फिल्म समीक्षा :  एक अभियान 'छपाक'
'यस्तो घटना अरु कसैलाई नहोस् । मजस्तै अरु केटीहरुको मुस्कान नहराओस्,' भदौ २० गते एसिड आक्रमणमा परेकी १४ वर्षीया मुस्कान खातुनले बोलेका शब्द हुन् यी । बलिउड सेलिब्रेटीदेखि विभिन्न क्षेत्रका प्रतिनिधिको ध्यानाकर्षण भयो मुस्कानमाथि ।
काठमाडौँ — 'यस्तो घटना अरु कसैलाई नहोस् । मजस्तै अरु केटीहरुको मुस्कान नहराओस्,' भदौ २० गते एसिड आक्रमणमा परेकी १४ वर्षीया मुस्कान खातुनले बोलेका शब्द हुन् यी । बलिउड सेलिब्रेटीदेखि विभिन्न क्षेत्रका प्रतिनिधिको ध्यानाकर्षण भयो मुस्कानमाथि ।अमिताभ बच्चन, वरुण धवनदेखि नेपालका थुप्रै सेलिब्रेटीले उनको जलेको अनुहारमा मुस्कान कायम राख्न खोजे । प्रेम अस्वीकार गरेकै कारण दुई युवकले उनीमाथि वीरगञ्जमा एसिड प्रहार गरेका थिए । 'एसिड हतियारको रुपमा प्रयोग भइरहेको छ । बेच्ने मान्छेमाथि पनि कारबाही हुनुपर्‍यो । जसले छ्यापीरहेको छ त्यसलाई कडा सजाय हुनुपर्‍यो,' मुस्कानकी आमा शहनाज खातुनले भन्दै आएको कुरा हो । अझै पनि खुलेआम बेचिन्छ एसिड । कसैको जीवन ध्वस्त पारिदिने एसिड बेच्न बन्द भएको छैन । यस्तै मुद्दा अनि विषयलाई उठाएर बलिउड निर्देशक मेघना गुल्जारले बनाएको फिल्म 'छपाक' शुक्रबारबाट प्रदर्शनमा आएको छ । सन् २००५ मा एसिड प्रहारमा परेकी लक्ष्मी अग्रवालको जीवनकथामा आधारित छ फिल्म । दीपिका पादुकोणले फिल्ममा मालतीको शीर्ष भूमिकामा अभिनय गरेकी छन् । फिल्मले एसिड प्रहार र त्यसपछिको लडाइँको कथा मात्र बोल्दैन, एसिड नै प्रतिबन्ध गर्नुपर्ने अभियान सुरु गर्छ । १९ वर्षीया मालती (दीपिका)लाई प्रेम प्रस्ताव अस्वीकार गरेकै कारण एसिड प्रहार गरिन्छ । एसिड हान्ने बसिर खान 'बब्बु' विरुद्ध न्यायको लागि लड्छिन् मालती । न्यायसँगै एसिडको खुलेआम बिक्री बितरणमा प्रतिबन्ध लगाउनु पर्ने आवाज उठाउँछिन् । यसमा उनलाई साथ दिन्छिन् वकिल अर्चना बजाज र सिराज आन्टीले । त्यसबीच एसिड प्रहारविरुद्ध काम गरिरहेको संस्थाका अतुल (विक्रान्त मेसी)सँग उनको भेट हुन्छ । घरको आर्थिक अवस्था नाजुक । त्यसमाथि पियक्कड बाबु । परिवारको जिम्मेवारी पनि मालतीकै काँधमा आइपर्छ । घर चलाउनुपर्ने जिम्मेवारीसँगै उनी तेजाब प्रतिबन्धको माग गर्दै जनहित याचिका लिएर पुग्छिन् अदालत । उनी यसका लागि कति धाउँछिन्, उनलाई एसिड हान्नेमाथी कारबाही हुन्छ ? उनको अभियान सफल हुन्छ ? के माल्तीले खोजेको न्याय पाउँछिन् त ? 'छपाक'ले यसको जवाफ दिन्छ । 'छपाक'ले एसिड पीडितलाई सहयोग गर्दै आएका अभियन्ता अतुलजस्ता प्रेरणादायी समाजका पात्रलाई पनि उभ्याएको छ । अर्चना अनि सिराजले अझै समाजमा मानवता बाँचेको संकेत गर्छन् । आफैं पीडित भएर पनि न्यायका लागि अग्रसर रहने मालतीमा नेपालका संगीता मगरजस्ता एसिड पीडितको झल्को आउँछ । जो, आफूजस्तै एसिड पीडितलाई हौसला, जीवन जिउने उत्साह बाँड्छिन् । एसिड प्रहारले मनोबल कमजोर बनाएकाहरुलाई फिल्मले सशक्त भएर हिँड्न उत्प्रेरित गर्छ । बाँच्न सिकाउँछ । संवेदशील फिल्म बनाउन सफल रहेकी मेघनाको खुबी यो फिल्ममा पनि देखिएको छ । उनले यसअघि 'तलवार' र 'राजी' बनाएकी थिइन् । यसपटक फेरि महिला मुद्दामाथि फिल्म बनाएर मेघ्नाले आफ्नो निर्देशकिय कला देखाएकी छिन् । फिल्मले एसिड प्रहारमा परेकी लक्ष्मीको लडाइँ मात्र समेट्दैन । एसिड प्रहारको पीडा, पीडितमाथि पर्ने सामाजिक, मनोवैज्ञानिक असर देखाउँछ । बढ्दै गएको एसिड प्रहार जस्तो जघन्य अपराधमाथि फिल्म बनाउने साहस जुटाएकी मेघ्ननाले न्यायको लागि गर्नुपर्ने संघर्षतिर त्यति ध्यान दिएको भने देखिँदैन । त्यसैले पीडितको असीम पीडा फिल्ममा झल्कँदैन । मालतीको पूर्वकथा राम्रोसँग नआउँदा र पीडकको भूमिका निकै संक्षिप्त हुँदा दर्शकले पात्रको पीडालाई आत्मसात गर्ने धेरै अवसर पाउँदैनन् ।एसिड आक्रमणपछि माल्तीले डाक्टरलाई भन्छिन 'डाक्टर यसपाली चाहिँ मेरो कान बनाइदिनु, झुम्का लगाउने ठाउँ भएन' भनेको दृश्य मार्मिक छ । एसिडले खाएर विभत्स भएको अनुहारलाई निकै चलाखीपूर्ण ढंगले खिचिएको छ फिल्ममा । फिल्मको सिनेमाटोग्राफी तारिफयोग्य छ । गुलजारले लेखेको शीर्ष गीत मर्मस्पर्शी छ । यो फिल्ममा निर्देशक मेघना जत्तिकै भूमिका अभिनेत्री दीपिकाको पनि छ । 'पद्मावत' जस्तो निकै ठूलो क्यानभास भएको पिरियड ड्रामापछि उनी यो सानो फिल्ममा देखिएकी हुन् । यही फिल्मबाट दीपिका निर्माता पनि बनेबाट उनी यो विषयमा साँच्चीकै गम्भीर छन् भन्ने देखिन्छ । अभिनयमा पनि उनले आफूलाई अब्बल दर्शाएकी छन् । फिल्ममा उनलाई एसिड पीडितमा रुपान्तरण गर्न पनि निकै मेहनत गरिएको छ । फिल्ममा विक्रान्त मेसी दीपिकाको जोडीको रुपमा देखिएका छन् । विक्रान्त पछिल्लो समय उदायका निकै राम्रा अभिनेता हुन् । 'लिपिस्टिक अन्डर माइ बुर्खा' र 'डेथ इन द गञ्ज' जस्ता फिल्मबाट निस्किएका विक्रान्त यो फिल्मबाट ठूलो दर्शकमाझ पुग्नेछन् । फिल्ममा दीपिकाकी वकिलको भूमिकामा देखिएकी अभिनेत्री मधुरजीतले दर्शकको पनि मन जित्छिन् । 'छपाक'लाई फिल्ममात्रै भन्दा पनि अभियान भनिएको छ । महिलाहरुमाथि हुने जघन्य अपराध र क्रुर हिंसा हो एसिड प्रहार । धेरैजसो घटनामा त प्रेम प्रस्ताव अस्वीकार गर्दा प्रतिसोधका रुपमा युवतीहरुको रुप बिगार्ने उद्देश्यले एसिड हान्ने गरेको देखिन्छ । यस्तो क्रुर अपराध विरुद्ध अभियान चलाउनु नै यो फिल्मको सबभन्दा राम्रो पक्ष हो । 