Protest u Vukovaru: Protiv koga su se okupili demonstranti
Kada se u jednom gradu od dvadesetak hiljada stanovnika okupi 20 hiljada demonstranata po oceni organizatora, ili 9 hiljada demonstranata po saopštenju policije - poslata poruka dobije dodatnu težinu.
Na protestu su učestvovali Vukovarci, kao i građani širom Hrvatske koji su u ovaj grad došli sa 37 autobusa Organizatori protesta u Vukovaru kažu da je osnovna poruka ukazivanje da suđenja za ratne zločine nisu dala rezultat ni više od dve decenije nakon završetka rata, te da zločinci slobodno šetaju ulicama Hrvatske. Ipak, spisak visokih gostiju, ali i stav Vlade u Zagrebu, ukazuju da bi sa protesta mogla da se pročita i politička poruka unutrašnje borbe na hrvatskoj političkoj sceni. „Za početak, promenite zakone koji se tiču procesuiranja ratnih zločina. Osnujte specijalizovani sud i tužilaštvo sa posebnim ovlašćenjima u kojima neće raditi ljudi koji su se borili protiv ove države i koji je nisu hteli. Uslovite ovim ulazak Srbije u Evropsku uniju", poručio je sa govornice gradonačelnik Vukovara Ivan Penava. Na skupu su prikazana potresna svedočenja o silovanjima, ubistvima i drugim zločinima za koje su navedena imena osumnjičenih protiv kojih nije bilo postupaka. Ivan Penava, gradonačelnik Vukovara, spreman je da napusti HDZ ukoliko se stranka aktivnije ne uključi u podršku suđenjima za ratne zločine Ko je organizovao protest, ko je na protest došao, a ko nije Ivan Penava gradonačelnik je Vukovara u dva mandata. Godine 2017, pobedio je na izborima u prvom krugu, nadmoćno osvojivši nešto više od 61 odsto glasova Vukovaraca. Ovaj nekadašnji veslač i profesor fizičkog u Ekonomskoj školi u Vukovaru organizacijom protesta postupio je suprotno željama rukovodstva svoje stranke HDZ. Na protestu su viđene i poruke kojima se traže smene nadležnih Možda baš zbog toga, na protestu je viđen samo jedan poslanik HDZ-a - Stevo Culej, koji je najavio i mogućnost da napusti klub ove stranke i pridruži se klubu ekstremno desnih poslanika većinom izašlih iz HDZ-a. Prisutni u Vukovaru bili su bivši visoki funkcioner HDZ-a i nekadašnji ministar zdravlja Darko Milinović koga je stranka isključila iz članstva, nekadašnji ministar kulture Zlatko Hasanbegović, Bruna Esih, Miro Bulj. Zajednički imenitelj ovim bivšim članovima HDZ-a je da dele konzervativnije stavove u poređenju sa aktuelnim rukovodstvom stranke Andreja Plenkovića. Ima li ćirilice u Vukovaru Život na granici ne čeka političke odluke Kome su sve upućene poruke Novinar Večernjeg lista Branimir Bradarić kaže za BBC na srpskom da je protest, uprkos strahovima mnogih, a pre svega vladajućih, prošao mirno i bez incidenata. „Osim nekoliko pojedinačnih uzvika ostavke, izdaja i odlazite, nije bilo nikakvih političkih poruka niti pretvaranja protesta u nekakvo antivladino okupljanje građana." Bradarić opisuje da je na protestu gradonačelnik Vukovara prozvao institucije koje ne procesuiraju ratne zločine. „Pri tome je pazio da direktno ne prozove premijera Andreja Plenkovića, te istakao kako svi zajedno moramo raditi na jačanju državnih institucija." Protest je održan na centralnom trgu grada na obali Dunava i Vuke Ipak, Srđan Jeremić, predsednik Zajedničkog veća opština, institucije koja povezuje opštine sa srpskim stanovništvom, kaže da se samo formalno protestovalo protiv počinilaca ratnih zločina, i to samo prema pripadnicima hrvatskog naroda. „Suštinski, protestovalo se protiv vlade Andreja Plenkovića, budući da se tu radilo o unutarstranačkom sukobu i obračunu jedne umerene struje HDZ-a i jedne desne frakcije te stranke." Jeremić, član Samostalne demokratske srpske stranke koja podržava Plenkovićevu vladu, dodaje da je u najblažem smislu nekorektno da gradonačelnik jednog grada, koji treba da zastupa sve građane tog grada, govori samo o žrtvama jedne nacionalnosti dok žrtve druge nacionalnosti - uopšte ne pominje. „Srbi apsolutno imaju razlog za zabrinutost jer se ovim protestom vrši pritisak na institucije koje rade svoj posao - da dođe do ubrzanja stvari koje ne bi bile možda dovoljno istražene samo kako bi se desničarima pokazalo kako se nešto radi", kaže Jeremić. „Zajednica srpskih opština" koja već postoji Nove boje za novi život „Borova" Šta posle protesta Organizatori skupa dali su svojevrstan rok sopstvenoj vladi - naredno okupljanje zakazali su za godinu dana, 12. oktobra 2019. godine. „Posle ovakvih slika postavlja se i pitanje dalje saradnje Grada Vukovara i ministarstava Vlade Hrvatske. Isto tako, može se samo spekulisati kako na proteste u Vukovaru i nejasne dalje odnose Vukovara i Zagreba gledaju potencijalni investitori", kaže novinar Večernjeg lista Branimir Bradarić. Investitori i jesu najveća potreba grada na Dunavu koji je pre ratnih stradanja imao 40 hiljada stanovnika, snažnu industriju i bio jedan od simbola razvoja bivše Jugoslavije. Danas je vukovarska ekonomska perspektiva daleko lošija, a iseljavanje se nastavlja jer iz grada odlaze mnogi zbog potrage za poslom. O ekonomskoj pomoći „Gradu heroju" najčešće se govori u danima oko obeležavanja godišnjica ratnih stradanja, kada se u ovaj grad sjati državno rukovodstvo i vojni vrh. Groblje u Vukovaru svedoči o žrtvama ovog grada tragične sudbine koga je 87 dana opsedala Jugoslovenska narodna armija Upravo 18. novembra ove godine, na Dan sećanja na žrtve Vukovara, premijer Andrej Plenković doći će u ovaj grad. „Svima su još u sećanju slike iz 2013. godine kada je kolona sećanja sa državnim vrhom i diplomatskim korom zaustavljena na putu i kada je tadašnji premijer Zoran Milanović žurno, u pratnji telohranitelja, napuštao groblje u Vukovaru", podseća Bradarić na složene odnose grada koji u Hrvatskoj nosi poseban status. Pratite nas na Fejsbuku i Tviteru. Ako imate predlog teme za nas, javite se na bbcnasrpskom@bbc.co.uk