मुलुकले आशा गरेको नेतृत्व
असल नेतृत्वले लोकतान्त्रिक शैली अपनाएर आचरण र व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउँदै विधि र पद्धतिलाई स्थापित गर्छ । जनभावना बुझ्दै नेता, कार्यकर्ता र विज्ञको राय सल्लाहबाट देश र जनताको हितमा निर्णय लिन्छ । सामूहिक रूपमा पारदर्शी ढङ्गले काम गर्ने संरचनामा जोड दिन्छ । आफूसँग काम गर्ने टिमसँगको सम्बन्ध सुमधुर बनाएर प्रभावकारी ढङ्गले कार्य सम्पादन गर्छ । टिममा राम्रो परिणाम निकाल्ने सदस्यलाई प्रोत्साहन र हौसला स्वरूप नयाँनयाँ जिम्मेवारी दिँदै जान्छ । देश
असल नेतृत्वले लोकतान्त्रिक शैली अपनाएर आचरण र व्यवहारमा परिवर्तन ल्याउँदै विधि र पद्धतिलाई स्थापित गर्छ । जनभावना बुझ्दै नेता, कार्यकर्ता र विज्ञको राय सल्लाहबाट देश र जनताको हितमा निर्णय लिन्छ । सामूहिक रूपमा पारदर्शी ढङ्गले काम गर्ने संरचनामा जोड दिन्छ । आफूसँग काम गर्ने टिमसँगको सम्बन्ध सुमधुर बनाएर प्रभावकारी ढङ्गले कार्य सम्पादन गर्छ । टिममा राम्रो परिणाम निकाल्ने सदस्यलाई प्रोत्साहन र हौसला स्वरूप नयाँनयाँ जिम्मेवारी दिँदै जान्छ । देश र जनताको हितमा रहेका राम्रा सम्भावनालाई प्राथमिकतामा राखेर काम गर्दै निजी स्वार्थमा केन्द्रित शक्तिलाई परास्त गर्छ । जनताको परिवर्तनको चाहना पूरा गर्न प्रतिबद्धताका साथ काम गर्ने क्षमता राख्छ । प्रतिपक्षले उठाएका जनताका आवाजलाई सम्मान गर्छ । असल नेतृत्व जनतामा सर्वाधिक लोकप्रिय हुन्छ ।लोकप्रिय नेतृत्वले उद्देश्य प्राप्तिका लागि नीति, योजना र कार्यक्रम बनाउनुका साथै स्वतन्त्रसँग उच्च मनोबलका साथ काम गर्ने वातावरण निर्माण गरिरहन्छ । इमानदारी र स्वच्छ छविलाई महत्व दिँदै कार्य सम्पादन र सहभागीसँगको सम्बन्ध दुवैलाई सन्तुलित गरेर सफलताको शिखर चुम्ने कोसिस गरिरहन्छ । लक्ष्यमा ध्यान केन्द्रित गर्दै आत्म नियन्त्रणलाई उच्च प्राथमिकतामा राखेर देश र जनताको हित र आवश्यकताका आधारमा शक्ति परिचालन गर्ने रणनीति लिन्छ । सबैसँग पारस्परिक सहयोग, समझदारी र सद्भावको विकास गरेर सफलता हासिल गर्न आफ्नै मौलिक सिप र कार्यशैलीको विकास गरी निरन्तर मेहनतका साथ क्षमता अभिवृद्धि गर्छ । परिश्रम, प्रतिबद्धता र समर्पणको भावनासहित सकारात्मक सोच र सकारात्मक दृष्टिकोण राख्दै मन, बुद्धि र संस्कारको समन्वय गरेर निरन्तर काममा अगाडि बढ्ने कार्यशैलीलाई आधार बनाउँछ । परिवर्तनलाई आत्मसात् गरेर आमजनता र कार्याकर्तालाई परिचालन गर्दै परिवर्तनको नेतृत्व गर्छ ।परिवर्तनकारी नेतृत्वले पार्टी र पार्टीमा आबद्ध नेता तथा कार्याकर्तालाई जहिले पनि जनताको आशा र भरोसाको केन्द्रबिन्दु बनाउन सधैँ प्रयात्न गरिरहन्छ । जनताको चाहना, भावना र आवश्यकतालाई बुझेर पार्टी पङ्क्तिलाई परिचालन गर्ने रणनीति लिन्छ । पार्टीलाई बलियो बनाउन वैचारिक, सैद्धान्तिक र साङ्गठानिक विकासमा जोड दिँदै पार्टीका गतिविधि तथा कार्यशैलीमा अस्तव्यस्तता आउन दिँदैन । पार्टीमा आबद्ध नेता तथा कार्यकर्ता देश र जनताको चिन्तन गर्छन् कि पद र पैसाको चिन्ता गर्छन्, त्यसलाई परीक्षणको पहिलो विधि बनाउँछ । पार्टी तथा सङ्गठनलाई सुदृढ र व्यवस्थित गर्न नेता तथा कार्यकर्ताको जीवनशैली तथा कार्यशैलीमा रूपान्तरण गरी देश र जनताप्रति समर्पित नेतृत्वको विकासमा निरन्तर जोड दिन्छ । पार्टीलाई नेतृत्वको मुढको भरमा चलयमान नबनाई सिद्धान्त, विचार, विधि र पद्धतिको आधारमा चलयमान बनाउँछ । पार्टीलाई विधिवत् रूपमा सञ्चालन गर्न योग्य, अनुशासित, इमानदार, कर्तव्यनिष्ठ र चरित्रवान् नेता तथा कार्यकर्ताको विकास गरी अराजकता र हैकमवादलाई अन्त्य गर्ने कार्यशैली अवलम्बन गर्छ । परिवर्तनकारी नेतृत्वले नै मुलुकलाई कुशलतापूर्वक समृद्धिको बाटोमा अघि बढाउने क्षमता राख्छ ।कुशल नेतृत्वले पार्टी तथा सङ्गठनलाई बलियो बनाउन सङ्गठनात्मक एकतामा जोड दिँदै, सबैलाई सबै क्षेत्रमा लागु हुने गरी एउटै मापदण्डको कार्यविधि बनाउँछ । पार्टीमा सबैलाई क्षमताको आधारमा समानताको विधिबाट साङ्गठानिक तथा राज्य सत्ताको जिम्मेवारी प्रदान गर्ने मापदण्ड बनाउँछ र सफलतापूर्वक कार्यान्वयन गराउँछ । आमनेता तथा कार्यकर्तामा सङ्गठन र नेतृत्वप्रति विश्वास बढाउँदै एकताबद्ध बनाई अगाडि बढाउने वातावरण बनाउँछ । सङ्गठनमा मौलाएको अराजकतालाई समयमा नै व्यवस्थापन गर्दै पार्टीलाई अराजकताको दिशामा जान दिँदैन । अनुशासनमा जोड दिँदै सैद्धान्तिक र वैचारिक धरातललाई बलियो बनाएर पार्टीलाई गतिशील बनाउँछ । पार्टीभित्र हुने विमति तथा असहमतिका आवाजको कदर गर्दै संवाद र सहकार्य गरेर अनेकताभित्र एकता खोजी गर्छ । बहुमतलाई अल्पमतले स्वीकार गरेर अगाडि बढ्ने विश्वव्यापी मान्यतालाई पार्टी कमिटीमा स्थापित गर्छ । पार्टीमा मूल्य र मान्यता स्थापित गरेर सदाचारी चरित्रलाई आफ्नो आदर्श बनाउँछ ।सदाचारी नेतृत्वले सुशासनलाई उच्च प्राथामिकता दिँदै भ्रष्टाचारलाई शून्यमा झार्ने रणनीति अख्तियार गर्छ । मुलुकलाई विकासको दु्रत गतिमा अगाडि बढाउन भ्रष्टाचारविरुद्धको अभियानमा अग्रस्थानमा रहेर काम गर्ने नीति अगाडि सार्छ । मुलुकमा हुने विदेशी हस्तक्षेपविरुद्ध कुनै प्रलोभनमा नपरी कूटनीतिक रूपमा कडासँग प्रस्तुत हुँदै किनारा लगाउँछ । अरूमाथि हैकम चलाएर, दादागिरी देखाएर वा सर्वसत्ता कायम गरेर ठालु हुने प्रवृत्तिको अन्त्य गर्दै एकता र सहमतिका साथ अगाडि बढ्ने कार्यशैली अवलम्बन गर्छ । गलत राजनीतिक अभ्यासले समाजमा द्वन्द्व उत्पन्न गर्छ र समृद्धिमा अवरोध खडा गर्छ भन्ने कुरामा स्पष्ट हुन्छ । राजनीतिक र आर्थिक स्थिरताले नै मुलुकलाई आत्मनिर्भरको बाटोमा अगाडि बढाउँछ र जनचाहनालाई सम्बोधन गर्न सकिन्छ भन्ने दृष्टिकोणमा कुनै दुविधा राख्दैन । मुलुकको विकास र समृद्धिका लागि प्रतिबद्ध भएर नेतृत्व प्रदान गरिरहन्छ ।मुलुक हाँक्ने राजनीतिक दल तथा नेतृत्व योग्य, सक्षम र प्रतिबद्ध नभए मुलुक प्रगतिको दिशामा अगाडि बढ्न कठिन हुन्छ । राजनीतिलाई पेसा होइन, सेवाको रूपमा लिनु पर्छ । राजनीतिलाई व्यक्तिगत आर्जन गर्ने साधनको रूपमा लिनेलाई पार्टी नेतृत्वमा पु¥याउनु हुँदैन । पार्टी नेतृत्वमा पुग्न निश्चित मापदण्ड र मूल्यमान्यतालाई आधार बनाउनु पर्छ । अन्यथा खराब सोच बोकेका नेतृत्वले जनतामाथि शोषण र दमनको नीतिलाई आधार बनाएर शक्ति आर्जन गर्ने र जनतालाई कमजोर बनाउने काम गर्छन् । राजनीतिक दल भनेको सधैँ देश र जनताका लागि काम गरिरहने क्रियाशील शक्ति हो । भ्रष्ट, अपराधी, दलाल तथा वंश राजनीतिको पृष्ठभूमिका आधारमा हाबी हुन खोज्ने नेता तथा कार्यकर्ताको सूची तयार पारी पार्टीले विशेष निगरानी राख्दै विधि तथा पद्धतिविरुद्ध कसैलाई पनि पार्टीमा हाबी हुन दिनु हुँदैन । उनीहरूलाई आफ्ना गल्तीको प्रायश्चित गर्दै चरित्र सुधारका लागि अवसर दिने तथा सुधारको नीति लिनु पर्छ । त्यसले पार्टी तथा सङ्गठनलाई बलियो बनाउँछ । पार्टीमा आन्तरिक लोकतन्त्र निरन्तर रूपमा फस्टाउने वातावरण नेतृत्वले बनाउनु पर्छ । लामो समयसम्मको लोकतान्त्रिक अभ्यासले नै उन्नत लोकतन्त्रिक संस्कारमा रूपान्तरित पार्टी बन्छ । पार्टीभित्र आन्तरिक लोकतन्त्र हुर्काउन पार्टीले अङ्गीकार गर्दै आएको सिद्धान्त र व्यवहारबिच आपसी तालमेल हुनु पर्छ । व्यवहारमा लोकतान्त्रिक नभएका कारण आन्तरिक लोकतन्त्रको निरन्तरतामा समस्या खडा हुने गर्छ । पार्टीभित्र जागेको खराब प्रवृत्तिविरुद्ध तथा निराकरणको चरणसम्म स्वस्थ अन्तरपार्टी सङ्घर्ष चलाउनु पर्छ । नेतृत्वले एक व्यक्ति, एक पदको लोकतान्त्रिक विधि अपनाएर सबै नेता तथा कार्यकर्ताको व्यवस्थापनमा ध्यान दिनु पर्छ । पार्टीमा सामूहिक नेतृत्व, व्यक्तिगत जिम्मेवारीको सिद्धान्तको अनुसरण गरेर अगाडि बढ्ने पार्टी पद्धतिको विकासमा जोड दिनु पर्छ । असल पार्टीको निर्माण गर्न असल नेतृत्वको विकास गर्नु अपरिहार्य छ । पार्टीको भविष्य सुनिश्चित गर्न नयाँ पिँढीमा पार्टीले विशेष ध्यान दिई पार्टीमा आबद्ध गर्न निरन्तर अभियान जारी राख्नु पर्छ । पार्टीको घेराभित्र रहेका नयाँ पिँढीलाई उनीहरूको कार्यक्षेत्र अनुसार सहज हुने गरी पार्टीका सिद्धान्त, नीति तथा कार्यक्रमहरूबारे राजनीतिक प्रशिक्षण दिएर क्षमता अभिवृद्धि गरी सङ्गठित गर्नु पर्छ । पार्टीको विधान र नियमवली, माथिल्ला कमिटीबाट जारी अन्तर पार्टी निर्देशिका प्रति सबै पार्टी सदस्यले अक्षरशः पालना गर्दै पार्टी सङ्गठनलाई मजबुत बनाउनु पर्छ । पार्टी कामलाई व्यवस्थित बनाउन पार्टी कमिटी अन्तर्गतका विभाग, फाँट, आयोग, निकाय, जनवर्गीय सङ्गठनलाई जिम्मेवारीका साथ परिणाम निकाल्ने गरी आआफ्नो क्षेत्रमा क्रियाशील गराउनु पर्छ । पार्टी तथा सङ्गठनलाई सुदृढीकरण गर्न सङ्गठनका अनुभव, समस्या तथा सम्भावनाको अध्ययन, अनुसन्धान र छलफल गरेर निस्किएका निष्कर्षको आधारमा सङ्गठनात्मक नीतिमा सुधार गरेर काम गर्नु पर्छ । विशेषतः राजनीतिक दलले राजकीय जिम्मेवारीमा पठाउँदा राजकाजको राम्रो शिक्षा दिएर जिम्मेवार बनाउने र जिम्मेवार नबन्नेलाई तुरुन्त हटाउने नीतिलाई कडाइका साथ लागु गर्नु पर्छ । त्यसो गर्न सकेको खण्डमा मुलुकलाई बरबादी गर्ने शक्तिहरू पाखा लाग्न बाध्य हुन्छन् । असल पार्टीको परिकल्पना गर्दा पार्टी कमिटीमा रहेका पदाधिकारी तथा सदस्यहरू असल बनाउने विषयमा विशेष ध्यान दिनु पर्छ । उनीहरूलाई विभिन्न विषय विज्ञसमेत सम्मिलित पार्टी समूहले निगरानी गर्ने पार्टी प्रणालीको विकास गरी माथिल्लो कमिटीबाट नियन्त्रण र रेखदेख गर्ने परिपाटीलाई व्यवस्थित गर्नु पर्छ । पार्टीले आमजनतालाई प्रभाव पार्ने निर्णय लिनुपूर्व कमिटीगत रूपमा छलफल गरी राय सुझाव लिने र पार्टीले लिएको सही कार्यदिशाको आधारमा कमिटीहरूले सही निर्णय लिई निर्देशन दिनु पर्छ । निर्णय र निर्देशन कार्यान्वयनका लागि कमिटीले पार्टी सदस्यहरूलाई राम्रोसँग बुझाई एकताबद्ध गराएर प्रतिबद्धताका साथ जिम्मेवारी पूरा गर्नु पर्छ । मुलुक बनाउन चाहने पार्टीलाई जनताले सधैँ साथ दिन्छन्, त्यसैले पार्टी नेतृत्वले सुधारका नयाँ नीतिहरू ल्याउँदै मुलुकप्रति समर्पित नयाँ नेतृत्व विकासमा प्राथमिकता दिएर मुलुकलाई सही बाटोमा अगाडि बढाउनु पर्छ । असल नेता तथा कार्यकर्ताको उत्पादन गर्नु भनेको एकातिर पार्टीको उज्ज्वल भविष्य निर्माण गर्नु हो भने अर्कातिर देश र जनताले खोजेको नेतृत्व मुलुकले पाउनु पनि हो ।