लिगका १० विशेषता
सबैभन्दा प्रतिस्पर्धात्मक लिग
नतिजा र खेल तालिकाको आधारमा धेरै लामो समयपछि यो सबैभन्दा प्रतिस्पर्धात्मक लिग रह्यो । लिग उपाधि विजेताको निर्णय दोस्रो अन्तिम चरण आइपुगेपछि मात्र भयो । अझ रेलिगेसनको निर्णय त अन्तिम चरणमै भयो । कुनै पनि बेला कुनै पनि नतिजा सम्भव देखिन्थ्यो । एक जितले कुनै पनि टिम उपाधिको दाबेदार हुन्थ्यो भने कुनै पनि एक हारले टिम रेलिगेसन प्रत्याशी हुन्थ्यो । विशुद्ध खेलको आधारमा यसपल्टको लिग साँच्चै अब्बल रह्यो ।
काठमाडौँ — सबैभन्दा प्रतिस्पर्धात्मक लिगनतिजा र खेल तालिकाको आधारमा धेरै लामो समयपछि यो सबैभन्दा प्रतिस्पर्धात्मक लिग रह्यो । लिग उपाधि विजेताको निर्णय दोस्रो अन्तिम चरण आइपुगेपछि मात्र भयो । अझ रेलिगेसनको निर्णय त अन्तिम चरणमै भयो । कुनै पनि बेला कुनै पनि नतिजा सम्भव देखिन्थ्यो । एक जितले कुनै पनि टिम उपाधिको दाबेदार हुन्थ्यो भने कुनै पनि एक हारले टिम रेलिगेसन प्रत्याशी हुन्थ्यो । विशुद्ध खेलको आधारमा यसपल्टको लिग साँच्चै अब्बल रह्यो ।तीन मैदान प्रयोगकम्तीमा यसपल्टको लिगमा मैदानमा धुलो उडेको देखिएन । न त हिलो देखियो । त्यस अर्थमा यसपल्टको लिग भाग्यमानी रह्यो, कम्तीमा खेलाडीले घाँसे मैदानमा त खेल्न पाए । यसको एउटा ठूलो कारण थियो, तीन मैदानको प्रयोग । पूरा प्रतियोगिता अवधिमा दशरथ रंगशाला र च्यासल रंगशालाको मैदान राम्रै अवस्थामा रहे । सम्भवतः सातदोबाटोस्थित एन्फा मुख्यालयको टर्फ पिचले भने आफ्नो ठीक अवस्था गुमाइसकेको छ । त्यहाँको पिच फेर्ने समय आइसकेको छ । रहेन खेलाडी अभाव लिग सुरु हुने मात्र के छाँट देखिएको थियो, एकपछि अर्को खेलाडी धमाधम विदेश पलायन भए । त्यो पनि तीन दर्जनभन्दा बढीमा । अझ त्यो पनि राष्ट्रिय टिमकै सदस्यहरू । लागिरहेको थियो, ती खेलाडीको अभाव लिगमा छरपस्ट देखिनेछ । तर होइन, कम्तीमा त्यस्तो भएन । कम्तीमा खेलाडी उत्पादनको आधारमा नेपाल उर्बरभूमि नै रह्यो । एकपछि अर्का नयाँ खेलाडी आए । फुटसलको प्रभाव हो कि के हो, नयाँ र युवा खेलाडीमा पनि खेल कौशलताको कमी रहेन । दर्शकविहीन लिगमैदानमा जतिसुकै प्रतिस्पर्धात्मक खेल भए पनि खेल हेर्ने दर्शक भने रंगशाला पुगेनन् । यो लिगको एउटा खराब पक्ष यो रह्यो । कारण के होला त ? सम्भवतः यसका धेरै कारण होलान् । यसको एउटा प्रमुख कारण त अखिल नेपाल फुटबल संघ (एन्फा) ले ए डिभिजन लिगलाई बजारमा बिकाउन नसक्नु नै हो । भनिन्छ, फुटबल नै एकमात्र यस्तो खेल हो, जुन नेपाली बजारमा बिक्री हुन्छ । तर, त्यही काम एन्फाले गर्न सकेन । कतै नेपालमा फुटबल नै नम्बर एक खेल हो भन्नेमा अब शंका गर्नुपर्ने ठाउँ त रहेन ?अत्यन्त कमजोर एन्फाफागुनदेखि जेठसम्म चलेको लिग यसरी चल्यो कि धेरै अवसरमा एन्फाको उपस्थिति नै रहेन । चर्च ब्वाइजले जतिबेला लिग उपाधि जित्ने खेल चलिरहेको थियो, दशरथ रंगशालामा एन्फाका लगभग कोही पनि केन्द्रीय सदस्य थिएनन् । तिनलाई फुटबलको माया हुँदो हो त मैदानमा हुन्थे । लिगको मुख्य प्रायोजक पनि अन्तिम चरण आइपुग्दा मात्र निश्चित भयो । यस्तोमा लिग कसरी सम्भव भयो त ? यसका लागि लिग चलाउन दिनरात लागेका केही समूहदेखि खेलाडी, प्रशिक्षक, क्लब र रेफ्रीलाई धन्यवाद दिनैपर्छ । तिनले काम नगरेको भए ए डिजिभन लिग हुन सक्दैनथ्यो । विदेशीको अत्यधिक प्रभावलिगको एउटा पक्ष रह्यो, यसपल्टको लिगमा विदेशी खेलाडीको प्रभाव अत्यधिक देखियो । गोलरक्षकदेखि फरवार्डसम्म विदेशी खेलाडी नै बढी चम्किए । यसैको एउटा अर्को पक्ष पनि रह्यो, यसपालि लिगमा केही विदेशी खेलाडी साँच्चै राम्रा थिए, स्तरीयताको आधारमा प्रशंसा गर्न योग्य रहे । नेपाली खेलाडीले सिक्ने भनेको राम्रा विदेशी खेलाडीसँग र विरुद्ध खेलेर नै त हो । विदेशी खेलाडीको वर्चस्वमा आत्तिनुपर्ने पनि केही छैन । बरू सकिन्छ भने अझ राम्रा खेलाडी क्लबहरूले विदेशबाट अनुबन्ध गर्न सक्नुपर्छ । ज्यानमारा लिगधेरैले यो लिगलाई खेलाडी मार्ने लिग पनि भने । यो लिग किन ज्यानमारा रह्यो भने खेलहरू लगातार भए । फागुन १९ देखि जेठ २७ को बीचमा १ सय ८२ खेल । लगातारको खेलले खेलाडी उल्टै लगातार घाइते रहिरहे । दुई दिन जति बिराएर खेलाडीले लगातार खेले । रेफ्रीहरूको स्थिति अझ दयनीय बनेको थियो यसै कारण । यो समस्याको समाधान भने हुर्नैपर्छ । यसको एउटा अर्को पक्ष । नेपाली खेलाडीलाई लामो लिग खेल्ने बानी पनि परेको छ । हाम्रा खेलाडीले चाहियो भने खेल्न सक्छ भन्ने सिद्ध भयो । मात्र यो अभ्यास व्यवस्थित हुनुपर्छ । क्लबहरूका गुनासा यो लिग सम्भव हुनुमा सबै १४ क्लबलाई धन्यवाद नदिएर सुखै छैन । तिनीहरूले एन्फाबाट पाउनुपर्ने रकम पनि नपाएको स्थितिमा खेले । यसले क्लबहरूलाई पक्कै गाह्रो भएको हुनुपर्छ । तर, क्लबले पनि आफूलाई व्यावसायिक बनाउन धेरै मिहिनेत गर्नुपर्ने देखियो । विशेषतः क्लबका धेरैभन्दा पदाधिकारीहरू नितान्त फुटबल नबुझेका रहे । खुमलटार यसका लागि सबैभन्दा राम्रो उदाहरण नै हो । मैदानमै छिरेर रेफ्रीमाथि हात हाल्नमा गर्व गर्ने क्लब रह्यो यो । चर्च ब्वाइजको छलाङ मनाङ मर्स्याङ्दी, थ्रीस्टार र पुलिस जस्ता नेपालको घरेलु फुटबलका पारम्परिक शक्ति यसपल्ट नराम्रोसँग संघर्ष गर्न बाध्य भए । तीनै टिम कुनै न कुनै समय रेलिगेसनको दबाबबाटै गुज्रिए । यसको एउटा ठूलो कारण चर्च ब्वाइजका उदय पनि रह्यो । डेब्यु सिजनमै चर्च ब्वाइजले लिग जितेर एउटा काम भने निश्चित रूपमा गरेको छ । त्यो हो नेपाली फुटबलमा ठूलो सपना देख्न उत्साहित राख्नु । क्लबका खेलाडीले बयान गरेका शब्दलाई आधार मान्ने हो भने चर्च ब्वाइजको व्यवस्थापन राम्रो छ, त्यसैले त यसले लिग जित्यो । चुकेको मछिन्द्रमछिन्द्रसामु लिग उपाधि ह्याट्रिक गर्ने नै अवसर थियो । तर, त्यसमा धेरै नजिक पुगेर टोली चुक्न पुग्यो । कुनै समय आरसीटी, मनाङ र पुलिसले लिग इतिहासमा जसरी लगातार तीन उपाधि जितेको थियो, त्यस्तो अवसरमा मछिन्द्रले आफूलाई सिद्ध गर्न सकेन । अब फेरि लिगमा यस्तो अवसर कहिले बन्ने हो, त्यसबारे यस्तै भन्न गाह्रो छ । कम्तीमा क्लबका व्यवस्थापक अनिल श्रेष्ठले एउटा साह्रै खराब काम गरे । राष्ट्रिय टिमको व्यवस्थापक रहेर पनि क्लबको जिम्मेवारीबाट टाढिन सकेनन् । अबका दिनमा उनको मुखबाट राम्रा कुरा कसरी पो सुन्ने ? 