चीनको दोहोरो शतक, भारतको छलाङ
दुई साताभन्दा बढी लामो प्रतिस्पर्धापछि १९ औं संस्करणको एसियाली खेलकुदले आइतबार सुखद र भव्य पूर्णविराम पाएको छ । सहभागिताका आधारमा ओलम्पिक्सको आकारभन्दा ठूलो एसियाली खेलकुदको समापनमा भव्य तथा आकर्षक कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो ।
हाङचउ — दुई साताभन्दा बढी लामो प्रतिस्पर्धापछि १९ औं संस्करणको एसियाली खेलकुदले आइतबार सुखद र भव्य पूर्णविराम पाएको छ । सहभागिताका आधारमा ओलम्पिक्सको आकारभन्दा ठूलो एसियाली खेलकुदको समापनमा भव्य तथा आकर्षक कार्यक्रमको आयोजना गरिएको थियो ।तस्बिर : एएफपीचिनियाँ प्रधानमन्त्री ली छ्याङको प्रमुख आतिथ्यमा भएको कार्यक्रममा चीनले एसियाली खेलकुदमा आफू सर्वश्रेष्ठ रहेको र उसको प्रभुत्वमा अझै पनि कसैले चुनौती पेस गर्न नसक्ने प्रमाणित गरेको थियो । प्रतियोगिताको पहिलो स्वर्ण जितेको चीनले आइतबार बिहान अन्तिम स्वर्ण पनि आफ्नो नाममा लेखाएको थियो । त्यस अवसरमा चिनियाँ कला र संस्कृति झल्किने कार्यक्रम प्रस्तुत गरिएको थियो । समापनको सुरुमा सहभागी देशका खेलाडी तथा पदाधिकारीले मार्चपास गरेका थिए । नेपाली टिमको अगुवाइ कराते खेलाडी एरिका गुरुङले गरेकी थिइन् । समापन समारोहको अघिल्लो दिन मात्रै उनले नेपाललाई ऐतिहासिक रजत पदक दिलाइएकी थिइन् । नेपालका तर्फबाट महिला कबड्डीमा कांस्य पदक दिलाउने खेलाडीको पनि सहभागिता रहेको थियो । आयोजक चीनले प्रतियोगिता भव्य सफल रहेकाले र यसले खेलकुदको माध्यमबाट भ्रातृत्वको सन्देश प्रदान गरेको दाबी गरेको छ ।जापानमा भेट्ने वाचासमापन समारोहका क्रममा अर्को संस्करणको एसियाली खेलकुदको आयोजना जिम्मेवारी जापानका दुई सहर नागोया र आइचीलाई प्रदान गरिएको थियो । पारम्परिक रूपमा अबको संस्करण आयोजना गर्ने सहरका मेयर समापन समारोहमा उपस्थिति हुने परम्परा रहे पनि यसपल्ट भने यस्तो भएन । रोयटर्स समाचार संस्थाका अनुसार नागोया सहरका मेयर ताकासी कावामुरा समारोहमा उपस्थित भएनन् । उनले दस वर्षभन्दा अगाडि चीनमा जापानी सेनाले आमहत्या नगरेको दाबी गरेका थिए । यसक्रममा दुई देशबीचको सम्बन्धमा कटुतासमेत आएको थियो ।उनको स्थानमा उनका सहयोगी कार्यक्रममा उपस्थित रहेका थिए । नागोयासँगै अर्को आयोजक सहर आइचीका प्रतिनिधि भने समापन समारोहमा उपस्थित थिए । उनीहरूलाई पहिलो संस्करणको एसियाली खेलकुदको टर्च र झन्डा हस्ताक्षर गरिएको थियो । सन् १९५० मा भारतको नयाँदिल्लीमा पहिलो संस्करणको एसियाली खेलकुद आयोजना गरिएको थियो । सन् २०२६ को संस्करण भने तीन वर्षपछि जापानमा हुन लागेको हो । अहिलेको एसियाली खेलकुद कोरोना भाइरस संक्रमणको महामारीका कारण एक वर्ष पछाडि सरेको थियो ।त्यसैकारण अबको तीन वर्षमै एसियाली खेलकुदको २० औं संस्करण जापानमा हुन लागेको हो । जापानमा तेस्रोपल्ट एसियाली खेलकुद आयोजना हुन लागेको हो । यसअघि टोकियोले सन् १९ं५८ र हिरोसिमाले सन् १९९४ मा एसियाली खेलकुदको आयोजना गरेका थिए । चीनमा रहेका जापानी प्रतिनिधिलाई ओलम्पिक काउन्सिल अफ एसिया (ओसीए) को झन्डा पनि हस्तान्तरण गरिएको थियो । समापन समारोहका क्रममा जापानी दुई सहरको कला र संस्कृति भल्किने प्रस्तुति पनि देखाइएको थियो ।कडा सुरक्षा व्यवस्थासमापन अगाडि हाङचउमा कडा सुरक्षा व्यवस्था अपनाइएको थियो । कार्यक्रम आयोजना स्थल स्टेडियमको वरिपरि सब–वेसमेत बन्द गरिएको थियो । बिहानदेखि नै एथलेटिक भिलेजको छेउछाउ पनि कडा सुरक्षा व्यवस्था कायम राखिएको थियो । समापन समारोहमा सहभागी हुने खेलाडी तथा खेल पदाधिकारीको सुविधाका लागि दिउँसोदेखि नै भेला भएर आउने, जाने व्यवस्था गरिएको थियो । प्रतियोगिताका क्रममा पूरा सहरमै ट्राफिक खुकुलो बनाउँदै सहभागीलाई सजिलो बनाइएको थियो । अपेक्षाअनुसार चीनले नै पदक तालिकाको शीर्षस्थान हात पार्‍यो । प्रश्न थियो, यसपल्टको एसियाली खेलकुदमा चीनले कति पदक जित्नेछ ? चीनको अपेक्षा थियो, स्वर्णमा दुई सयको जादुयी आँकडा पार गर्ने । आखिरमा चीनले त्यही काम गर्‍यो । चीनले पाँच वर्ष अगाडि इन्डोनेसियामा भएको एसियाली खेलकुदमा १ सय ९९ स्वर्ण जितेको थियो । चीन त्यसलाई उछिन्न चाहन्थ्यो, त्यो इच्छा पनि पूरा भयो । चीनले आइतबार प्रतियोगिताका सबै स्पर्धा समाप्त हुँदा २ सय १ स्वर्ण जितेर कीर्तिमान बनायो ।चीनको नाममा १ सय ११ रजत र ७१ कांस्य पनि रह्यो । त्यसो भनेको कुल ३ सय ८३ पदक । त्यसपछि जापान र दक्षिण कोरिया आए । त्यो पनि अपेक्षित नै थियो । जापानले ५२ स्वर्ण, ६७ रजत र ६९ कांस्य जित्यो भने दक्षिण कोरियाको भागमा ४२ स्वर्ण, ५९ रजत र ८९ कांस्य रह्यो । कुल पदक संख्यामा दक्षिण कोरिया अगाडि रह्यो । लामो समय भएको छ, एसियाली खेलकुदको सबैभन्दा ठूलो महोत्सवमा यिनै तीन देशको सुरुआती तीन स्थानमा वर्चस्व रहने गरेको । यसपल्ट प्रश्न अर्को पनि थियो, यी तीन देशपछि चौथोमा आउने को त ?यसका लागि केही नभए पनि ६ भन्दा बढी देश होडमा थिए र यसमा निर्णायक छलाङ मारेको छ, भारतले । भारतको यो छलाङलाई जादुयीभन्दा पनि हुन्छ । कुल १ सय पदक जित्ने लक्ष्य बनाएको भारतले २८ स्वर्ण जित्यो भने ३८ रजत र ४१ कांस्य पनि हात पार्न सफल रह्यो । कुल १ सय ७ पदक । अहिले चीनमा पदक तालिकालाई केही कसैको चर्चा छ भने त्यो भारतकै रहेको छ । भारतले सय पदकको अर्को जादुयी आँकडा छुनुलाई पनि गज्जब मानिएको छ । एसियाली खेलकुदमा भारतको यो अहिलेसम्मकै सबैभन्दा उच्च प्रदर्शन हो । भारतीय मिडियाले पनि यो सफलतालाई खुबै महत्त्व दिएको छ ।भारतका लागि एथलेटिक्सले सर्वाधिक पदक भित्र्याएको थियो, त्यसमा नीरज चोपडाले एथलेटिक्समा जितेको स्वर्ण पनि पर्छ । भारतीय ओलम्पिक कमिटीका अध्यक्ष पीटी उषाले पनि एसियाली खेलकुदमा आफ्नो देशको प्रदर्शन ऐतिहासिक रहेको बताएकी छन् । उनको भनाइ थियो, ‘हाम्रो पालामा केही पनि थिएन भन्दा हुन्छ । अहिले सबथोक छ । खेलकुदमा भारत निकै बलियो भएको छ ।’ उनका लागि उनले भारतीय सरकारलाई पनि धन्यवाद दिएकी छन् किनभने नरेन्द्र मोदीको सरकारले खेलकुदमा अहिले पैसाको खोलो बगाइरहेको छ ।ब्याडमिन्टन र टेबलटेनिस जस्ता खेलमा पनि भारत शक्तिका रूपमा स्थापित हुनुलाई विशेष अर्थमा हेरिएको छ । भारतपछि उज्जेकिस्तान, चिनियाँ ताइपेई, इरान, थाइल्यान्ड, बहराइन र उत्तर कोरिया शीर्ष दसमा रहे । अन्तिम पदक तालिकामा भने सहभागी ४५ देशमध्ये ४१ देशले पदक जित्न सके । पदक जित्न असफल देश रहे, भुटान, माल्दिभ्स, यमन र टिमोर लिस्टे । दक्षिण एसियाली देशमध्ये भारत अगाडि रह्यो नै, त्यसपछि श्रीलंका रह्यो, एक स्वर्ण, दुई रजत र दुई कांस्यसहित । पाकिस्तानको भागमा एक रजत र दुई कांस्य रहे ।त्यसपछि त नेपाल नै रह्यो, एक रजत र एक कांस्यसहित । त्यसमा एक पदक करातेबाट आएको थियो भने अर्को कपर्दीबाट । बंगलादेश दुई कांस्यमै सीमित रह्यो । नेपालको पछाडि ओमान, इराक, लाओस, बंगलादेश, कम्बोडियो, लेवनान, प्यालेस्टाइन र सिरिया जस्ता देश रहे । अन्तिम दिनको खेलमा नेपालका लागि करातेमा सविना श्रेष्ठले चुनौती पेस गरेकी थिइन् र यो एकै खेलमा मात्र सीमित रह्यो । उनी महिला ५० केजी तौल समूहमा चीनकी ली रनरानविरुद्धको खेलमा ३–१ ले पराजित भइन् । नेपाललाई करातेले थप सुखद समाचार सुनाउन सकेन । 