Психолог ийгиликтүү кишилердин сырларын ачат
Эмне үчүн кайсыл бир кишилер башкалардан ийгиликтүү? Эгерде сиз ушул суроону өзүңүзгө берген болсоңуз, анда бул маселеге көңүл бура турган убакыт келиптир.
Кептин баары биз бул дүйнөнүн кандай кабылдап, өзүбүздү кандай алып жүргөндө "Кишилердин ооматтуу же жолу жок болоору өздөрүнө байланыштуу",-деп ынандырат психолог Ричард Уайзман. Уайзман ийгилик феноменин жана анын кишилердин турмушундагы таасирин изилдеген. Ал эмгегин - өзүн жолдуу жана ийгиликсиз деп эсептеген кишилер ортосундагы айырмачылыкка арналган "илимий иликтөө" деп эсептейт. Автор иликтөө аркылуу эмне жыйынтыкка келди? Уайзмандын айтымында, ийгилик дегениң магиялык жөндөм эмес же түшүндүрүп бере албай турган касиет дагы эмес. Кептин баары биз бул дүйнөнүн кандай кабылдап, өзүбүздү кандай алып жүргөндө. Биз ийгиликтүү деп эсептеген кишилер, кеминде төрт нерсени туура аткарышат: 1.Жаңы мүмкүнчүлүктөрдү пайдаланышат Ийгиликтүү деп саналган кишилер жаңы мүмкүнчүлүктөрдү эч качан колдон чыгарбайт. Алар чечкиндүү кадам таштап, ошонун артынан түшөт. Ийгиликсиз кишилерде мунун баары тескерисинче дейт Уайзман. Жапонияда өтө популярдуу болгон манэки-нэкону (мышыктын сөлөкөтү) өзүнүн ээсине ийгилик алып келет деп эсептешет. "Алар өзүнүн айлампасынан чыга албай калышкан. Ошондуктан жаңы мүмкүнчүлүлүктөр ачылса дагы, алар аны пайдалангандан кооптонуп, чочулап турушат деп айтса болот",-деди окумуштуу. 2.Ички туюмду уга билүү Оңдой берди болуп, жаңы мүмкүнчүлүктөр ачылып калса, аны колдоно билүү жөндөмү -өзүңдүн ичики туюмуңду уга билүүдөн көз каранды. Ийгиликтүү кишилер өзүнүн интуициясына таянгандан коркушпайт Ийгиликтүү кишилер өзүнүн интуициясына таянгандан коркушпайт. Эгерде алар тандоо туура болгонуна ишенсе, чечкиндүү кадамадарды жасап, алдыга умтулушат. Ал эми ийгиликсиз кишлер көпкө чейин анализдеп, түзүлгөн кырдаалдагы аракеттеринин баарын ойлонуп чыгышат. Чечкинсиздик алардын негизги көйгөйү болуп калат. "Кандайдыр бир маселени чечүүгө алар көп убактысын кетиришет. Адатта, алардын ой жүгүртүүсү анчейин жыйынтык бербеген багытка алып барат",-дейт Уайзман. 3.Ийгиликке ишенет Оптимист болгондуктан ийгиликтүү кишилер кайсыл бир ишке киришкенде, ийгиликке бекем ишенишет. "Алар бааары жакшы болот деп бекем ишенгендиктен, ишенимдүүлүк аларга ийгилик алып келет",- дейт Уайзман. Албетте, ар дайым эле алар ийгиликтүү боло бербейт. Кээде алардын ойлогону ишке ашпай калган учурлары деле көп. Бирок алардын буга карата позитивдүү мамилеси маанайын түшүргөн абалдан чыгып кетүүсүнө жана азыраак чыгымга учурашына жардам берет. "Ийгиликсиз кишилер адатта пессимизмге ыкташат. Алар абалын оордоштуруп, өтө эле үңүрөйүп, маанайын түшүрө бергендиктен, алардан көптөр жаа бою качышат",- дейт Уайзман. 4.Багынбайт Негизгиси позитивдүү маанайды сактап калуу. Жолдун болбой калышы же жашоодогу ийгиликсиз учурлардан эч ким четте кала албайт эмеспи. Бирок ийгиликтүү кишилер азаптан, жеңилүүдөн же жолу болбой калган ийгиликсиздиктен улам келген кайгы-кападан тез аранын ичинде суурулуп кете алышат. Алар ийгиликсиз аракеттеринен сабак алышып, духун түшүрүшпөйт. Ал тургай ушундан дагы керектүү тажрыйба топтоп алышат. Негизгиси позитивдүү маанайды сактап калуу Өздөрүн ийгиликсиз эсептегендер болсо, майда барат ийгиликсиз учурлар үчүн деле маанайын түшүрүп, бошоңдоп кетишет. Бирок мындай кишилерде деле ийгиликтүү болгонго мүмкүнчүлук бар. Ал үчүн бир катар психологиялык техникалар бар дейт Ричард Уайзман. Алардын бири - "ийгиликтин күндөлүгү" дегенди киргизүү. Күн сайын болгон жетишкендиктерди, сиз аралашкан жакшы маанайдагы окуяларды жазуу керек". Бул акырындап дүйнөнү негативдүү кабылдаган ойлоруңузду өзгөртүп баштайт. Ошону менен өзүңүз дагы позитивдүү жашоого умтула баштайсыз. Чындыгында, биздин жашоодогу көп нерселер бизден көз каранды эмес. Көзөмөлүбүзгө баш ийбеген жагдайлар бар. Ошондуктан көп нерселер биздин эркибизден сырткары болуп кетет. Бирок ушул эле "ийгиликтин күндөлүгү" - биздин кандай кырдаал болсо дагы жашоого ыңгайлашкан, жол таап кете ала турган мамилебизди түзүүгө жардамдашат. "Бул эми дароо эле болуп кетпейт. Бирок бир аптадан кийин эле сиз өзүңүздүн маанайыңыздагы өзгөрүүлөрдү сезе баштайсыз",- дейт Уайзман. (AbA)