रुपेशले विश्वकपमा २६६१ रेटेड जीएमलाई बराबरीमा रोके
फिडे मास्टर रुपेश जैसवालले अजरबैजानको बाकुमा भइरहेको फिडे चेस विश्वकप रेटिङमा ५ सय ३९ स्थानमाथिका ग्रान्डमास्टर (जीएम) गेदिर गुसेनोभसँगको दोस्रो खेल बराबरीमा टुंग्याएका छन् । तर, पहिलो खेलमा पराजय बेहोरेका उनी विश्वकपको पहिलो चरणबाटै बाहिरिएका छन् ।
काठमाडौँ — फिडे मास्टर रुपेश जैसवालले अजरबैजानको बाकुमा भइरहेको फिडे चेस विश्वकप रेटिङमा ५ सय ३९ स्थानमाथिका ग्रान्डमास्टर (जीएम) गेदिर गुसेनोभसँगको दोस्रो खेल बराबरीमा टुंग्याएका छन् । तर, पहिलो खेलमा पराजय बेहोरेका उनी विश्वकपको पहिलो चरणबाटै बाहिरिएका छन् ।नवौं राष्ट्रिय खेलकुदमा दुई स्वर्णपदक जितेपछि राष्ट्रिय चेस च्याम्पियनसिपको उपाधि पनि कब्जा गरेका रुपेश फिडे विश्वकप खेल्ने पहिलो नेपाली खेलाडी हुन् । गत वर्ष चेन्नाईमा भएको चेस ओलम्पियाडको प्रदर्शनको आधारमा पाएको अवसरमा विश्वकपमा सहभागी भएका उनी २ सय ६ खेलाडीमध्ये वारीयतामा तीन खेलाडीभन्दा मात्रै माथि थिए । अर्थात् २ सय ३ स्थानमा थिए । उनका प्रतिस्पर्धी गेदिर ५४ औं स्थानमा थिए । त्यसैले २१२२ रेटिङका रुपेशलाई आयोजक देश अजरबैजानका २६६१ रेटेड गेदिरसँग भिड्नुपर्ने अवस्था आएको थियो ।चार घण्टा २३ मिनेटको प्रतिस्पर्धापछि बराबरीमा गरेका २५ वर्षीय रुपेशले भने, ‘सुरुबाटै खेलको स्थिति बराबरी थियो । जित्ने मौका थिएन । मैले आक्रामक भएर खेलिनँ । विपक्षीले गल्ती गर्‍यो भने त्यसको अवसर लिन्छु त भन्ने थियो । तर, त्यस्तो अवसर पाइनँ ।’ गत असारमा गोदावरीमा भएको दक्षिण एसियाली चेस च्याम्पियनसिपमा कांस्यपदक हात पारेका रुपेशले क्लासिकल करिअरमा जीएमविरुद्धको खेल बराबरीमा टुंग्याएको यो सातौं अवसर हो । र, उनले अंक जोडेका सबैभन्दा माथिल्लो रेटिङका खेलाडी हुन् गेदिर । उनीसँग कालो गोटीबाट खेलेर पनि रुपेशले अंक जोडेका हुन् ।‘मेरो लागि यो विश्वस्तरको पहिलो प्रतियोगिता हो,’ रुपेशले भने, ‘पहिलो दिनको आधा घण्टा त नर्भस भएरै बित्यो । यस्ता प्रतियोगिता अझै खेल्न पायो भने केही न केही गर्न सकिन्छ भन्ने महसुस भएको छ । ३७ वर्षीय गेदिर सन् २०१५ को विश्वकपमा दुई खेल जितेर तेस्रो चरणमा पुगेपछि चिनियाँ जीएम डिङ लिरेन (अहिलेका विश्व च्याम्पियन) विरुद्ध हारेका खेलाडी हुन् ।यसअघि पहिलो खेलमा आइतबार सेतो गोटीमा खेलेका रुपेशले तीन घण्टा २५ मिनेट प्रतिस्पर्धा गरेका थिए । उनले भने, ‘बराबरी गर्ने उद्देश्यले गोटी चाल्दा मार पर्‍यो । बिस्तारै खेल्दा हुने स्थितिमा मैले हतार गरेर खेलें । नर्भस भएँ । एक चालमा गल्ती गरेपछि आफ्नो डिफेन्सलाई राम्रो बनाउन सकिनँ । तैपनि खेल बराबरीकै स्थितिमा थियो । तर, रणनीतिक रुपमा म पछाडि परें । विश्वस्तरमा प्रतिस्पर्धा गर्न अनुभव पनि चाहिने रहेछ ।’ दुई खेलको प्रतिस्पर्धामा उनले १.५–०.५ को हार बेहोरेका हुन् ।कोलम्बियन जीएमसँग तीन साता ट्याक्टिकल सेसन लिएर बाकु पुगेका रुपेशले नकआउट प्रतियोगितामा दुई दिनको क्लासिकल स्पर्धा बराबरीमा टुंग्याउँदै तेस्रो दिनसम्म (टाइब्रेकर) लम्ब्याउने लक्ष्य राखेका थिए । उनले भने, ‘मैले पहिलो खेल राम्रो स्थितिमा रहेर पनि हारेपछि दोस्रो खेलमा विपक्षीलाई एड्भान्टेज भयो । उनले रिस्क लिनु परेन, बराबरी गरेमात्रै पनि उनलाई फाइदा हुने थियो । खेल त्यस्तै भयो ।’ गेदिरले दोस्रो चरणमा डेनमार्कका २६२४ रेटेड जेबी जेरेविरुद्ध खेल्नेछन् ।कुल १८ लाख ३४ हजार डलर पुरस्कार रहेको विश्वकपमा विजेताले १ लाख १० हजार डलर पाउनेछन् । आठ चरणको प्रतियोगितामा पहिलो चरणबाटै बाहिरिने ७८ खेलाडीले जनही ३ हजार डलर प्राप्त गर्नेछन् । पाँचपल्टको विश्व च्याम्पियन तथा शीर्ष वरीयताका म्याग्नस कार्लसेन (नर्वे) पहिलोपल्ट विश्वकपको उपाधि जित्ने प्रयासमा छन् । उनीसँगै नेपाली मूलका डच जीएम अनिश गिरी (२७७५ रेटेड र पाँचौं वरीयता) ले शीर्ष ५० खेलाडीले सिधै दोस्रो चरणमा प्रतिस्पर्धा गर्नेछन् ।सन् २००० मा सेन्याङ, चीनबाट सुरु भएको विश्वकप अन्तर्राष्ट्रिय चेस महासंघ (फिडे) ले २००५ यता दुई–दुई वर्षमा आयोजना गर्दै आएको छ । यसपालिका शीर्ष तीन खेलाडीले सन् २०२४ मा हुने विश्व च्याम्पियनसिपका लागि टोरोन्टो, क्यानडामा २०२४ अप्रिलमा हुने अन्तिम छनोट (क्यान्डिडेट्स टुर्नामेन्ट) खेल्नेछन् । आठ खेलाडीले प्रतिस्पर्धा गर्ने क्यान्डिडेट्सको विजेताले विश्व च्याम्पियन लिरेनलाई उपाधिको लागि चुनौती दिनेछन् ।