मदन-आश्रित स्मृति दिवस : राजनीति समाजप्रति जिम्मेवार भएन
बिहीबार ३१ औं मदन–आश्रित स्मृति दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइएको छ ।
काठमाडौं, जेठ ३ गते । बिहीबार ३१ औं मदन–आश्रित स्मृति दिवस विभिन्न कार्यक्रम गरी मनाइएको छ । २०५० सालमा दासढुङ्गामा भएको रहस्यमय जीप दुर्घटनामा परी तत्कालीन नेकपा (एमाले)का महासचिव  मदन भण्डारी र सङ्गठन विभाग प्रमुख जीवराज आश्रितको मृत्यु भएको थियो । सो रहस्यमय मृत्युको सत्यतथ्य अझै बाहिर आउन नसक्नु नेपाली राजनीतिका लागि विडम्बनापूर्ण विषय बनेको छ ।काठमाडौंको टुँडिखेलमा भाषण गर्नुहुँदै स्व.मदन भण्डारी ।सिद्धान्त छैन सङ्ख्या मात्रै – सीपी मैनाली पुराना वामपन्थी नेता एवम् नेकपा (माले) का महासचिव सीपी मैनालीले स्वर्गीय मदन–आश्रित नेतृत्वको पार्टी पटक–पटक सरकारमा पुगे पनि यस विषयमा जिम्मेवारीपूर्वक छानबिन हुन नसकेको बताउनुभयो ।महासचिव मैनालीले भन्नुभयो, “जेठ ३ गते रहस्यमय जीप दुर्घटना भयो । उहाँहरु चढेको जीप दासढुङ्गाबाट त्रिशूली नदीमा खस्यो र त्यो स्वाभाविक लाग्दैन । घटनास्थलको अवलोकन गर्दा जीवराज आश्रितको शव गाडीमै थियो । मदन भण्डारीको शव चाहिँ नारायणी नदीको बगरमा । पार्टीले केपी ओलीको नेतृत्वमा समिति पनि बनायो तर पनि पत्तो लागेन । पार्टीका नेताहरु प्रधानमन्त्री, राष्ट्रपति, गृहमन्त्री बनेको स्थितिमा जिम्मेवारीपूर्वक छानबिन गरेको छैन ।” पुष्पलाल नेतृत्वको नेपाल कम्युनिष्ट पार्टी विभिन्न समयमा टुटफुट आएको उल्लेख गर्नुभयो । मदन–आश्रितको स्मरण गर्नुहुँदै उहाँले मदन जनवादी सांस्कृतिक सङ्गठन हुँदै पार्टी नेतृत्वमा आएको कुरा बताउनुभयो । यसैगरी, जीवराज आश्रित पुष्पलालको सिद्धान्तमा पोख्त रहेको र पछि सङ्गठन विभाग प्रमुखको जिम्मेवारीमा रहनुभएको उहाँले स्मरण गर्नुभयो ।तर, कम्युनिष्ट पार्टीले पुँजीवादी सिद्धान्तलाई मार्गदर्शनको रुपमा अपनाउनु त्रुटि भएको उहाँको भनाइ छ । उहाँले भन्नुभयो, “कम्युनिस्ट पार्टीभित्र पुँजीवादी सिद्धान्तलाई मार्गदर्शनको रुपमा अपनाउने त्रुटि भयो । त्यो धार एमाले वा माधव नेपालमा भए पनि कम्युनिष्ट गुण गुमायो ।” उहाँले अरु पार्टी र कम्युनिस्ट पार्टीलाई भोट दिनु कुनै अन्तर नभएको समेत भन्नुहुँदै सिद्धान्त छोडेर सङ्ख्यात्मक वृद्धि मात्रै भएको बनाउनुभयो ।उहाँले भन्नुभयो, “गुदी, सिद्धान्त नहेरेर सङ्ख्या हेर्ने कार्यकर्ता उपलब्धि भएको ठान्दा हुन् । मार्क्सवादी गुण चरित्र सिद्धियो तर सङ्ख्या बढ्यो । यो कम्युनिस्ट पार्टीको लागि राम्रो काम होइन ।”राजनीतिमा अवसरवादले छोएको छ – चित्रबहादुर केसीयसैगरी, राष्ट्रिय जनमोर्चाका अध्यक्ष चित्रबहादुर केसीले मदन–आश्रितले नेपालको लोकतान्त्रिक र वाम आन्दोलनमा महत्वपूर्ण योगदान पुर्‍याएको बताउनुभयो ।प्रतिनिधिसभा सांसदसमेत रहेका केसीले भन्नुभयो, “उहाँहरुले नेपालको लोकतान्त्रिक आन्दोलन, वामपन्थी आन्दोलनमा महत्वपूर्ण योेगदान गर्नुभएको छ । यो कुरा सबैलाई जगजाहेर छ । तर उहाँहरुको पछि लागेर हिंड्नेहरुले जसरी मुलुकमा शासन चलाउनुभयो, जनताको समस्या समाधान गर्नुपर्थ्याे, त्यतातिर लाग्नुभएन ।”उहाँले त्यो बेला महाकाली सन्धिलगायत राष्ट्रियताका सवालमा मदन–आश्रित जस्ता नेतासँग सँगसँगै हिँडेको स्मरण गर्नुभयो ।उहाँले भन्नुभयो, “उहाँहरु जीवित भएको भए कति लाज मान्नुहुन्थ्यो । कति आश्चर्य मान्नुहुन्थ्यो होला । किनभने, म उहाँहरुसँग पनि हिडेँ। महाकाली सन्धि राष्ट्रियताको बारेमा म मदनजी, जीवराजजी सँगसँगै हिडें नि ।”उहाँले विगत र अहिलेको वामपन्थी राजनीतिको विषयलाई विश्व कम्युनिष्ट आन्दोलनबाट जोडेर हेर्नुपर्ने बताउनुभयो । १९५६ मा रसियन कम्युनिष्ट पार्टीले २० औं महाधिवेशनमा संसदीय बाटो हिंडेर समाजवाद ल्याउन सकिन्छ भन्ने अवधारणाको लहड सबैतिर परेको उहाँको भनाइ छ ।उहाँले भन्नुभयो, “कमरेड माओ जीवित रहुन्जेल त्यो अवसरवादको विरुद्धमा उहाँले ठूलो सङ्घर्ष गर्नुभयो । राजनीतिक, सिद्धान्तलाई देश र जनताको पक्षमा प्रयोग गर्नुको सट्टा निजी स्वार्थको पक्षमा, गुटगत स्वार्थको लागि जुन खालको प्रवृत्ति छ । नेपालको मात्र होइन, बाहिरको हावा छ, अवसरवादले छोएको छ । यो प्रवृत्तिविरुद्ध फेरि पनि विश्वभरी क्रान्तिकारी शक्तिले त्यसको प्रतिवाद गरिरहेको छ ।” उहाँले यी सबै विषय जनता र मिडियामा आउने जागरणमा भर पर्ने भनाइ पनि राख्नुभयो । “यी सबै कुराले करेक्सन गर्दै जाला । अहिले जुन निराशाको स्थिति छ, यो अस्थायी हो । किनभने, जबसम्म पृथ्वीमा शोषण पद्धति, लुटतन्त्र चलिरहन्छ, त्यसको विरुद्धमा युगयुगदेखि मानव जातिले सङ्घर्ष गर्दै, लड्दै आएको छ ।”मदन भण्डारीको शवयात्रा । गोरखापत्र फाइल सत्तामा पुगेपछि सिद्धान्त बिर्सन्छन् – हरि रोकायस्तै, विश्लेषक हरि रोकाले त्यो समय र अहिलेको कम्युनिस्ट आन्दोलनका परिस्थिति बद्लिएको धारणा राख्नुभयो । रोकाले भन्नुभयो, “धेरै परिस्थिति बद्लिसक्याे । त्यो बेला विश्वव्यापी रुपमा कम्युनिस्ट आन्दोलन ढलेको बेला थियो । त्यसकारणले गर्दा त्यो बेलाको डिफेन्सिभ नीतिलाई अहिलेसम्म निरन्तरता दिइरहेका छन् । तर त्यतिबेला जुन कल्चर थियो । त्यो सुसंस्कृति पनि बाँकी रहेन । अहिले झन् नाङ्गो, नवउदारवादी, बजार, अर्थतन्त्र उन्मुख भयो । समाजप्रति जिम्मेवार भएन । यस्तो खालको अवस्थामा पुगेको छ ।”मदन–आश्रितको रहस्यमय घटनाको सत्यतथ्य अझै किन बाहिर आउन सकेन भन्ने जिज्ञासामा उहाँले सत्तामा पुग्नेबित्तिकै पार्टीले सबै कुरा बिर्सने गरेको उहाँले बताउनुभयो । रोकाले भन्नुभयो, “खड्ग ओली प्रधानमन्त्री हुनुभयो । धर्मपत्नी विद्यादेवी भण्डारी राष्ट्रपति हुनुभयो, मन्त्री धेरै पटक हुनुभयो । तर खोजी गर्ने प्रयत्न गर्नुभएन । त्यो संस्थागत रुपमा खोजी गर्नुपर्ने वातावरण बनाउनुपर्थ्यो। त्यो हिसाबले अन्याेलग्रस्त बन्यो ।”उहाँले वर्तमान कम्युनिस्ट पार्टी र नेतृत्व सिद्धान्त, आचरण र व्यवहारबाट धेरै टाढा पुगेको गुनासो गर्नुभयो । 