Атамбаевдин күнөөсү, жактоочулардын жүйөөсү
Алмазбек Атамбаевди кармоодогу мыйзам бузуулар тууралуу адвокаттардын арызын кароо кайрадан эртеңкиге жылдырылды. Бул тууралуу Би-Би-Сиге мурдагы президенттин жактоочуларынын бири Замир Жоошев билдирди. Маалыматка ылайык, соттук отурум тергөө тобунун жетекчиси келе албай калгандыктан кийинкиге калтырылды.
Атамбаевдин жактоочулары аны кармап кетүү операциясы башынан бери эле мыйзамды одоно бузуулар менен болгонун айтып жатышат. Эгерде мурда Атамбаевдин экс-президент макамынан ажыратуунун өзү мыйзамсыз деп келишкен болсо, эми адвокаттар Жазык-процессуалдык кодекстин жоболору бузулду деген жүйөөнү келтиришүүдө. "Жазык-процессуалдык кодекс "Экс-президенттин статусу жөнүндө" мыйзамдан дагы жогору турат. Анда өз ишмердигин токтоткон президент кармап кетүүгө, тинтүүгө кабылбашы керек деп жазылган. Атамбаев болсо өз ишмердигин токтоткон президент болуп саналат. Ал кодекстин нормаларына эч кандай өзгөртүүлөр киргизилген эмес. Демек, мыйзам жол бербесе дагы аны бузуу жолу менен Атамбаевди кармап кетишти",- деди жактоочулардын бири Замир Жоошев. Атамбаевдин жактоочусу Замир Жоошев Атамбаев үч жолу суракка чакырылып, барбай койгон үчүн 8-августта кармалган. 7-август күнү кечинде күч түзүмдөрүнүн атайын кармоо операциясы убагында тополоң чыгып кеткен. Атайын багыттагы аскер бөлүгүнүн офицери курман болуп, бир нече киши жаракат алган. "Кармоо операциясындагы мыйзам бузуулар" Атамбаевдин адвокаттары ошол кармоо операциясында толгон-токой мыйзам бузуу болду деп жатышат. "Мыйзамга ылайык, мындай учурда тергөөчү токтом чыгарышы керек эле. Бул киши суракка келбей жатат, мажбурлап алып келгиле деп. Андай тапшырма ИИМдин өзүнүн ыкчам кызматына берилиши керек болчу. Атамбаевге болсо УКМКнын атайын кызматы барды. Эң башкысы, мажбурлап алып келүү боюнча токтом биринчи Атамбаевдин колуна берилиш керек эле. Эгер ал токтом менен таанышып, кол коюп, анан барбай койсо ошондо күч колдонулмак. Алар эч кандай документ көрсөтүшкөн жок. Мажбурлап алып кетүү дагы мыйзам бузуу жолу менен өттү. Үй- бул жеке менчик. Бирөөнүн жеке менчигине кирип баргандын өзү кылмыш болуп саналат",- деди Жоошев. Жогорку Кеңеш Атамбаевдин кеминде беш кылмышка катышы бар деп шектенип, 27-июнда экс-президент макамынан ажыратты. Башкы прокуратура өз кезегинде бул чечимди колдогон корутунду чыгарды. Мурдакы президентти күбө катары суракка чакыруу ошондон кийин башталды. Талкуу жараткан кол тийбестик Жогорку Кеңештин депутаты Искак Масалиев мурдагы президентти мандатынан ажыратуудагы жана аны суракка алып келүүдөгү мыйзамсыздык тууралуу сөз болбошу керек дейт. "Бул жерде эч кандай талаштуу маселе жаралбашы керек. Биринчиден, "Экс-президенттин статусу жөнүндө" мыйзамдагы өзгөртүүлөрдө кол тийбестиктен ажыратуу 2007-жылдан тартып колдонууга жатат деп турат. Экинчиден, бул мыйзамда кол тийбестик макамына ээ деп жазылып калганы менен 2006-жылы мындай норма Конституциядан алынып салган. Ал эми Конституцияда айрым мыйзамдардын эрежелери баш мыйзамга дал келбесе, ал эрежелер күчүн жоготот деп жазылып турат. Демек, "Экс-президенттин статусу жөнүндөгү" мыйзамдагы кол тийбестик тууралуу норма эчак эле күчүн жоготкон". Атамбаев кармалганга чейин айрым кылмыш иштерине аралашкан деген шек менен күбө катары эле суракка чакырылып жаткан. Бирок 7-8-августтагы тополоң окуядан кийин анын абалы кардиналдуу түрдө өзгөрдү. Башкы прокуратура Атамбаевге "куралды мыйзамсыз жүгүртүү", "киши өлтүрүү", "массалык башаламандык уюштуруу" беренелери менен кылмыш ишин козгоду. Анын укуктук оор абалын президент Жээнбеков Жогорку Кеңеште сүйлөгөн сөзүндө баса белгилеген эле. "Атамбаев Кыргызстандын Конституциясын жана мыйзамдарын одоно бузду. Ал ок атуучу курал менен мыйзамга каршылык көрсөттү. Атамбаевге карата беш кылмыш ишинен башка дагы кылмыштардын изи чыгып жатат. Атамбаевди күбө катары эркине каршы кармап кетүү аракеттери мыйзам талаптарынын негизинде жүргүзүлдү. Күч органдары тарабынан баш мыйзамда жана Жазык-процессуалдык кодексте жазылган нормалар толук сакталды. Өлкөдө мыйзамдуулукту, тынчтыкты, коопсуздукту сактоо боюнча бардык чаралар көрүлөт. Айрым күчтөр бул процесстерди Жээнбеков менен Атамбаевдин жеке тиреши деп жатышат. Бул эки кишинин тиреши эмес. Бул коррупциянын туу чокусу болгон бардык кылмыштуу иштерди ачууга, тергөөнү таза жүргүзүүгө карата жасалып жаткан күрөш",- деген эле президент. Атамбаев колго түшкөндөн кийин анын артынан дагы бир топ шериктери кармалды. Күч кызматкерлерин барымтага алуу жана массалык тополоң уюштурган деген шек менен анын кеңешчиси Фарид Ниязов, Кыяз Исмаилов, Алга Кылычов жана Амантур Жамгырчиев өңдүү активисттер камакка алынды. Жакындарынын реакциясы Атамбаев камакка алынгандан тартып анын жакындары четинен үн ката баштады. Өткөн аптада Атамбаевдин бөгөт чарасын караган Бишкек шаардык соту мурунку чечимди күчүндө калтырып, мурдагы президент 26-августка чейин абакта калмай болду. Сот отуруму УКМКнын имаратында жабык өтүп, ага мурдагы президенттин жубайы Раиса Атамбаева жана уулу Кадырбек Атамбаев дагы киргизилген жок. Отурум жүрүп жаткан учурда сыртта Атамбаевдин онго чукул тарапташы аны бошотуу талабын билдирип турду. "Жабык жайда каалагандай чечим чыгаруу үчүн акыркы мүнөттөрдө соттук отурумду УКМКнын имаратына которуп жиберишти. Андыктан жакшы чечим чыгат деп күткөн жокмун. Бирок эртеби же кечпи атам менен сөзсүз көрүшөм. Биздин адвокаттар башынан эле атама каршы жасалып жаткан бардык аракеттер мызамсыз экенин айтып келе жатат. Мындан ары абал кандай болот көрө жатабыз",- деди уулу Кадырбек Атамбаев. УКМКнын имаратынын алдында журналисттерге сүйлөп жатып, Раиса Атамбаева өлкөдө болуп жаткан окуяларга көз жумуп, мындан ары үн катпай отура берүү мүмкүн болбой калды деди. Ал Алмазбек Атамбаевдин тарапташтарын массалык куугунтуктоо жүрүп жатканын айтып, мурдагы президенттин тун уулу Сейитбек Атамбаев катуу сабалганын, күндө УКМКга суракка чакырып жатканын кошумчалады.