मोन्टी र द्रविड आमनेसामने
नेपाल र भारत सोमबार श्रीलंकाको क्यान्डीमा एसिया कप क्रिकेटमा आमनेसामने हुँदा मोन्टी देसाई र राहुल द्रविड फेरि एकपल्ट मैदानमा सँगै हुनेछन् । द्रविड प्रशिक्षक रहेको भारत एकरुपको प्रदर्शन गर्ने दाउमा छ भने मोन्टीले नेपाललाई टेस्ट राष्ट्रको अनुभव गराइरहेका छन् ।
कोलम्बो — नेपाल र भारत सोमबार श्रीलंकाको क्यान्डीमा एसिया कप क्रिकेटमा आमनेसामने हुँदा मोन्टी देसाई र राहुल द्रविड फेरि एकपल्ट मैदानमा सँगै हुनेछन् । द्रविड प्रशिक्षक रहेको भारत एकरुपको प्रदर्शन गर्ने दाउमा छ भने मोन्टीले नेपाललाई टेस्ट राष्ट्रको अनुभव गराइरहेका छन् ।नेपाली क्रिकेट टिमका प्रशिक्षक मोन्टी देसाई र भारतीय क्रिकेट टिमका प्रशिक्षक राहुल द्रविड । तस्बिर : क्यान र बीसीसीआईएक समय द्रविड र मोन्टी दुवै सन् २०१२ तिर इन्डियन प्रिमियर लिग (आईपीएल) को टोली राजस्थानमा थिए । द्रविड टोलीका कप्तान एवं प्रशिक्षक थिए । मोन्टी राजस्थान रोयल्सका प्रशिक्षक एवं ट्यालेन्ट स्काउट थिए । द्रविड र मोन्टीको यही साझेदारीका क्रममा नेपाली क्रिकेटका सदाबहार खेलाडी शक्ति गौचन राजस्थानमा ट्रायल दिनका लागि पुगेका थिए ।नेपालका तत्कालीन प्रशिक्षक पुबुदु दासानायके र मोन्टीको सम्बन्ध धेरै राम्रो थियो । विगतमा पनि दुवै क्यानडाका प्रशिक्षक थिए । त्यही आधारमा शक्तिलाई राजस्थान रोयल्समा ट्रायलमा जान सजिलो भएको थियो ।दुबईमा २०१२ को ट्वान्टी २० विश्वकप छनोटमा शक्तिले डेनमार्कविरुद्ध ह्याट्रिकसहित ४ विकेट लिएका थिए । तर, मोन्टी प्रभावित भएको भने नेपाल र क्यानडाबीचको खेलबाटै हो, जहाँ शक्तिले ओपनिङमा बलिङमा ओपनर एवं कप्तान रिजवान चिमालाई बोल्ड गरेका थिए ।‘त्यतिखेर नयाँ बल फाल्न देब्रेहाते स्पिनरको लहर थियो । केही नयाँ हुनसक्छ भनेर पुबुदु सरले मोन्टी सरलाई मेरो सिफारिस गरिदिनुभयो । सम्भवतः मेरोबारेमा राहुल द्रविडसँग कुरा भइसकेको रहेछ । उहाँले एक पटक राजस्थानमा लिएर आऊ त्यसपछि निर्णय गरौंला भन्नुभएको थियो । म अलिकति ढिलो पुगेको थिएँ, ९० प्रतिशत छनोट भइसकेको थियो,’ शक्तिले राजस्थान रोयल्ससम्मको यात्रा स्मरण गरे । गुजरात लायन्सको प्रशिक्षण टोलीमा पनि रहेका मोन्टी अफगानिस्तान र वेस्ट इन्डिजका ब्याटिङ प्रशिक्षक रहे । त्यसपछि उनी फेब्रुअरीयता नेपालको प्रशिक्षक छन् । धरापको स्थितिबाट नेपालको विश्वकप लिग २ यात्रालाई विश्वकप छनोटसम्म पुर्‍याएका मोन्टीले एसिया कप खेलाउनु नेपाली क्रिकेटको अर्को ठूलो सफलता हो । द्रविड २०२१ को नोभेम्बरयता भारतको प्रशिक्षक छन् । सन् २०१६ र २०१८ मा द्रविडकै प्रशिक्षणमा भारत यू–१९ विश्वकप खेलेको थियो । सन् २०१६ मा फाइनलमा पुगेको भारतले २०१८ मा अस्ट्रेलियालाई पराजित गर्दै उपाधि जितेको थियो । त्यसपछि भारतको नेसनल क्रिकेट एकेडेमी हुँदै उनी भारतीय राष्ट्रिय टोलीको प्रशिक्षकमा पुगेका हुन् ।द्रविडले यू–१९ मा सबैभन्दा तीतो अनुभव पनि बटुले नेपाल र मोन्टीकै कारण । भारत २०१७ मा मलेसियामा भएको एसीसी यू–१९ एसिया कपमा नेपालसँग १९ रनले पराजित भयो । भारतमाथि नेपाललाई कुनै संरचनामा विजय दिलाउनेक्रममा दीपेन्द्रसिंह ऐरीले ८८ रन बनाउनुका साथै ४ विकेट लिएका थिए । नेपालको प्रशिक्षकमा विनोद दास थिए भने ब्याटिङ प्रशिक्षक उनै मोन्टी थिए । नेपाली टोलीको अनुरोधमा द्रविडले नेपाली ड्रेसिङ रूममै पुगेर बधाईसँगै आफ्नो अनुभव बाँडेका थिए । त्यसपछि द्रविड र मोन्टी पहिलो पटक अहिले आमनेसामने हुँदै छन् । द्रविडको प्रशिक्षणमा भारतले आफ्नो छविअनुरुप प्रदर्शन देखाउन सकेको छैन । उनीमाथि केही दबाब देखिन्छ । तर आफ्नो खेलजीवनमा जस्तै द्रविड शान्त स्वभावका छन् । आक्रामक स्वभाव उनले प्रशिक्षणमा पनि देखाएका छैनन् । शक्तिले राजस्थानमा मोन्टी र द्रविडको राम्रो कम्बिनेसन्स देखेका थिएँ । मोन्टी राजस्थानको प्रशिक्षण टोलीमा हुनुका साथै टिम बिल्डअप भूमिकामा पनि थिए । टिम बिल्डअपमा द्रविड र मोन्टीको कुरा भइरहेको हुन्थ्यो । शक्तिले सुनाए, ‘दुवै जना एकदमै सामान्य र शान्त व्यक्तित्व हुन् । केही गलत भयो भने पनि द्रविड रिसाएको मैले कहिल्यै देखिनँ । माथिल्लो स्तरमा त्यस्तो व्यवहार भएको कसैको हुन्छन् जस्तो पनि लाग्दैन ।’ त्यो समयमा शक्ति र नेपाली क्रिकेटलाई राजस्थानसम्म पुग्नु नै ठूलो थियो । मोन्टीले जुन अनुभव शक्तिलाई राजस्थामा दिए, त्यो अहिले मनन गर्दा उनलाई अविश्वसनीय लाग्छ । राजस्थानको नेट्समा शक्तिलाई मोन्टीले एकदमै सहयोग गर्दै नयाँ बलमा उनलाई उत्साहित पार्ने गर्थे । ‘द्रविड प्रायः नयाँ बल खेल्न आउँथे अगाडि । द्रविड, अजिन्क्या राहने, ब्राड हजसहित माथिल्लोक्रमका ब्याटर नयाँ बलले खेल्न खोज्थे । मेरो बलिङ शैली अलिकित फरक थियो र त्यो फिल आओस् भनेर मेरो बल उनीहरू एकदमै खेल्न खोज्थे,’ शक्तिले मोन्टीसँगको अनुभवबारे भने, ‘मैले नेट्समा राहुल द्रविडलाई बोल्ड गरेको थिएँ । उनले स्विप हान्न खोजे, तर बल छिरिहाल्यो । उनले पछि यही शटमा सुधार गरेका थिए । अलि पछिको बलमा स्टम्प पनि गरेको थिएँ ।तर द्रविड त्यत्ति नेट्स गर्दैनथे । मलाईचाहिँ बोलाएर बलिङ गर्न लगाउँथे । यो स्तरमा मेरो अनुभव थिएन, त्यही भएर एउटा डर चाहिँ थियो । त्यो अनुभवले मलाई परिपक्व बनायो । एउटा नराम्रो बलमा जसले पनि प्रहार गर्न सक्छ, तर एउटा राम्रो बलमा कसैले हान्न सक्दैन भन्ने बुझेको थिएँ । बलरले बल कसरी फाल्छ त्यो महत्त्वपूर्ण हुने बुझेको थिएँ ।’ सन् २०१२ मा शक्तिले मोन्टीलाई एकदमै शान्त व्यक्तिको रूपमा पाएका थिए भने २०१५ मा झन नजिक हुन पाएँ, जतिखेर मोन्टी नेदरल्यान्ड्स भ्रमणको चार ट्वान्टी–२० शृंखला र आयरल्यान्डमा भएको ट्वान्टी–२० विश्वकप छनोटमा नेपालको ब्याटिङ कन्सल्ट्यान्ट भएर आएका थिए ।‘स्पिनमा भेरिएसन राख्नुपर्छ भनेर भन्नुहुन्थ्यो । निकै सहयोगी हुनुहुन्थ्यो र निकै मोटिभेट गर्नुहुन्थ्यो । एक पटक वसन्त (रेग्मी) र मलाई उहाँले ८–१० खेलदेखि निगरानी गरिरहनुभएको थियो । त्यसपछि एक पटक हामीलाई जनही १ सय डलर जति दिनुभयो । मध्य ओभरमा मैले यति उत्कृष्ट बलिङ जोडी देखेको थिइनँ भनेर भन्नुभयो । पैसा दिन भनेर होइन कि तारिफ गरेर हामीलाई उत्साह दिनु विशेष थियो,’ मोन्टीको तारिफमा शक्ति भन्दैथिए ।आफ्नो खेलजीवनको सुरुआत माथिल्लोक्रमको ब्याटर रहेका शक्ति उत्तरार्द्धमा भने तल्लोक्रमको ब्याटिङमा झरिसकेका थिए । तल्लोक्रममा ब्याटिङ गर्ने तथा अगाडि आएको बल र शर्ट बलमा समस्या छ भनेर शक्तिले आफ्नो कमजोरी मोन्टीसँग राखेका थिए ।माथिबाट बलरले बल रिलिज गर्छ भने त्यो अगाडि आउँछ, तलबाट बलरले बल रिलिज गर्छ भन्ने शर्ट पिच आउँछ, तिमी बलरको हात हेरेर खेल्नुपर्छ भनेर आफूलाई सुझाएको शक्ति सम्झन्छन् । उनले भने, ‘त्यसले मेरो ब्याटिङमा धेरै सुधार भएको थियो र अन्तिम अन्तिमतिर धेरै पटक महत्त्वपूर्ण साझेदारी गरेको थिएँ । त्यतिखेर साइडआर्म पनि खासै थिएन, नयाँ बल लिएर मोन्टी सर आफैंले मलाई तीव्र गतिमा २० मिनेटजति बल फाल्नुभएको थियो ।’ शक्ति गौचनकै उत्पादन हुन् कुशल मल्ल । मोन्टी नेपालको प्रशिक्षक भएर आएपछि कुशलले राष्ट्रिय टोलीमा पुनरागमन गरेका थिए । त्यसैले शक्ति यसको सबै श्रेय मोन्टीलाई दिन्छन् । उनले थपे, ‘एकदिवसीय अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता कायम राखेपछि उहाँले सबै मिलेर जानुपर्छ भन्नुभएको थियो । जे भयो त्यसलाई छाडेर अब अगाडि बढ्नुपर्छ भन्नेमा उहाँ दृढ हुनुहुन्थ्यो ।’ एउटा टिम बनेर जाँदा जसले नेपाली क्रिकेटलाई एउटा दिशा दिन सकोस् भन्नेमा मोन्टी रहेको शक्ति सुनाउँछन् ।रूपन्देहीको तिलोत्तमा अस्ट्रेलियामा अवस्थित एक्स्ट्राटेक कम्पनीले जेठमा रंगशाला बनाउने घोषणा गरेको थियो । शक्ति निर्माण सुरु हुन लागेको एक्स्ट्राटेक ओभल क्रिकेट रंगशालाका ब्रान्ड एम्बासडर हुन् । अहिले एक्स्ट्राटेकले शक्ति र उनकी श्रीमती कवितालाई भारत र नेपालबीचको खेल हेर्न श्रीलंका ल्याएको छ । शक्ति उक्त खेलसँगै आफ्नो ध्यान डगआउटमा रहने द्रविड र मोन्टीको शालीनतामा पनि केन्द्रित हुने बताउँछन् ।