paragraph_text: Posebni ili specijalni efekti (SPFX ili SFX) koriste se u filmskoj, televizijskoj i zabavnoj industriji za stvaranje efekata koji se ne mogu postići u normalnim uvjetima, kao što je putovanje u drugu galaksiju, stvaranje velikih eksplozija ili prepravljanje, dodavanje ili uklanjanje nekih objekata iz filmske scene. Specijalne efekte sve više zamjenjuju računalski stvoreni efekti (CGI),<ref>Encyclopedia of Multimedia Technology and Networking, Volume 1 by Margherita Pagani., 2005, ISBN 978-1-59140-561-0, p. 1027 iako se često događa da se koriste i specijalni i računarski efekti. Specijalni efekti tradicionalno su podijeljeni u kategorije za optičke efekte i mehaničke efekte. Pojavom digitalnog snimanja filmova, razlika između specijalnih efekata i vizualnih efekata je porasla, a vizualni se odnose na digitalnu postprodukciju,<ref> dok se „specijalni efekti” odnose na mehaničke i optičke efekte. Mehanički efekti (koji se nazivaju i praktični efekti ili fizički efekti) obično se postižu tijekom snimanja žive akcije. To uključuje korištenje mehaniziranih pozorničkih rekvizita, krajolika, maketa, animatronike, pirotehnike i atmosferskih efekata: stvaranje vjetra, kiše, magle, snijega, oblaka, itd. Automobil za kojeg se čini da vozi sam i raznosi zgradu primjeri su mehaničkih efekata. Mehanički efekti često su uključeni u scenografiju i šminku. Na primjer, set može biti izgrađen s vratima ili zidovima koji se raspadaju kako bi se poboljšala scena borbe ili šminka umjetnog lica može se koristiti kako bi glumac izgledao kao neljudsko biće.