'प्रकाश' एउटा इमानदार प्रयास
फिल्म 'प्रकाश'मा एउटा सशक्त दृश्य छ । दुईतिरबाट आइरहेको हुल टक्क गोरेटोमा आमनेसामने हुन्छ । एकातिर छ–लास लिएर अगाडि बढिरहेको प्रकाश । अर्कोतर्फ छन्, इन्द्रप्रसाद, २०७४ सालको निर्वाचन जितेर विजय उत्सव मनाउँदै अगाडि लम्किरहेका । विजय उत्सव मनाउनेहरु नारा लगाउँछन्, 'यो जित कसको– जनताको' । त्यही नारालाई गिज्याउँदै जब शक्तिका अगाडि हारेका जनता अगाडि पुग्छन्, तब कथाले लिने नयाँ मोड दर्शकबीच अवतरण भइदिन्छ ।
काठमाडौँ — फिल्म 'प्रकाश'मा एउटा सशक्त दृश्य छ । दुईतिरबाट आइरहेको हुल टक्क गोरेटोमा आमनेसामने हुन्छ । एकातिर छ–लास लिएर अगाडि बढिरहेको प्रकाश । अर्कोतर्फ छन्, इन्द्रप्रसाद, २०७४ सालको निर्वाचन जितेर विजय उत्सव मनाउँदै अगाडि लम्किरहेका । विजय उत्सव मनाउनेहरु नारा लगाउँछन्, 'यो जित कसको– जनताको' । त्यही नारालाई गिज्याउँदै जब शक्तिका अगाडि हारेका जनता अगाडि पुग्छन्, तब कथाले लिने नयाँ मोड दर्शकबीच अवतरण भइदिन्छ ।लेखक विकास सुवेदी र निर्देशक दिनेश राउत आफूले भन्न खोजेको कुरामा कति इमानदार र प्रष्ट छन् भन्ने कुरा यो एउटै दृश्यले बोलिदिन्छ । वाइड एंगलले खिचिएको यही फ्रेमभित्र फिल्मको कथासार भेटिन्छ । प्रकाशलाई शिक्षक बन्नु छ, तर इन्द्रप्रसादको राजनीति बाधक बनिदिन्छ । इन्द्रप्रसाद आफ्ना हलीलाई शिक्षक भएको देख्न चाहँदैनन् । शिक्षण लाइसेन्समा नाम निकालेपछि शिक्षक बन्न प्रकाशले गरेको दौडधुपसँगै फिल्मको कथा अगाडि बढ्छ । विभेद, हली जीवन, द्वन्द्वमा गुमाएकाहरूको आसालाई पनि फिल्ममा देखाइएको छ । नेपाली फिल्मको प्रमुख समस्या नै पटकथा हो । तर, यो विषयमा 'प्रकाश'मा लेखक सुवेदीले आफूलाई अब्बल साबित गरेका छन् । फिल्मका उपकथाहरू सुरुदेखि नै प्रमुख कथालाई पच्छ्याउँदै अगाडि बढ्दै जान्छन् । एकपछि अर्को घटना अन्तरसम्बन्धित गर्दै लेखिएको कसिलो पटकथाले नै फिल्मलाई प्रमुख कथाबाट बहकिन दिएको छैन । जुम्लाको भाषा, लवज समेटिएको संवाद उति नै सान्दर्भिक लाग्छ । फिल्ममा भारी संवाद छैनन्, जति छन् पर्दामा मिठो सुनिन्छ । जुम्लाको लवजमा बोलिएका कति संवाद काव्यात्मक लाग्छन् ।फिल्मको सुरुदेखि नै कथाले आफ्नो गति सम्हालेको छ । ध्वनिको उपस्थिति फिल्ममा मजबुत लाग्छन् । पात्रहरूको तनाव बढ्दै जाँदा गड्याङगुडुङ गर्ने आकाशको बिम्ब, ध्वनिले पनि फिल्ममा कथा वाचनको लय पक्रेको देखाउँछ । 'प्रकाश' सिंक साउन्डको प्रयोगमा पनि अब्बल फिल्मभन्दा फरक पर्दैन । साउन्ड डिजाइनर उत्तम न्यौपानेले फिल्मको कथालाई ध्वनिमार्फत पनि भनेका छन् । पार्श्वगीतले कलाकारको मुडसँग दर्शकलाई साक्षात्कार गराइदिन्छ । सपना, प्रेम र राजनीतिको समिश्रणमा भनिएको फिल्मको कथाले दर्शकको मन हुँडल्छ । पात्रहरूका भावनात्मक यात्रामा दर्शक हिँडाउन पनि केही हदसम्म फिल्मले प्रयास गरेको छ । कति फिल्ममा हलमा प्रमुख पात्र सुकसुकाइरहँदा दर्शकको मन अमिलोसमेत बन्दैन । तर, प्रकाशमा पात्रहरूका आँखा धमिला बन्दा दर्शकको मन चस्किन्छ । फिल्मको एउटा दृश्यमा राधालाई उनका बुबाले प्रकाशसँग जात नमिलेकै कारण बिहे हुन नदिने बताउँछन् । त्यतिबेला क्यामेराले क्लोजअप सटमा राधाका रसाएका आँखा देखाउँदै गर्दा दर्शकको भावना त्यो पात्रसँग जोडिसकेको हुन्छ । फिल्ममा बिम्बहरूको प्रयोग उस्तै बेजोड लाग्छन् । राधा र प्रकाशको प्रेममा रहेको विभेदको पर्खाल देखाउन उनीहरू दुईलाई पर्खालको वारिपारि देखाइएको छ । त्यस्तै पुलको दृश्य पनि बिम्बात्मक शैलीमा दोहोरिरहन्छ । प्रकाशका सपना पुल पारि छ । विद्यालय पुल उतै छ । त्यही पुल तरेर गएका बुबा अझै फर्किएका छैनन् । प्रकाशले आफ्नो सपना पूरा गरेको/नगरेको देखाउन पनि पुललाई प्रयोग गरिएको छ । प्रमुख भूमिकामा देखिएका अभिनेता प्रदीप खड्काले फिल्ममा गरेको मिहिनेत पर्दामा झल्किएको छ । पात्रको हिँडाइ, बोल्ने लवजमा गरेको कामले प्रदीपलाई स्टारहरूको भीडबाट कलाकारको भीडमा उभ्याएको छ । फिल्ममा जति दृश्यमा रेनु योगीले राधाको चरित्र गरेकी छन्, त्यसमा उनले आफूलाई अब्बल ठहराएकी छन् । दीया मास्के(सीता)को अभिनय पनि प्रशंसालायक नै छ ।मिहिन केस्राहरू केलाउँदै भनिएको कथामा अझै केही सुधार पनि आवश्यक लाग्छ । जस्तै, कुनै पात्रले आफ्नो उद्देश्य प्राप्तिका लागि जति संघर्ष गर्छ, उति नै त्यो पात्रको समस्या समाधान दर्शकका लागि रुचिकर बन्दै जान्छ । पात्रले बाधा–अवरोधको सामना सजिलै गर्‍यो भने खासै कथाले दर्शकलाई बाँधेर राख्न सक्दैन । 'प्रकाश'को मध्यान्तरपछिको भाग राजनीतितिर बढी केन्द्रित बन्दा प्रमुख पात्रको संघर्ष खासै दर्शकले अनुभव गर्न पाउँदैनन् । प्रकाशले शिक्षक बन्नका लागि गर्नुपर्ने संघर्षलाई अझै जोड दिएर फिल्म लेखिएको भए 'प्रकाश' बेजोडको बन्ने थियो । धेरै पटक दृश्यमा सीताले प्रकाशलाई दु:ख गरेर पढायो भन्ने संवादको प्रयोग गरिएको छ, तर दृश्यमा त्यसको अभाव खट्किन्छ । त्यस्तै बुबासँगको प्रकाशको सम्बन्ध पनि त्यसरी दृश्यमा स्थापित नहुँदा बुबाको आशमा बसेका उनीहरूका आँखाको निराशामा दर्शक डुब्न सक्दैनन् ।तर, सरल ढंगमा भनिएको कथा, सशक्त लाग्ने संवाद, कलाकारका अभिनयले फिल्मका यी समस्यालाई गौण बनाइदिएका छन् । पछिल्लो समय लगातार प्रदर्शनमा आएका फरक शैलीका फिल्महरूमा 'प्रकाश' पटकथा र निर्देशनको हिसाबले बलियो लाग्छ । निर्देशक दिनेश राउतबाट अब यस्तै फिल्महरूको अपेक्षा गरिनेमा दुईमत छैन । 