2020-жылдагы сүрөттө калган окуялар: жоготуу жана үмүт
Өтүп бара жаткан 2020-жыл окуяларга бай, ошол эле маалда оор жылдардан болуп калды. Биз жыл ичиндеги үмүткө, ыйга, толкундануу жана кооптонуу, көңүл калуу жана шыктанууга себеп болгон сүрөттөрдү жыйнадык.
2020-жылдын январь айында бүтүн дүйнө Кытайдын Ухань шаарында "өлүмгө алып келген жаңы вирус" тараганы тууралуу кабарларды укту. Жаңылыктардын баш сабында табышмактуу илдеттен көчөлөрдө эле кишилер көз жумуп жатканы тууралуу маалыматтар тарап, дүйнөнүн үрөйү учту. Андан бир нече айдан кийин Ухандагы вирус дүйнөлүк пандемияга айланып, мурдагы жашоо ыргагын өзгөртө турганын эч ким билген эмес. 30-январдагы Кытайдын Бээжин шаары. Өлкөлөр биринин артынан экинчиси карантин жарыялаганда (бизге жаңы кирген сөз - "локдаун"), эл арасы чуу түштү. Алды менен азык-түлүк саткан дүкөндөрдүн текчелери бош калды. Кишилер керектүү азыктардын баарын талап кетишти. Сүрөттө 6-марттагы Улуу Британиянын Кардифф аймагындагы дүкөндүн көрүнүшү. Кардифф, Улуу Британия, 6-март. "Өзүн изоляцияда кармоо" - бул дагы биздин лексиконго кирген жаңы сөз болуп калды. Биз социалдык байланыштарыбызды мүмкүн болушунча кыскартып, анан калса жакын кишилербиз менен дагы аралыктан гана сүйлөшүүгө аргасыз болдук. Сүрөттө Нью-Йорк штатынын тургуну Оливия Грант өзүнүн чоң энесин тосмо артынан кучагына кыскан учуру. Нью-Йорк, АКШ, 24-июнь. Түштүк Африка Республикасындагы Крюгер улуттук паркы. Кишилердин көбү вирустан улам үйдө камалып олтурганда, ээн калган жерде жаныбарлар өздөрүн эркин сезе баштады. ТАР, Крюгердеги улуттук парк, 17-апрель. ...өсүмдүктөр дагы. Сүрөттө Барселонадагы опера театры. Бул долбоордун негизги максаты - театр үчүн көрүүчүлөр канчалык маанилүү экенин көрсөтүү болгон. Жылдын баатырлары - пандемиянын негизги соккусун көкүрөгү менен тоскон кишилер. Бул бир гана дарыгер, медкызматкерлер эле эмес, негизги тармактардагы жумушчулардын баары. Стамбул, Түркия, 14-апрель. Миннеаполис, АКШ, 25-май. Полиция тарабынан өлтүрүлгөн кара терилүү америкалык жаран Жорж Флойддун өлүмү дүйнөнү селт эттирди. 25-майда Миннеаполисте Жорж Флойд деген америкалык жарандын автоунаасын полиция кызматкерлери токтоткон. Алар жасалма акча колдонот деген маалыматты тактоо үчүн токтотушкан экен. Интернетте жарыяланып кеткен тасмада полиция аны тизеси менен муунтуп турганы тартылган. Күбөлөрдүн бири тартып алган видеодо жерде жаткан Флойд: "Демим кыстыгып жатат! Демим кыстыгып жатат!" деп кайра-кайра айтып, "өлтүрбөгүлө" деп суранат. 8 минута 46 секундага созулган видеону тергөөчүлөр жана журналисттер териштиргенге чейин эле көчөгө миңдеген кишилер нааразылык билдирип чыкты. АКШнын ондогон шаарларындагы нааразыылк жүрүштөрүндө "Демим кыстыгып жатат!"деген Флойддун акыркы сөзү ачууга ууккан демонстранттардын негизги лозунгуна айланды. Кара терилүүлөрдүн укугу боюнча өткөн массалык жүрүштөр АКШ, бүтүндөй Батыштагы мурда болуп көрбөгөндөй кыймылга айланды. Вашингтон, 31-май. Американын көчөлөрүндө эки тараптан тең зомбулуктар болду. Сүрөттө өрттөлгөн полициянын унаасы, Нью-Йорк, 30-май Афро-америкалык Жорж Флойддун өлүмүнөн кийинки нааразылык жүрүштөрү Европа өлкөлөрүн кучагына алды. Black Lives Matter ("Каралардын өмүрү мааниге ээ") деген чакырык алдында Европанын бир нече ири шаарында өткөн жүрүштөр башаламандык менен коштолуп, полиция менен кагылышуулар болду. Бул кыймыл АКШдагы президенттик шайлоонун алдына гана туура келбестен, америка коомундагы саясий терең ажырым күчөп турган маалга да туш келди. Сүрөттө жубайлар МакКлоскилер Сент-Луис шаарындагы наарзылык акциясына чыккандарга ок атуучу курал кезеп турган учуру. Сент-Луис, АКШ, 28-июнь. Саясий көз караштары же башка кызыкчылыктары дал келбесе дагы, адамгерчилик деген чоң түшүнүк бар экенин көрсөткөн окуяга да күбө болдук. Лондондо эки башка демонстрация өткөн. Бири Black Lives Matter же "Каралардын өмүрү дагы мааниге ээ" кыймылдын өкүлдөрү расизмге каршы митинг өткөрсө, экинчиси ашынган оңчулдардын тарыхый эстеликтерди коргоо нааразылык акциясы болду. Эки тарап Лондондун бир нече аймагында кагылыша кетти. Лондондогу фитнес клубда машыктыруучу болуп иштеген Патрик Хатчинсон жаалданган топтун ортосунан ашынган оңчулду көтөрүп чыгып, анын өмүрүн сактап калды. Лондон, Улуу Британия, 13-июнь. Бейрут портундагы трагедия кеминде 170 кишинин өмүрүн алып, жүз миңдеген тургундар үстүндө үйү жок калды. Бул окуянын масштабы дүйнөнү нес кылды. Президент Аун 2 750 тонна аммоний нитраты портто алты жылдан бери сакталып турганын, ошол эле маалда эч кандай коопсуздук шарттары сакталбаганын айтты. Ансыз да пандемия жана экономикалык кризистен өйдөлөнө албай турган өлкөгө бул өтө чоң сокку болду. Бейрут, Ливан, 4-август. Беларустагы президенттик шайлоодон кийин, тагыраагы 10-августтун түнүнөн тарта өлкө нааразылык жүрүштөрүнүн кучагында калды. Мурда мындай массалык акцияларды элестетүү кыйын эле. Беларустагы президенттик шайлоодон кийин, тагыраагы 10-августтун түнүнөн тарта өлкө нааразылык жүрүштөрүнүн кучагында калды. Мурда мындай массалык акцияларды элестетүү кыйын эле. Пандемия көптөгөн пландарды үзгүлтүккө учуратты. Бирок кыргыз өкмөтү парламенттик шайлоону убагында өткөрүүгө белсенди. Октябрдын башында өткөн шайлоонун арты Кыргызстанда бийлик алмашууга алып келди. Шайлоонун жыйынтыгына нааразы болгондор Ала-Тоо аянтында демонстрациясын баштады. Таңкы саат 03:00дөн кийин демонстранттар Ак үйгө кирип барды. Бишкек, Кыргызстан, 6-октябрь. 29-сентябрда Тоолуу Карабакта согуш башталды. Бул сүрөт куралдуу кагылыштагы эң таасирдүү кадрлардын бири болуп калды. Анын каарманы - армяндык артиллерист Альберт Ованнисян бул сүрөт жарыялангандан бир аптадан кийин набыт болгон. 44 күнгө созулган согуш 10-ноябрдын түнүндө Азербайжан, Армения, Орусия лидерлеринин үч тараптуу келишими менен кийин токтотулду. Тоолуу Карабактагы согуштук аракеттерди токтотуу боюнча үч тараптуу келишимге ылайык, Азербайжан 1990-жылдары Армения ээлеп алган аймактарын кайтарып алды. Сүрөттө Келбажарды таштап чыгып кетип жаткан армяндар үйлөрүнө өздөрү өрт койгону тартылган. Келбажар, 14-ноябрь Тынчтык келишими Азербайжан тарап бир катар аймактарды ээлеп алган ийгиликтүү аскердик операцияларынан кийин ишке ашты. Азербайжан 25 жыл мурун жоготкон аймактарын гана кайтарып албастан, байыркы жана өтө маанилүү саналган Шуша шаарын көзөмөлүнө алган. Азербайжанда Тоолуу Карабак боюнча келишимди жеңиш катары кабыл алышты. Гянж, Азербайжан, 10-ноябрь … Армения баш калаасы Еревандын борбордук бөлүгүндө болсо массалык акциялар дүрт этти. Келишим шарттарына нааразы болгондор парламент имаратына кирип барышты. Ереван, 10-ноябрь. АКШнын 46-президентин шайлоо бул жылы кызык абалда өттү: коронавирус пандемиясы, массалык толкундоолор, почта аркылуу добуш берүү. Акырына чейин кимдин утуп чыгары белгисиз болгон шайлоо жарышында 77 жаштагы демократ Жо Байден алдыга чыкты. Сүрөттө Байден жана ал сунуштаган вице-президент Камала Харрис. Уилмингтон, АКШ, 7-ноябрь. Шайлоону Жо Байден утуп чыкканы тууралуу маалыматтар тараган маалда президент Дональд Трамп гольф талаасында болгон. Бул жаңылыктан кийин ал оюнун токтотуп, Ак Үйдү көздөй жөнөгөн. АКШ, Вашингтон, 7-ноябрь Даниянын бийлиги SARS-COV-2 коронавирусунун жаңы штаммы аныкталгандан кийин фермаларда багылган миллиондогон норкаларды жок кылууну чечти. Окумуштуулар жаңы штамм вакцинага туруктуу болуп калышы мүмкүн деп чочулаган. Шашылыш кабыл алынган чечимдин аткарылышы Даниядагы саясий кризиске алып келди жана мех өндүргөн тармактын келечеги бүдөмүк болуп калды. Дания, 6-ноябрь. (AbA) Сүрөттөрдүн автордук укугу сакталган.