paragraph_text: thumb|250px|Izloženi urbar u [[Državni arhiv u Rijeci|Državnom arhivu u Rijeci]] Urbari su popisi prihoda i prava zemljišnih vlastelinstava te podaničkih podavanja, obveza i službi, odnosno zbirke propisa kojima su se od ranoga srednjeg vijeka uređivali odnosi između vlastelina i kmetova. Nastajali su radi lakšeg upravljanja vlastelinstvima i dokazivanja njihovih prava, a vođeni su u njemačko-austrijskim zemljama od srednjek vijeka do ukinuća kmetstva 1848. godine. Naziv potječe od srednjovisokoga njemačkog urbëran, erbëran, što znači donositi, davati prihod. Urbar tako znači zemlju koja donosi prihod, a urbar buoch knjigu u kojoj je takva zemlja, odnosno renta, upisana.