यूएस ओपन : विरोध, महामारी र आँधीको मार
यूएस ओपनलाई यसपल्ट धेरै मार परेको छ । विरोधको लहर चलिरहेको छ । कोरोना भाइरस संक्रमणको महामारी निर्मूल हुन सकेको छैन नै । त्यसमाथि लाउरा आँधीको डर पनि छ ।
न्युयोर्क — यूएस ओपनलाई यसपल्ट धेरै मार परेको छ । विरोधको लहर चलिरहेको छ । कोरोना भाइरस संक्रमणको महामारी निर्मूल हुन सकेको छैन नै । त्यसमाथि लाउरा आँधीको डर पनि छ । तथापि यूएस ओपन सोमबारदेखि सुरु हुँदै छ दर्शकबिना । अनि शीर्ष वरीयताका प्रमुख खेलाडीबिना । अगस्ट ३१ बाट सुरु भएर सेप्टेम्बर १३ मा सकिने यस प्रतियोगिता सुरु नहुँदै अनेक समस्या र दुविधा अगाडि आइसकेका छन् । खेलाडीलाई सबैभन्दा ठूलो समस्या त क्वारेन्टाइनकै छ ।आयोजनास्थल बिली जिन किंग्स नेसनल टेनिस सेन्टरमा दर्शक त हुने छैनन् नै । त्यसबाहिर विरोध हुने छाँट भने छ । त्यसको भित्र जैविक रूपमा सुरक्षित स्थिति हुनेछ, बाहिर असुरक्षित हुँदै प्रदर्शन हुन सक्नेछ । अहिले अमेरिकामा सामाजिक अन्यायविरुद्ध विरोध चलिरहेको छ । यसले पूरा खेलकुद क्षेत्रलाई छोपेको छ । यसैक्रममा जापानकी नाआमी ओसाकाले विरोध स्वरूपमा वेस्टर्न एन्ड साउथर्न ओपन नै बहिष्कार गरिन् र आफ्नो जिकिर प्रस्तुत गर्ने प्रयास गरिन् ।विसकन्सिमा जसरी अश्वेत ज्याकोब ब्ल्याकमाथि प्रहरीको गोली प्रहार भएको छ, सबै आक्रोशित छन् । वेस्टर्न एन्ड साउथर्न ओपन टेनिस यूएस ओपनको तयारीका रूपमा आयोजना भएको थियो । त्यसको सेमिफाइनलमा पुगेर पनि ओसाकाले खेलिनन् । उनी मात्र होइन, पूरा अमेरिकामा धेरैभन्दा धेरै खेलाडीले खेल बहिष्कार गरिरहेका छन् । सन् २०१८ की यी यूएस ओपन विजेता खेलाडीको यो पुण्य कामले कम्तीमा अहिलेको संस्करणका लागि चर्चालाई पर्याप्त खुराक भेटिएको छ ।सेरेना विलियम्सप्रतियोगिता हुने मुख्य थलो आर्थर एस स्टेडियम आफैं सामाजिक प्रतीक रहेको छ । यो स्टेडियम यस्ता व्यक्तिको नाममा राखिएको छ, जसले अश्वेत अधिकारको लडाइँमा आफूले पूरा जीवन होमेका थिए । प्रतियोगिताले बुनेको कथाको अर्को मोड पनि छ । त्यो हो, फ्लसिङ मेडोसमा राफेल नाडल आफूले गत वर्ष जितेको पुरुष एकल उपाधि रक्षा गर्न आउने छैनन् । न त पाँचपल्टका विजेता रोजर फेडेरर नै हुनेछन् । फेडेरर त घुँडाको शल्यक्रियापछि आराम गरिरहेका छन् ।उनका स्विस साथी स्टान वावरिन्काले पनि यसपल्ट खेल्ने छैनन् । उनी सन् २०१६ का विजेता हुन् । केहीका लागि यी खेलाडीको अनुपस्थितिले प्रतियोगिताको महत्त्व नै कमजोर भएको छ । हुन पनि यूएस ओपनका पछिल्ला १६ संस्करणमा फेडेरर, नाडल र वावरिन्काले मिलेर १० उपाधि जितेका छन् । यस्तोमा तीनपल्टका विजेता तथा पाँचपल्टका उप विजेता नोभाक जोकोभिच यसपल्ट उपाधिका लागि निर्विवाद बलियो प्रत्याशी भएका छन् ।प्रतियोगिताको ‘ड्र’ मा जोकोभिचलाई चुनौती पेस गर्नसक्ने त्यत्तिको स्तरीय खेलाडी नै छैनन् । फेरि कोभिड–१९ महामारीपछि सबैभन्दा बढी कोही लयमा खेलाडी छन् भने ती यिनै सर्बियाली जोकोभिच हुन् । यस्तोमा उनीसामु १७ औं ग्रान्ड स्लाम जित्ने अवसर छ । यस्तो गर्न सके, उनी १९ जितेका नाडल र २० जितेका फेडेररको छेउ पुग्नेछन् । यो यस्तो अवसर हो, जसलाई जोकोभिच कुनै पनि मूल्यमा गुमाउन चाहने छैनन् भन्दा मज्जाले हुन्छ ।जोकोभिचले भनेका छन्, ‘यो वास्तवमै अनौठो स्थिति छ, प्रतियोगितामा न फेडेरर छन् न त नाडल । दुईमध्ये एक पनि छैनन् । उनीहरू नखेल्दा प्रतियोगितामा खल्लो त हुन्छ नै । आखिरमा उनीहरू दुवै विश्व टेनिसका सर्वाधिक सफल लिजेन्डरी खेलाडी हुन् । फेडेरर, नाडल र वावरिन्कालाई छाडेर अन्य प्रमुख शीर्ष वरीयताका खेलाडी भने छन् । त्यसैले अहिलेको यूएस ओपनलाई कमजोर मान्नुपर्ने कुनै पनि कारण म देख्दिनँ, यो ग्रान्ड स्लाम प्रतियोगिता नै हो ।’ग्रिसकी मारिया सक्कारीमहिलातिरको ‘ड्र’ मा भने अलि अप्ठ्यारो नै छ । किनभने शीर्ष आठका खेलाडीमध्ये छ जनाले यसपल्ट खेल्ने छैनन् । यसमा नम्बर १ खेलाडी एस बार्टी र विम्बल्डन विजेता सिमोना हालेप पनि छन् । उनीहरूले न्युयोर्कमा नखेल्ने निर्णय गरेका छन् । यस्तै क्यानडेली छैटौं वरीयताका बिएन्का आन्द्रेस्कुले पनि आफूले गत वर्ष जितेको उपाधि रक्षा गर्ने छैनन् । अझ विश्व नम्बर पाँचौं वरीयताकी एलिना स्भिटलिना र सातौंकी किकी बेर्टेन्सको पनि अनुपस्थिति हुनेछ ।तर विश्व महिला टेनिसको सबैभन्दा ठूलो नाम सेरेना विलियम्सले खेल्ने छिन् । अझ उनी त उपाधि जित्ने दाउमै छिन्, किनभने कीर्तिमान बराबरी हुने २४ औं ग्रान्ड स्लाम उपाधिका लागि अहिले जस्तो मौका उनका लागि बिरलै आउनेछ । सन् २०१७ मा आमा बनेयता उनले चारपल्ट ग्रान्ड स्लाम टेनिसको फाइनल खेलिसकिन् । त्यसमा दुई यूएस ओपन नै पर्छ । तर सबैमा यी ३८ वर्षीया खेलाडी पराजित रहिन् । यस्तोमा यसपालि बलियो न बलियो सम्भावना छ उनको ।क्लाइस्टर्स फेरि पुनरागमन रच्दैयसपल्ट किम क्लाइस्टर्सले पनि यूएस ओपनमा आफ्नो चुनौती पेस गर्नेछिन् । सन् २००९ मा उनले उपाधि जित्दा त्यतिबेला आफ्नो पहिलो संन्यास पन्छाएर कोर्टमा फर्केकी थिइन् । यसपल्ट उनी आफ्नो दोस्रो संन्यास रद्द गर्दै फेरि खेल्न लागेकी हुन् । उनी चाहन्छिन्, सन् २००९ को जादू फेरि एकपल्ट कायम होस् । तर यसपल्ट उनी पहिलेजस्तो खेलाडी भने छैनन् । त्यसमाथि उनले प्रतियोगितामा कडा ‘ड्र’ को सामना गर्नुपर्ने हुनसक्छ ।बेल्जियमकी ३७ वर्षीया खेलाडीले सन् २०१२ मा दोस्रोपल्ट संन्यास लिएकी थिइन् । त्यो निर्णयलाई तोड्दै उनी फेरि कोर्टमा फर्केकी हुन् । उनले जम्माजम्मी चार ग्रान्ड स्लाम जितेकीमा त्यसमध्ये तीन उपाधि त यूएस ओपन नै छ । उनलाई मनपर्ने भनेको यूएस ओपनको हार्डकोर्ट नै हो, जुन उनको आक्रामक भएर खेल्ने शैलीका लागि उपयुक्त मानिन्छ । अहिलेसम्मको उनको यात्रा भने सहज र अपेक्षित भने रहेको छैन ।दुबई र मोन्ट्रियलमा उनले पहिलो चरणमै हार बेहोर्नुपरेको थियो । पेटको चोटका कारण उनले पछिल्लो साताको वेस्टर्न एन्ड साउथर्न ओपन पनि खेलिनन् । यसपल्ट क्लाइस्टर्सले वाइल्ड कार्ड पाएका छिन्, तर पहिलो चरणमै रुसकी २१ औं वरीयताकी क्याटेरिना एलेक्जान्ड्रोभाको सामना गर्नेछिन् ।अहिले खेल विश्लेषक रहेकी पाम सिर्भर मान्छिन्, ‘क्लाइस्टर्स आफ्नो पहिलो पुनरागमनमा गज्जब नै थिइन् । उनले आमा भएयता पनि उपाधि जितेकी थिइन् ।’ सिर्भर भन्छिन्, ‘तर यसपल्ट स्थिति केही फरक छ, अवस्था सबैका लागि गाह्रो छ । विशेषतः क्लाइस्टर्सकै लागि । अहिले उनी ४० वर्षको छेउछाउ पुगिसकेकी छन् ।’यसपल्ट जैविक रूपमा सुरक्षित भएर खेल्नुपर्ने भएकाले क्लाइस्टर्स जस्ता अनुभवी खेलाडीलाई फाइदा हुनसक्छ । तर मुख्य प्रश्न उनको तयारी कस्तो छ भन्ने नै हो । सिर्भर भन्छिन्, ‘यो उमेरमा क्लाइस्टर्सले तयारी राम्रो गरेकी छन् भने उनी अब्बल दर्जाकी खेलाडी पक्कै हुन् ।’सुरक्षाको चाँजोपाँजोयूएस ओपन २०२० का लागि आउने जो–कोही दुईपल्ट कोभिड–१९ को परीक्षणबाट गुज्रिनुपर्नेछ । धन्न, अहिलेसम्म कोही खेलाडीको नतिजा ‘पोजिटिभ’ भने आएको छैन । प्रतियोगिताका क्रममा कोही खेलाडी संक्रमित पाइएमा उसलाई तुरुन्त हटाइने छ । उनीमाथि न्युयोर्क सहरमा अहिले बनाइएको नियम लागू हुनेछ ।अधिकांश खेलाडी आयोजकले छुट्याएका दुई होटलमध्ये कुनैमा रोजेर बसिरहेका छन् । यी होटललाई २४ घण्टा नै जैविक सुरक्षाको कवचमा राखिएको छ । जोकोभिच र सेरेना भने अलगै निजी घर लिएर बसिरहेका छन् । तिनको सुरक्षाका लागि खेलाडीहरूले आफैंले खर्च गरिरहेका छन् । यी सबैमा कुनै पनि सर्तमा सुरक्षाको नियम तोडिने छैन ।यसपल्टको प्रतियोगितामा लाइन–जज नै हुने छैन, तिनको भूमिकामा विद्युतीय प्रविधि अपनाइएको छ । आर्थर एस र लुइस आम्सट्र्र कोर्ट भने यसमा अपवाद हुनेछन् । यसपालि बल ब्वाइ र गर्ल्स तीन जनामात्र हुनेछन् । यसअघि परम्परागत रूपमा बल ब्वाइ र गर्ल्स तीन जना हुने गर्थ्यो । निचोडमा सुरक्षाको चाँजोपाँजो कडा छ ।मार्टिना नभ्रातिलोभा, पूर्वटेनिस हस्तीयसपल्टको यूएस ओपनको महत्त्व पक्कै पनि कम हुने छैन । यसपल्टको विजेतालाई मैले फरक दृष्टिकोणले हेर्न पनि छैन । विजेतामुनि ‘एस्ट्रिक’ हाल्नु आवश्यक छैन । सबैलाई थाहा छ, यसपल्टको प्रतियोगिता फरक छ । तर सबैले सामना गरेको स्थिति एउटै हो । खाली प्रश्न भनेको के हो भने यो स्थितिलाई कसले कसरी लिन्छ । जसले यो प्रतियोगिता जित्नेछ, उसलाई उपाधिसम्मको यात्रामा केही सजिलो पक्कै हुनेछ । विशेषतः महिलातर्फका विजेताले केही सहज अनुभव गर्नेछ । तर सन् १९७३ को विम्बल्डन विजेतालाई हामी फरक नजरले हेर्ने काम गर्दैनौं, भलै त्यो प्रतियोगिता धेरै खेलाडीले बहिष्कार गरेका थिए । त्यो वर्षको अस्ट्रेलियन ओपन पनि धेरै खेलाडीले खेलेनन् ।सन् २०१३ मा मारियन बार्टोलीले विम्बल्डनमा उपाधि जित्दा शीर्ष वरीयताका खेलाडीमध्ये १७ औं क्रमसम्म कसैविरुद्ध पनि खेल्नुपरेन । तर प्रतियोगिता त्यसरी नै अगाडि बढेको थियो, त्यसैले हामी कसैले उसले जितेको उपाधिलाई कमजोर मान्दैनौं । प्रतियोगितामा सबै पुराना विजेताले खेलेको भए पनि सम्भाविता विजेतामध्ये कसैको सामना गर्नु नपर्ने हुनसक्छ ।(रोयटर्सलाई दिएको अन्तर्वार्ताका आधारमा)