रोगव्याधी अन्त्यको लागि थारु समुदायको कन्तरी पूजा
नवलपुर र चितवनका थारु समुदायले धूमधामका साथ मनाउने संसारी कन्तरी  पूजा यस वर्ष सुरु भएको छ । थारु समुदायमा विशेष महत्त्वका साथ कन्तरी पूजा पर्वकै रूपमा मनाउने गर्छन् ।
मीना कंडेलकावासोती, चैत २१ गते । नवलपुर र चितवनका थारु समुदायले धूमधामका साथ मनाउने संसारी कन्तरी  पूजा यस वर्ष सुरु भएको छ । थारु समुदायमा विशेष महत्त्वका साथ कन्तरी पूजा पर्वकै रूपमा मनाउने गर्छन् । रोगव्याधी अन्त्यको लागि थारु समुदायले कन्तरी माई र संसारी माईको पूजा गर्ने गर्दछन् । यी सबै थारु समुदायका फरक–फरक कुलघरानले मान्ने कुलदेवता हुन् र छुट्टाछुट्टै स्थानमा हुन्छन् । फरक कुलका विभिन्न देवीदेवतालाई नवलपुरको देवचुली डाँडामा रहेको श्रीथान कुमारवर्ती माई (देवी) थानमा एकै थलोमा देख्न पाइने मध्यविन्दु नगरपालिका १ का पुजारी गुनकुमार गुरौले बताउनुभयो ।नवलपुर जिल्लाका कावासोतीका विभिन्न स्थान, देवचुली डाँडा, गैडाकोटको सिख्रौली, भेडाबारी, विनयी त्रिवेणीको सर्दि गरी ११ स्थानमा  कुलदेवताको देवीथान स्थापना गरी पूजाआजा गरिने गुरौले बताउनुभयो ।हरेक पाँच वर्षमा थारु समुदायले कन्तरी पूजा गर्ने र परिवारमा सुख शान्ति मिल्ने विश्वासका साथ पूजा गर्ने गरेको कावासोती १५ का टीका चौधरी बताउनुहुन्छ । चैत्र पूर्णिमाको दिन स्थानीय स्तरमा गाउँमा रहेको शाखा थानमा गरिने पूजा भने सर्वसाधारणको उपस्थितिमा तीन दिन अघिदेखि गर्ने गरिएको  छ ।यो पूजा देवचुली डाँडामा रहेको श्रीथान कुमारवर्ती माई (देवी) थानमा गएर गर्ने गरिन्छ । श्रीथान कुमारवर्ती माई (देवी) संरक्षण समिति नवलपुरको सचिव पतिराम थनेतले यस वर्षको संसारी माई को पूजा सुरु भएको बताउनुभयो ।कन्तरी पूजा गर्दा देवीको पूजा गर्ने डोलासहित हात्ती, घोडा र मानिसका मूर्ति बनाएर स्थानीयको घरबाट मूर्तिलाई नारायणी नदीमा लगेर चोखो बनाएर स्थानीय स्तरमा गाउँमा रहेको शाखा थानमा पु¥याएर मूर्ति स्थापना गरिन्छ ।सबैभन्दा पहिले घरमूलीले सुरूमा थाली उठाइसकेपछि मात्र अरुले क्रमशः लाइनबद्ध तरिकाले उठाउने गरिन्छ । पूजा गर्ने स्थान पुगेपछि पनि घरमूलीदेखि गुरुले विधिवत् रूपमा पूजाआजा गर्ने गर्दछन् ।नवलपुर र चितवनका थारु समुदाय पूर्णिमाको अघिल्लो रात कृतिपुरमा बास बसी २२ गते अर्थात् चैत्र पूर्णिमाको दिन संसारी माई को पूजा गर्ने गरिन्थ्यो । सोही स्थानमा पाँच वर्षमा एक पटक भने कन्तरी माई को पूजा गर्ने प्रचलन थारु समुदायमा छ । गीत गाउँदै पूजा गर्ने र पूजा गरिसकेपछि पुनः सबै घरमा गई थारुहरूको परम्परा अनुसार विशेष गरी पूजा गर्ने स्थानमा खसी, बोका र कुखुरालाई बलि दिएर साँझ घर फर्किएर घरमा आफूहरूले खाना खाने कावासोती १० का स्थानीय चन्द्रा महतो बताउनुहुन्छ ।थारुहरूले हरेक पर्वमा पुज्ने अग्नि देवताको लागि पनि भाग छुट्याइन्छ । परिवारका सबै सदस्यसँगै बसेर रमाइलो गर्दै एकअर्कामा माया र सद्भाव साटासाट गर्दै खाने र रमाउने गरिन्छ । पूजा समापनपछि विशेष परिकारका साथ रमाइलो गरी एक आपसमा बाँडीचुँडी खानपिन गर्ने चलन थारु समुदायमा छ । थारु समुदायको सबैभन्दा ठूलो देवता पाण्डव भएकाले कन्तरी पूजा गरेपछि घरपरिवारमा सुख शान्त मिल्ने र रोगव्यादी नलाग्ने धार्मिक विश्वास रहेको मध्यविन्दुका खुसीराम महतोले बताउनुभयो । थारु जातिको मौलिक तथा प्राचीन कला, संस्कृति हराउने चिन्ता बढेको कतिपय युवा पुस्तामा पूजाको महत्त्व नै हराउँदै जान थालेको पनि थारु अगुवा महतोले चिन्ता व्यक्त गर्नुभयो ।