रित्तिँदै गाउँका विद्यालय, सहरमा विद्यार्थीको चाप : पूर्वाधार थपिए, विद्यार्थी घटे
बाह्र वर्षअघि विद्यार्थी खचाखच भरिने दुल्लु नगरपालिका–१०, राजाकाँधस्थित इन्द्रज्वाला आधारभूत विद्यालयमा अहिले मुस्किलले १५० जना विद्यार्थी पनि छैनन् । २०४५ सालमा स्थापित यो विद्यालयमा भौतिक पूर्वाधारको सुविधा राम्रो थिएन तर अधिकांश स्थानीयले यही स्कुलमा छोराछोरी पढाउँथे । अहिले यो विद्यालयको सुविधा सम्पन्न भवन छ तर विद्यार्थीको सङ्ख्या ह्वात्तै घटेको छ ।
रजनी योगीसुर्खेत, वैशाख ११ गते । बाह्र वर्षअघि विद्यार्थी खचाखच भरिने दुल्लु नगरपालिका–१०, राजाकाँधस्थित इन्द्रज्वाला आधारभूत विद्यालयमा अहिले मुस्किलले १५० जना विद्यार्थी पनि छैनन् । २०४५ सालमा स्थापित यो विद्यालयमा भौतिक पूर्वाधारको सुविधा राम्रो थिएन तर अधिकांश स्थानीयले यही स्कुलमा छोराछोरी पढाउँथे । अहिले यो विद्यालयको सुविधा सम्पन्न भवन छ तर विद्यार्थीको सङ्ख्या ह्वात्तै घटेको छ ।पहिला धेरै विद्यार्थी हुँदा भुइँमा राखेर पढाउनुपर्ने अवस्था थियो, अहिले भव्य भवन छ, विद्यार्थी खासै छैनन् । विद्यालयमा दुई घण्टासम्म पैदल हिँडेर आउनुपर्ने बाध्यताले पनि विद्यार्थी सहरतिर धाउन थालेका हुन् । कतिपय अभिभावकले छोराछोरी पढाउनकै लागि सहरमा डेरा लिएर बस्ने र बेलाबेलामा गाउँमा गएर खेतीपाती गर्ने गरेका छन् । गाउँबाट सहरमा बसाइँसराइ र गाउँमा बेरोजगारीको समस्याका कारण अधिकांश विद्यार्थी सहरी क्षेत्रमा आएका हुन् । गाउँका विद्यालयप्रति अभिभावकको विश्वास घट्दो छ । इन्द्रज्वाला आधारभूत विद्यालयका प्रधानाध्यापक गणेशबहादुर रामजाली शैक्षिक गुणस्तर सुधारका लागि सक्दो प्रयास गरेको भए पनि गाउँमा बस्नेको सङ्ख्या घट्दै गएकाले विद्यार्थी पनि घटेको बताउनुहुन्छ ।सुर्खेत लेकबेँसी नगरपालिका–१० मा रहेको नेपाल राष्ट्रिय माध्यमिक विद्यालयमा बर्सेनि विद्यार्थी सङ्ख्या घट्दो छ । २०३६ सालमा स्थापना भएको यो विद्यालयमा कुनै बेला विद्यार्थीको घुइँचो लाग्थ्यो । अहिले यो विद्यालयमा १४० विद्यार्थी छन् । विद्यालयका प्रधानाध्यापक नरहरि पौडेलका अनुसार विद्यार्थी सङ्ख्या घट्नुमा बसाइँसराइ प्रमुख कारण हो । गाउँ गाउँमा दरबारजस्ता स्कुल बने पनि छोराछोरी पढाउन भनेर सहर झर्ने क्रम घटेको छैन । शिक्षाका लागि राष्ट्रिय अभियान नेपालका केन्द्रीय सदस्य दुर्गा गिरी गाउँमा रहेका सामुदायिक विद्यालयले गुणस्तरीय शिक्षा दिन नसक्दा भौतिक पूर्वाधारले सुविधा सम्पन्न विद्यालय खाली बन्दै गएको बताउनुहुन्छ । गाउँका विद्यालयमा विद्यार्थी टिकाउने कुरा चुनौतीको विषय बनेको दुल्लु नगरपालिकाका प्रमुख भरतप्रसाद रिजालले बताउनुभयो । “शिक्षकलाई आफ्नो पढाउने कलाप्रति आफैँलाई विश्वास छैन, आफ्ना छोराछोरी सहरका बोर्डिङमा पढाउने, आफू चाहिँ सामुदायिक विद्यालयमा पढाउने ! यस्तो अवस्थामा कसरी अरूले विश्वास गरून् ?” उहाँले भन्नुभयो । सहरका विद्यालयमा चाप थेग्नै मुस्किलवीरेन्द्रनगरभित्रका सामुदायिक विद्यालयमा नयाँ विद्यार्थी भर्नाको चाप बढेको छ । जननमुना माध्यमिक विद्यालयका प्रधानाध्यापक यामबहादुर श्रेष्ठका अनुसार नयाँ शैक्षिक सत्रका लागि प्रारम्भिक बाल विकास, कक्षा ६, ७, ८ र ९ मा बाहिरका विद्यार्थीका लागि भर्ना खुला गरिएको थियो । पाँच वटा कक्षामा छ सय विद्यार्थीका लागि भर्ना खुला गरिएको भए पनि अहिले दुई हजार चार सय विद्यार्थीले प्रवेश परीक्षा दिएका छन् । विद्यार्थीको चाप थेग्न मुस्किल भएको उहाँको भनाइ छ । प्रधानाध्यापक श्रेष्ठका अनुसार बढीमा छ सय जना नयाँ भर्ना लिन सक्छौँ, दुई हजार चार सयको आवेदन परेको छ । भौतिक संरचना र जनशक्ति अभावले धेरै विद्यार्थी भर्ना गर्न समस्या हुने गरेको उहाँको भनाइ छ ।अमरज्योति माध्यमिक विद्यालय नेवारेले प्रारम्भिक बाल विकासदेखि कक्षा नौसम्म नयाँ आवेदन माग गरेको छ । विद्यालयका प्रधानाध्यापक खगेन्द्र थापाका अनुसार विद्यालयले राखेको लक्ष्य पूरा गराउन खोजिएको छ । यस वर्ष पाँच सय थप विद्यार्थी भर्ना लिने लक्ष्य राखिएको भन्दै उहाँले करिब छ सय जनाको आवेदन परेको जानकारी दिनुभयो । 