Рактын алгачкы белгилери: Дартты кантип учурунда аныктаса болот?
4-февралда ракка каршы күрөшүүнүн дүйнөлүк күнү белгиленди.
4-февралда ракка каршы күрөшүүнүн дүйнөлүк күнү белгиленди Чынында "рак" деген илдеттин өзү жок. Мындай термин менен клеткалардагы шишикке алып келген дарттын эки жүзгө чукул түрүн атап коюшат. Клеткалар туура эмес өөрчүп, андан шишик пайда болуп, жанындагы органдарды жабырката баштайт. Чейрек кылымдан бери рактан көз жумгандардын көрсөткүчү төмөндөдү. Бирок онкологиялык оорулар дүйнө жүзүндөгү адам өлүмүнүн негизги себептеринин бири бойдон кала берүүдө. Сиз ушул текстти окуганга чейин рак бир нече кишинин өмүрүн алганга үлгүрдү. 2018-жылы 18 млн киши рак илдетин алып жүргөнү аныкталган. Алардын 5 млн учурун эрте эле аныктап, күчөй элек учурунда дарылап баштоого мүмкүн эле. Анын натыйжасы дагы жакшы болмок. "Рактын көп түрүн дарылоого болоорун кишилер билишин каалайбыз. Ал үчүн дартты эрте аныктап, дарылоону дароо баштаган оң",-дейт Ракка каршы эл аралык көзөмөл бирикмесинин жетекчиси Кэри Адамс. Мисалы, жатын моюнчасындагы рак өтүшүп кеткен учурда кайрылса, бейтаптын дагы беш жыл жашоо мүмкүндүгү 15 пайыздан ашпайт. Бирок дартты учурунда аныктаган болсо, бул көрсөткүч 93 пайыздан ашып түшөт. Айрым мисалдарды келтирсек, шизофрения менен жабыркаган жапондук кишиден рак илдетин аныкташат. Анын жүлүн мээсин алмаштырып, ракты, шизофрения оорусун да айыктырышкан. Ошондуктан бат-баттан текшерилип туруу маанилүү. Деген менен Британиядагы сурамжылоого таянсак, ар бир төртүнчү бейтап дарыгерге баргысы келбейт. Анткени тыянактар кандай болуп калат деп коркушат. Оорунун очогу түрдүү формада, кайсыл гана органда болбосун жайгашышы мүмкүн. Бирок айрым симптомдору жана тынчсыздандырган белгилери бар. Андайды байкаганда дароо дарыгерге кайрылуу керек. Тынчсызданууга себеп болчу белгилер: Рак коркунучун кантип азайтса болот? Рактан толук сактанууга мүмкүн эмес. Бирок онкологиялык дартка чалдыгып калуу кооптуулугун азайтса болот. Бул үчүн Дүйнөлүк саламаттыкты сактоо уюму беш кеңеш берет.