कांग्रेसका दुई अतिवादी प्रवृत्ति : आत्मनिन्दा र आत्मश्लाघा
हामीसँग गौरवमय इतिहास त छँदैछ,  २०८० सालमा आइपुग्दा ८ लाख ६९ हजार क्रियाशील सदस्य, समुदायको जरैसम्म समावेशी सांगठनिक संरचना, सबैभन्दा प्रतिवद्ध सदस्य र कार्यकर्ताको ठूलो पङ्क्ति पनि छ ।
हामीसँग गौरवमय इतिहास त छँदैछ, २०८० सालमा आइपुग्दा ८ लाख ६९ हजार क्रियाशील सदस्य, समुदायको जरैसम्म समावेशी सांगठनिक संरचना, सबैभन्दा प्रतिवद्ध सदस्य र कार्यकर्ताको ठूलो पङ्क्ति पनि छ ।सदस्य, संगठन, संरचना सबै किसिमले सवैभन्दा ठूलो पार्टी बनेको छ । त्यसमाथि आफैंले बनाएको संविधान, आफैंले परिकल्पना गरेको राजनीतिक प्रणालीमा निर्वाचनबाट पहिलो पार्टी बनेर सबै तहको सरकारमा नेतृत्वदायी भूमिकामा रहेको यो क्षणमा पार्टीभित्र ठूलो उत्साह र विजयभाव मात्र हुनुपर्ने हो, तर कताकता केही अलमल र संशय पनि देखिन्छ । किन यस्तो भइरहेको छ? यसलाई हामीले अनदेखा गर्न मिल्दैन । हामीले कठोर भएर आत्ममूल्याङ्कन गर्न जरुरी छ । मूलत: पार्टीको मुख्य जिम्मेवारीमा बसेका हामीले आत्मसमीक्षा गर्नुपर्ने केही मूलभूत विषय यहाँ उठाउन चाहन्छुः यसरी एकातर्फ हामीसँग गौरवशाली विरासत, चलायमान संगठन र थुप्रै सबल पक्ष छन् भने अर्कोतर्फ हाम्रा केही सीमा र चुनौती छन् । यो पृष्ठभूमिमा नेपाली कांग्रेसको विभिन्न तहका पार्टीका साथीहरूको विचार र विश्लेषणलाई मनन गर्दा हामीमा प्रमुख रुपमा दुई किसिमका प्रवृत्ति देखिन्छ । पहिलो, आत्मनिन्दा र दोस्रो आत्मश्लाघा । पहिलो, जे भइरहेको छ ठिक भइरहेको छैन भन्ने ठहर गर्छ । अब पनि केही हुँदैन कि भन्ने भय र चिन्ताले उसको आत्मविश्वास खस्किएको छ । विगतमा पार्टीले गरेका निर्णय र पछ्याएको बाटोका सन्दर्भमा पनि उसमा भएको लघुताभासका कारण प्राप्त उपलब्धिको समेत अपनत्व लिन ऊ धकाइरहेको छ । यो पङ्ति एकदमै द्विविधा, निराशा र आत्मनिन्दाले ग्रस्त छ । अर्को, भर्खरै सम्पन्न निर्वाचनहरुमा विजय हासिल गरेर सबैभन्दा ठूलो पार्टी भएका छौं, हामी अभेद्य छौं, हाम्रा चुनौती मसिना छन् भन्ने अतिरेक आत्मश्लघाले ग्रस्त देखिन्छ । ऊ पार्टीका आन्तरिक समस्यालाई उपेक्षा गर्छ, बाहिर आएका कुरालाई विरोधीहरूको प्रपोगण्डा मान्दछ र मूलतः पार्टीमा सबै ठिकठाक छ भन्ने ठहर गर्छ । पार्टीको सुदूर भविष्यसमेत सुनिश्चित भएकोमा ऊ ढुक्क छ ।हाम्रो पार्टीभित्र यी दुवै अतिवादी प्रवृत्ति पार्टी संगठनका निम्ति अत्यन्तै घातक छन् । त्यसैले अब हामीले आत्मश्लाघा वा आत्मनिन्दा होइन, इमान्दारितापूर्वक आत्मसमीक्षा, आत्मनिरीक्षण र आत्मसंकल्प गर्नुपर्दछ । (कांग्रेस महामन्त्री गगन थापाले ललितपुरको गोदावरीमा जारी महासमिति बैठकमा पेस गरेको प्रस्तावको सम्पादित अंश)