जित्दाजित्दै हार्न पुगेको नेपाल
नेपाल ट्वान्टी–२० विश्वकप क्रिकेटमा शनिबार इतिहास रच्ने क्रममा पुगिसकेको थियो । सेन्ट भिन्सेन्टस्थित आर्नोस भेल मैदानमा पहिलो पटक फ्लड लाइटमा खेलिएको खेलमा दक्षिण अफ्रिकामाथि नेपालको ऐतिहासिक विजयको कथा लगभग तय भइसकेको थियो ।
वेस्ट इन्डिज — नेपाल ट्वान्टी–२० विश्वकप क्रिकेटमा शनिबार इतिहास रच्ने क्रममा पुगिसकेको थियो । सेन्ट भिन्सेन्टस्थित आर्नोस भेल मैदानमा पहिलो पटक फ्लड लाइटमा खेलिएको खेलमा दक्षिण अफ्रिकामाथि नेपालको ऐतिहासिक विजयको कथा लगभग तय भइसकेको थियो ।दक्षिण अफ्रिकालाई १ सय १५ रनमा समेटेपछि नेपाल सहज लक्ष्यसहित विजय उन्मुख देखिन्थ्यो । टेस्ट राष्ट्रविरुद्ध पहिलो जित नजिक पुगेको थियो, नेपाल । नतिजा नेपालको पक्षमा आएको भए यो ट्वान्टी–२० विश्वकप इतिहासकै सनसनीपूर्ण नतिजा हुने निश्चित थियो । जवाफमा नेपालले १६ रन बनाइसकेको थियो । विजयका लागि अझ १ सय रन बनाउनुपर्ने अवस्था थियो । ‘वी लभ साउथ अफ्रिका’ भन्दै नेपालका पूर्व यू–१९ खेलाडी शशी केसरीले म्यासेज पठाए । उनको म्यासेजको भाव स्पष्ट थियो, नेपालले दक्षिण अफ्रिकाविरुद्ध सधैं राम्रो खेल्छ र विगतमा जस्तै जितको नतिजा निकाल्छ । उनै शशीले विजयी चौका प्रहार गरेपछि नेपालले सन् २००४ मा बंगलादेशमा सम्पन्न यू–१९ विश्वकपमा दक्षिण अफ्रिकालाई १ विकेटले पराजित गरेको थियो । शक्ति गौचनको धैर्यले भरिएको अर्धशतकपछि अन्तिम ३ बलमा ३ रन आवश्यक हुँदा शशीले प्रहार गरेको चौकाले नेपाललाई उमेर समूहमा ऐतिहासिक विजय दिलाएको थियो ।श्रीलंकामा सन् २००० मा भएको यू–१९ विश्वकपमा दक्षिण अफ्रिकाले अझ ठूलो दुर्भाग्य भोगेको थियो । ज्याक रुडोल्फको १ सय ५४ र ग्रिम स्मिथको ७४ रनमा दक्षिण अफ्रिकाले निर्धारित ५० ओभरमा ५ विकेटको क्षतिमा २९५ को स्कोर बनाएको थियो । पहिलो पटक यू–१९ विश्वकप खेलिरहेको नेपालले जवाफमा १२ ओभरमै मात्र २४ रन बनाएर ४ विकेट गुमाइसकेको थियो । तर, वर्षाका कारण उक्त खेल रद्द भएपछि भने अंक बाँडियो । सोही खेलबाट प्राप्त १ अंकको मद्दतले नेपाललाई सुपर सिक्समा पुर्‍याउन ठूलो भूमिका खेलेको थियो ।नेपालका लागि योभन्दा ठूलो भाग्य र दक्षिण अफ्रिकाको दुर्भाग्य सन् २००६ को विश्वकपमा भएको थियो । कोलम्बोमा प्लेट सेमिफाइनलमा नेपालले पहिला ब्याटिङ गरेर बनाएको २१४–४ को स्कोर रक्षा गर्नुपर्ने थियो । वसन्त रेग्मीले १० ओभरमा ३१ रनमात्र खर्चेर ३ विकेट लिएपछि नेपालले दक्षिण अफ्रिकालाई २१२–५ मा रोकेर २ रनको सनसनीपूर्ण विजय निकालेको थियो । अर्थात् नेपाली टिम यू–१९ स्तरमा पराजित भएकै थिएन । तस्बिरहरू : हेमन्त श्रेष्ठ/कान्तिपुरओपनर ब्याटर आसिफ शेख र कुशल भुर्तेलको राम्रो सुरुआतसँगै आसिफ र अनिल शाहको अर्धशतकीय साझेदारीमा बलियो स्थितीमा रहेको नेपाल त्यसपछि तबरेज साम्सीको सनसनी बलिङसामु लडखडाउन पुग्यो । नेपालको मध्यक्रम पतन हुँदै १८ औं ओभरको ‘क्लाइमेक्स’ मा आइपुगेको थियो । अन्तिम १८ बलमा १८ रन बनाउनुपर्ने अवस्थामा पुगेको नेपालसामु अझै ७ विकेट सुरक्षित नै थियो । ३ ओभरमा १७ रन मात्र दिएर २ विकेट चड्काइसकेका साम्सी आफ्नो अन्तिम ओभरको बल फाल्न १८ औं ओभरमा आए । क्रिजमा आशिफ ४१ रन बनाएर सेट भइसकेका थिए भने दीपेन्द्रसिंह ऐरी रनिङ विटविन्द विकेट आशिफलाई राम्रो साथ दिएर लय समात्दै थिए । तर साम्सीले ओभरको तेस्रो र छैटौं बलमा ऐरी र आसिफलाई आउट गरेपछि नेपाललाई जितका लागि १२ बलमा कम्तीमा १६ रन बनाउनुपर्ने भयो । खेल अझै पनि नेपालको हातबाट गुमिसकेको थिएन । १९ औं ओभरको दोस्रो बलमा एनरिच नोकिएले नेपालका देब्रेहाते ब्याट्सम्यान कुशल मल्ललाई मात्र १ रनमा आउट गरे । त्यसपछिको दुई बल डट फालेर ८ बलमा १६ रन बनाउनुपर्ने दबाबमा राखेका एनरिचलाई सोमपाल कामीले अन्तिम दुई बलमा क्रमशः छक्का र २ रन जोड्दै राहत दिलाए । ४ बलमा ८ रन जोडेर आशा दिलाएका सोमपालले स्ट्राइक भने पहिलो बल नै फेस नगरेका गुलशनका लागि छोडिदिए । गुलशनले २० औं ओभरको पहिलो २ बल डट खेले । जितका लागि ४ बलमा ८ रन बनाउनुपर्ने दबाबलाई गुलशनले तेस्रो बलमा चौका र चौथो बलमा २ रन प्रहार गरेपछि नेपाल जितका लागि मात्र २ रन टाढा थियो । सनसनीपूर्ण जितका लागि नेपालसँग २ बल नै बाँकी थियो । उमेर समूहका खेलमा दक्षिण अफ्रिकासँग बारम्बार भाग्यशाली रहँदै आएको नेपालका लागि यसपटक नतिजा सुखद निस्केन । अन्तिम दुई सर्ट बलमा गुलशनले कुनै रन लिन नसकेपछि नेपालले १ रनको ‘दुर्भाग्यपूर्ण’ हार ब्योहोर्नुपर्‍यो । खेलको अन्तिम बलमा १ रन लिएर स्कोर ‘टाई’ बनाउँदै खेललाई सुपर ओभरमा लग्न गुलशन र सोमपालले गरेको अन्तिम प्रयास पनि सफल भएन । गुल्सन रनआउट भएपछि नेपाल ऐतिहासिक जितको हकदार हुनबाट चुक्यो । नेपालले निर्धारित २० ओभरमा ७ विकेट गुमाई १ सय १४ रन मात्र बनाउन सक्यो । आसिफले ४९ बलमा ४२ रन बनाए ।‘लक्ष्य खासै ठूलो थिएन, विकेटचाहिँ ब्याटिङका लागि अलिक कठिन थियो, राम्रो सुरुआत दिलाउँदै साझेदारी बनाउने योजना थियो,’ आसिफले भने, ‘कुशलसँगको राम्रो साझेदारीपछि मेरो जिम्मेवारी स्कोरलाई अन्तिमसम्म लैजानु थियो । अनिल (शाह) दाइको विकेट अलिक महत्त्वपूर्ण भयो जस्तो लाग्छ ।’ हारमा दुःखी भए पनि नेपाली टोली जित्न खेलेको र दक्षिण अफ्रिकाजस्तो टोलीसँग देखाएको यो प्रदर्शनले खेलाडीको मनोबल झनै उच्च भएको आसिफले बताए । अनिलले २४ बलमा ३ चौका र १ छक्का मद्दतमा २७ रन बनाएका थिए । स्पिनर केशव महाराजको स्थानमा खेलिरहेका साम्सीले ४ ओभरमा १९ रन खर्चेर ४ विकेट लिए । ७ ओभरमा बिनाक्षति ३४ रन बनाएर खेलिरहेको नेपालका कुशल भुर्तेल र कप्तान रोहित पौडेललाई आठौं ओभरमा र दीपेन्द्र र आसिफलाई १८ औं ओभरमा आउट गर्दै साम्सीले ट्वान्टी–२० अन्तर्राष्ट्रियमा आफ्नो दोस्रो उत्कृष्ट बलिङ गरे । दक्षिण अफ्रिकाले नेपालविरुद्ध बनाएको स्कोर ट्वान्टी–२० विश्वकपमा टोलीको दोस्रो न्यून स्कोर हो । पावर प्लेको पहिलो ६ ओभरमा दक्षिण अफ्रिकालाई ३८–१ तथा १० ओभरमा ५७–१ को अवस्थामा राख्दै खुलेर खेल्न नदिएका नेपाली बलरले त्यसपछि झनै किफायती बलिङ गरेका थिए । दक्षिण अफ्रिकी ब्याटरले ठूला सट खेल्न सकेका थिएनन् । रिजा हेन्ड्रिक्सले सर्वाधिक ४३ रन बनाए । हेन्ड्रिक्स ३२ बलमा ३० रन बनाएको अवस्थामा अविनाश बोहराको बलमा भुर्तेलले लङअफमा सहज क्याच छाडेका थिए । त्यसको अर्को ओभरमा नै बलिङका लागि आएका भुर्तेलले कट एन्ड बोल्ड गरेर त्यसको भर्पाइ गरे । चौथो ओभरमा आउट फर्म रहेका क्विन्टन डी ककलाई दीपेन्द्रले कट एन्ड बोल्ड गरी नेपाललाई पहिलो सफलता दिलाए । डी ककले ११ बलमा १ चौकासहित १० रन मात्र बनाउन सके । कप्तान एडेन मारक्रमले पनि २२ बलमा २ चौकासहित १५ रन मात्र बनाउन सके । उनी भुर्तेलकै सिकार भएका थिए । हेनरिक क्लासेनलाई आउट गरी भुर्तेलले दक्षिण अफ्रिकालाई अर्को ठूलो झट्का दिलाए । डेबिड मिलर पनि धेरै बेर टिक्न सकेनन् । उनलाई दीपेन्द्रले ७ रनमा आउट गरे । ट्रिस्टन स्टब्स १८ बलमा २ चौका र १ छक्का प्रहार गरी २७ रनमा अविजित रहे । दीपेन्द्रले ४ ओभरमा २१ रन खर्चेर ३ विकेट लिए । अन्तिम ओभर पनि बलिङ गरेका भुर्तेलले ४ ओभरमा १९ रन खर्चेर ४ विकेट लिए । ट्वान्टी–२० अन्तर्राष्ट्रियमा भुर्तेलको यो उत्कृष्ट बलिङ पनि हो । उनले आफ्नो पहिलो ३ ओभरमा १० रन मात्र दिएका थिए ।अन्तिम ओभरको छिनोफानोले शशीलाई २० वर्षअगाडिको याद दिलाएको थियो । उनी भन्दै थिए, ‘२००४ मा पनि यस्तै भएको थियो । माहोल यही खाले थियो । हामीले चाहिँ त्यो तनावपूर्ण क्षण पार गरेका थियौं । तर, नेपालले वेस्ट इन्डिजमा जसरी खेल्यो, त्यो पनि अविश्वसनीय छ ।’ दक्षिण अफ्रिकाको यो विश्वकपमा लगातार चौथो विजय हो । पहिलो ३ खेल जितेर सुपर ‘एट’ मा पुगिसकेको दक्षिण अफ्रिकाले नेपालविरुद्ध पूर्ण टोली उतारेको थियो । नेपाल यस हारपछि समूह चरणबाटै बाहिरिएको छ । जितविहीन रहेको नेपालले बंगलादेशसँग सोमबार बिहान समूह चरणको अन्तिम खेल खेल्नेछ ।