इंग्ल्यान्ड-जर्मनीको प्रतिद्वन्द्विता
विश्व फुटबलको एउटा पुरानो प्रतिद्वन्द्विता मंगलबार फेरि नवीकरण हुँदैछ, जति बेला युरो २०२० मा इंग्ल्यान्ड र जर्मनी वेम्बलीमा अन्तिम १६ को खेलमा भिड्ने छन् । पुराना दिनमा यी दुई टिमले केही उल्लेखनीय खेल खेलेका छन् ।
लन्डन — विश्व फुटबलको एउटा पुरानो प्रतिद्वन्द्विता मंगलबार फेरि नवीकरण हुँदैछ, जति बेला युरो २०२० मा इंग्ल्यान्ड र जर्मनी वेम्बलीमा अन्तिम १६ को खेलमा भिड्ने छन् । पुराना दिनमा यी दुई टिमले केही उल्लेखनीय खेल खेलेका छन् ।यसमा एक सन् १९६६ को विश्वकप हो । अर्को युरो १९९६ को सेमिफाइनल । यी खेलमा एकले एक खेल जित्यो । अर्कोले अर्को । समग्रमा भने जर्मनी अगाडि छ, १५ जितसहित । इंग्ल्यान्ड १३ मा विजयी रहेको छ । चार बराबरीमा टुंगेका छन् । यी हुन्, दुई टिमबीचका त्यस्ता खेल, जसको चर्चा हिजो पनि थियो । आज पनि छ । भोलि पनि रहनेछ ।१९३८ : इंग्ल्यान्ड ६–३ जर्मनीयो खेलको नतिजाबारे त के कुरा र । १ लाख १० हजार दर्शकले बर्लिनको ओलम्पिक स्टेडियममा भएको यो खेल हेरे । अनि जर्मन राष्ट्रिय गीत बज्दा भ्रमणकारी इंग्लिस समर्थकले कुख्यात ‘नाजी स्यालुट’ दिएका थिए । फेरि त्यो पनि बेलायती सरकारको आदेशमा । एडोल्फ हिटलरका लागि यो ठूलै प्रोपोगान्डा बनेको थियो । त्यसको एक वर्षपछि त जर्मनीले पोल्यान्डमाथि आक्रमण बुनेको थियो । अनि बेलायतले नाजी जर्मनीविरुद्ध युद्ध नै घोषणा गर्न पनि धेरै समय लगाएन ।१९६६ : इंग्ल्यान्ड ४–२ पश्चिम जर्मनीइंग्ल्यान्डलै एकै चोटी मात्र विश्वकप जितेको छ र यो पश्चिम जर्मनीलाई हराएर नै हो । यो खेल भने असाध्यै विवादास्पद रह्यो र अझै पनि यसबारेको विवाद सकिएको छैन । सकिन्न पनि होला । खेल २–२ को बराबरीमा थियो र जेफ हर्स्टले गरेको प्रहार जर्मन क्रसबारमा लागेर तल झरेको थियो । सोभियत लाइन्सम्यान टोफिक बाखरामोभले यसलाई गोल माने, स्विस रेफ्री गटफ्रेड डेन्स्टले पनि यसलाई मान्यता दिए । तर यो के साँच्चै गोल थियो त ? ठ्याक्कै उत्तर कोहीसँग पनि छैन ।१९७० : पश्चिम जर्मनी ३–२ इंग्ल्यान्डपश्चिम जर्मनी दुई गोलले पछाडि थियो । तर उसले तीन गोल थप्यो र सन् १९७० को विश्वकपमा इंग्ल्यान्डको नाममा रहेको डिफेन्डिङ च्याम्पियनको पद खोस्न सफल रह्यो । खेल क्वाटरफाइनल चरणमा थियो । यो खेलमा गर्ड मुलरले निर्णायक गोल गरे । इंग्ल्यान्डमाथि प्रतिस्पर्धात्मक खेलमा प्राप्त यो नै पहिलो ऐतिहासिक जर्मन जित थियो । सेमिफाइनलमा जर्मनीको सामना इटालीविरुद्ध थियो, जसमा उसको हात जित लागेन् ।१९६२ : पश्चिम जर्मनी ३–१ इंग्ल्यान्डपुरानो युरो अहिलेको जस्तो फैलिएको थिएन् । क्वाटरफाइनल चरणसम्म पनि छनोटकै खेल हुने गर्थ्यो । त्यो पनि दुई लेगमा खेल हुने गर्थ्यो । वेम्बलीमा भएको पहिलो लेगको खेलमा पश्चिम जर्मनी विजयी रह्यो । यसमा गुन्टर नेटजर र गर्ग मुलरले खेलको अन्त्यतिर निर्णायक सावित एक एक गोल गरे । बर्लिनमा भएको दोस्रो लेगको खेल भने गोलरहित बराबरीमा रह्यो । पछि जर्मनीले ब्रसेल्समा भएको फाइनल जितेर उपाधि आफ्नो नाममा लेखायो ।१९९० : पश्चिम जर्मनी १–१ इंग्ल्यान्ड (टाइब्रेकर ४–३)सन् १९९० को विश्वकपमा जर्मनीले आन्द्रेज ब्रेहमको गोलले अग्रता लिएको थियो । उनको फ्रि किक प्रहार डिफ्लेक्ट भएको थियो । पछि ग्यारी लिनेकरले बराबरी गोल फर्काए । यो खेल पउल ग्यास्कोइनका लागि सम्झिने गरिन्छ, किनभने यसमा उनले पहेँलो खाएका थिए र यसले उनको फाइनल खेल्ने सम्भावना समाप्त पारेको थिो । उनले आफ्नो आँसु रोक्नै सकेनन् । पछि सबै इंग्ल्यान्ड खेलाडीको यही स्थिति बन्यो । इंग्ल्यान्डका लागि स्टुवार्ट पिरेस र क्रिस वाडलको प्रहार पोस्टमा लागेको थियो ।१९९६ : इंग्ल्यान्ड १–१ जर्मनी (टाइब्रेकर ६–५)इंग्ल्यान्डले वेम्बलीमा जति पनि खेल भए, फेरि दोहराएर जर्मनीलाई हराउन सकेन् । यो हो, ठूला प्रतियोगिताका खेलको । युरोको यो खेलमा इंग्ल्यान्डले एलान सिएररको गोलमा अग्रता लियो, तर स्टेफान कुन्ट्जले एकिकृत जर्मनीका लागि गोल गरिहाले । पछि खेल टाइब्रेकरमा गयो र त्यसमा निर्णायक सावित प्रहारमा चक्नु खेलाडी थिए, गेराथ साउथगेट । उनी अर्थात अहिलेका इंग्लिस प्रशिक्षक । पछि जर्मनीले उपाधि नै चुम्यो ।२००० : जर्मनी १–० इंग्ल्यान्डवेम्बलीमा भएको यो खेल इंग्लिस प्रशिक्षक केभिन किगनका लागि अन्तिम खेल नै सावित भयो । डिटमार हमनको फ्रि किक इंग्लिस गोलरक्षक डेविड सिमनको हातमा छोएर गोलमा परिणत भएको थियो । खेल लगतै प्रशिक्षक किगनले आफ्नो पदबाट राजीनामा दिने घोषणा गरे । तर विश्वास नहुन सक्छ, यो कुन ठाउँमा यो घोषणा गरे भनेर ? यसको उत्तर हो, शौचालयमा । उनले यसका लागि दिएको तर्क खालि यो थियो, गोपनीयताका लागि ।२००१ : इंग्ल्यान्ड ५–१ जर्मनीजर्मन भूमिमा इंग्ल्यान्डले चाखेको यत्तिको स्वादिलो जित अन्य कुनै हुनै सक्दैन । इंग्ल्यान्डका प्रशिक्षक थिए, स्येन गोरान एरिक्सन । एकिकृत जर्मनीविरुद्ध इंग्ल्यान्डको यो नै अहिलेसम्मको सर्वश्रेष्ठ प्रदर्शन भन्दा हुन्छ र यसका लागि लिभरपुललाई धन्यवाद पनि दिनु पर्छ । म्युनिकमा भएको २००२ को विश्वकप छनोटमा सबै गोल लिभरपुल खेलाडीकै थियो । माइकल ओवेनको ह्याट्रिक । अनि स्टेफन जेरार्ड र एमिल हेस्कीको एक एक गोल ।सन् २०१० : जर्मनी ४–१ इंग्ल्यान्डदक्षिण अफ्रिकामा भएको यस विश्वकप खेलमा जर्मनी र इंग्ल्यान्ड आमनेसामने भएका थिए, अन्तिम १६ मा । खेलमा पाँच गोल भयो । तर चर्चा भने त्यो गोलको बढी हुने गर्छ, जसले मान्यता नै पाएन । खेल जर्मनीको पक्षमा २–१ हुँदा फ्रांन्क लाम्पार्डको प्रहार जर्मन बारमा लागेर तल झरेको थियो र यसले गोल लाइनलाई पनि नाघेको थियो । तर रेफ्री मान्न तयार भएनन् । लाम्पार्डको यो हुन नसकेको गोलले नै अन्ततः गोल लाइन प्रविधिलाई जन्म थियो, जुन २०१४ को ब्राजिलमा भएको विश्वकपमा लागू भयो । 