गण्डकी मुख्यमन्त्री पाण्डेले सोमबार विश्वासको मत लिने
राप्रपा र स्वतन्त्र सांसदको समर्थन पाउने संकेत पाएपछि गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री सुरेन्द्रराज पाण्डेले जेठ २८ मा विश्वासको मत लिने तयारी गरेका छन् । कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनलाई शुक्रबार पत्र लेखी गण्डकीमा आफ्नो दलका मुख्यमन्त्रीलाई समर्थन गर्न आग्रह गरेपछि राप्रपाले आफू निर्णायक हुने अवस्थामा विश्वासको मत दिने संकेत गरेको छ ।
काठमाडौं र पोखरा — राप्रपा र स्वतन्त्र सांसदको समर्थन पाउने संकेत पाएपछि गण्डकी प्रदेशका मुख्यमन्त्री सुरेन्द्रराज पाण्डेले जेठ २८ मा विश्वासको मत लिने तयारी गरेका छन् । कांग्रेस सभापति शेरबहादुर देउवाले राप्रपा अध्यक्ष राजेन्द्र लिङ्देनलाई शुक्रबार पत्र लेखी गण्डकीमा आफ्नो दलका मुख्यमन्त्रीलाई समर्थन गर्न आग्रह गरेपछि राप्रपाले आफू निर्णायक हुने अवस्थामा विश्वासको मत दिने संकेत गरेको छ ।जेठ २८ दिउँसो ३ बजेका लागि संसद् बैठक बोलाइएको संसद् सचिवालयका सूचना अधिकारी प्रेम सुवेदीले बताए । सर्वोच्च अदालतको परमादेशअनुसार जेठ १६ मा मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका पाण्डेले असार १३ सम्म विश्वासको मत लिइसक्नुपर्नेछ । उनी संविधानको धारा १६८ (३) बमोजिम संसद्को ठूलो दलको नेताको हैसियतमा मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए । प्रदेशका आर्थिक मामिलामन्त्री टकराज गुरुङले संसद् ‘फेस’ गर्ने बताए । ६० सदस्य रहेको प्रदेशसभामा मुख्यमन्त्री पाण्डेले बहुमत प्राप्त गर्न ३१ सांसद आवश्यक हुन्छ । हाल कांग्रेसका २७ सांसद छन् । संसद्मा एमालेका २२, माओवादी केन्द्रका सभामुखसहित ८, राप्रपाका दुई, नेपाल समाजवादी पार्टीका एक र स्वतन्त्र सांसद राजीव गुरुङ (दीपक मनाङे) रहेका छन् । मुख्यमन्त्री पाण्डेलाई बहुमत पुर्‍याउन राप्रपा, गुरुङ र थप एक सांसद आवश्यक पर्छ ।राप्रपा अध्यक्ष लिङ्देनले आफ्नो दल केन्द्रीय गठबन्धनको विपक्षमा रहेकाले गण्डकी प्रदेशमा कांग्रेस उम्मेदवारलाई समर्थन गर्ने सम्भावना रहेको बताए । ‘गण्डकी प्रदेशमा हामी निर्णायक हुने अवस्थामा कांग्रेसलाई समर्थन गर्न सक्छौं,’ उनले कान्तिपुरसँग भने, ‘तर, औपचारिक निर्णय गरिसकेका छैनौं ।’ उनले राप्रपा केन्द्रीय सत्ता गठबन्धनको विपक्षमा रहेको उल्लेख गर्दै प्रदेशमा विपक्षी गठबन्धनको सरकार बन्ने अवस्थामा समर्थन गर्ने नीति भएको बताए । ‘हामी प्रदेश सरकारमा सहभागी नभई विपक्षी दलको सरकार बन्ने अवस्थामा समर्थन गर्छौं,’ उनले भने, ‘कांग्रेस सभापति देउवाजीले पनि गण्डकीमा समर्थन गर्न पत्र लेख्नुभएको छ ।’ राप्रपा गण्डकी संसदीय दलका नेता पञ्चराम गुरुङले जेठ २० मा बसेको पार्टीको प्रदेश समिति बैठकले मुख्यमन्त्री पाण्डेलाई विश्वासको मत दिने/नदिने विषयमा टुंगो लगाउने निर्णय केन्द्रीय समितिले लिनुपर्ने सुझाव पठाएको बताए । ‘कार्यसम्पादन समितिको सिफारिसमा केन्द्रीय अध्यक्षले टुंगो लगाउनुहुन्छ,’ उनले भने, ‘उहाँले सरकारमा जाने भने जान्छौं, नजाने भने जाँदैनौं ।’त्यसबाहेक स्वतन्त्र सांसद गुरुङ र नेसपाका फणीन्द्र देवकोटाले सहयोग गर्ने कांग्रेसको बुझाइ छ । कांग्रेस संसदीय दलका उपनेता एवं सामाजिक विकास, स्वास्थ्य, ऊर्जा, सिँचाइ तथा खानेपानीमन्त्री विन्दुकुमार थापा उक्त सम्भावनालाई नकार्दैनन् । ‘अघिल्लो सरकारले जस्तो सभामुखलाई गणना गरेर संविधानको अपव्याख्या गरेर जाँदैनौं,’ उनले भने, ‘जेठ २८ मा बहुमत जुटाएर नीति तथा कार्यक्रम बहुमतले पारित गरेर असार १ मै बजेट ल्याउँछौं ।’ पछिल्लो समय डा.बाबुराम भट्टराई र संघ सरकारमा रहेका दलबीचको दूरी टाढिएको छ । गण्डकीमा कांग्रेसले त्यसैको फाइदा लिन खोजेको देखिन्छ । यस विषयमा आफू अहिले नै केही नबोल्ने नेपाल समाजवादी पार्टीका देवकोटाले बताए । ‘मैले आफ्नै पार्टीसँग, अरू पार्टीसँग, राप्रपा र स्वतन्त्र सांसद राजीव गुरुङ कोहीसँग पनि भेटघाट, छलफल गर्न पाएको छैन,’ उनले भने, ‘विश्वासको मत लिने दिन नै उचित निर्णय लिऊँला ।’माओवादीका संसदीय दलका नेता हरि चुमान संसद्मा देवकोटा माओवादीकै सांसदको सूचीमा रहेकाले विपक्षमा मतदान गर्न ‘ह्विप’ लाग्ने बताए । ‘उहाँ फ्लोर क्रस गरेर उता जानुहुन्छ जस्तो लाग्दैन,’ उनले भने, ‘जानुभयो भने स्वाभाविक हिसाबले अनुशासन तोड्नेलाई दलले कारबाही गर्छ ।’ गण्डकीको संसद्ले नेसपालाई नचिन्ने र देवकोटा नेसपाको छुट्टै सदस्य रहेको भन्ने अभिलेख संसद्मा नरहेको उनको भनाइ छ । ‘उहाँ कानुनविद् र पार्टीको अनुशासन बुझेको मान्छे हो । फ्लोर क्रस गरेर गएर उहाँलाई फाइदा पनि छैन,’ उनले भने, ‘मन्त्री बन्नकै लागि जाने हो भने यता पनि बन्न पाउनुहुन्छ । पहिला पनि शपथ लिनुहोस् भनेकै हो ।’ कांग्रेस संसदीय दलका उपनेता थापा भने निर्वाचन आयोगमा देवकोटाको पार्टी नेसपा उल्लेख भएको तर्क गर्छन् । ‘जेठ २८ मा उहाँले फ्लोर क्रस गरेर आउनुभएछ भने ह्विप लाग्ने वा नलाग्ने अदालतले व्याख्या गर्ला,’ उनले भने, ‘त्यसका लागि २८ सम्म पर्खनुपर्ला ।’कांग्रेसका प्रमुख सचेतक नन्दप्रसाद न्यौपानेले वैधानिक बाटोबाट अघि बढ्न पहिला विश्वासको मत लिने तयारी गरेको बताए । ‘कानुनी मान्यताविपरीत गएर प्रश्नचिह्न खडा हुने बाटो किन अपनाउने भनेर पहिला विश्वासको मत लिएर मात्रै नीति तथा कार्यक्रम र बजेट ल्याउनेछौं,’ उनले भने, ‘बहुमत पुर्‍याउन सबै दल र सांसदसँग संवाद, छलफल चलाउँछौं ।’ प्रत्येक वर्ष सरकार बनाउने र ढाल्ने खेल खेल्दा जनताले अपेक्षा गरेको परिणाम नआउने भएकाले त्यसतर्फ दल र सांसद सजग रहनुपर्ने उनको भनाइ छ । यस्तै पाण्डेले बहुमत पाउने अवस्थामा स्वतन्त्र सांसद गुरुङ मत दिन तयार रहेको उनका स्वकीय सचिव टीका भण्डारीले बताए । ‘मुख्यमन्त्री पाण्डेले बहुमत पुर्‍याउने अवस्थामा माननीय राजीवज्यूले विश्वासको मत दिनुहुन्छ,’ उनले भने । मुख्यमन्त्री पाण्डेले नेपाल समाजवादी पार्टीका सांसद फणीन्द्र देवकोटालाई पनि समर्थन गर्न आग्रह गरेका छन् । सांसद देवकोटाले मुख्यमन्त्रीलाई विश्वासको मत दिए भने पाण्डेको सरकार जोगिनेछ ।यसअघि समीकरण बदलिएपछि अल्पमतमा परेका पाण्डेले राजीनामा दिएपछि एमाले संसदीय दलका नेता खगराज अधिकारीले सभामुखलाई समेत गणना गर्दै आफूसँग बहुमत रहेको पत्र प्रदेश प्रमुख डिल्लीराज भट्टलाई बुझाएर मुख्यमन्त्री नियुक्त भएका थिए । उनको नियुक्तिको निर्णयविरुद्ध कांग्रेस वैशाख २७ मा सर्वोच्च पुगेको थियो ।सर्वोच्च अदालतले गण्डकी प्रदेशको मुख्यमन्त्रीमा एमालेका अधिकारीको बहालीलाई अवैधानिक ठहर गर्दै जेठ १५ मा त्यसअघिकै मुख्यमन्त्री पाण्डेलाई निरन्तरता दिन परमादेश जारी गरेको थियो । सर्वोच्चका न्यायाधीशद्वय कुमार रेग्मी र सुनीलकुमार पोखरेलको इजलासले कांग्रेस प्रदेशसभा संसदीय दलका नेता पाण्डेलाई ४८ घण्टाभित्र गण्डकीको मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त गर्न परमादेश दिएको थियो ।अधिकारीले वैशाख २३ मा मुख्यमन्त्रीका लागि लिएको विश्वासको मतलाई सर्वोच्च अदालतले अवैधानिक ठहर गर्दै बदर गरिदिएको थियो । ‘६० सदस्यीय गण्डकी प्रदेशसभामा बहुमतका लागि न्यूनतम ३१ सदस्यको आवश्यकता पर्नेमा ३० सदस्यको समर्थनमा प्रस्ताव बहुमतबाट पास भएको भनी प्रदेशसभाका सभामुखबाट भएको घोषणा संविधानविपरीत रहेको हुँदा मुख्यमन्त्री खगराज अधिकारीले पेस गर्नुभएको विश्वासको मत बहुमतले पास हुने भनी प्रदेशसभाका सभामुखबाट वैशाख २३ मा गर्नुभएको घोषणा उत्प्रेषणको आदेशले बदर गरिदिएको छ,’ सर्वोच्चको आदेशमा भनिएको छ ।चैत २५ मा अधिकारीले सभामुखसहित ३१ सांसदको समर्थनको पत्र प्रदेश प्रमुख भट्टलाई बुझाएपछि अधिकारी मुख्यमन्त्रीमा नियुक्त भएका थिए । गत वैशाख १७ मा सर्वोच्चले अधिकारीलाई विश्वासको मत लिने बाटो खोलिदिएपछि वैशाख २३ मा विश्वासको मत लिएका थिए । ३० सांसदले उनको पक्षमा मतदान गरेका थिए । सभामुख कृष्णप्रसाद धितालले कांग्रेसको विरोधका बीच ६० सदस्यीय प्रदेशसभामा सभामुखबाहेक ३० सांसदको समर्थनलाई बहुमतको संज्ञा दिँदै अधिकारी मुख्यमन्त्रीमा निर्वाचित भएको घोषणा गरेका थिए ।मधेश प्रदेश मुख्यमन्त्रीमा सिंहजनकपुर– जनमत पार्टीका सतिशकुमार सिंह मधेश प्रदेश सरकारको मुख्यमन्त्रीमा निर्वाचित भएका छन् । १ सय ७ सांसद रहेको मधेश प्रदेशमा ५५ जना सांसदको मत पाएर उनी शुक्रबार मुख्यमन्त्रीमा निर्वाचित भएका हुन् । उनले १४ सदस्यीय मन्त्रिमण्डल पनि गठन गरेका छन् । उनी एमालेका २४, जनमतका १३, माओवादीका ९, नेकपा (एस) का ७ र नेपाल संघीय समाजवादी पार्टी तथा नागरिक उन्मुक्ति पार्टीका एक–एक सांसदको समर्थन जुटाएर सरकार बनाउन सफल भएका हुन् । मुख्यमन्त्री सिंह नेतृत्वको मधेश सरकारको पहिलो मन्त्रिपरिषद् बैठकले संसदीय क्षेत्र विकासका लागि प्रत्यक्ष निर्वाचित सांसदलाई ५ करोड र समानुपातिक सांसदलाई डेढ करोड बजेट परिचालन गर्न दिने निर्णय पनि गरेको छ ।