केयूमा १५ प्रतिशतले बढे विद्यार्थी
उच्च शिक्षाको गुणस्तरमा प्रश्न उठाउँदै विद्यार्थी बिदेसिने प्रवृत्ति बढिरहेका बेला काठमाडौं विश्वविद्यालय (केयू) मा भने विद्यार्थी भर्ना दर बढेको छ । गत शैक्षिक सत्रको तुलनामा केयूमा १५ प्रतिशतले विद्यार्थी संख्या बढेको हो । शैक्षिक सत्र २०२२/०२३ मा यहाँका ७ वटा संकायमा गरी सिट संख्याको ७२ प्रतिशत विद्यार्थी भर्ना भएका थिए । जुन अघिल्लो शैक्षिक सत्रभन्दा दुई प्रतिशतले बढी हो । अधिकांश विश्वविद्यालय र क्याम्पसमा विद्यार्थी संख्या घट्दै गएका बेला केयूमा भर्ना हुने विद्यार्थीको संख्या भने बढेको हो । 
काठमाडौँ — उच्च शिक्षाको गुणस्तरमा प्रश्न उठाउँदै विद्यार्थी बिदेसिने प्रवृत्ति बढिरहेका बेला काठमाडौं विश्वविद्यालय (केयू) मा भने विद्यार्थी भर्ना दर बढेको छ । गत शैक्षिक सत्रको तुलनामा केयूमा १५ प्रतिशतले विद्यार्थी संख्या बढेको हो । शैक्षिक सत्र २०२२/०२३ मा यहाँका ७ वटा संकायमा गरी सिट संख्याको ७२ प्रतिशत विद्यार्थी भर्ना भएका थिए । जुन अघिल्लो शैक्षिक सत्रभन्दा दुई प्रतिशतले बढी हो । अधिकांश विश्वविद्यालय र क्याम्पसमा विद्यार्थी संख्या घट्दै गएका बेला केयूमा भर्ना हुने विद्यार्थीको संख्या भने बढेको हो । केयूमा विज्ञान, शिक्षा, मानविकी, इन्जिनियरिङ, चिकित्सा, कानुन र व्यवस्थापन संकायमा शैक्षिक कार्यक्रम सञ्चालन छ । चालु शैक्षिक सत्रमा सबै संकायमा गरी सिट संख्याको ८७ प्रतिशत विद्यार्थी भर्ना भएको केयूका उपकुलपति भोला थापाले बताए । त्यसो त यो अवधिमा काठमाडौं विश्वविद्यालयले विद्यार्थी भर्नाको सिट संख्या पनि ५ हजार ४ सयबाट वृद्धि गरेर ६ हजार १ सय पुर्‍याएको छ । उपकुलपति थापाले सबै विषय र संकायमा सिटअनुसार शतप्रतिशत विद्यार्थी भर्ना गर्ने लक्ष्य राखेर त्यहीअनुसार नीति तय गरिएको जनाए । ‘पहिले भर्ना आह्वान गरेर चुपचाप बस्थ्यौं । अहिले विद्यार्थी खोज्दै समुदायसम्म पुगेका छौं,’ उनले भने । पढ्न विदेश जाने तयारीमा रहेका विद्यार्थीलाई यहीं सञ्चालित विषय र शैक्षिक कार्यक्रमबारे जानकारी दिएर केयूमै भर्ना हुन प्रेरित गरिएको उनले बताए । ‘यहाँको पढाइबारे विद्यार्थीले थाहा नै नपाएर पनि विदेश गइरहेका रहेछन् । सबै संकायहरू ती विद्यार्थीसम्म पुग्ने र विदेश जानुअघि एक पटक सोच्न बाध्य पार्ने गरेका छन्,’ उनले भने ।विद्यार्थी भर्ना दर शिक्षा संकायमा सबैभन्दा बढी देखिएको छ । तीन वर्षअघि सिट संख्याको ४६ प्रतिशत विद्यार्थी मात्रै भर्ना भएकामा यसपालि ९२ प्रतिशत पुगेको छ । विश्वविद्यालय समुदायसम्म पुगेर विद्यार्थी खोजी गर्ने गरेको स्कुल अफ एजुकेसनका डिन बालचन्द्र लुइँटेलले बताए । विद्यार्थीको रोजाइअनुसार पाठ्यक्रम र विषय लागू गरिएकाले पनि आकर्षण बढेको उनको भनाइ छ । ‘शिक्षा संकायमा भर्ना हुने विद्यार्थीलाई काउन्सिलिङ गर्न स्थानीय तह र विद्यालयसम्मै विश्वविद्यालय पुग्ने गरेको छ,’ उनले भने, ‘पाठ्यक्रम, शिक्षण विधिमा पनि नवीनता दिएका छौं ।’ त्यसैगरी विज्ञान संकायमा पनि विद्यार्थी भर्ना दर बढेको छ । तीन वर्षअघि ५३ प्रतिशत मात्रै विद्यार्थी भर्ना भएकामा यस शैक्षिक सत्रमा त्यो संख्या ८७ प्रतिशत पुगेको विश्वविद्यालयले जनाएको छ । केन्द्रीकृत प्रवेश परीक्षालाई प्रदेश तहसम्म पुर्‍याएर विद्यार्थीलाई आकर्षित गरिएको स्कुल अफ साइन्सका डिन जनार्दन लामिछानेले जनाए । १० देखि १५ प्रतिशत विद्यार्थीले मात्र पाउने छात्रवृत्तिलाई २५ प्रतिशतसम्म वृद्धि गरेपछि विद्यार्थी संख्या बढेको उनले बताए । सबै संकायमा छात्रवृत्ति प्याकेज ल्याएर सिटअनुसार शतप्रतिशत विद्यार्थी भर्ना गर्न सक्रिय रूपमा लागेको केयूले जनाएको छ । मानविकीमा ७३, इन्जिनियरिङमा ८८, व्यवस्थापनमा ८९, चिकित्सामा ९१ र कानुन संकायमा शतप्रतिशत विद्यार्थी भर्ना भएको देखिन्छ । तीमध्ये मानविकी, कानुन, व्यवस्थापन र चिकित्सामा छात्रभन्दा छात्राको संख्या बढी छ । कानुनमा ७१ प्रतिशत छात्रा भर्ना भएका छन् भने इन्जिनियरिङमा कम छ । जसमा छात्रको भर्ना दर ७८ प्रतिशत छ । केयूको मेडिकल साइन्सबाहेक अन्य संकायमा सम्बन्धन प्राप्त कलेज छैनन् ।सात वटै संकायमा विदेशी विद्यार्थी भर्ना गर्ने योजना बनाइएको समेत उपकुलपति थापाले जानकारी दिए । अहिले चिकित्सा, व्यवस्थापन, शिक्षा, मानविकी र विज्ञान संकायमा विदेशी विद्यार्थी भर्ना भएको तथ्यांक छ । व्यवस्थापन संकायले विदेशी विद्यार्थी मात्रै पढाउने कार्यक्रमसहित नयाँ विषय लागू गर्न लागेको केयूले जनाएको छ । केयूले १५ वटा नयाँ शैक्षिक कार्यक्रमसमेत सुरु गरेको छ । योगिक साइन्स, साइकोलोजी, डेभलपमेन्ट स्टडिज इन्टरनेसनल, एजुकेसन डेभलपमेन्ट, राइटिङ एन्ड लिट्रेचर स्टडिज, माइनिङ इन्जिनियरिङ, इनर्जी एन्ड इन्फास्ट्रक्चर ल, एमबीए इन्टरनेसनललगायत नयाँ कार्यक्रम सुरु गरिएको हो । विद्यार्थी भर्ना दर बढाउन शैक्षिक क्यालेन्डर, समुदाय र विद्यार्थीमा सचेतना कार्यक्रम, पाठ्यक्रममा सुधार, दोहोरो र संयुक्त डिग्री कार्यक्रम, छात्रवृत्ति योजना, अनुसन्धान, नवप्रवर्तन र स्टार्टअप सुविधालगायत कार्यक्रम लागू गरिएको छ । 