राष्ट्रिय खेलकुदमा दर्शकको चाप : ‘अरु खेलेको हेर्दा आफ्नो जवानी सम्झिन्छु’
भरिएको प्यारापिटमा बस्ने ठाउँ नपाएपछि पोखरा रामबजारका चिजकाजी गुरुङ भलिबल कोर्टमै ओर्लिए । मंगलबार पुरुषतर्फको क्वार्टरफाइनलका खेल हेर्न उनी टिकट काटेरै प्रवेश गरेका थिए । दर्शकको चाप थेग्न नसकेपछि आयोजकले कोर्टको दायाँबायाँ कार्पेट विछ्याएर दर्शक राखे । मञ्चपट्टी उभिएरै हेर्ने दर्शकको ठेलमठेल भयो ।  
पोखरा — भरिएको प्यारापिटमा बस्ने ठाउँ नपाएपछि पोखरा रामबजारका चिजकाजी गुरुङ भलिबल कोर्टमै ओर्लिए । मंगलबार पुरुषतर्फको क्वार्टरफाइनलका खेल हेर्न उनी टिकट काटेरै प्रवेश गरेका थिए । दर्शकको चाप थेग्न नसकेपछि आयोजकले कोर्टको दायाँबायाँ कार्पेट विछ्याएर दर्शक राखे । मञ्चपट्टी उभिएरै हेर्ने दर्शकको ठेलमठेल भयो ।  ७३ वर्षीय गुरुङ स्याङ्जाबाट पोखरा बसाइँ सरेका हुन् । पोखरा रंगाशालमा हुने भलिबल प्रतियोगिता उनी हम्मेसी छुटाउँदैनन् । फुर्सदिलो भएकोले लौरी टेकेरै उनी रंगशालामा खेल हेर्न आइपुग्छन् । ‘घरभित्र मात्रै के गरेर बस्ने ! दिनभरि यतै आउँछु । के-के खेल छ त्यही हेर्छु,’ उनले भने, ‘अरु खेलेको हेर्दा आफ्नो जवानी सम्झिन्छु ।’ भूतपूर्व भारतीय सैनिक उनी बक्सिङका खेलाडी थिए । पल्टनमा बक्सिङ खेलेरै पदक पनि पाएका छन् । मंगलबार दिउँसो साँढे ४ बजे भलिबल सकेर उनी बक्सिङ हेर्न गए । राष्ट्रिय खेलकुद हेर्नकै लागि स्याङ्जा वालिङका पुकार खाँड आफ्ना साथीसँग पोखरा आएका छन् । उनी स्वयं पनि भलिबल खेलाडी हुन् । स-साना प्रतियोगिताहरूमा भाग लिन्छन् । गण्डकीको पुरुष भलिबल टिमको हौसला बढाउन राष्ट्रिय खेलकुदमा आएको उनले बताए । ‘गण्डकीको टिममा स्याङ्जाका खेलाडी धेरै छन्,’ भुइँमै बसेर खेल हेरिरहेका उनले भने, ‘खेल हेर्न पनि हुने, आफ्नो टिमलाई सपोर्ट पनि हुन्छ भनेर आफ्नै खर्चमा खाने बस्ने गरेका छौं ।’राष्ट्रिय खेलकुदअन्तर्गत हाल पोखरा रंगशालामा १६ खेल भइरहेका छन् । बाँकी खेल पोखराकै विभिन्न स्थान र अन्य जिल्लामा राखिएका छन् । यीमध्ये भलिबल र फुटबल हेर्ने दर्शकले मात्रै टिकट काट्नुपर्ने व्यवस्था छ । बाँकी खेल निःशुल्क हेर्न पाइन्छ । भलिबलमा लिग चरणका खेलमा एक सय रुपैयाँ, क्वार्टरफाइनलमा २ सय, सेमिफाइनल र फाइनलका लागि ३ सय रुपैयाँ तोकिएको छ । फुटबलका लागि पनि एक सय, २ सय र ३ सय रुपैयाँको टिकट व्यवस्था गरिएको छ । असोज २८ बाट सुरु भएको भलिबलमा पहिलो दिनदेखि नै दर्शक ओइरिएका छन् । घरेलु टिम गण्डकीले गतिलो प्रदर्शन गरिरहेको खेलमा दर्शकको चाप बढी देखिन्छ । आइतबार गण्डकी र आर्मीबीच पुरुष ह्यान्डबलको फाइनल हेर्न रंगशालाको बहुउद्देश्यीय कभर्ड हल खचाखच भरियो । आर्मीलाई हराउँदै गण्डकीले स्वर्ण जित्यो । रंगशालामै भइरहेको एथलेटिक्स, लन टेनिस, आर्चरी, बास्केटबलमा दर्शक क्रमिकरुपमा बढिरहेका छन् । पोखरा सभागृहमा भएको शारीरिक सुगठन, पोखरा उद्योग वाणिज्य संघमा भएको भारोत्तोलनमा पनि दर्शक संख्या उल्लेख्य थियो । फिस्टेल एकेडेमीमा भइरहेको पौडी प्रतियोगितामा दर्शक ‘सेलिब्रेटी’ खेलाडीको खेल कौशल हेर्न पुगेका छन् । रंगशालामा रातिसम्म भइरहेको बक्सिङमा दर्शकको आकर्षण छ । बेनीमा खुला मैदानमा भइरहेको महिला भलिबलमा खचाखच दर्शक छन् । जिम्न्यास्टिक, उसुँ, कबड्डी पनि दर्शकले चाख मानेर हेरेका छन् ।उत्तरपट्टी हिमाल खुलेका छन् । मौसम न जाडो न गर्मी छ । बिदाको सदुपयोग गर्न पोखरा रंगशाला आउने दर्शक उत्तिकै छन् । मंगलबार हेम्जाका सुमन नेपाली परिवारसहित पोखरा रंगशाला आए । घर नजिकै गौरीशंकर खेल मैदानमा भइरहेको हक्की प्रतियोगिता हेरेर पोखरा रंगशाला आएको उनले बताए । ‘सार्वजनिक बिदा पनि भयो, श्रीमती छोराछोरीलाई खेल देखाउन लिएर आएँ,’ उनले भने, ‘३९ वर्षपछि आफ्नै सहरमा भएको प्रतियोगिता हेर्न छुटाउन भएन नि !’ भलिबल र फुटबलमा टिकट तोकिएकोमा भने उनले असन्तुष्टि जनाए । ‘यस्तो ऐतिहासिक अवसर दर्शकले निःशुल्क हेर्न पाउनुपर्थ्यो,’ उनले भने, ‘भविष्यमा नातिनातिनी पुस्तालाई यो राष्ट्रिय खेलकुदको बारेमा सुनाउने मौका पनि हो ।’ नवौं राष्ट्रिय खेलकुदअन्तर्गत स्रोत परिचालन उपसमिति सचिव सरोजकुमार पोखरेलका अनुसार मंगलबार झण्डै ५ हजार दर्शकले भलिबल हेरे । खेलकुदमा व्यावसायिकता विकास गर्न पनि टिकटको व्यवस्था गरिएको उनले बताए । भलिबलमा गण्डकीमा धेरै आकर्षण रहेको र निःशुल्क गर्दा चाप थेग्न पनि मुस्किल हुने उनको ठम्याइ छ । उनका अनुसार भलिबल र फुटबलको टिकटबाट संकलन भएको रकम राष्ट्रिय खेलकुद परिषद् (राखेप) ले ६० प्रतिशत र सम्बन्धित खेलकुद संघले ४० प्रतिशत बाँड्ने निर्णय भएको छ । ‘केन्द्रको खेलसंघमार्फत जिल्लासम्म त्यो रकम आइपुग्छ,’ पोखरेलले भने, ‘उक्त रकम खेलकुदमै खर्च हुने हो ।’ राष्ट्रिय खेलकुदमा मात्रै होइन, पोखरामा हुने हरेकजसो प्रतियोगितामा दर्शकको चिन्ता हुँदैन । आहा–रारा गोल्डकप फुटबल हेर्न दर्शक ओइरिन्छन् । भलिबल प्रतियोगितामा उस्तै ‘क्रेज’ छ । पोखरा प्रिमियर लिग क्रिकेट प्रतियोगितामा पनि दर्शकको बाक्लो उपस्थिति रहने गरेको थियो । १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) मा पोखरामा भएका खेलले दर्शकको राम्रै साथ पाएको थियो । राखेपका सदस्य सचिव टंकलाल घिसिङ छोटो तयारीकै बीचमा भएको राष्ट्रिय खेलकुदमा दर्शकको आकर्षण उत्साहपूर्ण रहेको बताउँछन् । ‘कास्की बाहेकका जिल्लामा समेत खेलप्रति दर्शकको आकर्षण देखेर ती ठाउँमा थप पूर्वाधार विकास गर्नेबारे सोचेका छौं,’ उनले भने, ‘खेलाडी उत्पादन र उनीहरूलाई उचित अवसर दिने योजना बनाउँछौं ।’ 