paragraph_text: Kumran (heb. חירבת קומראן, ar. خربة قمران - Khirbet Qumran) je antičko naselje čiji su ostaci smješteni na visoravanu oko kilometar i pol sjeverozapadno od obale Mrtvog mora na Zapadnoj obalo, nedaleko od izraelskog naselja i kibuca Kalia. Naselje potječe iz helenističkog razdoblja, kada ga je sagradio Ivan Hirkan (134-104. pr. Kr.), a uništili su ga Rimljani u doba Velikog ustanka godine 68. ili nešto kasnije. Najpoznatije je kao naselje najbliže znamenitim špiljama gdje su sakriveni Svitci s Mrtvog mora.