‘पारा ओलम्पिक मुभमेन्ट अन्योलग्रस्त बनाइदिए’
राजनीतिक पूर्वाग्रहका कारण यो विवाद सिर्जना भएको हो । पारा ओलम्पिक कमिटीको स्थापना २०५२ सालमा मेरै अध्यक्षतामा भएको हो । त्यसमा अपांगता भएकाहरू नेतृत्वमा थिए । राष्ट्रिय अपांग महासंघमा म एक्लो सल्लाहकार थिएँ ।
काठमाडौं — राजनीतिक पूर्वाग्रहका कारण यो विवाद सिर्जना भएको हो । पारा ओलम्पिक कमिटीको स्थापना २०५२ सालमा मेरै अध्यक्षतामा भएको हो । त्यसमा अपांगता भएकाहरू नेतृत्वमा थिए । राष्ट्रिय अपांग महासंघमा म एक्लो सल्लाहकार थिएँ ।त्यसपछि मैले अपाङ्ग क्षेत्रको आवश्यकता के के छ भनेर बुझ्दै जाँदा खेलकुद क्षेत्र कसैले गरेको देखिनँ । त्यसैले मैले खेलकुदबाट अपाङ्ग क्षेत्रमा काम गर्न उचित सम्झें ।एउटा खेलकुदमा कसैले हात नै हालेका थिएनन् । अपांग भएकालाई अरूतिर भन्दा खेलकुद नै अति महत्त्वको विषय हो । खेलकुदसँगको गहिरो सम्बन्धले पनि मलाई यसमा काम गर्न प्रेरित गर्‍यो । देशको ओलम्पिक कमिटीले सिफारिस गरेपछि आईपीसीले नेपालको पारा ओलम्पिकलाई मान्यता दिन्छ । मैले विद्रोहको राजनीति गर्दा तत्कालीन नेपाल ओलम्पिक कमिटीका पदाधिकारीले मसँग प्रतिशोधको भावना लिँदै २०५२ सालमा दर्ता भएको नेपाल पारा ओलम्पिक कमिटीमाथि धावा बोल्यो । कहिल्यै राष्ट्रियस्तरमा कुनै काम नगरेको संस्थालाई उनीहरूले मान्यता दिएर अर्को ठूलो राजनीतिमात्र गरेनन्, पारा ओलम्पिक मुभमेन्टलाई अन्यौलग्रस्त बनाइदिए, जुन अहिलेसम्म कायम छ । जबकि पारा ओलम्पिक कमिटी स्थापना भएपछि २०५६ सालतिर जाइकाको सहयोगमा म ट्रेनर भएर आएँ । विभिन्न संघसंस्थाजस्तै नेत्रहीन टेबलटेनिस संघको स्थापना गरें । यसको सांगठनिक स्वरुप र राष्ट्रियस्तरमा मैले आफ्नै नेतृत्वमा विकासित गरें । यति हुँदाहुँदै पनि उनीहरूले कुन हिसाबमा पारा संगठन दर्ता गरे, यसको नियत बुझ्न गाह्रो छैन । दर्ता भएपछि उनीहरूले ८–१० पटक त नाम नै परिवर्तन गरिसके । जिल्ला खेलकुद संघ र प्रशासनमा हेर्‍यो भने पनि त्यसको कारण थाहा हुन्छ । हामीले पाराहरूको राष्ट्रिय प्रतियोगिता गराएका छौं । विशेष खेलकुद पनि पारा ओलम्पिकमातहत गरिएको छ । पहिला विभिन्न संघले गराउँथ्यो । पारा ओलम्पिक कमिटीकी स्थापना हुनुअघि सुस्त मनस्थितिहरूले खेल्ने खेलमात्र थियो । उनीहरूले आफ्नो हिसाबले गराउँथ्यो । विद्यालयस्तरमा चाहिँ सबै खेलकुद हुन्थ्यो । शारीरिक अपांगताहरूको खेल अपाङ्ग संघ जोरपाटी, बहिराहरूको खेल बहिरा संघ, सुस्त मनस्थितिहरूको खेल सुस्त मनस्थिति कल्याण संस्था र नेत्रहीनको खेल नेत्रहीन कल्याण संस्थाले आयोजना गर्थे । पारा ओलम्पिक कमिटी स्थापना भएपछि सबैका लागि प्रतियोगिता सुरु भएको हो । एसिया प्यासिफिकमा अपांगता भएकाहरूको फेसपिक भन्ने प्रतियोगिता हुन्थ्यो । त्यसमा अपाङ्ग संघ जोरपाटीबाट सहभागिता हुन्थ्यो, त्यसमा शारीरिक अपांगताहरूले मात्र खेल्थे । उनीहरूले फेसपिकलाई आधार मानेर पारा ओलम्पिकको अर्को संस्था बनाए । जबकि अपाङ्ग संघ जोरपाटी विद्यालयमात्र हो । अहिले पनि अन्तर्राष्ट्रिय पारा ओलम्पिकले सबै किसिमको अपाङ्ग भएकालाई जोडेको छैन, नेत्रहीन र शारीरिकमात्र छ त्यसमा । हामीले सबै अपांगतालाई जोडेर खेलकुद आयोजना गर्दै आएका छौं । बलबहादुर केसी खेलकुदमन्त्री हुँदा टिप्पणी उठाएर नेपाल पारा ओलम्पिक खेलकुद स्थापना गरिएको हो । शरतसिंह भण्डारी खेलकुदमन्त्री हुँदा उहाँले आफूले पाउने भत्ता पारा ओलम्पिक संघलाई दिनुहुन्थ्यो । उनीहरू (राष्ट्रिय पारा ओलम्पिक) लाई राष्ट्रियस्तरमा केही मतलब छैन । केही इभेन्ट आयोजना गरेका पनि छैनन् । खालि उनीहरूलाई वैदेशिक भ्रमण र मानव तस्करीमै ध्यान छ । जबकि हाम्रो राष्ट्रिय खेलकुद परिषद्मै कार्यालय छ । स्थापना कालदेखिको सबै दस्ताबेज छ । तर चारैतिरबाट नेपाल पारा ओलम्पिक कमिटीमाथि आक्रमण भएपछि यसले गति लिन सकेको छैन । अपांगता भएकाहरूको प्रवर्द्धन गर्दैगर्दा चारैतिरको आक्रमणपछि म आफैं अपांगता हुने डर भयो । नेपाल पारा ओलम्पिक कमिटीलाई खासै आर्थिक सहयोग थिएन । यसलाई स्वतन्त्र संस्थाका रूपमा विकास गर्न खोजेका थियौं । किनभने धेरै अपांगता भएकालाई मेलै सक्षम देखेको थिएँ ।दुई समानन्तर पारा ओलम्पिक संघ मिलाउने प्रयास नभएको होइन । धेरै बदमासी युवा तथा खेलकुद मन्त्रालयको छ । सर्वोच्च अदालतले देशमा हामी नै रहेको पारा ओलम्पिक कमिटीलाई आधिकारिक मान्यता दिइसकेपछि खेलकुद मन्त्रालयले दलबलसहितको एकता बनाउने प्रयास गर्‍यो । जबकि गलत गर्नेलाई दण्ड गर्नुपर्थ्यो । एकताको जुन नौटंकी भयो, त्यसले अदालतको निर्णय अवज्ञा गर्‍यो । समस्याको गम्भीरता नबुझेको देखियो । अहिले अन्तर्राष्ट्रिय मान्यता पाएको पारा ओलम्पिक कमिटीमा व्यापारिक समूह र शक्तिशाली राजनीतिज्ञहरूको प्रभाव छ । केही अपांगता भएकाहरू छन्, त्यो खालि देखाउनका लागि मात्र छ । (नेपाल पारा ओलम्पिक कमिटीका संस्थापक अध्यक्ष खातीले कान्तिपुरका लागि विनोद पाण्डेसँग गरेको कुराकानीमा आधारित)