प्रारम्भिक छनोटमै विवाद
आसन्न १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को तयारीलाई घोषणा गरिएको प्रारम्भिक टोलीमा युवा र अनुभवहीन खेलाडीले बाहुल्य रहेपछि छनोट प्रक्रिया विवादमा परेको छ ।
काठमाडौँ — आसन्न १३ औं दक्षिण एसियाली खेलकुद (साग) को तयारीलाई घोषणा गरिएको प्रारम्भिक टोलीमा युवा र अनुभवहीन खेलाडीले बाहुल्य रहेपछि छनोट प्रक्रिया विवादमा परेको छ ।नेपाल भलिबल संघले उपाध्यक्ष याम गुरुङको नेतृत्वमा छनोट समिति बनाएको थियो । समितिले सागलक्षित तयारीलाई घोषणा गरेको प्रारम्भिक टिममा नियमित कप्तान र उपकप्तान क्रमशः विनिता बुढाथोकी र मन्जु गुरुङ नै परेनन् । त्यसबाहेक नेबिका चौधरी, कोपिला उप्रेतीलगायतका सिनियर खेलाडीले प्रारम्भिक सूचीमै स्थान बनाएनन् । उनीहरूको ढल्कँदो उमेरका कारण प्रदर्शन खस्कन थालेको र नयाँ प्रतिभालाई अवसर दिइएको तर्क संघको छ । तर यसबाट सिनियर खेलाडी भने सन्तुष्ट छैनन् ।‘मैले १२ जनाको टिममा पर्नुपर्छ भनेर दाबी गरेको होइन,’ दक्षिण एसियाली खेलकुदमा भलिबलका लागि दुई कांस्य दिलाएकी मन्जुले दुखेसो पोखिन्, ‘हामीजतिको सिनियर खेलाडीसँग पहिले नै छलफल गरेको भए पनि यति दुःख लाग्दैनथ्यो । हामी शीर्ष २५ मै नपर्ने खेलाडी पनि होइनौं । सुरुमै तिमीहरूको काम सकियो अब जेसुकै गर भनेजस्तो भयो । छनोटमा नपरेको सुनेपछि निकै रोएँ ।’‘नयाँ बहिनीहरूको क्षमता र स्तरमा प्रश्न उठाउन खोजेको होइन । हामी सधैं राष्ट्रिय टोलीमा रहिराख्छौं भन्ने पनि छैन,’ सन् २००६ को दसौं सागदेखि राष्ट्रिय टोलीबाट खेलिरहेकी मन्जुले भनिन्, ‘उमेर वा उचाइको बहाना बनाउँदै हामीलाई बाहिर राखियो । आफ्नै देशमा हुन लागेको यति ठूलो प्रतियोगिता खेलेर भलिबलबाट बिदा लिने सोचेको थिएँ । तर जे नहुनुपर्ने त्यो भयो ।’दक्षिण एसियाली खेलकुदको १३ औं संस्करण मंसिर १५ देखि २४ सम्म नेपालमै आयोजना हुने तालिका छ । आफ्नै देशमा हुन लागेको ठूलो अन्तर्राष्ट्रिय प्रतियोगितापछि करिअरलाई बिट मार्ने खेलाडीको चाहना पनि नाजायज होइन । राष्ट्रिय टिमको छनोटमा कप्तान/उपकप्तानसँग परामर्श लिने प्रचलन पनि छ । सामान्य परामर्शसमेत नगरी कप्तानको रूपमा विश्वास गरिएका खेलाडीलाई एकाएक टिमबाट बाहिर निकालिएपछि खेलाडीहरू असन्तुष्ट भएका हुन् ।संघको तर्क र मूल्यांकनमा सही होला तर डेढ दशकदेखि भलिबललाई योगदान दिएका खेलाडीका लागि यस किसिमको बहिर्गमनले राष्ट्रिय खेलको गरिमा उच्च रहिराख्ला त ? छनोटमा नपरेका खेलाडीको गुनासो पनि यसैमा हो । नेपाली टोलीले साउन १ देखि प्रशिक्षण सुरु गरेको छ । जगदीश भट्टले मुख्य प्रशिक्षकको जिम्मेवारी पाएका छन् । खेलाडी छनोट समितिका सदस्यसमेत रहेका उनले नेपाली महिला भलिबलको भविष्य हेरेरै टिममा नयाँ खेलाडीको संख्या बढाइएको प्रस्ट पारे । ‘हामीले अहिले सिनियर केही खेलाडीको सट्टामा नयाँ खेलाडीको अनुभव बढाउने प्रयासमा लागेका हौं, तीन सिनियर खेलाडीले लामो समय योगदान गर्नुभएको छ । राष्ट्रिय टिममा नयाँ प्रतिभा आइरहेका छन् र प्रतिस्पर्धा बढ्न थालेको छ,’ प्रशिक्षक भट्टले भने ।‘अहिले प्रारम्भिक टिममा समावेश गरेर चार महिनाको प्रशिक्षणपछि बाहिर पठाउँदा झन् अपमान गरेजस्तो हुन्छ । उहाँहरूकै सम्मानका लागि हामीले सुरुमै नबोलाएका हौं । उनीहरूको योगदानबारे संघले विचार गर्ने कुरा भयो । छनोटको सवालमा चाहिँ महिला भलिबलको आउँदो १० वर्षसम्मको भविष्य हेरिएको हो,’ पुरुष राष्ट्रिय टोलीका सहायक प्रशिक्षकसमेत रहेका भट्टले भने ।उनका अनुसार भलिबल संघले आफ्नै खर्चमा अहिले प्रशिक्षण गराइरहेको छ । पुनर्निर्माणको क्रममा रहेको राखेप कभर्डहलमा प्रशिक्षण भइरहेको छ । टिममा ५ खेलाडी पहिलोपल्ट छनोटमा परेका छन् । भट्टले भने, ‘पदक पक्का भएको खेल भएकाले मेरै सक्रियतामा लामो प्रशिक्षणको व्यवस्था मिलाइएको हो । नयाँ खेलाडीमा अनुभवको मात्रै कमी छ । क्षमता र स्तर उनीहरूले धेरै माथि छ । हामीले उनीहरूलाई धेरैभन्दा धेरै म्याच एक्सपोजर दिन सक्यौं भने स्वर्णको दाबेदार हुनसक्छौं ।’२५ जनाको प्रारम्भिक सूची भए पनि ओपन स्पाइकर पोजिसनकी निरुता ठगुन्ना अहिले प्रशिक्षणमा छैनन् । भलिबल संघका अनुसार त्रिभुवन आर्मी क्लबकी उनलाई आर्मीले नै राष्ट्रिय टिममा नराख्न भनेको छ । क्लबलाई जानकारी नगराई घर बिदामा गएका कारण बिभागीय कारबाहीको चरणमा रहेको आर्मी क्लबका अधिकारीले बताएका छन् ।निरुताले सोमबार सामाजिक सन्जाल फेसबुकमा एउटा स्टाटस लेखेकी छन् । ‘ठूला सपना बोकेर काठमाडौं आएकी थिएँ, कसैले मेरो जीवन बर्वाद पारिदियो, म के गरुँ सोच्न सकिरहेको छैन,’ कसले उनको जीवन बर्वाद बनायो भन्ने बताएकी छैनन् । दुई वर्षदेखि आर्मी क्लबमा ओपन स्पाइकरको भूमिकामा खेलिरहेकी निरुता दार्चुलाकी हुन् । ‘उनको खेल उच्चस्तरको छ । राष्ट्रिय टोलीकी मुख्य दाबेदार पनि हुन् । किनभने सरस्वती (चौधरी)ले केही गरी खेल्न नसक्ने अवस्था आयो भने त्यो पोजिसनमा उनीपछिको स्तरीय खेलाडी निरुता नै हुन् । क्लबसँगको केही समस्याले उनी खेल्न सकिरहेकी छैनन्, उनलाई प्रशिक्षणमा राख्नका लागि प्रयासरत छौं,’ प्रशिक्षक भट्टले भने । प्रशिक्षणरत २४ खेलाडीप्रतिभा माली, सरस्वती चौधरी, उषा भण्डारी, शान्ति थारु, लक्ष्मी कुमाल, पुष्पा शाही, आरती सुवेदी, सुनीता खड्का, पुनम चन्द, कविता भट्ट, सोफिया पुन, हीरा केसी, उषा विष्ट, रेश्मा भण्डारी, चन्द्रकला खरेल, संगम महतो, ममता डगौरा, जानकी भण्डारी, अरुणा शाही, सरस्वती कट्टल, कमला पुन, सलिना श्रेष्ठ, शान्ति तामाङ, यमकली कुँवर मगर ।