पहिलो ठूलो परीक्षामा प्रशिक्षक एनिस
फिलिपिन्स उड्नु अगाडि नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीका मुख्य प्रशिक्षक भिन्सेन्जो अल्बर्टो एनिस भन्थे, तत्कालका लागि मेरो सबै ध्यान मनिलामा हुने खेलमै छ । भारतको बेंग्लोरमा हुने साफ च्याम्पियनसिप २०२३ को ६ दिनअघि नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेलमा फिलिपिन्सको सामना गर्दै छ । 
काठमाडौँ — फिलिपिन्स उड्नु अगाडि नेपाली राष्ट्रिय फुटबल टोलीका मुख्य प्रशिक्षक भिन्सेन्जो अल्बर्टो एनिस भन्थे, तत्कालका लागि मेरो सबै ध्यान मनिलामा हुने खेलमै छ । भारतको बेंग्लोरमा हुने साफ च्याम्पियनसिप २०२३ को ६ दिनअघि नेपालले अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेलमा फिलिपिन्सको सामना गर्दै छ । टिम सम्हालेयता एनिसको यो नेपालका लागि तेस्रो खेलमात्र हुनेछ । अहिलेसम्म खेलेका दुई खेल लाओस र भुटानविरुद्ध छन् । त्यो थ्री नेसन्स कपमा हो । यी दुवै खेलमा नेपाल अपराजित छ । भलै, भुटानविरुद्ध पहिलोपल्ट बराबरी खेलेको अपजस उनकै टाउकोमा छ । तर, यी दुई टिमको तुलनामा फिलिपिन्स फरक प्रतिद्वन्द्वी हो । बलियो प्रतिद्वन्द्वी हो । यी सब अर्थमा प्रशिक्षक एनिसका लागि फिलिपिन्ससँगको खेल पहिलो ठूलो परीक्षा हुनेछ । सम्भवतः यसको नतिजाले साफ च्याम्पियनसिपमा नेपालको प्रदर्शन कस्तो हुने हो, त्यसको सामान्य खाका तयार हुनेछ । नेपालले यसपल्ट साफ च्याम्पियनसिपमा भारत र पाकिस्तानसँगै कुवेतको सामना गर्दै छ । यो आफैंमा कठिन समूह रहेको छ । त्यसैले फिलिपिन्ससँगको खेलले नेपाललाई अझ परिपक्व हुन मद्दत गर्नेछ । खेल नेपाली समयअनुसार बिहीबार अपराह्न ४ः४५ बजे मनिलास्थित ‘आइकोनिक’ रिजनल मेमोरियल स्टेडियममा हुनेछ । यो त्यही मैदान हो, जहाँ धेरै अगाडि सन् १९५४ मा एसियाली खेलकुदसमेत आयोजना भएको थियो । नेपालले फिलिपिनी भूमिमा खेल्न लागेको यो तेस्रोपल्ट हो । नेपाल र फिलिपिन्सबीच यो चौथो अन्तर्राष्ट्रिय मैत्रीपूर्ण खेल हो । दुई टिमबीच अहिलेसम्म ५ खेल भएका छन् । यसमा एक प्रकारले फिलिपिन्सको प्रभुत्व रहेको छ । यी ५ खेलमा नेपाल ४ खेलमा पराजित छ भने एक बराबरीमा टुंगिएको छ । नेपालले खेलेका सुरुका चार खेलमा पराजय भोगेको छ भने पाँचौं तथा अन्तिम खेल गोलरहित बराबरी टुंग्याएको छ । सन् २०११ मा मनिलामै भएको पहिलो खेलमा फिलिपिन्स ४–० ले विजयी रह्यो । त्यसपछि दोहामा भएका दुई खेलमा नेपाल समान ३–० ले पराजित भयो । यी त भए सन् २०१४ र २०१५ का खेल ।सन् २०१७ को एसिया कप छनोटको पहिलो लेगमा पनि नेपाल सजिलै ४–१ ले पराजित रह्यो । धन्न, त्यसमा एक गोल निस्केको थियो । त्यो गोल रह्यो विशाल राईको नाममा थियो । त्यही प्रतियोगिताको दोस्रो लेग सातदोबाटोस्थित एन्फा कम्प्लेक्समा भएको थियो । त्यसमा दुवै टिम गोल निकाल्न असफल रहे । यो खेलका बेला फिलिपिन्स आफ्ना प्रमुख खेलाडीविना नै मैदानमा उत्रेको थियो । यही टिमविरुद्ध नेपालको आफ्नो लगातारको हार क्रम टुटेको थियो । फिलिपिन्स बलियो प्रतिद्वन्द्वी प्रशिक्षक एनिस पनि मान्छन्, फिलिपिन्स बलियो प्रतिद्वन्द्वी हो । ‘अहिलेसम्म भएका खेलले के देखाउँछ भने फिलिपिन्स नेपालका लागि गाह्रो टिम हो । त्यसैले यो खेल सजिलो हुने छैन । नेपालका लागि अधिकांश खेलाडी कम अनुभवी छन् । कतिपय खेलाडीले नेपालका लागि पहिलोपल्ट खेल्ने मौका पाउन सक्छन्,’ एनिसले भनेका थिए । नेपाली मिडियासँगको कुराकानीमा उनले कुन बेला को खेलाडी नेपाली टिमले गुमाउन सक्ने डर रहेको गुनासो पोखेका थिए । संयोग नै मान्नुपर्छ, नेपालले जुन टिमविरुद्ध पछिल्लो पटक खेलेको छ, त्यही टिमका प्रशिक्षकको जिम्मेवारीमा छ फिलिपिन्स । थ्री नेसन्स कपका बेला माइकल वायस लाओस टिम लिएर नेपाल आएका थिए । त्यो प्रतियोगिताको फाइनलमा नेपाल र लाओस नै भिडेका थिए । त्यसमा नेपाल विजयी रह्यो । यो औपचारिक मान्यताप्राप्त खेल भने थिएन । फाइनल नेपालको पक्षमा २–१ रह्यो । लिग चरणमा नेपाल २–० ले विजयी थियो । नेपाल बसाइका क्रममा प्रशिक्षक वायसले लाओस अन्तर्राष्ट्रिय फुटबलमा अगाडि बढ्ने क्रममा रहेको र नेपाली टिममा प्रतिभाशाली खेलाडी रहेको बताउँदै सबै अर्थमा नेपाल बलियो प्रतिद्वन्द्वी मानेका थिए । लय गुमाएको फिलिपिन्सअहिले जुन पृष्ठभूमिमा खेल हुन लागेको छ, फिलिपिन्स भने लय गुमाएको टिमको रूपमा छ । किनभन्दा फिलिपिन्सको टिमले खेलेका सबै प्रकारका ८ खेलमध्ये ७ मा हार बेहोरेको छ । गत वर्ष ब्रुनाइलाई ५–१ ले हराएयता फिलिपिन्सले लगातार ४ खेल गुमाएको छ । एकै गोलमात्र गरेको छ । थाइल्यान्ड, कुवेत र जोर्डनसँगका खेलमा फिलिपिन्सले १० गोल खाएको छ ।कम्तीमा इन्डोनेसियाविरुद्ध घरमै भएको खेल २–१ ले गुमाए पनि त्यसमा बहादुरीपूर्ण खेल प्रदर्शन गरेको थियो । वायसले दोस्रोपल्ट फिलिपिन्स टिम सम्हाल्न लागेका हुन् । उनी आएयताका ४४ खेलमा फिलिपिन्स २१ मा विजयी थियो । उनी नेपालविरुद्ध टिमको खराब लयमा पूर्णविराम लगाउने उद्देश्यमै हुनेछन् । इतिहास पुनर्लेखन आवश्यक छ ?नेपाल र फिलिपिन्सबीच अहिलेसम्म औपचारिक रूपमा ५ खेल नै भएका छन् । केहीले ६ खेल भएको तथ्य पनि मान्छन् । तर, समस्या कहाँनिर छ भने त्यही ६ खेलको तथ्य मान्नेले नेपालका लागि पहिलो औपचारिक गोल गर्ने खेलाडी भने वाईबी घले मान्छन् । विरोधाषापूर्ण तथ्य यहींनिर छ । फिलिपिन्सविरुद्ध सन् १९८२ मा भएको खेललाई पनि औपचारिक मान्ने हो भने नेपाली फुटबलको इतिहास पुनर्लेखन गर्नुपर्ने हुन्छ अनि पहिलो गोल गर्ने खेलाडी सूचीबाट घलेको नाम हट्ने छ । सन् १९८२ को फेब्रुअरीमा नेपालले फिलिपिन्सविरुद्ध बैंककमा खेलेको थियो । नेपाल १–० ले विजयी भयो । निर्णायक गोल गरेका थिए गणेश थापाले । समय थियो १३ औं मिनेट । प्रतियोगिता थियो किंग्स कप । यो नेपाली राष्ट्रिय टिमले खेलेको त्यस्तो दोस्रो प्रतियोगिता हो, जसको प्रतिद्वन्द्वी पनि राष्ट्रिय टिम नै थियो । नेपालले प्रतिद्वन्द्वीका रूपमा अर्को राष्ट्रिय टिमको पहिलोपल्ट सामना गरेको भने सन् १९८२ कै काइदे आजममा हो । यो मे महिनामा भएको थियो । यी दुवै प्रतियोगितामा गरेर नेपालले पाकिस्तान, बंगलादेश, ओमान, इरान, सिंगापुर र थाइल्यान्डसँग खेलेको थियो । यसरी ६ खेल भए । यिनलाई पनि नेपालले खेलेको औपचारिक प्रतिस्पर्धा नै मान्ने हो भने नेपाली टोलीका लागि पहिलो औपचारिक गोल गर्ने खेलाडी विदुर विष्ट हुनेछन् । उनले बंगलादेशविरुद्ध कराँचीमा गोल गरेका थिए । अनि नेपालका लागि थापाले गरेको अन्तर्राष्ट्रिय गोलको संख्या १२ पुग्नेछ । अहिलेसम्म नेपालका लागि थापाको गोलसंख्या ९ मानिएको छ । घलेले कुवेतविरुद्ध सन् १९८२ को एसियाली खेलकुदमा गोल गरेका थिए । नयाँ दिल्लीमा भएको एसियाडमा नेपालको पहिलो खेलमै घलेले गोल गरेका हुन् । महिना थियो नोभेम्बर । एउटा तथ्य के निश्चित छ भने एसियाडको खेललाई नै आधिकारिक र औपचारिक मान्ने आधार धेरै छन् । होइन, काइदे आजम र किंग्स कपलाई औपचारिक मान्ने हो भने इतिहास फेरि एकपल्ट नयाँ ढंगले लेख्नुपर्ने हुन्छ ।