बढ्यो पशु चिकित्सक उत्तीर्ण दर
पशु चिकित्सकको अभाव भइरहेका बेला नेपाल पशु चिकित्सा परिषद्को नाम दर्ता प्रमाणपत्र (लाइसेन्स) परीक्षाको उत्तीर्ण दर सुखद देखिएको छ । पशु चिकित्सकको १९ औँ परीक्षाको नतिजामा ७९ प्रतिशत परीक्षार्थी उत्तीर्ण हुनुले चिकित्सक अभाव खड्किरहेका बखतमा राहत दिएको हो ।
काठमाडौँ, फागुन २८ गते । पशु चिकित्सकको अभाव भइरहेका बेला नेपाल पशु चिकित्सा परिषद्को नाम दर्ता प्रमाणपत्र (लाइसेन्स) परीक्षाको उत्तीर्ण दर सुखद देखिएको छ । पशु चिकित्सकको १९ औँ परीक्षाको नतिजामा ७९ प्रतिशत परीक्षार्थी उत्तीर्ण हुनुले चिकित्सक अभाव खड्किरहेका बखतमा राहत दिएको हो ।परिषद्ले प्रत्येक चौमासिकमा लाइसेन्स परीक्षा सञ्चालन गर्दै आएको छ । परिषद्को लाइसेन्स परीक्षा उत्तीर्ण नहुनेले प्रयोगात्मक गर्न पाउँदैनन् । परिषद्ले सोमबार लिएको परीक्षामा ५३ जिल्लाका २१२ सहभागीमध्ये ४९ जिल्लाका १६८ जना उत्तीर्ण भएका छन् । परीक्षामा उत्तीर्णमध्ये ३८ प्रतिशत महिला छन् । सहभागी महिलामध्ये ९२ प्रतिशत उत्तीर्ण भएका छन् । परीक्षा उत्तीर्ण हुने चिकित्सकलाई मङ्गलबार शपथग्रहण गराइने छ । परिषद्ले २०७४ सालदेखि परीक्षा लिएर लाइसेन्स उपलब्ध गराउन थालेपछि नौ सय जनाले सो परीक्षा उत्तीर्ण गरिसकेका छन् । त्यस अघि विश्वविद्यालयमा उत्तीर्ण भएको प्रमाणपत्र पेस गरेका भरमा लाइसेन्स पाउने व्यवस्था थियो । परिषद्का प्रवक्ता डा. मनोजकुमार शाहीले पशु चिकित्सकको परीक्षामा औसतमा ५१ प्रतिशत उत्तीर्ण हुने गरेको जानकारी दिनुभयो । परीक्षामा सहभागीमध्ये नेपाल, बङ्गलादेश र चीनका नौ वटा विश्वविद्यालयमा अध्ययन गरेका सहभागी छन् । नेपालमा चार वटा क्याम्पसमा मात्रै पशु चिकित्साको अध्यापन हुने गरेको छ । परिषद्ले परीक्षा सञ्चालन गरेकै दिनमा नतिजा प्रकाशन गर्ने, भोलि पल्ट प्रमाणपत्रको चेकजाँच र पुनर्पुष्टि गर्ने र तेस्रो दिन लाइसेन्सको प्रमाणपत्र दिएर शपथग्रहण गराउने गरेको छ । उहाँले पशुको सम्बन्ध सिधै मानव स्वास्थ्यसँग रहेकाले लाइसेन्स परीक्षामा बढी नै संवेदनशील हुने गरेको दाबी गर्नुभयो । “विश्वमा पशु स्वास्थ्यलाई मानव स्वास्थ्य सरह प्राथमिकतामा राखिने भएकाले लाइसेन्सको परीक्षालाई विशेष महìवका साथमा लिइन्छ,” उहाँले भन्नुभयो । नेपालमा तीन हजार १६२ जना पशु चिकित्सकको आवश्यकता रहे पनि हाल एक हजार ९८२ जना उपलब्ध छन् । नेपालमा पशुपन्छीको सङ्ख्या नौ करोड ६२ लाख छ । एक जना चिकित्सकले ४८ हजार पशुको उपचार गर्नुपर्ने अवस्था छ । देशका ७५३ स्थानीय तहमध्ये ६० प्रतिशतभन्दा बढीमा हालसम्म पशु चिकित्सक नै छैनन् ।  राज्यले पशुपन्छी क्षेत्रको व्यवसायीकरण, औद्योगीकरण र आधुनिकीकरण गर्ने विषय नेपालको संविधानमै उल्लेख गरी बर्सेनि ठुलो रकम यस क्षेत्रमा खर्च गर्दै आइरहेको छ तर यसबाट प्राप्त उपलब्धि भने सन्तोषजनक छैन । गाईभैँसीमा लाग्ने लम्पी स्किन रोग समयमै रोकथाम र नियन्त्रण गर्न नसक्दा राज्यलाई ७५ अर्ब रुपियाँभन्दा बढी क्षति भएको सरकारी तथ्याङ्क छ । बङ्गुरमा लाग्ने अफ्रिकन स्वाइन फिभर रोगले बङ्गुरपालन किसानले भोग्नुपरेको क्षतिको पीडा अकल्पनीय छ । सो सङ्क्रमणका कारणले १५ अर्ब रुपियाँ बराबरको क्षति भएको आकलन गरिएको छ । पशु चिकित्सक डा. हरिकृष्ण थापाले पशुसँगको लसपस, दुध, दही, मासुको सेवन र हावाको माध्यमबाट सङ्क्रमणको जोखिम हुने कुरामा ध्यान पुर्‍याउन आवश्यक रहेको उल्लेख गर्नुभयो । उहाँका अनुसार विश्वमा हरेक वर्ष देखिने पाँच प्रकारका नयाँ सङ्क्रमणमध्ये तीन वटा सङ्क्रमण पशुबाट मानिसमा सर्ने गरेको बताउनुभयो ।पशु चिकित्सक डा. मणिप्रसाद सापकोटाले नेपालमा जनावरबाट मानिसमा सर्ने ६९ प्रकारका रोग पत्ता लागेको उल्लेख गर्नुभयो । अन्तर्राष्ट्रिय व्यापारका माध्यमबाट मात्रै ७७ प्रतिशत रोग मानिसलाई सर्ने गरेको पाइएको जानकारी दिनुभयो । काटेको मासुलाई राम्ररी नपकाई खाँदा, दुधलाई उमालेर नखाँदा र हावाको माध्यमबाट समेत रोग सर्ने गरेका छन् ।   