सकियो धुलेको मूलबिधि
लामो समयदेखि चल्दैआएको मान्यता रहेको मंगला गाउँपालिका –३ र ४ मा मनाइने मगर समुदायको मुख्य चाड धुलेको तीन दिने औपचारीक बिधि सकिएको छ । म्याग्दीमा मानिदैआएको मध्ये पुरानो पर्व धुलेको यसवर्ष अन्तिम दिन बिहीबार सकिएको हो ।
अमृतप्रसाद पौडेलम्याग्दी, जेठ १८ गते । लामो समयदेखि चल्दैआएको मान्यता रहेको मंगला गाउँपालिका –३ र ४ मा मनाइने मगर समुदायको मुख्य चाड धुलेको तीन दिने औपचारीक बिधि सकिएको छ । म्याग्दीमा मानिदैआएको मध्ये पुरानो पर्व धुलेको यसवर्ष अन्तिम दिन बिहीबार सकिएको हो ।चन्द्रमासको शुक्ल वा कृष्णपक्षको मङ्गलबार सुरु भई बिहीबार सकिने धुले गएको मंगलबार बाट सुरु भएको थियो । ५४ घर कुरिया मगरहरुले बि.सं. १३१२ मा बरंजाको थर्पुमा कोत घर निर्माण गरेर धुले मेला मनाउन थालेको तथ्यहरु भेटिएको बरंजा सातबिसेका तुकप्रसाद रोकाले जानकारी दिनुभयो । करिब १३ औं शताब्दीदेखिको यो पर्व अहिले पनि मनाउँदै आइएको छ । ९ वटा फरक थरका ५४ घर मगरबाट सुरु भएको सो पर्व प्रत्येक वर्ष जेठको तेस्रो वा चौथो मङ्गलबार सुरु भएर बिहीबार सकिन्छ । कोभिड–१९ को कारणले गर्दा २०७७ र २०७८ मा बिधि मात्रै गरेर सकिएको धुले पछिल्लो समय कोभिड कम हुँदै गएपछि पुनः मनाइन थालेको ५४ कुरिया मगर समुदायका युवा लेखनाथ रोकाले बताउनुभयो ।झण्डै सात सय वर्षदेखि निरन्तर यस क्षेत्रमा पूजा हुँदैआएकाले पुरानो संस्कार जोगाउँदै आधुनिकीकरण पनि गरिनुपर्ने अर्का युवा बुद्धिबहादुर घर्तीले बताउनुभयो । ५४ कुरियाबाट सुरु भएका मगरहरु चार सयभन्दा धेरै घर र २ हजार पाँच सयभन्दा धेरै जनसंख्या पुगेको अनुमान छ ।जेठ १६ गते मङ्गलबार पितृकार्य अर्थात् पितृ चढाएर सुरु भएको धुलेमा त्यसपछि छेको हाल्ने कार्य गरिएको स्थानीय युवा चित्रबहादुर रोकाले बताउनुभयो । छेको हालेपछि गाउँभरमा कुनै पनि काम गर्न नहुने, खेतीपाती एवम् अन्यत्र जान नहुने प्रचलन छ । लोकल रक्सी उत्पादनको बिधि अनाज पकाएर त्यसमा मर्चा नामक औषधि मिसाएर छ्याङ (जाँड) राखेपछिको मङ्गलबार पितृ चढाउने, बुधबार पराङ हालेर आफ्नो समुदायभित्रका युवा युवतीबीच रमाइलो गर्ने र बिहीबार मुल बिधि गरेर धुले औपचारीक समापन गरिन्छ ।अन्तिम दिन अर्थात् बिहीबार ५४ कुरिया मगरको कोत घरमा भित्र पाका पुस्ताले ११२ श्लोक गीत गाउने गर्छन् । ती गीतका टुक्कालाई होरे गाउने र कोत घरभित्र भएका पाका पुस्ताले प्रत्येक श्लोक गीत गाएपछि बाहिर गोलो भएर लौरी समातेर बसेकाहरु प्रत्येक गीत सकिँदा एक फन्को घुम्ने गर्छन् । 