आफ्नै सफलता देखेर मुक्तकम्लरी दंग 
अरुको घरमा कम्लरी बस्दा शोषित हुनु परेको ब्यथा सुनाउने मुक्तकम्लरी सफलताको कथामा रमाउन थालेका छन् । आफ्नै जीवनमा आएको परिवर्तन देखेर उनीहरु दंग छन् । 
बर्दिया — अरुको घरमा कम्लरी बस्दा शोषित हुनु परेको ब्यथा सुनाउने मुक्तकम्लरी सफलताको कथामा रमाउन थालेका छन् । आफ्नै जीवनमा आएको परिवर्तन देखेर उनीहरु दंग छन् ।  सफलताले उनीहरुलाई सम्मान दिलाएको छ । समाजले हेर्ने दृष्टिकोणमा पनि निकै परिवर्तन आएको उनीहरुको अनुभव छ । तर, सफलताका लागि मुक्तकम्लरीहरुलाई कम्ति संघर्ष गर्नु परेको छैन । मुक्ति भएको लामो संघर्षपछि उनीहरु सफल हुँदै गएका हुन । ती मध्ये एक हुन बर्दिया राजापुर नगरपालिका ४ सोहरियाकी चिल्ली चौधरी । विगतमा कम्लरी बसेकी उनी ज्योती महिला कृषी समुहकी अध्यक्ष भएकी छन् । त्यही समूह मार्फत बेमौसमी तरकारी गरेकी छन् । आफूजस्तै मुक्तकम्लरीहरुलाई पनि समूह मार्फत तरकारी खेतीका लागि आर्थिक सहयोग गर्दै आएकी छन् । ‘सरकारले कम्लरी मुक्तिको घोषणा गरेपछि लामो समयसम्म मजदुरी गरी छाक टार्‍यो । गाउँमा कम्लरीको भेला हुन थालेपछि त्यहाँ पनि जान थाले । एक दिन मलाई गाउँमा गठन भएको कचेहेरी केन्द्रको संयोजक बनाई दिएपछि छलफलमा सहभागि हुन पाए,’ मुक्तकम्लरी चिल्लीको अनुभाव साटिन्, ‘बैठक र तालिममा सहभागी हुन थालेपछि आफूभित्र लुकेको शक्ति थाह पाए । समूहको सहयोगमा बेमौसमी तरकारी खेति गर्न थालेपछि दिन फेरिएको छ । कम्लरी भन्नेहरुले पनि मलाई सम्मान गर्न थालेका छन् ।’यहाँका मुक्तकम्लरीहरुले बेमौसमी काउली, टमाटर, रायोको साग, तोरीको साग उत्पादन गर्दै आइरहेका छन् । प्रत्येक महिनामा उनीहरु जानकारी लिन कृषि कार्यालय पुग्ने गरेका छन् । तरकारी खेतीबाट आम्दानी गरेको पैसा उनीहरुले समूहमा जम्मा गर्दै आएका छन् । ‘पहिलेपहिले भेलामा बोल्नै धौ हुन्थ्यो । बोल्नै नसकेर कैयो अवसर गुमाएको छु । अहिले त्यो अवस्था छैन,’ उनले भनिन्,‘हामीजस्ता मुक्तकम्लरीका लागि कृषि कार्यालयमा खेतिको धेरै अवसर हुने रहेछ । त्यहाँबाट सहयोग मागेर तरकारी खेति गर्दै आएका छौँ ।’ कृषिले उनीहरुलाई तालिम, बीउबीजन र प्राविधिक सहयोग गर्दै आएको छ । तरकारी बिक्रीका लागि विभिन्न स्थानमा संकलन केन्द्रहरु स्थापना गरिएका छन् । राजापुर २ सोहरियाकी समा चौधरीले पनि मुक्तकम्लरीहरुलाई हेर्ने दृसष्टकोणमा परिवर्तन आएको अनुभव सुनाउँछिन् । मानिसको सफलताले नै हेर्न देष्टिकोण फरक हुने उनले बताइन् । बेमौसमी तरकारी खेतीले आम्दानी हुन थालेको र अरुसँग पैसा माग्न नपरेपछि समुदायले आफूहलाई सम्मान गर्न थालेको उनको भनाइ छ । ‘पहिलेको कुरा सम्झिदा सपनाझैं लाग्छ । पहिले कम्लरी भन्थे अहिले तरकारी साहु जी भन्छन्,’ उनले विगत र हालको परिस्थिती तुलना गरिन,‘मिहनेतले पैसा कमाउन सकिन्छ । पैसाका लागि अरुको अगाडि हात थाप्न नपरेपछि सम्मान मिल्छ ।’राजापुर क्षेत्रमा मुक्तकम्लरीहरुको आर्थिक अवस्थामा सुधार ल्याउन पाँच वर्षअघि विभिन्न समूहरु गठन भएका हुन । त्यसअघि उनीहरु मजदुरी गर्थे । सरकारी सेवासुविधाबाट बन्चित हुने गरेका थिए । अधिया बटैया र ज्याला मजदुरीमा छाक टार्‍थ्यो । कमैया महिला जागरण समाज नेपालले त्यहाँको अवस्था अध्ययन गरी कृषि समूह गठन गरेको थियो । मुक्तकम्लरीहरुलाई महिनामा ५ रुपैयाँ बचत गर्न सुरु गरे । त्यसपछि समूहको शक्ति बारे उनीहरु बुझ्दै गए । समूहमा लागेका महिलाहरु सामुदयिक वन, विद्यालय व्यवस्थापन समिति, कृषी एलाइन्सको सफल नेतृत्व गरेको भन्दै उत्कृष्ट पुरुस्कार पाइसकेका छन् । मुक्तकम्लरीहरुको राजापुर नगरपालिकाकामा १२, गेरुवा गाउँपालिका ३ बढैयाताल गाउँपालिकामा ४ वटा र बाँसगढि नगरपालिकामा १ वटा महिला कृषि समूह छ । 