'सुपरहिरो'लाई पछ्याउँदै पर्दामा
उनी सुपरहिरो फिल्म मन पराउँछन् । फिल्म कलेजको दीक्षान्तका लागि सुपरहिरोकै फिल्म बनाउने सोच्छन् । तर, मेन्टरले कलात्मक फिल्म बनाउन सल्लाह दिएपछि सुपरहिरोको कथा छोडेर गरिबी र दु:ख दर्शाउने फिल्म बनाउन थाल्छन् । फिल्मलाई फिल्म फेस्टिभलमा पनि पठाउनै पर्‍यो !
काठमाडौँ — उनी सुपरहिरो फिल्म मन पराउँछन् । फिल्म कलेजको दीक्षान्तका लागि सुपरहिरोकै फिल्म बनाउने सोच्छन् । तर, मेन्टरले कलात्मक फिल्म बनाउन सल्लाह दिएपछि सुपरहिरोको कथा छोडेर गरिबी र दु:ख दर्शाउने फिल्म बनाउन थाल्छन् । फिल्मलाई फिल्म फेस्टिभलमा पनि पठाउनै पर्‍यो !कलात्मक फिल्म बनाउने चक्करमा सुपरहिरो बनाउने उनको जोश, सिर्जना त्यसै हराइसक्छ । अन्तमा फिल्म त बन्छ, तर भित्री मनबाट उनलाई त्यो मनपर्दैन । २२ मिनेट लामो लघु फिल्म 'अ नेपाली सर्ट फिल्म गाइड फर फिल्म फेस्टिभल'ले विद्यार्थीका सिर्जनात्मक क्षमतामाथि हाबी भइदिने मेन्टरहरूलाई प्रश्न गर्छ ।कलात्मक फिल्मको नाममा फर्मुला फिल्मका पछाडि दौडिने फिल्मकर्मीलाई व्यंग्य गर्ने यो फिल्मको प्रदर्शनपछि स्टेजमा देखा परे निर्देशक सजल लोप्चन । साथमा छन् फिल्मका दुई कलाकार । छातीमा छातीपाता, कम्मरमा बेग्लै किसिमको पेटी । स्टार वार्सका एक पात्रको पहिरनमा लोप्चन स्टेज प्रवेश गर्दा पामे फिल्म फेस्टिभलका दर्शक चकित छन् ।जापानीज कमिक्सका कुनै पात्र फुत्त बाहिर निस्किए झैं उनी स्टेज उक्ले । सुपरहिरोकै कस्ट्युम लगाएका उनले दर्शकको मुड बुझेर भनिहाले,'मलाई सुपरहिरो एकदमै मनपर्छ । फोटो खिच्नुहुनेले मेरो खुट्टा नखिचिदिनुहोला मैले चप्पल लगाएको छु ।' माहोल हाँसोमय बन्यो ।फिल्मको विद्यार्थी हुँदा यसरी फिल्ममा देखाएजस्तै मेन्टर हाबी भएको कुनै अनुभव छ । यो कथा तपाईंकै भोगाइ त होइन ? छलफलका क्रममा उनलाई सोधियो । उनले यस्तै किसिमको भोगाइ नभोगे पनि अवचेतन रुपमा दबाब महसुस गरेको अनुभव सुनाए । 'फिल्मको विद्यार्थी हुँदा दीक्षान्त हुनका लागि एउटा स्क्रिप्ट र सर्ट फिल्म बुझाउनु पर्ने थियो । स्क्रिप्ट लेख्ने क्रममा म त्यही प्रमुख पात्रकै अवस्थामा पुगें । फिल्ममेकर भएपछि आर्ट फिल्म बनाउनुपर्छ भन्ने कुरा सब-कन्ससली प्रेसर आयो,' लोप्चनले भने, 'पढ्दै जाँदा जुन किसिमको फिल्मको हामीले उदाहरण पाउँछौं । त्यसले सायद दिमागमा दबाब पर्‍यो । कसैले तैंले यस्तो फिल्म बनाउनू भनेर त दबाब दिएनन् । हामीलाई विद्यार्थी जीवनमा कलात्मक फिल्म देखाइयो अनि त्यस्तै बनाउनुपर्छ भन्ने दबाब भइरह्यो ।'दीक्षान्तका लागि त्यतिबेला उनले स्क्रिप्ट त लेखे । तर चित्त बुझ्दो स्क्रिप्ट नभएपछि उनले कथालाई उल्टाइदिए । दीक्षान्त हुनेवाला एउटा विद्यार्थीले फिल्म बनाउनु पर्‍यो भने कसरी भड्किँदै जाला ? भन्ने कुरा मनमा आयो । उनले त्यही कुरामाथि कथा लेखे अनि नेसनल फिल्म स्कुल एण्ड रिसर्च सेन्टरका नवविजय प्रकाश श्रेष्ठलाई बुझाइदिए । त्यही कथामा बनेको हो - 'अ नेपाली सर्ट फिल्म गाइड फर फिल्म फेस्टिभल' ।सन् २०१७ मा लेखेको यो कथा २०१९ को अन्तिममा फिल्म बनेर आयो । फिल्मलाई यसअघि निफ(नेपाल अन्तर्राष्ट्रिय चलचित्र महोत्सव) र किम्फ(काठमाडौं अन्तर्राष्ट्रिय फिल्म फेस्टिभल)मा देखाइएको थियो ।फिल्म फेस्टिभललाई भरपुर व्यंग्य गरिएको 'अ नेपाली सर्ट फिल्म गाइड फर फिल्म फेस्टिभल'लाई फेस्टिभलले सजिलै छनोट गर्छन् त ? प्रश्न गर्दा उनले जवाफमा भने,'हामीलाई त फेस्टिभलमा फिल्म पठाउँदा डर लागेको थियो । जुरीहरूले फिल्मलाई कसरी लिनुहुन्छ होला, रिसाउनु होला कि भन्ने हन्थ्यो । तर पठाइ हेरौं न भनेर हामीले फेस्टिभलहरूमा फिल्म पठायौं । छनोटमा पर्दा मैले भन्न खोजेको कुरा बुझिदिनु भयो भन्ने कुराले सन्तुष्टि मिल्दो रहेछ । फिल्म फेस्टिभलमा फिल्म प्रदर्शन भइसकेपछि राम्रो प्रतिक्रिय पाएँ, खुसी छु ।'नेपालका फिल्म फेस्टिभलमा फिल्महरूमा विविधता देखिँदैनन् । सजल आर्टको व्याख्यामा नपर्ने फिल्म पनि फेस्टिभलमा देखाइनुपर्ने धारणा राख्छन् । 'अन्तर्राष्ट्रिय फिल्महरू त फरक-फरक विषयमा बनिरहेका हुन्छन्,' उनले भने,'फिल्म फेस्टिभल भनेको फिल्मको उत्सव हो । तर नेपाली फिल्म फेस्टिभलमा किन त्यस्तो हो ? त्यस किसिमको भराइटी देख्दिनँ । आर्ट भनेर नचिनिने वा व्याख्या नगरिने फिल्महरू पनि फेस्टिभलमा आउनुपर्छ भन्ने मेरो सोचाइ हो । कर्मसियल फिल्म पनि आर्ट हुन सक्छ, यदि फिल्ममेकरले मन लगाएर फिल्म बनाएको छ भने ।'सजल फिल्ममेकरले भित्री मनबाट बनाएको फिल्मलाई 'आर्ट' भन्न रुचाउँछन् । 'आर्ट भनेको त मनबाट जे कुरा आउँछ त्यो हो । अहिले केही सिमित व्यक्ति आर्ट भनेको केही सिमित किसिमको फिल्मलाई मात्र भन्ने बुझ्छन् । त्यस किसिमको बुझाइमाथि मैले फिल्ममार्फत् व्यंग्य पनि गरेको छु,'उनले भने,'आर्ट इज एनिथिङ द्याट कम्स फ्रम हर्ट ।'नेपाली सुपरहिरो फिल्मसानैदेखि सुपरहिरोका क्रेजी फ्यान थिए सजल । सुपरहिरोको फिल्म हेर्दै हुर्किए । बाल्यकालमा कमिक्सहरू त हातमा परेनन् । तर टेलिभिजनमा देखिने कार्टुन, सुपरहिरोसँग छुट्टै सम्बन्ध गाँसियो । पर्दामा देखिने पात्रलाई सधैँ नक्कल गर्न खोज्थे उनी । उनलाई पर्दामा देखिने पात्र बन्न मन लाग्थ्यो । सुरु-सुरुमा सुपरम्यान यति मन पराउँथे कि उनी रातो मार्करले नीलो टिसर्टमा 'एस' लेखेर दौडन्थे । अनि घाँटीमा 'टावेल' झुन्डाएर खेल्थे ।उनका अरु साथी पनि सुपरहिरोका फ्यान हुन् । तर सजल सुपरहिरोका यस्तो फ्यान हुन् जो सुपरहिरोकै कस्ट्युम बनाउन घण्टौं बिताउँछन् । सन् २०१७ मा ओटाकुजात्रा(सुपरहिरो, कमिक्सका कस्ट्युम लगाएर प्रदर्शनी)बारे थाहा पाएपछि उनले कस्ट्युम बनाउन थाले । ओटाकुजात्रामा उनले आफूजस्ता कमिक्स, एनिमेसनका फ्यानहरू भेटे ।त्यसपछि उनी कस्ट्युम बनाउन झनै हौसिए । सन् २०१८ मा आइरन म्यानको सुट बनाए । 'एभेन्जर्स इन्डगेम'को समयमा उनले क्याप्टेन अमेरिकाको कस्ट्युम बनाएर त्यही पहिरनमा फिल्म हेर्न हल पुगे । 'इन्फिनिटी वार'को बेलामा आइरन म्यानको सुट, क्याप्टेन अमेरिका, डक्टर स्ट्रेन्ज, ब्ल्याक प्यान्थरको कस्ट्युम बनाए । साथीहरूसँगै कस्ट्युम लगाएर हलमा पुगे ।केही दिनअघि मात्रै 'स्पाइडरम्यान : नो वे होम' हेर्न सबै साथीसँगै स्पाइडरम्यानको कस्ट्युममा उनी हल पुगे । 'फस्ट सो हेर्न फ्यानहरू जाने हुन् । यसरी कस्ट्युम लगाएर फ्यानसँग फिल्म हेर्दा रमाइलो छुट्टै हुन्छ । कतिले सेल्फी लिन्छन् । उत्साह नै बेग्लै हुन्छ,'उनले भने ।सुपरहिरो फिल्मको प्रदर्शन मिति तोकिने बित्तिकै सजल उत्साहित भइहाल्छन् । फिल्मको प्रदर्शन नजिकिने बित्तिकै यति उत्साहित हुन्छन् कि कस्ट्युम नबनाई बस्नै सक्दैनन् । कतिपटक फिल्मको सुटिङ, सम्पादनको काम थाती राखरै कस्ट्युम बनाए । 'भेनम'को प्रदर्शनको समयमा ३ बजेसम्म एउटा फिल्मको सम्पदान गरेर, बिहानसम्म कस्ट्युम बनाए । कति पटक फिल्मको सुटिङ नै सारिदिएका छन् ।सजल एक दिन नेपाली सुपरहिरो फिल्म बनाउन चाहन्छन् । सुपरहिरो फिल्मको आइडिया र कन्सेप्ट तयार छ । स्क्रिप्ट चित्त बुझ्यो भने सुपरहिरोमाथि फिल्म बनाउने सोचेका छन् । सजल नेपाली सुपरहिरो फिल्ममा नेपालकै पात्र हुनुपर्ने बताउँछन् ।'हामीले बनाउने सुपरहिरो फिल्मको पात्र नेपाली सुपरहिरो जस्तो हुनुपर्‍यो । त्यो पात्र नेपालकै हो भन्ने लाग्नुपर्‍यो । स्पाइडरम्यान जुन सहरमा छ उ त्यही सहरका लागि फिट सुपरहिरो हो । त्यो पात्रलाई नेपालमा ल्यायो भने त्यति काम लाग्दैन । त्यही हो, हामीले कुनै सुपरहिरो पात्रको कल्पना गर्छौं भने, नेपालको लोकेसनसँग फिट हुनुपर्छ जस्तो लाग्छ,'उनले भने ।सुपरहिरो फिल्म बनाउनुपर्छ भन्ने सोचले नै उनी एनिमेसन र भिएफएक्स पढ्न सन् २०१३ मा बैंगलोर पुगे । 'ब्याचर्स इन एनिमेसन एण्ड भिएफएक्स' गरेर सन् २०१६ मा नेपाल फर्के अनि फिल्म मेकिङमै आफूलाई तिखार्ने सोचले नेसनल फिल्म स्कुल एण्ड रिसर्च सेन्टरमा डिप्लोमा पढे ।सजललाई यस्तो कुनै सम्झना वा घटना याद छैन जसले उनलाई फिल्म मेकिङ नै गर्नुपर्छ भन्ने भयो । बुवा उनलाई कम्युटर इन्जिनियरिङ पढ्न हौसला दिनुहुन्थ्यो । तर १२ को पढाइपछि उनलाई फिल्मी संसार मन पर्न थाल्यो । उनी हरेक शुक्रबार साथीहरूसँग मिलेर बसपार्क पुगेर सस्तोमा डिभिडी किनेर ल्याउँथे । त्यसरी डिभिडी किनेर फिल्म हेर्दा-हेर्दै फिल्मतिरै तानिए । २०२२ को अन्तिमसम्म अर्को फिल्म बनाउने तयारीमा छन् उनी । हाल उनी फिल्म सम्पादन पढाउन र फिल्म बनाउनमै व्यस्त छन् ।