Otkrivene tajne „misterioznog para“ iz drevne civilizacije doline Inda
Pre oko 4.500 godina, muškarac i žena su sahranjeni zajedno na prostranom groblju na periferiji razvijenog naselja jedne od najranijih urbanih civilizacija na svetu.
Veruje se da je par preminuo istovremeno Arheolozi i naučnici iz Indije i Južne Koreje su 2016. godine pronašli ova dva „vrlo retka" skeleta u gradu civilizacije doline Inda - što je sada selo Rakigari na zapadu indijske države Harajane. Tokom prethodne dve godine istraživali su „hronologiju" i moguće razloge njihove smrti, a dosadašnja otkrića su objavljena u recenziranom međunarodnom časopisu. „Muškarac i žena su bili okrenuti jedno drugom na vrlo intiman način. Mislimo da su bili par. Izgleda da su preminuli istovremeno. Kako su preminuli, međutim, ostaje misterija", kaže arheolog Vasant Šinde, koji predvodi istraživački tim. Pokopani su u pola metra dubok grob. U trenutku smrti muškarac je imao oko 35 godina, a žena oko 25. Oboje su bili prilično visoki - on 1,77 metara, a ona 1,70. Bili su potencijalno „sasvim zdravi" kada su preminuli - testiranjima nije otrkivena nijedna povreda, niti ožiljak na kosturima ili bilo kakvo „abnormalno zadebljanje" na lobanjama, koji bi ukazali na povrede ili bolesti poput moždane groznice. Arheolozi kažu da ovaj jedinstveni „zajednički grob" nije „rezultat bilo kakvih posebnih pogrebnih običaja koji su se obično obavljali u to vreme". Smatraju da su muškarac i žena „preminuli gotovo u isto vrijeme i da su, stoga, sahranjeni u istom grobu". Drevni zajednički grobovi uvek izazivaju interesovanje. U grobu iz neolita u jednom italijanskom selu, arheolozi su pronašli skelete muškarca i žene u zagrljaju. U drugom zajedničkom grobu u Rusiji, muškarac i žena su se držali za ruke i gledali. Skeleti stari oko šest hiljada godine pronađeni u Grčkoj bili su zagrljeni sa zakačenim rukama i nogama. Sve ostalo što su pronašli u grobu u Rakigariju bilo je neuobičajeno za to vreme: nekoliko zemljanih lonaca i nešto nakita od poludragog kamena, koji se obično nalazi u grobovima civilizacije doline Inda iz bronzanog doba. „Najupadljivija stvar o ovom grobu je njihovo spartansko ukopavanje. Oni nisu imali veliki grob, kao na primer, kraljevi u zapadnoj Aziji", kaže Toni Džozef, autor knjige „Rani Indijci: Priča naših predaka i toga odakle dolazimo". U Mesopotamiji su, na primer, kraljevi sahranjivani sa ostacima dragocenog nakita i artefakata. Zanimljivo je da je u Mesopotamiji pronađen nakit napravljen od karneola, lapiz lazulija i tirkiza koji je možda uvožen iz drevne civilizacije doline Inda. U gradovima drevne civilizacije doline Inda, grobovi su obično sadržali lonce sa hranom i nešto nakita - ljudi su verovatno verovali u život nakon smrti, pa bi ovo trebalo da budu ozbiljne ponude. Mnogo grnčarije, kaže Džozef, bogato obojeno posuđe i tegle. „Ovde nema ničeg što ukazuje na kraljevske sahrane, koje su bile uobičajene u zapadnoj Aziji", dodaje. Arheolozi smatraju da je „misteriozni par" živeo u naselju koje se prostiralo na više od 1.200 jutara zemlje, gde je živelo na desetine hiljada ljudi. Od do sada otkrivenih oko 2.000 naselja drevne civilizacije doline Inda u Indiji i Pakistanu, ovo u Rakigariju je najveće, zauzimalo je i najpoznatiji grad Mohendžo-daro u Pakistanu. (Drevna civilizacija prvi put je otkrivena upravo u ovom gradu 1920-ih godina.) Svakako ovo nije prvi put da ahreolozi otkriju par u grobu drevne civilizacije doline Inda. Pedesetih godina prošlog veka, skeletni ostaci muškarca i žene, naslagani jedan na drugi, pronađeni su u peščanoj jami u Lothalu - što je sada Gudžarat. Lobanja žene imala je tragove povreda. Neki od ljudi koji su radili na iskopavanju su izneli kontroverznu tvrdnju da se žena ubila nakon smrti muža. Ta tvrdnja nikada nije dokazana. Arheolozi su u Rakigariju otkrili 70 grobova na groblju, udaljenom tek kilometar od naselja, i iskopali njih 40. Ali ovaj jedini grob „misterioznog para" je postao najfascinantniji od svih.