section_heading: Maniheizam u Rimskom Carstvu i Dioklecijanovi progoni
paragraph_text: mini|lijevo|300px|Širenje manihejstva u Rimskom Carstvu i svijetu Manijevo se učenje poslije njegove smrti proširilo iz Perzije u okolne zemlje i Rimsko Carstvo, najprije u Maloj Aziji, odakle je prešlo na Balkan i dalje u Europu. Rimski car Dioklecijan već je 296. godine bio prisiljen izdati edikt kojim se osuđuje maniheizam i naređuje progon njegovih sljedbenika. On tu ističe da su do njega, kao cara, stigle vijesti da su manihejci, kao iznenadna kuga, provalili iz zemlje neprijateljskih Iranaca u Rimsko Carstvo i tu prouzročili brojne nevolje i tragedije u želji da svrgnu velike bogove i odvrate odabrani rimski narod od svete im vjere. Od njih se treba čuvati, jer oni prijete da će svojim neljudskim postupcima i ludim iranskim običajima zatrovati miroljubivi i nevini rimski narod, pa čak i narod cijelog svijeta. Dioklecijan zato naređuje da se njihova imovina svugdje zaplijeni, a njihove knjige spale. Usprkos žestokim progonima Manijevo učenje sve se više širilo, posebno među obespravljenim slojevima stanovništva, kako na zapadu, tako i na istoku Rimskog Carstva. Invazijom različitih barbarskih plemena na Rimsko Carstvo, padom njegovog zapadnog dijela i ubrzanjem nastajanja feudalizma javljaju se mnoge neomanihejske sekte i pokreti koji se sa socijalnog i vjerskog stanovišta opiru tom procesu. Oni su se zapravo opirali pretvaranju slobodnih seljaka u kmetove, čime su stekli jaka uporišta među slavenskim i franačkim seljaštvom koje je preplavilo europske provincije Rimskog Carstva.