‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिग : साखको चुनौतीमा शंखमूल
‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिगमा सहभागी १० मध्ये सबैभन्दा ‘हाइप्रोफाइल’ टोली हो, शंखमूल फुटसल । यसअघिका दुई राष्ट्रियस्तरको लिग प्रतियोगिता जितको साख जोगाउने चुनौतीसहित शंखमूलले पोखरामा हुने प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउँदै छ । 
काठमाडौँ — ‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिगमा सहभागी १० मध्ये सबैभन्दा ‘हाइप्रोफाइल’ टोली हो, शंखमूल फुटसल । यसअघिका दुई राष्ट्रियस्तरको लिग प्रतियोगिता जितको साख जोगाउने चुनौतीसहित शंखमूलले पोखरामा हुने प्रतियोगितामा सहभागिता जनाउँदै छ । काठमाडौं उपत्यका केन्द्रित नेपाली फुटसलमा सबैभन्दा धेरै प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएको र सानाठूला धेरै उपाधि जितेको टिम शंखमूल चैतमा सम्पन्न वाग्मती प्रदेशस्तरीय छनोट प्रतियोगिताको फाइनलमा पराजित थियो । कोरोना महामारीका कारण दुईपल्ट मिति परिवर्तन भएर असोज २ देखि हुने राष्ट्रिय लिगलाई शंखमूलले पर्याप्त तयारी समय पाएको छ । उनीहरूले बुझेका छन् ‘ए’ डिभिजन लिग घरेलु फुटसलको सबैभन्दा ठूलो प्रतियोगिता हो । शंखमूल फुटसलका सञ्चालक नरेश अवालेका अनुसार यो प्रतियोगितामा राम्रो गर्न नसक्ने हो भने यसअघिको सफलताको कुनै अर्थ रहन्न । समर्थक, प्रायोजक र शुभचिन्तकका लागि यो प्रतिष्ठाको विषय हो । ‘हामी नियमित प्रशिक्षण गरिरहेका छौं । लकडाउन समयमा पनि भर्चुअल माध्यमबाट सबै खेलाडीलाई ट्रेनिङ प्लानअनुसार फिट राख्ने प्रयास गरेका छौं,’ अवालेले कान्तिपुरसँग भने, ‘हामीले यसअघि थुप्रै प्रतियोगिता जित्यौं । राष्ट्रिय लिग दुईपल्ट जित्यौं । प्रतियोगिता र प्रतिस्पर्धा यति ठूलो आकारमा पुगिसकेको छ कि यो प्रतियोगिता नजित्ने हो भने हामीले यसअघि जितेका कुनै पनि प्रतियोगिताको अर्थ छैन ।’सन् २०१५ मा शंखमूल फुटसल प्रालिको स्थापना हुनुअघिका तीन वर्ष उनीहरूले ‘लास्ट मिनेट’ नामको टिम बनाएर प्रतियोगिताहरूमा सहभागिता जनाए । शंखमूलले २०७३ सालमा आमा इभेन्ट्सद्वारा आयोजित रेडबुल फुटसल लिग र २०७४ सालमा अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) द्वारा आयोजित रेडबुल राष्ट्रिय फुटसल लिगको उपाधि जितेको थियो । राष्ट्रिय लिगको साबिक विजेता हैसियतले प्रतियोगितामा स्वतः छनोट हुनुपर्ने माग शंखमूलले राखेको थियो । तर, एन्फाले त्यो लिगलाई ‘ए’ डिभिजनको मान्यता दिएन । शंखमूलले त्यसबाहेक ४० भन्दा बढी स्थानीय प्रतियोगितामा सहभागिता जनाएर ३० भन्दा बढी उपाधि जितेको छ ।फुटसल खेल्ने युवाबीच लास्ट मिनेट टिम नामकरण गरी स्थानीय प्रतियोगिताहरू फुटसल खेल्न थालेपछि एकपछि अर्को सफलता पाउँदै जाँदा शंखमूल फुटसलको जन्म भएको हो । ‘त्यतिबेला ठमेलमा रहेको फुटसलमा खेल्दै गर्दा राम्रो टिम बन्न थालेपछि हामीले टिमको नामकरण गर्‍यौं । फुटसल–फुटसलबीचको प्रतिस्पर्धा हामीले जित्न थाल्यौं । प्रतियोगिताहरू होम एन्ड अवेका आधारमा हुन थालेपछि फुटसल मैदान आवश्यक भयो,’ अवालेले आफ्नो सुरुआती दिन सम्झिए । आफ्नै मैदानमा नियमित अभ्यास गर्न पाउने र व्यावसायिक प्रयोजनबाट आर्थिक उपार्जन गरी टिमलाई दिगो बनाउन पनि सहज हुने ठानेर मैदान निर्माणको योजनाले सार्थकता पाएको थियो । विश्वमा झन्डै एक शताब्दीको इतिहास बोकिसकेको फुटसल नेपालमा सुरु भएको एक दशकमात्रै भयो । मिनी फुटबलको अवधारणाबाट फुटसल नाम दिएर भित्र्याइएकाले वास्तविक फुटसलबारेमा थाहा पाउन धेरै समय लाग्यो । इन्डोर हलको टर्फ मैदानमा फुटबलभन्दा सानो बल प्रयोग गरी खेलिँदै आएको फुटसलको वास्तविक संरचना र नियम त्यो होइन । यो पार्केटिङ वा म्याट बिछ्याइएको कोर्टमा खेल्नुपर्ने हुन्छ ।नेपालमा अन्तर्राष्ट्रिय फुटसलको पूर्ण मापदण्डअनुसार कुनै पनि कोर्ट छैनन् । उपत्यकामा भएका केही कोर्टहरू पनि अन्तर्राष्ट्रिय आकारका छैनन् । ‘हामीले फुटसल भनेर खेलिरहेको त मिनी फुटबल रहेछ भन्ने कुरा धेरै ज्ञान भयो । राष्ट्रियस्तरको टिम बनिसकेपछि नियमित प्रशिक्षणका लागि पनि हामीलाई वास्तविक फुटसल कोर्ट आवश्यक छ । च्यासलमा ठाउँ हेरिरहेका छौं,’ सञ्चालक अवालेले भने । शंखमूलले आसन्न प्रतियोगिता खेल्ने म्याटसँग मिल्दोजुल्दो हुने गरी आफ्नै मैदान छाडेर ललितपुरको यलः फुटसलमा प्रशिक्षण गरिरहेको छ ।शंखमूलका प्रशिक्षक प्रकाश परियारको चिन्ता यसैमा छ । ‘हामीले यसअघि नियमित जितिरहेको हुनाले हामीमाथि अपेक्षा धेरै छ । तर, यसपल्ट पूर्ण अन्तर्राष्ट्रिय नियम र संरचनामा खेल्नु हाम्रा लागि पनि नयाँ अनुभव हुँदै छ,’ उनले थपे, ‘कोरोना महामारीका कारण हामीले अरू समस्या पनि बेहोर्नुपरेको छ । टिमका कसैलाई सामान्य रुघाखोकी लाग्यो भने आराम दिने गरेका छौं । त्यसैले सेटको टिमले नियमित प्रशिक्षण गर्न पाएको छैन । यसले हाम्रो गतिलाई असर पारेको छ ।’कोरोनाकै कारण लामो समयदेखि प्रतियोगिता हुन सकेको छैन । प्रतियोगिताको त के कुरा सामूहिक खेल भएकाले प्रशासनले फुटसललाई कडाइका साथ बन्द गरिदिएको थियो । जसकारण अभ्यास पनि राम्रोसँग हुन पाएको छैन । ‘हाम्रो टिममा यसअघि राष्ट्रिय लिग जितेका २/४ खेलाडीमात्र छन् । यसको अर्थ हामी नयाँ टिम लिएर नयाँ चुनाती सामना गर्न अगाडि बढिरहेका छौं ।’यसपल्ट टिममा १४ नियमित र ३ वैकल्पिक गरी १७ खेलाडी रहनेछन् । पाँचजना सेटमा रहन्छन् भने बाँकी ९ जनालाई सब्स्टिच्युड गर्न पाइन्छ । १४ मध्ये १० खेलाडी छनोट प्रतियोगिता खेलेको टिमकै रहनुपर्ने बाध्यकारी व्यवस्था छ । यसो हुँदा चैतमा छनोट प्रतियोगिता खेलेका खेलाडीलाई नियमित अनुबन्ध गर्नुपर्दा क्लबहरूले थप व्ययभार ब्यहोरेका छन् । तर शंखमूल त्यसको अपवाद हो । उसले छनोट प्रतियोगिताअघि नै खेलाडीसाग १ वर्षको सम्झौता गरेको थियो । वार्षिक करिव १५ लाखको बजेट रहने यो क्लब प्रायोजक पाउने नेपालका सीमित फुटसल क्लबमध्ये एक हो । ‘प्रायोजकको सहयोगबाट हामीलाई ६० प्रतिशत आर्थिक भार कम भएको छ । बाँकी फुटसलको आम्दानीबाट पनि टिमको दीगो विकासमा लगानी गरिरहेका छौं,’ सञ्चालक अवालेले भने । टिममा शंखमूलका आफ्नै उत्पादन आधाजसो छन् । जो फुटसलमात्र खेल्छन् । फुटबल खेल्ने खेलाडीसमेत समावेश गरी टिम निर्माण गरिएको छ । थ्रीस्टार, जावलाखेल, एपीएफ, प्लानिङ ब्वाइजलगायतका क्लबबाट ‘ए’ तथा ‘बी’ डिभिजन लिग खेलिसकेका खेलाडीहरू शंखमूलबाट फुटसल खेल्दैछन् ।सन् २०१९ को अक्टोबरमा एएफसी एसियन फुटसल च्याम्पियनसिप छनोट प्रतियोगिता खेलेका चार खेलाडी शंखमूल टिममा छन् । अरुज सिंह, मणि लामा, अनिष श्रेष्ठ र सुसन श्रेष्ठले राष्ट्रिय टोलीबाट खेलिसकेका छन् । ‘ए’ डिभिजन राष्ट्रिय फुटसल लिगमा क्षेत्रीय छनोटबाट आएका १० टोलीले राउन्ड रोबिन प्रणालीका आधारमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् । शीर्ष चार टोलीबीच क्वालिफायर र इलिमिनेटरका आधारमा फाइनल खेलिनेछ ।पोखरा रंगशालास्थित कभर्डहलमा हुने प्रतियोगितामा शंखमूलले असोज ३ मा फुटसल फाइभ धरानसँगको खेलबाट यात्रा सुरु गर्नेछ । असोज २२ सम्म चल्ने प्रतियोगिता विजेताले १० लाख र उपविजेताले ५ लाख रुपैयाँ पुरस्कार पाउनेछन् । प्रतियोगितामा उत्कृष्ट गोलरक्षक, फिक्सो (डिफेन्डर), पिभोट (स्ट्राइकर), प्रशिक्षक र इामर्जिङ खेलाडीले जनही २५ हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाउनेछन् । टर्नपाइक इभेन्टको प्रायोजन तथा व्यवस्थापनमा हुने यो प्रतियोगिताका सम्पूर्ण खेल कान्तिपुर टेलिभिजन र ईकान्तिपुर डटकमबाट प्रत्यक्ष प्रशारण हुनेछ ।शंखमूल टोली : खेलाडीमा अनिश श्रेष्ठ, सुसिन डंगोल, युनेश अवाले, हिम सैल जिसी, लक्ष्मण थापामगर, जेनिस प्रजापती, सुसन श्रेष्ठ, सागर थिङ, सुनील गोले, सुरज महर्जन, विवेक पण्डित, मणि लामा, युगेश श्रेष्ठ, कृजल खड्का, अरुज सिंह, सविन खड्का, रोशन केसी छन् । प्रकाश परियार (प्रशिक्षक), प्रमोद सिंह (व्यवस्थापक), माउन्टेन सुब्बा (फिजियो) ।