ओ दाइचा छिगु ख्वा तस्कं बाला... [भिडियो]
पाटन, कृष्ण मन्दिर पछाडिको लस्सी पसल । रोजाइमा पर्ने ठाउँ, चिया पिउने अड्डा त्यही । एक साँझ चिया पिउँदै बियोन्डले गीतार बजाएर गीत गुन्गुनायो । वर्षा छेउमै थिइन् । बिज्रेशले मनपर्ने लाइन टिपे । घर फर्केर कम्प्युटरमा संगीत भर्दै गर्दा अचानक बियोन्डले भन्यो, ‘गीतको कोरसमा नेवारी शब्द हाल्दिउँ न !
काठमाडौँ — पाटन, कृष्ण मन्दिर पछाडिको लस्सी पसल । रोजाइमा पर्ने ठाउँ, चिया पिउने अड्डा त्यही । एक साँझ चिया पिउँदै बियोन्डले गीतार बजाएर गीत गुन्गुनायो । वर्षा छेउमै थिइन् । बिज्रेशले मनपर्ने लाइन टिपे । घर फर्केर कम्प्युटरमा संगीत भर्दै गर्दा अचानक बियोन्डले भन्यो, ‘गीतको कोरसमा नेवारी शब्द हाल्दिउँ न !बिज्रेशलाई पनि नेवारी गीत गाउने मन । झट्ट हुन्छ भनिहालेँ, त्यसपछि बन्यो, 'ओ मैचा छंगु मिखा गुलि बाला, ओ दाइचा छिगु ख्वा तस्कं बाला ।' 'ओ मैचा'बोलको यो गीतलाई नसुन्ने र मन नपराउने कमै होलान् । यही कोरसले 'ओ मैचा' नेवारी गीत सुनियो । यही गीतले दर्शकबीच चम्किए संगीतकार, गायक ब्रिजेश श्रेष्ठ । गीतलाई नेवारी समुदायले आफ्नो बनायो । हिजोआज हरेक भोज, बिहे, व्रतबन्धमा बज्ने अनिवार्य गीत नै बनिसक्यो - 'ओ मैचा' ।'रङ्ग'मार्फत दर्शकबीच चिनिए पनि 'ओ मैचा'ले ब्रिजेशलाई अत्यधिक दर्शकमा चिनायो । 'ओ मैचालाई हरेक उमेर समूहले मनपराइदियो । हालै एक जना दाइको बिहेमा ७० वर्षको एकजना अंकलले मलाई 'ओ मैचा'को गायक, म तपाईंको फ्यान भन्दै मलाई गीत गाउन लगाउनुभयो,' बिज्रेश सुनाउँछन् । खासमा यो गीत बन्नुमा वर्षा प्रमुख कारण हुन् । त्यतिबेला उनी भर्खर अमेरिकाबाट फर्केकी थिइन् । नयाँ गीत निकाल्न चाहन्थिन् । तर‚ बिज्रेशको टिम अर्कै काममा व्यस्त । २ दिन लगातार नेस स्टूडियो धाउँदा पनि नयाँ गीतबारे काम अगाडि नबढेपछि वर्षा रिसाइन् । त्यही क्रममा वर्षालाई लिएर पाटन पुगेका थिए नेस स्टूडियोका बिज्रेश र बियोन्ड । लस्सी पसलमा गीतार थियो, ओ मैचा त्यहीँ लेखियो । लस्सी पसले हरेक ग्राहकलाई 'ओ मैचा' आफ्नै पसलमा लेखिएको भन्न कहिल्यै छुटाउँदैनन् ।भिडियो :बिज्रेश धरानका नेवार । लिम्बु समुदायबीच हुर्केका उनलाई खासै नेवारी बोल्न नआउने । गीतको कोरस गाउन उनलाई २ दिन लाग्यो । 'जति गाउँदा पनि नेवारी लवज निस्किएन । तनावै भयो । म त यो गीत नै गाउँदिनँ भन्ने सोचमा पुगिसकेको थिएँ । तर अन्तमा गाइयो । बियोन्डलाई त चित्त बुझेकै थिएन,' उनी सम्झिन्छन, 'मैले गुलि, तस्कंजस्ता शब्दको उच्चारण कसरी हुन्छ भनेर परिवारसँग सोधें । अनि मात्र गाउन सकें ।' यो गीतमा ड्रम, बाँसुरीबाहेक अन्य वाद्यवादनको प्रयोग गरिएको छैन । मुखले बजाउने 'बिट बक्स'ले नै गीत फरक बन्यो । गीतको भिडियो भने भक्तपुरमा खिचिएको हो । '८० दशकतिरको थिममा छ यो गीत । त्यसका लागि पुरानो किसिमको लोकल नेवारी घर खोज्न हम्मेहम्मे परेको थियो,' बिज्रेशले भिडियो खिच्दाका क्षण सम्झे, '९ बजेदेखि सुरु भएको सुटिङ ५ बजेसम्म पनि नसक्दा बियोन्ड र मेरो झगडा पनि पर्‍यो। उसँग झगडा परेको सबै गीत हिट हुन्छ ।' गीतको भिडियो तयार भइसकेपछि भने ब्रिजेशलाई गीत रिलिज गर्नै मन लागेन । हिपअप पृष्ठभुमिबाट आएका उनलाई यो गीत खासै चित्त बुझिरहेको थिएन । उनले बियोन्डलाई भने, 'मलाई कस्तो नराम्रो लागिरहेको छ । भिडियो पनि राम्रो आएको छैन। म गीत रिलिज गर्दिनँ ।' 'तँ यही गीतले चिनिन्छस् । यो गीत निकालिनस् भने जिन्दगीभर तँसँग काम गर्दिनँ,' बियोन्डले उनलाई हप्काइदिए । बुवा आमालाई गीत सुनाए, उनीहरुलाई गीत औधी मनपर्‍यो । अन्तत: गीत सार्वजनिक गरे । बियोन्डले भने झैं संगीत करिअरमा यो गीत ब्रिजेशका लागि कोशेढुंगा सावित भयो । 'रिलिज गरेको दिन गीतले तहल्कै पिट्यो । नेवारी समुदायका अधिकांशले त गीत फेसबुकतिर अप्लोड गरे । त्यो दिन फेसबुकमा गीत अप्लोड नगरिदिनु भन्दैमा बित्यो, 'ब्रिजेश सुनाउँछन्, 'यो गीत आइसकेपछि हामी अर्को कामका लागि धरान पुगेका थियौं । धरानमै हुँदा यो गीत युट्युबको ट्रेन्डिङमा पुग्यो भन्ने थाहा पाएँ । धेरैले फोन गर्नुभएको थियो । अधिकांश सेलिब्रेटीले यो गीतमाथि टिकटक बनाएको रहेछ । सुरुमा त हामी त तर्सियौं नि । त्यसअघि हाम्रो गीत ट्रेन्डिङमा पुगेकै थिएन ।' 'रङ्ग'लाई २ वर्ष बेवास्ता'ओ मैचा'ले नेस स्टूडियोलाई नयाँ जोश/जागर थपिदियो । गीतकै कारण ब्रिजेशले थुप्रै विदेश सो पाए । ब्रिजेश 'ओ मैचा'बाहेक 'डल्ली', 'रङ्ग'का लागि पनि चिनिन्छन् । 'ओ मैचा'अघि निकिता थापासँग मिलेर गाएको गीत 'रङ्ग' त युवा दर्शकमा निकै चलेको थियो । नेस स्टूडियोका गीतहरुमा सर्वाधिक भ्युज प्राप्त यो गीत भने बेवास्ता गरिएको गीतमा पर्छ । मुम्बईबाट आएपछि निकिताले सन् २०१६ मै यो गीत ब्रिजेशलाई सुनाएकी थिइन् । ब्रिजेशलाई गीत मनपरेन, उनले 'पछि गरौं' भन्दै गीतलाई वास्ता गरेनन् । तर, २०१८ भने त्यही गीत मनपर्‍यो, अनि संगीत भरिदिए । '२ वर्षपछि गीत सुन्दा राम्रो लाग्यो । कम्पोजिसनको पनि एउटा समय हुँदो रहेछ । कहिले मलाई हिपअप सुन्न मन लाग्छ, कहिले फ्युजन मात्र मनपर्छ । २०१६ मै मैले यो गीत गरेको भए अर्कै फ्लेवरमा आउँथ्यो होला,' उनी सुनाउँछन्, 'तर २ वर्षपछि मैले यसमा न्याय गर्न सक्ने संगीत भरे । गीत यसरी मनपराइदिनु होला भन्ने सोचेकै थिएन ।' एकदिन धरानमै लोकल बस चढ्दा 'रङ्ग' बजेको सुनेपछि भने गीत चलिसकेछ भन्ने उनलाई लागेको थियो ।'अरे गीत त बबाल गइरहेको रहेछ भन्ने भयो । सुरुमा भ्युज पनि खासै थिएन । तर पछि एक्कासी मिलियन भ्युज आयो । ४ वर्ष भइसक्यो तर पनि अझै दर्शकले सुनिरहनुहुन्छ । थाहा छैन त्यो गीतमा के जादु छ,' ब्रिजेशले दंग हुँदै सुनाए ।  ब्रिजेशकै अर्को गीत 'डल्ली' त यति चल्यो कि अहिले यो गीतलाई कसैले बजायो भने पनि उनी सुन्न मन पराउँदैनन् । 'यो गीत त कसैले बजाए पनि नबजाइदिनु होला भन्न मन लाग्छ । वाक्कै भइसकेँ, सुन्दासुन्दा,' हाँस्दै भने । दुबईको एउटा स्टेजमा यो गीत १० पटकसम्म गाउनुपरेको थियो उनले । ‍'डल्ली', दार्जलिङतिरको एउटा फिल्मको लागि लेखिएको थियो । तर फिल्मकर्मीले गीत मन नपराएपछि गीत त्यतिकै थन्कियो । कोरियाको टुरमा जाँदा एकदिन अचानक मोबाइलमा ब्रिजेशले गीत भेटे । नेपाल फर्केर केही परिमार्जनसहित गीत सार्वजनिक गरे । 'लबिम मलमा लुकीलुकी भिडियो खिचेका थियौं । त्यहाँ साथीको पसलमा पनि खिच्यौं,' उनी डल्लीको छायांकन सम्झन्छन्, 'त्यो समयको मिहिनेत, दु:ख हामीले अहिले गर्न नसकिरहेको जस्तो लाग्छ । त्यतिबेला हामी भिडियो आफैं खिच्थ्यौं । सम्पादन पनि आफैं गर्थ्यौं । खिच्न मात्र अरुलाई भन्थ्यौं ।' 'डल्ली' भाइरल भइसक्यो भन्ने कुरा ब्रिजेशले सोका लागि अष्ट्रेलिया पुग्दा चाल पाए । त्यतिबेला उनी सो हुने हल पुग्न ट्रेन चढेका थिए । ट्रेनमै निदाइरहेको बेला एकजना भाइले इयरफोन दियो । उपहार हो कि? भन्ने सोच्न नपाउँदै भाइले भने, 'दाइ डल्ली-डल्लीमा टिकटक बनाउन ।' त्यतिखेरसम्म ३ लाख बढीले गीतमाथि टिकटक बनाइसकेको रहेछ । ब्रिजेश सहकार्य गरेर गीत ल्याउन रुचाउँछन् । मिलेर काम गर्दा नयाँ नतिजा दिने हुँदा आफू सहकार्यका लागि तयार हुने गरेको उनको भनाइ छ । 'कसैले राम्रो गीत ल्याउँछ र सहकार्य गर्छौं भन्यो भने हामी सँगै काम गर्न तयार भइहाल्छौं । म चलिरहेको छु । योसँग गाएँ भने त्यो पनि चल्छ भन्ने खालको एटिट्युड छैन । कसरी हुन्छ संगीतमा राम्रो गरौं, ट्रेन्ड बनाउ भन्ने नै हो,' उनले भने, 'सहकार्य गर्‍यो भने राम्रो पनि हुँदो रहेछ । आफूले गरिरहेको काम त कहिले एउटै सुनिन्छ । तर सहकार्य गर्दा केही नयाँ आउँछ । सहकार्य राम्रो पनि हो । नेस स्टूडियोको लिडरका हिसाबले पनि मलाई नयाँ कुरा ल्याउन मन लाग्छ । मलाई एउटै कुरा गरिरराख्न मनपर्दैन । चाहे त्यो हिपअप होस्, आधुनिक होस् या लोकगीत नै ।' भोजपुरी गीतमा पनि संगीत भरेका उनले हालै याबेश थापासँग सहकार्य गरेको 'चन्चले' बजारमा ल्याए । गीतमा याबेशको शब्द, उनको स्वर छ । २ वर्षको ग्यापपछि नेस स्टूडियोले यो गीत सार्वजनिक गरेको हो । यसबीच कोभिडको बहाना, व्यक्तिगत कारणले नेसले खासै गीत ल्याएन । अब उनको टिम उजन शाक्यसँग मिलेर 'ओ मैचा २' ल्याउँदैछन् । भागेर काठमाडौं, पूरा गर्दै सपनाधरानको काठको घरमा, सानो कोठालाई स्टूडियो बनाएका थिए, ब्रिजेशले । बुवा उनका संगीत संयोजक । त्यतिबेला लाहुरेका छोराछोरीको घरमा मात्र कम्प्युटर हुने । अधिकांश युवाहरु ड्रग्समा फसेका । संगीतमै लागोस् भनेर आमाले उनलाई एसएलसी सकिने बित्तिकै कम्प्युटर किनिदिइन् । कम्प्युटर पाउँदा संगीत निर्माण गर्न सकिने भयो भन्ने कुराले ज्यादै खुसी थिए । मंगलसुत्र बेचेर आमाले कम्प्युटर खरिद गरिएको थाहा पाएपछि उनले संगीतमा केही गर्नुपर्छ भन्ने इख लिए । 'एकदिन म ओच्छ्यानमा ढल्किरहेको बेलामा आमाले कम्प्युटरको बिल दिनु भएको मलाई अझै याद छ । मैले कम्युटर मागेको थिइनँ । किनकि मलाई मेरो परिवारको आर्थिक अवस्था थाहा थियो । एकदिन बुवासँग एकजना र्‍यापरले संगीतको काम लिएर आउनुभयो । उनैले मलाई म्युजिकको सफ्टवयर दिए,' उनी पुराना दिन सम्झन्छन्, 'कम्प्युटर पाएको २ वर्षपछि थाहा पाएँ, आमाले आफ्नो मंगलसुत्र बेचेर कम्प्युटर किनिदिनु भएको रहेछ ।'त्यतिखेर उनी कम्प्युटरबाट बिट बनाएर २ हजारमा बेच्ने गर्थे । त्यतिखेरै 'नरुअन'बोलको 'आर एण्ड बी' गीत बनाए । धरानमा मोबाइल टु मोबाइल गीत हिट । बिट निर्माणमा चर्चित विशेष पाण्डेलाई 'नरुअन'को कामका लागि धरान बोलाएका थिए । उनीसँग विशेषलाई दिने पैसासमेत थिएन । 'मैल आमालाई मैले विशेष दाइलाई बोलाएँ, मसँग पैसा छैन भनेर सुनाएँ । दाइलाई मैले मेरो घरमा राखें । उहाँले मेरो घरको स्थिति पनि देख्नभयो । उहाँलाई मैले जति पैसा दिएको थिएँ, कम भो भन्नु भएन,' उनले सम्झे, 'दाइले एकदिन मलाई कल गरेर सिरानीमुनि उपहार राखिदिएको छु भन्नुभयो । हेर्दा ३/४ हजार छोडिदिनु भएको रहेछ । उहाँ मेरो संगीत करिअरको ठूलो व्यक्ति हुनुहुन्छ ।' विशेषकै हौसलाले उनलाई काठमाडौं आउने आँट आयो । त्यतिबेला काठमाडौं आउने जाने त गर्थे, तर करिअरमा केही परिवर्तन भएन । बीचमा आमा बिरामी हुनुभयो । आमा बिरामी हुँदा घरमा एक किलो चामल किन्न धौधौ पर्‍यो । एक समय, परिवार नै विष खाएर आत्महत्या गर्ने अवस्थामै पुगेको ब्रिजेश सुनाउँछन् । त्यतिबेला उनी १६ वर्षका थिए । साउदीमा गएर पैसा कमाउने नसोचेका होइनन्, तर उमेरले दिएन । आमा निको हुँदै आउनुभएपछि सन् २०१३ मा भने उनी भागेर काठमाडौं आए । गोजीमा २५ सय थियो । काठमाडौंमा एकजना दाइसँग पाँच हजारको कोठा लिएर बस्न थाले । कोठा रित्तो थियो । सुत्ने ओच्छ्याउने, खाने भाँडा केही थिएन । त्यतिबेला उनी यम बुद्धको 'सेकेण्ड मिक्स टेप'मा काम गरिरहेका थिए । आफ्नो अवस्थाबारे कसैलाई भन्दैनथे, ब्रिजेश । राति सुत्दा कोठामा पानी चुहिन्थ्यो । घरको एक्लो छोरो । आमा बुवालाई आफ्नो अवस्थाबारे भन्न सकेनन् । कयौं दिन समोसा खाएरै बिताए । खाना नखाएको एक हप्ता बितेपछि भने त्यही दाइको प्रेमिका कहाँ खाना खान खाएको दिन अझै उनले बिर्सेका छैनन् । 'दाइले खाना खाने वातावरण मिलाउनुभयो । त्यतिखेर यति धेरै खाना खाइयो । त्यही सुत्यौं । सिरकमा सुत्न पाउँदाको आनन्द,' हाँस्दै सुनाए । त्यसपछि उनी हप्तादिनमै अर्को कोठा सरे । बीचमा बुवा काठमाडौं आउनुभएको थियो । छोराको बिजोग देखेर कोठाका लागि सबै सामान किनमेल गरिदिनुभयो । बसुन्धरादेखि कुपन्डोलसम्म सँधै यात्रा गर्नुपर्ने भएकोले बुवाले गुलाबी रंङ्गको स्कुटी पनि किनिदिनुभयो । त्यतिबेला उनले संगीत दिएको फुर्पा तामाङको गीत 'मायामा यस्तै हुन्छ कि' चल्यो । 'द बेसमेन्ट'का लागि संगीत दिएको बी एटको गीत 'के यो माया हो'ले चर्चा कमाइसकेपछि उनले कामहरु पाउन थाले । सन् २०१७ मा सार्वजनिक गरेको 'कान्छी हे कान्छी'को कभर गीत उस्तै चल्यो । आफूले गरेका गीतहरुले चर्चा बटुल्दै गएपछि उनले जाउलाखेलमा फ्ल्याट लिए । आमा बुवालाई यतै बोलाए । संगीतकै कमाइले अहिले इमाडोलमा घर किनेका छन् । आमा बुवालाई काठको घरबाट पक्की घरमा ल्याउने उनको सपना पूरा भयो । '१४ वर्षको उमेरदेखि मैले काम गर्न थालें । फार्मेसी पढ्दै थिएँ, त्यो पनि छोडें । मेरो सपना नै ठूलो हुन्थ्यो । काठको घरमा बस्थें, पक्की घर ठडाउने सपना देख्थें । आमा बुवालाई टिनले बनाएको घरबाट निकालेर बिल्डिङमा राख्छु भन्ने सपना थियो । खुसी छु आज जुन स्थानमा पुगें त्यही संघर्ष थियो । यम बुद्ध, विशेष दाइ, हाकिम दाइले मलाई धेरै सहयोग गर्नु भएको छ,' उनी सुनाउँछन्, 'जब परिवारको समस्या सकिँदो रहेछ तब तपाईंले आफ्नो बारेमा सोच्नुहुँदो रहेछ । परिवारलाई यता ल्याइसकेपछि मैले नेस स्टूडियो खोलें । संगीत निर्माण गर्ने कम्पनी खोल्ने मेरो सपना । एउटा गीत बजाइदिनु भन्दै कति च्यानलहरुमा धाउँथें म । नयाँ कलाकारलाई सहयोग गर्ने कम्पनी खोल्ने रहर पनि पूरा भयो।' उनले संगीतमा नयाँ ट्रेन्ड स्थापित गर्ने सोचसहित नेस स्टूडियो खोले । बियोन्ड, निश्चल भण्डारीहरु टिममा जोडिए । टिमकै मिहिनेतले 'डल्ली', 'ओ मैचा', 'रङ्ग'जस्ता गीतहरु दर्शकबीच आएको ब्रिजेश बताउँछन् । वेस्टर्न फ्युजनमा नेपालीपन दिने नेस स्टूडियोको विशेषता नै बनेको छ । 'आर एण्ड बीमा मादलको फ्युजन के यो माया हो बाटै सुरु भएको हो । गीतले जस्तो सफलता पायो त्यसपछि मैले ५०/६० गीतमा मादलको फ्युजन राख्ने काम पाएँ । ओ मैचा बाहेकका धेरै जसो हाम्रो गीतमा मैले मादल बिट राखेको छु,' उनले भने, 'यही दौरान वेस्टर्न फ्युजन भए पनि गीतमा नेपालीपन हुनुपर्छ भन्ने लागेको छ । नेपालीपनले हामीलाई चिनाउँछ पनि । त्यसैले म हरेक किसिमका विधामा नेपाली इन्स्ट्रुमेन्ट राखिरहेको हुन्छु ।' २९ वर्षीय ब्रिजेश अब अन्तर्राष्ट्रिय तवरको संगीत निर्माण गर्ने सिकाइका लागि विदेश पढ्न जाने तयारीमा छन् । भन्छन्, 'म्युजिक मेरो आत्मा नै भइसक्यो । म्युजिक भएन भने म जिउँदो लास बन्छु होला । यो यात्रामा जति दु:ख देखे पनि मेरो कानमा एउटा इयरफोन झुन्डिरहन्थ्यो । जसमा गीत कहिल्यै टुट्दैन थियो ।' तस्बिर : दीपेन्द्र रोक्का