‘द ग्रेट वाल’ चाङको फरक फिल्म
प्राय: सामाजिक/राजनीतिक विषयवस्तुमा फिल्म बनाउने चिनियाँ निर्देशक चाङ यिमोले तीन वर्षअघि भिन्न फिल्म बनाए, ‘द ग्रेट वाल’ । अमेरिका र चीनको सहनिर्माण रहेको यो मोन्स्टर फिल्ममा चाङको फरक काम देखिन्छ । चाङको यही नयाँ स्वाद हेर्न शनिबार कुमारी हलमा नेपाली दर्शक झुम्मिएका थिए ।
काठमाडौँ — प्राय: सामाजिक/राजनीतिक विषयवस्तुमा फिल्म बनाउने चिनियाँ निर्देशक चाङ यिमोले तीन वर्षअघि भिन्न फिल्म बनाए, ‘द ग्रेट वाल’ । अमेरिका र चीनको सहनिर्माण रहेको यो मोन्स्टर फिल्ममा चाङको फरक काम देखिन्छ । चाङको यही नयाँ स्वाद हेर्न शनिबार कुमारी हलमा नेपाली दर्शक झुम्मिएका थिए ।सन् १९१६ मै अंग्रेजी भाषामा वर्ल्ड रिलिज भएर ३ सय ३४ मिलियन अमेरिकी डलर बक्सअफिस कलेक्सन गरेको यो फिल्म नेपालमा भने चिनियाँ फिल्म फेस्टिभलको मौका पारेर पहिलो पटक देखाइएको हो । चिनियाँ फिल्म नेपालमा रिलिज नभए पनि चाङ यिमोको फ्यानहरू थुप्रै छन् । ‘द रोड होम’, ‘जुदाउ’, ‘टु लिभ’, ‘फ्लावर अफ वार’, ‘रेड सरगम’, ‘रेज द रेड लेनटर्न’, ‘हाउस अफ फ्लाइङ डागर’, ‘कमिङ होम’ जस्ता थुप्रै अवार्डेड फिल्म बनाएका चाङले पहिलोपटक मोन्स्टर फिल्म बनाएका हुन् । फिल्ममा प्राय: चिनियाँ सांस्कृतिक क्रान्तिको प्रभाव उतार्ने यिनको यो फिल्म विषयवस्तुको हिसाबले भने खासै गम्भीर लाग्दैन, जसरी उनले ‘कमिङ होम’ मा श्रमशिविरबाट भागेको एक कैदीको कथा, ‘द रोड होम’ मा बुर्जुवा आरोप लागेको शिक्षक र एक ग्रामीण केटीबीचको प्रेमकथा, ‘टु लिभ’ मा युद्धको संक्रमणकालको आप्ठ्यारा, ‘अन्डर द हाउथ्रोन ट्री’ मा सांस्कृतिक क्रान्तिको बेलाको पुनर्शिक्षाको सन्दर्भ र ‘फ्लावर अफ वार’ मा दोस्रो विश्वयुद्धको हृदय हल्लाउने कथा पस्केका थिए । काठमाडौंस्थित चिनियाँ राजदूतावास र वर्ल्ड कल्चर नेटले गरेको दुईदिने फेस्टिभलको अन्तिम दिन देखाइएको ‘द ग्रेट वाल’ ले पुरानो चीनको कथा बोक्छ । खासमा यो लोककथामा आधारित छ । सेटिङ सोङ राजवंशको पालाको । हरेक साठी वर्षमा आक्रमण गर्न आउने ताउ तेई नामक राक्षसी समूहविरुद्धको साहसिक कथा यसमा छ । युरोपबाट बारुदको खोजीमा आएका दुई लडाकु जब ग्रेट वाल पुग्छन्, ताउ तेईको हमलाविरुद्ध लडिरहेका चिनियाँ सैनिकहरूको कब्जामा पर्छन् । दुई युरोपियनसित ताउ तेईको शरीरको अंगसमेत भेटिएपछि कथाले फरक मोड लिन्छ । सैनिकहरूले ताउ तेईविरुद्ध लड्न युरोपियनहरूको पनि प्रयोग गर्छन् । अंग्रेजी भाषामा रिलिज यो पहिलो चिनियाँ फिल्म हल्काफुल्का र बढी मनोरञ्जनात्मक लागे पनि निर्देशक चाङले सब–टेक्स्टमा धेरै कुराहरू भनेका छन् । ताउ तेईविरुद्धको लडाइँमा भाडाका युरोपियन लडाकुको प्रयोग र लडाइँ सकेपछि उनीहरूको बिदाइले घरेलु समस्यामा बाहिरियाको सहयोग लिनुपरे पनि ‘युज एन्ड थ्रो’ को रणनीति अपनाउनुपर्छ भन्ने बलियो सन्देश दिन्छ । त्यस्तै, ग्रेट वालको गुप्त मार्गबाट बारुद चोरेर भागेका युरोपियनको असफलताले ‘चिनियाँ भूमिमा विदेशीको केही चल्दैन’ भन्ने संकेत गर्छ । राजालाई अति हास्यास्पद रूपमा फिल्ममा प्रस्तुत गरिएको छ । संकट पर्दा लड्ने हैन कि गद्दी नै माया मारेर भाग्ने या लुक्ने । त्यस्तै कमान्डर लिन र विलियमबीचको सोचाइको पृथकतामार्फत पश्चिमा र पूर्वीय सामाजिक विश्वास पद्धतिबीचको भिन्नतालाई इंगित गर्न खोजिएको छ । विलियम भन्छन्, ‘सधैं आफूप्रति विश्वस्त हुनु ।’ तर चिनियाँ कमान्डर लिन भन्छिन्, ‘सधैं एकअर्काप्रति विश्वस्त हुनु ।’ व्यक्तिवाद भर्सेज सामूहिक विश्वास पद्धतिबीचको यस्तो बहस फिल्ममा रोचक छ । संस्कृति, पर्यटन तथा नागरिक उड्डयन मन्त्री योगेश भट्टराई र चिनियाँ राजदूत हाउ याङ्छीले उद्घाटन गरेको फेस्टिभलको पहिलो दिन शुक्रबार भने चीनको ७० औं वार्षिकोत्सवको अवसरमा बेइजिङमा आयोजित भव्य सैन्य परेडबारे निर्माण गरिएको डकुमेन्ट्री फिल्म देखाइएको थियो । महोत्सवले पर्यटन प्रवर्द्धनमा सघाउने मन्त्री भट्टराईले दाबी गरे । महोत्सव पोखरा र लुम्बिनीमा पनि हुँदै छ । पोखरामा आउँदो जनवरी ५ र लुम्बिनीमा जनवरी ८ मा हुने वर्ल्ड कल्चर नेटका अध्यक्ष दीपक सरकारले जनाए । ‘लुम्बिनीमा चिनियाँ पदयात्री श्वेन चाङको नेपाल यात्रासमेत समेटिएको फिल्म नेपाली भाषामै देखाइनेछ,’ उनले भने ।