किरणसिंह र सन्तोषी च्याम्पियन
दक्षिण एसियाली खेलकुदका स्वर्णधारी किरणसिंह बोगटी र सन्तोषी श्रेष्ठले सातौं धारा नेपालगन्ज म्याराथनमा बाजी मारेका छन् । किरणले म्याराथन र सन्तोषीले महिला हाफ म्याराथनको उपाधि जितेका हुन् । दुई वर्षअघि १३ औं सागमा किरणले म्याराथन र सन्तोषीले १० हजार मिटर दौडमा स्वर्ण जितेका थिए ।
नेपालगन्ज — दक्षिण एसियाली खेलकुदका स्वर्णधारी किरणसिंह बोगटी र सन्तोषी श्रेष्ठले सातौं धारा नेपालगन्ज म्याराथनमा बाजी मारेका छन् । किरणले म्याराथन र सन्तोषीले महिला हाफ म्याराथनको उपाधि जितेका हुन् । दुई वर्षअघि १३ औं सागमा किरणले म्याराथन र सन्तोषीले १० हजार मिटर दौडमा स्वर्ण जितेका थिए ।नेपाल एपीएफ क्लबका किरण सागपछि पहिलोपल्ट प्रतियोगितामा सहभागी भएका थिए । सन्तोषीले पनि हाफ म्याराथनको पहिलो सहभागितामै सफलता पाएकी छन् । उनले नेपालगन्ज हाफ म्याराथनको कोर्स रेकर्ड पनि तोडिन् । यता, तेस्रो संस्करणमा चौथो भएर फर्केका किरणलाई यसपालि कसैले टक्कर गर्न सकेनन् । उनले निर्धारित दूरी २ घण्टा २९ मिनेट ४१ सेकेन्डमा पूरा गरेर स्वर्ण जिते ।‘धेरैपल्ट हारेर जितेको खेलाडी हुँ,’ जितपछि किरणले भने, ‘जित आफैंमा खुसीको क्षण हो । झन् आफ्नै क्षेत्रमा भएको प्रतियोगिता जित्न पाउँदा खुसी नहुने कुरै रहेन ।’ उनले अलि राष्ट्रियस्तरका प्रतिस्पर्धी खेलाडीको अभाव खट्किएको बताए । कैलालीका किरणले दौडलाई प्यासनमात्र होइन, प्रोफेसन नै बनाएका छन् । उसु, बक्सिङ हुँदै उनी उमेरको उत्तरार्धतिर मात्र दौडमा जोडिएका हुन् । २०७३ सालयता दौडमा होमिएका किरण सागको म्याराथनमा स्वर्ण जितेपछि चर्चामा आएका हुन् । उनी उमेरमा झन्डै ३८ वर्षका भइसके ।तस्बिरहरु : केशव थापा/कान्तिपुरनेपालगन्जको सडकमा यसअघि पनि दौडिएका किरणलाई सडकको वातावरण सहज लागे पनि रुटको स्तर भने चित्तबुझ्दो लागेन । नेपालगन्ज बीपी चोकदेखि कोहलपुरसम्मको दूरीमा म्याराथन रुट तय गरिएको थियो । ठाउँठाउँ भत्काइएको सडकमा ग्राबेलमात्र बिछ्याइएकाले दौडन असजिलो भएको विजेता किरणले सुनाए । किरणले एक लाख रुपैयाँसहित उपाधि उचालेका हुन् । उनलाई पछ्याएका त्रिभुवन आर्मी क्लबका नरेन्द्र रावतले दोस्रो स्थान भेट्टाए । २ घण्टा ३३ मिनेट २८ सेकेन्डसाथ दोस्रो भएका नरेन्द्रले ५० हजार पुरस्कार पाए । नरेन्द्र निकट दौडिएका एपीएफका सन्तोषविक्रम विष्ट २ घण्टा ३३ मिनेट ३४ सेकेन्डसाथ तेस्रो भए । उनले २५ हजार पुरस्कार पाए । सन्तोषभन्दा १० सेकेन्ड पछाडि रहेर आर्मीका खडकबहादुर खड्काले दौड पूरा गरे । चौथो हुँदा उनको भागमा १५ हजार रुपैयाँ परेको थियो । आर्मीका देवराज महतरा, पाँचथरका प्रताप थाम्सुङ र प्यूठानका हिमु गिरी क्रमशः पाँचौंदेखि सातौं स्थानमा रहेर नगद पुरस्कारको भागीदार बने ।छोटो दूरीमा दौडिरहेकी सन्तोषीले हाफ म्याराथनको पहिलो सहभागितामै सफलता नाप्न १ घण्टा १८ मिनेट ४८ सेकेन्ड खर्चिइन् । उनले प्रतियोगिताकी साविक विजेता पुष्पा भण्डारीलाई पछि पारिन् । धादिङकी धाविका सन्तोषीले चौथो संस्करणमा कान्छीमाया कोजूले राखेको १ घण्टा २२ मिनेट ४२ सेकेन्डको कोर्स कीर्तिमान पनि उछिनेकी हुन् ।सन्तोषीले आफ्नो निरन्तर अभ्यासका कारण जित हासिल गर्न सहज भएको बताइन् । ‘हाफ म्याराथन पहिलोपल्ट दौडिरहेकी थिएँ । जित्छु नै भन्ने त लागेको थिएन । आफ्नो राम्रो दिन्छु भन्ने थियो । उपाधि नै जितें, एकदमै खुसी छु,’ उनले भनिन्, ‘प्रतिस्पर्धी बलियो भएपछि प्रदर्शन आफैं राम्रो हुनेरहेछ । गत वर्षकी विजेता पुष्पा दिदीलाई नै फलो गरेर दौडिएँ, अन्त्यमा ओभरटेक गरेर अगाडि बढें ।’ बलियो प्रतिस्पर्धी भयो भने त्यसमा जित हासिल गर्नुको छुट्टै मजा आउने सन्तोषीको दाबी छ । एपीएफकी धाविका पुष्पा भने १ घण्टा १९ मिनेट १८ सेकेन्डसाथ दोस्रो भएकी हुन् । उनले गत वर्ष उपाधि जित्दा १ घण्टा २७ मिनेट ५४ सेकेन्ड लगाएकी थिइन् । आफ्नो व्यक्तिगत टाइमिङ सुधार भएकामा पुष्पा पनि दंग थिइन् । सुर्खेतकी विन्दु हमालले १ घण्टा ३६ मिनेट ३९ सेकेन्ड निकाल्दै तेस्रो स्थान हात पारिन् । हाफ म्याराथन विजेताले ५१ हजार, दोस्रोले २५ हजार र तेस्रोले १५ हजार पुरस्कार पाए । कञ्चनपुरकी सरस्वती बोहरा, साधना शाही, बर्दियाकी कल्पना थारू, सुखर्तेकी चन्द्रमाया राउत र कोहलपुरकी पुष्पा खड्का आठौं स्थानभित्र रहेर नगद पुरस्कारको हकदार बने ।अन्य विधामा १० किमि पुरुष खुला दौडमा मुकेश पाल, तीर्थ पुन र सन्तोषनाथ योगी शीर्ष तीन स्थानमा विजयी भए । उनीहरूले क्रमशः २५, १५ र १० हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाए । ५ किमि खुला महिलामा पुलिसकी राजपुरा पछाई, फूलमती राना र बन्दना बुढा क्रमशः पहिलो, दोस्रो र तेस्रो भएका छन् । उनीहरूले क्रमशः १५, १० र ७ हजार रुपैयाँ पुरस्कार पाए । छात्र ५ किमिमा बादल कार्की, अतुल गोडिया र दीपेन्द्र बोहरा तथा ३ किमि छात्रामा सविता बुढा, मन्जिता एडी र रविना शेष शीर्ष तीन स्थानमा विजयी भएका छन् ।ह्वीलचियरमा महेश चौधरी प्रथम, यज्ञबहादुर खत्री द्वितीय र चन्द्रबहादुर कामी तृतीय भएका छन् । किड्स रन (ब्वाइज) मा जसमन्त शाही प्रथम, रोहित सुनार द्वितीय र शिशिर थापा तृतीय भएका छन् । गर्ल्समा जमुना पुनमगर प्रथम, समृद्धि बुढा क्षेत्री द्वितीय र रूपा विष्ट तृतीय भएका छन् ।कर्पोरेट रनमा नवराज जोशी प्रथम, डा. पुष्कर न्यौपाने द्वितीय र विष्णुबहादुर रिमाल तृतीय भएका छन् । कलाकार राजेश हमाल, कीर्तिमानी धावक वैकुण्ठ मानन्धर, पूर्वमिस नेपाल एसिया प्यासिफिक सहारा बस्नेतको उपस्थितिले यसपालि नेपालगन्ज म्याराथनको माहोल थप रौनक बनेको थियो । विजेता खेलाडीलाई युवा तथा खेलकुदमन्त्री महेश्वर गहतराजलगायतले पुरस्कृत गरेका थिए ।नेपालगन्ज म्याराथनको पहिलो संस्करणमा आर्मीका होमलाल श्रेष्ठ, दोस्रोमा आर्मीकै कृष्ण बस्नेत, तेस्रोमा जुम्लाका दुर्गा बुढा, चौथो संस्करणमा पुलिस क्लबका भूमिराज राई, पाँचौंमा आर्मीका नवराज साउद र छैटौंमा एपीएफ क्लबका गोपीचन्द्र पार्की विजेता भएका थिए । महिला हाफ म्याराथनमा नेपालकी नम्बर धाविका कान्छीमायाले दुई संस्करण (दोस्रो र चौथो) जितेकी थिइन् । पहिलो संस्करणमा आर्मीकी कृष्णेश्वरी सिन्तकला, तेस्रोमा आर्मीकी रेसु बस्नेत, पाँचौंमा आर्मीकी पूर्णलक्ष्मी न्यौपाने विजेता भएका थिए । नेपाल सरकार र तत्कालीन विद्रोही माओवादीबीचमा मंसिर ५ मा भएको विस्तृत शान्ति सम्झौताको दिन स्मरण गर्न प्रत्येक वर्ष नेपालगन्जमा म्याराथन हुने गर्दछ । यसपालि शनिबार पार्न एक दिनअघि म्याराथन गरिएको हो । ‘नेपालगन्ज आफैंमा एउटा खेलाडीको सहर नै हो । म्याराथनको सफलताले थप हौसला थपिँदै गएको छ,’ नेपालगन्ज म्याराथनका आयोजक क्रियटिभ ह्यान्ड्सका अध्यक्ष टीएस ठकुरीले भने, ‘बिस्तारै व्यवस्थापकीय विशेषता र स्तरीयकरण गर्दै लैजानेछौं ।’ विश्वका ठूला सहरमा हुने सिटी म्याराथनको अवधारणामा यो म्याराथन हुँदै आएको हो । 