताव ल्याउन फ्लोरिकल्चर एसोसिएसन नेपाल (फ्यान)सँग आग्रह गर्नुभयो । “सरकारले तालिम, गोष्ठीमा बजेट दिन सक्दैन तर फूलको निर्यात कसरी बढाउन सकिन्छ, त्यसका लागि लगानी गर्न सक्छ,” उहाँले भन्नुभयो । सहसचिव मिश्रले पाँच वर्षका लागि एउटा प्रस्ताव तयार गरेर दिन आग्रह गर्नुभएको हो ।कार्यक्रममा फ्यानका पदाधिकारीले भारतबाट भइरहेको फूलको आयातका कारण नेपाली फूल निर्यातमा समस्या भइरहेको धारणा राखेपछि सहसचिव मिश्रले प्रस्तावका लागि आग्रह गर्नुभएको हो ।आव २०७८/७९ मा दुई अर्ब ३० करोड रुपियाँको कारोबार भएको थियो भने त्यसअघि आव २०७७/७८ मा एक अर्ब ६३ करोड रुपियाँको फूलको व्यापार भएको फ्यानले जनाएको छ । गत वर्ष भारत, चीन, नेदरल्यान्ड, भियतनाम, जापान, थाइल्यान्डबाट करिब ३६ करोडको फूल आयात भएको थियो । विभिन्न ४८ जिल्लामा हाल १७८ हेक्टर क्षेत्रफलमा फूलको खेती गरिएको छ ।    